English: We would need core competencies set at every level, and those competencies would be based on this value-based training. A professional body could require continuous professional development to ensure that those managing our services are able to keep up to date with all the requirements on them and all the developments that go around them. Some, particularly middle management managers, say to me that they are overwhelmed, sometimes, by change. They don't resent the expectations of Welsh Government of the service that they're going to deliver, but they need to be empowered to do that properly. So, this is about valuing those who manage our NHS. It's about giving them the tools to do the job and it's about ensuring that everybody else knows what can be expected in terms of competence, knowledge and skills from people managing at different levels in our service. Now, of course, one aspect of this registration would be that, if a manager persistently failed, or if a manager was having trouble doing their job, their professional body would, as it would with a nurse or a doctor, step in and prescribe advice, prescribe training, prescribe support. But, if that was not successful, in the end, this professional body would have the right to strike a manager off and say, 'You are not a fit-and-proper person to undertake the management of our service'. That is not the main function of the legislation that I'm proposing, but it is a sanction, and it would end a pattern that we've seen - and I have no intention today, Presiding Officer, to name names - of persons in very senior roles in parts of our service failing to manage those services effectively, disappearing for a while and then popping up somewhere else managing another aspect of the service and not doing it well. That is totally unfair; it's totally unfair to the patients, it's totally unfair to the clinical staff, but it is also totally unfair to those working in management in the service who want to be able to do that effectively. I realise that this is a huge piece of work - this is not something that could be achieved by a private Member's Bill - but just because it's a huge piece of work does not mean to say that we shouldn't set out to do it. I remember being told in this place that it would be impossible and much too complex to register healthcare support workers. Well, we're doing that now. And I think we need to be equally ambitious around what we offer to those who manage our services. I would also see this legislation properly establishing the independence of Healthcare Inspectorate Wales. Members will remember that the committee, back in 2014, was very concerned that it hadn't received reassurances about the role of the inspectorate, that it wasn't suitably independent. Now, I know the Minister has got some long-term plans to do something about this, but I would remind him that he said that the NHS quality Bill that would be coming forward would address this issue of HIW independence and the draft we have before us does not. My proposed legislation would also place a duty of candour, not just on organisations, which, of course, is commendable, but on individuals. Where we most need that duty of candour is where people need to be empowered to speak up within organisations that will not exercise their duty of candour. And simply putting that responsibility on organisations will not deliver what I'm sure the Minister intends. We also need a robust, consistent, transparent complaints system that is truly independent and trusted for patients and we need to look again at how successful our whistleblowing policies are, because my experience and my postbag tells me that they are not. This is a matter of the utmost seriousness. In some circumstances, this is a matter of life and death. I believe that this is a problem that needs a radical solution. I believe the people who work in our service deserve to have their professionalism recognised, deserve to be properly trained, deserve to know, through a set of core competencies, exactly what is expected of them. And they need to know too that they will be held accountable for delivering the planning and the management of our services in coherence with that core set of competencies. I look forward, Llywydd, to hearing other Members' comments in this debate. I am not expecting - although, of course, I would be delighted - the Minister to say here that he will take on this legislation, but I do hope that he will feel able to acknowledge that there are serious issues that need to be addressed and that we can explore on a cross-party basis in this place to ensure that we have the best, most transparent management system that our NHS needs and deserves.
