English: What David Melding refers to is correct: in 1689, the Earl of Shaftesbury said that the English Parliament was sovereign; but the English Parliament doesn't exist anymore. The English Parliament disappeared in 1707, as did the Scottish Parliament. The Parliament of the United Kingdom: there is no law at all that says that that is sovereign. The reason why that's important is because in Scotland there's no concept at all of parliamentary sovereignty. The declaration of Arbroath in 1380, which we'll all be familiar with, of course, says that sovereignty in Scotland rests with the people. That's still the case today in Scots constitutional law; it's still the case, and the Scottish courts have expressed an opinion in that regard, particularly in cases in the 1950s to the 1970s. What does that mean in practice? It means that, if this clause becomes law, Scotland will have imposed on it a form of sovereignty that, firstly, doesn't exist in Scotland and, secondly, cuts across the Treaty of Union in 1707. The Scottish courts have said that is something that they're willing to look at in terms of its justiciability. It doesn't affect us in Wales, I grant you, because our courts system was abolished gradually between 1536 and 1830, but this actually is a fundamental attack on the 1707 Treaty of Union in Scotland. I'll leave it to the Scots to fight their own battle, but it's something that just hasn't been noticed. Parliamentary sovereignty has never been part of the law of the United Kingdom with regard to the Parliament of the United Kingdom, apart from now. And I've already explained the consequences of that. Finally, the other point I want to make is this: I could not support this LCM - there are many other reasons that other Members have mentioned, and it's nothing to do with Brexit - because I do not support the idea of parliamentary sovereignty. It's an outdated concept and it's about time the UK had a more modern constitution. We can look at shared sovereignty. Why entrench a system that is ragged and is not fit for the purpose? That is a typical Westminster-bubble amendment that's been put into this legislation, ignoring the reality of the existence of other Parliaments within the UK. Sovereignty rests with the people of Wales. They expressed that sovereignty through a referendum in 1997 and in 2011, and they expressed that view in 2016 when they said, 'We want to leave the EU.' I don't dispute that. But that sovereignty rests with the people of Wales as expressed through those referendums. And what will we have if this clause passes? A system with no checks and balances. Five years where a Government can do absolutely anything it wants without any kind of restriction. This is a fundamental change to the way the UK has been governed. It's undemocratic. It's not in any party's manifesto. It takes us backwards. It entrenches in law something that's never been there before. It is a fundamental misunderstanding and possibly an attack on the nature of devolution within the UK. And for that reason, along with many others, I could not support this LCM.
Welsh: Mae'r hyn y mae David Melding yn cyfeirio ato yn gywir: ym 1689, dywedodd Iarll Shaftesbury fod Senedd Lloegr yn sofran; ond nid yw Senedd Lloegr yn bodoli mwyach. Diflannodd Senedd Lloegr ym 1707, a Senedd yr Alban yn yr un modd. Senedd y Deyrnas Unedig: nid oes unrhyw gyfraith o gwbl sy'n dweud bod honno yn sofran. Y rheswm pam mae hynny'n bwysig yw oherwydd yn yr Alban nid oes unrhyw gysyniad o gwbl o sofraniaeth seneddol. Mae datganiad Arbroath ym 1380, byddwn ni i gyd yn gyfarwydd ag ef, wrth gwrs, yn dweud bod sofraniaeth yn yr Alban yn gorffwys gyda'r bobl. Mae hynny'n dal i fod yn wir heddiw yng nghyfraith gyfansoddiadol yr Alban; mae'n dal yn wir, ac mae llysoedd yr Alban wedi mynegi barn ar hynny, yn enwedig mewn achosion yn y 1950au hyd at y 1970au. Beth mae hynny yn ei olygu'n ymarferol? Mae'n golygu, os daw'r cymal hwn yn gyfraith, y bydd yr Alban yn cael ffurf o sofraniaeth wedi'i orfodi arno nad yw, yn gyntaf, yn bodoli yn yr Alban ac, yn ail, sy'n torri ar draws y Cytundeb Undeb ym 1707. Mae llysoedd yr Alban wedi dweud bod hynny yn rhywbeth y maen nhw'n fodlon edrych arno o ran y gallu i'w gyfiawnhau. Nid yw'n effeithio arnom ni yng Nghymru, mae'n wir, oherwydd cafodd ein system lysoedd ei diddymu yn raddol rhwng 1536 a 1830, ond mae hyn mewn gwirionedd yn ymosodiad sylfaenol ar Gytundeb Undeb 1707 yn yr Alban. Byddaf yn gadael i'r Albanwyr ymladd eu brwydr eu hunain, ond mae'n rhywbeth sydd wedi mynd heb roi sylw iddo. Nid yw sofraniaeth seneddol erioed wedi bod yn rhan o gyfraith y Deyrnas Unedig o ran Senedd y Deyrnas Unedig, ar wahân i nawr. Ac rwyf eisoes wedi esbonio canlyniadau hynny. Yn olaf, y pwynt arall yr hoffwn i ei wneud yw hyn: ni allaf i gefnogi'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn - mae llawer o resymau eraill y mae Aelodau eraill wedi eu crybwyll, ac nid yw'n ymwneud â Brexit o gwbl - oherwydd nid wyf yn cefnogi'r syniad o sofraniaeth seneddol. Mae'n gysyniad hen ffasiwn ac mae'n hen bryd i'r DU gael cyfansoddiad mwy modern. Gallwn edrych ar sofraniaeth a rennir. Pam sefydlu system sy'n flinedig ac nad yw'n addas at y diben? Mae hwnnw yn welliant nodweddiadol o fyd bach San Steffan ac sydd wedi ei roi yn y ddeddfwriaeth hon, gan anwybyddu realiti bodolaeth Seneddau eraill yn y DU. Mae sofraniaeth yn gorffwys gyda phobl Cymru. Fe wnaethon nhw fynegi'r sofraniaeth honno drwy refferendwm ym 1997 ac yn 2011, ac fe wnaethon nhw fynegi'r farn honno yn 2016 trwy ddweud, 'Rydym ni eisiau gadael yr UE.' Nid wyf i'n amau hynny. Ond mae'r sofraniaeth honno yn gorffwys gyda phobl Cymru fel y'i mynegir drwy'r refferenda hynny. A beth fydd gennym ni os bydd y cymal hwn yn cael ei basio? System heb unrhyw rwystrau na gwrthbwysau. Pum mlynedd lle gall Llywodraeth wneud unrhyw beth a fynno heb unrhyw fath o gyfyngiad. Mae hyn yn newid sylfaenol i'r ffordd y mae'r DU yn cael ei llywodraethu. Mae'n annemocrataidd. Nid yw'n rhan o faniffesto unrhyw blaid. Mae'n mynd â ni tuag yn ôl. Mae'n sefydlu yn y gyfraith rywbeth nad yw erioed wedi bod yno o'r blaen. Mae'n gamddealltwriaeth sylfaenol ac o bosibl yn ymosodiad ar natur datganoli o fewn y DU. Ac am y rheswm hwnnw, ynghyd â llawer o rai eraill, ni allaf i gefnogi'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn.