techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thanks, First Minister. In 2018, I went to the High Court with others to stop the dumping of Hinkley's nuclear mud in Welsh waters just outside of Cardiff. You voted for the dumping to go ahead without testing for plutonium. Now your own expert panel has found that any further dumping is against Welsh interests. It's advised that model studies are carried out. The UK Government report 'NRPB-M173' proves that plutonium alpha radiation leaked for decades without any spike in gamma radiation. So, you and Natural Resources Wales were wrong on your reason for not testing for plutonium. You've even been proven wrong about where the mud would end up. Scientists like Professor Barnham of Imperial College London and Professor Henshaw of Bristol university are asking that CR-39 testing is done, so that micro plutonium particles can be identified. Will you admit that you were wrong to dump the mud in 2018, and will you please ensure that CR-39 testing is carried out so that we will know for sure whether or not there are microparticles of plutonium in that mud? The real question is: will you please ensure that CR-39 testing is done because plutonium has leaked into that mud for decades? We know that now. Will you test, please?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Yn 2018, es i i'r Uchel Lys gydag eraill i atal dympio mwd niwclear Hinkley yn nyfroedd Cymru ar gyrion Caerdydd. Pleidleisioch chi i'r dympio fynd rhagddo heb brofi am blwtoniwm. Mae eich panel arbenigol eich hun bellach wedi canfod bod unrhyw waredu pellach yn groes i fuddiannau Cymru. Cynghorir bod astudiaethau enghreifftiol yn cael eu cynnal. Mae adroddiad 'NRPB-M173' Llywodraeth y DU yn profi bod ymbelydredd alffa plwtoniwm wedi gollwng am ddegawdau heb unrhyw gynnydd i ymbelydredd gama. Felly, roeddech chi a Cyfoeth Naturiol Cymru yn anghywir o ran eich rheswm dros beidio â phrofi am blwtoniwm. Rydych chi hyd yn oed wedi eich profi yn anghywir ynghylch ble y byddai'r mwd yn cyrraedd yn y pen draw. Mae gwyddonwyr fel yr Athro Barnham o Goleg Imperial Llundain a'r Athro Henshaw o brifysgol Bryste yn gofyn i brofion CR-39 gael eu cynnal, fel y gellir nodi gronynnau micro plwtoniwm. A wnewch chi gyfaddef eich bod chi'n anghywir i ddympio'r mwd yn 2018, ac a wnewch chi sicrhau bod profion CR-39 yn cael eu cynnal fel y byddwn ni'n gwybod yn sicr pa un a oes microronynnau o blwtoniwm yn y mwd hwnnw ai peidio? Y cwestiwn gwirioneddol yw: a wnewch chi sicrhau bod profion CR-39 yn cael eu cynnal gan fod plwtoniwm wedi gollwng i'r mwd hwnnw ers degawdau? Rydym ni'n gwybod hynny bellach. A wnewch chi gynnal prawf, os gwelwch yn dda?
English: Well, Llywydd, I established the independent advisory group to explore all aspects of the siting of a nuclear reactor at Hinkley Point as that affects Wales. The group comprises very senior figures from the range of relevant disciplines, and the group published its report on Tuesday of last week. Its conclusions include the need to put in place effective cross-border arrangements to deal with any emergency, and the need for remodelling of disposal at the Cardiff grounds as a result of its own detailed consideration of the suitability of the Cardiff grounds as a disposal site within a marine protected area and the wider resilience of the Severn estuary ecosystem. I will ensure that the report is made available to the regulator so that its conclusions can be properly taken into account when considering any application that might lead to the marine sediment being disposed at the Cardiff grounds.
