English: I would like to place on record my thanks to the committee clerks, Members' Research Service staff, and the various witnesses who helped us conduct this inquiry. The witness accounts were often harrowing and were difficult to digest. Dementia is a major public health issue in Wales; it is believed to affect around 42,000 people in Wales and is most common among older people. Dementia affects one in 20 over the age of 65, and around one in five of those over the age of 80. Globally, it is predicted that the numbers living with dementia will rise by a staggering 204 per cent over the next three decades. Unfortunately, dementia is the only condition in the top-10 causes of death without treatment to prevent, cure or slow its progression. We therefore have to manage the symptoms as best we can, and by Wales becoming a dementia-friendly nation, ensure that people with dementia live independently for as long as is possible in a supportive environment. People with dementia are vulnerable and it is important that correctly trained staff furnish a person with dementia with the very best standard of care to meet these very specific needs, and that dignity and respect are visible and adhered to at all times when helping these people, who are often without a voice. As the disease progresses, those living with dementia will need more and more specialist care, and as the prevalence of the disease increases, we are relying more and more on care homes to look after those living with this disease, which is why it is concerning that there has been an increase in the use of antipsychotic medication in care homes in order to treat the behavioural and psychological symptoms of dementia. These drugs are not licensed for such use and their use is believed to contribute to the early deaths of nearly 2,000 dementia patients each year. This is a shocking statistic. It became clear, over the course of our inquiry, that these drugs are being routinely administered in response to the challenging behaviour of some dementia patients, even though that challenging behaviour is the result of an unmet need that the person with dementia is unable to articulate. It was also evident that a lack of access to allied health professionals was exacerbating the situation. During our sessions with witnesses, it became evident that gathering the evidence on the use of antipsychotics was difficult, as the data was not collected and therefore readily available. The Royal College of Psychiatrists and the Faculty of Old Age Psychiatry called for audits to gather data on prescribing practices, which, they state, are critical to understand the prevalence and patterns of use of these drugs. I am therefore pleased that the Cabinet Secretary has accepted our first recommendation and that the Welsh Government will be taking action to reduce the inappropriate prescribing of these drugs. However, I would, as would the majority of my colleagues on the committee, like assurances that convening the relevant group of experts to look at this recommendation and the related recommendations won't take too long, and that we won't be looking at another few years before these recommendations are implemented. I welcome the fact that the Cabinet Secretary shares our view that the use of antipsychotics for managing behavioural and psychological symptoms in dementia is unacceptable. I am grateful that he has accepted some of our recommendations, but I urge him to ensure that they are implemented as swiftly as is possible. Those with dementia are some of the most vulnerable people in our society and should be protected from harm, not put in harm's way simply to make someone's job easier. We have a duty to ensure that misuse of antipsychotic medicine for dementia patients is eliminated, and I look forward to seeing the Welsh Government make swift progress on our recommendations.
