English: Diolch. I want to thank Jack Sargeant for bringing this motion to the Chamber today. Our Welsh Government was one of the first in the world to declare a climate emergency, and it was groundbreaking. I remember hearing the announcement and thinking of all those across our communities who have adapted to recycling their waste, cycling to work, walking to work to mitigate air pollution, schoolchildren who are using reusable water bottles to reduce plastic consumption. These acts are not in vain when we have a Government that acknowledges the science. In Wales we have a Government that knows that we have to act now. Before the pandemic, I was also proud to stand alongside young people across Wales, but in particular of course those from Bridgend, who came down and marched with the youth strikes for climate. They used to come and sit on the steps of the Senedd on a monthly basis and give incredible speeches. Sea levels are rising, there are changes to the weather that are impacting our farmers, climate change is impacting our biodiversity and wildlife. So, declaring a climate emergency is not just about identifying the threat here in Wales, now we have to set an example and actually do things differently. This includes collaboration between countries working together to create sustainable living, collaboration of priorities that ensure that the most vulnerable do not suffer, collaboration between Governments and its people where residents play their part in return for our Government also working to tackle the impact of climate change. The motion today brings about these very same principles. Again, this is not about imposing this on the public sector either. It says very clearly in this motion that this is about collaboration between the Welsh Government and the public sector, and it is to reach targets that are already there in place to have a net zero public sector by 2030. People need that assurance from their Government and their public sector that they're doing things that are in their best interest and the best interest of the planet. The public sector pension scheme is an investment to ensure that their future is one of financial security for people once they are no longer in work. A scheme that invests in fossil fuels, contributing to the destruction of the planet, contradicts the very security the pension aims to create. From industries to local businesses to residents and schoolchildren, we are all looking at new ways of sustainable living that centre around protecting our planet. Divesting from the scheme would be another example of how Wales is leading on environmental protection, and it's also the right thing to do for the collective interest. It would also make us the first nation in the world to do so. That would be absolutely incredible. Don't we all want to be part of a nation and a Government that can do that? So, I stand fully with this motion today. We can no longer focus on maximising economic growth and GDP over putting societal and environmental benefits at the heart of our decision making. We must reinvest energy from damaging practices such as funding oil and gas into innovative, collaborative and transparent policies that put people and the planet before profit.
Welsh: Diolch. Hoffwn ddiolch i Jack Sargeant am gyflwyno'r cynnig hwn i'r Siambr heddiw. Llywodraeth Cymru oedd un o'r rhai cyntaf yn y byd i ddatgan argyfwng hinsawdd, ac roedd yn arloesol. Cofiaf glywed y cyhoeddiad a meddwl am bob un yn ein cymunedau sydd wedi addasu i ailgylchu eu gwastraff, beicio i'r gwaith, cerdded i'r gwaith i liniaru llygredd aer, plant ysgol sy'n defnyddio poteli dŵr y gellir eu hailddefnyddio i leihau'r defnydd o blastig. Nid yw'r gweithredoedd hyn yn ofer pan fydd gennym Lywodraeth sy'n cydnabod y wyddoniaeth. Yng Nghymru, mae gennym Lywodraeth sy'n gwybod bod yn rhaid inni weithredu ar unwaith. Cyn y pandemig, roeddwn hefyd yn falch o sefyll ochr yn ochr â phobl ifanc ledled Cymru, ond yn enwedig y rheini o Ben-y-bont ar Ogwr, wrth gwrs, a ddaeth i lawr i orymdeithio gyda streiciau hinsawdd y bobl ifanc. Roeddent yn arfer dod i eistedd ar risiau'r Senedd bob mis a rhoi areithiau anhygoel. Mae lefelau'r môr yn codi, mae newidiadau i'r tywydd yn effeithio ar ein ffermwyr, mae newid hinsawdd yn effeithio ar ein bioamrywiaeth a'n bywyd gwyllt. Felly, nid mater o nodi'r bygythiad yma yng Nghymru yn unig yw datgan argyfwng hinsawdd, mae'n rhaid inni osod esiampl yn awr a mynd ati i wneud pethau'n wahanol. Mae hyn yn cynnwys cydweithredu rhwng gwledydd i greu modd o fyw'n gynaliadwy, cydweithredu ar flaenoriaethau sy'n sicrhau nad yw'r rhai mwyaf agored i niwed yn dioddef, cydweithredu rhwng Llywodraethau a'u pobl lle mae trigolion yn chwarae eu rhan gyda'n Llywodraeth hefyd yn gweithio i fynd i'r afael ag effaith newid hinsawdd. Mae'r cynnig heddiw yn cyflwyno'r union egwyddorion hyn. Unwaith eto, nid yw'n ymwneud â gorfodi hyn ar y sector cyhoeddus ychwaith. Mae'r cynnig yn nodi'n glir iawn fod hyn yn ymwneud â chydweithredu rhwng Llywodraeth Cymru a'r sector cyhoeddus, er mwyn cyrraedd targedau sydd eisoes ar waith i sicrhau bod y sector cyhoeddus yn cyrraedd sero net erbyn 2030. Mae angen i bobl gael sicrwydd gan eu Llywodraeth a'u sector cyhoeddus eu bod yn gwneud pethau sydd er eu lles hwy ac er lles y blaned. Mae cynllun pensiwn y sector cyhoeddus yn fuddsoddiad i sicrhau bod eu dyfodol yn un o sicrwydd ariannol i bobl pan fyddant wedi rhoi'r gorau i'w gwaith. Mae cynllun sy'n buddsoddi mewn tanwyddau ffosil, gan gyfrannu at ddinistr y blaned, yn mynd yn groes i'r union sicrwydd y mae'r pensiwn yn anelu i'w greu. O ddiwydiannau i fusnesau lleol i drigolion a phlant ysgol, mae pob un ohonom yn edrych ar ffyrdd newydd o fyw'n gynaliadwy sy'n seiliedig ar ddiogelu ein planed. Byddai symud pensiynau oddi wrth y cynllun yn enghraifft arall o'r ffordd y mae Cymru'n arwain ar ddiogelu'r amgylchedd, a dyma'r peth iawn i'w wneud hefyd er budd pawb. Byddai hefyd yn golygu mai ni fyddai'r genedl gyntaf yn y byd i wneud hynny. Byddai hynny'n gwbl anhygoel. Onid yw pob un ohonom yn dymuno bod yn rhan o genedl a Llywodraeth a all wneud hynny? Felly, rwy'n llwyr gefnogi'r cynnig hwn heddiw. Ni allwn ganolbwyntio mwyach ar gynyddu twf economaidd a chynnyrch domestig gros i'r eithaf ar draul gwneud penderfyniadau ar sail buddion cymdeithasol ac amgylcheddol. Mae'n rhaid inni ailfuddsoddi egni o arferion niweidiol megis ariannu olew a nwy i mewn i bolisïau arloesol, cydweithredol a thryloyw sy'n rhoi pobl a'r blaned o flaen gwneud elw.