techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Diolch, Llywydd. Minister, the Crown Estate in Wales generated £8.7 million in revenue last year, and the valuation of the estate's Welsh marine portfolio has increased from £49.2 million to £549.1 million. These are resources that could enable Wales to develop our Welsh renewable energy industry and retain wealth to fund Welsh public services, instead of selling off precious assets to the highest foreign bidder. This month, Scotland auctioned 17 options of seabed, totalling 25 GW, through Crown Estate Scotland, and that led to an extra £700 million for Scotland's public finances, based on sustainable development. Wales can't do this, because the Crown Estate isn't devolved. So, you've said in the past, Minister, that you support its devolution, but there needs to be movement on this, or we risk hampering our attempts to develop the marine and offshore renewables industry, which, of course, is a key aspect of reaching the net-zero target. Could you set out what steps, please, you're taking to seek the devolution of the Crown Estate to Wales, and also share your view about what process should be in place to ensure that, where there are areas where the Welsh Government and the Senedd agree they should be devolved, those are devolved, so that we keep in line with the democratic wishes of the people of Wales?
Welsh: Diolch, Lywydd. Weinidog, cynhyrchodd Ystad y Goron yng Nghymru £8.7 miliwn o refeniw y llynedd, ac mae prisiad portffolio morol yr ystad yng Nghymru wedi cynyddu o £49.2 miliwn i £549.1 miliwn. Mae'r rhain yn adnoddau a allai alluogi Cymru i ddatblygu ein diwydiant ynni adnewyddadwy a chadw cyfoeth i ariannu gwasanaethau cyhoeddus Cymru, yn hytrach na gwerthu asedau gwerthfawr i'r cynigydd tramor uchaf. Y mis hwn, arwerthodd yr Alban 17 opsiwn gwely'r môr, cyfanswm o 25 GW, drwy Ystad y Goron yr Alban, ac arweiniodd hynny at £700 miliwn ychwanegol o gyllid cyhoeddus i'r Alban, yn seiliedig ar ddatblygu cynaliadwy. Ni all Cymru wneud hyn, gan nad yw Ystad y Goron wedi'i datganoli. Felly, rydych wedi dweud yn y gorffennol, Weinidog, eich bod yn cefnogi ei datganoli, ond mae angen mynd ati i wneud hyn, neu rydym mewn perygl o lesteirio ein hymdrechion i ddatblygu diwydiant ynni'r môr ac ynni adnewyddadwy alltraeth, sydd wrth gwrs, yn elfen allweddol o gyflawni'r targed sero net. A allwch nodi pa gamau rydych yn eu cymryd i geisio datganoli Ystad y Goron i Gymru, a rhannu eich barn hefyd am ba broses a ddylai fod ar waith i sicrhau, lle mae meysydd y mae Llywodraeth Cymru a'r Senedd yn cytuno y dylid eu datganoli, eu bod yn cael eu datganoli, fel ein bod yn cyflawni dymuniadau democrataidd pobl Cymru?
English: Absolutely, Delyth. I completely agree that the Crown Estate should be devolved to Wales. It's completely outrageous that it's devolved to Scotland and not to us, and that, indeed, the returns from the Crown Estate go straight back to HM Treasury. They don't even go through the Barnett formula arrangement. So, I have absolutely written to say that we want the Crown Estate devolved, and we want them devolved on the same basis as they are devolved in Scotland. However, in the meantime, and in the absence of a Government at UK level who seems likely to do that in the foreseeable future, in the meantime, we have also sought to develop a very good relationship with the Crown Estate. So, both myself and Lee Waters have met with the Crown Estate to discuss the various potential in the Celtic sea and around the Welsh coast, where Crown Estate land is involved, and, also, actually, on land as well. So, the Crown Estate own some land in Wales too. We've also engaged with them to make sure that we have as much of a community ownership, community benefit, strand in the auctions that they are conducting, although the money goes, as you say, back to the Treasury. So far, we've had an engaged and reasonable reception from them, although that's no substitute, I absolutely agree, for having the thing devolved to us.
