English: Thank you very much, acting Presiding Officer. I'd like to begin by thanking Rhianon for bringing forward this debate today. I'm sure that all Members would recognise her determination and her passion for the subject, and I'm sure we'd all agree that the same is true of Bethan also. Acting Presiding Officer, one of the joys of being the Cabinet Secretary for Education is visiting schools the length and breadth of Wales, and whenever I do music is involved, whether that's a samba band in Llandeilo, an African drumming band in Hay-on-Wye just this week, steel bands in Cardiff, the violin group in Wrexham, and, I have to say, my particular favourites, the ukuleles in Pembrokeshire - and, of course, there is always a choir - I am always blown away by the musical talent that I see throughout our nation. I'm very happy to confirm that music forms an important element of the school curriculum. It's a statutory subject for all learners at both key stages 2 and 3, and the place of music is secure in the development of our new curriculum. As Members will be aware, there will be six areas of learning and experience, including one for the expressive arts, and I'm confident that this ensures an even more prominent position for the arts, including music, as we go forward. Music education contributes to the development of engaged and informed citizens by ensuring that all of our young people, from whatever their background, can develop their talents and skills through study and participation, whether individually or collectively. Since taking up the role of Cabinet Secretary for Education, I have worked hard alongside Cabinet colleagues to ensure that we're supporting schools in delivering quality music education. We have taken forward the issues highlighted in the 2015 report by the music services task and finish group. This year, I am providing additional funding of £1 million, with a further £1 million in 2019-20, to enhance the delivery of music services, and this is on top of existing moneys provided to local authorities to deliver music services. I and my officials are working closely with the Welsh Local Government Association on this topic, and I am confident that we will be able to agree an approach to further enhancing support for music services. I'm also committed to ensuring that young people who want to progress to individual music tuition have the chance to do so. Access to these opportunities not only develops learners musicality, but also contributes to the acquisition of wider skills and benefits, as outlined just a moment ago by Bethan, such as discipline, perseverance and general well-being. That is why I made £220,000 available last year for local authorities to purchase musical instruments so as to ensure that those most in need of access to an instrument had it. We also instigated a national musical instruments amnesty. This resulted in over 80 good-quality instruments being donated and redistributed to young people and orchestras. Indeed, only this week, somebody arrived at my constituency office with a trumpet - a little beyond the amnesty, but we're very grateful to receive it. This followed the successful pilot at the Welsh Government and National Assembly that saw over 60 instruments being donated by Government and Assembly staff, as well as a number of Assembly Members here as well who donated instruments. Musical ensembles, as we've also heard this afternoon, play an essential role in supporting our young people to access performance opportunities and providing a career pathway to becoming professional musicians. I believe that all young people, no matter what their background, who are talented enough to gain a place on one of the ensembles, should