techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Minister, although the new schools in Brackla and Porthcawl, which Sarah just mentioned, are worth welcoming, it's important to remind ourselves where Bridgend County Borough Council is in terms of the provision of Welsh-medium school places. We know that Bridgend is one of the areas with the lowest numbers of Welsh speakers anywhere in Wales, and one of the reasons for that is that there are only five Welsh-medium primary schools in the county, as compared to 52 English-medium schools. This means that Bridgend county has fewer Welsh-medium primary schools than every one of its neighbours and the council has no real plans to close that gap swiftly. So, what steps is the Minister taking to ensure that councils take the language sufficiently seriously and what steps is he taking to ensure that every pupil can get a place in a Welsh-medium school in their community?
Welsh: Gweinidog, er bod yr ysgolion newydd ym Mracla a Phorthcawl, y mae Sarah newydd sôn amdanyn nhw, yn werth eu croesawu, mae'n bwysig inni atgoffa ein hunain ble mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr o ran profisiwn lleoedd ysgol yn yr iaith Gymraeg. Rydym yn gwybod mai Pen-y-bont yw un o'r ardaloedd gyda'r niferoedd isaf o siaradwyr Cymraeg unrhyw le yng Nghymru, ac un o'r rhesymau am hynny yw mai dim ond pum ysgol gynradd cyfrwng Cymraeg sydd yn y sir o gymharu â 52 ysgol gynradd cyfrwng Saesneg. Mae hyn yn golygu bod gan sir Pen-y-bont ar Ogwr lai o ysgolion cynradd cyfrwng Cymraeg na phob un o'i chymdogion ac nid oes unrhyw gynlluniau gwirioneddol gan y cyngor i gau'r bwlch hwnnw yn arbennig o gyflym. Felly, pa gamau y mae'r Gweinidog yn eu cymryd i sicrhau bod cynghorau yn cymryd yr iaith yn ddigon o ddifrif a pha gamau y mae ef yn eu cymryd i sicrhau bod pob plentyn yn gallu cael lle mewn ysgol cyfrwng Cymraeg yn eu cymuned nhw?
English: A very important question there from the Member, if I may say so. I believe, in the context of Bridgend particularly, one of the challenges is that there hasn't been enough progress in the past, and that's an important part of the context that he set out in his question. But I am clear from my discussions with the current leadership that they understand that and that there is a commitment to making progress in terms of what they have in their WESPs. And that includes four new childcare hubs - two have already opened - also increasing the number of Welsh-medium places in nursery provision, as well as plans in terms of Ysgol Bro Ogwr, Ysgol y Ferch o Sgêr, and looking at expanding Ysgol Gyfun Llangynwyd too. And if that happens as the plan sets out, then there will be a significant increase in the number of Welsh-medium school places, and that's to be welcomed. On the broader question, I've been clear with every authority that I've spoken to that I'm grateful for the level of ambition in all WESPs. Every county has taken on the challenge that we have set as a Government - and that's for the first time, by the way - and have accepted the range of progress that is needed in all counties. And if all councils deliver against what they've pledged, then we will certainly reach our targets in 'Cymraeg 2050'. But it's one thing to agree on what the document says; it's another thing to deliver against that, and we need to ensure that that happens. Although this is a 10-year plan, we need progress every year, not just over a decade.
