English: I thank the Member for his contribution, both just now and also in committee. Certainly, I've found his contributions very valuable, including in developing my own knowledge of the sector. I also appreciate his generally upbeat approach and focus on the opportunities that may come out of Brexit, and I think that those different positions - I'm impressed by the degree of focus on how do we adapt to the new situation and do what is best for our constituents. He mentions a desire to seek the best terms for agriculture, and specifically Welsh agriculture, both I assume in any future trade deal with the European Union in third country deals that may be struck, and indeed within the UK's own internal market. I think he mentioned 90 per cent exports - the figure I think I remember from one of our research briefs was 60 or 70 per cent, but that may be on a UK basis rather than a Wales-specific basis. We talk in our committee and elsewhere sometimes about food miles and wouldn't it be better if we consumed food closer to where it was produced, but in the case of much of what is produced in Wales, and particularly lamb, it simply would not be plausible for us to consume even a significant share of what is produced in Wales. The size of the agricultural sector is large for Wales, but one matter we must keep very close and central to our discussions with UK Government is it looms much less large at a UK level than it does for Wales. When we look at the exports, the proportion going to the European Union, the potential tariffs if we were subject to a common external tariff in these areas are higher and really much, much more significant, and could completely change the orientation of trade and production if that were not handled well. There may be opportunities out of that, but there are certainly also risks. I would share the desire to continue access to the single market and a desire not to have those tariffs on Welsh agriculture; I think I probably speak for all members of the committee and probably other Assembly Members in that. Yes, we should have freedom for our agricultural policy, and I think that should be clearly recognised by Westminster. Nonetheless, I think there may be significant scope for agreement on UK policy frameworks or, if necessary, England-and-Wales frameworks, and so much of what is de jure devolved to us has, in practice, been done at the European Union level. We think of protection for particular types of agricultural goods and foods; if we're outside the European Union, we have to really establish our own regime for that, and we have to have minimal standards for third country products under WTO rules and, perhaps, stronger standards for European products if that is agreed. But it's going to be a very significant challenge for us in terms of legislative capacity as much as anything else. I think there will be a need for a common approach under some issues, such as animal health, where it's difficult to see the advantages of a number of different approaches within these islands, although others may have different views on that. In terms of environments, yes, I think there are strong arguments for legislative continuity. I think much of the European legislative framework has been adopted without close consideration at a domestic level, and I've often said to people from environmental organisations, I've slightly cautioned against always referring to European protection, because for some people who perhaps don't share a positive view about the European Union and its laws, it may be better to make those arguments on the merits of the legislation or as international protection. I'm struck by how much of the European legislation has more international counterparts as well. But we need to look at those, I understand that, and I think there will be scope for us, committee and Members, to work to support environmental organisations and the Assembly as a whole, as we take on that very large task.
