techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Whether it's COVID or Brexit, being wedded to Westminster is having disastrous consequences for Wales. The health Secretary in England is overseeing a calamitous lighthouse lab system hampering the Welsh COVID response, while the Chancellor turns a blind eye to the struggle of Welsh businesses, workers and the self-employed. Compare our situation with that of New Zealand. I'm sure, First Minister, you will want to join me in congratulating Jacinda Ardern on her stunning victory. Here is a Labour politician, in a country not much bigger than Wales in its population, who has presided over one of the most successful COVID responses anywhere in the world. Not only is New Zealand COVID free, it is also free from the British state, its blustering Prime Minister and his Cabinet of calamities. The Prime Minister is 'utterly shambolic', whose 'indifference to Wales borders on contempt'. Your words, First Minister, not mine, but with which I nevertheless agree. Given how Westminster is wreaking havoc on Wales, are you not remotely tempted by the notion of Wales joining New Zealand as an independent nation - small, successful and progressive?
Welsh: Pa un a yw'n COVID neu'n Brexit, mae bod wedi'n glynu â San Steffan yn arwain at ganlyniadau trychinebus i Gymru. Mae'r Ysgrifennydd iechyd yn Lloegr yn goruchwylio system labordai goleudy trychinebus sy'n llesteirio ymateb Cymru i COVID, tra bod y Canghellor yn anwybyddu trafferthion busnesau, gweithwyr a phobl hunangyflogedig Cymru. Cymharwch ein sefyllfa â sefyllfa Seland Newydd. Rwy'n siŵr, Prif Weinidog, y byddwch chi eisiau ymuno â mi i longyfarch Jacinda Ardern ar ei buddugoliaeth syfrdanol. Dyma wleidydd Llafur, mewn gwlad nad yw'n llawer mwy na Chymru o ran poblogaeth, sydd wedi bod yn gyfrifol am un o'r ymatebion mwyaf llwyddiannus i COVID yn unman yn y byd. Nid yn unig y mae Seland Newydd yn rhydd o COVID, mae hefyd yn rhydd o'r wladwriaeth Brydeinig, ei Phrif Weinidog uchel ei gloch a'i Gabinet o aelodau trychinebus. Mae Prif Weinidog y DU yn gwbl ddi-drefn, y mae ei ddifaterwch at Gymru bron yn gyfystyr â dirmyg. Eich geiriau chi, Prif Weinidog, nid fy ngeiriau i, ond rwy'n cytuno â nhw serch hynny. Gan fod San Steffan yn achosi cymaint o helynt i Gymru, onid ydych chi'n cael eich temtio rhyw fymryn gan y syniad o Gymru yn ymuno â Seland Newydd fel cenedl annibynnol - bach, llwyddiannus a blaengar?
English: Llywydd, of course I congratulate the leader of the New Zealand Labour Party on her fantastic victory in their general election, and I very much look forward to the day when the present Prime Minister is no longer in office. Does that amount to a belief that Wales's future is better off being ripped out of the United Kingdom? I don't think it does. We have a double advantage here in Wales: we have strong, assertive devolution, using all the powers we have to defend people here in Wales, but working people in Wales have very important interests in common with working people in Scotland, England and Northern Ireland. And removing ourselves from those alliances, taking ourselves out of the insurance policy that the United Kingdom provides to working people here in Wales is not the answer to making a success of our future. An assertive devolution in a successful United Kingdom - that is the recipe that defends the interests of Welsh people.
Welsh: Llywydd, rwy'n llongyfarch arweinydd Plaid Lafur Seland Newydd ar ei buddugoliaeth wych yn eu hetholiad cyffredinol, wrth gwrs, ac edrychaf ymlaen yn fawr at y diwrnod pan nad yw Prif Weinidog presennol y DU mewn grym mwyach. A yw hynny'n gyfystyr â chredu y byddai dyfodol Cymru yn well o gael ei rhwygo allan o'r Deyrnas Unedig? Nid wyf i'n credu ei fod. Mae gennym ni fantais ddwbl yma yng Nghymru: mae gennym ni ddatganoli cryf a phendant, gan ddefnyddio'r holl bwerau sydd gennym ni i amddiffyn pobl yma yng Nghymru, ond mae gan bobl sy'n gweithio yng Nghymru fuddiannau pwysig iawn yn gyffredin â phobl sy'n gweithio yn yr Alban, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Ac nid tynnu ein hunain o'r cynghreiriau hynny, tynnu ein hunain allan o'r polisi yswiriant y mae'r Deyrnas Unedig yn ei gynnig i bobl sy'n gweithio yma yng Nghymru yw'r ateb i wneud llwyddiant o'n dyfodol. Datganoli pendant mewn Teyrnas Unedig lwyddiannus - dyna'r rysáit sy'n amddiffyn buddiannau pobl Cymru.
