English: Well, sometimes it's a last resort, but what I was saying is, I think that more prevention is needed to ensure that children are not taken into care in the first place. And I don't think that support network is there. So, I agree with you - sometimes, but not totally, Rhianon. Thank you. So, where was I? I'd said that the Welsh Government and the UK Government must work together to understand why we have such high numbers of children being placed into care, and take action to ensure that Wales doesn't become the UK nation with the highest proportion of children in care. So, aside from tackling the rise of children being taken into care, the Welsh Government must do so much more to improve the outcomes for looked-after children. We have to break the cycle of a poor start in life leading to poor life chances. There is some fantastic work being done across Wales, but due to pressures in manpower and finances, these are the exception rather than the norm. We all know that prevention is better than a cure, we have to do everything we can to ensure that these adverse childhood experiences do not stop children in care becoming healthy, active and productive adults. We know only too well that children in care are less likely to achieve good educational qualifications, have greater health issues, well-being and housing needs as adults, and have a greater risk of becoming substance misusers. By investing in mitigating these risks, not only do we improve the outcomes for the individual, we improve our society as a whole. As I said earlier, there are excellent examples of great work being done, and I would like to highlight, once again, the work of Roots Foundation Wales in my region. They are a volunteer-led charity based in Swansea, which aims to support young people in care, care leavers, children in need and adults who have left care with a transition period of independent living. They very successfully help young people transition to life outside the care system and they teach the skills needed for independent living - skills that most of us learn from parents, but that, sadly, due to a whole range of pressures, children in care do not sometimes gain. What Roots Foundation Wales do should be par for the course and charities such as these shouldn't need to exist, but I and the hundreds of children they have supported are glad they do. However, we owe it to the nearly 7,000 children in care to do so much more. I urge Members to support this motion.
Welsh: Wel, weithiau mae'n ddewis olaf, ond yr hyn roeddwn yn ei ddweud oedd, rwy'n credu bod angen mwy o waith atal er mwyn sicrhau nad yw plant yn cael eu rhoi mewn gofal yn y lle cyntaf. Ac nid wyf yn credu bod y rhwydwaith cymorth yno. Felly, rwy'n cytuno â chi - weithiau, ond nid yn gyfan gwbl, Rhianon. Diolch. Felly, ble roeddwn i? Roeddwn wedi dweud bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU weithio gyda'i gilydd i ddeall pam fod gennym niferoedd mor uchel o blant yn cael eu rhoi mewn gofal, a chymryd camau i sicrhau nad Cymru yw'r wlad â'r gyfran uchaf o blant mewn gofal yn y DU. Felly, ar wahân i fynd i'r afael â'r cynnydd yn nifer y plant sy'n cael eu rhoi mewn gofal, rhaid i Lywodraeth Cymru wneud cymaint mwy i wella'r canlyniadau i blant sy'n derbyn gofal. Rhaid inni dorri'r cylch o ddechrau gwael mewn bywyd yn arwain at gyfleoedd gwael mewn bywyd. Mae gwaith gwych yn cael ei wneud ar draws Cymru, ond oherwydd pwysau ar y gweithlu a chyllid, dyna yw'r eithriad yn hytrach na'r norm. Rydym i gyd yn gwybod bod atal yn well na gwella, mae'n rhaid inni wneud popeth yn ein gallu i sicrhau nad yw profiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn atal plant mewn gofal rhag dod yn oedolion iach, gweithgar a chynhyrchiol. Gwyddom yn rhy dda fod plant mewn gofal yn llai tebygol o gael cymwysterau addysgol da, yn profi mwy o broblemau iechyd a lles ac o gael anghenion tai fel oedolion, ac yn wynebu mwy o risg o gamddefnyddio sylweddau. Drwy fuddsoddi i liniaru'r risgiau hyn, byddwn yn gwella'r canlyniadau i'r unigolyn, a byddwn yn gwella ein cymdeithas yn ei chyfanrwydd hefyd. Fel y dywedais yn gynharach, ceir enghreifftiau gwych o waith ardderchog yn cael ei wneud, a hoffwn dynnu sylw unwaith eto at waith sefydliad Roots Foundation Wales yn fy rhanbarth i. Elusen yw hi sy'n cael ei harwain gan wirfoddolwyr yn Abertawe, gyda'r nod o gefnogi pobl ifanc mewn gofal, rhai sy'n gadael gofal, plant mewn angen ac oedolion sydd wedi gadael gofal gyda chyfnod pontio o fyw'n annibynnol. Maent yn helpu pobl ifanc yn llwyddiannus iawn i bontio i fywyd y tu allan i'r system ofal ac maent yn addysgu'r sgiliau sydd eu hangen i fyw'n annibynnol - sgiliau y mae'r rhan fwyaf ohonom yn eu dysgu gan rieni, ond nad yw plant mewn gofal yn meddu arnynt bob amser, yn anffodus, oherwydd amryw fathau o bwysau. Dylai'r hyn y mae Roots Foundation Wales yn ei wneud ddigwydd fel mater o drefn ac ni ddylai fod angen elusennau fel hyn, ond rwyf fi a'r cannoedd o blant y maent wedi'u cefnogi yn falch eu bod yn bodoli. Fodd bynnag, mae dyletswydd arnom i'r 7,000 o blant sydd mewn gofal i wneud cymaint mwy. Rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi'r cynnig hwn.