English: In addition to our respective committees' scrutiny of the draft budget for 2019-20, this year the Finance Committee, the Children, Young People and Education Committee and the Equality, Local Government and Communities Committee felt the time had come to combine our efforts to examine the impact of the Welsh Government's budget decisions, focusing on equalities, children and young people. We therefore jointly gathered evidence from the Equality and Human Rights Commission, the Children's Commissioner for Wales, Mark Drakeford AM, who was at the time the Cabinet Secretary for Finance, and Julie James AM, who was the then leader of the house with responsibility for equality. We have also sought the views of the Future Generations Commissioner for Wales throughout this process. As this is a joint debate, I will focus my contribution on our principal findings, allowing Chairs Lynne Neagle and John Griffiths to share the perspectives of their own committee portfolios. Our report makes five recommendations, all of which the Welsh Government has either accepted or accepted in principle. We have reached one overarching conclusion, namely that we need to go back to fundamental principles. That's the overarching conclusion that we've reached, but there are a number of specific recommendations emanating from that. Our first recommendation asks the Welsh Government to clearly set out in greater detail the strategic integrated impact assessment process, its purpose and the expected outcomes, following, of course, engagement with and agreement from the relevant statutory commissioners. We do feel that the Welsh Government needs to be clear about why it conducts an assessment, who uses that assessment, what they hope to understand from it, the best method for presenting it, and what the process is. This needs to be done, of course, with the assistance of the various statutory commissioners, and we are concerned at the lack of involvement they reported having in the development of the Welsh Government's integrated impact assessment tool. We feel that these tools should be used to inform, steer and influence change. Collectively, the commissioners were concerned that they appear to be used to reflect or justify decisions that have already been made. We therefore welcome the Minister's commitment to work with the relevant statutory commissioners to provide greater clarity on the purpose and expected outcomes of the SIIA process. Of course, we acknowledge that amalgamating many different impact assessments is no easy task, and we recognise the Welsh Government's efforts to draw a multitude of information into one SIIA. However, to provide a credible foundation for scrutiny, impact assessments need to clearly demonstrate the evidence base on which they draw, and we must ensure that this is not diluted as a result of this integration. Impact assessments are critical tools for Government transparency and, if they are to have any value, they must meaningfully inform financial allocations. More detail is required as to how decisions have been reached, and we have repeatedly called for the Welsh Government to detail where spending decisions may have negative as well, of course, as positive impacts, which are the ones that we usually hear about. As things stand, it is not clear what factors have steered decision making without seeing the work behind the SIIA. Consequently, we have recommended that the Welsh Government publish all of its individual impact assessments to a central location, which can then be referenced by the SIIA. In her response, the Minister says that, 'Individual impact assessments on significant decisions are generally published as part of policy documentation on the Welsh Government website.' However, there does not appear to be any systematic publication of those impact assessments. The Minister has agreed in principle to this recommendation, indicating that she needs to consider further whether publication in a central area would aid accessibility, understanding and transparency. We fully acknowledge the value in publishing impact assessments alongside the related policy documents. Of course, the same is also true of publishing individual impact assessments alongside the SIIA. During our joint scrutiny, it became apparent that expert stakeholders are unclear about the