English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. I believe that the Welsh bac plays a key part in our national mission to raise standards by improving both the skills and the knowledge of our young people. It has been designed to give younger people a broader experience than they usually have through their traditional academic education. It prepares learners for life in the real world, equipping them with the skills to think for themselves and to take responsibility for independent research. Ironically, these are the very skills that will help young people to see through indoctrination, as mentioned in Mr Hamilton's title, if that was happening. Through the Welsh bac, learners can develop their knowledge and understanding of society and the community in which they live. They can also develop an awareness of global issues, events and perspectives and, of course, we expect headteachers and principals to use their professional judgment in determining the right learning programme for their learners. But I believe that it is our duty to provide future generations with the skills, knowledge and, I dare say, the evidence that they need to play a full and active role in their communities and the wider society, and the Welsh bac will help us fulfil that duty. I am not particularly familiar with the resources quoted by Mr Hamilton, or the ones that he has referenced in his speech this afternoon, but he has offered up no evidence that anything but what I've just described is happening in our schools. The global citizenship challenge is an important area of study, I believe, and it points students and teachers to use a range of sources and materials to examine issues that are listed in the curriculum, and to consider other relevant factors. Indeed, for a child's work to be assessed and to pass in their personal standpoint area of this qualification - and I quote - they 'must include: Differing views and opinions about global issues' in their written assessments. They have to outline relevant factors, as well as forming their own opinion at the end of that piece of work. Those are the assessment criteria that are used to assess students' work in this regard. I would quote again that they must include other people's views or differing viewpoints and arguments on the topic they have selected.' Now, it's not just me that believes that this is an important qualification. Qualifications Wales, an independent body, recently conducted a review of the qualification that concluded that learners are developing skills that are beneficial to their future. They stated that the principles of the Welsh baccalaureate and the skills challenge certificate are strong and they are relevant. Furthermore, they strongly advise that the skills challenge certificate element of the qualification is retained and updated. Deputy Presiding Officer, as is to be expected with any review, there are recommendations for updates and refinements, and I would expect nothing less. The report noted that some aspects of this design and assessment are more complex than they need to be for children and practitioners, and there is some duplication of content and assessments across its components. Now, I welcome the actions that Qualifications Wales will be taking within their realm of responsibility, and I will soon be setting out my response to their report, and we will work with Qualifications Wales, the WJEC and the consortia to review their recommendations and implement changes. It's also worth noting that businesses and employers also recognise what the qualification can bring. To