English: On recommendations 11, 12 and 13, the Welsh Government is creating the stakeholder group and will do as the committee recommends, with the caveat that the work will be wider in scope than recommendation 12 suggests. We are committed to engaging as wide a range of stakeholders as possible in our work on raising awareness about the franchise changes contained in the Bill and in the forthcoming local government and elections Bill. We will publish the terms and reference and work plan for our stakeholder engagement group in the near future. On recommendation 14, the Minister for Education will issue a written statement to outline the delivery of citizenship and political education across Wales from the summer of 2020. On recommendation 15, these are also matters for the Welsh Government, and will be considered as part of the budget-setting process for 2020-21. As the awareness-raising campaign will cover the extension of the franchise for both Assembly and local government elections, I'm afraid it simply isn't possible to single out the cost incurred for each election in a meaningful way. But we will consider whether there is any other information that we might be able to provide in order to give a fuller picture. On recommendations 16 and 17, the local government Bill is not, in our view, a suitable vehicle for provisions relating to the accountability of the Electoral Commission. This is a matter for the Senedd and not for local government. The Senedd and Elections Bill is the right vehicle for these provisions, and I don't want to see any delay on this, particularly as the Assembly Commission and the Electoral Commission are in agreement that it should happen, and the Scottish Government intends to legislate, for example, in similar fashion. However, I do absolutely recognise the concerns expressed by committees, and I will say more about that later. Finally, on the CLA committee's eighteenth recommendation, we are indeed satisfying ourselves that the disqualifications set out in the Bill are appropriate, and we will table any amendments we consider necessary at Stage 2. I turn now to the Finance Committee recommendations. We will work closely with the Llywydd to address recommendations 1 and 2 on signage and local authority costs. Recommendations 3 and 4 on electoral registration are matters for the Welsh Government. We have consulted on this and will include provisions in the local government Bill. But, as I said earlier, we do not intend to pursue further changes at the same time as those for the franchise and canvass reform, as that would create significant risks, in our judgment. We do not accept recommendations 5 and 6. These are matters for local authorities. Neither, I'm afraid, do we accept recommendations 7 and 8. We do not consider it appropriate to address either the publication of Assembly elections expenditure or returning officer fees in primary legislation, but we do intend to address both those issues by other means. The costs requested in recommendation 11 will be included in the regulatory impact assessment for the local government Bill. We accept recommendation 12. We intend to include a wide membership on the democratic renewal steering group and sub-groups. Finally, we also accept recommendation 13. As I mentioned earlier, it is my intention to table amendments in relation to the accountability of the Electoral Commission at Stage 2. This depends on a number of factors outside the Welsh Government's control, including whether any Minister of the Crown consent we may need to seek is given. I will provide more information on my proposals on this after the summer recess, but in light of the committee's concerns I have decided to delay moving the financial resolution for the Bill until I am in a position to provide that information. As I said when the Bill was introduced, it represents an important step on our devolution journey. It is important that we use our new powers in this area to ensure that our legislature can continue effectively to serve the people of Wales in a changing constitutional landscape. The Welsh Government fully supports the general principles of the Bill.