basic principles and processes behind the Welsh Government's approach to the budget impact assessment and the distinction between the SIIA and the new integrated impact assessment tool. Our third recommendation calls on the Welsh Government to undertake a focused piece of work to consider the progress made in relation to SIIAs at the end of this Assembly, including the integrated impact assessment tool that it has developed. The Minister has accepted this recommendation, acknowledging the need to review and improve the process and the tool. Her response refers to testing alternate approaches alongside preparations for the forthcoming budget and looking at whether this work could be supported by the future generations commissioner's journey checker. It would be helpful if the Minister could provide more information on the alternate approaches being tested and the timescales involved, as well as, perhaps, indicating when she anticipates completing the 2019 review of the integrated impact assessment tool. Our remaining recommendations relate to the integration of legislation and fears that specific duties are minimised or displaced by others in decision making. Our fourth recommendation seeks a commitment from the Welsh Government to using the well-being of future generations Act as a framework for the SIIA. Given the focus of our joint scrutiny, we believe that priority should be given to working with the children's commissioner and Equality and Human Rights Commission to ensure that the legislative requirements in relation to equality and children's rights are fully and effectively reflected in the assessment process. The Minister has committed to continue to use the Act to frame and inform budget proposals and the integrated impact assessment tool, but she acknowledges that further work is needed. Indeed, the future generations commissioner does not consider that this has happened sufficiently to date in the budget process. We welcome the Welsh Government's commitment to continue the dialogue with key stakeholders and with statutory commissioners, which will be crucial to ensuring that satisfying its various legal obligations is not weakened in an integrated approach and that transparency in its decision making is improved. During our evidence session, the then leader of the house indicated that she had commissioned a piece of research exploring the best way of incorporating various international treaties and the equality Act's socioeconomic duty into Welsh law alongside existing duties. She also explained that a meeting of the future generations commissioner's advisory committee in November of last year would allow all of the commissioners to collectively discuss the opportunities and challenges of the integrated impact assessments. So, our final recommendation sought an update on the outcomes of the November 2018 meeting of the commissioners, and when the research commissioned on the integration of duties is anticipated to be published. We are concerned, but not surprised, to note that during the meeting last November some members voiced concerns about the potential dilution of the integrated approach. As a result, Welsh Government officials were subsequently due to attend the future generations commissioner's advisory panel meeting in July, and we are keen to know how that meeting progressed. We understand that the Minister will commence further substantial research by September on the integration of new duties and we look forward to receiving further updates on how this work is developing. I, as Chair, also look forward to hearing the contributions of Members to this debate, as a constructive contribution to this continuing work and this continuing important debate on assessing the impact of budgetary decisions made by the Welsh Government. Thank you.
