English: Now, I have to say, I'm rather surprised that Plaid have chosen to table a debate on independence on today of all days. It's the last Plenary session before the summer recess and we could have been debating a whole host of more pressing matters - matters such as the Welsh Government's COVID-testing fiasco, the sluggish response to reopening the economy in Wales, or the need to extend the use of face coverings. But, instead, we're here navel-gazing, frankly, about independence as some sort of romantic notion to solve all of Wales's ills. I must say that I find it very ironic that Plaid Cymru, who've spent four years arguing that Wales is stronger and more secure as part of a union of nations, the European Union - against the will of the public, might I add - is now calling for Wales to go it alone in the world and to divorce itself from the very union that protects our nations collectively. We've spent too long in recent decades, in my view, debating the constitution in Wales. Every hour that we spend debating the constitution and constitutional tinkering is an hour that we're not debating how to raise standards in our schools, in our hospitals and to make our economy wealthier. So, instead of rowing about more powers constantly, let's use the powers we've already got and let's improve people's lives with them. The next decade of devolution needs to be devoted to delivering for the people of Wales, not more constitutional soul searching. Now, we know that, over 20 years, support for independence has largely stagnated. The only political party in favour of Welsh independence that stood in seats - not all seats - at the last general election in Wales secured less than 10 per cent of the vote. That's a smaller share than Plaid actually won in the 1970s. So, ymlaen, comrades, let's see where this argument actually takes us. And it's not just Plaid that's in a pickle on devolution either. Labour is in a mess too. You lot claim to be a unionist party. The First Minister himself has said that socialism is incompatible with Welsh nationalism. Yet he leads a party here in Wales that is home to a group called 'Labour for an Independent Wales'. Now, if Facebook likes are to be believed, this group has at least 600 members. So, if the First Minister really believes his own rhetoric and his mantra on devolution, then why isn't the Labour Party taking action now to expel these insurgents? Surely, that would send the sort of clear signal and strong message that a unionist party would want to send to people? My party remains committed to the United Kingdom. We're not prepared to entertain those who actively campaign against it within our membership, and I challenge the Labour Party to make the same commitment. Now, for the record, let me be clear: I am a staunch supporter of devolution, but I am no fan of an independent Wales. And for those who point to the last 21 years and say that devolution has failed Wales, I say, 'No, it's not devolution that's failed Wales; it's the Labour Party, along with their little helpers who've been in Government, Plaid Cymru included, and the Liberal Democrats and some of the independents that we've seen along the way. It is they who have failed Wales.' Devolution is the settled will, in my view, of the majority of the people of Wales. Wales voted in 1999, albeit by a small margin, in favour of establishing devolution. They voted again in 2011 to extend the powers of this Senedd. And I find it extraordinary that some of the people who no doubt will contribute to this debate today will call for a further referendum on this institution's existence, or, even worse still, to scrap this institution without a referendum or any democratic mandate to do so. And it's probably going to be the very same people who said we should respect the Brexit referendum back in 2016 that are going to be making that argument. Independence would be bad for Wales and it would be bad for the United Kingdom. It would make us less resilient to global events and catastrophes. We would be less secure. And, of course, we do know that, as a net beneficiary of the UK Treasury, Wales would be poorer. For every £1 spent in England on devolved matters, the Welsh Government currently receives £1.20. In 2017-18, Wales had an estimated fiscal deficit of nearly £14 billion. That's almost the total sum of the Welsh Government's annual block grant. So, an independent Wales would have a very difficult choice to face: massive cuts - [ Interruption.] I will. Massive cuts in public spending, or huge increases in taxation or a combination of the two. I don't think that that is the sort of recipe to get our country bouncing back from the coronavirus pandemic.
