English: I'm pleased to have this opportunity to make a statement on the Welsh Government's draft budget for 2020-1. On 16 December, I laid the Welsh Government's draft budget before the Senedd. The decision to lay the draft budget in recess was taken with the agreement of the Business Committee and Finance Committee, and I'd like to put on record my gratitude for the co-operation of both committees in agreeing the exceptional arrangements. The failure of the UK Government to deliver on its multi-year comprehensive spending review means that we do not have a budget beyond 2020-1. Instead, we were presented with a 'fast-tracked' spending round in September, setting plans for 2020-1 only. As a result, I'm only able to lay one-year revenue and capital plans. Despite claims that austerity is over, the Welsh Government budget in 2020-1 will be nearly £300 million lower in real terms compared to 2010-11. Following months of uncertainty and a cancelled budget, the UK Government has announced today its plans for a budget on 11 March, a week after we are due to debate the final budget in this Chamber - another example of the UK Government's unpredictability when it comes to managing the nation's finances. But, despite this chaos, I plan to press ahead with our plans to publish the final budget on 25 February in order to deliver the certainty and stability that Welsh public services, businesses and communities need, and I will look to reflect any significant changes to our plans in an early supplementary budget. Before Christmas, I wrote to the Chancellor calling for the UK Government to provide the sustained increase in funding that our public services require. The budget is an early opportunity for the UK Government to make good its promise to end austerity. I will now turn to the major building blocks of this budget and the fiscal decisions that are now made in Wales. From 2019-20, some £5 billion of devolved and local tax revenue is raised in Wales and stays in Wales. This gives us the ability to consider how our tax policies can contribute to our wider ambitions for Welsh public services. In line with our manifesto commitment, we will not raise Welsh rates of income tax in 2020. I do not intend to make any changes to land transaction tax rates and bands, but I will keep them under review. Landfill disposals tax rates will increase in line with inflation. For the first time, and in line with the longer term forecasting arrangements, the Office for Budget Responsibility has produced its independent forecast of revenues from devolved taxes for the Welsh Government's budget. I thank them for their work, and Members will have the opportunity to hear from the OBR directly at a briefing session on Thursday. Turning to reserves, I have looked to make maximum possible use of the new Wales reserve. I plan to draw down the maximum annual amount of revenue from the Wales reserve of £125 million in 2020-1. I now turn to borrowing for capital expenditure. Our approach to borrowing has been well rehearsed in this Chamber by myself and by previous finance Ministers. We will always look to use the least expensive forms of capital before moving on to other sources. In setting firm capital plans for next year, we are maintaining previously published plans to borrow £125 million of capital. I'll now set out how our combined revenue and capital resources are to be deployed across Government. The draft budget will take this Government's investment in the Welsh NHS to £37 billion since 2016, proof of the priority we continue to give to Wales's most cherished public service. This is a budget that also delivers a new level of ambition in the fight to protect the future of our planet, which includes support for low-carbon housing and transport and the development of a national forest for Wales. I am proud that this fifth - and final - budget of this Assembly term delivers on the key spending pledges we made to the people of Wales in 2016 on all-age apprenticeships, school improvement, childcare, help for small businesses, quick access to new treatments, affordable housing and much more. We are bringing our total investment in health and social care to more than £8.7 billion in 2020-1, with an above-inflation increase of more than £400 million.