quote from the review: 'This report found that the Skills Challenge Certificate is a valuable qualification that helps learners to develop crucial skills. The skills that employers consistently say young people need to succeed in the workplace'. Mr Philip Blaker, the chief executive of Qualifications Wales said, and I quote, 'many teachers say the Skills Challenge Certificate is rewarding to teach and that students say they enjoy gaining new skills', and the chance to focus on topics that are really of interest to them. We also know that many schools and students recognise the benefits of the qualification, and we regularly receive feedback from schools and colleges on how the Welsh bac is benefiting our learners. Last year, Neath Port Talbot College's sixth-form academy achieved an amazing pass rate of 25 per cent of students gaining an A* or A, 60 per cent getting A* to B and 86 per cent getting A* to C. And more than 200 students achieved the advanced skills challenge certificate. These are outstanding results that have enabled our student and young people access to a range of university places and employment opportunities. As we heard from a former pupil at Dŵr-y-Felin Comprehensive School who achieved the advanced skills challenge certificate alongside three other A-levels: 'Studying the WBQ enabled me to develop a range of skills that I would not have achieved from A Level study alone. In particular, my Individual Investigation on anxiety and depression will undoubtedly be beneficial in Cardiff University where I will be studying Psychology'. These are, Deputy Presiding Officer, real examples of how the Welsh bac is benefiting people in Wales. I have also heard the Welsh bac being criticised recently because it is not accepted by universities. Let me make it absolutely clear to the students who are currently embarked on their Welsh bac journey - this is simply not true. The majority of universities, including Oxford and Cambridge, increasingly value the skills challenge certificate, and the Welsh baccalaureate for the skills that it has developed. I know this, because I've spoken to the admission tutors of both those universities, to hear from them directly, and many are prepared to accept it for entry requirement purposes. The advanced challenge certificate is comparable to an A-level, and universities across the UK are very positive, with the majority prepared to accept the new advanced Welsh bac as part of their entry requirements. It's worth noting that it attracts the same UCAS points as an A-level. Some universities have reduced the grade tariff required for some courses where applicants have achieved the Welsh bac. This is an indicator of their confidence in the qualification. So, to sum up, a recent review of the qualification was positive, teachers enjoy teaching it, students enjoy studying it, and employers say it provides young people with the skills needed in the workplace. And many universities recognise it for their entry requirements. Those that don't still value it for its broader skills and experiences that it gives young people, and it can enhance their application. So, I am clear that we will continue to encourage universal adoption of the Welsh bac because it makes sense, because the evidence tells us that it's worth while and because I believe it will help us raise standards, reduce the attainment gap and deliver an education system that is the source of national pride and public confidence where young people will have the very skills to be able to challenge the views of the likes of Mr Hamilton.