Welsh: Wel, Llywydd, sefydlais i'r grŵp cynghori annibynnol i archwilio pob agwedd ar leoli adweithydd niwclear yn Hinkley Point o ran sut y mae hynny yn effeithio ar Gymru. Mae'r grŵp yn cynnwys ffigurau uchel iawn o'r amrywiaeth o ddisgyblaethau perthnasol, a chyhoeddodd y grŵp ei adroddiad ddydd Mawrth yr wythnos diwethaf. Mae ei gasgliadau yn cynnwys yr angen i roi trefniadau trawsffiniol effeithiol ar waith i ymdrin ag unrhyw argyfwng, a'r angen i ailfodelu gwarediad ar dir Caerdydd o ganlyniad i'w ystyriaeth fanwl ei hun o addasrwydd tiroedd Caerdydd fel safle gwaredu o fewn ardal forol warchodedig a chydnerthedd ehangach ecosystem aber afon Hafren. Byddaf yn sicrhau bod yr adroddiad ar gael i'r rheoleiddiwr fel y gellir rhoi ystyriaeth briodol i'w gasgliadau wrth ystyried unrhyw gais a allai arwain at waredu'r gwaddodion morol ar dir Caerdydd.
English: I thank the Member for that question. Llywydd, the Welsh Government continues to support local economies across Wales, including that of Aberavon, with our packages of funding available to businesses in response to the pandemic as well as through our Transforming Towns programme.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Llywydd, mae Llywodraeth Cymru yn parhau i gynorthwyo economïau lleol ledled Cymru, gan gynnwys economi Aberafan, gyda'n pecynnau cyllid sydd ar gael i fusnesau mewn ymateb i'r pandemig yn ogystal â thrwy ein rhaglen Trawsnewid Trefi.
English: Can I thank the First Minister for that answer, and can I welcome the support given to the thousands of small businesses across Aberavon during the pandemic to ensure that, as the First Minister said, those in business in 2019 can stay in business when we come out of this pandemic? Now, there are still some who may need that support for a little bit longer because of the sectors they work in, such as Sonalyst in my consistency. But most of our small businesses actually depend on our major employer in Port Talbot, and that's steel, and the need for Government to continue its support for steel is critical, particularly in the face of the Tory denial over the future of the steel sector in Wales. It appears that cronyism is rife in the Tory Party, because we're seeing David Cameron lobbying Rishi Sunak for support for an investment company directly, but not for these businesses that the investment currently supports. Therefore, can the First Minister give steelworkers in my constituency, and in the wider region, assurances that this Welsh Labour Government will continue to stand up for our steel sector and support the industry as it moves towards decarbonisation in order to build a strong, sustainable steel industry for the future and for generations to come?
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Prif Weinidog am yr ateb yna, ac a gaf i groesawu'r cymorth a roddwyd i'r miloedd o fusnesau bach ledled Aberafan yn ystod y pandemig i sicrhau, fel y dywedodd y Prif Weinidog, y gall y rhai a oedd mewn busnes yn 2019 aros mewn busnes pan fyddwn ni'n dod allan o'r pandemig hwn? Nawr, mae rhai y gallai fod angen y cymorth hwnnw arnyn nhw o hyd am ychydig yn hwy oherwydd y sectorau y maen nhw'n gweithio ynddyn nhw, fel Sonalyst yn fy etholaeth i. Ond mae'r rhan fwyaf o'n busnesau bach yn dibynnu mewn gwirionedd ar ein prif gyflogwr ym Mhort Talbot, a dur yw hwnnw, ac mae'r angen i'r Llywodraeth barhau ei gymorth i'r diwydiant dur yn hollbwysig, yn enwedig yn wyneb gwadiad y Torïaid ynghylch dyfodol y sector dur yng Nghymru. Mae'n ymddangos bod ffrindgarwch yn rhemp yn y Blaid Dorïaidd, oherwydd rydym ni'n gweld David Cameron yn lobïo Rishi Sunak am gefnogaeth i gwmni buddsoddi yn uniongyrchol, ond nid i'r busnesau hyn y mae'r buddsoddiad yn eu cynorthwyo ar hyn o bryd. Felly, a all y Prif Weinidog roi sicrwydd i weithwyr dur yn fy etholaeth i, ac yn y rhanbarth ehangach, y bydd y Llywodraeth Lafur hon yng Nghymru yn parhau i sefyll dros ein sector dur ac yn cefnogi'r diwydiant wrth iddo symud tuag at ddatgarboneiddio er mwyn adeiladu diwydiant dur cryf a chynaliadwy ar gyfer y dyfodol ac am genedlaethau i ddod?
