English: Thank you. This isn't a new idea, if truth be told. If we look at technical advice note 20, which provides guidance to planning authorities on the Welsh language in planning, there is reference there to enabling planning authorities to designate areas of linguistic sensitivity. So, that concept is already in existence. Local authorities can designate linguistically sensitive areas within planning. What I would say in terms of that proposal specifically and that figure of 25 per cent is that, of course, the Welsh language should be a consideration in all parts of Wales, and I do think that that's consistent with the expectations on public bodies under Welsh language standards too. Every local authority, for example, from Monmouthshire to Anglesey, must assess the impact of policies on the Welsh language. In terms of planning, I would agree that different interventions are required in areas where there are high percentages of Welsh speakers. Clearly, there is huge pressure on the sustainability of certain communities because of high house prices and a high percentage of second homes and so on. I think we do need to be careful in drawing up a specific figure, and placing a figure on that, that that doesn't then lead to the point where it's only in those areas that the Welsh language is considered. I think there's a risk there. The planning regime can make an important contribution in favour of the Welsh language, even in areas where the density of Welsh speakers is lower. So, I referred earlier to education and community infrastructure, where there is a contribution for the planning system to make, even in areas of east Wales where there are lower percentages of Welsh speakers. So, to conclude, what I think we need is to ensure that the Welsh language is a material consideration within all development plans, and it is then within the powers of the planning authorities to ensure that there are appropriate interventions within their communities. I do think that that's a system that would work better than having a system where you have two different levels, where there is consideration in certain areas but not in others.
Welsh: Diolch yn fawr. Dydy hwn ddim yn syniad newydd, mewn gwirionedd. Os edrychwn ni ar nodyn cyngor technegol 20, sydd yn rhoi canllaw i awdurdodau cynllunio ynglŷn â'r iaith Gymraeg yn y maes cynllunio, mae yna gyfeiriad yn fanna at alluogi awdurdodau cynllunio i lunio ardaloedd o sensitifrwydd ieithyddol. Felly, mae'r cysyniad yna'n bodoli'n barod. Mae awdurdodau lleol yn gallu pennu ardaloedd o sensitifrwydd iaith o fewn y cam cynllunio. Beth fuaswn i'n dweud i'r cynnig yna'n benodol a'r ffigur 25 y cant ydy: mae'n bwysig, wrth gwrs, fod y Gymraeg yn ystyriaeth ym mhob rhan o Gymru, a dwi'n meddwl bod hynny'n gyson efo'r disgwyliadau sydd ar gyrff cyhoeddus o dan safonau'r Gymraeg hefyd. Mae'n rhaid i bob awdurdod lleol, er enghraifft, o Fôn i Fynwy, asesu effaith polisïau ar y Gymraeg, a dyna y buaswn i'n ei ddisgwyl. O dan y drefn gynllunio, buaswn i'n cytuno bod angen ymyraethau gwahanol mewn rhai ardaloedd lle mae yna ddwysedd uchel o siaradwyr Cymraeg. Yn amlwg, mae yna bwysau mawr ar gynaliadwyedd rhai cymunedau oherwydd prisiau tai uchel, canran uchel o ail gartrefi ac yn y blaen, a dwi'n meddwl bod angen bod yn ofalus o bennu rhyw ffigur penodol nad ydy hynny wedyn yn creu ardaloedd sy'n golygu mai dim ond yn yr ardaloedd hynny mae'r Gymraeg yn cael ei hystyried. Mae yna risg yn fanna, dwi'n meddwl. Mi all y gyfundrefn gynllunio wneud cyfraniad pwysig o blaid y Gymraeg, hyd yn oed mewn ardaloedd lle mae yna ddwysedd isel o siaradwyr Cymraeg hefyd. Felly, fe wnes i gyfeirio yn gynharach at y maes addysg ac is-adeiledd cymunedol, lle mae yna gyfraniad i'r gyfundrefn gynllunio hyd yn oed mewn ardaloedd yn y dwyrain lle mae yna ganran is o siaradwyr Cymraeg. Felly, i gloi, beth sydd angen, dwi'n meddwl, ydy sicrhau bod y Gymraeg yn ystyriaeth orfodol o fewn pob cynllun datblygu, ac mae o fewn pŵer, wedyn, yr awdurdodau cynllunio i sicrhau bod yna ymyraethau priodol, wedyn, o fewn eu cymunedau. Dwi'n meddwl bod hynny yn system sydd yn mynd i weithio'n well na chreu rhyw fath o system ddwy haen lle mae yna ystyriaeth mewn rai ardaloedd ac efallai ddim mewn ardaloedd eraill.