Welsh: Cwestiwn pwysig gan yr Aelod, os caf i ddweud. Dwi'n credu, yng nghyd-destun Pen-y-bont yn benodol, un o'r heriau yw bod dim digon o gynnydd wedi digwydd yn y gorffennol, ac mae hynny'n rhan bwysig o'r cyd-destun y mae'n cyfeirio ato yn ei gwestiwn. Ond rwy'n glir yn fy nhrafodaethau i gyda'r arweinyddiaeth bresennol eu bod nhw'n deall hynny a bod ymrwymiad i wneud cynnydd ar yr hyn sydd gyda nhw yn eu cynlluniau strategol. Mae hynny'n cynnwys pedwar hyb gofal plant newydd - mae dau eisoes wedi agor - a hefyd cynyddu'r nifer o lefydd cyfrwng Cymraeg mewn ysgolion meithrin, ynghyd â'r cynlluniau o ran Ysgol Bro Ogwr, Ysgol y Ferch o Sgêr ac edrych ar ehangu Ysgol Gyfun Llangynwyd hefyd. Felly, os digwyddiff hynny fel y mae'r cynllun yn dangos sydd angen digwydd, bydd cynnydd sylweddol yn niferoedd y llefydd plant cyfrwng Cymraeg, ac mae hynny, wrth gwrs, i'w groesawu. Ar y cwestiwn ehangach, rwy wedi bod yn glir gyda phob awdurdod rwy wedi siarad â nhw fy mod yn ddiolchgar am y lefel o uchelgais ym mhob cynllun. Mae pob un sir wedi derbyn yr her rŷn ni wedi'i gosod fel Llywodraeth - ac mae hyn am y tro cyntaf gyda llaw - ac wedi derbyn yr ystod o gynnydd sydd ei angen ym mhob sir. Ac os bydd pob cyngor yn perfformio i ganol yr hyn y maen nhw wedi darogan y byddan nhw, byddwn ni'n sicr yn llwyddo i gyrraedd y nod sydd gennym ni yn 'Cymraeg 2050'. Ond un peth yw cytuno ar beth y mae'r ddogfen yn ei ddweud; peth arall yw delifro ar hynny, ac mae angen sicrhau bod hynny'n digwydd. Ac er mai cynllun 10 mlynedd yw hyn, mae angen cynnydd ym mhob blwyddyn, nid jest dros y ddegawd.
English: Of course I welcome the developments in terms of Porthcawl and Ysgol Bro Ogwr - my former primary school. It was a great pleasure for me to return to Bro Ogwr to see how they were providing free school meals. The classrooms felt a lot smaller than when I was a pupil there, but I don't know what that means - maybe I've put a little bit of weight on since then. Mention has been made that the former site of Bro Ogwr is going to be turned into an English-medium school. This causes some concern for people, particularly those campaigning for more Welsh-medium provision in Bridgend. So, could the Minister confirm that he will be contacting the council to ensure that the former Bro Ogwr site will remain a Welsh-medium school and won't be turned into an English-medium school?
Welsh: Wrth gwrs rwy'n croesawu'r datblygiadau ynglŷn â Phorthcawl ac Ysgol Bro Ogwr - fy hen ysgol gynradd i. Roedd yn bleser i fynd yn ôl i Fro Ogwr i weld sut oedden nhw'n darparu prydau ysgol am ddim. Roedd yr ystafelloedd yn teimlo lot yn llai nag oedden nhw pan oeddwn i'n ddisgybl fanna, ond dwi ddim yn gwybod beth mae hynny'n ei feddwl - efallai rwy wedi rhoi bach o bwysau ymlaen ers hynny. Ond mae sôn bod hen safle Bro Ogwr yn mynd i gael ei droi i mewn i ysgol Saesneg. Mae hyn wrth gwrs yn achosi pryder i nifer o bobl, yn enwedig i'r rheini sy'n ymgyrchu am fwy o addysg Gymraeg ym Mhen-y-bont. Felly, a fyddai'r Gweinidog yn gallu cadarnhau y bydd yn cysylltu â chyngor Pen-y-bont i sicrhau bod hen safle Bro Ogwr yn aros fel ysgol Gymraeg a ddim yn cael ei droi i mewn i ysgol Saesneg?
English: Well, I have an opportunity to visit primary schools throughout Wales, as the Member described, and I have to say that I also feel that schools have got a lot smaller since I was a pupil, so I possibly share that concern with him. What I'm committed to doing is ensuring that I insist that progress is made against what's contained in the WESP. They will have a partner in the Welsh Government to ensure that the necessary support is available to them, but there is also an expectation that they deliver against their plan, and I'm confident on the basis of the conversation that I've had that they intend to do that.
Welsh: Wel, rwy'n cael y cyfle i fynd i ysgolion cynradd ledled Cymru, fel y mae'r Aelod yn sôn, ac mae'n rhaid i mi ddweud ei fod yn deimlad cyffredin i fi hefyd - bod yr ysgolion llawer yn llai - felly, dwi'n rhannu'r pryder hwnnw efallai gydag e hefyd. Beth rwy'n ymrwymo i'w wneud yw sicrhau fy mod i'n mynnu bod cynnydd yn digwydd yn ôl beth y mae'r cynllun strategol yn ei ddweud. Bydd ganddyn nhw bartner yn Llywodraeth Cymru i sicrhau bod y gefnogaeth sydd ei angen arnyn nhw wrthym ni i wneud hynny, ond mae hefyd disgwyliad arnyn nhw eu bod yn cyflawni'r hyn sydd yn y cynllun, a dwi'n ffyddiog ar sail y sgwrs rwyf i wedi'i chael eu bod nhw'n bwriadu gwneud hynny.
