English: Thank you, Presiding Officer. This is not an occasion that I ever thought that I would be speaking to in this Chamber, and, indeed, in the whole 10 years that I have been a Member of the institution, Carl always sat opposite me. Whether I was sitting in the corner there, in my first seat when I came into this Chamber in 2007, or by progression around the Chamber, Carl was always opposite, and, on a typical Tuesday, we'd look at each other and he would grin and he would wink, and I would wink back at him, and as the First Minister identified, when I was called to take my First Minister's questions, it was always 'Paul Davies' or 'Darren Millar.' But that was Carl. Carl was a character, but he was a serious individual, who knew what his role was in this institution. And that role was to speak for the people of Alyn and Deeside and to speak for the people the length and breadth of Wales who didn't have a voice, in the various ministerial positions that he held within the Welsh Government. And he held those positions with huge pride and passion. From the opposition point of view, very often you sit in here, and sometimes the Chamber can look quite bare on a Wednesday afternoon. It is fair to say that Carl was nearly always in his seat in this Chamber, engaging with the debate, engaging with the discussion, because he believed passionately in what he wanted to achieve, and that was a better Wales, a better community in Alyn and Deeside and, above all, a legacy that he could proudly look back on and say, 'I shaped that.' Well, it is true to say that he did become the legislator in chief in this institution - four major pieces of legislation. Very often, politicians are lucky if they get one piece of legislation through in their lifetime; Carl put four pieces of legislation through. For a man to come from the factory floor and wake up each morning to put a collar and tie on and put the cufflinks in, and have that as a legacy - each piece of legislation will have a massive impact on the outcomes here in Wales about improving people's lives. We have lost a colleague, we have lost a friend, but Bernie, Lucy and Carl's son have lost a father and a husband, and that pain and that distress must be burning fiercely at the moment. But what I and many on our benches on this side, and, I believe, across this Chamber hope will shine through in the fullness of time are the many happy memories that they will all have of the great times that they had with Carl, as a father, as a mentor and as an inspiration.17 You speak as you find, but I have to say he is one of the most genuine men that I've had the privilege to meet, and that picture up there of Carl sums the man up: always a smile on his face, always a kind word to say, always a quip as well as you walked down the corridor, and every time I saw him it was always, 'What's happening, boss, what's happening, boss?' I think that would be the same for many people in this Chamber. The word 'boss' comes from where Carl came from: the factory floor. Because the amount of times that I'm on the farmyard and people arrive there - 'What's happening, boss?' - you get the same reply from them as well.18 His legacy will last for many years and many decades, for the work that he did as an AM, and I passionately hope that that sunshine comes sooner rather than later for Carl's family, because ultimately he has a legacy to be proud of and it has been a privilege and an honour to call Carl a fellow Assembly Member of the National Assembly for Wales. We join his family, his friends and his colleagues in grieving at his loss here today and in the subsequent days and weeks that follow.