be able to participate. Therefore, I welcome the establishment of National Youth Arts Wales, who, in 2018-19, entered their first full year of managing and developing the six national youth ensembles. In addition, last year, I provided £280,000 to local authorities for their contribution to national performance ensembles. I've also supported the establishment, as we have heard, of a music endowment for Wales to support additional musical activities for young people - an exciting and innovative initiative, which is the first of its kind in Wales. Launched in February as 'Anthem' and founded on close collaboration between the education and culture departments here at the Government and the Arts Council of Wales, the endowment is our long-term and sustainable approach to funding. It is aimed at increasing musical opportunities for young people across Wales into the future - not to replace existing music services, but to enhance them. We have allocated £1 million to help set up and provide moneys for the endowment, which we hope will be built up by charitable donations from a variety of approaches and public and private stakeholders. It is essential we give young people access to these experiences out of school, just as the new curriculum will give them greater opportunities within school. I believe that the endowment will be a genuinely innovative and groundbreaking initiative, and one that is made in Wales. The creative learning through the arts plan, founded on our partnership with the arts council, and supported with funding of £20 million, is recognised internationally for its visionary approach to supporting creativity across the curriculum. The positive evaluation feedback on this programme shows clearly that it's supporting schools in utilising creativity and the arts, including music -
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Lywydd dros dro. Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i Rhianon am gyflwyno'r ddadl hon heddiw. Rwy'n siŵr y byddai pob Aelod yn cydnabod ei phenderfyniad a'i brwdfrydedd ynglŷn â'r pwnc, ac rwy'n siŵr y byddai pawb ohonom yn cytuno bod yr un peth yn wir am Bethan hefyd. Lywydd dros dro, un o bleserau bod yn Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg yw ymweld ag ysgolion ar hyd a lled Cymru, a phryd bynnag y gwnaf hynny, mae cerddoriaeth yn rhan o bethau, boed yn fand samba yn Llandeilo, band drymiau Affricanaidd yng Ngelli Gandryll yr wythnos hon, bandiau dur yng Nghaerdydd, y grŵp ffidlau yn Wrecsam, a rhaid imi ddweud, fy ffefrynnau arbennig, iwcalilis yn Sir Benfro - ac wrth gwrs, mae yna gôr bob amser - rwyf bob amser yn rhyfeddu at y talent cerddorol a welaf ym mhob rhan o'n gwlad. Rwy'n falch iawn o gadarnhau bod cerddoriaeth yn elfen bwysig o'r cwricwlwm ysgol. Mae'n bwnc statudol i bob dysgwr yng nghyfnodau allweddol 2 a 3, ac mae lle cerddoriaeth yn ddiogel yn natblygiad ein cwricwlwm newydd. Fel y bydd yr Aelodau'n gwybod, bydd yna chwe maes dysgu a phrofiad, gan gynnwys un ar gyfer y celfyddydau mynegiannol, ac rwy'n hyderus fod hyn yn sicrhau statws hyd yn oed yn fwy amlwg i'r celfyddydau, gan gynnwys cerddoriaeth, wrth inni symud ymlaen. Mae addysg cerdd yn cyfrannu at ddatblygu dinasyddion brwd a gwybodus drwy sicrhau bod ein pobl ifanc i gyd, beth bynnag fo'u cefndir, yn gallu datblygu eu doniau a'u sgiliau drwy astudio a chyfranogi, boed yn unigol neu ar y cyd. Rwyf wedi gweithio'n galed ers ymgymryd â rôl Ysgrifennydd Cabinet dros Addysg, ochr yn ochr â chyd-aelodau o'r Cabinet i sicrhau ein bod yn cynorthwyo ysgolion i ddarparu addysg cerdd o ansawdd. Rydym wedi mynd ati ar y materion a amlygwyd yn adroddiad 2015 gan y gweithgor gwasanaethau cerddoriaeth. Eleni, rwy'n darparu cyllid