Welsh: Yn sicr, Delyth. Cytunaf yn llwyr y dylid datganoli Ystad y Goron i Gymru. Mae'n gwbl warthus ei bod wedi'i datganoli i'r Alban ac nid i ninnau, a bod enillion Ystad y Goron yn mynd yn syth yn ôl i Drysorlys Ei Mawrhydi. Nid ydynt hyd yn oed yn mynd drwy drefniant fformiwla Barnett. Felly, rwy'n sicr wedi ysgrifennu i ddweud ein bod am i Ystad y Goron gael ei datganoli, a'n bod am iddi gael ei datganoli ar yr un sail ag y mae wedi'i datganoli yn yr Alban. Fodd bynnag, yn y cyfamser, ac yn absenoldeb Llywodraeth ar lefel y DU sy'n edrych yn debygol o wneud hynny yn y dyfodol agos, yn y cyfamser, rydym hefyd wedi ceisio datblygu perthynas dda iawn ag Ystad y Goron. Felly, mae Lee Waters a minnau wedi cyfarfod ag Ystad y Goron i drafod y potensial amrywiol yn y môr Celtaidd ac o amgylch arfordir Cymru mewn perthynas â thir Ystad y Goron, ac ar y tir hefyd, mewn gwirionedd. Felly, mae Ystad y Goron yn berchen ar rywfaint o dir yng Nghymru hefyd. Rydym hefyd wedi ymgysylltu â hwy i sicrhau bod gennym yr un faint o berchnogaeth gymunedol, budd cymunedol, yn yr arwerthiannau y maent yn eu cynnal, er bod yr arian, fel y dywedwch, yn mynd yn ôl i'r Trysorlys. Hyd yn hyn, rydym wedi cael ymateb ymgysylltiol a rhesymol ganddynt, er nad yw hynny'n gwneud y tro yn lle datganoli'r mater i ni, rwy'n cytuno'n llwyr.
English: Thank you for that, Minister. I look forward to seeing developments on this as that progresses. I was going to raise a different issue with you this afternoon, but actually this lunchtime a number of Members attended the cross-party group on clean air and we heard a really powerful presentation from someone called Rosamund whose daughter, I believe living in London, died and it was found that air pollution had really contributed towards not just the fact that she died but also why she had asthma in the first place. We know, gosh, so much more it seems with every year about the really damaging toll that air pollution has on even levels of dementia, but certainly on children's health, on respiratory health. Could you please give us any update that you can on what timetable you are following to be introducing a clean air Act for Wales?
Welsh: Diolch, Weinidog. Edrychaf ymlaen at weld datblygiadau ar hyn wrth i hynny fynd rhagddo. Roeddwn am godi mater gwahanol gyda chi y prynhawn yma, ond amser cinio heddiw, roedd nifer o'r Aelodau yn bresennol yn y grŵp trawsbleidiol ar aer glân, a chlywsom gyflwyniad pwerus iawn gan rywun o'r enw Rosamund y bu farw ei merch, a oedd yn byw yn Llundain, rwy'n credu, a chanfuwyd bod llygredd aer wedi cyfrannu'n sylweddol nid yn unig at y ffaith ei bod wedi marw, ond hefyd at y rheswm pam fod asthma arni yn y lle cyntaf. Ymddengys ein bod yn gwybod mwy bob blwyddyn am yr effaith wirioneddol niweidiol y mae llygredd aer yn ei chael ar lefelau dementia hyd yn oed, ond yn sicr ar iechyd plant, ar iechyd anadlol. A allwch roi unrhyw ddiweddariad i ni os gwelwch yn dda ynglŷn â pha amserlen rydych yn ei dilyn er mwyn cyflwyno Deddf aer glân i Gymru?
English: Thank you for putting your hand up there, Deputy Minister.
Welsh: Diolch am godi eich llaw, Ddirprwy Weinidog.
English: Oh, okay. Okay, fine.
Welsh: O, o'r gorau. Iawn.
English: I forgot my own rule there; I was expecting a third question. My apologies. Cwestiwn 3, Samuel Kurtz.
Welsh: Anghofiais fy rheol fy hun yno; roeddwn yn disgwyl trydydd cwestiwn. Rwy'n ymddiheuro. Cwestiwn 3, Samuel Kurtz.
English: Yes. The trees and timber deep-dive exercise identified the actions we will take to increase woodland creation, including a new funding scheme and changes to the way projects are verified. These are being implemented and overseen by a delivery panel, which I chair.
Welsh: Gwnaf. Nododd yr adroddiad at wraidd y mater ar goed a phren y camau y byddwn yn eu cymryd i greu mwy o goetiroedd, gan gynnwys cynllun ariannu newydd a newidiadau i'r ffordd y caiff prosiectau eu dilysu. Caiff y rhain eu gweithredu a'u goruchwylio gan banel cyflawni a gadeirir gennyf fi.
