English: Can I thank you for your statement, Minister, and the Welsh Government for its efforts in trying to tackle this issue? Because I think it is important to recognise the Welsh Government does not hold all the key economic levers in this situation, and that you've worked against that backdrop of Tory austerity that you've already referred to, and which as you rightly point out includes the callous welfare reforms responsible for much of the continuing scandal of child poverty, coupled with, as you've already highlighted, the in-work poverty of many working parents caught up in insecure low-paid employment. Now, under the last UK Labour Government, contrary to what we heard from Mark Isherwood earlier, 600,000 children were lifted out of relative poverty, but under this Tory Government, to their eternal shame, it's now predicted that child poverty will rise to its highest level in 60 years. Indeed, in my own consistency of Merthyr Tydfil and Rhymney, child poverty remains amongst the highest in Wales, despite some significant improvements in area like the Gurnos. Minister, given that women are still the primary carers in most families and households, it's crucial that we tackle women's poverty in order to tackle child poverty, and to make sure that our policies are informed by an understanding of the gender differences in both the causes and consequences of poverty. And I've picked up a few statistics that I think help to create a picture of that situation: 46 per cent of single-parent households in the UK are living in poverty, and 90 per cent of single parents are women. And 27.8 per cent of females are economically inactive, compared to 19.6 per cent of males, and this is four times more likely to be because they are looking after the family or at home. Women also make up 58 per cent of working-age benefit claimants, so any changes or cuts to benefits and any long periods of waiting for payments are more likely to affect women. So, tackling these issues requires all of us in devolved and UK Governments to work together. And if we're going to make real progress, we need two Governments pulling together in a common cause to tackle poverty. But I have to say that, at the moment, it feels like Welsh Government is spending to mitigate the impacts of child poverty caused by the UK Government's policies and battling a UK regime that clearly does not share the same passion or priorities. And I hope, like you, Minister, that that will end on Thursday of this week. In developing our actions against child poverty, can you assure me that the Welsh Government's policies are also gender informed, given the statistics that I referred to earlier?
Welsh: A gaf i ddiolch i chi am eich datganiad, Gweinidog, ac i Lywodraeth Cymru am ei hymdrechion wrth geisio mynd i'r afael â'r mater hwn? Oherwydd rwy'n credu ei bod hi'n bwysig cydnabod nad oes gan Lywodraeth Cymru yr holl rymoedd economaidd allweddol yn y sefyllfa hon, a'ch bod wedi gweithio yn erbyn y cefndir hwnnw o gyni'r Torïaid yr ydych chi eisoes wedi cyfeirio ato, ac sydd, fel yr ydych yn gywir yn dweud, yn cynnwys diwygiadau lles didrugaredd sy'n gyfrifol am lawer o sgandal parhaus tlodi plant, ynghyd â, fel yr ydych chi eisoes wedi crybwyll, tlodi mewn gwaith llawer o rieni sy'n gweithio sydd wedi'u dal mewn swyddi ansicr â chyflogau bychain. Nawr, o dan Lywodraeth Lafur ddiwethaf y DU, yn groes i'r hyn a glywsom ni gan Mark Isherwood yn gynharach, cafodd 600,000 o blant eu codi allan o dlodi cymharol, ond o dan y Llywodraeth Dorïaidd hon, er mawr gywilydd iddynt, rhagwelir nawr y bydd tlodi plant yn codi i'w lefel uchaf mewn 60 mlynedd. Yn wir, yn fy etholaeth fy hun ym Merthyr Tudful a Rhymni, mae tlodi plant yn dal i fod ymhlith yr uchaf yng Nghymru, er gwaethaf rhai gwelliannau sylweddol mewn ardaloedd fel y Gurnos. Gweinidog, o ystyried mai menywod yw'r prif ofalwyr o hyd yn y rhan fwyaf o deuluoedd a chartrefi, mae'n hanfodol ein bod yn mynd i'r afael â thlodi menywod er mwyn mynd i'r afael â thlodi plant, a gwneud yn siŵr bod ein polisïau yn seiliedig ar ddealltwriaeth o'r gwahaniaethau rhwng y rhywiau o ran achosion a chanlyniadau tlodi. Ac rwyf wedi sylwi ar ychydig o ystadegau sydd, yn fy marn i, yn helpu i greu darlun o'r sefyllfa honno: mae 46 y cant o aelwydydd un rhiant yn y DU yn byw mewn tlodi, ac mae 90 y cant o rieni sengl yn fenywod. Ac mae 27.8 y cant o fenywod yn economaidd anweithgar, o gymharu ag 19.6 y cant o ddynion, ac mae hyn bedair gwaith yn fwy tebygol o fod oherwydd eu bod yn gofalu am y teulu neu eu bod gartref. Mae 58 y cant o'r rhai sydd o oedran gweithio ac yn hawlio budd-daliadau yn fenywod hefyd, felly mae unrhyw newidiadau neu doriadau i fudd-daliadau ac unrhyw gyfnodau hir o aros am daliadau yn fwy tebygol o effeithio ar fenywod. Felly, mae mynd i'r afael â'r materion hyn yn gofyn i bob un ohonom ni yn y llywodraethau datganoledig a Llywodraeth y DU gydweithio. Ac os ydym ni'n mynd i wneud cynnydd gwirioneddol, mae angen dwy Lywodraeth sy'n cyd-dynnu ar achos cyffredin i fynd i'r afael â thlodi. Ond mae'n rhaid i mi ddweud, ar hyn o bryd, mae'n teimlo fel bod Llywodraeth Cymru yn gwario er mwyn lliniaru effeithiau tlodi plant a achosir gan bolisïau Llywodraeth y DU nad yw'n rhannu'r un angerdd a blaenoriaethau yn amlwg. Ac rwy'n gobeithio, fel chi, Gweinidog, y bydd hynny'n dod i ben ddydd Iau yr wythnos hon. Wrth ddatblygu ein camau gweithredu i fynd i'r afael â thlodi plant, a allwch chi fy sicrhau bod polisïau Llywodraeth Cymru hefyd yn rhoi sylw i rywedd, o gofio'r ystadegau y cyfeiriais atynt yn gynharach?