English: The leader of the Welsh Conservatives, Paul Davies.
Welsh: Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Paul Davies.
English: Diolch, Llywydd. First Minister, the Wales-wide lockdown announcement yesterday has left many people across Wales frustrated and disappointed that their freedoms will be curtailed, their ability to see their loved ones restricted and their businesses told to close. Whilst I'm open-minded about further restrictions, regardless of what others may say, the full picture of data that is available to us simply doesn't justify a national lockdown, and I think the Welsh Government's national lockdown will disproportionately harm communities and businesses where cases are already low, such as the whole of mid and west Wales. First Minister, according to Public Health Wales's latest data, in 20 of the 22 local authority areas, cases of COVID-19 per 100,000 have gone down from week 41 to week 42. How can you justify a national lockdown when figures in all but two areas are actually coming down?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, mae'r cyhoeddiad ddoe o gyfnod o gyfyngiadau symud i Gymru gyfan wedi achosi rhwystredigaeth a siom i lawer o bobl ledled Cymru y byddant yn cael eu hamddifadu o'u rhyddid, y bydd eu gallu i weld eu hanwyliaid yn cael ei gyfyngu ac y bydd eu busnesau yn cael eu gorchymyn i gau. Er bod gennyf feddwl agored o ran cyfyngiadau pellach, ni waeth beth y gallai pobl eraill ei ddweud, nid yw'r darlun llawn o ddata sydd ar gael i ni yn cyfiawnhau cyfyngiadau symud cenedlaethol, ac rwy'n credu y bydd cyfyngiadau symud cenedlaethol Llywodraeth Cymru yn niweidio cymunedau a busnesau yn anghymesur lle mae achosion eisoes yn isel, fel y canolbarth a'r gorllewin cyfan. Prif Weinidog, yn ôl data diweddaraf Iechyd Cyhoeddus Cymru, mewn 20 o'r 22 ardal awdurdod lleol, mae achosion o COVID-19 fesul 100,000 wedi gostwng o wythnos 41 i wythnos 42. Sut gallwch chi gyfiawnhau cyfyngiadau symud cenedlaethol pan fo ffigurau ym mhob ardal heblaw am ddwy yn gostwng mewn gwirionedd?
English: Well, it's very easy indeed to justify it, Llywydd, because while the efforts that have been made by people in those local lockdown areas are succeeding, they cannot succeed far and fast enough to turn back the tide of coronavirus as it is currently accelerating across Wales. So, I very much want to thank those people in those areas for all the efforts they have already made, and the two-week firebreak period that we are introducing will build on the success that those measures have had. But the sober truth is, Llywydd, as the TAC report that we published yesterday says, that unless we take these actions, cases and hospital admissions will rise across Wales, that there is compelling evidence for further interventions and that unless we do so, 6,000 additional deaths will take place due to coronavirus over this winter. What more data does the Member need before he is prepared to do what his duty should tell him he should do and to support the actions being taken to save the NHS and to save lives in Wales?
