English: I answered a question earlier from the Member for Bridgend, who pointed to the current rise in coronavirus cases in Wales. I don't think it's often recognised that the single group of workers in the population who were most adversely affected by coronavirus were workers in public transport. You were more likely to fall ill, and indeed more likely to have the more serious consequences of coronavirus, as a bus driver than any other occupation. I completely agree with what the Member for Ogmore said - that our ability to keep those services going during the pandemic relied upon the close working relationships between the Welsh Government and those bodies who provide those services, and that, in turn, relied heavily on those social partnership arrangements. The social partnership council for Wales met fortnightly during the pandemic in really focused meetings in which we were able to work together to find solutions to some of the challenges that face us all. Our trade union colleagues were fundamental to that effort. They were able to report into those meetings the front-line experiences of their members, and then to allow governments - local government, Welsh Government, employers as well - to take the necessary action to respond to those experiences. Our Trade Union (Wales) Act 2017, passed here in the last Senedd term, was designed to reinforce those positive working relationships. The people who turned up to give evidence at committee in favour of our proposals were employers - people who came to explain why having a properly functioning relationship with a trade union enables them to do the jobs that they need to do. I cannot think that the Conservative Party can point to a single example where that legislation has created difficulties rather than solutions for us here in Wales. That is why it is so desperately disappointing to see them, in that ideologically vindictive way, seeking to reverse the decisions that were made here on the floor of this Senedd within the powers that this Senedd has to take action. We will continue to defend our position in relation to social partnership, and I look forward to the passage of our social partnership and public procurement Bill through the Senedd, in order to further reinforce our ability to do those difficult jobs and to support those people carrying them out on our behalf in just the way in which Huw Irranca-Davies has suggested.
Welsh: Atebais gwestiwn yn gynharach gan yr Aelod dros Ben-y-bont ar Ogwr, a gyfeiriodd at y cynnydd presennol mewn achosion o'r coronafeirws yng Nghymru. Nid wyf yn credu ei bod yn cael ei chydnabod yn aml mai'r grŵp unigol o weithwyr yn y boblogaeth yr effeithiwyd arnyn nhw fwyaf gan coronafeirws oedd gweithwyr mewn trafnidiaeth gyhoeddus. Roeddech chi'n fwy tebygol o fynd yn sâl, ac yn wir yn fwy tebygol o gael canlyniadau mwy difrifol coronafeirws, fel gyrrwr bws nag unrhyw alwedigaeth arall. Cytunaf yn llwyr â'r hyn a ddywedodd yr Aelod dros Ogwr - fod ein gallu i gadw'r gwasanaethau hynny i fynd yn ystod y pandemig yn dibynnu ar y berthynas waith agos rhwng Llywodraeth Cymru a'r cyrff hynny sy'n darparu'r gwasanaethau hynny, a bod hynny, yn ei dro, yn dibynnu'n drwm ar y trefniadau partneriaeth gymdeithasol hynny. Gwnaeth cyngor partneriaeth gymdeithasol Cymru gyfarfod bob pythefnos yn ystod y pandemig mewn cyfarfodydd â phwyslais gwirioneddol lle yr oeddem yn gallu gweithio gyda'n gilydd i ddod o hyd i atebion i rai o'r heriau sy'n ein hwynebu i gyd. Roedd ein cydweithwyr yn yr undebau llafur yn hanfodol i'r ymdrech honno. Roedden nhw'n gallu adrodd i'r cyfarfodydd hynny am brofiadau rheng flaen eu haelodau, ac yna caniatáu i lywodraethau - llywodraeth leol, Llywodraeth Cymru, cyflogwyr hefyd - gymryd y camau angenrheidiol i ymateb i'r profiadau hynny. Cynlluniwyd ein Deddf Undebau Llafur (Cymru) 2017, a basiwyd yma yn ystod tymor y Senedd ddiwethaf, i atgyfnerthu'r perthnasoedd gwaith cadarnhaol hynny. Y bobl a ddaeth i roi tystiolaeth yn y pwyllgor o blaid ein cynigion oedd cyflogwyr - pobl a ddaeth i egluro pam y mae cael perthynas sy'n gweithio'n iawn gydag undeb llafur yn eu galluogi i wneud y swyddi y mae angen iddyn nhw eu gwneud. Ni allaf ddychmygu y gall y Blaid Geidwadol gyfeirio at un enghraifft lle mae'r ddeddfwriaeth honno wedi creu anawsterau yn hytrach nag atebion i ni yma yng Nghymru. Dyna pam y mae mor siomedig eu gweld nhw, yn y ffordd filain ideolegol honno, yn ceisio gwrthdroi'r penderfyniadau a wnaethpwyd yma ar lawr y Senedd hon o fewn y pwerau sydd gan y Senedd hon i weithredu. Byddwn yn parhau i amddiffyn ein safbwynt mewn cysylltiad â phartneriaeth gymdeithasol, ac edrychaf ymlaen at weld ein partneriaeth gymdeithasol a'n Bil caffael cyhoeddus ar eu hynt drwy'r Senedd, er mwyn atgyfnerthu ymhellach ein gallu i wneud y swyddi anodd hynny a chefnogi'r bobl hynny sy'n eu cyflawni nhw ar ein rhan ni yn union fel y mae Huw Irranca-Davies wedi awgrymu.