techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you very much. I'm afraid I'm not familiar with the situation in Trefnant, but I'm very happy to look at it and have a further conversation with the Member. We are providing this year a record amount of investment for active travel infrastructure - £75 million, which is more per head than any other part of the country - and there is money available this year, on an ongoing basis, for local authorities to bid for schemes that will create local journeys so that people can take everyday journeys, end to end, by foot and by bike, for all those journeys, we know, under 5 miles, where for many people it is a realistic alternative, particularly journeys to school. So, as I say, I'm happy to look in detail at the scheme and to have a further conversation.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Mae gen i ofn nad ydw i'n gyfarwydd â'r sefyllfa yn Nhrefnant, ond rwy'n hapus iawn i edrych arni a chael sgwrs bellach gyda'r Aelod. Rydym yn darparu'r buddsoddiad mwyaf erioed eleni ar gyfer seilwaith teithio llesol - £75 miliwn, sy'n fwy y pen nag unrhyw ran arall o'r wlad - ac mae arian ar gael eleni, yn barhaus, i awdurdodau lleol wneud cais am gynlluniau a fydd yn creu teithiau lleol fel y gall pobl wneud teithiau bob dydd, o un pen i'r llall, ar droed ac ar feic, ar gyfer yr holl deithiau hynny, y gwyddom amdanyn nhw, o dan 5 milltir, sydd i lawer o bobl yn ddewis amgen realistig, yn enwedig teithiau i'r ysgol. Felly, fel y dywedais, rwy'n hapus i edrych yn fanwl ar y cynllun ac i gael sgwrs bellach.
English: Thank you for the good-news story that this is eminently doable, because two thirds of all journeys less than five miles means that most of us can bicycle that short journey, and for those who live in the highlands of my constituency, we now have electric bikes, which we didn't have 50 years ago, so that's another good-news story. I just want to ask you about something slightly different, which is that there's been a lot of talk in the last 48 hours about the shortage of lorry drivers across Britain and the missing 13,000 lorry drivers who have gone back to other parts of Europe because of the hostile environment created by the UK Government who doesn't think that these are people filling essential skills gaps. Obviously, HGVs are noisy, dangerous and very punishing on road maintenance, and that's certainly not reflected in the HGV vehicle tax. So, I just wondered if the expert roads review panel will be looking at how we use roads to distribute goods and whether we could create a more rational hub-and-spoke distribution network so that the HGVs could deposit their goods at important road interchanges or wholesale markets so that the last part of the journey could be made by small electric vehicles, or, indeed, bicycles in some cases. I just wondered if you could tell us whether that's something that you could start to institute as a matter of urgency.
Welsh: Diolch am y stori newyddion da y gellir yn amlwg ei chyflawni, oherwydd bod dwy ran o dair o'r holl deithiau yn llai na phum milltir, mae hyn yn golygu y gall y rhan fwyaf ohonom feicio'r daith fer honno, ac i'r rheini sy'n byw yn ucheldiroedd fy etholaeth, mae gennym feiciau trydan erbyn hyn, nad oedd gennym 50 mlynedd yn ôl, felly dyna stori newyddion da arall. Hoffwn eich holi am rywbeth ychydig yn wahanol, sef bod llawer o sôn wedi bod yn ystod y 48 awr ddiwethaf am brinder gyrwyr lorïau ledled Prydain a'r 13,000 o yrwyr lorïau sydd ar goll sydd wedi mynd yn ôl i rannau eraill o Ewrop oherwydd yr amgylchedd gelyniaethus a grëwyd gan Lywodraeth y DU nad yw'n credu bod y rhain yn bobl sy'n llenwi bylchau sgiliau hanfodol. Yn amlwg, mae cerbydau nwyddau trwm yn swnllyd, yn beryglus ac yn gostus o ran cynnal a chadw ffyrdd, ac yn sicr nid yw hynny'n cael ei adlewyrchu yn nhreth cerbydau nwyddau trwm. Felly, tybed a fydd y panel adolygu ffyrdd arbenigol yn edrych ar sut yr ydym yn defnyddio ffyrdd i ddosbarthu nwyddau ac a allem greu rhwydwaith dosbarthu prif ganolfan a lloerennau mwy rhesymegol er mwyn i'r cerbydau nwyddau trwm allu gollwng eu nwyddau mewn cyfnewidfeydd ffyrdd pwysig neu farchnadoedd cyfanwerthu er mwyn i gerbydau trydan bach allu cwblhau rhan olaf y daith, neu, yn wir, feiciau mewn rhai achosion. Tybed a allech chi ddweud wrthym ni a yw hynny'n rhywbeth y gallech chi ddechrau ei sefydlu fel mater o frys.
