English: Thank you for, Lynne, for chairing what I thought was one of the most enjoyable inquiries we've had with the Children, Young People and Education Committee - in the time I've been there, anyway - not least because it gave us the chance to collect evidence directly from young people with experience, past and present, of course the bac has been around for a while in different versions, and its component parts as well. Members, of course, will know that on the basis of the evidence presented to the committee, the Welsh Conservatives have announced their policy of dropping the bac, but the report, of course, itself does not recommend that. On the basis that the Government will be in power for a year or two yet, I still expect them to take action - urgent action in some cases - on the back of the committee's live recommendations. Every other element of the qualification should surely already be mainstreamed into the existing curriculum and qualifications by now, but I did have great hopes, actually, with the skills challenge certificate in its most recent iteration, particularly the community challenge side of this. The skills challenge aims to develop literacy, numeracy and digital skills, but also critical thinking, problem solving, planning and organisation skills, creativity and innovation, and personal effectiveness. And actually, who's not going to want that for our young people? I'd say these skills are essential for personal empowerment, resilient communities, effective leadership in work and public life, and any hope for the Welsh economy as well, if I can add that. But they're also pretty much the same aims as for the new curriculum and that's why we as Welsh Conservatives don't think we need both. And I draw Members' attention in particular to recommendation 10, which says, in essence, learn from the mistakes of the bac and get the new curriculum right. A quick look at the recommendations gives a flavour of the ongoing problems - we've heard some from Lynne already: the need for a statement of Welsh Government vision for the bac; guidance about expectation on delivering resources - I'm pleased to see movement on that; an awareness-raising campaign to increase understanding; clarity on whether it's compulsory; clarity on whether post-16 students are choosing to study where the bac's not compulsory; better understanding of the impact of the workload on learners' mental health and well-being; and better understanding of the effect of the bac on other options on the curriculum. This is a qualification that has been around for a while now, so that is a lot of concerns still to be raising about it. Only last week, I met students at Ysgol Gyfun Gymraeg Llangynwyd who really valued the skills challenge. This is a school that is wholly committed to it and the ethos, actually, of the new curriculum is already being felt and implemented throughout that school. But it wasn't a consistent experience across Wales. We took compelling evidence from learners across Wales - now, we accept that parents' attitudes may inevitably colour their children's views - but these were actually tested separately in work that we did as well. When young people were surveyed, over half of those studying the foundation level skills challenge thought it was less useful than other qualifications in preparing them for work and life. This is the purpose of the skills challenge. Two thirds of them thought it was more time consuming, even though the majority thought it was no more or less difficult than traditional study. The same is true of the national-level skills challenge certificate, although in this case, 70 per cent of students thought it was too time consuming. That post-16 students felt the same was enough to convince me, especially as a third of them said that they thought that it was less difficult than A-levels, despite it being more time consuming - two thirds of them thought that. And that should concern us, I think, because the bac is sold to universities as an A-level equivalent, but if it's being used by some universities as a reason to lower other entry grades, alongside other schemes offering candidates lower grades if they prioritise that particular university for their UCAS applications, we need to have a think about that, because lowering entry requirements is a bad sign for the higher education sector more generally. And citing the bac as a driver of that does actually worry me, rather than give me confidence in its robustness -
