English: Thank you, David, for your kind words. Can I say I'm very sorry to hear of the experience that your constituent has had? If you would be good enough to let me have further details, then I can assure you that I will ask officials to pursue that with Neath Port Talbot local authority and I would be very pleased to do so, because what we do know is when parents ask for help, sometimes that puts us in a very vulnerable position as adults. We know that admitting sometimes that we are struggling or need help, especially when that is something as personal as parenting, can make you feel very, very vulnerable, and you are worried about being judged at the same time as being really worried about what is happening with your child. So, the initial response has to be the right response first time round, so that people are not discouraged from seeking help. I can't comment, because I don't know the full details of the case, but what we also have to recognise is that whilst we can realistically expect schools to manage a certain amount within the school setting, sometimes a family or a child may need help above and beyond the competencies that could be expected within school, and that's where local education authorities and local authorities in general, and sometimes in partnership with health services, need to have wraparound services that the school can refer to, because sometimes it is an outside agency above and beyond school that will need to be there to assist a parent or to assist a child. So, as I said, I can't comment, because I don't know the full details, but that could be the case, that we needed other services brought in there to support the family. But, David, I can assure you that we continue to work with local authorities around ensuring, especially as we come out of the pandemic - and, goodness me, I hope we are coming out of the pandemic - that they will be ready to respond in a whole-systems approach, not just leave it all to schools, but to ensure that there is youth work, social services input, and partnerships with other organisations to support families if they need it. Because you're quite right - I don't believe in children as being inherently naughty; behaviour is triggered by something and we need to support that, and often disruption at home or things that have been going on at home result in behaviour in school, and we need to ensure that there is support for the family to address what's been going on so that those behaviour issues can be addressed. Many schools do it very well, but education, like democracy, David, is never done. So, there will always be more work for an education Minister, whoever that is lucky enough to be, to do.
Welsh: Diolch, David, am eich geiriau caredig. A gaf i ddweud ei bod yn ddrwg iawn gennyf glywed am y profiad y mae eich etholwr wedi'i gael? Pe byddech yn fodlon rhoi mwy o fanylion i mi, yna gallaf eich sicrhau y byddaf yn gofyn i swyddogion fynd ar drywydd hynny gydag awdurdod lleol Castell-nedd Port Talbot a byddwn yn falch iawn o wneud hynny, oherwydd yr hyn yr ydym yn ei wybod yw pan fydd rhieni yn gofyn am gymorth, weithiau mae hynny'n ein rhoi ni mewn sefyllfa agored iawn fel oedolion. Gwyddom y gall cyfaddef weithiau ein bod yn cael trafferth neu angen help, yn enwedig pan fo hynny'n rhywbeth mor bersonol â rhianta, wneud i chi deimlo'n agored iawn, iawn i niwed, ac rydych yn poeni am gael eich barnu ac ar yr un pryd yn poeni'n fawr am yr hyn sy'n digwydd i'ch plentyn. Felly, mae'n rhaid i'r ymateb cychwynnol fod yr ymateb cywir y tro cyntaf, fel nad yw pobl yn gwangalonni rhag ceisio cymorth. Ni allaf wneud sylw, oherwydd nid wyf yn gwybod manylion llawn yr achos, ond yr hyn y mae'n rhaid i ni ei gydnabod hefyd yw, er y gallwn ddisgwyl yn realistig i ysgolion reoli rhywfaint o achosion yn yr ysgol, weithiau efallai y bydd angen cymorth ar deulu neu blentyn sydd y tu hwnt i'r cymwyseddau y gellid eu disgwyl yn yr ysgol, a dyna pryd y mae awdurdodau addysg lleol ac awdurdodau lleol yn gyffredinol, ac weithiau mewn partneriaeth â'r gwasanaethau iechyd, angen sicrhau gwasanaethau cofleidiol y gall yr ysgol gyfeirio atynt, oherwydd weithiau mae angen asiantaeth allanol sydd y tu hwnt i'r ysgol i fod yno i gynorthwyo rhiant neu i gynorthwyo plentyn. Felly, fel y dywedais, ni allaf wneud sylw, oherwydd nid wyf yn gwybod y manylion llawn, ond gallai hynny fod yn wir, bod angen dod â gwasanaethau eraill i mewn i gefnogi'r teulu. Ond, David, gallaf eich sicrhau ein bod yn parhau i weithio gydag awdurdodau lleol i sicrhau, yn enwedig wrth i ni ddod allan o'r pandemig - a, bobl bach, gobeithio ein bod ni yn dod allan o'r pandemig - y byddan nhw'n barod i ymateb mewn dull systemau cyfan, nid dim ond gadael y cyfan i ysgolion, ond i sicrhau bod gwaith ieuenctid, mewnbwn gan y gwasanaethau cymdeithasol, a phartneriaethau gyda sefydliadau eraill ar gael i roi cymorth i deuluoedd os oes ei angen arnyn nhw. Oherwydd rydych yn llygad eich lle - nid wyf yn credu bod plant yn gynhenid ddrwg; mae ymddygiad yn cael ei sbarduno gan rywbeth ac mae angen i ni gefnogi hynny, ac yn aml mae rhywfaint o darfu gartref neu bethau sydd wedi bod yn digwydd gartref yn arwain at yr ymddygiad yn yr ysgol, ac mae angen i ni sicrhau bod cefnogaeth i'r teulu fynd i'r afael â'r hyn sydd wedi bod yn digwydd fel y gellir mynd i'r afael â'r materion ymddygiad hynny. Mae llawer o ysgolion yn gwneud hynny'n dda iawn, ond nid yw addysg, fel democratiaeth, David, byth yn dod i ben. Felly, bydd bob amser mwy o waith i Weinidog addysg, pwy bynnag fydd yn ddigon ffodus i fod yn y swydd, i'w wneud.