English: Can I also thank the Cabinet Secretary for her important statement this afternoon, but I hope that the Cabinet Secretary will attach the same importance to tackling another disease, which is, of course, bovine TB, and bring forward a statement on the Welsh Government's policy in dealing with this terrible disease before the autumn, given it's having a huge negative impact on our farming industry? Now, exotic animal disease threats are extremely delicate matters that need to be treated effectively and efficiently, and it's important that the Welsh Government has robust contingency plans in place to respond to any outbreaks, particularly in relation to the threat of the bluetongue virus, which most of her statement refers to today. I appreciate that contingency planning has developed significantly over the years, but it's worrying to see that almost 300 outbreaks of the bluetongue virus have been reported in France since July, and that the likelihood of the virus spreading into the UK is increasing. It's crucial that any contingency planning is co-ordinated with other Governments across the UK so that differing policies don't hinder each other or even escalate problems. Therefore, perhaps the Cabinet Secretary will tell us what specific discussions the Welsh Government has had with the UK Government and, indeed, other Governments regarding the bluetongue virus threat to ensure that animal disease threats are addressed in a joined-up manner across the whole of Britain. I appreciate that the Welsh Government doesn't have direct control over imports into Wales, and that policy direction for border control is decided at a UK Government level, however, I'd be grateful if the Cabinet Secretary could confirm if the Welsh Government does have any involvement in the monitoring of animal imports and products, and more specifically in relation to the process of post-import testing, which she refers to in her statement this afternoon. Also, whilst I'm pleased that discussions with the vaccine industry have taken place, perhaps the Cabinet Secretary can tell us a little bit more about the release of a potential vaccine for the bluetongue virus. The Member for Mid and West Wales touched upon the potential cost analysis of vaccination, but perhaps she could just give us an indication of the potential costs of vaccination. Of course, in the event of any disease outbreak, we can expect to see restrictions in place and that in itself raises some serious questions. I appreciate that the Welsh Government's contingency plan for exotic animal diseases is part of a wider strategy regarding animal welfare, and therefore I hope the Cabinet Secretary will tell us in her response how the Welsh Government protects the welfare of animals affected by movement restrictions during an emergency outbreak. It's also important that there is a constant dialogue with local authorities and local operational partners, such as police forces. These local partners are at the front line when dealing with animal disease threats and the public response to them, and it's important that communication is delivered effectively to those at an operational command level. Therefore, perhaps the Cabinet Secretary will tell us how the Welsh Government engages with local authorities and the police to ensure that they are constantly receiving real-time updates regarding any animal disease threats. I'd also be grateful if the Cabinet Secretary could tell us what type of local field work is undertaken at a local level, how that information is collected and monitored, and how that work feeds in with strategies for exotic animal disease threats at a UK level. I welcome that the contingency plan for exotic animal disease is reviewed annually and republished as necessary, because it's important plans of this nature are constantly reviewed in order to be as effective as possible. Therefore, in closing, Acting Deputy Presiding Officer, can I thank the Cabinet Secretary for her statement this afternoon? It's of critical importance that we get this right and that robust contingency plans are in place should there be an outbreak of an exotic animal disease. I don't doubt the Welsh Government's commitment and sincerity on this matter, but there is always more that can be done, and so I look forward to hearing more about the Welsh Government's action in this area in the Cabinet Secretary's response.