Welsh: Wel, mae'n hawdd iawn eu cyfiawnhau, Llywydd, oherwydd er bod yr ymdrechion a wnaed gan bobl yn yr ardaloedd cyfyngiadau symud lleol hynny yn llwyddo, ni allan nhw lwyddo yn ddigon pell a chyflym i droi llanw coronafeirws at yn ôl gan ei fod yn cyflymu ledled Cymru ar hyn o bryd. Felly, rwyf yn awyddus iawn i ddiolch i'r bobl hynny yn yr ardaloedd hynny am yr holl ymdrechion y maen nhw eisoes wedi eu gwneud, a bydd y cyfnod atal byr o bythefnos yr ydym ni'n ei gyflwyno yn adeiladu ar y llwyddiant y mae'r mesurau hynny wedi ei gael. Ond y gwir anffodus amdani, Llywydd, fel y mae adroddiad y pwyllgor cynghori technegol a gyhoeddwyd gennym ni ddoe yn ei ddweud, oni bai ein bod ni'n cymryd y camau hyn, bydd achosion a derbyniadau i'r ysbyty yn cynyddu ledled Cymru, bod tystiolaeth gymhellol ar gyfer ymyraethau pellach ac oni fyddwn ni'n eu gwneud, bydd 6,000 o farwolaethau ychwanegol oherwydd coronafeirws dros y gaeaf hwn. Pa ddata pellach sydd ei angen ar yr Aelod cyn iddo fod yn barod i wneud yr hyn y dylai ei ddyletswydd ddweud wrtho y dylai ei wneud a chefnogi'r camau sy'n cael eu cymryd i achub y GIG ac i achub bywydau yng Nghymru?
English: Well, First Minister, you say that there is compelling evidence, you say you publish all the data, but information on a community-to-community basis is still not available in all parts of Wales, and data on a transmission basis and on a demographic basis is certainly not available. So, I would urge you to publish that level of information as a matter of urgency. Now, First Minister, to my mind and to thousands of people living right across Wales, the Welsh Government's decision to implement a nationwide lockdown in response to the figures I've just mentioned is unjustified, and it'll take more than a one-size-fits-all approach to tackling this virus in our communities. We have to see a much more targeted intervention approach, and yet, from Friday, everyone living in Wales will be under the same restrictions, regardless of whether the data shows further intervention is needed. In your press briefing yesterday, you made it clear that you don't expect to see any results at the end of the two-week period and that it'll be a little while later before cases will fall. Therefore, can you tell us exactly what criteria the Welsh Government will use to measure the success of a national lockdown, and, should the Government not get the results it wants in all 22 local authority areas, then can the people of Wales expect a further lockdown in the very near future?
Welsh: Wel, Prif Weinidog, rydych chi'n dweud bod tystiolaeth gymhellol, rydych chi'n dweud eich bod chi'n cyhoeddi'r holl ddata, ond nid yw gwybodaeth ar sail cymunedau unigol ar gael o hyd ym mhob rhan o Gymru, ac yn sicr nid oes data ar sail trosglwyddiad ac ar sail ddemograffig ar gael. Felly, byddwn yn eich annog i gyhoeddi'r lefel honno o wybodaeth fel mater o frys. Nawr, Prif Weinidog, yn fy marn i ac ym marn miloedd o bobl sy'n byw ledled Cymru gyfan, ni ellir cyfiawnhau penderfyniad Llywodraeth Cymru i gyflwyno cyfyngiadau symud ar draws y wlad gyfan mewn ymateb i'r ffigurau yr wyf i newydd eu crybwyll, a bydd yn cymryd mwy na dull un ateb sy'n addas i bawb o fynd i'r afael â'r feirws hwn yn ein cymunedau. Mae'n rhaid i ni weld dull lle mae ymyrraeth wedi'i thargedu mewn modd llawer gwell, ac eto, o ddydd Gwener ymlaen, bydd pawb sy'n byw yng Nghymru o dan yr un cyfyngiadau, pa un a yw'r data yn dangos bod angen ymyrraeth bellach ai peidio. Yn eich sesiwn friffio i'r wasg ddoe, fe'i gwnaed yn eglur gennych nad ydych chi'n disgwyl gweld unrhyw ganlyniadau ar ddiwedd y cyfnod o bythefnos ac y bydd hi ychydig yn ddiweddarach cyn y bydd nifer yr achosion yn gostwng. Felly, a allwch chi ddweud wrthym ni pa feini prawf yn union y bydd Llywodraeth Cymru yn eu defnyddio i fesur llwyddiant cyfyngiadau symud cenedlaethol, ac, os na fydd y Llywodraeth yn cael y canlyniadau y mae hi eu heisiau ym mhob un o'r 22 ardal awdurdod lleol, yna a all pobl Cymru ddisgwyl cyfyngiadau symud pellach yn y dyfodol agos iawn?
