English: Thank you for that series of questions. I'm pleased that the Member welcomes and recognises the change in approach the UK Government is taking to steel safeguards. I believe that's a proportionate step that's been taken, and I do welcome the action that has been taken, as you know, that we've also called for. When it comes to the future work between the Governments, our main engagement is with Kwasi Kwarteng's department at the Department for Business, Energy and Industrial Strategy. Unfortunately, the meeting I was due to have with Kwasi Kwarteng yesterday he wasn't able to attend, so we're rearranging that to take place in the coming days. That's an important engagement, and the initial correspondence between our officials is genuinely constructive. There are many areas where we disagree with the UK Government, but we recognise that this is an area where we would all benefit from a constructive approach, because we recognise that we each have something to add and to gain, and it is a welcome shift in honesty from the view of the UK Government a few years ago about the steel sector. There is now what I believe is a more positive view for the future of the sector, and it's important that we take the opportunity that that offers. That also will lead ahead to the work that is being done by both businesses and trade unions - so, the Steel Council group of employers. So, UK Steel, the group of employers, they've tabled proposals to consider around moving to decarbonising the sector, and they're now working through that with trade unions. So, we may get a more unified offer from the sector itself, from both sides, to understand how that transition could be made, and how to invest in a way that doesn't sacrifice lots of jobs. So, I'm looking forward to the Steel Council due to take place over the summer, where we can have an update on the proposals there and the work that our officials are doing to try to support that, and you mention a number of areas that I'll come on to where that can be helpful. I have, as well as meeting with UK Steel overall in the Steel Council, met Welsh producers, as well as the trade union side already. You mentioned the important point about electricity supply that I dealt with in my statement. If we can both maximise and improve the supply, we have really significant opportunities in Wales with renewable energy, but also an unfinished conversation about the role that the nuclear industry could play about the way in which we can generate electricity itself. We then have significant investment choices to make, or rather together with people responsible for investing in the grid, to make sure that we can actually deliver that increased capacity to where it's needed, both to steel and other sectors as well. And that's been a feature of the conversations I've had with a range of people, whether they're engaged in the renewables industry, or indeed in battery supply as well. So, we're already working with Ofgem and network owners to have a shared understanding of what the grid will need to look like by 2050, and to make sure that both planning and spending decisions can be aligned to make sure that capacity is there and made real. And when it comes to steel research, we already support a range of research initiatives here in Wales: the research we've made into Swansea University, but also that work alongside a range of other people, so the Steel and Metals Institute in Swansea is recognised across the sector for the value that it adds, but also the work that Swansea are doing in collaboration with both Sheffield and Warwick universities, and that is on the basis of UK funding - research council support. So, there is already work that is looking at how we do that, and I'm really pleased to say that that's supported by our major manufacturers here in Wales, at Tata, Celsa and elsewhere. You make an important point about procurement, because it's one of the issues that are regularly raised by steel producers. Part of their concern was, for example, that in high speed 2 line, only about 25 per cent steel being used was UK sourced and produced. There's a challenge about what our rules say about whether it's UK sourced, where it can come in from another part of the world but be sourced from a buyer within the UK, or UK produced, which, of course, is different. That's part of what we're working through in implementing the steel charter, so there's work and there's progress being made. There's more for us to do, but here in Wales we've already got a 10-point plan for improving public procurement, and that certainly