English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Thank you, Simon Thomas, and everyone, for taking part in the debate today. The debate has given the Welsh Government the opportunity to update - in fact, the update has been fed back and expressed by Members today. But I think it is important to remind ourselves and put on the record that we published our waste strategy for Wales, 'Towards Zero Waste', back in 2010, outlining the actions we must all take if we are to reach our ambition of becoming a high-recycling nation by 2025 and a zero-waste nation by 2050. Our strategy is a pathway towards a so-called circular economy, which all Members have commented on today. That circular economy is one in which we keep resources in use for as long as possible, extract the maximum value from them whilst in use, then recover and regenerate products and materials at the end of the service life. Welsh Government published its waste prevention programme in December 2013. The waste prevention programme supports 'Towards Zero Waste' by describing the outcomes, policies, targets and work programme to address waste prevention in Wales. Tackling waste is a big success story for Wales, and one that we should all be proud of. We have the highest municipal recycling rates in the UK and, according to an independent study, the second highest rates in Europe, and the third highest in the world. Now, in 2017, the Welsh Government has set its course to be the world leader in municipal recycling. The overall economic benefits to the Welsh economy of our waste strategy are enormous. For example, research carried out by the Ellen MacArthur Foundation projects benefits to Wales of achieving a circular economy of over £2 billion each year. On food and drink packaging, it's important to be clear that one of the primary purposes of the packaging is to protect the product from damage and wastage, including extending its shelf life. 'Towards Zero Waste' is currently being evaluated and will be refreshed to increase opportunities for the private and public sector to maximise financial, social and environmental benefits as a result of adopting changes in practices under the banner of a circular economy and resource efficiency. We will consult on the revisions to the waste strategy in a formal consultation in 2018. As part of the consultation process, the Welsh Government will have a comprehensive engagement with food producers, retailers and other stakeholders in respect of extended producer responsibility. This means making sure that they take a greater financial responsibility for the collection and management of waste that results from the products and packaging. Recently there's been significant interest following the media coverage on litter, plastic bottle recycling and recycling of coffee cups. The Welsh Government has a programme of work in place to tackle specifically these issues. For example, for many years funding has been provided by Welsh Government for the Waste and Resources Action Programme, WRAP, to work with the food industry and grocery retailers to reduce excess packaging. WRAP Cymru has also worked with the food service industry to deliver packaging waste prevention and increase recycling. We're about to commission a study to research options in relation to outcomes related to resource efficiency, including waste prevention, reuse and recycling, and to reduce litter under an extended producer responsibility approach. As part of this study, we will consider how a deposit-return scheme might impact on existing local authority schemes used to collect and manage the waste we produce in Wales. We must also take into account the associated environmental, financial, social, cultural and well-being impact on the people of Wales when making our decisions under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. We will examine this research as part of our review and update of our waste strategy, 'Towards Zero Waste'. Simon Thomas, in bringing this forward today for debate, and Members, have spoken powerfully about the adverse impacts of waste, particularly on the marine environment, but also about the opportunities for Wales to continue to lead the way in its waste strategy policy. In considering this legislative proposal, as I've already said, we have a waste strategy and waste prevention programme in place for Wales, but we're also committed to delivering approaches to address waste packaging. Any Bill brought forward now would need to be assessed for Assembly legislative competence under the provisions of the Wales Act 2017. Legislation regarding products is a complex area, and until we know in detail what might be proposed under the proposed Bill, we can't be sure whether it is within the legislative competence of the National Assembly or not. On this basis, the Government will be abstaining on this proposal, but we commend the intentions of the outcomes the proposal for a Bill seeks to address, in relation to waste production, as it resonates with the strides that we've made through our waste strategy, 'Towards Zero Waste', and in our pathway to achieving a more circular economy in Wales.