English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I share the Minister's concerns over the UK Government making spending decisions in devolved areas, in particular the fact that the spend seems to happen in particular seats held by a particular party. It's another example to add to the mounting evidence that the UK Government's rampant unionism threatens the autonomy of the Senedd. Moving to the statement, we know that there is an ongoing problem in Wales with keeping people in our communities - the brain drain, as it's referred to. Of course, this isn't just an issue of young people moving from Wales to England or to other countries; it's also an issue on a regional level as well, for example rural to urban migration. The brain drain very clearly makes it an uphill struggle for areas to recover economically. It also threatens the access regions have to skills and talents to fulfil the plans within the regional economic framework. Using mid Wales as an example, there are concerns with demographic changes in the region, specifically to do with an ageing population, brain drain and net migration. We know that there has been a projected decline in the working-age population in the region of 16 per cent between 2018 and 2019, and, at the same time, there's expected to be a 3.45 per cent decline in the economy in the region compared to a 7.4 per cent increase in the UK economy as a whole. Could the Minister outline how regional economic partnerships and regional projects will work in tandem with the young person's guarantee, and other projects, to address the brain drain? I'm sure the Minister would agree that access to skills for those regions in Wales that have been affected by the brain drain will be vital to their economic prosperity in the long term. If I could draw the Minister's attention to energy, specifically to net zero and fuel poverty. While all of the regional economic frameworks raise issues of climate change, green energy and net zero within them, there's no real tangible commitment or assurance that economic development resulting from regional partnerships will help achieve the Welsh Government's net-zero target. I was wondering how the Minister will monitor future developments in the region to ensure that this supports green economic growth, and prevents economic growth damaging the environment as it has been doing for so long, and to ensure projects in the regions are working towards our climate change targets. I also wanted to raise the issue of imbalance between green energy projects within the regions. For example, the north Wales economic framework - there's a huge focus on green projects that could help boost development in the region, and rightly so. However, coming back to the example of mid Wales, despite the mid Wales framework, the growing mid Wales report, and the final deal agreement noting that natural resources in mid Wales are well placed to produce green renewable forms of energy, the growth deal in mid Wales has not identified any energy projects in the region at this stage, nor do net-zero targets appear in the investment objectives. It's also further disheartening to hear that no energy projects have been identified in the region in light of the cost-of-living crisis and the prevalent fuel poverty that exists in the mid Wales region. Seventeen per cent and 14 per cent of households in Ceredigion and Powys respectively live in fuel poverty. Meanwhile, in my own region of South Wales West, it's estimated that 8 per cent live in fuel poverty in Bridgend, 10 per cent in Swansea, and 11 per cent in Neath Port Talbot. We know that the rises in energy prices expected in April 2022, this year, and previous increases, disproportionately affect certain regions in Wales, such as rural, less connected areas more than others. Given this, I'd be keen to know from the Minister: how will the Welsh Government ensure that all regions of Wales can benefit from more green energy project developments, with the aim of making energy bills cheaper, especially as we face a cost-of-living crisis, a crisis that fuel poverty is playing a significant role in driving?
