English: Yes, I'm somebody who was here in 1999 as well, but I won't dwell on past events. I've tended to support devolution settlements over the years, however inadequate they were, but at least they didn't lose us any powers. This one loses us some powers and that's why I can't support it. With all the talk over recent months, as we've heard, of respecting the Brexit referendum result - and I do - can I remind people, and the Secretary of State for Wales, in particular, of the need also to respect the result of that earlier referendum in March 2011, when the people of Wales voted overwhelmingly - it's an adjective we've heard a lot recently - overwhelmingly for this National Assembly to have more powers? And that overwhelming 'yes' vote was, as we've heard, 64 per cent. That does constitute 'overwhelmingly' - 64 per cent of the people of Wales in favour of more powers. So, we have the Wales Bill before us: the reserved model, which is meant to bring clarity by stating for definite what the Assembly can and cannot legislate on. As we've heard, there are around 200 - 193 down from 217 - specific reservations on the reserved list, far, far more than on the reserved list for Scotland and Northern Ireland. Why are we treated differently? This is also complicated by the fact that our current 'silent' subjects on which we've been given some laxity to legislate on also now shift to being reserved, and further complicated by the 'relates to' section, meaning if something merely relates to those reserved matters - 200-odd of them - however remotely, then that is also deemed outside the competence of this Assembly. All this means a significant roll back of powers to Westminster from this place: a significant loss of powers from what we can currently do, as Lee Waters has just said. And, because of that 'relates to' capability, any future Supreme Court disputes involving Welsh Government and UK Government - . As we've heard, Welsh Government is in the lead at the moment, 1-0. Any future disputes, though, are always likely to find in favour of the Westminster Government. Much of this is because, as we've heard also from the First Minister, policing and criminal justice is still not devolved to Wales, unlike Scotland, unlike Northern Ireland, Manchester even. What's wrong with us? What's wrong with policing being devolved here, let alone no consideration for Wales to be a single jurisdiction? I won't enhance any more on that: we've heard a lot about that from the First Minister, and also the Minister of the Crown Consents, the so-called Henry VIII powers. It might be a little bit in the margin but, basically, that's where the UK Minister or Secretary of State for Wales can amend Assembly legislation without recourse to this Assembly - minor changes, we are reassured by the Secretary of State. Presumably, if it's minor, we don't need to know about it, which you could accept. However, on the other hand, any minor detail in legislation from here related to a reserved power will become reserved, even if it's minor. And Westminster must know about it, even if it's minor. There's an inequity in the argument: an unequal, unfair argument, disdainful of this National Assembly, biased against this Assembly, and a way of enacting legislation for Wales by bypassing the National Assembly for Wales. As a current member of the Constitutional and Legislative Affairs Committee, well-versed in the critical view when I commend the Chair for his comments, countless amendments were put forward from Welsh Government and the Llywydd, mostly failing. The Secretary of State consistently failed to appear in front of the committee. So, in this new Wales Bill, unsatisfactory, with a heavy heart we sought clarity, simplicity, stability and durability. We have not got it. We sought more powers as voted for by the overwhelming majority of the people of Wales in that referendum in 2011. That referendum decision deserves Westminster's respect as well. Diolch yn fawr.