English: Thank you, Deputy Minister, and that brings today's proceedings to a close.
Welsh: Diolch i'r Dirprwy Weinidog, a dyna'n gwaith ni wedi ei gwblhau am y diwrnod heddiw.
English: Good afternoon, and welcome to this Plenary session. Before we begin, I want to set out a few points. This meeting will be held in a hybrid format, with some Members in the Senedd Chamber and others joining by video-conference. All Members participating in proceedings of the Senedd, wherever they may be, will be treated equitably. A Plenary meeting held using video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting, and those are set out on your agenda. And I would remind Members that Standing Orders relating to order in Plenary meetings apply to this meeting, and apply equally to Members in the Chamber as to those joining virtually.
Welsh: Prynhawn da. Croeso i bawb i'r Cyfarfod Llawn. Cyn inni ddechrau, dwi angen nodi ychydig o bwyntiau. Cynhelir y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn Siambr y Senedd ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo. Bydd yr holl Aelodau sy'n cymryd rhan yn nhrafodion y Senedd, ble bynnag y bônt, yn cael eu trin yn gyfartal. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y Cyfarfod Llawn heddiw, ac mae'r rheini wedi'u nodi ar eich agenda. A dwi eisiau atgoffa'r Aelodau fod y Rheolau Sefydlog sy'n ymwneud â threfn yn y Cyfarfod Llawn yn berthnasol i'r cyfarfod yma ac yr un mor berthnasol i'r Aelodau yn y Siambr ag i'r rhai sy'n ymuno drwy gyswllt fideo.
English: The first item this afternoon are questions to the Minister for Finance and Local Government, and the first question is from Jack Sargeant.
Welsh: Mae'r cwestiynau cyntaf y prynhawn yma i'r Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Jack Sargeant.
English: Our budget supports a range of investments preventing adverse childhood experiences, but we allocated £1 million for 2021-22 on targeted support. Half will support the ACE support hub for Wales and the other half will support activity to prevent, tackle and mitigate the impact of ACEs, particularly at a community level.
Welsh: Mae ein cyllideb yn cefnogi ystod o fuddsoddiadau er mwyn atal profiadau niweidiol yn ystod plentyndod, ond gwnaethom ddyrannu £1 filiwn ar gyfer 2021-22 ar gyfer cymorth wedi'i dargedu. Bydd hanner y cyllid yn cefnogi'r hyb cymorth profiadau niweidiol yn ystod plentyndod i Gymru a bydd yr hanner arall yn cefnogi gweithgarwch i atal, lliniaru ac ymdrin ag effaith profiadau niweidiol yn ystod plentyndod, yn enwedig ar lefel gymunedol.
English: Can I thank the Minister for that answer and the support to date? This has been an extremely difficult 18 months for children across Wales. However, the difference in how children have experienced the pandemic will be stark. It's obvious to me that children who have experienced multiple adverse childhood experiences will have faced further challenges not seen by many of their peers. There is significant work already done to establish that this trauma will have a lifelong impact. There are good examples of where trauma-informed approaches to support these children can pay a real dividend. Minister, can I ask you, therefore, what consideration has the Welsh Government given to significantly increasing the amount of money spent on tackling and preventing ACEs?
