English: The Finance Committee says in its report, that it found too little evidence of this planning taking place. Maybe in the first weeks after the budget was laid, this was understandable, but I am clear that in the months ahead this challenge really must be grasped. As to the specific recommendations made in the committee's report, I look forward to responding to them formally and fully in advance of the debate on the final budget in the new year. Today, I'm glad to welcome the constructive spirit of those recommendations, and to recognise the significance of the issues highlighted in them; from the revenue consequences of capital borrowing, to the impact of the decision to leave the European Union on future resources available to Wales. Now, the context for all of this has become all the more pressing, Llywydd, in the light of the autumn statement of 23 November. In terms of capital investment, I recognise the steps the Chancellor has taken and the consequentials that will flow for capital investment in Wales. I am determined that we will make the best possible use of these funding opportunities, and I am in discussion with my Cabinet colleagues and others about how this new investment can be put to work for Wales. It is to be simply truthful, however, rather than churlish, to point out, as the First Minister did earlier this afternoon, that the effect of the autumn statement is to make our capital budget only 21 per cent lower in 2019 than it was in 2009. It only goes some way, then, to fill the hole that the Chancellor's predecessor dug for Wales. Now, all the decisions about allocating this additional capital will be made in time for them to be reflected in the final budget when it is laid on 20 December, and therefore well before it will be debated in January. On the revenue side, the autumn statement was bitterly disappointing. In advance of the statement, I joined the finance Ministers of Scotland and Northern Ireland in calling on the Chancellor to end the self-defeating policies of austerity that have done so much to damage the economic prospects and the social fabric of our nation. But, offered the chance to do so, the Chancellor conspicuously failed. To the consternation of colleagues in the English NHS, and to the bitter criticism of many Conservative leaders of English local authorities, the autumn statement provided not a single penny piece for those vital services in health and social care. For everything we do in Wales, with the needs of an ageing population, and with inflation rising, we have £35.8 million extra to invest in public services over the whole of the next four years, and £20 million of that had already been announced. Moreover, and alarmingly, the autumn statement confirmed that the Chancellor intends to go ahead with £3.5 billion-worth of revenue cuts in 2019-20, which by itself could wipe out, by a multiple of between three and six times, the whole of the additional revenue provided to Wales for four whole years in the autumn statement. Now, Llywydd, this is an administration without a majority. As such, we entered into a set of arrangements with Plaid Cymru to work together in the Welsh national interest on a series of matters, including securing a budget for Wales. The draft budget laid on 18 October reflected the results of considerable discussions and negotiations over the summer months. These discussions have continued since the draft budget was published and will resume again next week. The discussions are inevitably challenging, but I believe have been constructive. I have been grateful to Adam Price and his team for the level and nature of their participation in those discussions and for the common ground we have been able to identify as a result. Llywydd, we heard earlier this afternoon of the enthusiasm of the Conservative party for recycling, and such is their devotion to it that they have presented the identical amendment to this budget that they proposed last year, before losing May's election. We will match their consistency by voting against it today. We do so, Llywydd, because this is a budget that matches up to all our commitments, it is a budget that protects our public services, invests in jobs and growth, and provides a moment to prepare ahead. I commend it to the Assembly.
