English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. I'm pleased to move our amendments, which certainly are intended to improve the original motion and to make a contribution towards the public debate that the Cabinet Secretary has outlined. May I start with the two Conservative amendments first of all, and to say, although I understand fully the intention behind the two amendments, the first, I think, is a little unfair because the Environment (Wales) Act 2016 itself sets a date of 2018 for the first carbon budget? We may have all been at fault in allowing that to happen without holding the Government's feet to the fire a little more effectively. But, certainly, the second point on the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 is fairly made, and it's one that the Finance Committee has also been promoting, and we will certainly be supporting that amendment today. The Plaid Cymru amendments - well, there are four, but they turn around three issues, if truth be told. First of all, the establishment of a not-for-dividend energy company at arm's length from the Government - Energy Wales, which we have been promoting as part of the solution to decarbonising the public sector in Wales. Secondly, to prominently say that tackling air pollution is just as important to decarbonisation as energy itself. In that context, I realise that the Government does have some sort of taskforce - a task and finish group - on decarbonisation, and as I understand it, the Cabinet Secretary for health isn't on that taskforce. I do think that decarbonisation is as much of a health question as it is a question of energy and use of natural resources. The third element to our amendments is one that turns around the decarbonisation of transport. A Member has made the point already on the flow of civil servants travelling from place to place. Part of the solution to that is where you locate offices, and decentralising offices from Cardiff and larger towns, but part of the solution, too, is ensuring that things such as vehicle charging points are available in their places of work so that people can make alternative choices in terms of transportation, and that there is public transport, particularly decarbonised public transport, either through liquefied petroleum gas or the use of hydrogen, which has huge potential in Wales, and there is some innovation and skills available in Wales. So, Plaid Cymru does believe that if these three areas, and the four amendments, were added to the Government's motion, we would be more likely to achieve the aim - an aim that we do support - of being carbon neutral by 2030. Now, as the Cabinet Secretary has already stated, although the public estate is small in terms of its contribution to carbonisation, namely 1 per cent, it's significant in terms of the size of the estate. So, one thing that we could look at is how we can turn buildings on the public estate into buildings that are energy producers - using solar panels on all public buildings in Wales, for example. Whether they're listed or not, we could just move that towards the future. We could establish a company, as I suggested earlier - Energy Wales - and look at how local authorities can use more low-carbon vehicles, or lower carbon vehicles. When we asked at the beginning of the year, I was told that only Ynys Môn uses LPG vehicles, and I'm sure that there is scope for more local authorities to do likewise. If we look at other nearby nations: in Scotland, the Scottish Government has invested £3 million to double the number of hydrogen buses in Aberdeen from 10 to 20. In London, we've just seen the development of the first double-decker hydrogen bus, and that city has committed to have at least 300 emission-free or carbon-free buses by 2020. So, although we occasionally tell ourselves that we have good legislation here - the Well-being of Future Generations Act (Wales) 2015 and so on - and although we tell ourselves that we have ambitious targets, the fact is that we are not yet in the vanguard, and we do have some catching up to do. As long as the Government is still on track, and is actually speeding on that track, then Plaid Cymru will support these ambitions.