Welsh: A gaf fi ddiolch i'r Gweinidog am ei hateb a'r cymorth hyd yn hyn? Mae hi wedi bod yn 18 mis anodd dros ben i blant ledled Cymru. Fodd bynnag, bydd y gwahaniaeth rhwng profiadau plant o'r pandemig yn sylweddol. Mae'n amlwg i mi y bydd plant sydd wedi cael sawl profiad niweidiol yn ystod plentyndod wedi wynebu mwy o heriau na llawer o'u cyfoedion. Mae cryn dipyn o waith wedi'i wneud eisoes ar sefydlu y bydd y trawma hwn yn effeithio arnynt am weddill eu hoes. Mae enghreifftiau da i'w cael o ble y gall dulliau sydd wedi'u llywio gan drawma i gefnogi'r plant hyn gael effaith fuddiol iawn. Weinidog, a gaf fi ofyn i chi felly pa ystyriaeth y mae Llywodraeth Cymru wedi'i rhoi i gynyddu'n sylweddol yr arian sy'n cael ei wario ar fynd i'r afael â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod a'u hatal?
English: Thank you for raising this really important issue, and I know that it's of key concern to my colleagues the Minister for Health and Social Services and her team in particular. The 2021-22 budget does include a further £0.5 million to support work to prevent, tackle and mitigate the impact of adverse childhood experiences, and this is on top of the previous funding. Decisions about how this particular amount will be allocated will be informed by the work that is currently being undertaken by the ACE support hub that's seeking to map the existing provision. And the ACEs expert task and finish group will also contribute to that work, to help us take forward the findings of the Welsh Government's ACEs policy review. So, advice, I know, is currently being prepared for my colleagues, and that will be presented to them before the end of August 2021, in order to identify how best to use that particular additional funding.
Welsh: Diolch am godi'r mater pwysig hwn, a gwn ei fod yn achos pryder enfawr i fy nghyd-Aelodau, y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, a'i thîm yn benodol. Mae cyllideb 2021-22 yn cynnwys £0.5 miliwn arall i gefnogi gwaith i atal, lliniaru ac ymdrin ag effaith profiadau niweidiol yn ystod plentyndod, ac mae hyn yn ychwanegol at y cyllid blaenorol. Bydd penderfyniadau ynglŷn â sut y bydd y swm penodol hwn yn cael ei ddyrannu'n cael eu llywio gan y gwaith sy'n mynd rhagddo ar hyn o bryd gan yr hyb cymorth profiadau niweidiol yn ystod plentyndod sy'n ceisio mapio'r ddarpariaeth bresennol. A bydd y grŵp gorchwyl a gorffen arbenigol ar brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod hefyd yn cyfrannu at y gwaith hwnnw, i'n helpu i ddatblygu canfyddiadau adolygiad polisi profiadau niweidiol yn ystod plentyndod Llywodraeth Cymru. Felly, gwn fod cyngor yn cael ei baratoi ar gyfer fy nghyd-Aelodau ar hyn o bryd, a chyflwynir y cyngor hwnnw iddynt cyn diwedd mis Awst 2021, er mwyn nodi'r ffordd orau o ddefnyddio'r cyllid ychwanegol hwnnw.
English: Minister, whilst I welcome any resources set aside to help those with adverse childhood experiences, it's abundantly clear that Wales is not doing enough to limit adversity in the first place. We know that, although poverty is not an ACE in and of itself, poverty is an additional stressor that can lead to neglect or abuse of a child. Sadly, nearly 30 per cent of our children live in poverty, and the Welsh Government totally failed to meet their target of eliminating child poverty by 2020. Minister, what is your Government going to do to tackle childhood poverty, and when will you meet your elimination target? Thank you very much.
