English: So, we've been consistent in calling for these rights to be protected. These joint committee report findings on the impact of Brexit on human rights also support many of our concerns. The initial letter to the First Minister notes, for example, that unlike in many other states, the right to equality in the UK is not protected by a constitutional bill of rights that would limit the extent to which equality could be eroded or removed by parliamentary legislation. EU law currently performs this backstop function. What has concerned us the most is the implications of the deal made between the UK and Welsh Governments to repeal the Law Derived from the European Union (Wales) Act 2018. As you'll be aware, the UK Government's European Union (Withdrawal) Act 2018 does not include the inclusion of the European charter of fundamental rights in UK law, despite an attempt to amend that Act to include it. This has led to the reasonable question, raised by the committee, as to how the Welsh Government intends to protect those rights. The response is underwhelming to say the least. I quote: 'These are matters which require careful consideration. We will work with the UK Government to seek assurances on individual rights in the coming months.' Well, that'll tell them, won't it? It's further disappointing that, when asked how it can ensure existing rights are not eroded, the Welsh Government fell back on citing the Human Rights Act 1998. More bizarre still, they cited their Government's commitment to rights by noting the incorporation of the United Nations principles for older persons into the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014. Really? This was only in that Act because one of their group pressed the wrong button and voted for an amendment to incorporate that. It was never in the Act because the Welsh Government wanted it to be in there. So, it's clear to us that much more needs to be done, and we need to make sure that the Welsh Government is doing everything possible to protect the rights of people in Wales post Brexit. That means no selling out to a UK Government held hostage by the fundamentalists of the DUP and Rees-Mogg. And it also means that we need a Welsh bill of rights. That's not the purpose of today's debate, but it is something that I will be returning to another time.
Welsh: Felly, rydym wedi galw'n gyson am amddiffyn yr hawliau hyn. Mae canfyddiadau'r adroddiad hwn gan y ddau bwyllgor ar y cyd ar effaith Brexit ar hawliau dynol hefyd yn cefnogi llawer o'n pryderon. Mae'r llythyr cychwynnol at y Prif Weinidog yn nodi, er enghraifft, yn wahanol i lawer o wledydd eraill, nad yw'r hawl i gydraddoldeb yn y DU wedi'i diogelu gan fil hawliau cyfansoddiadol a fyddai'n cyfyngu ar y graddau y gallai deddfwriaeth seneddol erydu neu ddiddymu cydraddoldeb. Mae cyfraith yr UE ar hyn o bryd yn cyflawni'r swyddogaeth wrth gefn hon. Yr hyn sy'n peri fwyaf o bryder i ni yw goblygiadau'r cytundeb a wnaed rhwng y DU a Llywodraeth Cymru i ddiddymu Deddf y Gyfraith sy'n Deillio o'r Undeb Ewropeaidd (Cymru) 2018. Fel y byddwch yn gwybod, nid yw Deddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018 Llywodraeth y DU yn cynnwys siarter hawliau sylfaenol Ewrop yng nghyfraith y DU, er gwaethaf ymgais i ddiwygio'r Ddeddf honno i'w chynnwys. Mae hyn wedi arwain at y cwestiwn rhesymol, a ofynnwyd gan y pwyllgor, ynglŷn â sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu amddiffyn yr hawliau hynny. Mae'r ymateb yn llai na boddhaol a dweud y lleiaf. Rwy'n dyfynnu: Mae'r rhain yn faterion a fydd yn galw am ystyriaeth ofalus. Byddwn yn gweithio gyda Llywodraeth y DU i geisio sicrwydd ynghylch hawliau unigol yn y misoedd sydd i ddod. Wel, dyna ddweud wrthynt, onid e? Pan ofynnwyd iddi sut y gall sicrhau na chaiff hawliau presennol eu herydu, mae'n siomedig fod Llywodraeth Cymru wedi bodloni ar ddyfynnu Deddf Hawliau Dynol 1998. Yn fwy rhyfedd byth, cyfeiriodd at ymrwymiad y Llywodraeth i hawliau drwy nodi'r ffaith bod egwyddorion y Cenhedloedd Unedig ar gyfer pobl hŷn wedi eu hymgorffori yn Neddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014. O ddifrif? Yr unig reswm y cafodd hyn ei gynnwys yn y Ddeddf honno oedd oherwydd bod un o'u grŵp wedi pwyso'r botwm anghywir ac wedi pleidleisio o blaid gwelliant i'w ymgorffori. Nid oedd yn y Ddeddf am fod Llywodraeth Cymru eisiau iddo fod yno. Felly, mae'n amlwg i ni fod angen gwneud llawer mwy, ac mae angen inni wneud yn siŵr fod Llywodraeth Cymru yn gwneud popeth sy'n bosibl i amddiffyn hawliau pobl yng Nghymru ar ôl Brexit. Mae hynny'n golygu peidio ag ildio i Lywodraeth y DU sy'n cael ei chadw'n wystl gan ffwndamentalwyr y Blaid Unoliaethol Ddemocrataidd a Rees Mogg. Ac mae hefyd yn golygu bod angen bil hawliau ar gyfer Cymru. Nid dyna yw diben y ddadl heddiw, ond mae'n rhywbeth y byddaf yn dychwelyd ato ar adeg arall.