techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, I say this to the Member: I share the WLGA's ambition for a three-year cycle - I wish I was in a position to do that for them - but we do not have a Welsh Government budget for the third year of this cycle because there has been no comprehensive spending review by the incoming Government, elected in June of this year, and in circumstances where I simply do not know how much money we will have available to use for all public services in Wales, I cannot give local government a sensible and reliable indicative budget for that third year. I wish I was in a position to do that, because I understand the points that they made to you and that you made this afternoon about that helping them to be able to plan. I made a judgment, Dirprwy Lywydd, that it was possible to provide a firm budget for next year and a reliably indicative budget for the second year in the budget that I laid on 3 October. Without the figures that I need from the UK Government about what the shape of the Welsh Government's budget will be in the third year, I simply didn't have reliable enough information to be able to give local government figures on which they could plan properly.
Welsh: Wel, dywedaf hyn wrth yr Aelod: rwy'n rhannu uchelgais Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru am gylch tair blynedd - carwn pe bawn mewn sefyllfa i wneud hynny drostynt - ond nid oes gennym gyllideb Llywodraeth Cymru ar gyfer trydedd flwyddyn y cylch hwn am na chynhaliwyd adolygiad cynhwysfawr o wariant gan y Llywodraeth newydd a etholwyd ym mis Mehefin eleni, ac mewn amgylchiadau lle nad wyf yn gwybod faint o arian a fydd ar gael inni ei ddefnyddio ar gyfer holl wasanaethau cyhoeddus Cymru, ni allaf roi cyllideb ddangosol synhwyrol a dibynadwy i lywodraeth leol ar gyfer y drydedd flwyddyn honno. Carwn pe bawn mewn sefyllfa i wneud hynny, gan fy mod yn deall y pwyntiau a wnaethant i chi ac a wnaethoch y prynhawn yma ynglŷn â'r modd y gallai hynny eu helpu i allu cynllunio. Dirprwy Lywydd, deuthum i'r casgliad ei bod yn bosibl darparu cyllideb gadarn ar gyfer y flwyddyn nesaf a chyllideb ddangosol ddibynadwy ar gyfer yr ail flwyddyn yn y gyllideb a gyflwynais ar 3 Hydref. Heb y ffigurau sydd eu hangen arnaf gan Lywodraeth y DU ynglŷn â pha siâp fydd ar gyllideb Llywodraeth Cymru yn y drydedd flwyddyn, nid oedd gennyf wybodaeth ddigon dibynadwy i roi ffigurau y gallai llywodraeth leol eu defnyddio i gynllunio'n briodol.
English: Yes, thanks for clarifying that. Of course, that lack of information would make it very difficult, so I take it that the situation regarding the UK Government and Scotland is therefore different from the situation regarding the UK Government and local government funding in Wales. Continuing with the theme of the financing of local government, you've stressed in the past to the WLGA the need to seek alternative sources of income. The WLGA say that this is currently easier for councils in England to achieve due to their power of general competence. We heard today that English councils have invested in petrol stations, in superstores and, in London, they even own their own shopping centres. If councils in Wales had the power of general competence, would this more entrepreneurial route be a good route for them to go down, do you think, or would there be too many potential drawbacks?
Welsh: Ie, diolch am yr eglurhad. Wrth gwrs, byddai diffyg gwybodaeth yn gwneud hynny'n anodd iawn, felly rwy'n cymryd bod y sefyllfa o ran Llywodraeth y DU a'r Alban yn wahanol, felly, i sefyllfa Llywodraeth y DU a chyllid llywodraeth leol yng Nghymru. Gan barhau â thema ariannu llywodraeth leol, yn y gorffennol rydych wedi pwysleisio'r angen i chwilio am ffynonellau incwm gwahanol i Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Dywed Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru fod hyn yn haws i gynghorau yn Lloegr ei gyflawni ar hyn o bryd oherwydd eu pŵer cymhwysedd cyffredinol. Clywsom heddiw fod cynghorau yn Lloegr wedi buddsoddi mewn gorsafoedd petrol, mewn archfarchnadoedd, ac yn Llundain, maent hyd yn oed yn berchen ar eu canolfannau siopa eu hunain. Pe bai gan gynghorau yng Nghymru bŵer cymhwysedd cyffredinol, a fuasai'r llwybr mwy entrepreneuraidd hwn yn llwybr da iddynt ei ddilyn, yn eich barn chi, neu a fuasai gormod o anfanteision posibl?