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Diolch yn fawr, Simon Thomas, ac i bawb, am gymryd rhan yn y ddadl heddiw. Mae'r ddadl wedi rhoi cyfle i Lywodraeth Cymru roi'r newyddion diweddaraf - yn wir, mae'r newyddion diweddaraf wedi cael ei fwydo'n ôl a'i fynegi gan yr Aelodau heddiw. Ond rwy'n credu ei bod yn bwysig atgoffa ein hunain a chofnodi ein bod wedi cyhoeddi ein strategaeth wastraff ar gyfer Cymru, 'Tuag at Ddyfodol Diwastraff', yn ôl yn 2010, yn amlinellu'r camau y mae'n rhaid i bawb ohonom eu cymryd os ydym am gyrraedd ein huchelgais o fod yn genedl sy'n ailgylchu'n dda erbyn 2025 ac yn genedl ddiwastraff erbyn 2050. Mae ein strategaeth yn llwybr tuag at economi gylchol fel y'i gelwir, ac mae pob Aelod wedi gwneud sylwadau arni heddiw. Mae'r economi gylchol honno'n un lle rydym yn parhau i ddefnyddio adnoddau cyn hired ag y bo modd, yn cael y gwerth mwyaf posibl ohonynt tra'u bod yn cael eu defnyddio, ac yna'n adfer ac adfywio cynhyrchion a deunyddiau ar ddiwedd oes eu gwasanaeth. Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei rhaglen atal gwastraff ym mis Rhagfyr 2013. Mae'r rhaglen atal gwastraff yn cefnogi 'Tuag at Ddyfodol Diwastraff' drwy ddisgrifio'r canlyniadau, y polisïau, y targedau a'r rhaglen waith ar gyfer mynd ati i atal gwastraff yng Nghymru. Mae mynd i'r afael â gwastraff yn stori lwyddiant fawr i Gymru, ac yn un y dylai pawb ohonom fod yn falch ohoni. Gennym ni y mae'r cyfraddau ailgylchu trefol uchaf yn y DU ac yn ôl astudiaeth annibynnol, y cyfraddau uchaf ond un yn Ewrop, a'r uchaf ond dau yn y byd. Nawr, yn 2017, mae Llywodraeth Cymru wedi nodi ei hamcan i fod yn arweinydd byd mewn ailgylchu trefol. Mae manteision economaidd cyffredinol ein strategaeth wastraff i economi Cymru yn enfawr. Er enghraifft, mae ymchwil a wnaed gan Sefydliad Ellen MacArthur yn rhagweld manteision o dros £2 biliwn bob blwyddyn i Gymru o gyflawni economi gylchol. O ran deunydd pacio bwyd a diod, mae'n bwysig bod yn glir mai un o brif ddibenion deunydd pacio yw diogelu'r cynnyrch rhag difrod a gwastraff, gan gynnwys ymestyn ei oes silff. Mae 'Tuag at Ddyfodol Diwastraff' yn cael ei werthuso ar hyn o bryd a bydd yn cael ei adnewyddu i gynyddu cyfleoedd ar gyfer y sector preifat a'r sector cyhoeddus i uchafu manteision ariannol, cymdeithasol ac amgylcheddol o ganlyniad i fabwysiadu newidiadau mewn arferion o dan faner yr economi gylchol a defnyddio adnoddau'n effeithlon. Byddwn yn ymgynghori ar y diwygiadau i'r strategaeth wastraff mewn ymgynghoriad ffurfiol yn 2018. Yn rhan o'r broses ymgynghori, bydd Llywodraeth Cymru yn ymgysylltu'n drylwyr â chynhyrchwyr bwyd, manwerthwyr a rhanddeiliaid eraill mewn perthynas ag ymestyn cyfrifoldeb y cynhyrchydd. Mae hyn yn golygu gwneud yn siŵr eu bod yn ysgwyddo mwy o gyfrifoldeb ariannol am gasglu a rheoli gwastraff sy'n deillio o'r cynnyrch a'r deunydd pacio. Yn ddiweddar mae cryn ddiddordeb wedi bod yn dilyn y sylw yn y cyfryngau i sbwriel, ailgylchu poteli plastig ac ailgylchu cwpanau coffi. Mae gan Lywodraeth Cymru raglen waith ar gyfer mynd i'r afael â'r materion hyn yn benodol. Er enghraifft, ers nifer o flynyddoedd mae Llywodraeth Cymru wedi darparu cyllid ar gyfer Rhaglen Weithredu'r Cynllun Gwastraff ac Adnoddau, WRAP, i weithio gyda'r diwydiant bwyd a siopau bwyd i leihau deunydd pacio diangen. Mae WRAP Cymru hefyd wedi gweithio gyda'r diwydiant gwasanaeth bwyd i atal deunydd pacio gwastraffus a chynyddu ailgylchu. Rydym ar fin comisiynu astudiaeth i ymchwilio i opsiynau'n ymwneud â chanlyniadau sy'n gysylltiedig â defnyddio adnoddau'n effeithiol, gan gynnwys atal gwastraff, ailddefnyddio ac ailgylchu, a lleihau sbwriel drwy ddull o ymestyn cyfrifoldeb y cynhyrchydd. Fel rhan o'r astudiaeth hon, byddwn yn ystyried sut y gallai cynllun dychwelyd blaendal effeithio ar gynlluniau presennol awdurdodau lleol ar gyfer casglu a rheoli'r gwastraff rydym yn ei gynhyrchu yng Nghymru. Mae'n rhaid i ni hefyd ystyried yr effaith gysylltiedig ar bobl Cymru yn amgylcheddol, ariannol, cymdeithasol, diwylliannol ac o ran llesiant wrth wneud ein penderfyniadau o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Byddwn yn archwilio'r gwaith ymchwil hwn wrth adolygu a diweddaru ein strategaeth wastraff, 'Tuag at Ddyfodol Diwastraff'. Mae Simon Thomas, wrth gyflwyno'r ddadl hon heddiw, a'r Aelodau, wedi siarad yn rymus am effeithiau niweidiol gwastraff, yn enwedig ar yr amgylchedd morol, ond hefyd am y cyfleoedd sydd i Gymru barhau i arwain gyda'i pholisi a'i strategaeth wastraff. Wrth ystyried y cynnig deddfwriaethol hwn, fel rwyf eisoes wedi dweud, mae gennym strategaeth wastraff a rhaglen atal gwastraff ar waith yng Nghymru, ond rydym hefyd yn ymrwymedig i gyflwyno dulliau o fynd i'r afael â gwastraff deunydd pacio. Byddai angen i unrhyw Fil a fyddai'n cael ei gyflwyno yn awr gael ei asesu o ran cymhwysedd deddfwriaethol y Cynulliad o dan ddarpariaethau Deddf Cymru 2017. Mae deddfwriaeth ynglŷn â chynhyrchion yn faes cymhleth, a hyd nes y byddwn yn gwybod yn union beth allai gael ei gynnig o dan y Bil arfaethedig, ni allwn fod yn sicr a yw o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Cynulliad Cenedlaethol ai peidio. Oherwydd hynny, bydd y Llywodraeth yn ymatal ar y cynnig hwn, ond rydym yn cymeradwyo bwriadau'r canlyniadau y mae'r cynnig am Fil yn ceisio mynd i'r afael â hwy mewn perthynas â chynhyrchu gwastraff, gan eu bod yn cyd-fynd â'r camau rydym wedi eu rhoi ar waith drwy ein strategaeth wastraff, 'Tuag at Ddyfodol Diwastraff', ac yn ein llwybr tuag at sicrhau economi fwy cylchol yng Nghymru.