English: Thank you. I don't know where you get the 0.1 per cent wastage target. Actually, the fact that we have a wastage rate of less than 1 per cent shows that we have a highly efficient vaccination programme, which is part of what we should take real pride in, that our NHS Wales-led programme is actually achieving. We are publishing from today wastage rates, so you'll get to see on a regular basis how effective and efficient we are being. When it comes to the approval of other vaccination candidates, I'll just remind the Member and anyone else watching that it's not up to politicians to do this and it's an important part of our system that politicians don't approve vaccination candidates. The independent regulator, the Medicines and Healthcare products Regulatory Agency, approve vaccines for use and the basis upon which they can be used. It's an important safeguard in our system. They have to review the data and they determine whether a vaccine is able to be used. It's then up to politicians to make choices on the delivery of those vaccines. That is still very much the position. So, any other candidate vaccine will need to go through the same rigorous process, will need to have the same determination made by the MHRA. We have the third vaccine, which we expect to be available later in the spring, the Moderna vaccine. It's been approved, and that's when we expect to have supplies arriving within the UK. That's already a matter of public record. Any further approval will be subject to a public announcement by the MHRA in the usual way. When it then comes to their use and the JCVI advice on the inter-dose interval between the first and second dose, this has already been published. It's not a matter of me publishing it, it has already been published and JCVI members have done a regular round of interviews for the last few weeks, explaining their advice, how they've come to that advice, the reason why the advice they've given covers the first nine priority groups, where 99 per cent of hospitalisation and deaths occur from COVID-19, but also, in particular, that advice on the inter-dose interval, which is classic public health advice on making sure that we provide as much protection as possible to the largest group in our population as quickly as possible, rather than providing a higher level of protection to a much smaller group of the population within the same time frame. It's part of the reason why Public Health Wales and their colleague agencies in England, Scotland and Northern Ireland support the JCVI advice on extending the inter-dose interval to 12 weeks. It's also why every single chief medical officer in the United Kingdom supports that advice. And it would be a very odd thing indeed if I decided as the Minister to overturn the advice of the chief medical officer, to overturn the advice of Public Health Wales and to overturn the advice of the independent expert JCVI on how to deliver a vaccine. It is not a position that I'm going to undertake. I would make the chief medical officer's position absolutely untenable if I did so. But, more than that, I would be ignoring the very direct advice that says that this approach will actually save lives and an alternative approach will cost lives. And I am absolutely not going to do that.
Welsh: Diolch. Nid wyf i'n gwybod o ble y cawsoch chi'r targed o 0.1 y cant o ran gwastraff. Mewn gwirionedd, mae'r ffaith bod gennym gyfradd wastraff o lai nag 1 y cant yn dangos bod gennym raglen frechu sy'n hynod effeithlon, sy'n rhan o'r hyn y dylem ni fod yn ymfalchïo ynddo'n fawr, sef bod ein rhaglen ni a arweinir gan GIG Cymru yn cyflawni mewn gwirionedd. Rydym yn cyhoeddi cyfraddau gwastraff o heddiw ymlaen, felly fe gewch chi weld yn rheolaidd pa mor effeithiol ac effeithlon y yr ydym. O ran cymeradwyo brechlynnau eraill, fe hoffwn i atgoffa'r Aelod ac unrhyw un arall sy'n gwylio nad gwaith i wleidyddion yw hynny ac mae'n rhan bwysig o'n system ni nad gwleidyddion sy'n cymeradwyo darpar frechlynnau. Y rheoleiddiwr annibynnol, sef Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd, yr MRHA, sy'n cymeradwyo brechlynnau i'w defnyddio ac yn pennu ar ba sail y gellir eu defnyddio nhw. Mae hwn yn amddiffyniad pwysig sydd yn ein system ni. Mae'n rhaid iddyn nhw adolygu'r data ac maen nhw'n penderfynu a ellir defnyddio brechlyn. Mater i wleidyddion yw gwneud dewisiadau wedyn o ran gweinyddu'r brechlynnau hynny. Dyna yw'r sefyllfa. Felly, fe fydd angen i unrhyw ddarpar frechlyn arall fynd drwy'r un broses fanwl, ac fe fydd angen i'r MHRA wneud y penderfyniad yn yr un modd. Mae trydydd brechlyn gennym ni, y disgwyliwn iddo fod ar gael yn ddiweddarach yn y gwanwyn, sef brechlyn Moderna. Mae wedi ei gymeradwyo, a dyna pryd yr ydym ni'n disgwyl i gyflenwadau gyrraedd y DU. Mae hynny ar gofnod cyhoeddus yn barod. Fe fydd unrhyw gymeradwyaeth bellach yn amodol ar gyhoeddiad cyhoeddus gan yr MHRA yn y ffordd arferol. O ran eu defnydd nhw wedyn a chyngor y JCVI ar y bwlch rhwng y dos gyntaf a'r ail, cafodd hynny ei gyhoeddi eisoes. Nid mater i mi yw ei gyhoeddi, fe'i cyhoeddwyd yn barod ac mae aelodau'r JCVI wedi cynnal cyfweliadau rheolaidd dros yr wythnosau diwethaf, yn esbonio eu cyngor, sut y penderfynwyd ar y cyngor hwnnw, y rheswm pam mae'r cyngor a roddwyd yn cynnwys y naw grŵp blaenoriaeth cyntaf, lle mae 99 y cant o'r derbyniadau i ysbytai a marwolaethau yn digwydd oherwydd COVID-19, ond hefyd, yn benodol, y cyngor hwnnw ar y cyfnod rhwng y dosau, sef y cyngor iechyd cyhoeddus arferol ynglŷn â sicrhau ein bod ni'n rhoi cymaint o amddiffyniad â phosibl i'r grŵp mwyaf bregus yn ein poblogaeth a hynny cyn gynted â phosibl, yn hytrach na darparu lefel uwch o amddiffyniad i grŵp llawer llai o'r boblogaeth o fewn yr un amserlen. Dyna ran o'r rheswm pam mae Iechyd Cyhoeddus Cymru a'i chydasiantaethau yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon yn cefnogi cyngor y JCVI ar ymestyn y cyfnod rhwng dosau i 12 wythnos. Dyna pam mae pob prif swyddog meddygol yn y Deyrnas Unedig yn cefnogi'r cyngor hwnnw hefyd. Ac fe fyddai'n beth rhyfedd iawn pe byddwn i'n penderfynu, yn rhinwedd swydd Gweinidog, i wrthdroi cyngor y prif swyddog meddygol, a gwrthdroi cyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru, a gwrthdroi cyngor y JVCI, yr arbenigwr annibynnol, ar y dull o ddarparu brechlyn. Nid wyf yn dymuno gwneud unrhyw beth o'r fath. Fe fyddwn i'n tanseilio barn y prif swyddog meddygol yn gyfan gwbl pe byddwn i'n gwneud felly. Ond, yn fwy na hynny, fe fyddwn i'n anwybyddu'r cyngor uniongyrchol iawn sy'n mynegi y bydd y dull hwn yn wir yn achub bywydau ac y byddai dull arall yn golygu colli bywydau. Ac nid wyf i am wneud hynny byth.