Welsh: Yn ogystal â gwaith craffu ein pwyllgorau ni ar y gyllideb ddrafft ar gyfer 2019-20 eleni, roedd y Pwyllgor Cyllid, y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg a'r Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau yn credu ei bod hi'n bryd cyfuno ein hymdrechion i ymchwilio i effaith penderfyniadau cyllidebol Llywodraeth Cymru, gan ganolbwyntio ar gydraddoldeb ac ar blant a phobl ifanc. Fe aethom ni ati, felly, i gasglu tystiolaeth ar y cyd gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, gan Gomisiynydd Plant Cymru, gan Mark Drakeford, yr Aelod Cynulliad a oedd, wrth gwrs, ar y pryd yn Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid, a'r Aelod Cynulliad Julie James, wrth gwrs, fel arweinydd y tŷ ar y pryd, a oedd â chyfrifoldeb dros gydraddoldeb. Rŷm ni hefyd wedi ceisio barn comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol drwy gydol y broses yma. Gan mai dadl ar y cyd yw hon, mi fydd fy nghyfraniad i'n canolbwyntio ar ein prif ganfyddiadau, gan ganiatáu wedyn i'r Cadeiryddion Lynne Neagle a John Griffiths rannu safbwyntiau portffolios eu pwyllgorau eu hunain. Mae ein hadroddiad ni yn gwneud pum argymhelliad, ac o blith pob un o'r rhain mae Llywodraeth Cymru naill ai wedi eu derbyn neu eu derbyn mewn egwyddor. Rŷm ni wedi dod i un casgliad cyffredinol, sef bod angen i ni fynd yn ôl i'r egwyddorion sylfaenol. Dyna'r casgliad cyffredinol sydd gennym ni, ond, wrth gwrs, mae yna nifer o argymhellion penodol, wedyn, yn deillio o hynny. Ein hargymhelliad cyntaf yw gofyn i Lywodraeth Cymru osod allan mewn mwy o fanylder y broses asesiad effaith integredig strategol, ei diben, a'r canlyniadau disgwyliedig, yn dilyn, wrth gwrs, iddyn nhw ymgysylltu â'r comisiynwyr statudol perthnasol a chael eu cytundeb nhw. Rŷm ni yn teimlo bod angen i Lywodraeth Cymru fod yn glir ynghylch pam maen nhw'n cynnal asesiad, pwy sy'n defnyddio'r asesiad, beth maen nhw'n gobeithio ei ddeall ohono fe, beth yw'r ffordd orau o'i gyflwyno fe, a beth yw'r broses. Nawr, mae angen gwneud hyn, wrth gwrs, gyda chymorth y gwahanol gomisiynwyr statudol, ac rŷm ni'n pryderu am y ffaith eu bod nhw'n dweud nad ydyn nhw wedi cyfrannu at ddatblygu offeryn asesiad effaith integredig Llywodraeth Cymru. Rŷm ni'n credu y dylai'r offeryn hwn gael ei ddefnyddio i hysbysu, llywio gwaith, a dylanwadu ar newidiadau. Gyda'i gilydd, roedd y comisiynwyr yn pryderu ei bod yn ymddangos bod yr offerynnau'n cael eu defnyddio i adlewyrchu neu gyfiawnhau penderfyniadau sydd eisoes wedi cael eu gwneud. Felly, rŷm ni'n croesawu ymrwymiad y Gweinidog i weithio gyda'r comisiynwyr statudol perthnasol i roi mwy o eglurder am ddiben proses yr asesiad effaith integredig strategol a'r canlyniadau a ddisgwylir ohoni. Wrth gwrs, rŷm ni'n cydnabod nad yw cyfuno llawer o wahanol asesiadau effaith yn dasg hawdd, ac yn cydnabod ymdrechion Llywodraeth Cymru i dynnu llawer o wybodaeth i un asesiad effaith integredig strategol. Fodd bynnag, er mwyn bod yn sylfaen gredadwy ar gyfer gwaith craffu, mae angen i asesiadau effaith ddangos yn glir pa dystiolaeth y maen nhw'n ei defnyddio, a rhaid i ni sicrhau nad yw'n cael ei gwanhau o ganlyniad i'r integreiddio yma. Mae asesiadau effaith yn ddull hanfodol ar gyfer sicrhau bod y Llywodraeth yn dryloyw, ac os ydyn nhw am fod yn werthfawr o gwbl, mae'n rhaid iddyn nhw lywio, mewn modd ystyrlon, y ffordd y caiff cyllid ei ddyrannu. Mae angen mwy o fanylion ynglŷn â sut y caiff penderfyniadau eu gwneud, ac rŷm ni wedi galw dro ar ôl tro ar Lywodraeth Cymru i roi manylion lle gall penderfyniadau gwario gael effeithiau negyddol, yn ogystal, wrth gwrs, â rhai cadarnhaol, sef y rhai rŷm ni fel arfer yn eu clywed. Fel y mae pethau, nid yw'n glir pa ffactorau sydd wedi llywio penderfyniadau heb weld y gwaith y tu ôl i'r asesiad effaith integredig strategol. O ganlyniad, rŷm ni wedi argymell bod Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi ei holl asesiadau effaith unigol mewn un man canolog, a bod yr asesiad effaith integredig strategol wedyn yn gallu cyfeirio at y rheini. Yn ei hymateb, mae'r Gweinidog yn dweud, 'Fel arfer, caiff asesiadau effaith unigol o benderfyniadau pwysig eu cyhoeddi fel rhan o ddogfennaeth y polisi ar wefan Llywodraeth Cymru.' Fodd bynnag, nid yw'n ymddangos bod yr asesiadau effaith hynny'n cael eu cyhoeddi'n systematig o gwbl. Mae'r Gweinidog wedi cytuno â'r argymhelliad hwn mewn egwyddor, gan nodi bod angen iddi ystyried ymhellach a fyddai cyhoeddi mewn un man canolog yn helpu o ran hygyrchedd, dealltwriaeth a thryloywder. Rŷm ni'n cydnabod yn llawn y gwerth o gyhoeddi asesiadau effaith ochr yn ochr â'r dogfennau polisi cysylltiedig. Wrth gwrs, mae'r un peth yn wir am gyhoeddi asesiadau effaith unigol ochr yn ochr â'r asesiad effaith integredig strategol. Yn ystod ein gwaith craffu ar y cyd, mi ddaeth yn amlwg bod rhanddeiliaid arbenigol yn aneglur am yr