Welsh: Hoffwn gofnodi fy niolch i glercod y pwyllgor, staff Gwasanaeth Ymchwil yr Aelodau, a'r tystion amrywiol sydd wedi ein helpu i gynnal yr ymchwiliad hwn. Roedd adroddiadau'r tystion yn aml yn ddirdynnol ac yn anodd gwrando arnynt. Mae dementia yn fater iechyd cyhoeddus pwysig yng Nghymru; credir ei fod yn effeithio ar oddeutu 42,000 o bobl yng Nghymru ac mae i'w weld yn fwyaf cyffredin ymysg pobl hŷn. Mae dementia yn effeithio ar un ym mhob 20 o bobl dros 65 oed, ac oddeutu un o bob pump o bobl dros 80 oed. Yn fyd-eang, rhagwelir y bydd niferoedd y bobl sy'n byw gyda dementia yn codi 204 y cant, sy'n ffigur syfrdanol, dros y tri degawd nesaf. Yn anffodus, dementia yw'r unig gyflwr yn y 10 achos marwolaeth uchaf na cheir triniaeth i atal, gwella neu arafu ei gynnydd. Felly mae'n rhaid inni reoli'r symptomau cystal ag y gallwn, a thrwy sicrhau bod Cymru'n dod yn genedl sy'n deall dementia, gallwn wneud yn siŵr fod pobl â dementia yn byw'n annibynnol cyhyd ag sy'n bosibl mewn amgylchedd cefnogol. Mae pobl â dementia yn agored i niwed ac mae'n bwysig fod staff wedi'u hyfforddi'n gywir yn rhoi'r gofal gorau posibl i unigolyn â dementia er mwyn diwallu'r anghenion penodol hyn, a bod yr urddas a'r parch hwnnw'n weladwy ac yn cael ei gynnal bob amser wrth helpu'r bobl hyn, sydd heb lais yn aml. Wrth i'r clefyd ddatblygu, bydd angen mwy a mwy o ofal arbenigol ar y rheini sy'n byw gyda dementia, ac wrth i nifer yr achosion o'r clefyd gynyddu, rydym yn dibynnu mwy a mwy ar gartrefi gofal i ofalu am y rhai sy'n byw gyda'r clefyd hwn, a dyna pam y mae'n peri pryder fod cynnydd wedi bod yn y defnydd o feddyginiaeth wrthseicotig mewn cartrefi gofal er mwyn trin symptomau ymddygiadol a seicolegol dementia. Nid yw'r cyffuriau hyn wedi'u trwyddedu ar gyfer defnydd o'r fath a chredir bod eu defnydd yn cyfrannu at farwolaethau cynnar bron i 2,000 o gleifion dementia bob blwyddyn. Mae hwn yn ystadegyn syfrdanol. Daeth yn amlwg, yn ystod ein hymchwiliad, fod y cyffuriau hyn yn cael eu rhoi fel mater o drefn mewn ymateb i ymddygiad heriol rhai cleifion sydd â dementia, er bod yr ymddygiad heriol yn ganlyniad i angen heb ei ddiwallu nad yw'r unigolyn â dementia yn gallu ei fynegi. Roedd hi hefyd yn amlwg fod diffyg mynediad at weithwyr proffesiynol perthynol i iechyd yn gwaethygu'r sefyllfa. Yn ystod ein sesiynau gyda thystion, daeth yn amlwg fod casglu'r dystiolaeth ar y defnydd o feddyginiaethau gwrthseicotig yn anodd, gan nad oedd y data wedi'i chasglu nac ar gael yn rhwydd oherwydd hynny. Galwodd Coleg Brenhinol y Seiciatryddion a Chyfadran Seiciatreg yr Henoed am archwiliadau i gasglu data ar arferion rhagnodi, y dywedant eu bod yn hanfodol i ddeall nifer yr achosion a phatrymau defnydd o'r cyffuriau hyn. Rwy'n falch felly fod Ysgrifennydd y Cabinet wedi derbyn ein hargymhelliad cyntaf ac y bydd Llywodraeth Cymru yn cymryd camau i leihau'r arfer o ragnodi'r cyffuriau hyn yn amhriodol. Fodd bynnag, fel y rhan fwyaf o fy nghyd-aelodau ar y pwyllgor, hoffwn gael sicrwydd na fydd cynnull y grŵp perthnasol o arbenigwyr i edrych ar yr argymhelliad hwn a'r argymhellion cysylltiedig yn cymryd gormod o amser, ac na fyddwn yn edrych ar rai blynyddoedd eto cyn y gweithredir yr argymhellion hyn. Rwy'n croesawu'r ffaith bod Ysgrifennydd y Cabinet yn rhannu ein barn fod y defnydd o feddyginiaeth wrthseicotig ar gyfer rheoli symptomau ymddygiadol a seicolegol dementia yn annerbyniol. Rwy'n ddiolchgar ei fod wedi derbyn rhai o'n hargymhellion, ond rwy'n ei annog i sicrhau y cânt eu gweithredu cyn gynted ag y bo modd. Pobl â dementia yw rhai o'r bobl fwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas a dylent gael eu diogelu rhag niwed, nid eu rhoi mewn perygl er mwyn gwneud gwaith rhywun yn haws. Mae gennym ddyletswydd i sicrhau bod y camddefnydd o feddyginiaethau gwrthseicotig ar gyfer cleifion sydd â dementia yn cael ei ddileu, ac edrychaf ymlaen at weld Llywodraeth Cymru yn gwneud cynnydd cyflym ar ein hargymhellion.