Welsh: Rwy'n falch o gael y cyfle hwn i roi datganiad ar gyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru ar gyfer 2020-1. Ar 16 Rhagfyr, gosodais gyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru gerbron y Senedd. Cafodd y penderfyniad i osod y gyllideb ddrafft yn ystod y toriad ei gymryd gyda chytundeb y Pwyllgor Busnes a'r Pwyllgor Cyllid, ac fe hoffwn i fynegi fy niolch ar gofnod am gydweithrediad y ddau bwyllgor wrth gytuno ar y trefniadau anarferol. Mae methiant Llywodraeth y DU i gyflawni o ran ei hadolygiad cynhwysfawr o wariant aml-flwyddyn yn golygu nad oes cyllideb gennym y tu hwnt i 2020-1. Yn lle hynny, fe gyflwynwyd cylch gwariant 'llwybr carlam' inni ym mis Medi, gan roi cynlluniau ar gyfer 2020-1 yn unig. O ganlyniad, ni allaf ond gosod cynlluniau refeniw a chyfalaf am un flwyddyn. Er yr honiadau bod cyni wedi dod i ben, fe fydd cyllideb Llywodraeth Cymru yn 2020-1 bron £300 miliwn yn is mewn termau gwirioneddol o'i gymharu â 2010-11. Yn dilyn misoedd o ansicrwydd a gohirio'r gyllideb, mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi ei chynlluniau heddiw ar gyfer cyllideb ar 11 Mawrth, wythnos ar ôl inni drafod ein cyllideb derfynol yn y Siambr hon - enghraifft arall o ddiffyg rhagweladwyedd Llywodraeth y DU pan ddaw'n fater rheoli arian y genedl. Ond, er gwaethaf yr anhrefn hwn, rwy'n bwriadu bwrw ymlaen â'n cynlluniau ni i gyhoeddi'r gyllideb derfynol ar 25 Chwefror er mwyn rhoi'r sicrwydd a'r sefydlogrwydd sydd eu hangen ar wasanaethau cyhoeddus, busnesau a chymunedau Cymru, ac fe fyddaf i'n ceisio adlewyrchu unrhyw newidiadau sylweddol i'n cynlluniau ni mewn cyllideb atodol gynnar. Cyn y Nadolig, fe ysgrifennais i at y Canghellor yn galw ar Lywodraeth y DU i gyflawni'r cynnydd cyson sydd ei angen o ran cyllido ein gwasanaethau cyhoeddus ni. Mae'r gyllideb yn gyfle cynnar i Lywodraeth y DU wireddu ei haddewid i roi diwedd ar gyni. Rwy'n troi nawr at gonglfeini'r gyllideb hon a'r penderfyniadau ariannol sy'n cael eu gwneud yng Nghymru erbyn hyn. O 2019-20, fe gaiff tua £5 biliwn o refeniw treth lleol a datganoledig ei godi yng Nghymru a bydd yn aros yng Nghymru. Mae hyn yn rhoi'r gallu inni ystyried sut y gall ein polisïau treth gyfrannu at ein huchelgeisiau ehangach ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru. Yn unol â'r ymrwymiad yn ein maniffesto ni, ni fyddwn yn codi cyfraddau treth incwm Cymru yn 2020. Nid wyf yn bwriadu gwneud unrhyw newidiadau i gyfraddau na bandiau'r dreth trafodiadau tir, ond fe fyddaf yn parhau i gadw golwg arnyn nhw. Bydd cyfraddau'r dreth gwarediadau tirlenwi yn cynyddu yn unol â chwyddiant. Am y tro cyntaf, ac yn unol â'r trefniadau rhagweld i'r tymor hwy, mae'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol wedi cynhyrchu ei rhagolwg annibynnol o refeniw yn sgil trethiant datganoledig i gyllideb Llywodraeth Cymru. Rwy'n diolch iddyn nhw am eu gwaith, ac fe gaiff yr Aelodau gyfle i glywed gan y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn uniongyrchol ddydd Iau mewn sesiwn friffio. Gan droi at gronfeydd wrth gefn, rwyf wedi ceisio manteisio i'r eithaf ar gronfa wrth gefn newydd Cymru. Rwy'n bwriadu mynd ar ôl uchafswm y refeniw blynyddol o gronfa wrth gefn Cymru, sef £125 miliwn yn 2020-1. Rwy'n troi nawr at fenthyca ar gyfer gwariant cyfalaf. Yn y Siambr hon, rwyf i a gweinidogion cyllid blaenorol wedi sôn dro ar ôl tro am ein dull ni o fenthyca. Fe fyddwn bob amser yn ceisio defnyddio'r ffurfiau rhataf o gyfalaf cyn symud ymlaen i ffynonellau eraill. Wrth bennu cynlluniau cyfalaf pendant ar gyfer y flwyddyn nesaf, rydym yn cadw at gynlluniau a gyhoeddwyd eisoes i fenthyca £125 miliwn o gyfalaf. Byddaf i'n nodi nawr sut y bydd ein hadnoddau refeniw a chyfalaf cyfun yn cael eu defnyddio ledled y Llywodraeth. Bydd y gyllideb ddrafft yn mynd â buddsoddiad y Llywodraeth hon yn y GIG yng Nghymru i £37 biliwn ers 2016, sy'n brawf o'r flaenoriaeth yr ydym ni'n ei rhoi o hyd i'r gwasanaeth cyhoeddus a drysorir fwyaf yng Nghymru. Mae hon yn gyllideb hefyd sy'n cyrraedd lefel newydd o uchelgais yn y frwydr i ddiogelu dyfodol ein planed ni, sy'n cynnwys cymorth ar gyfer tai a thrafnidiaeth carbon isel a datblygiad coedwig genedlaethol i Gymru. Rwy'n falch bod y bumed gyllideb hon - a'r un derfynol - yn y tymor Cynulliad hwn yn cyflawni'r addewidion o ran y gwariant allweddol a wnaed gennym ni i bobl Cymru yn 2016 ar brentisiaethau i bobl o bob oedran, gwella ysgolion, gofal plant, cymorth i fusnesau bach, triniaethau newydd ar gael yn gyflym, tai fforddiadwy a llawer mwy. Bydd cyfanswm ein buddsoddiad ni mewn iechyd a gofal cymdeithasol yn fwy nag £8.7 biliwn yn 2020-1, gyda chynnydd uwch na chwyddiant o fwy na £400 miliwn.