ychwanegol o £1 filiwn, gydag £1 filiwn yn rhagor yn 2019-20, i wella'r ddarpariaeth o wasanaethau cerddoriaeth, a daw hwn ar ben yr arian presennol a roddir i awdurdodau lleol ar gyfer darparu gwasanaethau cerddoriaeth. Rwyf fi a fy swyddogion yn gweithio'n agos gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar y mater hwn, ac rwy'n hyderus y byddwn yn gallu cytuno ar ddull o weithredu i wella'r cymorth i wasanaethau cerddoriaeth ymhellach. Rwyf hefyd yn ymrwymedig i sicrhau bod pobl ifanc sy'n dymuno symud ymlaen i gael hyfforddiant cerdd unigol yn cael cyfle i wneud hynny. Mae mynediad at y cyfleoedd hyn nid yn unig yn datblygu cerddgarwch y dysgwr, ond hefyd mae'n cyfrannu at feithrin sgiliau a budd ehangach, fel yr amlinellodd Bethan funud yn ôl, megis disgyblaeth, dyfalbarhad a lles cyffredinol. Dyna pam y darparais £220,000 y llynedd i awdurdodau lleol allu prynu offerynnau cerdd er mwyn sicrhau bod y rhai sydd fwyaf o angen mynediad at offerynnau yn ei gael. Rydym hefyd wedi dechrau amnest offerynnau cerddorol cenedlaethol. Arweiniodd hyn at dros 80 o offerynnau o ansawdd da yn cael eu rhoi a'u hailddosbarthu i gerddorfeydd a phobl ifanc. Yn wir, yr wythnos hon yn unig, daeth rhywun â thrwmped i fy swyddfa etholaeth - ychydig ar ôl yr amnest, ond rydym yn ddiolchgar iawn amdano. Roedd hyn yn dilyn y cynllun peilot llwyddiannus yn Llywodraeth Cymru a'r Cynulliad Cenedlaethol a welodd dros 60 o offerynnau yn cael eu rhoi gan staff y Llywodraeth a'r Cynulliad, yn ogystal â nifer o Aelodau'r Cynulliad yma hefyd a roddodd offerynnau. Mae ensembles cerddorol, fel y clywsom y prynhawn yma hefyd, yn chwarae rôl hanfodol yn cynorthwyo ein pobl ifanc i fanteisio ar gyfleoedd perfformio a darparu llwybr gyrfa i ddod yn gerddorion proffesiynol. Credaf y dylai pob person ifanc, ni waeth beth fo'u cefndir, sy'n ddigon dawnus i ennill lle yn un o'r ensembles, allu cymryd rhan. Felly, rwy'n croesawu sefydlu Celfyddydau Cenedlaethol Ieuenctid Cymru, sydd, yn 2018-19, yn dechrau ar eu blwyddyn lawn gyntaf o reoli a datblygu'r chwe ensemble ieuenctid cenedlaethol. Yn ogystal, y llynedd, darparais £280,000 i awdurdodau lleol am eu cyfraniad i ensembles perfformio cenedlaethol. Rwyf hefyd wedi cefnogi sefydlu gwaddol cerddoriaeth, fel y clywsom, ar gyfer Cymru i gefnogi gweithgareddau cerddorol ychwanegol i bobl ifanc - menter gyffrous ac arloesol, a'r gyntaf o'i bath yng Nghymru. Fe'i lansiwyd ym mis Chwefror o dan yr enw 'Anthem' ac mae'n seiliedig ar gydweithio agos rhwng yr adrannau addysg a diwylliant yma yn y Llywodraeth a Chyngor Celfyddydau Cymru, a'r gwaddol yw ein dull gweithredu hirdymor a chynaliadwy mewn perthynas â chyllido. Ei nod yw cynyddu cyfleoedd cerddorol i bobl ifanc ledled Cymru yn y dyfodol - nid yn lle gwasanaethau cerddoriaeth presennol, ond i'w hategu. Rydym wedi dyrannu £1 filiwn i helpu i sefydlu a darparu arian ar gyfer y gwaddol, a gobeithiwn y bydd yn cronni drwy roddion elusennol gan amrywiaeth o gynlluniau a rhanddeiliaid cyhoeddus a phreifat. Mae'n hanfodol ein bod yn rhoi mynediad i bobl ifanc at y profiadau hyn y tu allan i'r ysgol, yn yr un modd ag y bydd y cwricwlwm newydd yn rhoi mwy o gyfleoedd iddynt o fewn yr ysgol. Credaf y bydd y gwaddol yn fenter wirioneddol arloesol ac yn torri tir newydd, ac un a wnaed yng Nghymru. Mae'r cynllun dysgu creadigol drwy'r celfyddydau, a seiliwyd ar ein partneriaeth gyda chyngor y celfyddydau, ac a gefnogir gan gyllid o £20 miliwn, yn cael ei gydnabod yn rhyngwladol oherwydd ei ymagwedd weledigaethol tuag at gefnogi creadigrwydd ar draws y cwricwlwm. Mae'r adborth cadarnhaol i'r rhaglen hon yn dangos yn glir ei bod yn cynorthwyo ysgolion i ddefnyddio creadigrwydd a'r celfyddydau, gan gynnwys cerddoriaeth -