English: The Welsh Government's obsession with making us different to England even extends to what it calls its latest lockdown. After weeks of discussion across the merits or otherwise of a circuit-breaker, the Welsh Government decides that it supports such a lockdown, but because we're Wales, we have to call it something different. So, instead of a circuit-breaker, we have a firebreak. Of course, it might have been more natural to call it a firewall, but that might have reminded people of the Welsh Government's border policy. What is the purpose of this lockdown? In the First Minister's own words, to get us through to Christmas. Where is the strategy in that? Having locked Wales down at huge economic and social cost through spring and early summer, just to postpone infections into the autumn, the Welsh Government will now lock us down again, so as to postpone infections into the winter, when the NHS has least capacity. And, who is going to pay for this? As so often under devolution, we are told that it's the UK Government that should pick up the tab as we exercise power without responsibility. There are difficult trade-offs to be made in this coronavirus pandemic, one of them being the economic cost of lockdown versus any health benefit. That trade-off cannot be made rationally or effectively when one Government controls the economic lever and another controls the health lever, but that is what we suffer with devolution. The First Minister said yesterday, 'It is only the UK Government that has the financial power to guarantee the levels of income support workers need, and we need more generous payments to help workers through this crisis.' A logical corollary of that is that it is the UK Government that should decide whether to lock down our economy or not. But no, we have to do things differently in Wales: lock down even low-infection areas, enforce a border with England, and then, incredibly, demand the UK Government pay for it. They may instead remind us that a key economic lever has just been devolved: the power to raise income tax rates by as much as Welsh Government and this institution desire. Next week, we will have a Wales-only lockdown; next year, a Wales-only tax rise to pay for it. Thank you.
Welsh: Mae obsesiwn Llywodraeth Cymru gyda'r ymgais i'n gwneud ni'n wahanol i Loegr yn ymestyn i'r hyn y mae'n ei alw y cyfyngiadau symud diweddaraf hyd yn oed. Ar ôl wythnosau o drafod ynghylch rhinweddau neu ddiffygion cyfnod clo llym i atal lledaenu, mae Llywodraeth Cymru yn penderfynu ei bod yn cefnogi'r fath gyfnod o gyfyngiadau, ond oherwydd ein bod ni yng Nghymru, mae'n rhaid i ni ei alw'n rhywbeth gwahanol. Felly, yn hytrach na chyfnod clo'r 'circuit-breaker', mae gennym ni gyfnod clo'r 'firebreak'. Wrth gwrs, efallai y byddai wedi bod yn fwy naturiol ei alw'n wal dân, ond gallai hynny fod wedi atgoffa pobl o bolisi ffin Llywodraeth Cymru. Beth yw diben y cyfyngiadau symud hyn? Yng ngeiriau'r Prif Weinidog ei hun, i'n cynnal ni drwodd i'r Nadolig. Ble mae'r strategaeth yn hynny? Ar ôl gosod cyfyngiadau symud ar Gymru am gost economaidd a chymdeithasol enfawr drwy'r gwanwyn a dechrau'r haf, dim ond er mwyn gohirio heintiau tan yr hydref, bydd Llywodraeth Cymru nawr yn gosod cyfyngiadau symud eto, er mwyn gohirio heintiau tan y gaeaf, pan fydd gan y GIG y capasiti lleiaf. A phwy sy'n mynd i dalu am hyn? Fel sy'n digwydd mor aml yn sgil datganoli, dywedir wrthym mai Llywodraeth y DU ddylai dalu'r bil wrth i ni arfer grym heb gyfrifoldeb. Mae yna gyfnewidiadau anodd eu gwneud yn y pandemig coronafeirws hwn, un ohonyn nhw yw cost economaidd cyfyngiadau symud o'i chymharu ag unrhyw fudd o ran iechyd. Ni ellir gwneud y cyfnewid hwnnw'n rhesymegol nac yn effeithiol pan fydd un Llywodraeth yn rheoli'r dull cyflawni economaidd a'r un arall yn rheoli'r dull cyflawni o ran iechyd, ond dyna'r hyn yr ydym ni'n ei ddioddef yn sgil datganoli. Dywedodd y Prif Weinidog ddoe, 'Dim ond Llywodraeth y DU sydd â'r grym ariannol i warantu'r lefel o gymorth incwm sydd ei hangen ar weithwyr. Mae angen taliadau mwy hael arnom i helpu gweithwyr drwy'r argyfwng hwn.' Un o ganlyniadau rhesymegol hynny yw mai Llywodraeth y DU a ddylai benderfynu a ddylid gosod cyfyngiadau ar ein heconomi ai peidio. Ond na, rhaid inni wneud pethau'n wahanol yng Nghymru: gosod cyfyngiadau symud ar hyd yn oed ardaloedd â lefelau isel o heintiau, gorfodi ffin rhyngom ni â Lloegr, ac yna, yn anhygoel, mynnu bod Llywodraeth y DU yn talu amdano. Efallai y byddan nhw'n ein hatgoffa ni yn hytrach fod dull cyflawni economaidd allweddol newydd gael ei ddatganoli: y pŵer i godi cyfraddau treth incwm gymaint ag y mae Llywodraeth Cymru a'r sefydliad hwn yn ei ddymuno. Yr wythnos nesaf, bydd gennym gyfnod o gyfyngiadau symud ar gyfer Cymru'n unig; y flwyddyn nesaf, cynnydd mewn treth ar gyfer Cymru'n unig i dalu amdano. Diolch.