English: Questions now from party spokespeople. Conservative spokesman first, Samuel Kurtz.
Welsh: Cwestiynau nawr gan lefarwyr y pleidiau. Llefarydd y Ceidwadwyr yn gyntaf, Samuel Kurtz.
English: Thank you, Llywydd. Happy new year to you, Minister. I'm sure that you are as concerned as I am about the decrease in the use of the Welsh language in the report outlined in the census results for 2021. In your response to a question from Heledd Fychan on this issue before Christmas, you said that some data sources show an increase in the use of the Welsh language, whilst others, including the census, show a decline. This inconsistency in the data is a problem because we need accurate information to make good decisions about the future of the language. Bearing that in mind, what is the Welsh Government doing to ensure that all of the methods of gathering data are accurate and consistent, and on the basis of what data should we judge the success of 'Cymraeg 2050'?
Welsh: Diolch, Llywydd. Blwyddyn newydd dda i chi, Weinidog. Rwy'n siŵr eich bod yr un mor bryderus â minnau am y gostyngiad yn y defnydd o'r Gymraeg yn yr adroddiad a ddisgrifiwyd yng nghanlyniadau cyfrifiad 2021. Yn eich ymateb i gwestiwn gan Heledd Fychan ar y pwnc cyn y Nadolig, dywedaist ti fod rhai ffynonellau data yn dangos cynnydd yn y defnydd o'r Gymraeg, tra bod eraill, gan gynnwys y cyfrifiad, yn dangos gostyngiad. Mae'r anghysondeb yma yn y data yn broblem oherwydd mae angen gwybodaeth gywir i wneud penderfyniadau da am ddyfodol yr iaith. Yn meddwl am hynny, beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i sicrhau bod eu holl ddulliau o gasglu data yn gywir ac yn gyson, ac ar ba ddata y dylem farnu llwyddiant polisi 'Cymraeg 2050'?
English: A very important question, if I may say so. The census has shown a decrease, particularly among schoolchildren between the ages of five and 15, and that's a cause of concern. But, as the Member said in his question, that's not the only data source that we have. The annual population survey shows that there's been an increase over the same period, and that's the first time that the two sources have shown a different direction over the same period. So, that's an important part of the broader landscape. It's not the Welsh Government that gathers the data; that is done by the Office for National Statistics. They gather the data for both sources. So, the First Minister has written to the national statistician about these differences to see what we can do to understand what underpins that, and I look forward to seeing the ONS working with our statisticians within Government on the issue. And the Member is quite right in saying that, in order to have an evidence base that is reliable for drawing up policy, we need to understand why different sources show different things. The way the data is collected, and the questions asked, are different in both data sets. So, that, certainly, is part of the explanation, but we need to understand the broader context too.
Welsh: Cwestiwn pwysig iawn, os caf ddweud hynny. Mae'r cyfrifiad yn dangos gostyngiad, yn benodol ymhlith plant ysgol pump i 15 oed, ac mae hynny, wrth gwrs, yn destun pryder. Ond, fel mae'r Aelod yn ei ddweud yn ei gwestiwn, nid dyna'r unig ffynhonnell sydd gennym ni. Mae arolwg blynyddol y boblogaeth yn dangos bod cynnydd wedi bod dros yr un cyfnod, a dyna'r tro cyntaf i'r ddwy ffynhonnell, dros yr un cyfnod, ddangos cyfeiriad gwahanol. Felly, mae hynny'n rhan bwysig o'r tirlun. Nid Llywodraeth Cymru sy'n casglu'r data. Mae hynny'n digwydd gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol; rheini sy'n casglu'r data yn y ddwy ffynhonnell. Felly, mae'r Prif Weinidog wedi ysgrifennu at yr ystadegydd cenedlaethol am y gwahaniaethau hyn i weld beth allwn ni ei wneud i ddeall yr hyn sydd y tu ôl i hynny, a dwi'n edrych ymlaen at weld yr ONS yn cydweithio â'n hystadegwyr ni yn y Llywodraeth ar y mater. Mae'r Aelod yn gwbl iawn i ddweud, er mwyn cael sail o dystiolaeth ddibynadwy ar gyfer llunio polisi, mae'n rhaid deall pam fod ffynonellau yn dangos pethau gwahanol. Mae'r ffordd mae'r data yn cael ei gasglu, a'r cwestiynau sy'n cael eu gofyn, yn wahanol yn y ddwy ffynhonnell. Felly, mae hynny, yn sicr, yn rhan o'r esboniad, ond mae'n rhaid deall y cyd-destun ehangach hefyd.
