English: We have passed another two sombre milestones in our pandemic in recent days. More than 100,000 people have now tested positive for coronavirus in Wales this year. On Friday, more than 2,000 people were in our hospitals because of coronavirus. Today, that has risen even higher, to more than 2,100, and by now, we have more than 90 people with coronavirus in intensive care - the highest number that we have seen in this second wave. Coronavirus is widespread and entrenched in our communities. It is affecting the normal running of many of the services that we take for granted, as more people fall ill or self-isolate and are unavailable for duty. All of that is, as you know, putting an intense strain on our front-line NHS and social care services. Last week, we took further measures to protect people's health and to support our health service. Secondary school and college students are being taught remotely in this last week of term. If primary schools have to close for any reason this week, hub provision will be made available for vulnerable children and the children of essential workers. Outdoor attractions have been closed, and the NHS is now having to postpone some surgery and outpatient appointments to relieve pressure and respond to staff shortages. Wales is not unique in facing such a rising tide of infection. We are seeing similar patterns right around the world. Germany and the Netherlands have introduced new country-wide lockdowns as coronavirus surges in those countries. Yesterday, the UK Government put London and large parts of the south-east of England into the highest tier of restrictions. In Northern Ireland, Ministers are warning of a third lockdown to come after Christmas. Yesterday, here in Wales, we published our updated coronavirus control plan. This updates our original traffic light plan, which was published in May, and those, of course, were more optimistic times, when we were emerging from lockdown. Coronavirus cases were falling, and we were able - gradually - to relax our restrictions. The new plan updates the framework for local restrictions, which was published in the summer and guided us through the first part of the autumn. The plan sets out four alert levels, which are aligned to the level of risk and which outline the measures needed at each level to control the spread of the virus and to protect people's health. Publishing this plan now will give people, public services and businesses clarity about how we move through the alert levels, and help them to plan as we move into the new year and through some difficult weeks ahead. We have drawn, as ever, on the expertise of the UK Scientific Advisory Group on Emergencies, and our own technical advisory group. It's through their work that we have identified the interventions that work, drawing on what we have all learned during the pandemic. Our technical advisory group has told us that a national approach to restrictions is most likely to be understood, and therefore to be effective. But, if there is clear evidence of a sustained variation between some parts of Wales and other parts, the control plan allows for the alert levels and the corresponding levels to be applied regionally. Today, across Wales, we are at alert level 3. The traffic light is red. The risk is very high. Dirprwy Lywydd, I said last week that if matters did not improve, a move to level 4 restrictions was inevitable. Since then, far from improving, the situation has deteriorated, and the pressure on our NHS and social care has intensified. In all seriousness, I say to Members that a decision on further restrictions cannot be long delayed. Now, we will review the regulations in detail this week. As part of that, we will look at the projections for the Christmas period and the steps we need to take to make sure we