English: Well, Llywydd, the reason that we ask people in all parts of Wales to take part in the two-week firebreak period is because we need a national effort - a national effort that would be much enhanced if his party were prepared to support it, rather than attempting all the time to undermine it. I'm hugely grateful to those people from his constituency and other parts of west Wales who've contacted my office to express their support for the actions we are taking. They understand that they are not immune from the way in which coronavirus is spreading elsewhere in Wales. They understand that, unless they are protected too, their local services will come under huge pressure. Unlike the Member, they want to make their contribution to saving lives and saving the NHS here in Wales, and that's what this period will do. That is what the SAGE committee tells us, that is what the chief medical officer tells us, that is what our own technical advisory group tells us. I don't know what the Member thinks he needs that will allow him to believe that his ability to analyse would trump the ability of our scientists or clinicians to do exactly that. He was right about one thing - that it is impossible that - [ Interruption.]
Welsh: Wel, Llywydd, y rheswm pam yr ydym ni'n gofyn i bobl ym mhob rhan o Gymru gymryd rhan yn y cyfnod atal byr o bythefnos yw oherwydd ein bod ni angen ymdrech genedlaethol - ymdrech genedlaethol a fyddai'n llawer gwell pe byddai ei blaid ef yn barod i'w chefnogi, yn hytrach na cheisio ei thanseilio drwy'r amser. Rwy'n hynod ddiolchgar i'r bobl hynny o'i etholaeth ef ac o rannau eraill o'r gorllewin sydd wedi cysylltu â'm swyddfa i fynegi eu cefnogaeth i'r camau yr ydym ni'n eu cymryd. Maen nhw'n deall nad ydyn nhw'n ddiogel rhag y ffordd y mae coronafeirws yn lledaenu mewn mannau eraill yng Nghymru. Maen nhw'n deall, oni bai eu bod hwythau yn cael eu hamddiffyn hefyd, y bydd eu gwasanaethau lleol yn dioddef pwysau aruthrol. Yn wahanol i'r Aelod, maen nhw eisiau gwneud eu cyfraniad at achub bywydau ac achub y GIG yma yng Nghymru, a dyna fydd y cyfnod hwn yn ei wneud. Dyna mae pwyllgor SAGE yn ei ddweud wrthym ni, dyna mae'r prif swyddog meddygol yn ei ddweud wrthym ni, dyna mae ein grŵp cynghori technegol ein hunain yn ei ddweud wrthym ni. Nid wyf i'n gwybod beth mae'r Aelod yn credu sydd ei angen arno a fydd yn caniatáu iddo gredu y byddai ei allu ef i ddadansoddi yn rhagori ar allu ein gwyddonwyr neu glinigwyr i wneud yn union hynny. Roedd yn iawn am un peth - ei bod hi'n amhosibl bod - [ Torri ar draws.]
English: I can't hear the First Minister at this point, because there's a debate going on within the Chamber. If we can have some silence so that at least I can hear the First Minister. Carry on, please, First Minister.
Welsh: Nid wyf i'n gallu clywed y Prif Weinidog ar hyn o bryd, oherwydd mae dadl yn cael ei chynnal yn y Siambr. Os gallwn ni gael rhywfaint o dawelwch fel y gallaf o leiaf glywed y Prif Weinidog. Ewch ymlaen, os gwelwch yn dda, Prif Weinidog.
English: Diolch, Llywydd. The leader of the opposition was right in one thing - that we will not see the impact of the measures we are having to take during the time that the measures themselves will be in place. It will take longer than that for them to feed through into the key figures, and, if he wants to know what the key figures are - for a man so interested in data I would have thought he'd have spotted them for himself - it will be to reduce R from where it is today, between 1.2 and 1.4, to below 1; to stem the flow of people into our hospital beds suffering from coronavirus; to see a fall in the positivity rate amongst those people being tested in Wales; and the range of other measures that are set out for the Member's perusal in the TAC summary report that we have published.