English: Well, Dirprwy Lywydd, I am keen to provide local authorities in Wales with a general power of competence. It was included in the draft Bill published during the last Assembly term and was widely welcomed by local authorities. It is one of the reasons why I'm keen to press ahead with local government reforms so we can bring a Bill in front of this Assembly that will provide local authorities in Wales with exactly that ability. I think they will want to look carefully at some of the ways in which those powers have been used across our border. I think that there are some positive lessons that can be learned from things that local authorities there may have been able to do. Some of the more speculative investments that have been made, of the sort that Mr Bennett outlined, are giving rise to some concerns in some parts of England about whether taxpayers' money has been reliably invested and whether it will give local taxpayers a proper return. Sometimes it's lucky to be going second in something because you are able to gain from the experience of those who've gone first. This is an area where I think Welsh local government will be able to reflect on the experience across our border, use the new power we are keen to give them where they can do it to advantage, but maybe not to be drawn into some areas of activity where proper returns and the levels of probity that we would expect may not be so easy to guarantee.
Welsh: Wel, Dirprwy Lywydd, rwy'n awyddus i roi pŵer cymhwysedd cyffredinol i awdurdodau lleol yng Nghymru. Roedd hynny'n rhan o'r Bil drafft a gyhoeddwyd yn ystod tymor diwethaf y Cynulliad ac fe'i croesawyd yn eang gan awdurdodau lleol. Mae'n un o'r rhesymau pam rwy'n awyddus i fwrw ymlaen â diwygio llywodraeth leol fel y gallwn gyflwyno Bil gerbron y Cynulliad hwn a fydd yn rhoi'r union allu hwnnw i awdurdodau lleol yng Nghymru. Credaf y byddant yn awyddus i edrych yn ofalus ar rai o'r ffyrdd y mae'r pwerau hynny wedi cael eu defnyddio dros y ffin. Credaf fod rhai gwersi cadarnhaol y gellir eu dysgu o bethau y gallai'r awdurdodau lleol yno fod wedi gallu eu gwneud. Mae rhai o'r buddsoddiadau mwy mentrus a wnaed, o'r math a amlinellodd Mr Bennett, yn achosi rhai pryderon mewn rhai rhannau o Loegr ynglŷn ag a yw arian y trethdalwyr yn cael ei fuddsoddi'n ddibynadwy ac a fydd yn darparu enillion priodol i drethdalwyr lleol. Weithiau, mae'n lwcus i fod yr ail i wneud rhywbeth gan y gallwch ddysgu o brofiad y rheini a aeth yn gyntaf. Dyma faes lle y credaf y gall llywodraeth leol yng Nghymru ystyried y profiad dros y ffin, a defnyddio'r pŵer newydd rydym yn awyddus i'w roi iddynt lle y gallant ei ddefnyddio er mantais, ond heb gael eu denu efallai i rai meysydd gweithgaredd lle na fuasai mor hawdd gwarantu'r enillion priodol a'r lefelau uniondeb y buasem yn eu disgwyl.
English: Yes, thank you. That, of course - . I think you need to have some kind of thought to the possible disadvantages, which you've outlined, so I think that's a sensible answer. Now, another development in England - [Interruption.] Another development in England is that at least one council has successfully set up a not-for-profit energy company. That is the Robin Hood Energy company in Nottingham. Now, if these powers of general competence did come to Wales, do you think that would be an idea that some local councils could effectively pursue here?
Welsh: Ie, diolch. Mae hynny, wrth gwrs - . Credaf fod angen i chi feddwl am yr anfanteision posibl, ac fe'u hamlinellwyd gennych, felly credaf fod hwnnw'n ateb synhwyrol. Nawr, datblygiad arall yn Lloegr - [Torri ar draws.] Datblygiad arall yn Lloegr yw bod o leiaf un cyngor wedi llwyddo i sefydlu cwmni ynni dielw. Robin Hood Energy yn Nottingham yw'r cwmni hwnnw. Nawr, pe bai'r pwerau cymhwysedd cyffredinol hyn yn dod i Gymru, a ydych yn credu y buasai hwnnw'n syniad y gallai rhai cynghorau lleol fynd ar ei drywydd yn effeithiol yma?