does look at where the steel comes from in new development projects, and I'm pleased to say Transport for Wales, for example, are fully signed up. So, as they expand their operations and the opportunities to expand track, which they are looking at as part of their procurement strategy, how they look for British-produced steel as part of it, because procurement can be a really big driver for a genuinely sustainable sector and one that takes account of how steel is produced in the first place, how it gets to the point of entry within the UK, or, actually, if it's produced in the UK, how it's produced as well. I think that will be a key challenge for the development of the vision, otherwise, we could end up badging things as green steel without taking account of the additional carbon in potentially importing it from other parts of the world. Your point about apprenticeships is well understood. There is an honest challenge here, and I'll try and put this as gently, but as honestly, as possible. The way in which we deliver apprenticeships in Wales relies on what were European structural funds, and there's a significant portion of the funding for those that has come from that route. So, the choices that are made about how those successor funds are used is really material for the supporting of skills across the whole economy, including the delivery of apprenticeships, and if we end up having an approach that doesn't allow significant regional or national strategic projects, then that is a real risk including in this area. I should say though that the certainty about the path for the steel industry is part of delivering that certainty, to make sure that apprenticeship investment can be made. I would say though that the employers here in Wales, I think, have a good track record, and in the conversations I've had with them, they're certainly committed to ensuring they continue to reinvest in their workforce, to look for new workers to come into the industry, and also to understand where they come from, to make sure that it is a more diverse steel industry in its make-up and workforce.
Welsh: Diolch i chi am y gyfres yna o gwestiynau. Rwy'n falch bod yr Aelod yn croesawu ac yn cydnabod y newid y mae Llywodraeth y DU yn ei wneud i'w hymagwedd o ran mesurau diogelu dur. Rwy'n credu bod hwnnw yn gam cymesur a gymerwyd, ac rwyf i yn croesawu'r camau sydd wedi eu cymryd, fel y gwyddoch chi, rydym ninnau wedi galw amdanyn nhw hefyd. O ran y gwaith rhwng y Llywodraethau yn y dyfodol, mae ein prif ymgysylltiad gydag adran Kwasi Kwarteng yn yr Adran Busnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol. Yn anffodus, nid oedd Kwasi Kwarteng yn gallu bod yn bresennol yn y cyfarfod yr oeddwn i fod i'w gael gyda fe ddoe, felly rydym yn aildrefnu hynny i ddigwydd yn y dyddiau nesaf. Mae hynny'n ymgysylltiad pwysig, ac mae'r ohebiaeth gychwynnol rhwng ein swyddogion yn wirioneddol adeiladol. Mae llawer o feysydd yr ydym yn anghytuno â Llywodraeth y DU yn eu cylch, ond rydym yn cydnabod bod hwn yn faes lle y byddem ni i gyd yn elwa ar ddull adeiladol, oherwydd ein bod yn cydnabod bod gan bob un ohonom rywbeth i'w ychwanegu ac i'w ennill, ac mae'n newid mewn gonestrwydd sydd i'w groesawu o'i gymharu â barn Llywodraeth y DU ychydig flynyddoedd yn ôl ar y sector dur. Erbyn hyn, rwy'n credu bod barn fwy cadarnhaol ar gyfer dyfodol y sector, ac mae'n bwysig ein bod yn manteisio ar y cyfle y mae hynny'n ei gynnig. Bydd hynny hefyd yn arwain ymlaen at y gwaith sy'n cael ei wneud gan fusnesau ac undebau llafur - felly, grŵp cyflogwyr y Cyngor Dur. Felly mae UK Steel, y grŵp o gyflogwyr, wedi cyflwyno cynigion i'w hystyried o ran symud tuag at ddatgarboneiddio'r sector, ac maen nhw bellach yn gweithio trwy hynny gydag undebau llafur. Felly, efallai y cawn ni gynnig mwy unedig gan y sector ei hun, o'r ddwy ochr, i ddeall sut y gellid cyflawni'r trawsnewid hwnnw, a sut i fuddsoddi mewn ffordd nad yw'n aberthu llawer o swyddi. Felly, rwy'n edrych ymlaen at gyfarfod y Cyngor Dur a fydd yn cael ei gynnal yn ystod yr haf, lle gallwn gael yr wybodaeth ddiweddaraf am y cynigion yno a'r gwaith y mae ein swyddogion yn ei wneud i geisio cefnogi hynny, ac rydych yn sôn am nifer o feysydd y byddaf i'n dod iddyn nhw pan all hynny fod o gymorth. Rwyf i, yn ogystal â chyfarfod â UK Steel yn gyffredinol yn y Cyngor Dur, eisoes wedi cwrdd â chynhyrchwyr Cymru hefyd, yn ogystal â'r undebau llafur. Fe wnaethoch chi sôn am y pwynt pwysig am y cyflenwad trydan yr ymdriniais ag ef yn fy natganiad. Os gallwn ni sicrhau'r cyflenwad mwyaf posibl a'i wella, mae gennym ni gyfleoedd gwirioneddol