Welsh: Weinidog, er fy mod yn croesawu unrhyw adnoddau a glustnodir i helpu'r rhai sydd wedi cael profiadau niweidiol yn ystod plentyndod, mae'n gwbl amlwg nad yw Cymru'n gwneud digon i leihau adfyd yn y lle cyntaf. Er nad yw'n brofiad niweidiol yn ystod plentyndod ynddo'i hun, gwyddom fod tlodi'n ffactor ychwanegol sy'n peri straen a all arwain at esgeuluso neu gam-drin plentyn. Yn anffodus, mae bron i 30 y cant o'n plant yn byw mewn tlodi, a methodd Llywodraeth Cymru yn llwyr â chyflawni eu targed i ddileu tlodi plant erbyn 2020. Weinidog, beth y mae eich Llywodraeth yn mynd i'w wneud i drechu tlodi plant, a phryd y byddwch yn cyflawni eich targed i'w ddileu? Diolch yn fawr iawn.
English: Well, in our Welsh Government budget, we set out a wide range of activities that we'll be undertaking in order to tackle and prevent child poverty. You'll have seen our additional funding for free school meals, for example, and Wales was, of course, the first country in the UK to announce that free school meals would be extended right the way through the school holidays, until Easter 2022. And we're currently undertaking a piece of work to look further at free school meals and our policy there, to ensure that we are encapsulating those children who need it most. You'll understand as well that we've been looking at what more we can do in terms of our pupil development grant access scheme, to widen that out to a wider number of children and families here in Wales. So, we're looking at the schemes that we currently have and what else we can be doing in this particular important area. And, as you say, poverty in and of itself is not one of the adverse childhood experiences that we think of when we talk about ACEs, but it certainly is an absolutely key issue that we have to tackle alongside ACEs.
Welsh: Wel, yng nghyllideb Llywodraeth Cymru, gwnaethom nodi ystod eang o gamau y byddwn yn eu cymryd i drechu ac atal tlodi plant. Fe fyddwch wedi gweld ein cyllid ychwanegol ar gyfer prydau ysgol am ddim, er enghraifft, a Chymru oedd y wlad gyntaf yn y DU, wrth gwrs, i gyhoeddi y byddai prydau ysgol am ddim yn parhau drwy wyliau'r ysgol, tan y Pasg yn 2022. Ac mae gwaith yn mynd rhagddo gennym i edrych yn agosach ar brydau ysgol am ddim a'n polisi yn y cyswllt hwnnw, er mwyn sicrhau ein bod yn darparu ar gyfer plant sydd ei angen fwyaf. Fe fyddwch hefyd yn deall ein bod wedi bod yn edrych ar beth arall y gallwn ei wneud mewn perthynas â'n cynllun mynediad at y grant datblygu disgyblion, er mwyn ei ehangu i gynnwys nifer ehangach o blant a theuluoedd yma yng Nghymru. Felly, rydym yn edrych ar y cynlluniau sydd gennym ar hyn o bryd a beth arall y gallwn ei wneud yn y maes pwysig hwn. Ac fel y dywedwch, nid yw tlodi ynddo'i hun yn un o'r profiadau niweidiol rydym yn meddwl amdanynt wrth sôn am brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, ond yn sicr, mae'n fater cwbl allweddol ac mae'n rhaid inni fynd i'r afael ag ef ochr yn ochr â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod.
English: Our tax principles, published in our tax policy framework, bring consistency and coherence to our wider tax system by ensuring that Welsh taxes raise revenue fairly, support wider policy objectives, are clear, stable and simple, and encourage wide engagement, to create a more equal Wales for future generations, and I am currently reviewing the principles.
Welsh: Mae ein hegwyddorion treth, a gyhoeddwyd yn ein fframwaith polisi treth, yn sicrhau cysondeb a chydlyniaeth yn ein system dreth ehangach drwy sicrhau bod trethi Cymru yn codi refeniw yn deg, yn cefnogi amcanion polisi ehangach, yn glir, yn sefydlog ac yn syml, ac yn annog ymgysylltu eang er mwyn creu Cymru fwy cyfartal ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol, ac rwyf wrthi'n adolygu'r egwyddorion ar hyn o bryd.