English: Well, Dirprwy Lywydd, there is a very long and proud history in Wales, dating back many years - and particularly during the inter-war years - of municipal socialism, in which local authorities were indeed the direct suppliers of utility services like water and like energy. Now, I am keen to see some of that spirit reinvented in the modern era. You can't do it exactly as it was done then, but finding new ways in which local authorities can provide services, which make sure that those - and this is the case in the Nottinghamshire scheme, isn't it? The scheme is focused on making sure that those who have the least ability to pay bills are not further disadvantaged by being drawn into the most expensive forms of tariff. By organising it on a public basis and a not-for-profit distribution basis, it is more possible to make sure that tariffs are available that protect those who need that protection the most. I'm sure there will be some Welsh local authorities who will want to look at that experience and see whether they will be able to do more of that sort here in Wales.
Welsh: Wel, Dirprwy Lywydd, mae gennym hanes hir a balch iawn yng Nghymru, sy'n dyddio'n ôl dros nifer o flynyddoedd - ac yn enwedig yn ystod y blynyddoedd rhwng y ddau ryfel byd - o sosialaeth ddinesig, lle'r oedd awdurdodau lleol yn wir yn gyflenwyr uniongyrchol i wasanaethau cyfleustodau fel dŵr ac ynni. Nawr, rwy'n awyddus i weld rhywfaint o'r ysbryd hwnnw'n cael ei ailddyfeisio yn y cyfnod modern. Ni allwch wneud pethau'n union fel y caent eu gwneud bryd hynny, ond mae dod o hyd i ffyrdd newydd y gall awdurdodau lleol ddarparu gwasanaethau, gan sicrhau eu bod - ac onid yw hyn yn wir am y cynllun yn Swydd Nottingham? Mae'r cynllun yn canolbwyntio ar sicrhau nad yw'r rhai sydd leiaf abl i dalu biliau o dan anfantais bellach wrth gael eu denu at y mathau drytaf o dariff. Drwy drefnu pethau ar sail gyhoeddus ac ar sail dosbarthu dielw, mae'n fwy posibl sicrhau bod tariffau ar gael sy'n diogelu'r rheini sydd angen eu diogelu fwyaf. Rwy'n siŵr y bydd rhai awdurdodau lleol yng Nghymru yn awyddus i edrych ar y profiad hwnnw a gweld a allant wneud mwy o'r math hwnnw o beth yma yng Nghymru.
English: Thank you very much. Question 3 - Adam Price.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Cwestiwn 3 - Adam Price.
English: Dirprwy Lywydd, the pay cap imposed by the UK Government should end, and the UK Government, not Welsh public services, must find the money to do so.
Welsh: Dirprwy Lywydd, dylai'r cap cyflog a osodwyd gan Lywodraeth y DU ddod i ben, a rhaid i Lywodraeth y DU, nid gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru, ddod o hyd i'r arian i wneud hynny.
English: Well, the Scottish Government, last month, in its programme for government, has committed to scrapping the pay cap for NHS staff, for teachers, for civil servants and other hard-pressed public sector workers. Responding to this, the interim leader of the Labour Party in Scotland, Alex Rowley, said: This SNP u-turn is long overdue, and it is welcome to see that' finance secretary Derek Mackay has finally followed Labour's lead to end the pay cap.' Now, Labour are calling for the Westminster Government to scrap the pay cap. They're applauding the Scottish Government in scrapping the pay cap. But, in the case of the one Government where they could end it themselves, they're refusing to do so. Isn't this rank hypocrisy of the worst kind?
Welsh: Wel, y mis diwethaf ymrwymodd Llywodraeth yr Alban, yn ei rhaglen lywodraethu, i gael gwared ar y cap cyflog ar gyfer staff y GIG, ar gyfer athrawon, ar gyfer gweision sifil a gweithwyr eraill yn y sector cyhoeddus sy'n ei chael yn anodd. Wrth ymateb i hyn, dywedodd arweinydd dros dro'r Blaid Lafur yn yr Alban, Alex Rowley: Mae'n hen bryd i'r SNP wneud y tro pedol hwn, ac mae'n braf gweld bod yr ysgrifennydd cyllid Derek Mackay wedi dilyn arweiniad Llafur wrth gael gwared ar y cap cyflog o'r diwedd. Nawr, mae Llafur yn galw ar Lywodraeth San Steffan i gael gwared ar y cap cyflog. Maent yn canmol Llywodraeth yr Alban am gael gwared ar y cap cyflog. Ond mae'r unig Lywodraeth a allai gael gwared arno eu hunain yn gwrthod gwneud hynny. Onid rhagrith o'r math gwaethaf yw hyn?
