English: We are aware that some veterans struggle to secure housing. So, to complement our housing referral pathway, we have developed advice cards and leaflets for ex-serving personnel who are unfortunately sleeping rough. These include the contact details of the veterans gateway, which provides an important point of contact in accessing housing, as well as a wide range of other services that are available. I was delighted to hear about the Tŷ Ryan project in Wrexham, and the good work that is being undertaken by the veterans self-build project. This supports veterans to acquire valuable construction skills and a place to live in one of the houses they themselves have helped to build. Having a home of your own is vital for one's well-being and in securing employment, and for so many practical reasons as well as our general well-being. Where ex-serving personnel have entered the criminal justice system, they need to be supported and given every opportunity to rehabilitate. The SToMP or Supporting Transition of Military Personnel project ensures that those in custody receive specialist support both during their sentence and on release. Ex-serving personnel may have complex needs and projects such as this ensure that these needs are recognised and delivered upon. In the past year, the team has implemented their whole system pathway across the Welsh prison estate, where veterans are encouraged to improve their education and taught valuable life skills to help them adjust to civilian life. Last year, the Welsh Local Government Association was successful in obtaining covenant funding to appoint armed forces liaison officers to deliver consistent support for veterans and their families across all local authorities in Wales. I have heard at first hand about the valuable work they are doing, such as the delivery of a construction insight day, which provided service leavers and veterans with the opportunities to meet employers in the construction and civil engineering sector. The armed forces liaison officers have also implemented covenant guidelines across most local authorities in Wales, which has resulted in raising awareness and training for staff to recognise and address the needs of this community, including reviewing housing policies and support and advice on employment, substance misuse and education. Across north Wales local authorities, the armed forces liaison officers have developed a regional website that will contain information on opportunities for voluntary work, community events and support with accessing services. These initiatives will help this community with their health and well-being, but also support them through challenging times in their lives. Deputy Presiding Officer, this funding was due to end in 2019, but I am very keen for the good work to continue. That is why today, I am announcing that the Welsh Government will support the role for a further two years from 2019 with a funding package of £500,000. This should enable services received by the ex-serving community to be embedded in mainstream support from local authorities in future years. I am delighted to say that Wales has punched above its weight in securing covenant funds: £1.37 million was awarded to Welsh projects during 2017-18, providing an opportunity for us to build on the services we deliver for our armed forces community. Yesterday, I attended the UK ministerial covenant and veterans board, where all the countries of the United Kingdom agreed on a new veterans strategy. In Wales, we will deliver the new strategy once we have completed the current scoping exercise to identify gaps in service delivery. The findings of this will be available in the spring. Recognising that employment plays a pivotal role in a successful transition to civilian life, the Welsh Government has been working with key partners to develop an employment pathway. To complement the pathway, we are also working with Business in the Community to develop an employers' toolkit. The toolkit is designed for employers and will help them recognise the skills and qualities ex-service personnel can offer prospective employers. These important documents will both inform and provide options for service leavers and veterans to gain meaningful employment. I would like to take the opportunity today to announce that I will launch the employment pathway in the next few days, and to confirm that we will be launching the employers' toolkit before the Christmas recess. In the spring, this Government will also provide an annual report on our progress in delivering on our commitments for this community. I hope that this Government's actions have given Members confidence that we are supporting the ex-serving community. We have come a long way, but there is clearly more to do. I'm sure that by working collaboratively with our partners and other Governments in the United Kingdom, we will continue to make a difference for this community. I would like to end this statement by simply repeating the words of the Royal British Legion: thank you.