Welsh: Ydw, rwyf innau'n rhywun a oedd yma yn 1999, ond nid wyf am sôn am ddigwyddiadau yn y gorffennol. Rwyf wedi tueddu i gefnogi setliadau datganoli dros y blynyddoedd, ni waeth pa mor annigonol oeddent, ond o leiaf nid oeddent yn colli pwerau inni. Mae un yma yn colli rhai pwerau inni a dyna pam na allaf ei gefnogi. Gyda'r holl siarad dros y misoedd diwethaf, fel yr ydym wedi'i glywed, am barchu canlyniad y refferendwm Brexit - ac rwyf i'n ei barchu - a gaf i atgoffa pobl, ac Ysgrifennydd Gwladol Cymru, yn arbennig, bod angen hefyd parchu canlyniad y refferendwm cynharach hwnnw ym mis Mawrth 2011, pan bleidleisiodd pobl Cymru yn ysgubol - mae'n ansoddair yr ydym wedi ei glywed yn aml yn ddiweddar - yn ysgubol o blaid mwy o bwerau i'r Cynulliad Cenedlaethol hwn? Ac roedd y bleidlais ysgubol 'ie' honno, fel yr ydym wedi'i glywed, yn 64 y cant. Mae hynny yn ysgubol - 64 y cant o bobl Cymru o blaid mwy o bwerau. Felly, mae gennym y Bil Cymru ger ein bron: y model cadw pwerau, sydd i fod i ddod ag eglurder drwy ddatgan yn bendant beth y caiff ac na chaiff y Cynulliad ddeddfu arno. Fel yr ydym wedi'i glywed, mae oddeutu 200 - 193 i lawr o 217 - o faterion penodol a gedwir yn ôl ar y rhestr, llawer, llawer mwy nag sydd ar restri'r Alban a Gogledd Iwerddon. Pam yr ydym ni'n cael ein trin yn wahanol? Mae hyn hefyd yn cael ei gymhlethu gan y ffaith bod ein pynciau 'tawel' presennol lle'r ydym wedi cael rhywfaint o lacrwydd i ddeddfu arnynt hefyd nawr yn symud i fod yn faterion a gedwir yn ôl, a'i gymhlethu ymhellach gan yr adran 'ymwneud â', sy'n golygu os yw rhywbeth yn ymwneud â'r materion hynny a gedwir yn ôl - tua 200 ohonynt - i unrhyw raddau o gwbl, caiff hynny hefyd ei ystyried i fod y tu allan i gymhwysedd y Cynulliad hwn. Mae hyn i gyd yn golygu anfon llawer o bwerau yn ôl i San Steffan o'r lle hwn: colled sylweddol o bwerau o'r hyn y gallwn ei wneud ar hyn o bryd, fel y mae Lee Waters newydd ei ddweud. Ac, oherwydd y gallu 'ymwneud â' hwnnw, bydd unrhyw anghydfod Goruchaf Lys yn y dyfodol sy'n ymwneud â Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU - . Fel yr ydym wedi'i glywed, mae Llywodraeth Cymru ar y blaen ar hyn o bryd, 1-0. Bydd unrhyw anghydfod yn y dyfodol, fodd bynnag, bob amser yn debygol o ganfod o blaid Llywodraeth San Steffan. Mae llawer o hyn oherwydd, fel yr ydym hefyd wedi'i glywed gan Brif Weinidog Cymru, nad yw plismona a chyfiawnder troseddol wedi'u datganoli i Gymru o hyd, yn wahanol i'r Alban, yn wahanol i Ogledd Iwerddon, Manceinion hyd yn oed. Beth sydd o'i le arnom ni? Beth sy'n bod ar ddatganoli plismona yma, heb sôn am unrhyw ystyriaeth i Gymru fod yn awdurdodaeth sengl? Ni wnaf ymhelaethu dim mwy am hynny: rydym wedi clywed llawer am hynny gan Brif Weinidog Cymru, a hefyd gan Weinidog Cydsyniadau'r Goron, y pwerau Harri VIII fel y'u gelwir. Efallai ei fod ychydig bach yn ymylol, ond, yn y bôn, dyna ble y gall Gweinidog y DU neu Ysgrifennydd Gwladol Cymru ddiwygio deddfwriaeth y Cynulliad heb orfod troi at y Cynulliad hwn - mân newidiadau, meddai'r Ysgrifennydd Gwladol wrth geisio tawelu ein meddyliau. Yn ôl pob tebyg, os yw'n fân, nid oes angen inni wybod am y peth, a gallech dderbyn hynny. Fodd bynnag, ar y llaw arall, bydd unrhyw fân fanylion mewn deddfwriaeth o'r fan hyn sy'n ymwneud â phŵer a gadwyd yn ôl yn troi'n fater a gadwyd yn ôl, hyd yn oed os yw'n fân. Ac mae'n rhaid bod San Steffan yn gwybod amdano, hyd yn oed os yw'n fân. Mae annhegwch yn y ddadl: mae'n ddadl anghyfartal, annheg, sy'n ffroenuchel tuag at y Cynulliad Cenedlaethol hwn, yn unochrog yn erbyn y Cynulliad hwn, ac yn ffordd o ddeddfu ar gyfer Cymru drwy osgoi Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Fel aelod presennol o'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol, sy'n hyddysg yn y farn feirniadol pan wyf yn cymeradwyo'r Cadeirydd am ei sylwadau, cyflwynwyd newidiadau di-ri gan Lywodraeth Cymru a'r Llywydd, a methodd y rhan fwyaf ohonynt. Methodd yr Ysgrifennydd Gwladol yn gyson ag ymddangos o flaen y pwyllgor. Felly, yn y Bil Cymru newydd hwn, sy'n anfoddhaol, â chalon drom buom yn gofyn am eglurder, symlrwydd, sefydlogrwydd a chydnerthedd. Nid ydym wedi ei gael. Roeddem yn gofyn am fwy o bwerau fel y pleidleisiodd y mwyafrif llethol o bobl Cymru drostynt yn y refferendwm hwnnw yn 2011. Mae penderfyniad y refferendwm hwnnw yn haeddu parch San Steffan hefyd. Diolch yn fawr.