English: What it is, Dirprwy Lywydd, is a reflection of the different levers available to different Governments in parts of the United Kingdom. I am meeting Derek Mackay tomorrow. I look forward to discussing with him how far he has got in his plans. We don't have much detail yet, either of the extent to which the pay cap will be able to be lifted in Scotland, or how he intends to pay for that, but his ability to raise funds is of a different order to ours, and he does not have to make some of the arguments I have to make about the UK Government's impact on our budget. So, I look forward to discussing it further with him, but the difference lies not in the sense that Adam Price outlined, but in the different set of tools and capacities that different parts of the United Kingdom have to take action in this area.
Welsh: Adlewyrchiad yw hyn, Dirprwy Lywydd, o'r gwahanol ddulliau sydd ar gael i Lywodraethau gwahanol mewn rhannau o'r Deyrnas Unedig. Rwy'n cyfarfod â Derek Mackay yfory. Edrychaf ymlaen at drafod gydag ef pa mor bell y mae wedi mynd gyda'i gynlluniau. Nid oes gennym lawer o fanylion eto ynglŷn ag i ba raddau y gellir cael gwared ar y cap cyflog yn yr Alban, na sut y mae'n bwriadu talu am hynny, ond mae ei allu i godi arian yn wahanol iawn i'n gallu ninnau, ac nid oes yn rhaid iddo wneud rhai o'r dadleuon sy'n rhaid i mi eu gwneud ynglŷn ag effaith Llywodraeth y DU ar ein cyllideb. Felly, edrychaf ymlaen at drafod hynny ymhellach gydag ef, ond nid yw'r gwahaniaeth yn ymwneud â'r hyn a amlinellodd Adam Price, ond yn hytrach, mae'n ymwneud â'r set wahanol o offer a galluoedd sydd gan wahanol rannau o'r Deyrnas Unedig i roi camau gweithredu ar waith yn y maes hwn.
English: Public sector workers in Wales deserve a pay rise. Public sector workers in Wales need a pay rise. They're still paying the price for the casino capitalist bankers who took us into an economic crisis. Does the Cabinet Secretary agree that Westminster needs to end austerity and increase the budget allocation to Wales so that we will be able to give workers in Wales the well-deserved pay rise that they really should get?
Welsh: Mae gweithwyr y sector cyhoeddus yng Nghymru yn haeddu codiad cyflog. Mae angen codiad cyflog ar weithwyr y sector cyhoeddus yng Nghymru. Maent yn dal i dalu'r pris am y bancwyr casino cyfalafol a aeth â ni i mewn i argyfwng economaidd. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno bod angen i San Steffan ddod â chyni i ben a chynyddu'r dyraniad cyllidebol i Gymru fel y gallwn roi'r codiad cyflog haeddiannol y dylai gweithwyr yng Nghymru ei gael?
English: Dirprwy Lywydd, I entirely agree with what Mike Hedges has said. Of course public sector workers in Wales deserve to be properly paid for the work that they do, and he's absolutely right to point to the fact that people who struggle on on wages that have not been increased year on year ask how it turned out that they were responsible for the banking crisis of a decade ago while those who were responsible for it appear to have to shoulder a good deal less of that burden. Mike is absolutely right as well, Dirprwy Lywydd, in saying that, just as the pay cap in Wales should be lifted, then the responsibility for paying for lifting that cap, for that policy in the first place, must come from those who are responsible for it. They must provide the money. The First Minister has provided a guarantee that if a cap is raised in November's budget and the money flows to Wales to lift that cap, every penny of that will be devoted to that purpose.
