English: I thank the Counsel General for his statement this afternoon, and for his intervention in this significant issue. I'd also like to associate Plaid Cymru with the sentiments he's expressed regarding the rule of law and the independence of the judiciary. That there is and will be far-reaching consequences of this judgment and the final determination of the Supreme Court is beyond doubt, and it is clear that a consequence of the triggering of article 50, however that occurs, will bring about changes to the competence of the National Assembly and Welsh Ministers. The provisions of the European Communities Act 1972 are enshrined in the Welsh constitution, and must not be interfered with or amended without the expressed will of this country and its democratically-elected legislature. I would be grateful to the Counsel General if he could elaborate further on the exact nature of this proposed intervention in the appeal to the Supreme Court, specifically on what formal role he is seeking for either Welsh Government or the National Assembly in the process of triggering article 50. Given his proposed intervention, is it his view that, if upheld, the High Court ruling calls for primary legislation at the UK Parliament on triggering article 50, or, as some have suggested, that a resolution of Parliament would satisfy the demands of the High Court ruling? Secondly, would he agree that there are potential dangers in upholding the principle of UK parliamentary sovereignty above all other considerations, as far as Wales is concerned? For example, if triggering article 50 occurs through primary legislation at the UK Parliament, then the UK Government will be able to supplant such legislation with secondary legislation that may infringe upon devolved matters, but will not be privy or be required to legislative consent motions of this Assembly or other devolved Parliaments. Is the Counsel General concerned that the principle that the UK Parliament would not normally legislate with regard to devolved matters without the consent of the Assembly might be abandoned as the UK Government hides behind the principle of parliamentary sovereignty and may argue that these are not normal circumstances? Finally, Llywydd, article 9 of the Bill of Rights Act 1689 establishes that Acts of Parliament must be accepted entirely by the courts. This would make it impossible for Welsh Government to retrospectively challenge any infringement on devolution as a consequence of UK parliamentary legislation. That, of course, does not apply to Bills of the National Assembly, as we discovered in the previous Assembly term, when a Bill was challenged by the UK Government in the Supreme Court. What avenues, therefore, is the Counsel General considering constitutionally and politically in order not simply to uphold the principle of so-called parliamentary sovereignty, but the sovereignty of the people of Wales?
Welsh: Diolch i'r Cwnsler Cyffredinol am ei ddatganiad y prynhawn yma, ac am ei ymyriad yn y mater pwysig hwn. Hoffwn hefyd gysylltu Plaid Cymru â'r teimladau a fynegwyd ganddo ynghylch rheolaeth y gyfraith ac annibyniaeth y farnwriaeth. Yn sicr, mae canlyniadau pellgyrhaeddol i'r dyfarniad hwn, a byddant yn parhau, ac mae penderfyniad terfynol y Goruchaf Lys y tu hwnt i unrhyw amheuaeth. Mae'n amlwg y bydd sbarduno erthygl 50, sut bynnag y bydd hynny'n digwydd, yn arwain at newidiadau i gymhwysedd y Cynulliad Cenedlaethol a Gweinidogion Cymru. Mae darpariaethau Deddf Cymunedau Ewropeaidd 1972 wedi'u hymgorffori yng nghyfansoddiad Cymru, ac ni cheir ymyrryd â nhw na'u diwygio heb i'r wlad hon, a'i deddfwrfa ddemocrataidd, fynegi ei bod yn cydsynio. Byddwn yn ddiolchgar i'r Cwnsler Cyffredinol pe gallai ymhelaethu ymhellach ar union natur yr ymyriad arfaethedig hwn yn yr apêl i'r Goruchaf Lys, yn benodol ynghylch pa swyddogaeth ffurfiol y mae'n dymuno ei chael ar gyfer Llywodraeth Cymru neu'r Cynulliad Cenedlaethol yn y broses o sbarduno erthygl 50. O ystyried ei ymyriad arfaethedig, ai ei farn ef yw, os caiff ei gadarnhau, y bydd dyfarniad yr Uchel Lys yn galw am ddeddfwriaeth sylfaenol yn Senedd y DU ar sbarduno erthygl 50, neu, fel yr awgrymwyd gan rai, y byddai penderfyniad y Senedd yn bodloni gofynion dyfarniad yr Uchel Lys? Yn ail, a fyddai'n cytuno bod peryglon posibl wrth gynnal egwyddor sofraniaeth seneddol y DU uwchlaw pob ystyriaeth arall, cyn belled ag y mae Cymru yn y cwestiwn? Er enghraifft, os caiff erthygl 50 ei sbarduno trwy ddeddfwriaeth sylfaenol yn Senedd y DU, yna bydd Llywodraeth y DU yn gallu disodli deddfwriaeth o'r fath ag is-ddeddfwriaeth a allai dresmasu ar faterion datganoledig, ond ni fydd yn gyfarwydd â chynigion cydsyniad deddfwriaethol y Cynulliad hwn neu Seneddau datganoledig eraill, ac ni fydd hynny'n ofynnol. A yw'r Cwnsler Cyffredinol yn pryderu y gellid cefnu ar yr egwyddor na fyddai Senedd y DU fel arfer yn deddfu ar faterion datganoledig heb ganiatâd y Cynulliad, wrth i Lywodraeth y DU guddio y tu ôl i egwyddor sofraniaeth seneddol ac y gallai ddadlau nad yw'r rhain yn amgylchiadau arferol? Yn olaf, Lywydd, mae erthygl 9 o Ddeddf Hawliau 1689 yn sefydlu bod yn rhaid i Ddeddfau Seneddol gael eu derbyn yn gyfan gwbl gan y llysoedd. Byddai hyn yn ei gwneud yn amhosibl i Lywodraeth Cymru herio yn ôl-weithredol unrhyw ymyrryd ar ddatganoli o ganlyniad i ddeddfwriaeth seneddol y DU. Nid yw hynny, wrth gwrs, yn berthnasol i Filiau'r Cynulliad Cenedlaethol, fel y gwelwyd yn nhymor blaenorol y Cynulliad, pan heriwyd Bil gan Lywodraeth y DU yn y Goruchaf Lys. Pa lwybrau, felly, y mae'r Cwnsler Cyffredinol yn eu hystyried yn gyfansoddiadol ac yn wleidyddol er mwyn cynnal yr egwyddor a elwir yn sofraniaeth seneddol, ond hefyd sofraniaeth pobl Cymru?