English: Diolch yn fawr, Dirprwy Weinidog. Ash dieback is a common fungal based disease that is sadly shared amongst much of Wales's ash tree population, the third most common tree in Wales. Within my own consistency of Carmarthen West and South Pembrokeshire, we have seen first hand how damaging this disease can be. On the Stackpole Estate alone - which I had the pleasure of visiting on Monday to plant a tree as part of the National Trust blossom watch campaign - the trust will be felling over 900 ash trees this winter, at a cost of £30,000. Across Wales, 6,500 ash trees have been managed because of ash dieback since 2020, and a further 20,500 trees have been designated as requiring safety works. Therefore, what assurances can you as Deputy Minister give that our current tree planting strategy is exceeding the number of trees being culled due to this disease, and will the Welsh Government's woodland creation tree count figures accurately reflect the total number of trees in Wales, including those removed, not just the number of new trees planted? Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Weinidog. Mae clefyd coed ynn yn glefyd ffyngaidd cyffredin sy'n effeithio ar lawer iawn o goed ynn Cymru, y drydedd goeden fwyaf cyffredin yng Nghymru. Yn fy etholaeth i, Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro, rydym wedi gweld pa mor niweidiol y gall y clefyd hwn fod. Ar Ystad Ystangbwll yn unig - y cefais y pleser o ymweld â hi ddydd Llun i blannu coeden fel rhan o ymgyrch gwledd y gwanwyn yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol - bydd yr ymddiriedolaeth yn torri dros 900 o goed ynn y gaeaf hwn, ar gost o £30,000. Ledled Cymru, mae 6,500 o goed ynn wedi'u rheoli oherwydd clefyd coed ynn ers 2020, ac mae 20,500 o goed eraill wedi'u dynodi fel rhai sydd angen gwaith diogelwch. Felly, pa sicrwydd y gallwch ei roi fel Dirprwy Weinidog fod ein strategaeth blannu coed bresennol yn plannu mwy o goed nag sy'n cael eu difa oherwydd y clefyd hwn, ac a fydd ffigurau creu coetiroedd Llywodraeth Cymru yn adlewyrchu cyfanswm y coed yng Nghymru yn gywir, gan gynnwys y rhai a dorrwyd, yn hytrach na nifer y coed newydd a blannwyd yn unig? Diolch yn fawr.
English: Apologies for my technical problems. Minister, I hear reports that Natural Resources Wales are buying family farms in Wales in order to plant trees, with concerns that this land will be no longer food-producing land and that the value of the land increases. This is not only damaging to agriculture, but also means that less food will be produced here in Wales. Is this part of the Government's forestry plan, and do you believe that it's right that NRW should be buying land for these purposes, if that is the case? Thank you.
Welsh: Ymddiheuriadau - problemau technolegol. Weinidog, dwi'n clywed adroddiadau bod Cyfoeth Naturiol Cymru yn prynu ffermydd teuluol yng Nghymru er mwyn plannu coed, efo pryderon bod y tir yma felly yn cael ei dynnu allan o dir cynhyrchu bwyd ac yna'r pris, gwerth y tir, yn cynyddu. Mae hyn nid yn unig yn niweidiol i amaethyddiaeth, ond yn golygu bod llai o fwyd yn cael ei gynhyrchu yma. Ydy hyn yn rhan o gynllun coedwigaeth y Llywodraeth, ac a ydych chi'n credu ei fod yn iawn fod Cyfoeth Naturiol Cymru yn prynu tir at y dibenion yma, os mai dyna'r achos? Diolch.
English: Diolch, Vikki. The Natural Resources Wales decision to ban trail hunting in the Welsh Government woodland estate was taken following the outcome of a court case against a senior leader of the Masters of Foxhounds Association, and in response to it.
Welsh: Diolch, Vikki. Gwnaed penderfyniad Cyfoeth Naturiol Cymru i wahardd hela trywydd ar ystad goed Llywodraeth Cymru yn dilyn canlyniad achos llys yn erbyn un o uwch arweinwyr Cymdeithas y Meistri Cŵn Hela ac mewn ymateb i'r achos hwnnw.
English: Thank you, Minister. I'm following up on my question to the rural affairs Minister before Christmas, and specifically her reply that the Welsh Government would support the consideration of a permanent ban on trail hunting by those responsible for publicly owned land in Wales. We know that trail hunting is used as a smokescreen for the hunting of live animals. Following on from the examples of NRW and the National Trust banning trail hunting, will you look to bring in such a ban as a matter of urgency to ensure that our public land isn't used for this cruel, illegal and archaic practice?
