English: It's a pleasure to speak in a debate that had its own cinematic trailer, which featured Professor Karel Williams on his visit to the Pierhead that Julie Morgan mentioned. It's an unusual personal honour to be elected to represent, here in the National Assembly for Wales, your community and the one in which you were born and brought up. It encourages reflection on what the place that's always been home can be. As an academic, I've been interested in business and the roles small firms play in our economy. I've interviewed for my own research many business owners in south Wales and the west of England. However, in preparation for this debate today, I took a walk down Hanbury Road and High Street in Bargoed, and I reflected on the businesses that operate there, from Rossi's cafe and Chisholms' carpets to Thomas's pet and garden supplies, which has been there since the 1950s. I took time to appreciate their existence, the role that they've played in my background and in my life as I went to school at Heolddu. Indigenous businesses, buffered but unbowed, provide goods and services that contribute to our everyday lives. These businesses, rooted in our different communities, are far from immune from global economic shocks, but they are the necessary foundation to our local economies. As noted in the motion, small firms can thrive in such an environment and are less likely to leave, and, instead, can become embedded in their local supply chains. Here, they can grow and contribute to regeneration within our town centres. My own understanding of this is heavily based on the concept of social capital. Whereas human capital refers to the knowledge and skills held by the individual, social capital refers to the extent to which that individual can gain further benefits from the knowledge that exists in their environment. Small businesses know this intuitively and connect with each other in a way that simply does not happen with larger firms, and, indeed, there is more of a hostile experience with larger firms. Using what is termed 'bridging' social capital, described also by Mark Granovetter in his seminal work as 'the strength of weak ties', firms form economic relationships that become social in nature and participants gain personal understanding, abiding trust and a deeper knowledge of one another. You may have seen it when you use local businesses and the way they talk about 'we' and 'us'. There's a body of research that suggests that transfers of knowledge between small firms influences growth and this itself is influenced by the business network that supports social capital. It's been argued that in order to be beneficial in the long term, networks need to be extended beyond local social contexts, and this is important, because the topography of the south Wales Valleys has been a barrier to this, and the consequence has been low-paid, low-skills work in the foundational economy. Our environment encourages us to think in terms of our connections with the city, rather than looking to our eastern and western valley neighbours. And, alongside my colleague Vikki Howells AM, I advocate a change in our thinking and our language. We should consider our communities from Cynon to Blaenau Gwent as the northern valleys, connected and interdependent places, and not spokes linking to a vibrant city hub. By doing so, we will gain a better understanding of how we can regenerate our economic prosperity, tackle infrastructural challenges, and grow social capital. A foundational economy should stretch across the northern valleys. In his evidence to the Economy, Infrastructure and Skills Committee's inquiry into the rail franchise and the metro, Dr Mark Lang - mentioned already by Adam Price - cites the fact that there is a 'lack of international evidence to support the view that transport investment leads to positive economic or social outcomes'. He also raises concerns that a 'lack of a detailed spatial understanding of South East Wales against which to plan an integrated transport network' can be inhibitive. It's as well to voice these concerns, and the committee will consider them in detail. I don't dispute the view that cross-valley connections alone will assist growth. But, if our communities are to prosper, if we are to connect in a way that we haven't in my lifetime, if we are to harness the potential of our reserves of social capital, then we need to make these connections to that social capital, across the northern valleys.