English: Thank you, First Minister, for a sensible reply there, rather than a party political broadcast. As you know, the Welsh Conservatives themselves are deeply committed to the future of the steel industry in Wales. There's still a considerable amount of publicly owned land and property in my region, not least in Aberavon. As the Economy, Infrastructure and Skills Committee has advised that youth unemployment will be set back as a result of COVID, and in light of ongoing concerns about the constituency's anchor employer, as you've just referred to, how can publicly owned assets be best used to help create investment and jobs that benefit young people in Aberavon?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am ateb synhwyrol yn y fan yna yn hytrach na darllediad gwleidyddol. Fel y gwyddoch chi, mae'r Ceidwadwyr Cymreig eu hunain wedi ymrwymo yn llwyr i ddyfodol y diwydiant dur yng Nghymru. Mae cryn dipyn o dir ac eiddo sy'n eiddo cyhoeddus yn fy rhanbarth i o hyd, yn enwedig yn Aberafan. Fel y mae Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau wedi dweud y bydd diweithdra ymhlith pobl ifanc yn cael ei lesteirio o ganlyniad i COVID, ac yng ngoleuni pryderon parhaus am gyflogwr craidd yr etholaeth, fel yr ydych chi newydd gyfeirio ato, beth yw'r ffordd orau o ddefnyddio asedau sy'n eiddo cyhoeddus i helpu i greu buddsoddiad a swyddi sydd o fudd i bobl ifanc yn Aberafan?
English: I thank the Member for that question. The Welsh Government invests considerable sums of money in trying to bring back into beneficial use ground that, left to the market, would never come forward. Often, as in the sorts of areas that Suzy Davies has identified, that is because it is industrial land where contamination has happened in previous years, and, if you bring the land for sale, then nobody is able to buy it because they can't deal with the sunk costs that would have to be mopped up before the land could become usable. So, our stalled sites fund, for example, is designed to carry out that investment on publicly owned land so that it can then be used, for example, for housing, with all the jobs that that itself brings forward. And I agree with the Member - there is a real challenge for Wales, whichever political parties are involved in it, in making sure that our young people do not bear the brunt of the economic crisis that coronavirus has created. And finding ways in which we can create opportunities for them in education, in employment, in training so that they come through the pandemic, ready to take advantages of job opportunities when the economy recovers, I think, is absolutely at the top of the list of challenges that the next Senedd term will need to face.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Mae Llywodraeth Cymru yn buddsoddi symiau sylweddol o arian yn ceisio dychwelyd tir i ddefnydd buddiol, na fyddai byth yn cael ei gynnig o'i adael i'r farchnad. Yn aml, fel yn y mathau o ardaloedd y mae Suzy Davies wedi cyfeirio atyn nhw, y rheswm am hynny yw mai tir diwydiannol yw hwn lle mae halogiad wedi digwydd mewn blynyddoedd blaenorol, ac, os byddwch chi'n rhoi'r tir ar werth, yna ni all neb ei brynu gan na allan nhw ymdopi â'r costau suddedig y byddai'n rhaid eu talu cyn y gellid defnyddio'r tir. Felly, mae ein cronfa safleoedd segur, er enghraifft, wedi'i chynllunio i wneud y buddsoddiad hwnnw ar dir cyhoeddus fel y gellir ei ddefnyddio wedyn, er enghraifft, ar gyfer tai, gyda'r holl swyddi y mae hynny ynddo'i hun yn eu cynnig. Ac rwy'n cytuno â'r Aelod - ceir her wirioneddol i Gymru, pa bleidiau gwleidyddol bynnag sy'n mynd i'r afael â hi, o ran sicrhau nad yw ein pobl ifanc yn ysgwyddo baich yr argyfwng economaidd y mae coronafeirws wedi ei greu. Ac mae dod o hyd i ffyrdd y gallwn ni greu cyfleoedd iddyn nhw ym meysydd addysg, cyflogaeth, hyfforddiant fel eu bod nhw'n dod drwy'r pandemig, yn barod i fanteisio ar gyfleoedd gwaith pan fydd yr economi yn gwella, yn fy marn i, ar frig y rhestr o heriau y bydd angen i dymor nesaf y Senedd eu hwynebu.