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Rwy'n rhannu pryderon y Gweinidog ynghylch Llywodraeth y DU yn gwneud penderfyniadau gwariant mewn meysydd datganoledig, yn enwedig y ffaith ei bod hi'n ymddangos bod y gwariant yn digwydd mewn seddau arbennig a ddelir gan blaid arbennig. Dyma enghraifft arall i ychwanegu at y dystiolaeth gynyddol bod undeboliaeth ffyrnig Llywodraeth y DU yn bygwth ymreolaeth y Senedd. Gan symud at y datganiad, fe wyddom ni fod yna broblem barhaus yng Nghymru o ran cadw pobl yn ein cymunedau ni - draen dawn, fel y cyfeirir at hynny. Wrth gwrs, nid mater o bobl ifanc yn symud o Gymru i Loegr neu i wledydd eraill yn unig mo hwn; mae hon yn broblem ar lefel ranbarthol hefyd, er enghraifft yr ymfudo o gefn gwlad i'r trefi. Mae'r draen dawn yn amlwg iawn yn ei gwneud hi'n frwydr i gael gwelliant economaidd i ardaloedd. Mae hyn hefyd yn bygwth y mynediad sydd gan y rhanbarthau i sgiliau a thalentau i gyflawni'r cynlluniau o fewn y fframwaith economaidd rhanbarthol. Gan ddefnyddio'r canolbarth yn enghraifft, mae pryderon ynghylch newidiadau demograffig yn y rhanbarth, yn ymwneud yn benodol â phoblogaeth sy'n heneiddio, draen dawn a mudo net. Fe wyddom ni i ostyngiad rhagamcanol yn y boblogaeth o oedran gweithio o tua 16 y cant ddigwydd rhwng 2018 a 2019, ac, ar yr un pryd, fe ddisgwylir y bydd gostyngiad o 3.45 y cant yn yr economi yn y rhanbarth o'i gymharu â chynnydd o 7.4 y cant yn economi'r DU yn ei chyfanrwydd. A wnaiff y Gweinidog amlinellu sut y bydd partneriaethau economaidd rhanbarthol a phrosiectau rhanbarthol yn gweithio ochr yn ochr â'r Warant i Bobl Ifanc, a phrosiectau eraill, i fynd i'r afael â draen dawn? Rwy'n siŵr y byddai'r Gweinidog yn cytuno y bydd cyfleoedd i ennill sgiliau ar gyfer y rhanbarthau hynny yng Nghymru y mae'r draen dawn wedi effeithio arnyn nhw'n hanfodol i'w ffyniant economaidd hirdymor. Os caf i dynnu sylw'r Gweinidog at ynni, at sero net a thlodi tanwydd yn benodol. Er bod yr holl fframweithiau economaidd rhanbarthol yn codi materion yn ymwneud â newid hinsawdd, ynni gwyrdd, a sero net, nid oes ymrwymiad na sicrwydd gwirioneddol ynddyn nhw y bydd datblygu economaidd sy'n deillio o bartneriaethau rhanbarthol yn helpu i gyrraedd nod sero net Llywodraeth Cymru. Sut mae'r Gweinidog am fonitro datblygiadau yn y rhanbarth yn y dyfodol, tybed, i sicrhau y bydd hyn yn cefnogi twf economaidd gwyrdd, ac yn atal twf economaidd rhag niweidio'r amgylchedd fel gwnaeth cyhyd, a sicrhau bod prosiectau yn y rhanbarthau yn gweithio tuag at ein nodau newid hinsawdd ni. Rwy'n awyddus i godi mater anghydbwysedd rhwng prosiectau ynni gwyrdd o fewn y rhanbarthau hefyd. Er enghraifft, fframwaith economaidd y gogledd - fe geir pwyslais enfawr ar brosiectau gwyrdd a allai helpu i hybu datblygiad yn y rhanbarth, a hynny'n gwbl briodol. Eto i gyd, gan ddychwelyd at enghraifft y canolbarth, er bod fframwaith y canolbarth, adroddiad ymledol y canolbarth, a chytundeb y fargen derfynol yn nodi bod adnoddau naturiol yn y canolbarth mewn sefyllfa dda i gynhyrchu mathau adnewyddadwy gwyrdd o ynni, nid yw'r fargen dwf yn y canolbarth wedi nodi unrhyw brosiectau ynni yn y rhanbarth ar hyn o bryd, ac nid yw nodau sero net yn ymddangos yn yr amcanion buddsoddi. Peth mwy digalon hefyd yw clywed na chafodd unrhyw brosiectau ynni eu nodi yn y rhanbarth yng ngoleuni'r argyfwng costau byw a'r tlodi tanwydd cyffredin sy'n bodoli yn rhanbarth y canolbarth. Mae 17 y cant o aelwydydd yng Ngheredigion a 14 y cant ym Mhowys yn byw mewn tlodi tanwydd. Yn y cyfamser, yn fy rhanbarth i yng Ngorllewin De Cymru, fe amcangyfrifir bod 8 y cant yn byw mewn tlodi tanwydd ym Mhen-y-bont ar Ogwr, 10 y cant yn Abertawe, ac 11 y cant yng Nghastell-nedd Port Talbot. Fe wyddom ni fod y cynnydd mewn prisiau ynni a ddisgwylir ym mis Ebrill 2022 eleni, yn ogystal â chynnydd blaenorol, yn effeithio yn anghymesur ar rai rhanbarthau yng Nghymru, fel ardaloedd gwledig, llai cysylltiedig yn fwy nag ardaloedd eraill. O ystyried hyn, fe hoffwn i gael gwybod gan y Gweinidog: sut mae Llywodraeth Cymru am sicrhau y gall pob rhanbarth yng Nghymru elwa ar ddatblygiadau prosiectau ynni gwyrdd gyda'r nod o fod â biliau ynni mwy rhesymol, yn enwedig wrth i ni wynebu argyfwng costau byw, y mae tlodi tanwydd yn rhan ysgogol o'r argyfwng hwnnw?