English: Minister, there is far too much inequality within the UK, and far too much inequality within Wales. When we travel around our constituencies as Senedd Members, we see great differences in quality of life, wealth and income between various areas of our constituencies. So, there is much work to be done. Some of the levers rest with UK Government in terms of tax and benefits, but Welsh Government does have significant levers, and, after income tax, one of the most significant is council tax. The Institute for Fiscal Studies' report last year said that council tax in Wales is out of date, regressive and distortionary, and needs be revalued and reformed, and, indeed, there was a pledge in the Labour manifesto for these Senedd elections to reform council tax. So, reforming council tax could make a significant difference in making Wales a fairer country. So, could you tell us today, Minister, whether work will be taken forward urgently to look at the council tax system in Wales and how it might be reformed to make it much more progressive and fair? And will that work also look at alternatives such as a land valuation tax?
Welsh: Weinidog, mae gormod lawer o anghydraddoldeb yn y DU, a gormod lawer o anghydraddoldeb yng Nghymru. Pan fyddwn yn teithio o gwmpas ein hetholaethau fel Aelodau o'r Senedd, gwelwn wahaniaethau mawr o ran ansawdd bywyd, cyfoeth ac incwm rhwng gwahanol rannau o'n hetholaethau. Felly, mae llawer o waith i'w wneud. Llywodraeth y DU sydd â rhai o'r ysgogiadau o ran treth a budd-daliadau, ond mae gan Lywodraeth Cymru ysgogiadau sylweddol, ac ar ôl treth incwm, un o'r rhai pwysicaf yw'r dreth gyngor. Y llynedd, nododd adroddiad y Sefydliad Astudiaethau Cyllid fod y dreth gyngor yng Nghymru wedi dyddio, yn anflaengar ac yn afluniol, a bod angen ei hailwerthuso a'i diwygio, ac yn wir, cafwyd addewid ym maniffesto'r Blaid Lafur ar gyfer etholiadau'r Senedd i ddiwygio'r dreth gyngor. Felly, gallai diwygio'r dreth gyngor wneud gwahaniaeth sylweddol i wneud Cymru'n wlad decach. Felly, a allwch ddweud wrthym heddiw, Weinidog, a wneir gwaith ar frys i edrych ar system y dreth gyngor yng Nghymru, a sut y gellid ei diwygio i'w gwneud yn llawer mwy blaengar a theg? Ac a fydd y gwaith hwnnw hefyd yn ystyried dewisiadau amgen fel treth gwerth tir?
English: Minister, many people in Brecon and Radnorshire commute to work out of the constituency to Cardiff, Swansea, Newport and beyond, and the only way those people can go to their place of work is by driving due to the rurality of my constituency and the lack of public transport. During the last term of the Senedd, the Welsh Government floated the idea of a potential road tax and, if imposed, this could hit the hard-working people of my constituency who are already paying their taxes to fund our public services and to keep growing the economy of Wales. Minister, can you confirm today that the Welsh Government is not looking to impose a road tax, as this would have a big impact on the pockets of the hard-working people of Brecon and Radnorshire? Diolch, Llywydd.
Welsh: Weinidog, mae llawer o bobl ym Mrycheiniog a Sir Faesyfed yn cymudo o'r etholaeth i weithio yng Nghaerdydd, Abertawe, Casnewydd a thu hwnt, a'r unig ffordd y gall y bobl hynny fynd i'w gweithle yw drwy yrru oherwydd bod fy etholaeth mor wledig a'r diffyg trafnidiaeth gyhoeddus. Yn ystod tymor diwethaf y Senedd, cynigiodd Llywodraeth Cymru y syniad o dreth ffordd bosibl, a phe bai'n cael ei chyflwyno, gallai effeithio'n andwyol ar bobl weithgar fy etholaeth sydd eisoes yn talu eu trethi i ariannu ein gwasanaethau cyhoeddus er mwyn sicrhau bod economi Cymru'n parhau i dyfu. Weinidog, a allwch gadarnhau heddiw nad yw Llywodraeth Cymru'n bwriadu cyflwyno treth ffordd, gan y byddai hyn yn effeithio'n fawr ar bocedi pobl weithgar Brycheiniog a Sir Faesyfed? Diolch, Lywydd.