Welsh: Dirprwy Lywydd, rwy'n cytuno'n llwyr â'r hyn a ddywedodd Mike Hedges. Wrth gwrs, mae gweithwyr y sector cyhoeddus yng Nghymru yn haeddu cael eu talu'n iawn am y gwaith y maent yn ei wneud, ac mae'n llygad ei le wrth nodi'r ffaith bod pobl sy'n ymdrechu i ymdopi ar gyflogau nad ydynt wedi codi o un flwyddyn i'r llall yn gofyn sut mai hwy oedd yn gyfrifol am yr argyfwng bancio ddegawd yn ôl, tra bo'r rhai a oedd yn gyfrifol amdano i'w gweld yn gorfod ysgwyddo llawer iawn llai o'r baich hwnnw. Mae Mike yn llygad ei le hefyd, Dirprwy Lywydd, yn dweud, yn union fel y dylid cael gwared ar y cap cyflog yng Nghymru, fod yn rhaid i'r cyfrifoldeb am dalu i gael gwared ar y cap hwnnw, am y polisi hwnnw yn y lle cyntaf, ddod gan y rhai sy'n gyfrifol amdano. Rhaid iddynt hwy ddarparu'r arian. Os ceir gwared ar y cap yng nghyllideb mis Tachwedd a bod yr arian yn llifo i Gymru er mwyn cael gwared ar y cap hwnnw, mae'r Prif Weinidog wedi gwarantu y bydd pob ceiniog ohono'n cael ei neilltuo at y diben hwnnw.
English: Whilst we in UKIP recognise that the public sector pay cap must be brought to an end and all employees, not just a chosen few, should be paid commensurate with their work grades, we also believe that there are huge opportunities to avoid the high levels of waste in some parts of the public sector. Bureaucracy and waste are still prevalent in the NHS and, in some instances, could be said to be at epidemic levels. Does the Cabinet Secretary agree that only by reducing the huge levels of bureaucratic staffing endemic in our public services will we be able to fund true front-line staff, with salaries commensurate with their responsibilities, and this on a sustainable basis?
Welsh: Er ein bod ni yn UKIP yn cydnabod bod yn rhaid cael gwared ar y cap ar gyflogau'r sector cyhoeddus ac y dylid talu pob gweithiwr, nid ychydig o rai dethol yn unig, yn gymesur â'u graddfeydd gwaith, rydym hefyd yn credu bod cyfleoedd enfawr i osgoi'r lefelau uchel o wastraff mewn rhai rhannau o'r sector cyhoeddus. Mae biwrocratiaeth a gwastraff yn gyffredin o hyd yn y GIG, ac mewn rhai achosion, gellid dweud eu bod ar lefelau epidemig. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno mai trwy leihau'r lefelau enfawr o staffio biwrocrataidd sy'n endemig yn ein gwasanaethau cyhoeddus yn unig y gallwn ariannu'r staff sydd ar y rheng flaen go iawn, gyda chyflogau sy'n gymesur â'u cyfrifoldebau, a gwneud hynny ar sail gynaliadwy?
English: I don't agree with the point the Member has made in the way that he makes it. I would have agreed with him had he simply said that there are always efficiencies that can be made and ought to be made in public services. That is undoubtedly true. To go on, though, to make some far more sweeping assertion that public services are bloated bureaucracies just flies in the face of what we know about them. Many of our public services have very hollowed-out centres, have reduced the capacity that they have at the centre to run very large and very complex organisations to what I regard as the minimum sustainable level. Does that mean that they should not go on trying to make sure that money is squeezed out and put in the front line? No, it doesn't. Should that money go to people who are providing front-line services? Yes, it should. Should that money be directed to a chosen few, as the Chief Secretary to the Treasury has suggested? No, it shouldn't.
Welsh: Nid wyf yn cytuno â phwynt yr Aelod yn y ffordd y mae'n ei wneud. Buaswn wedi cytuno gydag ef pe bai ond wedi dweud bod yna bob amser arbedion effeithlonrwydd y gellir eu gwneud ac y dylid eu gwneud mewn gwasanaethau cyhoeddus. Mae hynny'n sicr yn wir. Serch hynny, mae bwrw ymlaen i wneud honiad llawer mwy eithafol fod gwasanaethau cyhoeddus yn fiwrocratiaethau chwyddedig yn mynd yn groes i'r hyn y gwyddom amdanynt. Mae llawer o'n gwasanaethau cyhoeddus wedi eu diberfeddu i raddau helaeth, ac maent wedi lleihau eu gallu yn y canol i redeg sefydliadau mawr a chymhleth iawn ar yr hyn yr ystyriaf yn lefel isaf i allu bod yn gynaliadwy. A yw hynny'n golygu na ddylent barhau i geisio sicrhau bod arian yn cael ei wasgu allan a'i roi i'r rheng flaen? Nac ydy. A ddylai'r arian hwnnw fynd i'r bobl sy'n darparu gwasanaethau rheng flaen? Dylai. A ddylai'r arian hwnnw gael ei gyfeirio at rai pobl ddethol, fel y mae Prif Ysgrifennydd y Trysorlys wedi awgrymu? Na ddylai.
