English: Can I thank the Minister for her statement this afternoon? I'm pleased to respond to this statement, as a Member whose constituency lies in the heart of the Pembrokeshire coast national park area. Wales's designated landscapes are beacons of natural beauty and conservation. They host millions of visitors, promote and protect our culture, help foster more cohesive communities, and play a significant role in creating a more healthy and resilient Wales, as outlined in the well-being of future generations Act. Therefore, it's crucial that their management and oversight is considered carefully, and that the Welsh Government moves forward in conjunction with these landscapes and the communities within them. Now, today's statement rightly recognises that designated landscapes have been in a state of review since 2013, and so it's important that the Welsh Government now brings forward plans to manage these landscapes. It is disappointing that the Welsh Government's statement only confirms that another statement will be published in a few months' time. Therefore, my first question is to ask the Minister: why is this process taking so long, and does the Minister agree with me that the constant reviewing of designated landscapes in recent years has done nothing to help them plan and co-ordinate their activities for the medium and longer term? Of course, I am pleased that the Minister has at least confirmed for the time being that the Sandford principle will continue to be applied across all designated landscapes. The concern over the removal of the Sandford principle has been overwhelming from stakeholders, and so perhaps the Minister could clarify the permanency of the Sandford principle, so that those stakeholders can be confident that the Welsh Government won't revisit this matter in the near future. Today's statement also refers to the option of introducing legislation at a future opportunity to require the designated landscapes to apply the principles of sustainable management. Therefore, perhaps in responding to this statement the Minister will confirm what timescales she is currently considering to introduce legislation, and whether she intends to bring forward primary legislation or enact other regulatory measures to address this issue. The Welsh Government's consultation last year also considered enabling governance arrangements to better reflect local circumstances, including a wide range of delivery models, such as partnerships and shared or delegated responsibilities. Of course, designated landscapes must engage with a level of community consultation and representation, and it's important that any new governance arrangements work for each individual area and are not just a one-size-fits-all approach. In light of the views expressed by stakeholders on this specific issue, perhaps the Minister could tell us what initial plans she has to facilitate this local engagement further, and perhaps she could confirm whether the Welsh Government intends to implement a system of directly elected national park authority members as a way of strengthening local democracy and accountability. Today's statement also recognises the need to support the national park authorities to reduce their administration costs insofar as is consistent with good governance. Therefore, I would be grateful if the Minister could explain how she intends to go about reducing these costs, particularly if the Welsh Government is intending to bring forward legislation in the future, which could add more burdens on national park authorities. Now, the Marsden review also recommended actions in relation to the economies of national landscapes. For example, it recommended that national