English: Diolch, Llywydd. I do welcome the debate on these very important issues. The publication of the Wales Governance Centre report, 'Sentencing and Immediate Custody in Wales', is very timely, building on their earlier report, published in the summer of last year, specifically 'Imprisonment in Wales: A Factfile'. The findings of this report from the governance centre will, of course, assist us in further establishing a clearer picture of the criminal justice system in Wales. The report has also further highlighted the importance of needing Wales-specific data in understanding justice policy and practice. I discussed that with Dr Robert Jones when I met him following the publication of his report. I commended them - the centre and Robert Jones - for their work and for the ongoing engagement that the governance centre has with the Welsh Government. I took the opportunity also to say I valued the briefing on the important work he's been undertaking, including a briefing for me on the research they're undertaking for the justice commission. I'd like to comment on the wide range of policy points raised in the motion today. I, too, see the need for a different sort of criminal justice system in Wales that's rooted in rehabilitation and the community, as the motion indicates and as has been expressed today in this Chamber. We need to gain a better understanding of why people end up in prison and what we could do to prevent them from going to prison, often for short sentences, which, as has been said, can have a devastating impact on their lives and the lives of their families and communities.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwy'n croesawu'r ddadl ar y materion pwysig hyn. Mae cyhoeddi adroddiad Canolfan Llywodraethiant Cymru, 'Dedfrydu a Dalfa yng Nghymru', yn amserol iawn, ac yn adeiladu ar eu hadroddiad cynharach, a gyhoeddwyd yn yr haf y llynedd, sef 'Carcharu yng Nghymru: Ffeil Ffeithiau'. Wrth gwrs, bydd canfyddiadau'r adroddiad hwn gan y ganolfan llywodraethiant yn ein cynorthwyo i sefydlu darlun cliriach eto o'r system cyfiawnder troseddol yng Nghymru. Mae'r adroddiad wedi tynnu sylw pellach hefyd at bwysigrwydd yr angen am ddata sy'n benodol i Gymru er mwyn deall polisi ac ymarfer cyfiawnder. Trafodais hynny gyda Dr Robert Jones pan gyfarfûm ag ef ar ôl cyhoeddi ei adroddiad. Roeddwn yn eu cymeradwyo - y ganolfan a Robert Jones - am eu gwaith ac am yr ymgysylltiad parhaus sydd gan y ganolfan llywodraethiant â Llywodraeth Cymru. Achubais ar y cyfle hefyd i ddweud fy mod yn gwerthfawrogi'r briff ar y gwaith pwysig y bu'n ei wneud, gan gynnwys briff ar fy nghyfer ar yr ymchwil y maent yn ei wneud ar gyfer y comisiwn cyfiawnder. Hoffwn wneud sylwadau ar yr amrywiaeth eang o bwyntiau polisi a godir yn y cynnig heddiw. Rwyf innau hefyd yn gweld yr angen am fath gwahanol o system cyfiawnder troseddol yng Nghymru sydd wedi'i wreiddio mewn adsefydlu ac yn y gymuned, fel y dynoda'r cynnig ac fel a fynegwyd yn y Siambr heddiw. Mae angen inni gael gwell dealltwriaeth o pam y mae pobl yn cael eu carcharu a beth y gallem ei wneud i'w hatal rhag mynd i'r carchar, am ddedfrydau byr yn aml, sydd, fel y dywedwyd, yn gallu cael effaith ddinistriol ar eu bywydau a bywydau eu teuluoedd a'u cymunedau.