English: Back in September, I was told, on a visit, that many of the posts in the Princess of Wales were interim and subject to service-level agreements that expire later this year. Cwm Taf Morgannwg does not yet have full control over some aspects of health delivery at Princess of Wales, and, furthermore, the maternity scandal and the loss of the chief executive has delayed certain decisions. This is a heath board, a new health board, which is simply not fully separate nor fully stable - absolutely not ready to be making this kind of huge strategic change at the Royal Glamorgan. Members - and Mick has just done it very well now - have spoken about the demand at the Royal Glam. If it loses its consultant leads, more serious emergencies will be diverted to Bridgend, Merthyr, and even beyond. So, let's have a look at the welcome patients will get in Bridgend. The first thing to say is that they will meet warm and caring staff who work their socks off, as Angela Burns just said, who provide first-class medical and nursing care. There is no question about that. But they may have to wait 16 hours before they can be discharged by the ambulance crew into the hands of the A&E team. And they may also have to wait 72 hours for a bed to become available for them on a ward. Every inch of space in the department is utilised. Once all the bays are full, and the trolleys or chairs placed in front of the reception desk and in front of the cupboards and in the space for the Christmas tree are all full, and the corridors are full of patients in the care of ambulance crew, patients who are fit enough are asked to go and sit in the cafe. Sometimes, people who should have been transferred to wards end up having all their treatment in A&E, they're there so long. And all this is after the initial triage, when some patients will already have been sent to the minor injury unit section, co-located with A&E, or back out of the hospital to their GP or to the MIU in Baglan. There can be 70 people in that A&E space, which is really tiny, at any one time. And the reason for this is not lack of consultants or first-class staff. It is the inability to move patients through the hospital due to delayed transfers of care. And, as a result, there is not an inch of space for new demand displaced from the Royal Glamorgan. Now, this is your responsibility, Minister. Whoever started this conversation, this health board is trying to squeeze a quart into a pint pot, and the reason this is a pint pot is because you have not shown leadership on bedblocking. You are the Minister for Health and Social Services. Between you, both you and the now First Minister have been responsible for six years, yet my constituents with emergency needs have to sit in a chair where the Christmas tree usually goes because there is no space for them elsewhere in the hospital. I want to move on to two points specifically on the south Wales programme, and the first is this: I went to the Princess of Wales to try and find out why their ambulance handover times were so long, whereas, in the Prince Charles Hospital, it could be as little as 15 minutes. And the answer was: a difference of opinion - a difference of medical opinion about what is safer for patients. Minister, you and your predecessor said time after time in 2014 - and you've said it again today - that you rely on medical opinion as to what constitutes a safe service. There will always be more than one medical opinion - and we've heard today from Leanne Wood that medical opinion has already changed. Your job at the time was to challenge and scrutinise, use all your lawyerly wiles to find the weaknesses in arguments put to you, as well as their strengths. What has not changed is the view of my constituents. I don't think you did that scrutiny, Minister, hence the views of the consultants we heard earlier, and hence my second point. If you accepted in 2014, after such probing, that a safe A&E service could only be provided at two sites in what is now the CTM footprint, why is the Royal Glamorgan A&E still open? That it has become, as the argument now goes, unsafe is down to you. It is you who has allowed the department to exist - under that sword of Damocles, Mick. It cannot have been unsafe in 2014, or you'd have insisted on shutting it. But, instead of rejecting the south Wales programme, as you should have done in 2014, and allowing Cwm Taf to challenge for those consultants, to compete for them on a level playing field, you have allowed that field to tilt more and more by not challenging the board, until we are where we are now. I am fed up, Minister, of hearing you say what you expect health boards to do. You're not the Minister for expectations - you are the Minister for Health and Social Services. So, let's see you lead like a Minister for Health and Social Services and halt these proposals now.