English: Thank you for your response. It's important for us here, and everyone who wants the language to succeed, to be able to scrutinise the policies and the data used to support them. Local authorities use data to measure the success of their Welsh in education strategic plans, or WESPs, as we heard earlier. If the data is unreliable, it could frustrate their attempts to increase the number of Welsh speakers. During a committee meeting, you said that you can't make it a requirement for local authorities to meet their targets or their commitments under the WESPs, but that perhaps you would try to give greater authority and accountability to yourself through a Welsh-medium education Bill, if possible. If this legislation is passed, what powers do you intend to give yourself to ensure that these WESPs succeed?
Welsh: Diolch i chi am eich ateb. Mae'n bwysig i ni yma, a phawb sydd eisiau i'r iaith lwyddo, ymddiried a gallu craffu ar y polisïau a'r data a ddefnyddir i'w cefnogi. Mae awdurdodau lleol yn defnyddio data i fesur llwyddiant eu cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg, neu'r WESPs, fel y clywom ni yn gynharach. Os yw'r data yn annibynadwy, fe allai rwystro eu hymdrechion i ddatblygu mwy o siaradwyr Cymraeg. Yn ystod cyfarfod pwyllgor, dywedaist ti na allwch chi ei gwneud hi'n ofynnol i awdurdodau lleol gyrraedd eu targedau neu eu hymrwymiadau o dan y WESPs, ond efallai y byddech yn ceisio rhoi mwy o awdurdod ac atebolrwydd i chi'ch hun drwy gyfrwng Bil addysg Gymraeg, os yn bosib. Os caiff y ddeddfwriaeth hon ei phasio, pa bwerau a ydych chi'n bwriadu eu rhoi i chi'ch hun i wneud yn siŵr bod y WESPs yn llwyddiant?
English: Well, just in terms of gathering data at a local level - it is important, of course, as the Member said - there is a piece of work happening already with a small group of local authorities to understand, for example, in the context of the language skills of the local education workforce, what that looks like in terms of the local footprint, and how we can standardise that data nationally, so that we have a broader picture. That's just one example. So, there is some work ongoing in terms of standardising the methods of collecting and analysing that data. In terms of your further question, that's part of the discussion that we're currently having with Plaid Cymru on the content of the Bill. Of course, I will be eager to ensure that that is discussed publicly as soon as possible, and the intention is to have a White Paper before we legislate, so that there's an opportunity for a broader discussion on the kinds of powers that would be appropriate for the Government to hold in that context.
Welsh: Wel, dwi jest eisiau dweud hefyd, o ran casglu data ar lefel leol - mae e, wrth gwrs yn bwysig, fel mae'r Aelod yn dweud - mae darn o waith yn digwydd eisoes gyda grŵp bach o awdurdodau lleol i ddeall sut, er enghraifft, yng nghyd-destun sgiliau ieithyddol y gweithlu addysg lleol, beth yw hynny o ran ôl troed lleol, a sut i allu cysoni'r data yna yn genedlaethol, fel bod gennym ni ddarlun ehangach. Jest un enghraifft yw honno. Felly, mae gwaith yn digwydd eisoes o ran cysoni'r ffyrdd o gasglu a deall y data hynny. O ran y cwestiwn arall, mae hynny'n rhan o'r trafodaethau rŷn ni'n eu cael ar hyn o bryd gyda Phlaid Cymru ynglŷn â chynnwys y Bil. Wrth gwrs, byddaf yn awyddus i sicrhau bod hynny yn cael ei drafod yn gyhoeddus, a chyn gynted ag y gallwn ni. Y bwriad yw i gael Papur Gwyn cyn ein bod ni'n deddfu, fel bod cyfle i gael trafodaeth ehangach ar y math o bwerau sydd yn addas i'r Llywodraeth eu cael yn y cyd-destun hwnnw.