Welsh: Diolch, Weinidog. Rwyf am ofyn cwestiwn yn sgil fy nghwestiwn i'r Gweinidog materion gwledig cyn y Nadolig, ac yn benodol, ei hateb y byddai Llywodraeth Cymru yn cefnogi ystyried gwaharddiad parhaol ar hela trywydd gan y rhai sy'n gyfrifol am dir cyhoeddus yng Nghymru. Gwyddom fod hela trywydd yn cael ei ddefnyddio fel ffug-esgus dros hela anifeiliaid byw. O ystyried bod CNC a'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi gwahardd hela trywydd, a wnewch chi geisio cyflwyno gwaharddiad cyffelyb fel mater o frys i sicrhau na chaiff ein tir cyhoeddus ei ddefnyddio ar gyfer yr arfer creulon, anghyfreithlon a hynaflyd hwn?
English: Yes, Vikki, I absolutely welcome the decision made by NRW. Of course, NRW makes the decision on behalf of the Welsh Government on its public land, so a very large amount of public land is now covered by the decision not to allow trail hunting on that land. We certainly will be working with other public landholders - local authorities, and so on, across Wales - when there is land that is used for trail hunting. We're of the opinion that a very large percentage of that land - because the National Trust has done something very similar - it's now not possible to conduct that practice on that land. But, I'm absolutely on board with what you're saying. We will be exploring what else we can do to protect any other lands that are currently in use, and we're also really interested to see how the Scottish Government address their commitment to banning trail hunting across all public land in Scotland in this parliamentary term as well, because we're very anxious to do that. So, I absolutely agree with the thrust of your question. I think we have largely accomplished that with the combination of the National Trust and NRW land, and I will certainly be working with other public landholding partners to see what can be done.
Welsh: Ie, Vikki, rwy'n croesawu'n llwyr y penderfyniad a wnaed gan CNC. Wrth gwrs, mae CNC yn gwneud y penderfyniad ar ran Llywodraeth Cymru ar ei thir cyhoeddus, felly mae llawer iawn o dir cyhoeddus bellach yn dod o dan y penderfyniad i beidio â chaniatáu hela trywydd ar y tir hwnnw. Byddwn yn sicr yn gweithio gyda deiliaid tir cyhoeddus eraill - awdurdodau lleol, ac yn y blaen, ledled Cymru - lle ceir tir a ddefnyddir ar gyfer hela trywydd. Rydym o'r farn nad yw'n bosibl gwneud hynny ar ganran fawr iawn o'r tir hwnnw, oherwydd mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi gwneud rhywbeth tebyg iawn. Ond rwy'n cytuno â'r hyn rydych yn ei ddweud. Byddwn yn archwilio beth arall y gallwn ei wneud i ddiogelu unrhyw dir arall sy'n cael ei ddefnyddio ar hyn o bryd, ac mae gennym ddiddordeb mawr hefyd mewn gweld sut y mae Llywodraeth yr Alban yn mynd i gyflawni eu hymrwymiad i wahardd hela trywydd ar draws yr holl dir cyhoeddus yn yr Alban yn y tymor seneddol hwn, oherwydd rydym yn awyddus iawn i wneud hynny. Felly, cytunaf yn llwyr â byrdwn eich cwestiwn. Credaf ein bod wedi cyflawni hynny i raddau helaeth gyda'r cyfuniad o dir yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a CNC, a byddaf yn sicr yn gweithio gyda phartneriaid eraill sy'n ddeiliaid tir cyhoeddus i weld beth y gellir ei wneud.
English: Whilst the question does refer to forests, this question is primarily around hunting on forestry land, but if the Minister is able to offer some response, that might be useful, but I'd understand if that isn't possible given the nature of the original question.
Welsh: Er bod y cwestiwn yn cyfeirio at goedwigoedd, mae'r cwestiwn yn ymwneud yn bennaf â hela ar dir coedwigaeth, ond os gall y Gweinidog gynnig rhyw ymateb, gallai hynny fod yn ddefnyddiol, ond byddwn yn deall os nad yw hynny'n bosibl o ystyried natur y cwestiwn gwreiddiol.