English: First Minister, Aberavon continues to have one of the lowest employment rates in Wales, with a quarter of the residents economically inactive. Do you accept that your economic policies have failed the people of Aberavon and the entire South Wales West region? So, what the people in my region need is greater support for domestic businesses, particularly those pursuing green technologies, as well as hoping to attract overseas companies. First Minister, how will your Government encourage entrepreneurial spirit in Aberavon? Thank you.
Welsh: Prif Weinidog, mae Aberafan yn dal i fod ag un o'r cyfraddau cyflogaeth isaf yng Nghymru, gyda chwarter y trigolion yn economaidd anweithgar. A ydych chi'n derbyn bod eich polisïau economaidd wedi siomi pobl Aberafan a rhanbarth cyfan Gorllewin De Cymru? Felly, yr hyn sydd ei angen ar bobl yn fy rhanbarth i yw mwy o gymorth i fusnesau domestig, yn enwedig y rhai hynny sy'n mynd ar drywydd technolegau gwyrdd, yn ogystal â gobeithio denu cwmnïau tramor. Prif Weinidog, sut gwnaiff eich Llywodraeth chi annog ysbryd entrepreneuraidd yn Aberafan? Diolch.
English: Thank you, Presiding Officer, and, with your permission, as it's the last Senedd First Minister's questions of this session, I'd like to just reflect for a moment on the tragedy that families have gone through over the COVID crisis that we've just seen behind us over the last 12 months. The loss of a loved one is incalculable, and the grief that families must be feeling across the whole of Wales is sombrely reflected today by all Members of the Senedd, but also in all communities the length and breadth of Wales. We've also seen huge acts of kindness that have been so inspirational, both community spirited kindness and compassion combined, which have carried many people through this crisis. I'd also like to put on record my thanks, as leader of the Welsh Conservative group, to the staff of the Commission who, through this five-year session, have seen us through question times and debates, and also to reflect on the Members who aren't with us today, who gathered with us in May 2016 to begin this session, who tragically have lost their lives over the last five years. First Minister, with the third wave ripping through Europe at the moment, why is it easier to fly from Cardiff to Alicante than it is to drive to Aberystwyth?
Welsh: Diolch, Llywydd, a, gyda'ch caniatâd, gan mai dyma'r cwestiynau olaf i'r Prif Weinidog yn y Senedd ar gyfer y sesiwn hon, hoffwn fyfyrio am eiliad ar y drasiedi y mae teuluoedd wedi bod drwyddi dros argyfwng COVID yr ydym ni newydd ei gweld y tu ôl i ni dros y 12 mis diwethaf. Mae colli rhywun annwyl yn ddifesur, ac mae'r galar y mae'n rhaid bod teuluoedd yn ei deimlo ledled Cymru gyfan yn cael ei adlewyrchu yn brudd heddiw gan holl Aelodau'r Senedd, ond hefyd ym mhob cymuned ar hyd a lled Cymru. Rydym ni hefyd wedi gweld gweithredoedd enfawr o garedigrwydd sydd wedi bod mor ysbrydoledig, caredigrwydd a thosturi ag ysbryd cymunedol gyda'i gilydd, sydd wedi cario llawer o bobl drwy'r argyfwng hwn. Hoffwn hefyd gofnodi fy niolch, fel arweinydd grŵp Ceidwadwyr Cymru, i staff y Comisiwn sydd, drwy'r sesiwn bum mlynedd hon, wedi ein tywys trwy gwestiynau a dadleuon, a hefyd i fyfyrio ar yr Aelodau nad ydyn nhw gyda ni heddiw, a ymgasglodd gyda ni ym mis Mai 2016 i ddechrau'r sesiwn hon, sydd yn drasig wedi colli eu bywydau yn ystod y pum mlynedd diwethaf. Prif Weinidog, gyda'r drydedd don yn ysgubo drwy Ewrop ar hyn o bryd, pam mae'n haws hedfan o Gaerdydd i Alicante nag yw hi i yrru i Aberystwyth?