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Credaf fod bagloriaeth Cymru yn chwarae rhan allweddol yn ein cenhadaeth genedlaethol i godi safonau drwy wella sgiliau a gwybodaeth ein pobl ifanc. Fe'i lluniwyd i roi profiad ehangach i bobl iau nag a gânt fel arfer drwy eu haddysg academaidd draddodiadol. Mae'n paratoi dysgwyr ar gyfer bywyd yn y byd go iawn, gan eu harfogi â sgiliau i feddwl drostynt eu hunain ac i gymryd cyfrifoldeb am ymchwil annibynnol. Yn eironig, dyma'r union sgiliau a fydd yn helpu pobl ifanc i weld drwy ymdrechion i orfodi syniadau, fel y crybwyllwyd yn nheitl dadl Mr Hamilton, os yw hynny'n digwydd. Drwy fagloriaeth Cymru, gall dysgwyr ddatblygu eu gwybodaeth a'u dealltwriaeth o gymdeithas a'r gymuned lle maent yn byw. Gallant hefyd ddatblygu ymwybyddiaeth o faterion byd-eang, digwyddiadau a safbwyntiau ac wrth gwrs, rydym yn disgwyl i benaethiaid a phrifathrawon ddefnyddio eu crebwyll proffesiynol wrth bennu'r rhaglen ddysgu gywir ar gyfer eu dysgwyr. Ond credaf mai ein dyletswydd yw darparu'r sgiliau, y wybodaeth ac os caf ddweud, y dystiolaeth sydd ei hangen ar genedlaethau'r dyfodol iddynt allu chwarae rhan lawn a gweithgar yn eu cymunedau a'r gymdeithas ehangach, a bydd bagloriaeth Cymru yn ein helpu i gyflawni'r ddyletswydd honno. Nid wyf yn arbennig o gyfarwydd â'r adnoddau a ddyfynnwyd gan Mr Hamilton, na'r rhai y cyfeiriodd atynt yn ei araith y prynhawn yma, ond nid yw wedi cynnig unrhyw dystiolaeth nad oes unrhyw beth ond yr hyn rwyf newydd ei ddisgrifio yn digwydd yn ein hysgolion. Mae'r her dinasyddiaeth fyd-eang yn faes astudio pwysig yn fy marn i, ac mae'n cyfeirio myfyrwyr ac athrawon at ddefnydd o ystod o ffynonellau a deunyddiau i archwilio materion a restrir yn y cwricwlwm, ac i ystyried ffactorau perthnasol eraill. Yn wir, er mwyn i waith y plentyn gael ei asesu a phasio ym maes eu safbwynt personol yn y cymhwyster hwn - ac rwy'n dyfynnu - rhaid iddynt gynnwys gwahanol safbwyntiau a barn ar faterion byd-eang yn eu hasesiadau ysgrifenedig. Rhaid iddynt amlinellu ffactorau perthnasol, yn ogystal â ffurfio'u barn eu hunain ar ddiwedd y darn hwnnw o waith. Dyna'r meini prawf asesu a ddefnyddir i asesu gwaith myfyrwyr yn y cyswllt hwn. Hoffwn nodi unwaith eto fod yn rhaid iddynt gynnwys barn pobl eraill neu wahanol safbwyntiau a dadleuon ar y pwnc y maent wedi'i ddewis. Nawr, nid fi'n unig sy'n credu bod hwn yn gymhwyster pwysig. Yn ddiweddar, cynhaliodd Cymwysterau Cymru, corff annibynnol, adolygiad ar y cymhwyster a ddaeth i'r casgliad fod dysgwyr yn datblygu sgiliau sy'n llesol ar gyfer eu dyfodol. Roeddent yn dweud bod egwyddorion bagloriaeth Cymru a'r dystysgrif her sgiliau yn gryf ac maent yn berthnasol. Yn ogystal, maent yn cynghori y dylid cadw a diweddaru elfen y dystysgrif her sgiliau o'r cymhwyster. Ddirprwy Lywydd, fel sydd i'w ddisgwyl gan unrhyw adolygiad, ceir argymhellion ar gyfer diweddaru a mireinio, ac ni fyddem yn disgwyl dim llai. Nododd yr adroddiad fod rhai agweddau ar y cynllun a'r asesiad yn fwy cymhleth nag y mae angen iddynt fod ar gyfer plant ac addysgwyr, a cheir rhywfaint o ddyblygu cynnwys ac asesiadau ar draws ei elfennau. Nawr, rwy'n croesawu'r camau y bydd Cymwysterau Cymru yn eu cymryd yn eu maes cyfrifoldeb, a chyn bo hir byddaf yn nodi fy ymateb i'w hadroddiad, a byddwn yn gweithio gyda Cymwysterau Cymru, CBAC a'r consortia i adolygu eu hargymhellion a rhoi newidiadau ar waith. Mae hefyd yn werth nodi bod busnesau a chyflogwyr hefyd yn cydnabod beth y gall y cymhwyster ei gynnig. I ddyfynnu o'r adolygiad: Canfu'r adroddiad hwn fod y Dystysgrif Her Sgiliau yn gymhwyster gwerthfawr sy'n helpu