can keep Wales safe. Turning briefly to the amendments, Dirprwy Lywydd, both the amendments from Gareth Bennett will be rejected by the Welsh Government. I've set out this afternoon, and earlier in the Senedd, why the alert levels are entirely proportionate. Nor will the Welsh Government be able to support the amendment in the name of Siân Gwenllian in relation to isolation support. We need to consider carefully what a system of different restrictions for the regions of Wales might look like. But we will support Plaid Cymru's amendment dealing with safe reopening. My officials are regularly engaged in detailed conversations with these sectors. And finally, the amendment from the Welsh Conservatives is consistent with the updated COVID action plan, so will also be supported this afternoon by the Government side. Dirprwy Lywydd, I have said many times that the pandemic has turned all our lives upside down. This has been one of the most difficult years for us all. The promise of a better year ahead is on the horizon, as the vaccine gradually becomes more widely available. In just the first week, more than 6,000 people across Wales have had their first dose, and tomorrow, the first care home residents in Wales will receive the vaccination. But while all of that is taking place, we have to get through some very tough weeks that lie ahead, and we can only do that if we work together to do so. The difference is made by the accumulation of all those small changes each one of us needs to make in our daily lives. This is a Government determined to keep Wales safe. Together we can change the course of this terrible virus, protect our health service and save people's lives. Dirprwy Lywydd, diolch yn fawr.
Welsh: Rydym ni wedi pasio dwy garreg filltir ddigalon arall yn ein pandemig yn y dyddiau diwethaf. Mae dros 100,000 o bobl bellach wedi profi'n bositif am y coronafeirws yng Nghymru eleni. Ddydd Gwener, roedd mwy na 2,000 o bobl yn ein hysbytai oherwydd y coronafeirws. Heddiw, mae hynny wedi codi hyd yn oed yn uwch, i fwy na 2,100, ac erbyn hyn, mae gennym ni fwy na 90 o bobl â'r coronafeirws arnyn nhw mewn gofal dwys - y nifer mwyaf yr ydym ni wedi'i weld yn yr ail don hon. Mae'r coronafeirws yn gyffredin ac wedi ymwreiddio yn ein cymunedau. Mae'n effeithio ar y ffordd arferol o redeg llawer o'r gwasanaethau yr ydym ni yn eu cymryd yn ganiataol, wrth i fwy o bobl fynd yn sâl neu hunanynysu sydd felly yn golygu nad ydyn nhw ar gael i ymgymryd â'u dyletswyddau. Mae hynny i gyd, fel y gwyddoch chi, yn rhoi straen enfawr ar wasanaethau'r GIG a gofal cymdeithasol rheng flaen. Yr wythnos diwethaf, fe wnaethom ni gymryd camau pellach i ddiogelu iechyd pobl ac i gefnogi ein gwasanaeth iechyd. Mae myfyrwyr ysgol uwchradd a choleg yn cael eu haddysgu o bell yn ystod yr wythnos olaf hon o'r tymor. Os bydd yn rhaid i ysgolion cynradd gau am unrhyw reswm yr wythnos hon, bydd darpariaeth ar gael i blant sy'n agored i niwed a phlant gweithwyr hanfodol. Mae atyniadau awyr agored wedi'u cau, ac mae'r GIG bellach yn gorfod gohirio rhai apwyntiadau llawdriniaeth ac apwyntiadau cleifion allanol er mwyn ysgafnhau'r pwysau ac ymateb i brinder staff. Nid yw Cymru'n unigryw wrth wynebu ymchwydd cynyddol o'r haint. Rydym yn gweld patrymau tebyg ledled y byd. Mae'r Almaen a'r Iseldiroedd wedi cyflwyno cyfyngiadau symud newydd ledled y wlad wrth i'r coronafeirws ymchwyddo yn y gwledydd hynny. Ddoe, rhoddodd Llywodraeth y DU Lundain a rhannau helaeth o dde-ddwyrain Lloegr yn yr haen uchaf o gyfyngiadau. Yng Ngogledd Iwerddon, mae Gweinidogion yn rhybuddio am drydydd cyfnod o gyfyngiadau symud ar ôl y Nadolig. Ddoe, yma yng Nghymru, cyhoeddwyd ein cynllun rheoli'r coronafeirws wedi'i ddiweddaru. Mae hwn yn diweddaru ein cynllun goleuadau traffig gwreiddiol, a gyhoeddwyd ym mis Mai, ac roedd hwnnw