English: Thank you, Minister. Both of us want to see the Welsh language being used confidently and naturally in every situation, for example, in this Senedd, on the street or in the classroom. Unfortunately, this doesn't always happen. For example, it was only online that the final full Pembrokeshire county council meeting could be held in December because real-time interpretation wasn't available. And, also, previous council meetings have been hindered, with Welsh speaking councillors being forced to speak in English because the bilingual interpretation services in the chamber were causing significant delay in terms of real-time translation. It's a requirement according to the law for local authorities to provide translation services. So, how will the Welsh Government ensure that the Welsh language is being used confidently and naturally in county councils and community councils across Wales? Thank you.
Welsh: Diolch, Weinidog. Mae'r ddau ohonom ni eisiau i'r Gymraeg gael ei defnyddio'n hyderus ac yn naturiol ym mhob sefyllfa, megis yn y Senedd hon, ar y stryd neu yn y dosbarth. Yn anffodus, nid yw hyn bob amser yn digwydd. Er enghraifft, dim ond ar-lein y gellid cynnal cyfarfod cyngor llawn olaf sir Benfro ym mis Rhagfyr oherwydd nad oedd gwasanaethau cyfieithu amser real ar gael. Yn ogystal, mae cyfarfodydd cyngor blaenorol wedi eu rhwystro, gyda chynghorwyr Cymraeg eu hiaith yn cael eu gorfodi i siarad Saesneg oherwydd bod y gwasanaethau cyfieithu dwyieithog yn y siambr yn achosi oedi sylweddol o ran cyfieithu amser real. Mae'n ofynnol yn ôl y gyfraith i awdurdodau lleol gynnig gwasanaethau cyfieithu. Felly, sut mae Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod y Gymraeg yn cael ei defnyddio'n hyderus ac yn naturiol mewn cynghorau sir a chynghorau cymuned ledled Cymru? Diolch.
English: Well, local councils have legal requirements in that context of course. So, there is already a system in place to ensure that standards are complied with locally. So, that's already in place, so people do have rights, and those rights should be implemented. One of the things that we've been doing as a Government - and he mentioned that question of face-to-face meetings and online meetings - we've been working as a Government to support innovation in that area, so that we can ensure the broadest range possible of ways of holding meetings where the Welsh language is a core part of that. So, recently, we've taken forward work with Microsoft so that there's now functionality in Teams, as there was in Zoom - and lots of public bodies do use Teams rather than Zoom - and it's now possible to have interpretation through Teams. And this is the first place in the world that this has happened. And in light of our work with Microsoft, any international organisation working bilingually, in any part of the world, will now be able to take advantage of that flexibility. So, digital innovation to ensure that a range of meetings can happen is a very important part of expanding use in people's daily lives in the way they live now.
Welsh: Wel, mae gan gynghorau lleol gyfrifoldebau cyfreithiol wrth gwrs yn y cyd-destun hwnnw. Felly, mae eisoes system i orfodi safonau i gael eu cytuno â nhw yn lleol. Felly, mae hynny ar waith eisoes, felly mae hawliau gan bobl, mae hawliau iddyn nhw gael hynny wedi cael ei weithredu. Un o'r pethau rŷn ni wedi bod yn ei wneud fel Llywodraeth - roedd e'n sôn am y cwestiwn o gyfarfodydd wyneb yn wyneb a chyfarfodydd ar-lein - rŷn ni wedi bod yn ceisio fel Llywodraeth i gefnogi arloesedd yn y maes hwnnw, fel ein bod ni'n sicrhau yr ystod ehangaf bosib o ffyrdd o gael cyfarfodydd lle mae'r Gymraeg yn rhan greiddiol o hynny. Felly, yn ddiweddar, rŷn ni wedi cyhoeddi gwaith gyda Microsoft fel bod nawr functionality yn Teams, fel oedd yn Zoom - mae lot o gyrff cyhoeddus yn defnyddio Teams yn hytrach na Zoom - mae nawr yn bosib i gael cyfieithu ar y pryd drwy Teams. Dyma'r lle cyntaf yn y byd y mae hyn wedi digwydd. Ac yn sgil y gwaith rŷn ni wedi ei wneud gyda Microsoft, bydd unrhyw sefydliad rhyngwladol dwyieithog, yn unrhyw ran o'r byd, nawr yn gallu manteisio ar yr hyblygrwydd hynny. Felly, mae arloesi ym maes digidol, er mwyn sicrhau bod ystod o gyfarfodydd yn gallu digwydd, yn rhan bwysig iawn o ehangu defnydd yn y math o fywyd pob dydd sydd gan bobl nawr.