Welsh: Yn ôl ym mis Medi, dywedwyd wrthyf, ar ymweliad, fod llawer o'r swyddi yn Ysbyty Tywysoges Cymru yn rhai dros dro ac yn destun cytundebau lefel gwasanaeth sy'n dod i ben yn ddiweddarach eleni. Nid oes gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg reolaeth lawn eto dros rai agweddau ar y ddarpariaeth iechyd yn Ysbyty Tywysoges Cymru, ac yn ychwanegol at hynny, mae'r sgandal famolaeth a cholli'r prif weithredwr wedi gohirio rhai penderfyniadau. Bwrdd iechyd yw hwn, bwrdd iechyd newydd, nad yw'n hollol ar wahân nac yn hollol sefydlog - yn sicr, nid yw'n barod i fod yn gwneud y math hwn o newid strategol enfawr yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Mae'r Aelodau - ac mae Mick newydd wneud hyn yn dda iawn - wedi sôn am y galw yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Os bydd yn colli ei feddygon ymgynghorol arweiniol, bydd argyfyngau mwy difrifol yn cael eu dargyfeirio i Ben-y-bont ar Ogwr, Merthyr Tudful, a hyd yn oed ymhellach. Felly, gadewch inni ystyried y croeso y bydd cleifion yn ei gael ym Mhen-y-bont ar Ogwr. Y peth cyntaf i'w ddweud yw y byddant yn cyfarfod â staff twymgalon a gofalgar sy'n gweithio'n ofnadwy o galed, fel y dywedodd Angela Burns, yn darparu gofal meddygol a nyrsio o'r radd flaenaf. Nid oes unrhyw amheuaeth ynglŷn â hynny. Ond efallai y bydd yn rhaid iddynt aros am 16 awr cyn y gall y criw ambiwlans eu rhyddhau i ddwylo'r tîm damweiniau ac achosion brys. Ac efallai y bydd yn rhaid iddynt aros am 72 awr hefyd i wely ddod ar gael iddynt ar ward. Defnyddir pob modfedd o le yn yr adran. Pan fydd yr holl faeau'n llawn, a'r trolïau neu'r cadeiriau o flaen desg y dderbynfa ac o flaen y cypyrddau ac yn y gofod ar gyfer y goeden Nadolig i gyd yn llawn, a'r coridorau'n llawn cleifion yng ngofal y criw ambiwlans, gofynnir i gleifion sy'n ddigon iach fynd i eistedd yn y caffi. Weithiau, bydd pobl a ddylai fod wedi'u trosglwyddo i wardiau yn cael eu triniaeth i gyd yn yr adran damweiniau ac achosion brys, gan iddynt fod yno cyhyd. Ac mae hyn i gyd ar ôl y brysbennu cychwynnol, pan fydd rhai cleifion eisoes wedi cael eu hanfon i'r is-adran mân anafiadau, sydd wedi'i chydleoli gyda'r adran damweiniau ac achosion brys, neu'n ôl allan o'r ysbyty at eu meddyg teulu neu i'r uned mân anafiadau ym Maglan. Gall fod 70 o bobl ar y safle damweiniau ac achosion brys hwnnw, sy'n fach iawn mewn gwirionedd, ar unrhyw un adeg. Ac nid diffyg meddygon ymgynghorol neu staff o'r radd flaenaf yw'r rheswm am hyn. Y rheswm am hyn yw'r anallu i symud cleifion drwy'r ysbyty oherwydd oedi wrth drosglwyddo gofal. Ac o ganlyniad, nid oes modfedd o le ar gyfer galw newydd a ddaw o Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Nawr, eich cyfrifoldeb chi yw hyn, Weinidog. Ni waeth pwy a ddechreuodd y sgwrs, mae'r bwrdd iechyd hwn yn ceisio gwasgu chwart i bot peint, a'r rheswm mai pot peint yw hwn yw nad ydych chi wedi dangos arweiniad ar flocio gwelyau. Chi yw'r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol. Rhyngoch chi, rydych chi a'r Prif Weinidog bellach wedi bod yn gyfrifol am chwe blynedd, ond mae'n rhaid i fy etholwyr sydd ag anghenion brys eistedd mewn cadair lle mae'r goeden Nadolig fel arfer yn mynd gan nad oes lle iddynt mewn man arall yn yr ysbyty. Hoffwn symud ymlaen i ddau bwynt sy'n ymwneud yn benodol â rhaglen de Cymru, a'r cyntaf yw hwn: euthum i Ysbyty Tywysoges Cymru i geisio darganfod pam fod eu hamseroedd trosglwyddo o ambiwlansys mor hir, ond yn Ysbyty'r Tywysog Siarl, gallai fod cyn lleied â 15 munud. A'r ateb oedd: gwahaniaeth barn - gwahaniaeth barn feddygol am yr hyn sy'n fwy diogel i gleifion. Weinidog, fe ddywedoch chi a'ch rhagflaenydd dro ar ôl tro yn 2014 - ac rydych wedi'i ddweud eto heddiw - eich bod yn dibynnu ar farn feddygol ynglŷn â beth sy'n wasanaeth diogel. Bydd mwy nag un farn feddygol bob amser - ac rydym wedi clywed heddiw gan Leanne Wood fod barn feddygol eisoes wedi newid. Eich gwaith ar y pryd oedd herio a chraffu, defnyddio'ch holl ystrywiau twrneiaidd i ddod o hyd i'r gwendidau mewn dadleuon a gyflwynwyd i chi, ynghyd â'u cryfderau. Yr hyn nad yw wedi newid yw barn fy etholwyr. Ni chredaf i chi wneud y gwaith craffu hwnnw, Weinidog, a dyna sydd wedi arwain at farn yr ymgynghorwyr a glywsom yn gynharach, ac felly fy ail bwynt. Os oeddech yn derbyn yn 2014, ar ôl ymchwil o'r fath, mai dim ond mewn dau safle y gellid darparu gwasanaeth damweiniau ac achosion brys diogel yn yr hyn sydd bellach yn ôl troed Bwrdd Iechyd Cwm Taf, pam fod adran damweiniau ac achosion brys Ysbyty Brenhinol Morgannwg yn dal ar agor? Eich bai chi yw ei fod bellach, fel y dywed y ddadl, yn anniogel. Chi sydd wedi caniatáu i'r adran fodoli - o dan y cleddyf Damocles hwnnw, Mick. Ni allai fod yn anniogel yn 2014, neu byddech wedi mynnu ei gau. Ond yn lle gwrthod rhaglen de Cymru, fel y dylech fod wedi'i wneud yn 2014, a chaniatáu i Gwm Taf geisio cael y meddygon ymgynghorol hynny, i gystadlu amdanynt ar gau chwarae gwastad, rydych wedi caniatáu i'r cae chwarae ogwyddo mwy a mwy drwy beidio â herio'r bwrdd, hyd nes ein bod yn y sefyllfa rydym ynddi yn awr. Weinidog, rwyf wedi cael llond bol ar eich clywed yn dweud beth rydych yn disgwyl i fyrddau iechyd ei wneud. Nid Gweinidog disgwyliadau ydych chi - chi yw'r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol. Felly, gadewch inni eich gweld yn arwain fel Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ac yn atal y cynigion hyn yn awr.