wrth gwrs, yn gyfnod mwy cadarnhaol, pan roeddem yn dod allan o'r cyfyngiadau symud. Roedd achosion o'r coronafeirws yn lleihau, ac roeddem yn gallu llacio ein cyfyngiadau - yn raddol. Mae'r cynllun newydd yn diweddaru'r fframwaith ar gyfer cyfyngiadau lleol, a gyhoeddwyd yn yr haf gan ein harwain ni drwy'r rhan gyntaf o'r hydref. Mae'r cynllun yn nodi pedair lefel rhybudd, sy'n cyd-fynd â lefel y risg ac sy'n amlinellu'r mesurau sydd eu hangen ar bob lefel i reoli lledaeniad y feirws ac i ddiogelu iechyd pobl. Bydd cyhoeddi'r cynllun hwn nawr yn rhoi eglurder i bobl, gwasanaethau cyhoeddus a busnesau ynglŷn â sut yr ydym ni'n symud drwy'r lefelau rhybudd, ac yn eu helpu i gynllunio wrth i ni symud i'r flwyddyn newydd a thrwy rai wythnosau anodd i ddod. Rydym ni, yn ôl yr arfer, wedi tynnu ar arbenigedd Grŵp Cynghori Gwyddonol y DU ar Argyfyngau, ac ar ein grŵp cynghori technegol ein hunain. Drwy eu gwaith nhw rydym ni wedi nodi'r ymyraethau sy'n gweithio, gan fanteisio ar yr hyn yr ydym ni i gyd wedi'i ddysgu yn ystod y pandemig. Mae ein grŵp cynghori technegol wedi dweud wrthym ni mai dull cenedlaethol o ymdrin â chyfyngiadau sydd fwyaf tebygol o gael ei ddeall, ac felly bod yn effeithiol. Ond, os oes tystiolaeth glir o amrywiad parhaus rhwng rhai rhannau o Gymru a rhannau eraill, mae'r cynllun rheoli yn caniatáu i'r lefelau rhybudd a'r lefelau cyfatebol gael eu cymhwyso'n rhanbarthol. Heddiw, ledled Cymru, rydym ni ar lefel rhybudd 3. Mae'r golau traffig yn goch. Mae'r risg yn uchel iawn. Dirprwy Lywydd, dywedais yr wythnos diwethaf, pe na bai pethau'n gwella, byddai symud i gyfyngiadau lefel 4 yn anochel. Ers hynny, ymhell o wella, mae'r sefyllfa wedi dirywio, ac mae'r pwysau ar ein GIG a'n gofal cymdeithasol wedi cynyddu. O ddifrif, dywedaf wrth yr Aelodau na ellir gohirio penderfyniad ar gyfyngiadau pellach am lawer mwy o amser. Nawr, byddwn yn adolygu'r rheoliadau'n fanwl yr wythnos hon. Yn rhan o hynny, byddwn yn edrych ar yr amcanestyniadau ar gyfer cyfnod y Nadolig a'r hyn y mae angen i ni ei wneud i sicrhau y gallwn ni gadw Cymru'n ddiogel. Gan droi'n fyr at y gwelliannau, Dirprwy Lywydd, bydd y ddau welliant gan Gareth Bennett yn cael eu gwrthod gan Lywodraeth Cymru. Rwyf wedi nodi'r prynhawn yma, ac yn gynharach yn y Senedd, pam mae'r lefelau rhybudd yn gwbl gymesur. Ni fydd Llywodraeth Cymru ychwaith yn gallu cefnogi'r gwelliant yn enw Siân Gwenllian mewn cysylltiad â chymorth ynysu. Mae angen inni ystyried yn ofalus beth fyddai ffurf system o wahanol gyfyngiadau ar gyfer rhanbarthau Cymru. Ond byddwn yn cefnogi gwelliant Plaid Cymru sy'n ymdrin ag ailagor yn ddiogel. Mae fy swyddogion yn cymryd rhan yn rheolaidd mewn sgyrsiau manwl gyda'r sectorau hyn. Ac yn olaf, mae'r gwelliant gan y Ceidwadwyr Cymreig yn gyson â'r cynllun gweithredu COVID wedi'i ddiweddaru, felly bydd hefyd yn cael ei gefnogi y prynhawn yma gan y Llywodraeth. Dirprwy Lywydd, rwyf wedi dweud droeon fod y pandemig wedi troi ein bywydau ni i gyd wyneb i waered. Dyma fu un o'r blynyddoedd anoddaf i ni i gyd. Mae'r addewid o flwyddyn well o'n blaenau ar y gorwel, wrth i'r brechlyn fod ar gael yn ehangach yn raddol. Yn ystod yr wythnos gyntaf yn unig, mae dros 6,000 o bobl ledled Cymru wedi cael eu dos cyntaf, ac yfory, bydd preswylwyr cyntaf cartrefi gofal yng Nghymru yn cael y brechiad. Ond er bod hynny i gyd yn digwydd, rhaid inni fyw drwy rai wythnosau anodd iawn sydd o'n blaenau, a dim ond os byddwn yn gweithio gyda'n gilydd y gallwn ni wneud hynny. Mae gwahaniaeth yn cael ei wneud wrth gronni'r holl newidiadau bach hynny y mae angen i bob un ohonom ni eu gwneud yn ein bywyd bob dydd. Llywodraeth yw hon sy'n benderfynol o gadw Cymru'n ddiogel. Gyda'n gilydd gallwn newid cwrs y feirws ofnadwy hwn, diogelu ein gwasanaeth iechyd ac achub bywydau pobl. Dirprwy Lywydd, diolch yn fawr.