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Mae'n dda gen i gynnig ein gwelliannau ni, sydd yn sicr wedi'u cynllunio hefyd i wella'r cynnig gwreiddiol ac i fod yn gyfraniad tuag at y drafodaeth gyhoeddus y mae'r Ysgrifennydd Cabinet wedi'i hamlinellu. A gaf i ddechrau gyda'r ddau welliant gan y Ceidwadwyr yn gyntaf, ac i ddweud, er fy mod i'n deall yn iawn y bwriad y tu ôl i'r ddau welliant, mae'r un cyntaf, rwy'n credu, dipyn bach yn annheg, gan fod Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 ei hunan yn gosod y dyddiad o 2018 ar gyfer y gyllideb garbon gyntaf? Efallai ein bod ni i gyd wedi bod ar fai am ganiatáu i hynny fynd drwyddo heb ddal trwyn y Llywodraeth i'r maen ychydig yn fwy. Ond, yn sicr, mae'r ail bwynt, ynglŷn â Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn un teg iawn, ac y mae'n un y mae'r Pwyllgor Cyllid wedi bod yn ei hyrwyddo hefyd, a byddwn yn sicr yn cefnogi'r gwelliant hwnnw heddiw. Mae gwelliannau Plaid Cymru yn troi o gwmpas - wel, mae yna bedwar gwelliant ond tri pheth, i ddweud y gwir. Yn gyntaf oll, sefydlu cwmni dielw hyd braich o'r Llywodraeth: Ynni Cymru - rhywbeth yr ydym ni wedi bod yn ei hyrwyddo fel rhan o'r ateb i ddatgarboneiddio'r sector cyhoeddus yng Nghymru. Yn ail, i osod yn amlwg iawn fod mynd i'r afael â llygredd awyr yr un mor bwysig â datgarboneiddio ag ynni ei hunan. Yn y cyd-destun hwnnw, rydw i'n sylweddoli bod gan y Llywodraeth rhyw fath o dasglu gwaith gorchwyl a gorffen ynglŷn â datgarboneiddio ac nid yw, yn ôl beth rydw i'n ei ddeall, yr Ysgrifennydd Cabinet dros iechyd ar y tasglu hwnnw. Rydw i'n credu bod datgarboneiddio yn gymaint o gwestiwn iechyd ag ydyw o gwestiwn ynni a defnydd o adnoddau naturiol. Y drydedd elfen i'n gwelliannau ni yw un sy'n troi o gwmpas datgarboneiddio y ffordd rydym ni'n teithio o gwmpas. Mae'r Aelod wedi gwneud y pwynt eisoes ynglŷn â'r llif gweision sifil yn mynd o le i le, ac, wrth gwrs, rhan o'r ateb i hynny yw lle rydych chi'n lleoli swyddfeydd a symud swyddfeydd allan o Gaerdydd, allan o rai o'r trefi mawr, ond rhan o'r ateb hefyd yw sicrhau bod pethau megis y pwyntiau trydanu yn y llefydd gwaith, so mae pobl yn gallu dewis ffurf amgen i deithio, a bod yna fuddsoddiad mewn trafnidiaeth gyhoeddus, yn enwedig trafnidiaeth gyhoeddus sydd ei hunan wedi'i datgarboneiddio, naill ai drwy LPG neu drwy'r defnydd o hydrogen, sydd yn arbennig â photensial, rydw i'n meddwl, yng Nghymru, ac mae yna gryn dipyn o flaengaredd a sgiliau yng Nghymru yn y maes yma. Felly, mae Plaid Cymru yn meddwl pe bai'r tri maes yma, a'r pedwar gwelliant, yn cael eu hychwanegu i'r cynnig gan y Llywodraeth, y byddem ni'n fwy tebygol o gyrraedd y nod - nod yr ydym ni yn ei gefnogi - o fod yn niwtral o ran carbon erbyn 2030. Nawr, fel y mae'r Ysgrifennydd Cabinet wedi'i amlinellu, er bod y stad gyhoeddus yn fach o ran ei chyfraniad tuag at garboneiddio, sef 1 y cant, mae hefyd yn sylweddol o ran maint y stad. Felly, un peth y medrwn ni edrych arno yw sut y gallwn ni droi adeiladau'r stad gyhoeddus yn adeiladau sydd yn cynhyrchu ynni di-garbon - paneli haul ar bob adeilad cyhoeddus yng Nghymru, er enghraifft. Nid oes yna ots os ydyn nhw wedi'u rhestru ai beidio - jest symud at y dyfodol. A sefydlu cwmni fel y soniais i, cwmni Ynni Cymru; edrych ar sut y gall awdurdodau lleol ddefnyddio mwy o gerbydau sydd yn isel, neu'n is eu defnydd o garbon. Pan oeddem ni wedi holi nôl ar ddechrau'r flwyddyn, ces i wybod mai dim ond Ynys Môn, i fod yn onest, sy'n defnyddio cerbydau LPG, ac mae'n siŵr bod yna dipyn o le i fwy o awdurdodau lleol wneud hynny. Awn ni i edrych ar wledydd eraill cyfagos: yn yr Alban, mae Llywodraeth yr Alban wedi buddsoddi £3 miliwn er mwyn dyblu nifer y bysiau hydrogen yn Aberdeen o 10 i 20. Yn Llundain, rŷm ni newydd weld datblygiad y bws hydrogen 'double-decker' cyntaf, ac yn wir, mae'r ddinas honno wedi ymrwymo i gael o leiaf 300 o fysiau dim allyriadau, neu fysiau dim carbon, erbyn 2020. Felly, er ein bod ni weithiau yn dweud wrth ein hunain bod gyda ni ddeddfwriaeth dda yn y fan hyn - Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 ac ati - ac er ein bod ni yn dweud ein hunain bod gyda ni dargedau uchelgeisiol, y ffaith amdani yw nad ydym ni eto ar flaen y gad, ac mae yna dipyn o ddal i fyny gyda ni i'w wneud. Cyn belled â bod y Llywodraeth yn dal ar y trywydd, ac yn cyflymu, ac yn carlamu, yn wir, ar hyd y trywydd yna, fe fydd Plaid Cymru yn cefnogi'r ymdrechion hyn.