arwyddocaol yng Nghymru gydag ynni adnewyddadwy, ond hefyd sgwrs heb ei gorffen am y rhan y gallai'r diwydiant niwclear ei chwarae yn y ffordd y gallwn ni gynhyrchu trydan ei hun. Yna mae gennym ni ddewisiadau buddsoddi sylweddol i'w gwneud, neu yn hytrach ar y cyd â phobl sy'n gyfrifol am fuddsoddi yn y grid, i sicrhau y gallwn ni ddarparu'r capasiti cynyddol hwnnw i'r lle y mae ei angen, i'r sector dur a sectorau eraill hefyd. Ac mae hynny wedi bod yn nodwedd o'r sgyrsiau yr wyf i wedi eu cael gydag amrywiaeth o bobl, pa un a ydyn nhw'n ymwneud â'r diwydiant ynni adnewyddadwy, neu yn wir mewn cyflenwi batris hefyd. Felly, rydym ni eisoes yn gweithio gydag Ofgem a pherchnogion rhwydweithiau i gael dealltwriaeth gyffredin o sut bydd y grid yn edrych erbyn 2050, ac i sicrhau y gellir cysoni penderfyniadau cynllunio a gwario er mwyn sicrhau bod capasiti yno ac yn cael ei wireddu. Ac wrth sôn am ymchwil dur, rydym ni eisoes yn cefnogi amrywiaeth o fentrau ymchwil yma yng Nghymru: yr ymchwil yr ydym ni wedi ei wneud i Brifysgol Abertawe, ond sydd hefyd yn gweithio ochr yn ochr ag amrywiaeth o bobl eraill, felly mae'r Sefydliad Dur a Metelau yn Abertawe yn cael ei gydnabod ar draws y sector am y gwerth y mae'n ei ychwanegu, ond hefyd y gwaith y mae Abertawe'n ei wneud mewn cydweithrediad â phrifysgolion Sheffield a Warwick, ac mae hynny ar sail cyllid y DU - cymorth gan y cyngor ymchwil. Felly, mae gwaith eisoes yn edrych ar sut yr ydym yn gwneud hynny, ac rwy'n falch iawn o ddweud bod hynny'n cael ei gefnogi gan ein prif weithgynhyrchwyr yma yng Nghymru, yn Tata, Celsa a mannau eraill. Rydych chi'n gwneud pwynt pwysig ynglŷn â chaffael, gan ei fod yn un o'r materion a godir yn rheolaidd gan gynhyrchwyr dur. Rhan o'u pryder, er enghraifft, oedd mai dim ond tua 25 y cant o'r dur sy'n cael ei ddefnyddio mewn rheilffyrdd cyflymder uchel dwy linell oedd yn tarddu o'r DU ac wedi'i gynhyrchu yn y DU. Mae her o ran yr hyn y mae ein rheolau'n ei ddweud ynghylch pa un a yw'n tarddu o ffynonellau'r DU, lle gall ddod i mewn o ran arall o'r byd ond ei fod yn wedi ei ffynnonellu gan brynwr yn y DU, neu wedi ei gynhyrchu yn y DU, sydd, wrth gwrs, yn wahanol. Mae hynny'n rhan o'r hyn yr ydym yn gweithio trwyddo wrth weithredu'r siarter dur, felly mae gwaith yn cael ei wneud ac mae cynnydd yn cael ei wneud. Mae mwy i ni ei wneud, ond yma yng Nghymru mae gennym ni gynllun 10 pwynt eisoes ar gyfer gwella caffael cyhoeddus, ac mae hwnnw'n sicr yn ystyried o ble y daw'r dur mewn prosiectau datblygu newydd, ac rwy'n falch o ddweud bod Trafnidiaeth Cymru, er enghraifft, wedi ymrwymo'n llawn. Felly, wrth iddyn nhw ehangu eu gweithrediadau a'r cyfleoedd i ehangu cledrau, fel y maen nhw'n ei ystyried yn rhan o'u strategaeth gaffael, rwy'n credu mai her allweddol i ddatblygu'r weledigaeth fydd sut y byddan nhw'n chwilio am ddur a gynhyrchir ym Mhrydain yn rhan o hyn, oherwydd gall caffael fod yn ysgogydd mawr iawn i sector gwirioneddol gynaliadwy ac un sy'n ystyried sut y cynhyrchir dur yn y lle cyntaf, sut y mae'n cyrraedd y pwynt mynediad yn y DU, neu, mewn gwirionedd, os caiff ei gynhyrchu yn y DU, sut y caiff ei gynhyrchu hefyd. Fel arall, gallem ni yn y pen draw alw pethau yn ddur gwyrdd heb ystyried y carbon ychwanegol o ran ei fewnforio o bosibl o rannau eraill o'r byd. Mae dealltwriaeth dda o'ch pwynt ynglŷn â phrentisiaethau. Mae her onest yn y fan yma, a byddaf i'n ceisio mynegi hyn mor dyner, ond mor onest, â phosibl. Mae'r ffordd yr ydym ni'n darparu prentisiaethau yng Nghymru yn dibynnu ar yr hyn a oedd yn gronfeydd strwythurol Ewropeaidd, ac mae cyfran sylweddol o'r cyllid ar gyfer hynny wedi dod trwy'r llwybr hwnnw. Felly, mae'r dewisiadau a wneir ynglŷn â sut y defnyddir y cronfeydd olynol hynny yn berthnasol iawn i gefnogi sgiliau ar draws yr economi gyfan, gan gynnwys darparu prentisiaethau, ac os bydd gennym ni ddull gweithredu yn y pen draw nad yw'n caniatáu prosiectau strategol rhanbarthol neu genedlaethol sylweddol, yna mae hynny'n risg wirioneddol gan gynnwys yn y maes hwn. Fodd bynnag, dylwn i ddweud bod y sicrwydd ynglŷn â'r llwybr i'r diwydiant dur yn rhan o gyflawni'r sicrwydd hwnnw, er mwyn sicrhau y gellir buddsoddi mewn prentisiaethau. Serch hynny, byddwn i'n dweud bod gan y cyflogwyr yma yng Nghymru, yn fy marn i, hanes da, ac yn y sgyrsiau yr wyf i wedi eu cael â nhw, maen nhw yn sicr wedi ymrwymo i sicrhau eu bod yn parhau i ailfuddsoddi yn eu gweithlu, i chwilio am weithwyr newydd i ddod i mewn i'r diwydiant, a hefyd i ddeall o ble maen nhw'n dod, i sicrhau ei fod yn ddiwydiant dur mwy amrywiol o ran ei gyfansoddiad a'i weithlu.