dysgwyr i ddatblygu sgiliau allweddol. Y sgiliau y mae cyflogwyr yn dweud yn gyson fod eu hangen ar bobl ifanc i lwyddo yn y gweithle. Dywedodd Mr Philip Blaker, Prif Weithredwr Cymwysterau Cymru fod llawer o athrawon yn dweud bod y Dystysgrif Her Sgiliau yn rhoi boddhad o'i addysgu a bod myfyrwyr yn dweud eu bod yn mwynhau ennill sgiliau newydd, a'r cyfle i ganolbwyntio ar bynciau sydd o ddiddordeb go iawn iddynt hwy. Rydym hefyd yn gwybod bod llawer o ysgolion a myfyrwyr yn cydnabod manteision y cymhwyster, ac rydym yn derbyn adborth rheolaidd gan ysgolion a cholegau ar sut y mae bagloriaeth Cymru o fudd i'n dysgwyr. Y llynedd, cyflawnodd academi chweched dosbarth Coleg Castell-nedd Port Talbot gyfradd lwyddo anhygoel o 25 y cant o fyfyrwyr yn ennill gradd A* neu A, 60 y cant yn cael A* i B ac 86 y cant yn cael A* i C. A llwyddodd dros 200 o fyfyrwyr i gyflawni'r dystysgrif her sgiliau uwch. Mae'r rhain yn ganlyniadau rhagorol sydd wedi galluogi ein myfyrwyr a'n pobl ifanc i gael mynediad at ystod o leoedd prifysgol a chyfleoedd cyflogaeth. Fel y clywsom gan gyn-ddisgybl yn Ysgol Gyfun Dŵr-y-Felin a gyflawnodd y dystysgrif her sgiliau uwch ochr yn ochr â thair gradd Safon Uwch arall: Drwy astudio Cymhwyster Bagloriaeth Cymru, llwyddais i ddatblygu amrywiaeth o sgiliau na fuaswn wedi'u cyflawni drwy astudio Safon Uwch yn unig. Yn arbennig, bydd fy ymchwiliad unigol ar orbryder ac iselder yn sicr yn fuddiol ym Mhrifysgol Caerdydd lle byddaf yn astudio Seicoleg. Mae'r rhain, Ddirprwy Lywydd, yn enghreifftiau go iawn o sut y mae bagloriaeth Cymru o fudd i bobl yng Nghymru. Yn ddiweddar hefyd, clywais fod bagloriaeth Cymru'n cael ei beirniadu am nad yw'n cael ei derbyn gan brifysgolion. Gadewch i mi ddweud yn gwbl glir wrth fyfyrwyr sydd eisoes wedi dechrau ar eu taith gyda bagloriaeth Cymru - nid yw hyn yn wir o gwbl. Mae'r rhan fwyaf o brifysgolion, gan gynnwys Rhydychen a Chaergrawnt, yn gweld mwy a mwy o werth y dystysgrif her sgiliau, a bagloriaeth Cymru am y sgiliau y mae wedi eu datblygu. Rwy'n gwybod hyn, oherwydd rwyf wedi siarad â thiwtoriaid derbyn y ddwy brifysgol honno, er mwyn ei glywed ganddynt yn uniongyrchol, ac mae llawer yn barod i dderbyn y fagloriaeth at ddibenion gofynion mynediad. Gellir cymharu'r dystysgrif her uwch â'r Safon Uwch, ac mae prifysgolion ledled y DU yn gadarnhaol iawn, gyda'r rhan fwyaf yn barod i dderbyn y fagloriaeth Cymru uwch newydd fel rhan o'u gofynion mynediad. Mae'n werth nodi ei bod yn denu'r un pwyntiau UCAS â'r Safon Uwch. Mae rhai prifysgolion wedi gostwng y tariff graddau sy'n ofynnol ar gyfer rhai cyrsiau lle mae ymgeiswyr wedi cyflawni bagloriaeth Cymru. Mae hyn yn arwydd o'u hyder yn y cymhwyster. Felly, i grynhoi, roedd adolygiad diweddar o'r cymhwyster yn gadarnhaol, mae athrawon yn mwynhau ei ddysgu, mae myfyrwyr yn mwynhau ei astudio, a dywed cyflogwyr ei fod yn rhoi'r sgiliau sydd eu hangen i bobl ifanc yn y gweithle. Ac mae llawer o brifysgolion yn ei gydnabod ar gyfer eu gofynion mynediad. Mae'r rhai nad ydynt yn ei gydnabod ar gyfer eu gofynion mynediad yn dal i weld ei werth o ran y sgiliau a'r profiadau ehangach y mae'n eu rhoi i bobl ifanc, a gall wella eu cais. Felly, rwy'n sicr y byddwn yn parhau i annog pawb i fabwysiadu bagloriaeth Cymru am ei fod yn gwneud synnwyr, am fod y dystiolaeth yn dweud wrthym ei fod yn werth chweil ac am fy mod yn credu y bydd yn ein helpu i godi safonau, i leihau'r bwlch cyrhaeddiad ac i ddarparu system addysg sy'n ffynhonnell balchder cenedlaethol a hyder y cyhoedd lle bydd pobl ifanc yn cael yr union sgiliau i allu herio barn bobl debyg i Mr Hamilton.