Welsh: Diolch, Llywydd. Roedd arweinydd yr wrthblaid yn iawn o ran un peth - na fyddwn ni'n gweld effaith y mesurau y mae'n rhaid i ni eu cymryd yn ystod yr amser y bydd y mesurau eu hunain ar waith. Bydd yn cymryd mwy o amser na hynny iddyn nhw fwydo drwodd i'r ffigurau allweddol, ac, os hoffai wybod beth yw'r ffigurau allweddol - i ddyn sydd â chymaint o ddiddordeb mewn data byddwn wedi meddwl y byddai wedi sylwi arnyn nhw drosto'i hun - lleihau R o ble mae heddiw, rhwng 1.2 ac 1.4, i lai nag 1; atal y llif o bobl i welyau ein hysbyty yn dioddef o coronafeirws; gweld gostyngiad i'r gyfradd canlyniadau positif ymhlith y bobl hynny sy'n cael eu profi yng Nghymru; a'r ystod o fesurau eraill sydd wedi'u cyflwyno i'r Aelod eu hastudio yn adroddiad cryno y pwyllgor cynghori technegol yr ydym ni wedi ei gyhoeddi.
English: Llywydd, I thank Jenny Rathbone for that. We have published a set of model amendments to demonstrate how to safeguard the UK internal market without the unnecessary restrictions on devolved competence that this Bill would introduce. We will work intensively to gain cross-party support in the House of Lords and to persuade the UK Government to think again.
Welsh: Llywydd, diolchaf i Jenny Rathbone am hynna. Rydym ni wedi cyhoeddi cyfres o welliannau enghreifftiol i ddangos sut i ddiogelu marchnad fewnol y DU heb y cyfyngiadau diangen ar gymhwysedd datganoledig y byddai'r Bil hwn yn eu cyflwyno. Byddwn yn gweithio'n ddiwyd i gael cefnogaeth drawsbleidiol yn Nhŷ'r Arglwyddi ac i berswadio Llywodraeth y DU i ailfeddwl.
English: I heed the words of Baroness Ilora Finlay, a cross-party Member of the House of Lords and a very eminent clinician, that the internal market Bill would allow our country to be overrun by chlorinated chicken and other adulterated food manufactured in the United States, and that is a recipe for obesity and shortened lives. But, having been told we wouldn't get a penny less for Wales if we voted to leave the EU, would this Bill also enable the UK Government to divert the money Wales previously received from EU structural funds for universities, for businesses and strengthening communities through our voluntary sector, in order to spend it on something else altogether, depriving Wales of vital investment funds? What is to stop the so-called shared prosperity fund becoming more largesse for Serco and the Boston Consulting Group, those geniuses who run the English test and trace system?
Welsh: Rwy'n cytuno a geiriau'r Farwnes Ilora Finlay, Aelod trawsbleidiol o Dŷ'r Arglwyddi a chlinigydd blaenllaw iawn, y byddai'r Bil marchnad fewnol yn caniatáu i'n gwlad gael ei llenwi â chyw iâr clorinedig a bwyd amhur arall wedi'i weithgynhyrchu yn yr Unol Daleithiau, ac mae hynny'n rysáit ar gyfer gordewdra a bywydau byrrach. Ond, ar ôl cael gwybod na fyddem ni'n cael ceiniog yn llai i Gymru pe byddem ni'n pleidleisio dros adael yr UE, a fyddai'r Bil hwn hefyd yn galluogi Llywodraeth y DU i ddargyfeirio'r arian yr oedd Cymru yn ei gael yn flaenorol o gronfeydd strwythurol yr UE ar gyfer prifysgolion, ar gyfer busnesau a chryfhau cymunedau drwy ein sector gwirfoddol, er mwyn ei wario ar rywbeth arall yn gyfan gwbl, gan amddifadu Cymru o gronfeydd buddsoddi hanfodol? Beth sydd i atal y gronfa ffyniant gyffredin fel y'i gelwir rhag dod yn haelioni pellach i Serco a'r Boston Consulting Group, yr athrylithoedd hynny sy'n rhedeg y system profi ac olrhain yn Lloegr?