Welsh: Byddai arnom angen cymwyseddau craidd wedi'u pennu ar bob lefel, a byddai'r cymwyseddau hynny'n seiliedig ar yr hyfforddiant hwn sy'n seiliedig ar werth. Gallai corff proffesiynol wneud datblygiad proffesiynol parhaus yn ofynnol i sicrhau bod y rheini sy'n rheoli ein gwasanaethau'n gallu cael gafael ar y wybodaeth ddiweddaraf am y cyfan sy'n ofynnol ganddynt a'r holl ddatblygiadau sy'n digwydd o'u cwmpas. Mae rhai, yn enwedig rheolwyr canol, yn dweud wrthyf eu bod wedi'u gorlethu, weithiau, gan newid. Nid ydynt yn gresynu at ddisgwyliadau Llywodraeth Cymru ynglŷn â'r gwasanaeth y byddant yn ei ddarparu, ond mae angen eu grymuso i wneud hynny'n briodol. Felly, mae a wnelo â'r gwerth a roddir ar y bobl sy'n rheoli ein GIG. Mae'n ymwneud â rhoi'r adnoddau iddynt wneud y gwaith a sicrhau bod pawb arall yn gwybod beth y gellir ei ddisgwyl o ran cymhwysedd, gwybodaeth a sgiliau gan bobl sy'n rheoli ar wahanol lefelau yn ein gwasanaeth. Nawr, wrth gwrs, un agwedd ar y cofrestru hwn fyddai, pe bai rheolwr yn methu'n gyson, neu pe bai rheolwr yn cael hi'n anodd gwneud eu gwaith, byddai eu corff proffesiynol, fel y byddent yn ei wneud gyda nyrs neu feddyg, yn camu i mewn ac yn rhagnodi cyngor, yn rhagnodi hyfforddiant, yn rhagnodi cefnogaeth. Ond pe na bai hynny'n llwyddiannus, yn y pen draw, byddai gan y corff proffesiynol hwn hawl i ddiswyddo rheolwr ac i ddweud, 'Nid ydych yn berson addas a phriodol i reoli ein gwasanaeth'. Nid dyna brif swyddogaeth y ddeddfwriaeth rwy'n ei chynnig, ond mae'n sancsiwn, a byddai'n rhoi terfyn ar batrwm rydym wedi'i weld - ac nid oes gennyf unrhyw fwriad heddiw, Lywydd, o enwi unrhyw un - lle mae pobl mewn rolau uchel iawn mewn rhannau o'n gwasanaeth yn methu rheoli'r gwasanaethau hynny'n effeithiol, yn diflannu am ychydig ac yna'n codi eu pennau yn rhywle arall ac yn rheoli agwedd arall ar y gwasanaeth ac yn methu gwneud hynny'n dda. Mae hynny'n gwbl annheg; mae'n gwbl annheg i'r cleifion, mae'n gwbl annheg i'r staff clinigol, ond mae hefyd yn gwbl annheg i'r rhai sy'n gweithio ym maes rheoli yn y gwasanaeth ac sy'n dymuno gallu gwneud hynny'n effeithiol. Rwy'n sylweddoli fod hwn yn waith mawr - nid yw'n rhywbeth y gellid ei gyflawni drwy Fil Aelod preifat - ond nid yw'r ffaith ei fod yn waith mawr yn golygu na ddylem fynd ati i'w wneud. Rwy'n cofio cael gwybod yn y lle hwn y byddai cofrestru gweithwyr cymorth gofal iechyd yn amhosibl ac yn llawer rhy gymhleth. Wel, rydym yn gwneud hynny bellach. A chredaf fod angen i ni fod yr un mor uchelgeisiol o ran yr hyn rydym yn ei gynnig i'r bobl sy'n rheoli ein gwasanaethau. Buaswn hefyd yn sicrhau bod y ddeddfwriaeth hon yn sefydlu annibyniaeth Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru yn briodol. Bydd yr Aelodau'n cofio bod y pwyllgor, yn ôl yn 2014, yn bryderus iawn nad oedd wedi derbyn sicrwydd ynghylch rôl yr arolygiaeth, nad oedd yn ddigon annibynnol. Nawr, gwn fod gan y Gweinidog rai cynlluniau hirdymor i wneud rhywbeth am hyn, ond buaswn yn ei atgoffa ei fod wedi dweud y byddai Bil ansawdd y GIG a fyddai'n cael ei gyflwyno'n rhoi sylw i annibyniaeth AGIC, ac nid yw'r drafft sydd gennym o'n blaenau yn gwneud hynny. Byddai fy neddfwriaeth arfaethedig hefyd yn gosod dyletswydd gonestrwydd, nid yn unig ar sefydliadau, sy'n ganmoladwy wrth gwrs, ond ar unigolion hefyd. Y mannau lle mae angen grymuso pobl i godi eu llais o fewn sefydliadau nad ydynt yn arfer eu dyletswydd gonestrwydd yw lle mae angen y ddyletswydd gonestrwydd honno fwyaf. Ac ni fydd gosod y cyfrifoldeb hwnnw ar sefydliadau yn unig yn cyflawni'r hyn y mae'r Gweinidog, rwy'n siŵr, yn bwriadu ei wneud. Hefyd, mae angen system gwynion gadarn, gyson a thryloyw sy'n wirioneddol annibynnol ac y gellir ymddiried ynddi ar gyfer cleifion ac mae angen i ni edrych eto ar ba mor llwyddiannus yw ein polisïau chwythu'r chwiban, gan fod fy mhrofiad a fy mag post yn dweud wrthyf nad ydynt yn llwyddiannus. Mae hwn yn fater hynod o ddifrifol. Mewn rhai amgylchiadau, mae'n fater o fywyd a marwolaeth. Credaf fod hon yn broblem sydd angen ateb radical. Credaf fod y bobl sy'n gweithio yn ein gwasanaeth yn haeddu cael eu proffesiynoldeb wedi'i gydnabod, yn haeddu cael eu hyfforddi'n briodol, yn haeddu gwybod, drwy set o gymwyseddau craidd, beth yn union a ddisgwylir ganddynt. Ac mae angen iddynt wybod hefyd y byddant yn atebol am gyflawni'r gwaith o gynllunio a rheoli ein gwasanaethau mewn cydlyniad â'r set graidd honno o gymwyseddau. Edrychaf ymlaen, Lywydd, at glywed sylwadau'r Aelodau eraill yn y ddadl hon. Nid wyf yn disgwyl i'r Gweinidog ddweud yma y bydd yn derbyn y ddeddfwriaeth hon - er y buaswn wrth fy modd pe bai'n gwneud hynny wrth gwrs - ond rwy'n gobeithio y bydd yn teimlo bod modd iddo gydnabod bod materion difrifol y mae angen mynd i'r afael â hwy ac y gallwn eu harchwilio ar sail drawsbleidiol yn y lle hwn i sicrhau bod gennym y system reoli orau, fwyaf tryloyw y mae ein GIG ei hangen ac yn ei haeddu.