Welsh: Diolch i'r Aelod am ei gyfraniad, yn awr ac yn y Pwyllgor hefyd. Yn sicr, mae ei gyfraniadau wedi bod yn werthfawr iawn, gan gynnwys wrth ddatblygu fy ngwybodaeth fy hun am y sector. Rwyf hefyd yn gwerthfawrogi ei agwedd gadarnhaol yn gyffredinol a'i ffocws ar y cyfleoedd a all ddeillio o adael yr UE, a chredaf fod y safbwyntiau gwahanol hynny - mae graddau'r ffocws ar sut rydym yn addasu i'r sefyllfa newydd a gwneud yr hyn sydd orau i'n hetholwyr yn creu argraff arnaf. Mae'n sôn am awydd i chwilio am y telerau gorau ar gyfer amaethyddiaeth, ac amaethyddiaeth Cymru yn benodol, mewn unrhyw gytundeb masnach yn y dyfodol â'r Undeb Ewropeaidd mewn cytundebau y gellid eu cael â thrydydd gwledydd, ac rwy'n tybio, ym marchnad fewnol y DU ei hun yn wir. Rwy'n credu ei fod wedi crybwyll allforion o 90 y cant - y ffigur rwy'n meddwl fy mod yn ei gofio o un o'n briffiau ymchwil oedd 60 neu 70 y cant, ond gallai hynny fod ar sail y DU yn hytrach nag ar sail Cymru'n benodol. Rydym yn siarad weithiau yn ein pwyllgor ac mewn mannau eraill am filltiroedd bwyd ac oni fyddai'n well pe baem yn ei fwyta yn agosach at ble y cafodd ei gynhyrchu, ond yn achos llawer o'r hyn a gynhyrchir yng Nghymru, ac yn arbennig cig oen, yn syml iawn ni fyddem yn gallu bwyta cyfran sylweddol hyd yn oed o'r hyn a gynhyrchir yng Nghymru. Mae maint y sector amaethyddol yn fawr i Gymru, ond un mater sy'n rhaid i ni ei gadw'n agos iawn ac yn ganolog i'n trafodaethau gyda Llywodraeth y DU yw ei fod yn llawer llai o faint ar lefel y DU nag ar lefel Cymru. Pan edrychwn ar yr allforion, mae'r gyfran sy'n mynd i'r Undeb Ewropeaidd, y tariffau posibl pe baem yn ddarostyngedig i dariff allanol cyffredin yn y meysydd hyn yn uwch yn y meysydd hyn, ac yn llawer iawn mwy sylweddol mewn gwirionedd, a gallent newid gogwydd masnach a chynhyrchiant yn llwyr os na chânt eu trafod yn dda. Efallai y bydd cyfleoedd yn deillio o hynny, ond yn sicr bydd risgiau hefyd. Byddwn yn rhannu'r dyhead i barhau mynediad i'r farchnad sengl ac awydd i beidio â chael y tariffau hynny ar amaethyddiaeth Cymru; rwy'n credu fy mod yn siarad ar ran pob aelod o'r pwyllgor ac Aelodau eraill y Cynulliad ar hynny yn ôl pob tebyg. Dylem gael rhyddid i'n polisi amaethyddol, ac rwy'n credu y dylai San Steffan gydnabod hynny'n glir. Serch hynny, rwy'n meddwl y gall fod lle sylweddol i gytundeb ar fframweithiau polisi DU neu fframweithiau Cymru a Lloegr os oes angen, ac yn ymarferol mae cymaint o'r hyn sydd wedi'i ddatganoli de jure i ni wedi'i wneud ar lefel yr Undeb Ewropeaidd. Meddyliwn am ddiogelwch ar gyfer mathau penodol o nwyddau amaethyddol a bwydydd; os ydym y tu allan i'r Undeb Ewropeaidd, mae'n rhaid i ni fynd ati o ddifrif i sefydlu ein cyfundrefn ein hunain ar gyfer hynny, ac mae'n rhaid i ni gael safonau gofynnol ar gyfer cynhyrchion trydydd gwledydd o dan reolau Sefydliad Masnach y Byd a safonau cryfach, efallai, ar gyfer cynhyrchion Ewropeaidd os caiff hynny ei gytuno. Ond mae'n mynd i fod yn her sylweddol iawn i ni o ran capasiti deddfwriaethol yn gymaint ag unrhyw beth arall. Rwy'n credu y bydd angen dull cyffredin o weithredu ar rai materion, megis iechyd anifeiliaid, lle y mae'n anodd gweld manteision nifer o ddulliau gwahanol ar yr ynysoedd hyn, er efallai y bydd gan eraill farn wahanol ar hynny. O ran amgylcheddau, oes, rwy'n meddwl bod yna ddadleuon cryf dros barhad deddfwriaethol. Rwy'n meddwl bod llawer o'r fframwaith deddfwriaethol Ewropeaidd wedi cael ei fabwysiadu heb ystyriaeth fanwl ar lefel ddomestig, ac rwyf wedi dweud yn aml wrth bobl o fudiadau amgylcheddol, rwyf wedi rhybuddio rhywfaint rhag cyfeirio bob amser at ddiogelwch Ewropeaidd, oherwydd i rai pobl nad ydynt efallai'n rhannu barn gadarnhaol ar yr Undeb Ewropeaidd a'i ddeddfau, gallai fod yn well seilio'r dadleuon hynny ar deilyngdod y ddeddfwriaeth neu fel diogelwch rhyngwladol. Caf fy synnu gan gymaint o ddeddfwriaeth ryngwladol sydd ar gael hefyd i gyfateb i'r ddeddfwriaeth Ewropeaidd. Ond mae angen i ni edrych ar hynny, rwy'n deall hynny, ac rwy'n meddwl y bydd lle i ni, y pwyllgor a'r Aelodau, weithio i gefnogi sefydliadau amgylcheddol a'r Cynulliad yn ei gyfanrwydd, wrth i ni ysgwyddo'r dasg fawr honno.