English: Thank you, Presiding Officer. We believe, as other parties do, that the time is now right for a rounded and mature conversation about how we shape the future of health and social care services here in Wales. The parliamentary review of health and social care in Wales was agreed as part of our compact, 'Moving Wales Forward', with Plaid Cymru. I'd like to take this opportunity to thank not just Plaid Cymru but all parties here for their contribution and co-operation in agreeing the terms of reference and the panel membership, enabling all of us to move this forward. The panel will review the best available evidence to identify key issues facing our health and social care services and draw out the challenges that these will present over coming years. For example, there are challenges with NHS finances within a reducing Welsh Government budget, workforce planning, recruitment and retention, and meeting the rising demands of healthcare and rising public expectations. The review will examine options for the way forward and will then make recommendations about what the health and care service of the future could look like. The review team will of course draw on the work that has already been done and carried out in Wales by the Health Foundation, the OECD, the Nuffield Trust, the Bevan Commission and, indeed, the King's Fund. It will draw their findings together and identify gaps in the evidence and knowledge that the review will seek to fill. The terms of reference have been discussed and agreed with other parties and will be published later today. The panel will also meet to discuss them later this month. We have all agreed that the review panel should be independent, comprising prominent leaders, stakeholders and academics with a wide range of backgrounds. So, today, I am pleased to announce that Dr Ruth Hussey has agreed to chair the review. Ruth was born in north Wales, is an ex-chief medical officer of Wales, has been regional director of public health at NHS North West and has worked with the Public Health England transition team at the Department of Health. She has also been the director of public health for Liverpool and senior lecturer in public health at Liverpool university. Ruth brings with her a wealth of experience, a depth of knowledge of the system here in Wales, as well as beyond our border and within the wider view of health and social care. She will be joined on the review panel by: Professor Anne Marie Rafferty, who is the professor of nursing and dean of the Florence Nightingale school of nursing and midwifery at King's College London, and she is also a fellow of the Royal College of Nursing; Professor Keith Moultrie, who is the head of the Institute of Public Care at Oxford Brookes University, has worked directly with the Department of Health and the Department for Education, the Care Quality Commission and the Scottish Joint Improvement Team, and he also has experience of working within Wales; Professor Nigel Edwards, who is the chief executive of the Nuffield Trust, has been an expert adviser to KPMG's global centre of excellence for health and life Sciences, a senior fellow at the King's Fund, and has also been the policy director of the NHS Confederation for 11 years; and Dr Jennifer Dixon, the chief executive of the Health Foundation. She was previously the chief executive of the Nuffield Trust from 2008 to 2013 and she has previously been the policy adviser to the chief executive of the national health service. In order to further widen the perspective, there will also be a business representative on the panel and I will, of course, discuss that position with spokespeople from other parties. There will be three further ex officio members of the panel: Professor Sir Mansel Aylward, chair of the Bevan Commission, professor of public health education at Cardiff University and former chief medical adviser at the Veterans Agency in the Ministry of Defence; Professor Don Berwick, who is a president emeritus and senior fellow at the Institute for Healthcare Improvement. He's a former professor of paediatrics and healthcare policy and currently lecturer in the department of healthcare policy at Harvard Medical School, and a leading international authority on healthcare quality and improvement. The final ex officio member is Dame Carol Black, principal of Newnham College Cambridge, a former president of the Royal College of Physicians and of the Academy of Medical Royal Colleges. This will allow the panel to benefit from their extensive international expertise and experience. Between them, this panel, therefore, should have the expertise and capability to deliver a comprehensive and independent assessment of how best to tackle the big issues facing us around health and social care. The review team will be supported by a wider stakeholder reference group made up of representatives of professional bodies and social service organisations. I expect the review to take around a year to prepare its report, but I also expect that interim findings could be available before then. This will allow time for recommendations to be discussed, debated and implemented within this Assembly term. And I will, of course, update the Assembly as the work progresses.