English: So, the work to which you refer was a piece of work undertaken by the economy Minister in the last Senedd term to explore what a road tax might look like, and this isn't one of the taxes that we're currently actively considering taking forward at the moment in the immediate term. However, it is something that we're interested in exploring, to understand the merits or the demerits of it. So, it's certainly not an active proposal at the moment, but one of a wide variety of areas that we're looking at just to understand what the opportunities or the risks might be. So, there are no current immediate proposals, however, clearly interested in ideas.
Welsh: Roedd y gwaith y cyfeiriwch ato yn waith a wnaed gan Weinidog yr Economi yn nhymor diwethaf y Senedd i archwilio sut beth fyddai treth ffordd, ac nid yw hon yn un o'r trethi rydym yn ystyried bwrw ymlaen â hwy ar hyn o bryd yn y dyfodol agos. Fodd bynnag, mae'n rhywbeth rydym yn awyddus i'w archwilio, er mwyn deall ei rinweddau neu ei ddiffygion. Felly yn sicr, nid yw'n gynnig gweithredol ar hyn o bryd, ond mae'n un o amrywiaeth eang o feysydd rydym yn edrych arnynt er mwyn deall beth y gallai'r cyfleoedd neu'r risgiau fod. Felly, ar hyn o bryd, nid oes unrhyw gynigion uniongyrchol, ond yn amlwg, mae gennym ddiddordeb mewn syniadau.
English: Questions now from the party spokespeople. The Conservatives' spokesperson, Peter Fox.
Welsh: Cwestiynau nawr gan lefarwyr y pleidiau. Llefarydd y Ceidwadwyr, Peter Fox.
English: Diolch, Llywydd, and thank you, Minister, for coming before us today, and I look forward to a healthy working relationship with you over the coming period. Minister, the Welsh Government's decision to delay major relaxation of restrictions by some four weeks has dashed the hopes of many sectors, in particular hospitality, which had been hoping obviously for an earlier return to trading after those difficult, disastrous 15 months we've had, and, for businesses to stay afloat for the duration of the current restrictions, it's now crucial that additional support is quickly made available. However, I noticed in the supplementary budget, which we received last night, it's only allocated funding for businesses to the end of this month - to June. So, Minister, as a matter of urgency, will you today answer my call to provide additional financial support to Wales's businesses beyond the end of this month?
Welsh: Diolch, Lywydd, a diolch i chithau, Weinidog, am ddod ger ein bron heddiw, ac edrychaf ymlaen at berthynas waith iach gyda chi dros y cyfnod i ddod. Weinidog, mae penderfyniad Llywodraeth Cymru i ohirio'r broses o lacio cyfyngiadau yn sylweddol am oddeutu pedair wythnos wedi chwalu gobeithion llawer o sectorau, yn enwedig lletygarwch, a oedd yn amlwg wedi gobeithio gallu dychwelyd i fasnachu'n gynharach ar ôl y 15 mis anodd, trychinebus rydym wedi'u cael, ac er mwyn i fusnesau oroesi drwy gydol y cyfyngiadau cyfredol, mae'n hanfodol bellach fod cymorth ychwanegol yn dod ar gael yn gyflym. Fodd bynnag, sylwais yn y gyllideb atodol, a gawsom neithiwr, mai hyd at ddiwedd y mis hwn yn unig y mae cyllid wedi'i ddyrannu i fusnesau - hyd at fis Mehefin. Felly, Weinidog, fel mater o frys, a wnewch chi ateb fy ngalwad heddiw i ddarparu cymorth ariannol ychwanegol i fusnesau Cymru y tu hwnt i ddiwedd y mis hwn?