Welsh: Mae'n bleser gennyf siarad mewn dadl gyda'i rhagflas sinematig ei hun, gyda'r Athro Karel Williams ar ei ymweliad â'r Pierhead fel y soniodd Julie Morgan. Mae'n anrhydedd personol anarferol i gael eich ethol i gynrychioli eich cymuned, lle y cawsoch eich geni a'ch magu, yma yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru. Mae'n ysgogi'r meddwl ynglŷn â beth y byddai'r hyn sydd bob amser wedi bod yn gartref yn gallu bod. Fel academydd, mae gennyf ddiddordeb mewn busnes a'r rolau y mae cwmnïau bach yn eu chwarae yn ein heconomi. Rwyf wedi cyfweld llawer o berchnogion busnes yn ne Cymru a gorllewin Lloegr ar gyfer fy ymchwil. Fodd bynnag, wrth baratoi ar gyfer y ddadl hon heddiw, euthum am dro ar hyd Heol Hanbury a'r stryd fawr ym Margoed, a meddyliais am y busnesau sy'n gweithredu yno, o gaffi Rossi a charpedi Chisholms' i gyflenwyr anifeiliaid anwes a gardd Thomas, sydd wedi bod yno ers y 1950au. Treuliais amser yn gwerthfawrogi eu bodolaeth, y rhan y maent wedi chwarae yn fy nghefndir ac yn fy mywyd wrth i mi fynd i'r ysgol yn Heolddu. Mae busnesau cynhenid, sydd wedi cael eu taro ond heb eu trechu, yn darparu nwyddau a gwasanaethau sy'n cyfrannu at ein bywydau bob dydd. Mae'r busnesau hyn sydd wedi'u gwreiddio yn ein cymunedau gwahanol yn bell o fod yn ddiogel rhag ergydion economaidd byd-eang, ond hwy yw'r sylfaen angenrheidiol i'n heconomïau lleol. Fel y nodwyd yn y cynnig, gall cwmnïau bach ffynnu mewn amgylchedd o'r fath ac maent yn llai tebygol o adael, ac yn lle hynny, gallant wreiddio yn eu cadwyni cyflenwi lleol. Yma, gallant dyfu a chyfrannu at adfywio canol y dref. Mae fy nealltwriaeth i o hyn yn seiliedig i raddau helaeth ar y cysyniad o gyfalaf cymdeithasol. Mae cyfalaf dynol yn cyfeirio at y wybodaeth a'r sgiliau sydd gan yr unigolyn, ac mae cyfalaf cymdeithasol yn cyfeirio at y graddau y gall unigolion elwa ymhellach ar y wybodaeth sy'n bodoli yn eu hamgylchedd. Mae busnesau bach yn gwybod hyn yn reddfol ac yn cysylltu â'i gilydd mewn ffordd nad yw'n digwydd gyda chwmnïau mwy, ac yn wir, mae'r profiad yn fwy gelyniaethus ymhlith cwmnïau mwy o faint. Gan ddefnyddio'r hyn a elwir yn gyfalaf cymdeithasol 'pontio', a ddisgrifir hefyd gan Mark Granovetter yn ei waith arloesol fel 'cryfder cysylltiadau gwan', mae cwmnïau'n ffurfio cydberthnasoedd economaidd sy'n dod yn gymdeithasol eu natur ac mae cyfranogwyr yn ennill dealltwriaeth bersonol, ymddiriedaeth barhaus a gwybodaeth ddyfnach am ei gilydd. Efallai eich bod wedi'i weld pan fyddwch yn defnyddio busnesau lleol a'r ffordd y maent yn siarad am 'ni'. Mae yna gorff o ymchwil sy'n awgrymu bod trosglwyddo gwybodaeth rhwng cwmnïau bach yn dylanwadu ar dwf ac mae hyn ynddo'i hun yn cael ei ddylanwadu gan y rhwydwaith busnes sy'n cefnogi cyfalaf cymdeithasol. Er mwyn bod o fudd yn y tymor hir, dadleuwyd bod angen ymestyn rhwydweithiau y tu hwnt i gyd-destunau cymdeithasol lleol, ac mae'n bwysig am fod topograffi Cymoedd de Cymru wedi bod yn rhwystr i hyn, a'r canlyniad yw gwaith ar gyflogau isel nad yw'n galw am lefel uchel o sgiliau yn yr economi sylfaenol. Mae ein hamgylchedd yn ein hannog i feddwl mewn perthynas â'n cysylltiadau â'r ddinas, yn hytrach nag edrych ar ein cymdogion yn y cymoedd i'r dwyrain a'r gorllewin. Ac ar y cyd â fy nghyd-Aelod Vikki Howells AC, rwy'n dadlau dros newid yn ein ffordd o feddwl a'n defnydd o iaith. Dylem ystyried ein cymunedau o Gwm Cynon i Flaenau Gwent fel y cymoedd gogleddol, lleoedd cysylltiedig a chyd-ddibynnol, ac nid sbôcs yn cysylltu â chanol dinesig bywiog. Drwy wneud hynny, cawn well dealltwriaeth o sut y gallwn adfywio ein ffyniant economaidd, mynd i'r afael â heriau seilwaith, a thyfu cyfalaf cymdeithasol. Dylai economi sylfaenol ymestyn ar draws y cymoedd gogleddol. Yn ei dystiolaeth i ymchwiliad Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau i'r fasnachfraint reilffyrdd a'r metro, mae Dr Mark Lang - a grybwyllwyd eisoes gan Adam Price - yn cyfeirio at y ffaith fod yna 'ddiffyg tystiolaeth ryngwladol i gefnogi'r farn fod buddsoddiad trafnidiaeth yn arwain at ganlyniadau economaidd neu gymdeithasol cadarnhaol'. Mae hefyd yn mynegi pryderon y gallai 'diffyg dealltwriaeth ofodol fanwl o dde-ddwyrain Cymru ar gyfer cynllunio rhwydwaith trafnidiaeth integredig' fod yn llesteiriol. Mae'n werth lleisio'r pryderon hyn, a bydd y pwyllgor yn eu hystyried yn fanwl. Nid wyf yn amau'r farn y bydd cysylltiadau ar draws y cymoedd ynddynt eu hunain yn cynorthwyo twf. Ond os yw ein cymunedau i ffynnu, os ydym i gysylltu mewn ffordd nad ydym wedi'i wneud yn fy oes, os ydym i harneisio potensial ein cronfeydd wrth gefn o gyfalaf cymdeithasol, yna mae angen i ni wneud y cysylltiadau hyn â'r cyfalaf cymdeithasol ar draws y cymoedd gogleddol.