English: I thank the Minister for that answer. Only three weeks ago we heard the news from Tata that they were announcing 3,000 job losses across Europe, and I very much appreciated your written statement on 18 November and your oral statement on 19 November. We're three weeks on and we now get another statement that is as vague, in one sense, as the first statement. In the oral statement on 19 November you actually said the company would work over the next few months, where they would be identifying the job functions, and yet three weeks later we have this announcement that 1,000 will be in the UK. I just wondered whether you were aware of what made them change their minds as to make a further announcement in such a short space of time. I make no apologies today, Minister, for repeating many of the things we said two, three weeks ago, because they are important issues that Members in this Chamber want answers to, and, more importantly, steelworkers and their families want answers to. As you say, there's uncertainty for steelworkers. In 2016, just after Christmas, we saw announcements from Tata that put steelworkers under threat. Just before Christmas now, in 2019, we see similar announcements, putting steelworkers and their families in uncertainty, with possibilities of job losses in months to come. Do you agree with me that this is a poor way of actually behaving to the workers - as you identified, loyal workers who have been dedicated and given commitment to that industry to ensure that it remains a sustainable, viable industry as best they can? You've indicated again that you've talked to the trade unions. Have you had a commitment from Tata that the memorandum of understanding that they signed with the trade unions will be honoured so that no compulsory redundancies will be given to workers, because they gave up a commitment in their pension schemes to allow that agreement to be in place? Have you any more detail as to where those job losses might be? A thousand in the UK. There are 8,000 approximately in Tata UK. The bulk of those, if not nearly all of them, are in Wales. So, this is clearly going to have an implication for Welsh steel jobs. And therefore, it is important that you look at the question as to where these jobs lie and the areas you need to work to to help those communities. Again, we talked about supply chains, because if jobs go in Tata there's a likelihood that supply chains or contractors and those coming in to do the other jobs are going to be impacted upon. Have you done an analysis and had discussions with Tata about what impact there will be upon its supply chains? Minister, you also highlighted the fact that there were four areas they picked on in that original letter earlier in November. Employment costs was just one of them. Have you had discussions on the other three, as to how they intend to look at producing a better product mix? How do they intend to reduce procurement costs? What optimisation or production processes will be involved? And will they be looking for help in those areas? Have those discussions yet started? And do you remain assured that, actually, these job losses will not take place until March 2021, considering that two weeks after the original one we get an update of 1,000 job losses in the UK? When will we have an update as to where those job losses will be? Port Talbot has over half the employees of Tata UK. I cannot see how a large proportion of that 1,000 jobs will not be in Port Talbot. They are constituents of mine, they are friends of mine, they are family of mine. We need to understand what this means for the community and those workers and their families. Time is going on, they're coming out with these glib comments and large notices of large job losses, but not detail. No-one's telling us where they will lie, no-one's telling us what job functions, what areas, other than 'two-third white collar, one-third blue collar'. That means nothing to many workers. It could be anybody in the works. It is important that we get this detail and it's important now that they communicate with their workforce so they can reassure them as to where it lands.