Welsh: A gaf i ddiolch hefyd i Ysgrifennydd y Cabinet am ei datganiad pwysig y prynhawn yma, ond rwy'n gobeithio y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn rhoi'r un pwysigrwydd i fynd i'r afael â chlefyd arall, sef, wrth gwrs, TB buchol, a chyflwyno datganiad ar bolisi Llywodraeth Cymru wrth ymdrin â'r clefyd ofnadwy hwn cyn yr hydref, o gofio ei fod yn cael effaith negyddol sylweddol ar ein diwydiant ffermio? Nawr, mae bygythiadau clefydau egsotig anifeiliaid yn faterion hynod o anodd y mae angen eu trin yn effeithiol ac yn effeithlon, ac mae'n bwysig bod gan Lywodraeth Cymru gynlluniau wrth gefn cadarn ar waith i ymateb i unrhyw achosion, yn enwedig o ran y bygythiad o feirws y tafod glas, y mae'r rhan fwyaf o'i datganiad yn cyfeirio ato heddiw. Rwy'n sylweddoli bod y gwaith cynllunio wrth gefn wedi datblygu'n sylweddol dros y blynyddoedd, ond mae'n destun pryder i weld yr adroddwyd am bron i 300 o achosion o feirws y tafod glas yn Ffrainc ers mis Gorffennaf, a bod y tebygolrwydd y bydd y feirws yn lledaenu i'r DU yn cynyddu. Mae'n hanfodol bod unrhyw gynlluniau wrth gefn yn cael eu cydlynu â Llywodraethau eraill ledled y DU er mwyn sicrhau nad yw gwahanol bolisïau yn llesteirio ei gilydd neu hyd yn oed yn gwaethygu'r problemau. Felly, efallai y gallai Ysgrifennydd y Cabinet ddweud wrthym pa drafodaethau penodol y mae Llywodraeth Cymru wedi'u cael â Llywodraeth y DU ac, mewn gwirionedd, Llywodraethau eraill ynghylch bygythiad feirws y tafod glas i sicrhau bod bygythiadau clefydau anifeiliaid yn cael eu trin mewn modd cydgysylltiedig ledled Prydain gyfan. Rwy'n sylweddoli nad oes gan Lywodraeth Cymru reolaeth uniongyrchol dros fewnforion i Gymru, a bod cyfeiriad polisi ar gyfer rheoli ffiniau yn cael ei benderfynu ar lefel Llywodraeth y DU, er hynny, byddwn yn ddiolchgar pe gallai Ysgrifennydd y Cabinet gadarnhau a oes gan Lywodraeth Cymru unrhyw ran yn y gwaith o fonitro mewnforion anifeiliaid a chynnyrch, ac yn fwy penodol o ran y broses o gynnal profion ar ôl mewnforio, y mae hi'n cyfeirio atynt yn ei datganiad y prynhawn yma. Hefyd, er fy mod i'n falch bod trafodaethau â'r diwydiant cynhyrchu brechlynnau wedi eu cynnal, efallai y gall Ysgrifennydd y Cabinet ddweud ychydig mwy wrthym am ryddhau brechlyn posibl ar gyfer feirws y tafod glas. Soniodd yr Aelod dros Ganolbarth a Gorllewin Cymru am ddadansoddiad cost posibl brechu, ond efallai y gallai hi roi syniad i ni o gostau posibl brechu. Wrth gwrs, pe byddai unrhyw achos o glefyd, gallwn ddisgwyl gweld y cyfyngiadau ar waith ac mae hynny ynddo'i hun yn codi rhai cwestiynau difrifol. Rwyf i'n sylweddoli bod cynllun wrth gefn Llywodraeth Cymru ar gyfer clefydau egsotig anifeiliaid yn rhan o strategaeth ehangach ynghylch lles anifeiliaid, ac felly rwy'n gobeithio y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn dweud wrthym yn ei hymateb sut y mae Llywodraeth Cymru yn diogelu lles anifeiliaid yr effeithir arnynt gan gyfyngiadau symud yn ystod achosion brys. Mae hefyd yn bwysig bod deialog gyson ag awdurdodau lleol a phartneriaid gweithredol lleol, megis heddluoedd. Mae'r partneriaid lleol hyn yn y rheng flaen wrth ymdrin â bygythiadau clefydau anifeiliaid ac ymateb y cyhoedd iddynt, ac mae'n bwysig bod cyfathrebu yn digwydd yn effeithiol i'r rhai ar lefel rheoli gweithredol. Felly, efallai y gall Ysgrifennydd y Cabinet ddweud wrthym sut mae Llywodraeth Cymru yn ymgysylltu ag awdurdodau lleol a'r heddlu i sicrhau eu bod yn derbyn diweddariadau amser real cyson ynglŷn ag unrhyw fygythiadau clefydau anifeiliaid. Byddwn yn ddiolchgar hefyd pe gallai Ysgrifennydd y Cabinet ddweud wrthym pa fath o waith maes lleol sy'n cael ei wneud ar lefel leol, sut y caiff y wybodaeth honno ei chasglu a'i monitro, a sut mae'r gwaith hwnnw yn cyfrannu at strategaethau ar gyfer bygythiadau clefydau egsotig anifeiliaid ar lefel y DU. Rwy'n croesawu'r ffaith fod y cynllun wrth gefn ar gyfer clefydau egsotig anifeiliaid yn cael ei adolygu'n flynyddol a'i ailgyhoeddi yn ôl yr angen, gan ei bod yn bwysig bod cynlluniau o'r math hwn yn cael eu hadolygu'n gyson er mwyn bod mor effeithiol â phosibl. Felly, i gloi, Ddirprwy Lywydd Dros Dro, a gaf i ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei datganiad y prynhawn yma? Mae'n hollbwysig ein bod yn cael hyn yn iawn, a bod cynlluniau wrth gefn cadarn wedi eu sefydlu ar gyfer achosion o glefyd egsotig anifeiliaid. Nid wyf yn amau ymrwymiad a didwylledd Llywodraeth Cymru ar y mater hwn, ond mae bob amser mwy y gellir ei wneud, ac felly rwy'n edrych ymlaen at glywed mwy am gamau Llywodraeth Cymru yn y maes hwn yn ymateb Ysgrifennydd y Cabinet.