English: Llywydd, apologies to the leader of the opposition, as I just missed the - . The line just dipped in the very last part of his question to me. If he'd just be happy to repeat that very last line.
Welsh: Llywydd, ymddiheuriadau i arweinydd yr wrthblaid, gan fy mod i wedi methu'r - . Roedd oedi bach ar y llinell ar ran olaf un ei gwestiwn i mi. Os byddai cystal ag ailadrodd y llinell olaf un honno?
English: Yes, First Minister. Sorry about that. Why is it easier to fly from Cardiff to Alicante than it is to drive to Aberystwyth at the moment in Wales?
Welsh: Iawn, Prif Weinidog. Mae'n ddrwg gen i am hynna. Pam mae'n haws hedfan o Gaerdydd i Alicante nag yw hi i yrru i Aberystwyth ar hyn o bryd yng Nghymru?
English: First Minister, it cannot be right, with the current third wave going through Europe, as we're seeing, tragically, that you can fly from Cardiff more easily than you can travel, as I said, to Aberystwyth. I, this morning, for example, was able to purchase a ticket for Thursday to fly out of Cardiff Airport, where I do not believe a quarantine hotel exists or in-airport testing exists. If you're allowing, out of your own airport, people to fly to parts of Europe that potentially are hosting the third wave of the virus, why are there no testing facilities at Cardiff Airport and why, indeed, are there no quarantine facilities?
Welsh: Prif Weinidog, ni all fod yn iawn, gyda'r drydedd don bresennol yn mynd drwy Ewrop, fel yr ydym ni'n ei weld, yn drasig, y gallwch chi hedfan o Gaerdydd yn haws nag y gallwch chi deithio, fel y dywedais, i Aberystwyth. Roeddwn i, y bore yma, er enghraifft, yn gallu prynu tocyn ar gyfer dydd Iau i hedfan allan o Faes Awyr Caerdydd, lle nad wyf i'n credu bod gwesty cwarantîn yn bodoli na phrofion yn y maes awyr yn bodoli. Os ydych chi'n caniatáu, allan o'ch maes awyr eich hun, i bobl hedfan i rannau o Ewrop lle ceir, o bosibl, trydedd don y feirws, pam nad oes cyfleusterau profi ym Maes Awyr Caerdydd a pham, yn wir, nad oes cyfleusterau cwarantîn?
English: There are no quarantine facilities, Llywydd, because no flights to Cardiff Airport go to red-list countries. Only people travelling into the United Kingdom from the 30-odd countries on the red list are required to quarantine, and none of them are allowed to enter the United Kingdom via Wales. So, there is no case for quarantine facilities at Cardiff Airport because nobody anywhere in the United Kingdom would be required to quarantine under the circumstances that the Member refers to. I am very anxious, as is the chief medical officer, as is Public Health Wales in the statements that were published last week, at the prospects of international travel being allowed from 17 May. I share the Member's concerns about the third wave on the continent of Europe. I share his concerns about people being able to return to the United Kingdom from places where the virus is in renewed circulation, particularly as there are new variants that are appearing in different parts of the world. I raised this matter with the Chancellor of the Duchy of Lancaster in our regular call on Wednesday of last week. I've heard other UK Ministers over the weekend taking a slightly more precautionary approach to this than was originally envisaged in the Prime Minister's road map for England; I do hope that that will turn out to be true for some of the reasons that the leader of the opposition has identified.