English: Well, I thank the Member for raising this important question. I don't know the answer to her question, if I'm entirely honest, but it appears to me that I do need to look into this. It's clearly an important issue, and clearly any barrier to students in Wales having full and equal access to their rights, and certainly in terms of benefits, is very important. So, I will commit to looking into that.
Welsh: Diolch i'r Aelod am godi'r cwestiwn pwysig hwn. Dwi ddim yn gwybod yr ateb i'r cwestiwn, os byddaf i'n gwbl onest â hi, ond mae'n swnio i fi fel pe bai angen edrych i mewn iddo fe. Mae'n amlwg yn destun pwysig, mae'n amlwg bod unrhyw rwystr i fyfyrwyr yng Nghymru gael mynediad llawn a hafal i'w hawliau, ac yn sicr yng nghyd-destun budd-daliadau, yn rhywbeth pwysig. Felly, mi wnaf i ymrwymo i edrych mewn i hynny.
English: Thank you very much. Many of us were present at the rally organised by the National Union of Students Wales on the Senedd steps in December, and I know, Minister, that you called by to speak to the students, who told us terrifying stories about their difficulties with the cost of transport, energy bills, rent, food bills, and so on. And I've raised with you before how FE and HE students and those in training are being impacted in a unique way by the cost-of-living crisis, because they're not eligible for the majority of support payments available and they're not in a situation to be able to increase their income. And so, it was disappointing that the Welsh Government's draft budget didn't tackle this, despite the serious impact of increased costs on students. Minister, how will the Government ensure that students and post-16 learners of all kinds will be supported beyond the funding support package? And focusing on apprenticeships particularly, with an increasing number of young people being drawn into national minimum wage posts or national living wage posts without training, what is the Welsh Government doing to support apprentices during the cost-of-living crisis, particularly those on the national minimum wage for apprentices of only £4.81 an hour?
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Roedd llawer ohonom yn bresennol yn y rali a drefnwyd gan Undeb Cenedlaethol Myfyrwyr Cymru ar risiau'r Senedd ym mis Rhagfyr, ac rwy'n gwybod, Weinidog, i chi alw draw hefyd i siarad â myfyrwyr, a oedd yn adrodd i ni straeon brawychus am y ffordd y maen nhw'n cael trafferth â chostau trafnidiaeth, biliau ynni, rhent, bwyd, ac yn y blaen. Ac rwyf i wedi codi â chi o'r blaen sut y mae dysgwyr addysg bellach ac uwch a rhai mewn hyfforddiant yn cael eu taro mewn modd unigryw gan yr argyfwng costau byw, gan nad ydyn nhw'n gymwys am y rhan fwyaf o'r taliadau cymorth sydd ar gael a ddim mewn sefyllfa i fedru cynyddu eu hincwm. Ac felly, siomedig oedd y ffaith nad oedd cyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael â hyn, er gwaethaf effaith drychinebus costau cynyddol ar fyfyrwyr. Weinidog, sut bydd y Llywodraeth yn sicrhau bod myfyrwyr a dysgwyr ôl-16 o bob math yn cael eu cefnogi y tu hwnt i'r pecyn cymorth cyllid? Ac o ffocysu ar brentisiaid yn benodol, gyda nifer gynyddol o bobl ifanc yn cael eu denu i swyddi isafswm cyflog cenedlaethol neu gyflog byw cenedlaethol heb hyfforddiant, beth y mae Llywodraeth Cymru'n ei wneud i gefnogi prentisiaid yn ystod yr argyfwng costau byw, yn enwedig y rhai ar yr isafswm cyflog cenedlaethol i brentisiaid o ddim ond £4.81 yr awr?
English: I thank the Member for the question. Last August, I launched a commission to safeguard the future of Welsh-speaking communities. I also approved all 22 local authority WESPs, which set out how local authorities intend to improve education through the medium of Welsh over the next 10 years.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Fis Awst diwethaf, fe wnes i lansio comisiwn i ddiogelu dyfodol cymunedau Cymraeg. Fe wnes i gymeradwyo hefyd gynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg pob un o'r 22 awdurdod lleol, sy'n nodi sut mae'r awdurdodau lleol yn bwriadu gwella addysg cyfrwng Cymraeg dros y 10 mlynedd nesaf.