Welsh: Dywed y Pwyllgor Cyllid yn ei adroddiad, nad oedd wedi dod o hyd i ddigon o dystiolaeth bod y cynllunio hwn yn digwydd. Efallai bod hyn yn ddealladwy yn yr wythnosau cyntaf ar ôl gosod y gyllideb, ond rwyf yn glir bod angen mynd i'r afael o ddifrif â'r her hon yn y misoedd nesaf. O ran yr argymhellion penodol a wnaed yn adroddiad y pwyllgor, edrychaf ymlaen at ymateb iddynt yn ffurfiol ac yn llawn cyn y ddadl ar y gyllideb derfynol yn y flwyddyn newydd. Heddiw, rwy'n falch o groesawu'r ysbryd adeiladol yr argymhellion hynny, a chydnabod pwysigrwydd y materion a amlygwyd ynddynt; gan gynnwys canlyniadau refeniw o fenthyca cyfalaf, ac effaith y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd ar adnoddau a fydd ar gael i Gymru yn y dyfodol. Nawr, mae cyd-destun hyn i gyd wedi dod yn fater o fwy o frys, Lywydd, yn sgil datganiad yr hydref ar 23 o Dachwedd. O ran buddsoddiad cyfalaf, rwy'n cydnabod y camau y mae'r Canghellor wedi'u cymryd a'r symiau canlyniadol a fydd yn llifo ar gyfer buddsoddiad cyfalaf yng Nghymru. Rwy'n benderfynol y byddwn yn gwneud y defnydd gorau posibl o'r cyfleoedd cyllido hyn, ac rwy'n trafod â fy nghydweithwyr yn y Cabinet ac eraill ynghylch sut y gall y buddsoddiad newydd hwn weithio i Gymru. Fodd bynnag, nodi gwirionedd yn hytrach na bod yn anfoesgar, yw tynnu sylw, fel y gwnaeth y Prif Weinidog yn gynharach y prynhawn yma, at y ffaith mai effaith datganiad yr hydref yw gwneud ein cyllideb cyfalaf dim ond 21 y cant yn is yn 2019 nag yr oedd yn 2009. Dim ond rhywfaint o'r ffordd y mae'n mynd, felly, i lenwi'r twll a gloddiwyd i Gymru gan ragflaenydd y Canghellor. Nawr, bydd yr holl benderfyniadau am ddyrannu'r cyfalaf ychwanegol hwn yn cael eu gwneud mewn pryd iddynt gael eu hadlewyrchu yn y gyllideb derfynol pan gaiff ei gosod ar 20 Rhagfyr, ac felly mewn digon o amser cyn iddi gael ei thrafod ym mis Ionawr. Ar yr ochr refeniw, roedd datganiad yr hydref yn siom enbyd. Cyn y datganiad, ymunais â Gweinidogion cyllid yr Alban a Gogledd Iwerddon i alw ar y Canghellor i roi terfyn ar y polisïau hunandrechol o gyni sydd wedi gwneud cymaint i niwed i ragolygon economaidd a gwead cymdeithasol ein cenedl. Ond, ar ôl cael cynnig y cyfle i wneud hynny, methu'n amlwg fu hanes y Canghellor. Er mawr syndod i weithwyr y GIG yn Lloegr, a beirniadaeth hallt llawer o arweinwyr Ceidwadol awdurdodau lleol yn Lloegr, nid yw datganiad yr hydref yn darparu'r un geiniog i'r gwasanaethau hanfodol hynny ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Ar gyfer popeth a wnawn yng Nghymru, gydag anghenion poblogaeth sy'n heneiddio, a gyda chwyddiant yn codi, mae gennym ni £35.8 miliwn yn ychwanegol i'w fuddsoddi mewn gwasanaethau cyhoeddus dros y cyfan o'r pedair blynedd nesaf, ac mae £20 miliwn o hynny eisoes wedi ei gyhoeddi. Ar ben hynny, roedd yn frawychus i glywed datganiad yr hydref yn cadarnhau bod y Canghellor yn bwriadu bwrw ymlaen â thoriadau refeniw gwerth £3.5 biliwn yn 2019-20, a allai ddileu, ag un ergyd, yr holl refeniw ychwanegol a ddarperir i Gymru am bedair blynedd gyfan yn natganiad yr hydref, a hynny dair i chwe gwaith drosodd. Nawr, Lywydd, dyma weinyddiaeth heb fwyafrif. Fel y cyfryw, gwnaethom ymrwymo i gyfres o drefniadau â Phlaid Cymru i gydweithio er budd cenedlaethol Cymru ar gyfres o faterion, gan gynnwys sicrhau cyllideb i Gymru. Mae'r gyllideb ddrafft a osodwyd ar 18 Hydref yn adlewyrchu canlyniadau'r trafodaethau sylweddol a gafwyd yn ystod misoedd yr haf. Mae'r trafodaethau hyn wedi parhau ers cyhoeddi'r gyllideb ddrafft a byddant yn ailddechrau eto yr wythnos nesaf. Mae'r trafodaethau'n anochel yn heriol, ond maen nhw wedi bod yn adeiladol yn fy marn i. Rwyf wedi bod yn ddiolchgar i Adam Price a'i dîm am lefel a natur eu cyfranogiad yn y trafodaethau hynny ac am y tir cyffredin yr ydym wedi gallu ei nodi o ganlyniad i hyn. Lywydd, clywsom yn gynharach y prynhawn yma am frwdfrydedd y blaid Geidwadol dros ailgylchu, a chymaint yw ei hymroddiad nes eu bod wedi cyflwyno'r union welliant i'r gyllideb hon y gwnaethant ei gynnig y llynedd, cyn colli'r etholiad ym mis Mai. Byddwn yn dangos yr un gyfradd o gysondeb drwy bleidleisio yn erbyn y cynnig hwnnw heddiw. Rydym yn gwneud hynny, Lywydd, oherwydd bod hon yn gyllideb sy'n cyfateb â phob un o'n hymrwymiadau, mae'n gyllideb sy'n gwarchod ein gwasanaethau cyhoeddus, yn buddsoddi mewn swyddi a thwf, ac yn darparu cyfnod i baratoi ar gyfer y dyfodol. Fe'i cymeradwyaf i'r Cynulliad.