English: I did manage to go over some of this yesterday, but we're already working together with the chair to look at the finance function with external expertise being brought in to help, the appointment of a new finance director and thinking about the team that needs to go around that person to deliver the function - and not just a person, but a turnaround function. So we're already taking seriously the need to have external help and opportunities for improvement within the organisation. I, myself, though am obviously frustrated at the progress in a number of areas, and I recognise that a whole-system integrated approach is required if improvement is to be sustainable. I outlined yesterday the renewed focus that is required on planning, financial management performance, mental health, planned care and unscheduled care, and I also outlined the further support that is being provided to the board to help deliver improvement. I've written to the chair of the board to set out expectations for this autumn, to confirm that there will be an annual plan with performance trajectories for 2019 by the end of summer to progress the development of a sustainable clinical services strategy, in partnership with clinicians and wider partners; to have an agreed financial plan, including identified savings, efficiencies and opportunities to be taken by the health board throughout this year; and to have sustainable, improved performance in areas of quality, mental health, unscheduled care and planned care; and to make real and sustained progress is delivering the mental health strategy and actions agreed in response to the HASCAS and Ockenden recommendations. There is already a functioning stakeholder group to provide real oversight and challenge to the progress that is being made. In moving our amendment, I noted that any decisions on changing the escalation status of Betsi Cadwaladr will be taken after receiving advice from the Wales Audit Office, Healthcare Inspectorate Wales and the NHS Wales chief executive. That is as standard under the escalation and intervention arrangements that we do have in place, so I won't set, as I've said time and time again, an artificial timetable for the health board to move out of special measures. It will be when real progress has been made and there is real confidence of further progress to be made. But it is simply not appropriate to suggest that five out of seven health boards are in a form of special measures. It is a deliberate using of the special measures label to cast doubt and throw mud over the rest of the health service. The intervention and escalation arrangements are there to highlight where improvement is required and not as an opportunity for mud-throwing over the health service. That goes back to a comment that Jack Sargeant made about not wanting to see the health board used as a political football, and of course it is an obviously political topic. We spend half of the Government's money on the national health service here in Wales. Everyone has a view on the health service, and we should do, but we did hear then a series of nakedly political statements in the debate. Now, I accept that's the nature of business in this place. Politicians will have a view, and of course people will look to try to have political solutions to answers in this area. My job is to make sure that the health service is continuing to move forward. It is a public service - proud to be a public service. We are not privatising the national health service here in Wales. We are engaged in looking at practice within Wales for improvement, and across the United Kingdom too, in both our intervention framework and on the recovery and improvement within health services. This is not an insular service, only looking inwardly for improvement. I continue to be open to good practice, as, indeed, is our wider healthcare system, wherever it exists, especially across the United Kingdom. I have been asked about reorganisation, and I know Jack Sargeant mentioned it in his comments, and I do want to say this, very simply: I don't see any objective evidence that reorganising Betsi Cadwaladr into two or three smaller boards would improve services or outcomes. I think the last thing that the health service in north Wales needs is another reorganisation, rather than a continued focus on improvement in its current setting. I am far, though, from sanguine or complacent about the continuing challenges that we face. My focus will continue to be on improvement and moving Betsi Cadwaladr beyond special measures. I will continue to be honest and transparent about improvements made and improvements that are still, plainly, required.