Welsh: Diolch i'r Gweinidog am ei ateb. Dair wythnos yn ôl yn unig, clywsom y newyddion gan Tata y bydd 3,000 o'u swyddi'n cael eu colli ledled Ewrop, ac roeddwn yn gwerthfawrogi eich datganiad ysgrifenedig ar 18 Tachwedd a'ch datganiad llafar ar 19 Tachwedd yn fawr. Dair wythnos yn ddiweddarach, ac rydym bellach yn cael datganiad arall sydd yr un mor amwys, ar un ystyr, â'r datganiad cyntaf. Yn y datganiad llafar ar 19 Tachwedd, fe ddywedoch y byddai'r cwmni'n gweithio dros yr ychydig fisoedd nesaf, lle byddent yn nodi'r swyddogaethau gwaith, ac eto dair wythnos yn ddiweddarach, cawn y cyhoeddiad hwn y bydd 1,000 ohonynt yn y DU. Tybed a oeddech yn ymwybodol o'r hyn a wnaeth iddynt newid eu meddyliau a gwneud cyhoeddiad pellach mewn cyn lleied o amser. Nid wyf yn ymddiheuro heddiw, Weinidog, am ailadrodd llawer o'r pethau a ddywedwyd gennym ddwy, dair wythnos yn ôl, gan eu bod yn faterion pwysig y mae Aelodau yn y Siambr hon am gael atebion iddynt, ac yn bwysicach fyth, mae gweithwyr dur a'u teuluoedd am gael atebion iddynt. Fel y dywedwch, mae gweithwyr dur yn wynebu ansicrwydd. Yn 2016, ychydig ar ôl y Nadolig, cawsom gyhoeddiadau gan Tata a oedd yn rhoi gweithwyr dur o dan fygythiad. Ychydig cyn y Nadolig hwn, yn 2019, rydym yn gweld cyhoeddiadau tebyg, sy'n peri ansicrwydd i weithwyr dur a'u teuluoedd, gyda phosibilrwydd o golli swyddi yn y misoedd i ddod. A ydych yn cytuno fod hon yn ffordd wael o drin y gweithwyr - fel y dywedoch chi, gweithwyr teyrngar ac ymroddedig sydd wedi rhoi ymrwymiad i'r diwydiant i sicrhau hyd eithaf eu gallu ei fod yn parhau'n ddiwydiant cynaliadwy, hyfyw? Rydych wedi nodi eto eich bod wedi siarad â'r undebau llafur. A ydych wedi cael ymrwymiad gan Tata y bydd y memorandwm cyd-ddealltwriaeth a lofnodwyd gyda'r undebau llafur yn cael ei barchu fel na fydd yn rhaid dileu swyddi unrhyw weithwyr yn orfodol, gan iddynt ildio ymrwymiad yn eu cynlluniau pensiwn i ganiatáu'r cytundeb hwnnw? A oes gennych fwy o fanylion ynglŷn â ble y gallai'r swyddi hynny gael eu colli? Mil yn y DU. Mae oddeutu 8,000 yn gweithio i Tata UK. Mae mwyafrif y rheini, os nad pob un ohonynt, bron â bod, yng Nghymru. Felly, mae'n amlwg y bydd hyn yn arwain at oblygiadau i swyddi dur Cymru. Ac felly, mae'n bwysig eich bod yn ystyried ble mae'r swyddi hyn a'r ardaloedd y mae angen i chi weithio gyda hwy i helpu'r cymunedau hynny. Unwaith eto, buom yn siarad am gadwyni cyflenwi, oherwydd os bydd swyddi'n cael eu colli yn Tata, mae'n debygol yr effeithir ar gadwyni cyflenwi neu gontractwyr a'r rheini sy'n dod i mewn i wneud y swyddi eraill. A ydych wedi gwneud dadansoddiad ac wedi cael trafodaethau gyda Tata ynglŷn â'r effaith ar eu cadwyni cyflenwi? Weinidog, fe dynnoch chi sylw hefyd at y ffaith iddynt grybwyll pedwar maes yn y llythyr gwreiddiol yn gynharach ym mis Tachwedd. Roedd costau cyflogaeth yn un ohonynt. A ydych wedi cael trafodaethau ar y tri arall, ynglŷn â sut y maent yn bwriadu edrych ar gynhyrchu gwell cymysgedd o gynnyrch? Sut y maent yn bwriadu lleihau costau caffael? Pa brosesau optimeiddio neu gynhyrchu a fydd yn cael eu defnyddio? Ac a fyddant yn edrych am gymorth yn y meysydd hynny? A yw'r trafodaethau hynny wedi cychwyn eto? Ac a ydych yn dal i fod yn sicr na fydd y swyddi hyn yn cael eu colli tan fis Mawrth 2021, o ystyried ein bod wedi cael diweddariad, bythefnos ar ôl y cyhoeddiad gwreiddiol, yn dweud y bydd 1,000 o swyddi'n cael eu colli yn y DU? Pryd y cawn yr wybodaeth ddiweddaraf ynglŷn â ble fydd y swyddi hynny'n cael eu colli? Mae mwy na hanner gweithwyr Tata UK yn gweithio ym Mhort Talbot. Ni allaf weld sut na fydd cyfran fawr o'r 1,000 o swyddi hynny ym Mhort Talbot. Maent yn etholwyr i mi, maent yn ffrindiau i mi, maent yn deulu i mi. Mae angen i ni ddeall beth y mae hyn yn ei olygu i'r gymuned a'r gweithwyr hynny a'u teuluoedd. Mae amser yn mynd yn ei flaen, maent yn gwneud y sylwadau parod hyn a'r rhybuddion mawr ynghylch colli llawer o swyddi, ond heb unrhyw fanylion. Nid oes unrhyw un yn dweud wrthym ble y byddant yn cael eu colli, nid oes unrhyw un yn dweud wrthym pa swyddogaethau, pa feysydd, heblaw 'dwy draean yn weithwyr coler wen, a thraean yn weithwyr coler las'. Nid yw hynny'n golygu dim i lawer o weithwyr. Gallai gyfeirio at unrhyw un yn y gweithfeydd. Mae'n bwysig ein bod yn cael y manylion ac mae'n bwysig yn awr eu bod yn cyfathrebu â'u gweithlu fel y gallant roi sicrwydd iddynt ynglŷn â phwy yr effeithir arnynt.