Welsh: Diolch i chi, Llywydd. Mae hon yn achlysur na feddyliais i erioed y byddwn i'n siarad ynddi yn y Siambr hon, ac, yn wir, yn y 10 mlynedd ers i mi fod yn Aelod o'r sefydliad, mae Carl bob amser wedi eistedd gyferbyn â mi. P'un a oeddwn yn eistedd yn y gornel yn y fan yna, yn fy sedd gyntaf pan ddes i'r Siambr hon yn 2007, neu wrth i mi fynd ymlaen o amgylch y Siambr, roedd Carl bob amser yn eistedd gyferbyn â mi. Ac, ar ddydd Mawrth nodweddiadol, byddem ni'n edrych ar ein gilydd a byddai'n gwenu ac yn wincio, a byddwn i'n wincio yn ôl arno, ac fel y dywedodd y Prif Weinidog, pan fyddwn i'n cael fy ngalw i gymryd fy nghwestiynau i'r Prif Weinidog, yr hyn glywid bob tro oedd 'Paul Davies' neu 'Darren Millar.' Ond dyna Carl i chi. Roedd Carl yn gymeriad, ond roedd hefyd yn unigolyn difrifol a wyddai beth oedd ei swyddogaeth yn y sefydliad hwn. A'r swyddogaeth honno oedd siarad ar ran pobl Alyn a Glannau Dyfrdwy a siarad ar ran pobl ar hyd a lled Cymru nad oedd ganddynt lais, yn rhinwedd yr amryw swyddi gweinidogol a oedd ganddo yn Llywodraeth Cymru. Ac roedd yn cyflawni'r swyddi hynny â balchder ac angerdd enfawr. O safbwynt yr wrthblaid, yn aml iawn byddwch chi'n eistedd yma, ac weithiau gall y Siambr edrych yn eithaf gwag ar brynhawn dydd Mercher. Mae'n deg dweud bod Carl wedi bod yn ei sedd yn y Siambr hon bron bob tro, yn cymryd rhan yn y ddadl, yn cymryd rhan yn y drafodaeth, oherwydd ei fod yn credu'n angerddol yn yr hyn yr oedd yn dymuno ei gyflawni, sef Cymru well, cymuned well yn Alyn a Glannau Dyfrdwy ac, yn anad dim, etifeddiaeth y gallai ef edrych yn ôl arni â balchder a dweud, 'Fi ffurfiodd hynny.' Wel, mae'n wir i ddweud y daeth yn ddeddfwr o fri yn y sefydliad hwn - pedwar darn pwysig o ddeddfwriaeth. Yn aml iawn, mae gwleidyddion yn lwcus i gael un darn o ddeddfwriaeth yn ystod eu hoes; cyflwynodd Carl bedwar darn o ddeddfwriaeth. Gŵr a ddechreuodd ar lawr y ffatri, a oedd yn deffro bob bore a gwisgo coler a thei a'r dolennau llewys, fydd â hyn yn etifeddiaeth - bydd pob darn o ddeddfwriaeth yn cael effaith enfawr ar y canlyniadau yma yng Nghymru o ran gwella bywydau pobl. Rydym ni wedi colli cydweithiwr, rydym ni wedi colli ffrind, ond mae Bernie, Lucy a mab Carl wedi colli tad a gŵr, ac mae'n rhaid bod y boen a'r galar honno yn llosgi'n ffyrnig ar hyn o bryd. Ond yr hyn yr wyf i a llawer ohonom ar ein meinciau ar yr ochr hon, ac, rwy'n credu, ar draws y Siambr hon, yn ei obeithio, yw mai'r hyn a fydd yn disgleirio yng nghyflawnder amser yw'r atgofion melys niferus a fydd ganddynt o'r amseroedd gwych a gawsant gyda Carl, fel tad, fel mentor, ac fel ysbrydoliaeth.17 Rydych chi'n ffurfio'ch barn eich hun am bobl, ond mae'n rhaid imi ddweud mai ef oedd un o'r dynion mwyaf diffuant yr wyf i wedi cael y fraint o gyfarfod ag ef, ac mae'r darlun yna o Carl yn crynhoi'r dyn: bob tro â gwên ar ei wyneb, bob amser a gair caredig i'w ddweud, a phob tro â sylw ffraeth hefyd wrth i chi gerdded ar hyd y coridor, a phob tro byddwn i'n ei weld byddai'n dweud 'Be' sy', bos, be' sy'n digwydd, bos?' Rwy'n credu y byddai hynny'n wir am lawer o bobl yn y Siambr hon. Daw'r gair 'bos' o wreiddiau Carl: o lawr y ffatri. Oherwydd yn aml pan fydda' i ar fuarth y fferm a bydd pobl yn cyrraedd yno - 'be' sy', bos?' - cewch yr un ateb ganddyn nhw hefyd.18 Bydd ei etifeddiaeth yn para blynyddoedd a degawdau lawer, o ran y gwaith a wnaeth fel Aelod Cynulliad, ac rwy'n gobeithio'n daer y daw'r heulwen hynny i ddisgleirio yn fuan iawn er lles teulu Carl, oherwydd yn y pen draw mae ganddo etifeddiaeth i fod yn falch ohoni a bu'n fraint ac yn anrhydedd i alw Carl yn gyd-Aelod Cynulliad o Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Rydym yn ymuno â'i deulu, ei ffrindiau a'i gydweithwyr yn eu galar amdano yma heddiw ac yn y dyddiau a'r wythnosau i ddilyn.