Welsh: Nawr, mae'n rhaid i mi ddweud, rwy'n synnu braidd bod Plaid wedi dewis cyflwyno dadl ar annibyniaeth heddiw o bob diwrnod. Dyma'r cyfarfod llawn olaf cyn toriad gwyliau'r haf, a gallem ni fod wedi bod yn trafod llu o faterion pwysicach - materion fel ffiasgo profi COVID Llywodraeth Cymru, yr ymateb araf i ailagor yr economi yng Nghymru, neu'r angen i gynyddu'r defnydd o orchuddion wyneb. Ond, yn hytrach na hynny, rydym ni yma yn bogailsyllu, a dweud y gwir, am annibyniaeth fel rhyw fath o syniad rhamantus i ddatrys holl drafferthion Cymru. Mae'n rhaid i mi ddweud ei bod yn eironig iawn bod Plaid Cymru, sydd wedi treulio pedair blynedd yn dadlau bod Cymru'n gryfach ac yn fwy diogel yn rhan o undeb o genhedloedd, yr Undeb Ewropeaidd - yn erbyn ewyllys y cyhoedd, os caf i ddweud - bellach yn galw am i Gymru fynd ymlaen ar ei phen ei hun yn y byd ac i wahanu ei hun oddi wrth yr union undeb sy'n amddiffyn ein gwledydd ar y cyd. Rydym ni wedi treulio gormod o amser yn y degawdau diwethaf, yn fy marn i, yn trafod y cyfansoddiad yng Nghymru. Mae pob awr a dreuliwn yn trafod y cyfansoddiad a thincran â'r cyfansoddiadol yn awr nad ydym ni'n trafod sut i godi safonau yn ein hysgolion, yn ein hysbytai a sut i wneud ein heconomi'n gyfoethocach. Felly, yn hytrach na ffraeo am fwy o bwerau o hyd, gadewch i ni ddefnyddio'r pwerau sydd gennym ni eisoes a gadewch i ni wella bywydau pobl gyda nhw. Mae angen neilltuo'r degawd nesaf o ddatganoli i gyflawni ar ran pobl Cymru, nid mwy o hunanymholi cyfansoddiadol. Erbyn hyn, gwyddom fod cefnogaeth i annibyniaeth, dros 20 mlynedd, wedi aros yn ei unfan i raddau helaeth. Fe wnaeth yr unig blaid wleidyddol a oedd o blaid annibyniaeth i Gymru a safodd mewn seddi - nid pob sedd - yn yr etholiad cyffredinol diwethaf yng Nghymru, sicrhau llai na 10 y cant o'r bleidlais. Mae hynny'n gyfran lai na'r hyn a enillodd Plaid yn y 1970au. Felly, ymlaen, gyfeillion, gadewch i ni weld lle mae'r ddadl hon yn mynd â ni mewn gwirionedd. Ac nid Plaid yn unig sydd mewn trafferth ynglŷn â datganoli ychwaith. Mae Llafur mewn llanast hefyd. Rydych chi'n honni eich bod chi'n blaid unoliaethol. Mae'r Prif Weinidog ei hun wedi dweud bod sosialaeth yn anghydnaws â chenedlaetholdeb Cymreig. Eto i gyd, mae e'n arwain plaid yma yng Nghymru sy'n gartref i grŵp o'r enw 'Llafur dros Gymru Annibynnol'. Nawr, os yr ydym ni i gredu nifer yr hoffiadau a geir ar Facebook, mae gan y grŵp hwn o leiaf 600 o aelodau. Felly, os yw'r Prif Weinidog wir yn credu ei rethreg ei hun a'i fantra ar ddatganoli, yna pam nad yw'r Blaid Lafur yn cymryd camau yn awr i ddiarddel y gwrthryfelwyr hyn? Siawns y byddai hynny'n anfon y math o neges glir a chryf y byddai plaid unoliaethol eisiau ei hanfon at bobl? Mae fy mhlaid i yn parhau i fod yn ymrwymedig i'r Deyrnas Unedig. Dydyn ni ddim yn barod i dderbyn y rhai sy'n ymgyrchu yn ei herbyn o fewn ein haelodaeth, ac rwy'n herio'r Blaid Lafur i wneud yr un ymrwymiad. Nawr, er mwyn ei roi ar goedd, gadewch i mi fod yn glir: rwy'n gefnogwr mawr o ddatganoli, ond nid wyf o blaid Cymru annibynnol. Ac i'r rhai sy'n tynnu sylw at yr 21 mlynedd ddiwethaf ac yn dweud bod datganoli wedi siomi Cymru, rwyf i'n dweud, 'Na, nid datganoli sydd wedi siomi Cymru; ond y Blaid Lafur, ynghyd â'u helpwyr bach sydd wedi bod yn y Llywodraeth, gan gynnwys Plaid Cymru, a'r Democratiaid Rhyddfrydol a rhai o'r annibynwyr yr ydym ni wedi eu gweld ar y ffordd. Nhw sydd wedi siomi Cymru.' Datganoli yw dymuniad diysgog, yn fy marn i, y rhan fwyaf o bobl Cymru. Pleidleisiodd Cymru yn 1999, er mai o drwch blewyn oedd hynny, o blaid sefydlu datganoli. Fe wnaethon nhw bleidleisio eto yn 2011 i ymestyn pwerau'r Senedd hon. Ac mae'n rhyfeddol i mi y bydd rhai o'r bobl a fydd heb os yn cyfrannu at y ddadl hon heddiw yn galw am refferendwm arall ar fodolaeth y sefydliad hwn, neu, hyd yn oed yn waeth byth, i gael gwared ar y sefydliad hwn heb refferendwm nac unrhyw fandad democrataidd i wneud hynny. Ac mae'n debyg mai'r union bobl a ddywedodd y dylem ni barchu refferendwm Brexit yn 2016 a fydd yn cyflwyno'r ddadl honno. Byddai annibyniaeth yn ddrwg i Gymru a byddai'n ddrwg i'r Deyrnas Unedig. Byddai'n ein gwneud ni'n llai cydnerth i ymdrin â digwyddiadau a thrychinebau byd-eang. Byddem ni'n llai diogel. Ac, wrth gwrs, rydym ni'n gwybod, fel un o fuddiolwyr net Trysorlys y DU, y byddai Cymru'n dlotach. Am bob £1 a gaiff ei gwario yn Lloegr ar faterion datganoledig, mae Llywodraeth Cymru yn derbyn £1.20 ar hyn o bryd. Yn 2017-18, roedd gan Gymru ddiffyg ariannol amcangyfrifedig o bron i £14 biliwn. Mae hynny bron yn cyfateb i gyfanswm grant bloc blynyddol Llywodraeth Cymru. Felly, byddai gan Gymru annibynnol ddewis anodd iawn i'w wynebu: toriadau enfawr - [ Torri ar draws.] Gwnaf. Toriadau enfawr mewn gwariant cyhoeddus, neu gynnydd enfawr mewn trethiant neu gyfuniad o'r ddau. Nid wyf i'n credu mai dyna'r math o ddull sydd ei angen i adfer ein gwlad yn dilyn pandemig y coronafeirws.