English: Thank you, Llywydd. Minister, almost a year ago the 'Procuring Well-being in Wales' report was published, and it clearly shows that after almost seven years of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 this Government has been found negligent of its responsibilities in ensuring that the Act is applied correctly for public procurement in Wales, and ensuring that the Act is delivering for the people of Wales in the manner and spirit it was intended. A particular area of the procuring well-being report that made uncomfortable reading was the response of the Government concerning the recommendations regarding climate change. As the Minister will know, the commissioner expressed concern that public money, especially when procurement was taken into account, was not being spent in line with the climate emergency that the Welsh Government has declared, and recommended that, 'In order to meet carbon emission targets, every public body should set out how they have considered the carbon impact of their procurement decisions'. Disappointingly, the response of the Welsh Government was that the proposed social partnership and public procurement (Wales) Bill will place a duty on public bodies to produce a procurement strategy and report compliance. Now, whilst this Bill might well place a duty on public bodies, it won't achieve anything in the timescales needed. It is nothing more than kicking the can down the road, because not only has this Bill not been introduced yet, it will be several years before it becomes law and implemented. There's an absolute and unprecedented need to do everything we can to meet our carbon emission targets, but it's almost as if the Government sees the social partnership Bill as a panacea that will resolve all of their issues, when, in reality, it is just another dose of the socialist mindset that prescribes that the only way to deal with legislative failure is to create more legislation. Given that between 50 per cent and 70 per cent of all public body carbon emissions come from procurement, and given the unprecedented need to get the Welsh public sector to understand the carbon footprint, can the Minister make a commitment to implement your commissioner's recommendations that make the reporting of the carbon impact in public procurement decisions mandatory and with immediate effect? Thank you.
Welsh: Diolch, Lywydd. Weinidog, bron i flwyddyn yn ôl, cyhoeddwyd adroddiad 'Caffael Llesiant yng Nghymru', ac mae'n dangos yn glir, ar ôl bron i saith mlynedd o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, fod y Llywodraeth hon yn esgeuluso'i chyfrifoldebau i sicrhau bod y Ddeddf yn cael ei rhoi ar waith yn gywir ar gyfer caffael cyhoeddus yng Nghymru, a sicrhau bod y Ddeddf yn cyflawni ar gyfer pobl Cymru yn y modd a'r ysbryd y bwriadwyd iddi wneud. Un darn o'r adroddiad llesiant caffael a oedd yn anghyfforddus i'w ddarllen oedd ymateb y Llywodraeth i'r argymhellion ynghylch newid hinsawdd. Fel y gŵyr y Gweinidog, mynegodd y comisiynydd bryder nad oedd arian cyhoeddus, yn enwedig o ystyried caffael, yn cael ei wario yn unol â'r argyfwng hinsawdd y mae Llywodraeth Cymru wedi'i ddatgan, ac argymhellodd, 'Er mwyn cyflawni targedau allyriadau carbon dylai pob corff cyhoeddus ddatgan yn glir sut y maent wedi ystyried effaith carbon eu penderfyniadau caffael'. Yn siomedig, ymateb Llywodraeth Cymru oedd y bydd y Bil partneriaeth gymdeithasol a chaffael cyhoeddus (Cymru) arfaethedig yn gosod dyletswydd ar gyrff cyhoeddus i lunio strategaeth gaffael ac adrodd ar gydymffurfiaeth. Nawr, er y gallai'r Bil hwn osod dyletswydd ar gyrff cyhoeddus, ni fydd yn cyflawni unrhyw beth o fewn yr amserlenni sydd eu hangen. Nid yw'n ddim mwy na gohirio, oherwydd nid yw'r Bil wedi'i gyflwyno eto, ac ni ddaw'n gyfraith ac yn weithredol am sawl blwyddyn. Mae angen pendant a digynsail i wneud popeth a allwn i gyflawni ein targedau allyriadau carbon, ond mae bron fel pe bai'r Llywodraeth yn ystyried y Bil partneriaeth gymdeithasol yn ateb a fydd yn datrys pob un o'u problemau, pan nad yw'n ddim byd ond dos o'r meddylfryd sosialaidd sy'n rhagnodi mai'r unig ffordd o ymdrin â methiant deddfwriaethol yw creu mwy o ddeddfwriaeth. O ystyried bod rhwng 50 y cant a 70 y cant o holl allyriadau carbon cyrff cyhoeddus yn dod o gaffael, ac o ystyried yr angen digynsail i sicrhau bod sector cyhoeddus Cymru yn deall yr ôl troed carbon, a all y Gweinidog ymrwymo i roi argymhellion eich comisiynydd, sy'n gwneud adrodd ar effaith carbon mewn penderfyniadau caffael cyhoeddus yn orfodol, ar waith ar unwaith? Diolch.