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Rydym yn credu, fel y pleidiau eraill, fod yr amser yn iawn bellach am sgwrs gyflawn ac aeddfed ynglŷn â sut yr ydym yn siapio dyfodol gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yma yng Nghymru. Cytunwyd ar yr adolygiad seneddol o iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru fel rhan o'n compact, 'Symud Cymru Ymlaen', gyda Phlaid Cymru. Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i ddiolch nid yn unig i Blaid Cymru ond i'r holl bleidiau yma am eu cyfraniad a'u cydweithrediad wrth gytuno ar y cylch gorchwyl ac aelodaeth y panel, gan alluogi pob un ohonom i symud hyn ymlaen. Bydd y panel yn adolygu'r dystiolaeth orau sydd ar gael i nodi'r materion allweddol sy'n wynebu ein gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ac yn tynnu sylw at yr heriau y bydd y rhain yn eu cyflwyno dros y blynyddoedd nesaf. Er enghraifft, mae heriau o ran cyllid y GIG o fewn cyllideb Llywodraeth Cymru sy'n lleihau, cynllunio'r gweithlu, recriwtio a chadw, a bodloni gofynion cynyddol gofal iechyd a disgwyliadau'r cyhoedd sy'n cynyddu. Bydd yr adolygiad yn archwilio'r opsiynau o ran y ffordd ymlaen, ac yna bydd yn gwneud argymhellion ynghylch sut y gallai'r gwasanaeth iechyd a gofal edrych yn y dyfodol. Bydd y tîm adolygu wrth gwrs yn manteisio ar y gwaith sydd eisoes wedi ei wneud a'i gwblhau yng Nghymru gan y Sefydliad Iechyd, y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygu Economaidd, Ymddiriedolaeth Nuffield, Comisiwn Bevan ac, yn wir, Gronfa'r Brenin. Bydd yn tynnu ynghyd y canfyddiadau ac yn nodi bylchau yn y dystiolaeth a'r wybodaeth y bydd yr adolygiad yn ceisio eu llenwi. Trafodwyd a chytunwyd ar y cylch gorchwyl â phartïon eraill a bydd yn cael ei gyhoeddi yn ddiweddarach heddiw. Bydd y panel hefyd yn cyfarfod i'w drafod yn ddiweddarach y mis hwn. Rydym i gyd wedi cytuno y dylai'r panel adolygu fod yn annibynnol, a chynnwys arweinwyr blaenllaw, rhanddeiliaid ac academyddion sydd ag ystod eang o gefndiroedd. Felly, heddiw, rwyf yn falch o gyhoeddi bod Dr Ruth Hussey wedi cytuno i gadeirio'r adolygiad. Cafodd Ruth ei geni yn y gogledd, mae'n gyn brif swyddog meddygol Cymru, mae wedi bod yn gyfarwyddwr rhanbarthol iechyd cyhoeddus yn GIG y gogledd-orllewin ac wedi gweithio gyda thîm pontio Iechyd Cyhoeddus Lloegr yn yr Adran Iechyd. Mae hi hefyd wedi bod yn gyfarwyddwr iechyd cyhoeddus dros Lerpwl ac yn uwch ddarlithydd mewn iechyd cyhoeddus ym mhrifysgol Lerpwl. Mae gan Ruth lawer iawn o brofiad, gwybodaeth drylwyr am y system yma yng Nghymru, yn ogystal â thu hwnt i'n ffin ac o fewn y darlun ehangach o iechyd a gofal cymdeithasol. Bydd y canlynol yn ymuno â hi ar y panel adolygu: Yr Athro Anne Marie Rafferty, sef athro nyrsio a deon ysgol nyrsio a bydwreigiaeth Florence Nightingale yng Ngholeg y Brenin, Llundain, ac mae hi hefyd yn gymrawd y Coleg Nyrsio Brenhinol; Yr Athro Keith Moultrie, sef pennaeth y Sefydliad Gofal Cyhoeddus ym Mhrifysgol Brookes Rhydychen, sydd wedi gweithio'n uniongyrchol â'r Adran Iechyd a'r Adran Addysg, y Comisiwn Ansawdd Gofal a Thîm Gwella ar y Cyd yr Alban, ac mae ganddo hefyd brofiad o weithio yng Nghymru; Yr Athro Nigel Edwards, sef prif weithredwr Ymddiriedolaeth Nuffield, sydd wedi bod yn ymgynghorydd arbenigol i ganolfan ragoriaeth fyd-eang KPMG ar gyfer Gwyddorau iechyd a bywyd, yn uwch gymrawd yng Nghronfa'r Brenin, ac mae hefyd wedi bod yn gyfarwyddwr polisi Cydffederasiwn y GIG am 11 mlynedd; a Dr Jennifer Dixon, prif weithredwr y Sefydliad Iechyd. Cyn hynny roedd yn brif weithredwr Ymddiriedolaeth Nuffield rhwng 2008 a 2013 ac mae hi wedi bod yn ymgynghorydd polisi i brif weithredwr y gwasanaeth iechyd gwladol yn flaenorol. Er mwyn ehangu'r persbectif ymhellach, bydd cynrychiolydd busnes ar y panel hefyd a byddaf, wrth gwrs, yn trafod y swydd honno gyda llefarwyr pleidiau eraill. Bydd tri aelod ex officio o'r panel hefyd: Yr Athro Syr Mansel Aylward, cadeirydd Comisiwn Bevan, athro addysg iechyd cyhoeddus ym Mhrifysgol Caerdydd a chyn brif gynghorydd meddygol yn Asiantaeth y Cyn-filwyr yn y Weinyddiaeth Amddiffyn; Yr Athro Don Berwick, sy'n llywydd emeritws ac uwch gymrawd yn y Sefydliad Gwella Gofal Iechyd. Mae'n gyn athro pediatreg a pholisi gofal iechyd ac ar hyn o bryd yn ddarlithydd yn yr adran polisi gofal iechyd yn Ysgol Feddygol Harvard, ac yn awdurdod rhyngwladol blaenllaw ar ansawdd a gwella gofal iechyd. Yr aelod ex officio olaf yw'r Fonesig Carol Black, pennaeth Coleg Newnham Caergrawnt, cyn lywydd Coleg Brenhinol y Ffisigwyr ac Academi'r Colegau Meddygol Brenhinol. Bydd hyn yn galluogi'r panel i elwa ar eu harbenigedd a'u profiad rhyngwladol helaeth. Rhyngddynt, dylai fod gan y panel hwn, felly, yr arbenigedd a'r gallu i ddarparu asesiad cynhwysfawr ac annibynnol o'r ffordd orau o fynd i'r afael â'r materion mawr sy'n ein hwynebu mewn perthynas ag iechyd a gofal cymdeithasol. Bydd y tîm adolygu yn cael ei gefnogi gan grŵp cyfeirio ehangach o randdeiliaid yn cynnwys cynrychiolwyr o gyrff proffesiynol a sefydliadau gwasanaethau cymdeithasol. Rwyf yn disgwyl y bydd y tîm adolygu yn cymryd tua blwyddyn i baratoi ei adroddiad, ond rwyf hefyd yn disgwyl y gallai canfyddiadau interim fod ar gael cyn hynny. Bydd hyn yn caniatáu amser i drafod yr argymhellion, cynnal dadl yn eu cylch a'u rhoi ar waith o fewn y tymor Cynulliad hwn. A byddaf, wrth gwrs, yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Cynulliad wrth i'r gwaith fynd yn ei flaen.