English: Referring to Eryl's earlier point, as I said earlier, I think you can provide that flexibility by providing this timeline of local, Wales, Scotland, Ireland, England, Europe and the world. And in primary school, learn about local history. If I can say, Mr Griffiths, there's the ship in Newport that is older than the Mary Rose. Well, yes, cover that in primary school. Cover John Frost in your primary schools. But unless you provide some chronological guidance, then it's going to be all over the shop, isn't it? You'll be teaching throughout. On the issue of balance, I mentioned the Age of the Saints earlier. So, the industrial revolution. I think it is very important that the people of south Wales understand that there were also important coalfields in Denbighshire and Flintshire. I think it's important that people in south Wales should know that one of the most fierce strikes in the history of Britain happened in the Penrhyn quarry. If the coalowners were evil, then it was even worse in the quarrying areas. And the point we're trying to make is that the Welsh language has been there throughout our history, and during that strike at the beginning of the last century, it wasn't a matter of blacklegs; it was a sign saying, ' Nid oes bradwr yn y tŷ hwn ' - there are no traitors in this house. And the people of south Wales should know about that. And surely the people of south Wales should know about the history of David Lloyd George, who went from Llanystumdwy to Parliament. He was lead out of a protest in Birmingham - he was only five and a half feet tall - dressed as a policeman because he was speaking against the Boar war in 1900, to become Chancellor of the Exchequer, to deliver one of the most important budgets in our history, providing pensions to people, challenging the House of Lords, and giving primacy to the Commons. And in 1919, who was representing the greatest empire in the world? Well, it was David Lloyd George. So, he's gone from Llanystumdwy to Versailles.
Welsh: Ar bwynt Eryl gynnau, fel roeddwn i'n dweud gynnau, rwy'n credu y gallech chi roi'r hyblygrwydd yna drwy roi'r llinell amser yma, lleol, Cymru, yr Alban, Iwerddon, Lloegr, Ewrop a'r byd. Ac yn ysgol gynradd, dysgwch ein hanes lleol. Os caf i ddweud, Mr Griffiths, mae llong yng Nghasnewydd sydd yn hŷn na'r Mary Rose. Iawn, soniwch am hynny, yn yr ysgol gynradd. Soniwch am John Frost yn yr ysgol gynradd. Ond os nad ydych chi'n rhoi rhyw ganllawiau cronolegol, mae'n mynd i fynd yn rhemp, on'd yw hi? Byddwch chi'n dysgu trwy'r trwch. Cydbwysedd. Soniais i gynnau am y seintiau. Felly, y chwyldro diwydiannol. Byddwn i'n dweud ei bod hi'n bwysig iawn bod pobl de Cymru yn gwybod bod yna faes glo pwysig yn Ninbych a Fflint hefyd. Byddwn i'n meddwl ei bod hi'n bwysig bod pobl de Cymru yn sylweddoli bod un o'r streiciau ffyrnicaf fuodd yn hanes Prydain wedi digwydd yn chwarel y Penrhyn. Os oedd y meistri glo yn gas, roedd pobl y chwareli yn ddifrifol. A'r pwynt rŷm ni'n treial ei wneud yw mai'r Gymraeg sydd wedi bod trwy'r hanes, ac yn y streic yna ar ddechrau'r ganrif ddiwethaf, nid blacklegs oedd; 'Nid oes bradwr yn y tŷ hwn' oedd yn mynd lan. Ac fe ddylai pobl de Cymru wybod am hynny, ac fe ddylai pobl de Cymru wybod am hanes David Lloyd George a aeth o Lanystumdwy i'r Senedd, i gael ei dywys allan o brotest yn Birmingham - pump troedfedd a hanner oedd e - mewn gwisg plismon achos ei fod e wedi siarad yn erbyn rhyfel y Boer, yn 1900, i fynd yn Ganghellor y Trysorlys, i roi un o'r cyllidebau pwysicaf erioed yn ein hanes ni, yn rhoi pensiynau i bobl, yn herio Tŷ'r Arglwyddi, yn rhoi goruchafiaeth i Dŷ'r Cyffredin. Ac yn 1919, pwy oedd yn cynrychioli'r ymerodraeth fwyaf yn y byd? David Lloyd George. Dyna chi chi wedi mynd o Lanystumdwy i Versailles.