landscapes needed to better understand their local and regional economies, and especially their tourism economies, which is something I wholeheartedly agree with. In my own designated landscape area, the local tourism industry currently generates in excess of £570 million per year and underpins the economic viability of so many local services and businesses, which, in turn, are important to the sustainability and well-being of local communities. Indeed, that supply chain of business activity is an essential component of all designated landscapes, and so perhaps the Minister could tell us a bit more about her vision for the economies of designated landscapes, and also how her vision fits alongside other flagship Government policies and programmes. I'm pleased that today's statement recognises the challenges that leaving the European Union could have for our designated landscapes and the opportunities it may present too. So, my final question, Deputy Presiding Officer is to ask what assessments have been made of the impact of Brexit on Wales's designated landscapes, and whether the Minister would be willing to share any new data with Members so we can better understand the Welsh Government's direction of travel. Therefore, in closing, Deputy Presiding Officer, can I once again thank the Minister for her statement and reiterate that, moving forward, the Welsh Government must work with our designated landscapes and not simply seek to impose change for change's sake? The importance of our designated landscapes are critical to our health and well-being, our education and our economy, and I look forward to hearing more about the Welsh Government's vision for designated landscapes as these policies develop. Thank you.
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Gweinidog am ei datganiad y prynhawn yma? Rwy'n falch o gael ymateb i'r datganiad hwn, fel aelod y mae ei etholaeth yn gorwedd yng nghalon ardal parc cenedlaethol arfordir Penfro. Mae tirweddau dynodedig Cymru yn fannau disglair o harddwch naturiol a chadwraeth. Maen nhw'n gyrchfannau i filiynau o ymwelwyr, yn hyrwyddo a gwarchod ein diwylliant, yn helpu i feithrin cymunedau mwy cydlynol, ac yn chwarae rhan sylweddol wrth greu Cymru fwy iach a gwydn, fel yr amlinellir yn Neddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol. Gan hynny, mae'n hollbwysig bod y gwaith o'u rheoli a'u goruchwylio yn cael ei ystyried yn ofalus, a bod Llywodraeth Cymru yn symud ymlaen mewn cydweithrediad â'r tirweddau hyn a'r cymunedau oddi mewn iddynt. Nawr, mae'r datganiad heddiw yn cydnabod yn gywir y bu tirweddau dynodedig mewn cyflwr o adolygiad ers 2013, ac felly mae'n bwysig bod Llywodraeth Cymru bellach yn cyflwyno cynlluniau i reoli'r tirweddau hyn. Mae'n siomedig nad yw datganiad Llywodraeth Cymru yn gwneud dim mwy na chadarnhau y bydd datganiad arall yn cael ei gyhoeddi ymhen ychydig fisoedd. Felly, fy nghwestiwn cyntaf i'w ofyn i'r Gweinidog yw hyn: pam y mae'r broses hon yn cymryd cymaint o amser, ac a yw'r Gweinidog yn cytuno â mi nad yw'r adolygiad parhaus o'r tirweddau dynodedig yn ystod y blynyddoedd diwethaf wedi gwneud dim i'w helpu i gynllunio a chydgysylltu eu gweithgareddau i'r tymor canol a hwy? Wrth gwrs, rwy'n falch bod y Gweinidog wedi cadarnhau o leiaf y bydd egwyddor Sandford yn parhau i gael ei chymhwyso ar draws yr holl dirweddau dynodedig am y tro. Mae'r pryder ynghylch cael gwared ar yr egwyddor Sandford wedi bod yn aruthrol ymysg rhanddeiliaid, ac felly efallai y gallai'r Gweinidog gynnig rhywfaint o eglurhad o ran sefydlogrwydd egwyddor Sandford, fel y gall y rhanddeiliaid hynny fod yn hyderus na fydd Llywodraeth Cymru yn ailystyried y mater hwn yn y dyfodol agos. Mae datganiad heddiw