English: I'd like to start by thanking the Members in whose name this motion is tabled today. I'll focus my remarks on the first two points of the motion, and in doing so, I'll return to a theme I covered a few weeks ago in my short debate on outdoor education in Wales. As the motion notes, just under two thirds of Welsh children do not get the recommended hour of physical activity, which they need to stay healthy, every day. This is simply unacceptable and, to echo the scale of the challenge, I'd like to reiterate another statistic, which really struck me: three quarters of UK children spend less time outdoors than prison inmates. Outdoor physical activity, whether in terms of active travel or outdoors education, is good for physical health and mental well-being, and there are significant challenges that we need to address in former industrial communities, such as mine in particular. For example, recent statistics show that, in my local authority area of Rhondda Cynon Taf, approximately 63 per cent of adults are overweight or obese, 14 per cent of residents say they are being treated for a mental illness, and over a quarter of adults smoke. Raising levels of physical activity from an early age offers one solution to these really challenging health outcomes. We are also facing a nature deficit disorder, where our children and young people are cut off from the world outside their doorsteps, which itself poses questions to our future approaches to important issues of sustainability. Only 13 per cent of Welsh children considered themselves to have a close link to the outdoors, according to the Royal Society for the Protection of Birds, a figure lower than for Scotland, Northern Ireland, or even London. And, again, although it is not the only solution, encouraging active travel cannot harm our connection to the wider world. I also think the fourth part of the motion makes an important point about our approach. We need to develop joined-up solutions between communities and stakeholders, so that destinations are linked up with new and improved travel routes. For example, an important paper produced by Natural Resources Wales on the natural opportunities provided by the landscape in Rhondda noted that, in my local authority of RCT, there are over 700 km of trails and established walks linking communities and villages to woodlands and mountains. These clearly have a role to play in encouraging active travel. On a similar point, whilst I am delighted that the Dare Valley Country Park, in my constituency, will be the venue for Wales's first nature-based kindergarten for children aged two to five, I am keen that active travel networks are developed to enable children and their families to reach this destination. If the purpose of this kindergarten is to encourage our children to be able to partake of the outdoors education that has been so beneficial in terms of health, confidence and well-being in other countries, surely we must work to develop complementary active travel opportunities, so that the journey becomes just as important as the destination. Thank you.
Welsh: Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i'r Aelodau y cyflwynwyd y cynnig hwn yn eu henwau heddiw. Fe ganolbwyntiaf fy sylwadau ar ddau bwynt cyntaf y cynnig, ac wrth wneud hynny, fe ddychwelaf at thema a gafodd sylw gennyf ychydig wythnosau'n ôl yn fy nadl fer ar addysg awyr agored yng Nghymru. Fel y noda'r cynnig, nid yw ychydig o dan ddwy ran o dair o blant Cymru yn cael yr awr a argymhellir o weithgarwch corfforol bob dydd sydd ei hangen arnynt i aros yn iach. Mae hyn yn gwbl annerbyniol ac i adleisio maint yr her, hoffwn ailadrodd ystadegyn arall a wnaeth argraff fawr arnaf: mae tri chwarter y plant yn y DU yn treulio llai o amser yn yr awyr agored na charcharorion mewn carchardai. Mae gweithgarwch corfforol yn yr awyr agored, boed ar ffurf teithio llesol neu addysg yn yr awyr agored, yn dda i iechyd corfforol a lles meddyliol, ac mae yna heriau sylweddol sydd angen i ni fynd i'r afael â hwy mewn hen gymunedau diwydiannol, fel fy un i yn arbennig. Er enghraifft, mae ystadegau diweddar yn dangos bod tua 63 y cant o oedolion yn ardal fy awdurdod lleol sef Rhondda Cynon Taf yn cario gormod o bwysau neu'n ordew, mae 14 y cant o drigolion yn dweud eu bod yn cael triniaeth at salwch meddwl, ac mae dros chwarter yr oedolion yn ysmygu. Mae codi lefelau gweithgarwch corfforol o oed cynnar yn cynnig un ateb i'r canlyniadau iechyd gwirioneddol heriol hyn. Rydym hefyd yn wynebu anhwylder diffyg natur, lle mae ein plant a phobl ifanc wedi'u hynysu rhag y byd y tu allan i garreg eu drws, sydd ynddo'i hun yn codi cwestiynau ynglŷn â'n hymagwedd tuag at faterion pwysig yn ymwneud â chynaliadwyedd yn y dyfodol. 13 y cant yn unig o blant Cymru a oedd yn ystyried bod ganddynt gysylltiad agos â'r awyr agored, yn ôl y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar, ffigur is nag yn yr Alban, Gogledd Iwerddon, a Llundain hyd yn oed. Ac unwaith eto, er nad dyna'r unig ateb, ni all annog teithio llesol niweidio ein cysylltiad â'r byd ehangach. Rwyf hefyd yn credu bod pedwaredd ran y cynnig yn gwneud pwynt pwysig am ein dull o weithredu. Mae angen i ni ddatblygu atebion cydgysylltiedig rhwng cymunedau a rhanddeiliaid, er mwyn cysylltu cyrchfannau â llwybrau teithio newydd a gwell. Er enghraifft, roedd papur pwysig a gynhyrchwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru ar y cyfleoedd naturiol a ddarperir gan y tirlun yn y Rhondda yn nodi bod dros 700 km o lwybrau a llwybrau cerdded sefydledig yn fy awdurdod lleol, Rhondda Cynon Taf, yn cysylltu cymunedau a phentrefi â choetiroedd a mynyddoedd. Mae'n amlwg fod gan y rhain ran i'w chwarae yn annog teithio llesol. Ar bwynt tebyg, er fy mod wrth fy modd mai Parc Gwledig Cwm Dâr, yn fy etholaeth, fydd y lleoliad ar gyfer ysgol feithrin natur gyntaf Cymru i blant rhwng dwy a phump oed, rwy'n awyddus i rwydweithiau teithio llesol gael eu datblygu i alluogi plant a'u teuluoedd i gyrraedd y cyrchfan hwn. Os mai diben yr ysgol feithrin yw annog ein plant i allu cymryd rhan yn yr addysg awyr agored sydd wedi bod mor fuddiol o ran iechyd, hyder a lles mewn gwledydd eraill, yn sicr mae'n rhaid i ni weithio i ddatblygu cyfleoedd teithio llesol ategol, fel bod y daith yn dod yr un mor bwysig â'r cyrchfan. Diolch.