Welsh: Diolch ichi, Lynne, am gadeirio'r hyn a oedd, yn fy marn i, yn un o'r ymchwiliadau mwyaf pleserus a gawsom gyda'r Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg - yn y cyfnod y bûm i yno, beth bynnag - yn bennaf am ei fod wedi rhoi cyfle inni gasglu tystiolaeth yn uniongyrchol gan bobl ifanc gyda phrofiad, yn y gorffennol a'r presennol, ac wrth gwrs mae gwahanol fersiynau o'r fagloriaeth wedi bod ar waith ers amser, a'i chydrannau hefyd. Bydd yr Aelodau'n gwybod, wrth gwrs, ar sail y dystiolaeth a gyflwynwyd i'r pwyllgor, fod y Ceidwadwyr Cymreig wedi cyhoeddi eu polisi o gael gwared ar y fagloriaeth, ond nid yw'r adroddiad ei hun yn argymell hynny wrth gwrs. Ar y sail y bydd y Llywodraeth mewn grym am flwyddyn neu ddwy eto, rwy'n dal i ddisgwyl iddynt weithredu - a gweithredu ar frys mewn rhai achosion - yn sgil argymhellion byw'r pwyllgor. Yn sicr, dylai pob elfen arall o'r cymhwyster fod wedi'u prif-ffrydio yn y cwricwlwm a'r cymwysterau presennol erbyn hyn ond roedd gennyf obeithion mawr, mewn gwirionedd, gyda'r dystysgrif her sgiliau ar ei ffurf ddiweddaraf, yn enwedig yr elfen her gymunedol ohoni. Nod yr her sgiliau yw datblygu sgiliau llythrennedd, rhifedd a digidol, yn ogystal â meddwl yn feirniadol, datrys problemau, sgiliau cynllunio a threfnu, creadigrwydd ac arloesedd, ac effeithiolrwydd personol. Ac mewn gwirionedd, pwy nad yw'n dymuno hynny i'n pobl ifanc? Buaswn yn dweud bod y sgiliau hyn yn hanfodol ar gyfer grymuso personol, cymunedau cydnerth, arweinyddiaeth effeithiol mewn gwaith a bywyd cyhoeddus, ac unrhyw obaith i economi Cymru hefyd, os caf ychwanegu hynny. Ond maent hefyd fwy neu lai yr un nodau ag ar gyfer y cwricwlwm newydd a dyna pam nad ydym ni fel Ceidwadwyr Cymreig yn credu bod angen y ddau arnom. Tynnaf sylw'r Aelodau yn benodol at argymhelliad 10, sy'n dweud, yn ei hanfod, dysgwch o gamgymeriadau'r fagloriaeth a sicrhewch eich bod yn cael y cwricwlwm newydd yn iawn. Mae cipolwg sydyn ar yr argymhellion yn rhoi blas o'r problemau parhaus - clywsom am rai gan Lynne eisoes: yr angen am ddatganiad o weledigaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer y fagloriaeth; arweiniad ynghylch disgwyliadau o ran darparu adnoddau - rwy'n falch o weld symud ar hynny; ymgyrch codi ymwybyddiaeth i gynyddu dealltwriaeth; eglurder ynglŷn ag a yw'n orfodol ai peidio; eglurder ynglŷn ag a yw myfyrwyr ôl-16 yn dewis astudio lle nad yw'r fagloriaeth yn orfodol; gwell dealltwriaeth o effaith y llwyth gwaith ar iechyd meddwl a lles dysgwyr; a gwell dealltwriaeth o effaith y fagloriaeth ar opsiynau eraill yn y cwricwlwm. Mae hwn yn gymhwyster sydd wedi bod gyda ni ers tro erbyn hyn, felly mae hynny'n llawer o bryderon i fod yn dal i godi yn ei gylch. Yr wythnos diwethaf, cyfarfûm â myfyrwyr yn Ysgol Gyfun Gymraeg Llangynwyd a oedd yn gweld gwerth gwirioneddol i'r her sgiliau. Dyma ysgol sy'n gwbl ymrwymedig i'r fagloriaeth ac mae ethos y cwricwlwm newydd, mewn gwirionedd, eisoes yn cael ei deimlo a'i weithredu drwy'r ysgol honno. Ond nid oedd yn brofiad cyson ar draws Cymru. Cawsom dystiolaeth gymhellol gan ddysgwyr ledled Cymru - nawr, rydym yn derbyn ei bod yn anochel y bydd agweddau rhieni yn lliwio barn eu plant - ond profwyd y rhain ar wahân mewn gwaith a wnaethom hefyd. Pan arolygwyd pobl ifanc, roedd dros hanner y rheini a oedd yn astudio her sgiliau'r lefel sylfaen yn meddwl ei fod yn llai defnyddiol na chymwysterau eraill i'w paratoi ar gyfer gwaith a bywyd. Dyma yw pwrpas yr her sgiliau. Roedd dwy ran o dair ohonynt yn credu ei fod yn cymryd mwy o amser, er bod y rhan fwyaf o'r farn nad oedd yn fwy na'n llai anodd nag astudiaethau traddodiadol. Mae'r un peth yn wir am dystysgrif her sgiliau'r lefel genedlaethol, er bod 70 y cant o'r myfyrwyr yn yr achos hwn yn credu ei bod yn cymryd gormod o amser. Roedd y ffaith bod myfyrwyr ôl-16 yn teimlo yr un peth yn ddigon i fy argyhoeddi i, yn enwedig gan fod traean ohonynt yn dweud eu bod yn meddwl ei fod yn llai anodd na safon uwch, er ei fod yn cymryd mwy o amser - roedd dwy ran o dair ohonynt yn credu hynny. A dylai hynny beri pryder inni, rwy'n credu, oherwydd gwerthir y fagloriaeth i brifysgolion fel cymhwyster sy'n gyfwerth â safon uwch, ond os yw'n cael ei ddefnyddio gan rai prifysgolion fel rheswm dros ostwng graddau mynediad eraill, a bod cynlluniau eraill yn cynnig graddau is i ymgeiswyr os ydynt yn rhoi blaenoriaeth i'r brifysgol benodol honno yn eu ceisiadau UCAS, mae angen inni feddwl am hynny, gan fod gostwng gofynion mynediad yn arwydd gwael i'r sector addysg uwch yn fwy cyffredinol. Ac mae cyfeirio at y fagloriaeth fel ffactor sy'n ysgogi hynny yn fy mhoeni mewn gwirionedd, yn hytrach na rhoi hyder i mi yn ei gadernid -