English: I thank the Member for that question. A large proportion of local government spending helps prevent difficulties from occurring or those difficulties from deteriorating further. In order to assist all local authorities in these endeavours, I have decided to provide an additional £1.77 million over and above the local government settlement to ensure that no local authority in Wales sees its budget reduced by more than 1 per cent compared to the current year.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Mae cyfran fawr o wariant llywodraeth leol yn helpu i atal anawsterau rhag digwydd, neu i atal yr anawsterau hynny rhag dirywio ymhellach. Er mwyn cynorthwyo pob awdurdod lleol gyda'r ymdrechion hyn, rwyf wedi penderfynu darparu £1.77 miliwn yn ychwanegol at y setliad llywodraeth leol i sicrhau na fydd cyllideb unrhyw awdurdod lleol yng Nghymru yn gostwng fwy nag 1 y cant o gymharu â'r flwyddyn gyfredol.
English: Diolch. Well, in fact, this question was raised with me by the Red Cross and, after that, I wrote to you with a written question, and your reply recognised that local government is responsible for a range of preventative services, but similarly, then, responded with reference to local government funding in the round. What consideration have you therefore given to financial provision in the context that sustainable, community-driven development at local authority level, mobilising individuals, associations and institutions to come together and build on their social, cultural and material assets, putting them at the heart of decisions, will prevent care needs from becoming more serious and therefore save money for local authorities at times of budget reduction and the opposite?
Welsh: Diolch. Wel, mewn gwirionedd, y Groes Goch a dynnodd fy sylw at y cwestiwn hwn, ac ar ôl hynny, ysgrifennais atoch gyda chwestiwn ysgrifenedig, ac roedd eich ateb yn cydnabod bod llywodraeth leol yn gyfrifol am ystod o wasanaethau ataliol, ond yn yr un modd, wedyn, fe ymateboch chi gan gyfeirio at gyllid llywodraeth leol yn gyffredinol. Pa ystyriaeth a roesoch, felly, i ddarpariaeth ariannol yn y cyd-destun y bydd datblygiadau cynaliadwy dan arweiniad y gymuned ar lefel awdurdodau lleol sy'n ysgogi unigolion, cymdeithasau a sefydliadau i ddod at ei gilydd ac adeiladu ar eu hasedau cymdeithasol, diwylliannol a materol, gan sicrhau eu bod yn ganolog wrth wneud penderfyniadau, yn atal anghenion gofal rhag dod yn fwy difrifol, ac felly'n arbed arian i awdurdodau lleol ar adegau pan fo'r gyllideb yn lleihau ac fel arall?
English: Well, Dirprwy Lywydd, I regularly agree with what Mark Isherwood says about the need for all public services to regard their users as assets, to make sure that, when people are involved with public services, they are not regarded as problems to be solved, but as joint participants in the business of bringing about improvement. That sense of co-production is particularly important in preventative services. We're very lucky in Wales to have such a vibrant third sector that helps to mobilise citizens in exactly that way, and I have always believed that local authorities that seek to engage their citizens in that positive way are likely to be able to make greater impacts with the budgets they have, particularly at the preventative end.
Welsh: Wel, Dirprwy Lywydd, rwy'n cytuno'n rheolaidd â'r hyn y dywed Mark Isherwood ynglŷn â'r angen i'r holl wasanaethau cyhoeddus ystyried eu defnyddwyr fel asedau, er mwyn sicrhau, pan fo pobl yn ymwneud â gwasanaethau cyhoeddus, nad ydynt yn cael eu hystyried yn broblemau i'w datrys, ond yn gyd-gyfranogwyr yn y gwaith o sicrhau gwelliant. Mae'r ymdeimlad hwnnw o gydgynhyrchu'n arbennig o bwysig mewn gwasanaethau ataliol. Rydym yn ffodus iawn yng Nghymru fod ein trydydd sector mor fywiog ac yn helpu i ysgogi dinasyddion yn yr union ffordd honno, ac rwyf bob amser wedi credu bod awdurdodau lleol sy'n ceisio ymgysylltu â'u dinasyddion yn y ffordd gadarnhaol honno yn debygol o allu cael mwy o effaith gyda'r cyllidebau sydd ganddynt, yn enwedig mewn perthynas ag atal.