yn cyfeirio hefyd at y dewis o gyflwyno deddfwriaeth pan ddaw cyfle i wneud hynny yn y dyfodol, i'w gwneud yn ofynnol i'r tirweddau dynodedig gymhwyso egwyddorion rheoli cynaliadwy. Felly, efallai wrth ymateb i'r datganiad hwn y bydd y Gweinidog yn cadarnhau pa amserlenni y mae hi yn eu hystyried ar hyn o bryd ar gyfer cyflwyno deddfwriaeth, ac a yw hi yn bwriadu dwyn ymlaen deddfwriaeth sylfaenol neu weithredu mesurau rheoliadol eraill i fynd i'r afael â'r mater hwn. Ystyriodd ymgynghoriad Llywodraeth Cymru y llynedd hefyd roi'r gallu i drefniadau llywodraethu adlewyrchu amgylchiadau lleol yn well, gan gynnwys amrywiaeth eang o fodelau cyflawni, fel partneriaethau a chyfrifoldebau dirprwyedig neu gyfrifoldebau a rennir. Wrth gwrs, bydd yn rhaid i'r tirweddau dynodedig ymgysylltu â lefel o ymgynghori a chynrychiolaeth gymunedol, ac mae'n bwysig y bydd unrhyw drefniadau llywodraethu newydd yn gweithio ar gyfer pob ardal unigol ac nad ydynt yn ddull unffurf o weithredu ym mhob achos. Yng ngoleuni'r farn a fynegwyd gan randdeiliaid ar y mater penodol hwn, efallai gallai'r Gweinidog ddweud wrthym pa gynlluniau cychwynnol sydd ganddi i hwyluso'r ymgysylltiad lleol hwn ymhellach, ac efallai y gallai hi gadarnhau a yw Llywodraeth Cymru yn bwriadu gweithredu system o ethol aelodau awdurdodau parciau cenedlaethol yn uniongyrchol fel ffordd o atgyfnerthu democratiaeth ac atebolrwydd lleol. Mae datganiad heddiw hefyd yn cydnabod yr angen i gefnogi awdurdodau parciau cenedlaethol i leihau eu costau gweinyddu cyn belled ag y bo hynny'n gyson â llywodraethu da. Gan hynny, byddwn yn ddiolchgar pe gallai'r Gweinidog egluro sut y mae hi'n bwriadu mynd ati i leihau'r costau hyn, yn enwedig os yw Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyflwyno deddfwriaeth yn y dyfodol, a allai ychwanegu mwy o feichiau ar awdurdodau parciau cenedlaethol. Nawr, roedd adolygiad Marsden hefyd yn argymell camau gweithredu o ran economïau'r tirweddau cenedlaethol. Er enghraifft, roedd yn argymell bod angen i dirweddau cenedlaethol ddeall eu heconomïau lleol a rhanbarthol yn well, ac yn enwedig eu heconomïau twristiaeth, ac mae hynny'n rhywbeth yr wyf yn cytuno'n llwyr ag ef. Yn fy ardal dirwedd ddynodedig fy hunan, mae'r diwydiant twristiaeth lleol ar hyn o bryd yn cynhyrchu dros £570 miliwn y flwyddyn ac mae'n sail i hyfywedd economaidd llawer o wasanaethau a busnesau lleol, sydd, yn ei dro, yn bwysig i gynaliadwyedd a lles cymunedau lleol. Yn wir, mae'r gadwyn gyflenwi honno o weithgarwch busnes yn elfen hanfodol o'r holl dirweddau dynodedig, ac felly efallai y gallai'r Gweinidog ddweud ychydig mwy wrthym ni am ei gweledigaeth ar gyfer economïau'r tirweddau dynodedig, a hefyd sut y mae ei gweledigaeth yn cyd-fynd â chonglfeini polisïau a rhaglenni eraill y Llywodraeth. Rwy'n falch bod y datganiad heddiw yn cydnabod yr heriau y gallai gadael yr Undeb Ewropeaidd eu cyflwyno i'n tirweddau dynodedig a'r cyfleoedd y gallai eu cyflwyno hefyd. Felly, fy nghwestiwn terfynol, Dirprwy Lywydd, yw gofyn pa asesiadau sydd wedi eu gwneud o effaith Brexit ar dirweddau dynodedig Cymru, ac a fyddai'r Gweinidog yn barod i rannu unrhyw ddata newydd ag Aelodau fel y gallwn ddeall cyfeiriad teithio Llywodraeth Cymru yn well. Felly, i gloi, Dirprwy Lywydd, a gaf i eto ddiolch i'r Gweinidog am ei datganiad ac ailadrodd, wrth symud ymlaen, y bydd yn rhaid i Lywodraeth Cymru weithio gyda'n tirweddau dynodedig ac nid yn syml geisio gorfodi newid er ei fwyn ei hun yn unig? Mae pwysigrwydd ein tirweddau dynodedig yn hanfodol o ran ein hiechyd, ein haddysg a lles ein heconomi, ac edrychaf ymlaen at glywed mwy am weledigaeth Llywodraeth Cymru ynglŷn â thirweddau dynodedig wrth ddatblygu'r polisïau hyn. Diolch.