Welsh: Ar argymhellion 11, 12 a 13, mae Llywodraeth Cymru yn creu'r grŵp rhanddeiliaid a bydd yn gwneud fel y mae'r pwyllgor yn ei argymell, gyda'r cafeat y bydd y gwaith yn fwy eang ei gwmpas nag y mae argymhelliad 12 yn ei awgrymu. Rydym wedi ymrwymo i ymgysylltu ag ystod mor eang â phosibl o randdeiliaid yn ein gwaith ar godi ymwybyddiaeth o'r newidiadau i'r etholfraint sydd wedi'u cynnwys yn y Bil ac yn y Bil llywodraeth leol ac etholiadau sydd ar y ffordd. Byddwn yn cyhoeddi'r cylch gorchwyl a'r cynllun gwaith ar gyfer ein grŵp ymgysylltu â rhanddeiliaid yn y dyfodol agos. Ar argymhelliad 14, bydd y Gweinidog Addysg yn cyhoeddi datganiad ysgrifenedig i amlinellu'r modd y caiff dinasyddiaeth ac addysg wleidyddol eu cyflwyno ledled Cymru o haf 2020. O ran argymhelliad 15, mae'r rhain hefyd yn faterion i Lywodraeth Cymru, a chânt eu hystyried fel rhan o'r broses o bennu'r gyllideb ar gyfer 2020-21. Gan y bydd yr ymgyrch i godi ymwybyddiaeth yn cynnwys ymestyn yr etholfraint ar gyfer etholiadau'r Cynulliad ac etholiadau llywodraeth leol, mae arnaf ofn nad yw'n bosibl nodi'r gost ar gyfer pob etholiad mewn ffordd ystyrlon. Ond byddwn yn ystyried a oes unrhyw wybodaeth arall y gallem ei darparu er mwyn rhoi darlun llawnach. Ar argymhellion 16 a 17, nid yw'r Bil llywodraeth leol yn gyfrwng addas yn ein barn ni ar gyfer darpariaethau'n ymwneud ag atebolrwydd y Comisiwn Etholiadol. Mater i'r Senedd yw hwn, nid i lywodraeth leol. Y Bil Senedd ac Etholiadau yw'r cyfrwng cywir ar gyfer y darpariaethau hyn, ac nid wyf am weld unrhyw oedi ar hyn, yn enwedig gan fod Comisiwn y Cynulliad a'r Comisiwn Etholiadol yn cytuno y dylai ddigwydd, a bod Llywodraeth yr Alban yn bwriadu deddfu mewn modd tebyg, er enghraifft. Fodd bynnag, rwy'n llwyr gydnabod y pryderon a fynegwyd gan bwyllgorau, ac rwyf am ddweud rhagor am hynny yn nes ymlaen. Yn olaf, ar ddeunawfed argymhelliad y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol, rydym yn sicr yn fodlon fod yr anghymwysiadau a nodir yn y Bil yn briodol, a byddwn yn cyflwyno unrhyw welliannau y credwn eu bod yn angenrheidiol yng Nghyfnod 2. Trof yn awr at argymhellion y Pwyllgor Cyllid. Byddwn yn gweithio'n agos gyda'r Llywydd i fynd i'r afael ag argymhellion 1 a 2 ar gostau hysbysiadau ac awdurdodau lleol. Mae argymhellion 3 a 4 ar gofrestru etholiadol yn faterion i Lywodraeth Cymru. Rydym wedi ymgynghori ar hyn a byddwn yn cynnwys darpariaethau yn y Bil llywodraeth leol. Ond fel y dywedais yn gynharach, nid ydym yn bwriadu gwneud newidiadau pellach ar yr un pryd â'r rhai ar gyfer yr etholfraint a diwygio'r canfasiad, gan y byddai hynny'n creu risgiau sylweddol yn ein barn ni. Nid ydym yn derbyn argymhellion 5 a 6. Materion i awdurdodau lleol yw'r rhain. Nid ydym ychwaith, mae arnaf ofn, yn derbyn argymhellion 7 ac 8. Nid ydym yn credu ei bod yn briodol mynd i'r afael â chyhoeddi gwariant etholiadau'r Cynulliad na ffioedd swyddogion canlyniadau mewn deddfwriaeth sylfaenol, ond rydym yn bwriadu mynd i'r afael â'r ddau fater drwy ddulliau eraill. Bydd y costau y gofynnir amdanynt yn argymhelliad 11 yn cael eu cynnwys yn yr asesiad effaith rheoleiddiol ar gyfer y Bil llywodraeth leol. Rydym yn derbyn argymhelliad 12. Bwriadwn gynnwys aelodaeth eang ar y grŵp llywio adnewyddu democrataidd a'r is-grwpiau. Yn olaf, rydym hefyd yn derbyn argymhelliad 13. Fel y soniais yn gynharach, fy mwriad yw cyflwyno gwelliannau mewn perthynas ag atebolrwydd y Comisiwn Etholiadol yng Nghyfnod 2. Mae hyn yn dibynnu ar nifer o ffactorau sydd y tu hwnt i reolaeth Llywodraeth Cymru, gan gynnwys a fydd unrhyw gydsyniad Gweinidog y Goron y gallai fod angen inni ei geisio yn cael ei roi. Byddaf yn rhoi rhagor o wybodaeth am fy nghynigion ar hyn ar ôl toriad yr haf, ond yng ngoleuni pryderon y pwyllgor, rwyf wedi penderfynu gohirio'r cynnig ar y penderfyniad ariannol ar gyfer y Bil hyd nes y byddaf mewn sefyllfa i ddarparu'r wybodaeth honno. Fel y dywedais pan gyflwynwyd y Bil, mae'n gam pwysig ar ein taith ddatganoli. Mae'n bwysig ein bod yn defnyddio ein pwerau newydd yn y maes hwn i sicrhau y gall ein deddfwrfa barhau i wasanaethu pobl Cymru'n effeithiol mewn tirwedd gyfansoddiadol sy'n newid. Mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi egwyddorion cyffredinol y Bil yn llawn.