Welsh: Nid oes cyfleusterau cwarantîn, Llywydd, oherwydd nad oes unrhyw deithiau i Faes Awyr Caerdydd yn mynd i wledydd rhestr goch. Dim ond pobl sy'n teithio i'r Deyrnas Unedig o'r oddeutu 30 o wledydd ar y rhestr goch y mae angen iddyn nhw fynd i gwarantîn, ac ni chaniateir i'r un ohonyn nhw ddod i mewn i'r Deyrnas Unedig drwy Gymru. Felly, nid oes dadl dros gyfleusterau cwarantîn ym Maes Awyr Caerdydd gan na fyddai'n ofynnol i neb yn unman yn y Deyrnas Unedig fynd i gwarantîn o dan yr amgylchiadau y mae'r Aelod yn cyfeirio atyn nhw. Rwyf i yn bryderus iawn, fel y mae'r prif swyddog meddygol, fel y mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn y datganiadau a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf, ynghylch y rhagolygon o ganiatáu teithio rhyngwladol o 17 Mai ymlaen. Rwy'n rhannu pryderon yr Aelod am y drydedd don ar gyfandir Ewrop. Rwy'n rhannu ei bryderon ynghylch pobl yn cael dychwelyd i'r Deyrnas Unedig o fannau lle mae'r feirws yn cylchredeg o'r newydd, yn enwedig gan fod amrywiolion newydd sy'n ymddangos mewn gwahanol rannau o'r byd. Codais y mater hwn gyda Changhellor Dugiaeth Caerhirfryn yn ein galwad reolaidd ddydd Mercher yr wythnos diwethaf. Rwyf wedi clywed Gweinidogion eraill y DU dros y penwythnos yn cymryd agwedd ychydig yn fwy rhagofalus at hyn nag a ragwelwyd yn wreiddiol ym map ffyrdd Prif Weinidog y DU ar gyfer Lloegr; rwy'n gobeithio y bydd hynny yn wir yn y pen draw am rai o'r rhesymau y mae arweinydd yr wrthblaid wedi eu nodi.
English: I noticed you didn't confirm whether there was testing at the airport. As of this morning, 45 people have currently booked to fly to Cardiff from Alicante on Thursday, and 32 people to fly the other way. Clearly, the informed decision making that will be going into the road map from Westminster is predicated on the report that will be made available on international travel on 12 April. So, it is remarkable that you, as the First Minister, keep non-essential shopping on the high street shut, but you're happy to see international travel coming to Cardiff Airport - an airport you control. Can you understand why people feel very frustrated at this prospect? They see one rule for one sector of the economy and another rule for another sector of the economy, when on your matrix and your COVID recovery plan it would be safe to open non-essential retail. But as it is, you're prepared to allow people to come into Cardiff Airport when no testing facilities exist, First Minister.
Welsh: Sylwais na wnaethoch chi gadarnhau pa un a oedd profion yn y maes awyr. O'r bore yma, mae 45 o bobl wedi archebu lle ar hyn o bryd i hedfan i Gaerdydd o Alicante ddydd Iau, a 32 o bobl i hedfan y ffordd arall. Yn amlwg, mae'r penderfyniadau cytbwys a fydd yn cael eu gwneud ar y map ffyrdd gan San Steffan yn seiliedig ar yr adroddiad a fydd ar gael ar deithio rhyngwladol ar 12 Ebrill. Felly, mae'n rhyfeddol eich bod chi, fel y Prif Weinidog, yn cadw siopa nad yw'n hanfodol ar y stryd fawr ar gau, ond yn hapus i weld teithio rhyngwladol yn dod i Faes Awyr Caerdydd - maes awyr yr ydych chi'n ei reoli. A allwch chi ddeall pam mae pobl yn teimlo'n rhwystredig iawn am y posibilrwydd hwn? Maen nhw'n gweld un rheol ar gyfer un sector o'r economi a rheol arall ar gyfer sector arall o'r economi, pan fyddai'n ddiogel ar eich matrics a'ch cynllun adfer yn sgil COVID agor manwerthu nad yw'n hanfodol. Ond fel y mae hi, rydych chi'n barod i ganiatáu i bobl ddod i Faes Awyr Caerdydd pan nad oes unrhyw gyfleusterau profi yn bodoli, Prif Weinidog.
English: Diolch, Llywydd. First Minister, every administration should look back on its time in office and ask the question, 'What should we have done better?' When you ask yourself that question, what answer do you give?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, dylai pob gweinyddiaeth edrych yn ôl ar ei chyfnod mewn grym a gofyn y cwestiwn, 'Beth ddylem ni fod wedi ei wneud yn well?' Pan fyddwch chi'n gofyn y cwestiwn hwnnw i chi eich hunan, pa ateb ydych chi'n ei roi?