Welsh: Llwyddais i drafod rhywfaint ar hyn ddoe, ond rydym eisoes yn cydweithio â'r cadeirydd i edrych ar y swyddogaeth gyllid gan ddod ag arbenigedd allanol i mewn i helpu, penodi cyfarwyddwr cyllid newydd a meddwl am y tîm fydd ei angen i fynd o gwmpas y person hwnnw er mwyn cyflawni'r swyddogaeth - ac nid person yn unig, ond swyddogaeth drawsnewid. Felly rydym eisoes o ddifrif ynghylch yr angen i gael cymorth allanol a chyfleoedd ar gyfer gwella o fewn y sefydliad. Yn bersonol, er hynny, rwy'n amlwg yn rhwystredig gyda'r cynnydd mewn nifer o feysydd, ac rwy'n cydnabod bod angen ymagwedd integredig system gyfan er mwyn i welliannau fod yn gynaliadwy. Ddoe, amlinellais y ffocws newydd sydd ei angen ar gynllunio, perfformiad rheoli ariannol, iechyd meddwl, gofal wedi'i gynllunio a gofal heb ei drefnu, ac amlinellais hefyd y cymorth pellach sy'n cael ei roi i'r bwrdd er mwyn helpu i sicrhau gwelliant. Rwyf wedi ysgrifennu at gadeirydd y bwrdd yn nodi ein disgwyliadau ar gyfer yr hydref hwn, i gadarnhau y bydd cynllun blynyddol gyda llwybrau perfformiad ar gyfer 2019 ar gael erbyn diwedd yr haf er mwyn bwrw ymlaen â'r gwaith o ddatblygu strategaeth gwasanaethau clinigol gynaliadwy, mewn partneriaeth â chlinigwyr a phartneriaid ehangach; cael cynllun ariannol y cytunwyd arno, gan gynnwys arbedion a nodwyd, arbedion effeithlonrwydd a chyfleoedd i'w cymryd gan y bwrdd iechyd drwy gydol y flwyddyn hon; a chael perfformiad cynaliadwy gwell mewn meysydd o ansawdd, iechyd meddwl, gofal heb ei drefnu a gofal wedi'i gynllunio; a gwneud cynnydd gwirioneddol a pharhaus ar gyflawni'r strategaeth iechyd meddwl a'r camau gweithredu y cytunwyd arnynt mewn ymateb i argymhellion y Gwasanaeth Cynghori ar Iechyd a Gofal Cymdeithasol ac Ockenden. Mae grŵp rhanddeiliaid gweithredol eisoes yn bodoli i ddarparu trosolwg a her go iawn i'r cynnydd sy'n cael ei wneud. Wrth gynnig ein gwelliant, nodais y bydd unrhyw benderfyniadau ar newid statws uwchgyfeirio Betsi Cadwaladr yn digwydd ar ôl cael cyngor gan Swyddfa Archwilio Cymru, Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru a phrif weithredwr GIG Cymru. Dyna yw'r safon o dan y trefniadau uwchgyfeirio ac ymyrryd sydd gennym ar waith, felly fel y dywedais droeon o'r blaen, ni fyddaf yn gosod amserlen artiffisial i'r bwrdd iechyd ar gyfer symud allan o fesurau arbennig. Bydd hynny'n digwydd pan fydd cynnydd gwirioneddol wedi'i wneud a gwir hyder y bydd cynnydd pellach yn cael ei wneud. Ond nid yw'n briodol awgrymu bod pump o'r saith bwrdd iechyd yn destun rhyw ffurf ar fesurau arbennig. Mae'n ddefnydd bwriadol ar label y mesurau arbennig i fwrw amheuaeth a thaflu baw dros weddill y gwasanaeth iechyd. Mae'r trefniadau ymyrryd ac uwchgyfeirio yno i amlygu lle mae angen gwella ac nid fel cyfle i daflu baw dros y gwasanaeth iechyd. Mae hynny'n mynd yn ôl at sylw a wnaeth Jack Sargeant am beidio â bod eisiau gweld y bwrdd iechyd yn cael ei ddefnyddio fel pêl-droed wleidyddol, ac wrth gwrs, mae'n bwnc sy'n amlwg yn wleidyddol. Rydym yn gwario hanner arian y Llywodraeth ar y gwasanaeth iechyd gwladol yma yng Nghymru. Mae gan bawb farn am y gwasanaeth iechyd, ac fe ddylai fod, ond clywsom wedyn gyfres o ddatganiadau cwbl wleidyddol yn y ddadl. Nawr, rwy'n derbyn mai dyna natur busnes yn y lle hwn. Bydd gan wleidyddion farn, ac wrth gwrs bydd pobl yn ceisio cael atebion gwleidyddol i atebion yn y maes hwn. Fy ngwaith i yw gwneud yn siŵr fod y gwasanaeth iechyd yn parhau i symud ymlaen. Mae'n wasanaeth cyhoeddus - yn falch o fod yn wasanaeth cyhoeddus. Nid ydym yn preifateiddio'r gwasanaeth iechyd gwladol yma yng Nghymru. Rydym wrthi'n edrych ar ymarfer yng Nghymru ar gyfer gwella, a ledled y Deyrnas Unedig hefyd, yn ein fframwaith ymyrryd ac ar adfer a gwella o fewn y gwasanaethau iechyd. Nid gwasanaeth ynysig mo hwn, sydd ond yn edrych tuag i mewn er mwyn gwella. Rwy'n parhau i fod yn agored i arferion da, fel y mae ein system gofal iechyd ehangach yn wir, lle bynnag y mae'n bodoli, yn enwedig ar draws y Deyrnas Unedig. Gofynnwyd imi ynglŷn ag ad-drefnu, a gwn fod Jack Sargeant wedi sôn am hyn yn ei sylwadau, a hoffwn ddweud hyn yn syml iawn: nid wyf yn gweld unrhyw dystiolaeth wrthrychol y byddai ad-drefnu Betsi Cadwaladr yn ddau neu dri bwrdd llai o faint yn gwella gwasanaethau na chanlyniadau. Credaf mai'r peth olaf sydd ei angen ar y gwasanaeth iechyd yng ngogledd Cymru yw ad-drefnu eto, yn hytrach na chanolbwyntio'n barhaus ar wella'r sefyllfa bresennol. Er hynny, rwy'n bell o fod yn ddidaro neu'n hunanfodlon ynglŷn â'r heriau parhaus yr ydym yn eu hwynebu. Byddaf yn parhau i ganolbwyntio ar wella a symud Betsi Cadwaladr y tu hwnt i fesurau arbennig. Byddaf yn parhau i fod yn onest ac yn dryloyw ynghylch gwelliannau a wnaed a gwelliannau sy'n amlwg eu hangen o hyd.