English: First Minister, obviously, in many debates in the House of Commons, it's been identified that not one single power will be removed from the Assembly because of this Bill - or shall I say the Welsh Parliament. You said in an earlier response to another question that powers would be being removed. Could you list the powers that you believe this Bill will remove?
Welsh: Prif Weinidog, yn amlwg, mewn llawer o ddadleuon yn Nhŷ'r Cyffredin, nodwyd na fydd yr un grym yn cael ei gymryd oddi wrth y Cynulliad oherwydd y Bil hwn - neu Senedd Cymru ddylwn i ei ddweud. Dywedasoch mewn ymateb cynharach i gwestiwn arall y byddai pwerau yn cael eu diddymu. A allech chi restru'r pwerau yr ydych chi'n credu y bydd y Bil hwn yn eu diddymu?
English: Well, I just did, Llywydd. I don't know whether the Member was listening at all. I've just explained to him that the powers we have today to prevent food being sold in Wales at a standard below that which we, the Senedd, have deemed right for Wales - that power is being taken away from us. The power that we have to require food to be properly labelled - that power is being taken away from us. The power to sustain animal health standards in Wales - that power is being taken away from us. The power to ban single-use plastics in Wales - that power is being taken away from us. The power to set professional qualification standards for teachers in our schools and headteachers - that's being taken away from us. What more powers does he want me to list?
Welsh: Wel, rwyf i newydd wneud, Llywydd. Nid wyf i'n gwybod a oedd yr Aelod yn gwrando o gwbl. Rwyf i newydd esbonio iddo bod y pwerau sydd gennym ni heddiw i atal bwyd rhag cael ei werthu yng Nghymru ar safon sy'n is na'r hyn yr ydym ni, y Senedd, wedi ei benderfynu sy'n briodol i Gymru - mae'r grym hwnnw yn cael ei gymryd oddi arnom ni. Mae'r grym sydd gennym ni i fynnu bod bwyd yn cael ei labelu yn briodol - mae'r grym hwnnw yn cael ei gymryd oddi arnom ni. Y grym i gynnal safonau iechyd anifeiliaid yng Nghymru - mae'r grym hwnnw yn cael ei gymryd oddi arnom ni. Y grym i wahardd plastigau untro yng Nghymru - mae'r grym hwnnw yn cael ei gymryd oddi arnom ni. Y grym i bennu safonau cymwysterau proffesiynol ar gyfer athrawon yn ein hysgolion a phenaethiaid - mae hwnnw yn cael ei gymryd oddi arnom ni. Faint mwy o bwerau y mae ef eisiau i mi eu rhestru?
English: The Welsh Government has recently said it will be joining the Wellbeing Economy Alliance - a move that we've welcomed - and this is meant to place well-being at the centre of economic decisions. With this in mind, what can the Welsh Government do if spending decisions taken by the UK Government as a result of this Bill have an adverse impact on well-being indicators in Wales, such as health, the environment and sustainability? Does being part of the Wellbeing Economy Alliance take a backwards step if the UK Government determines that they don't like what we're doing? And if that's the case, First Minister, what discussions will the Welsh Government be having with other partners in the alliance to explain that Westminster can trample over our good intentions?
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud yn ddiweddar y bydd yn ymuno â Chynghrair yr Economi Llesiant - cam yr ydym ni wedi ei groesawu - a bwriedir i hyn wneud llesiant yn ganolog i benderfyniadau economaidd. Gyda hyn mewn golwg, beth all Llywodraeth Cymru ei wneud os bydd penderfyniadau gwario a wneir gan Lywodraeth y DU o ganlyniad i'r Bil hwn yn cael effaith andwyol ar ddangosyddion llesiant yng Nghymru, fel iechyd, yr amgylchedd a chynaliadwyedd? A yw bod yn rhan o Gynghrair yr Economi Llesiant yn cymryd cam yn ôl os bydd Llywodraeth y DU yn penderfynu nad ydyn nhw'n hoffi'r hyn yr ydym ni'n ei wneud? Ac os yw hynny'n wir, Prif Weinidog, pa drafodaethau fydd Llywodraeth Cymru yn eu cael gyda phartneriaid eraill yn y gynghrair i egluro y gall San Steffan sathru ar ein bwriadau da?