English: So, I'm happy to respond just partly, Llywydd. Indeed, it's not quite on the point of the original question, but, Joel, I'm absolutely aware of the issues about off-road biking, particularly scramblers, and so on, as well as mountain biking. The short answer is that I think it's very important for us to set up special areas where people can indulge in the sport of jump biking, and so on. We actually have some world champions in Wales in my own constituency in that sport, but it's also very important to make sure that the trails in the forest are used for the purposes they're intended, for walking, where that's intended, for cycling, where that's intended, and so on, and not a mixed use in the way that you mention. We are working with NRW to understand what enforcement messages - 'measures', sorry; I can't speak with my cold today - what enforcement measures might be possible, and also, actually, with the local police forces to ensure that bye-laws are in place and properly enforced, and so on. I'm more than happy to discuss the issue with you further, as it's a matter of some interest across Wales.
Welsh: Rwy'n hapus i ymateb yn rhannol, Lywydd. Yn wir, nid yw'n ymwneud yn llwyr â phwynt y cwestiwn gwreiddiol, ond Joel, rwy'n gwbl ymwybodol o'r materion sy'n codi ynghylch beicio oddi ar y ffordd, yn enwedig sgramblo ac yn y blaen, yn ogystal â beicio mynydd. Yr ateb byr yw fy mod yn credu ei bod yn bwysig iawn inni sefydlu ardaloedd arbennig lle gall pobl gymryd rhan mewn gweithgaredd beic-neidio ac yn y blaen. Mewn gwirionedd, mae gennym bencampwyr byd yng Nghymru yn fy etholaeth i yn y gamp honno, ond mae hefyd yn bwysig iawn sicrhau bod y llwybrau yn y goedwig yn cael eu defnyddio at y dibenion a fwriadwyd ar eu cyfer, ar gyfer cerdded lle'u bwriadwyd ar gyfer hynny, ar gyfer beicio lle'u bwriadwyd ar gyfer hynny, ac yn y blaen, ac nid ar gyfer defnydd cymysg yn y ffordd a nodwyd gennych. Rydym yn gweithio gyda CNC i ddeall pa negeseuon gorfodi - 'mesurau', mae'n ddrwg gennyf; ni allaf siarad gyda fy annwyd heddiw - pa fesurau gorfodi a allai fod yn bosibl, a hefyd, gyda'r heddluoedd lleol i sicrhau bod is-ddeddfau ar waith ac yn cael eu gorfodi'n briodol, ac yn y blaen. Rwy'n fwy na pharod i drafod y mater gyda chi ymhellach, gan ei fod yn fater sydd o ddiddordeb ledled Cymru.
English: Wishing the Minister well as she recovers from her cold.
Welsh: Gan ddymuno'n dda i'r Gweinidog efo'i hannwyd. Mi ofynnaf i'r dirprwy felly.
English: I note that no good wishes were offered to me as I recover from my cold, but I'll put that to one side. The Welsh Government have measures in place to manage trunk roads that are affected by weather events, including flooding. The local road network is, of course, the responsibility of local authorities who are provided with grant funding by the Welsh Government to maintain and ensure the resilience of their roads.
Welsh: Nodaf na ddymunwyd yn dda i mi wrth i mi wella o fy annwyd i, ond fe anwybyddaf hynny. Mae gan Lywodraeth Cymru fesurau ar waith i reoli cefnffyrdd yr effeithir arnynt gan ddigwyddiadau tywydd, gan gynnwys llifogydd. Cyfrifoldeb yr awdurdodau lleol yw'r rhwydwaith ffyrdd lleol wrth gwrs, a chânt arian grant gan Lywodraeth Cymru i gynnal a sicrhau cydnerthedd eu ffyrdd.
English: My best wishes to the Deputy Minister depend on his answer to the next question, of course. When wind, rain, and high tides come together, the road to the east of Beaumaris near the Laird site floods. It's happening more and more often, and although there are no homes at risk directly from the flooding, thousands of homes in the areas of Llangoed and Penmon are isolated, care homes can't be reached, routes for emergency services are interfered with, and there is a real risk. I know there is no easy solution, but it has to be done, and I do know that officials from the council share my concerns, following the conversations I've had with councillors. Now, one problem that local authorities face is a lack of capacity in putting plans together, and I would welcome a commitment to assist local authorities to generate that capacity. But my main question is: crucially, can I ask for a long-term commitment to the resilient roads fund, in order to ensure that there is funding available for ensuing years, in order to find a solution to this specific problem and other problems such as A5 in Pentre Berw too - that is, where homes are not directly at risk, but where the risk to the resilience of transport and to community safety is very real indeed?