Welsh: Rydym yn ymwybodol bod rhai cyn-filwyr yn cael trafferth i gael tai i fyw ynddyn nhw. Felly, i ategu ein llwybr cyfeirio tai, rydym wedi datblygu cardiau cyngor a thaflenni ar gyfer cyn-filwyr sydd yn anffodus yn cysgu ar y stryd. Mae'r rhain yn cynnwys manylion cyswllt porth y cyn-filwyr, sy'n cynnig pwynt cyswllt pwysig wrth geisio am dŷ, yn ogystal â'r ystod eang o wasanaethau eraill sydd ar gael. Roeddwn wrth fy modd o glywed am brosiect Tŷ Ryan yn Wrecsam, a'r gwaith da a wneir gan brosiect hunan-adeiladu'r cyn-filwyr. Mae hwn yn cefnogi cyn-filwyr i ennill sgiliau adeiladu gwerthfawr a lle i fyw yn un o'r tai y maen nhw eu hunain wedi helpu i'w adeiladu. Mae cael eich cartref eich hun yn hanfodol ar gyfer eich lles ac wrth sicrhau cyflogaeth, ac am gynifer o resymau ymarferol yn ogystal â'n lles cyffredinol. Pan fo cyn-aelodau'r lluoedd arfog yn dod gerbron y system cyfiawnder troseddol, mae angen rhoi cefnogaeth iddyn nhw a rhoi pob cyfle iddyn nhw adsefydlu. Mae prosiect SToMP neu Cefnogaeth gyda Phontio i Bersonél Milwrol yn sicrhau bod y rheini sydd yn y ddalfa yn cael cymorth arbenigol yn ystod eu carcharu ac wrth eu rhyddhau. Gall cyn-filwyr fod ag anghenion cymhleth, ac mae prosiectau fel hyn yn sicrhau bod yr anghenion hyn yn cael eu nodi a'u darparu ar eu cyfer. Yn y flwyddyn ddiwethaf, mae'r tîm wedi gweithredu eu llwybr system gyfan ledled holl garchardai Cymru, lle'r anogir cyn-filwyr i wella eu haddysg a dysgu sgiliau bywyd gwerthfawr i'w helpu i addasu i fywyd sifil. Y llynedd, llwyddodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru i gael cyllid y cyfamod i benodi swyddogion cyswllt lluoedd arfog i ddarparu cymorth cyson i gyn-filwyr a'u teuluoedd ledled yr holl awdurdodau lleol yng Nghymru. Rwyf wedi clywed yn uniongyrchol am y gwaith gwerthfawr y maen nhw'n ei wneud, fel trefnu diwrnod i gael cipolwg ar y byd adeiladu, a oedd yn rhoi cyfle i filwyr sy'n gadael gwasanaeth a chyn-filwyr gwrdd â chyflogwyr yn y sector adeiladu a pheirianneg sifil. Mae swyddogion cyswllt y lluoedd arfog hefyd wedi rhoi canllawiau'r cyfamod ar waith drwy'r rhan fwyaf o'r awdurdodau lleol yng Nghymru. Arweiniodd hyn at godi ymwybyddiaeth a hyfforddiant i staff fel y gallant nodi a rhoi sylw i anghenion y gymuned hon, gan gynnwys adolygu polisïau tai a chymorth a chyngor ar gyflogaeth, camddefnyddio sylweddau ac addysg. Ar draws awdurdodau lleol y gogledd, mae swyddogion cyswllt y lluoedd arfog wedi datblygu gwefan ranbarthol a fydd yn cynnwys gwybodaeth am gyfleoedd am waith gwirfoddol, digwyddiadau cymunedol a chymorth gyda defnyddio gwasanaethau. Bydd y mentrau hyn yn helpu'r gymuned hon o ran ei hiechyd a'i lles, ond hefyd yn cefnogi aelodau'r gymuned trwy amseroedd anodd yn eu bywydau. Dirprwy Lywydd, roedd y cyllid hwn i fod dod i ben yn 2019, ond rwy'n awyddus iawn i'r gwaith da barhau. Dyna pam yr wyf i heddiw yn cyhoeddi y bydd Llywodraeth Cymru yn cefnogi'r gwaith am ddwy flynedd ymhellach o 2019 gyda phecyn ariannu o £500,000. Dylai hyn ganiatáu i'r gwasanaethau a gaiff y gymuned o gyn-filwyr i gael eu hymgorffori mewn cymorth prif ffrwd gan awdurdodau lleol yn y blynyddoedd i ddod. Rwy'n hynod falch o ddweud bod Cymru wedi gwneud yn well na'r disgwyl o ran sicrhau arian y cyfamod: cafodd £1.37 miliwn ei ddyfarnu i brosiectau yng Nghymru yn ystod 2017-18, gan ddarparu cyfle inni adeiladu ar y gwasanaethau a roddwn i gymuned ein lluoedd arfog. Ddoe, roeddwn yn bresennol mewn cyfarfod o fwrdd cyfamod a chyn-filwyr gweinidogol y DU, lle cytunodd holl wledydd y Deyrnas Unedig ar strategaeth newydd ar gyfer cyn-filwyr. Yng Nghymru, byddwn yn cyflwyno strategaeth newydd pan fyddwn wedi cwblhau'r ymarfer cwmpasu presennol i nodi bylchau mewn gwasanaethau. Bydd canfyddiadau'r adroddiad hwn ar gael yn y gwanwyn. Gan gydnabod bod gan gyflogaeth ran ganolog yn y pontio llwyddiannus i fywyd sifil, mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio gyda phartneriaid allweddol i ddatblygu llwybr cyflogaeth. I ategu'r llwybr, rydym yn gweithio hefyd gyda Busnes yn y Gymuned i ddatblygu pecyn cymorth i gyflogwyr. Cynlluniwyd y pecyn cymorth i gyflogwyr i'w helpu i ddeall y sgiliau a'r priodoleddau y gall cyn-filwyr eu cynnig i ddarpar gyflogwyr. Bydd y dogfennau pwysig hyn yn llywio ac yn cyflwyno dewisiadau i filwyr sy'n gadael y lluoedd arfog a chyn-filwyr i gael gwaith ystyrlon. Hoffwn gymryd y cyfle heddiw i gyhoeddi y bydd y llwybr cyflogaeth yn cael ei lansio yn yr ychydig ddyddiau nesaf, a chadarnhau y byddwn yn lansio pecyn cymorth y cyflogwyr cyn toriad y Nadolig. Yn y gwanwyn, bydd y Llywodraeth hon hefyd yn darparu adroddiad blynyddol ar y cynnydd a wnaed yn cyflawni ein hymrwymiadau ar gyfer y gymuned hon. Rwy'n gobeithio y bydd gwaith y Llywodraeth hon wedi rhoi hyder i'r Aelodau ein bod yn cefnogi cymuned y cyn-filwyr. Rydym wedi cymryd camau mawr ymlaen, ond mae'n amlwg fod yna lawer mwy i'w wneud eto. Rwy'n siŵr y byddwn ni, gan weithio ar y cyd â'n partneriaid a Llywodraethau eraill yn y Deyrnas Unedig, yn parhau i wneud gwahaniaeth i'r gymuned hon. Hoffwn orffen y datganiad hwn gan ailadrodd yn syml eiriau'r Lleng Brydeinig Frenhinol: diolch i chi.