egwyddorion a'r prosesau sylfaenol y tu ôl i'r ffordd y mae Llywodraeth Cymru yn cynnal yr asesiad effaith ar y gyllideb, a'r gwahaniaeth rhwng yr asesiad effaith integredig strategol a'r offeryn asesiad effaith integredig newydd. Mae ein trydydd argymhelliad yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud darn penodol o waith i ystyried y cynnydd sydd wedi cael ei wneud mewn perthynas ag asesiadau effaith integredig strategol ar ddiwedd y Cynulliad hwn, gan gynnwys yr offeryn asesiad effaith integredig y mae wedi'i ddatblygu. Mae'r Gweinidog wedi derbyn yr argymhelliad hwn, gan gydnabod yr angen i adolygu a gwella'r broses a'r offeryn. Mae ei hymateb yn cyfeirio at brofi dulliau amgen ochr yn ochr â pharatoadau ar gyfer y gyllideb sydd i ddod, ac ystyried a fyddai modd i ddiogelwr taith - os mae dyna yw'r cyfieithiad am journey checker - Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol gefnogi y gwaith hwn. Byddai'n ddefnyddiol pe gallai'r Gweinidog ddarparu mwy o wybodaeth inni am y dulliau amgen sy'n cael eu profi, a'r amserlenni sydd o dan sylw, yn ogystal, efallai, â nodi pryd y mae hi'n rhagweld cwblhau adolygiad 2019 o'r offeryn asesiad effaith integredig. Mae'r argymhellion sy'n weddill yn ymwneud ag integreiddio deddfwriaeth ac ofnau y bydd dyletswyddau penodol yn cael eu lleihau neu eu dadleoli gan eraill wrth wneud penderfyniadau. Mae ein pedwerydd argymhelliad ni yn ceisio ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru i ddefnyddio Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol fel fframwaith ar gyfer yr asesiad effaith integredig strategol. O ystyried ffocws ein gwaith craffu ni ar y cyd, rŷm ni'n credu y dylid rhoi blaenoriaeth i weithio gyda'r comisiynydd plant a'r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol i sicrhau bod y gofynion deddfwriaethol mewn perthynas â chydraddoldeb a hawliau plant yn cael eu hadlewyrchu'n llawn ac yn effeithiol yn y broses asesu. Mae'r Gweinidog wedi ymrwymo i barhau i ddefnyddio'r Ddeddf i fframio a llywio cynigion cyllidebol a'r offeryn asesiad effaith integredig, ond mae'n cydnabod bod angen gwneud gwaith pellach. Yn wir, nid yw Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol yn credu bod hyn wedi digwydd i lefel ddigonol yn y broses gyllidebol hyd yn hyn. Rŷm ni'n croesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i barhau â deialog â rhanddeiliaid allweddol a chomisiynwyr statudol, a fydd yn hanfodol i sicrhau nad yw'r dull integredig yn gwanhau'r gwaith o fodloni'r amrywiol rwymedigaethau cyfreithiol sydd arni, a bod y penderfyniadau y mae'n eu gwneud yn fwy tryloyw. Yn ystod ein sesiwn dystiolaeth, mi ddywedodd arweinydd y tŷ ar y pryd ei bod wedi comisiynu darn o waith ymchwil yn ymchwilio i'r ffordd orau o ymgorffori amrywiol gytuniadau rhyngwladol - international treaties - a dyletswydd economaidd-gymdeithasol y Ddeddf gydraddoldeb yng nghyfraith Cymru, ochr yn ochr â'r dyletswyddau presennol. Fe wnaeth hi egluro hefyd y byddai cyfarfod o bwyllgor cynghori comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol ym mis Tachwedd y llynedd yn caniatáu i'r holl gomisiynwyr fynd ati ar y cyd i drafod cyfleoedd a heriau'r asesiadau effaith integredig. Felly, roedd ein hargymhelliad terfynol yn gofyn am y wybodaeth ddiweddaraf am ganlyniadau cyfarfod y comisiynwyr ym mis Tachwedd y llynedd, a pha bryd y rhagwelir y bydd y gwaith ymchwil a gafodd ei gomisiynu ar integreiddio dyletswyddau yn cael ei gyhoeddi. Rŷm ni'n pryderu, ond heb synnu, o nodi bod rhai aelodau wedi lleisio pryderon yn ystod y cyfarfod fis Tachwedd diwethaf ynghylch y posibilrwydd o wanhau'r dull integredig. Yn dilyn hynny, roedd swyddogion Llywodraeth Cymru i fod i fynd i gyfarfod panel cynghori comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol ym mis Gorffennaf, ac rŷm ni'n awyddus i wybod sut aeth y cyfarfod hwnnw. Rŷm ni'n deall y bydd y Gweinidog yn dechrau'r gwaith ymchwil sylweddol pellach yma erbyn mis Medi ar integreiddio dyletswyddau newydd, ac rŷm ni'n edrych ymlaen at gael rhagor o wybodaeth am sut y mae'r gwaith hwn yn datblygu ac yn dod yn ei flaen. Dwi hefyd, fel Cadeirydd, yn edrych ymlaen at glywed cyfraniadau Aelodau i'r ddadl yma, fel cyfraniad adeiladol i'r gwaith parhaus a'r drafodaeth barhaus bwysig hon ar asesu effaith penderfyniadau cyllidebol Llywodraeth Cymru. Diolch.