Welsh: Mae fy nymuniadau gorau i'r Dirprwy Weinidog yn dibynnu ar ei ateb i'r cwestiwn canlynol, wrth gwrs. Pan fydd glaw a gwynt neu lanw uchel yn dod at ei gilydd, mae'r ffordd i'r dwyrain o Fiwmares wrth safle Laird yn llifogi. Mae o'n digwydd yn amlach ac yn amlach, ac er nad oes yna dai dan fygythiad o lifogydd uniongyrchol, mae miloedd o gartrefi yn ardaloedd Llangoed a Phenmon yn cael eu hynysu, cartrefi gofal yn methu cael eu cyrraedd, llwybrau gwasanaethau brys yn cael eu torri, ac mae o'n risg gwirioneddol. Dwi'n gwybod bod yna ddim ateb hawdd, ond mae'n rhaid ei wneud o, a dwi'n gwybod bod swyddogion y cyngor sir yn rhannu fy mhryderon i yn dilyn fy sgyrsiau i efo cynghorwyr. Un broblem mae awdurdodau lleol yn ei hwynebu ydy diffyg capasiti i roi cynlluniau at ei gilydd, ac mi fyddwn i'n croesawu ymrwymiad i helpu awdurdodau lleol i greu'r capasiti yna. Ond fy mhrif gwestiwn i: yn allweddol, gaf i ofyn am ymrwymiad hir dymor i'r gronfa ffyrdd cydnerth, er mwyn sicrhau y bydd yna gyllid ar gael am y blynyddoedd sydd i ddod, er mwyn dod o hyd i ateb i'r broblem benodol yma, problemau eraill fel yr A5 ym Mhentre Berw er enghraifft, hefyd - hynny ydy, lle dydy tai ddim dan fygythiad, ond lle mae risg i wydnwch trafnidiaeth ac i ddiogelwch cymunedau yn risg gwirioneddol?
English: Well, the Member is right. This is very real indeed, and we know it's going to get worse as climate change intensifies and making our roads resilient to the threats of storms and also the impact of extreme heat is one of the things we need to do as we adapt to climate change, which is part of our net-zero strategy. It's one of the reasons why we've set up the roads review, so we shift funding away from continuously building new roads to maintaining the roads that we have better, partly in order to deal with the growing threat of climate change. And it was with that in mind that we created the resilient roads fund and we are spending £18.5 million this year for local authorities to bid in to deal with schemes like the one that Rhun mentions. And, in the next financial year, authorities will be able to continue to apply for funding for schemes they've already begun. We do have difficult budget choices to make - there's no point pretending otherwise - and we're not able to do all that we want to do. We're hoping that the roads review panel's report will come out in the summer, and that will give us some advice on how we can make these choices in the years beyond next year.
Welsh: Wel, mae'r Aelod yn iawn. Mae hyn yn real iawn, a gwyddom y bydd yn gwaethygu wrth i'r newid yn yr hinsawdd ddwysáu ac mae gwella gallu ein ffyrdd i wrthsefyll bygythiadau stormydd ac effaith gwres eithafol hefyd yn un o'r pethau y mae angen inni ei wneud wrth inni addasu i newid hinsawdd, sy'n rhan o'n strategaeth sero net. Dyma un o'r rhesymau pam ein bod wedi sefydlu'r adolygiad o ffyrdd, felly rydym yn symud cyllid oddi wrth adeiladu ffyrdd newydd yn barhaus i gynnal a chadw'r ffyrdd sydd gennym yn well, yn rhannol er mwyn gwrthsefyll bygythiad cynyddol newid hinsawdd. A chyda hynny mewn golwg, gwnaethom greu'r gronfa ffyrdd cydnerth ac rydym yn gwario £18.5 miliwn eleni i awdurdodau lleol wneud cais i gyflawni cynlluniau fel yr un y mae Rhun yn sôn amdano. Ac yn y flwyddyn ariannol nesaf, bydd awdurdodau'n gallu parhau i wneud cais am gyllid ar gyfer cynlluniau y maent eisoes wedi'u dechrau. Mae gennym ddewisiadau anodd i'w gwneud ar y gyllideb - nid oes pwrpas esgus fel arall - ac ni allwn wneud popeth rydym eisiau ei wneud. Rydym yn gobeithio y caiff adroddiad y panel adolygu ffyrdd ei gyhoeddi yn yr haf, a bydd hynny'n rhoi cyngor i ni ar sut y gallwn wneud y dewisiadau hyn yn y blynyddoedd y tu hwnt i'r flwyddyn nesaf.