techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: As I've already said, foreign affairs are not devolved. We do take our advice, as Neil Hamilton would recognise, from the FCO. We work within UK guidelines for international trade and investment, and the introduction of the new air link between Doha and Cardiff is a commercial deal between Cardiff Airport and Qatar Airways. This is progressing as planned.
Welsh: Fel rwyf wedi'i ddweud eisoes, nid yw materion tramor wedi'u datganoli. Rydym yn derbyn cyngor y Swyddfa Dramor a Chymanwlad, fel y byddai Neil Hamilton yn ei gydnabod. Rydym yn gweithio o fewn canllawiau'r DU ar gyfer masnach a buddsoddi rhyngwladol, ac mae cyflwyno'r cyswllt awyr newydd rhwng Doha a Chaerdydd yn gytundeb masnachol rhwng Maes Awyr Caerdydd a Qatar Airways. Mae hwn yn datblygu fel y cynlluniwyd.
English: Thank you very much, Simon Thomas, for very constructive questions. I would like to first draw attention to - and Members will recall - the statement made by the First Minister on 3 May of this year, following his visit to Qatar during that bank holiday weekend to promote stronger commercial ties. I would refer Members back to that statement and also note that, in fact, there had been a visit to Wales by the ambassador of Qatar to the UK on 26 March 2015. I will certainly obviously look at this with the First Minister in terms of any other detail or information that would be relevant following your first question. I think your second point is important as well in terms of urging the UK Government to report - indeed, I think David Cameron initiated that report in terms of extremism - and we will obviously follow that through as well. I have answered, I think, the question about the investments and Members are clearly aware of Qatar's substantial investments in the UK, including Wales - of course, that's jobs in Wales not just at the LNG terminal at Milford Haven, but also to come to Cardiff Airport. And, of course, there is a Qatar investment authority, which is also planning to make further substantial investments in the UK. Of course there is the question of looking at the relations that are developing with countries outside the EU in terms of possible trade links and investment. So, again, I hope that has at least in part answered your questions.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Simon Thomas, am gwestiynau adeiladol iawn. Yn gyntaf, hoffwn dynnu sylw - a bydd yr Aelodau'n cofio - at y datganiad a wnaed gan y Prif Weinidog ar 3 Mai eleni, yn dilyn ei ymweliad â Qatar yn ystod penwythnos gŵyl y banc i hyrwyddo cysylltiadau masnachol cryfach. Carwn gyfeirio'r Aelodau yn ôl at y datganiad hwnnw a nodi hefyd mewn gwirionedd fod llysgennad Qatar yn y DU wedi ymweld â Chymru ar 26 Mawrth 2015. Yn amlwg, byddaf yn sicr o edrych ar hyn gyda'r Prif Weinidog o safbwynt unrhyw fanylion neu wybodaeth arall a fyddai'n berthnasol yn dilyn eich cwestiwn cyntaf. Rwy'n credu bod eich ail bwynt yn bwysig yn ogystal o ran annog Llywodraeth y DU i adrodd - yn wir, rwy'n credu mai David Cameron a lansiodd yr adroddiad hwnnw ar eithafiaeth - ac yn amlwg, byddwn ni'n bwrw ymlaen ar hynny hefyd. Rwy'n credu fy mod wedi ateb y cwestiwn ynglŷn â'r buddsoddiadau ac mae'r Aelodau yn amlwg yn ymwybodol o fuddsoddiadau sylweddol Qatar yn y DU, gan gynnwys Cymru - wrth gwrs, mae hynny'n golygu swyddi yng Nghymru, nid yn unig yn y derfynell nwy naturiol hylifedig yn Aberdaugleddau, ond hefyd y swyddi sydd i ddod ym Maes Awyr Caerdydd. Ac wrth gwrs, mae yna awdurdod buddsoddi Qatar, sydd hefyd yn cynllunio i wneud buddsoddiadau sylweddol pellach yn y DU. Wrth gwrs, mae cwestiwn yn codi ynglŷn ag edrych ar y cysylltiadau sy'n datblygu gyda gwledydd y tu allan i'r UE mewn perthynas â chysylltiadau masnach a buddsoddi posibl. Felly, unwaith eto, rwy'n gobeithio bod hynny wedi ateb eich cwestiynau, yn rhannol o leiaf.
English: Leader of the house, I think Qatar Airways is going to start the airline next year, as we've been told by the First Minister. I know that Qataris at the moment are having a very difficult time improving the country's world image on terrorism support and others. Also, don't forget they're having the football world cup there. So, what are the consequences if Qatar doesn't come to Wales or some sort of arrangement doesn't come to a fruitful conclusion within the middle-eastern countries? Where does our Government stand on those issues where there are international co-operation for terrorism in the various countries we were talking about just earlier in this Chamber? Thank you.
Welsh: Arweinydd y tŷ, rwy'n credu y bydd Qatar Airways yn dechrau'r cwmni hedfan y flwyddyn nesaf, fel y clywsom gan y Prif Weinidog. Gwn fod pobl Qatar yn cael amser anodd iawn ar hyn o bryd yn gwella delwedd fyd-eang y wlad ar gymorth i derfysgwyr a phethau eraill. Hefyd, peidiwch ag anghofio eu bod yn cynnal gemau pêl-droed cwpan y byd yno. Felly, beth yw'r canlyniadau os nad yw Qatar yn dod i Gymru neu os na ddaw rhyw fath o drefniant i gasgliad ffrwythlon yng ngwledydd y dwyrain canol? Beth yw safbwynt ein Llywodraeth ar faterion lle y ceir cydweithrediad rhyngwladol ar derfysgaeth yn y gwahanol wledydd roeddem yn sôn amdanynt yn gynharach yn y Siambr hon? Diolch.
English: Thank you, Mohammad Asghar. I can perhaps give the FCO position, the Foreign and Commonwealth Office position, which is, and I quote: We hope that a resolution can be found soon and that the Gulf Cooperation Council unity will be restored, and encourage those travelling to Doha from affected countries to check FCO travel advice. As I said earlier in response to questions, flights are expected to begin operating in spring 2018 next year in terms of the new direct route to Doha. I know that the airport is - . In terms of the deal to introduce that new air link between Cardiff and Doha, it is of course with the airline, not the country or the Government or its capital city. There is regular contact between our Cardiff Airport and Qatar Airways as they're progressing the establishment of the new route as planned.
Welsh: Diolch i chi, Mohammad Asghar. Efallai y caf roi safbwynt y Swyddfa Dramor a Chymanwlad, sef, ac rwy'n dyfynnu: Gobeithiwn y gellir datrys y mater cyn bo hir ac y bydd undod Cyngor Cydweithredu'r Gwlff yn cael ei adfer, ac rydym yn annog y rhai sy'n teithio i Doha o wledydd yr effeithiwyd arnynt i wirio cyngor teithio'r Swyddfa Dramor a Chymanwlad. Fel y dywedais yn gynharach wrth ymateb i gwestiynau, disgwylir y bydd teithiau awyr yn cychwyn gweithredu yng ngwanwyn 2018 y flwyddyn nesaf o ran y llwybr uniongyrchol newydd i Doha. Gwn fod y maes awyr yn - . O ran y cytundeb i gyflwyno'r cyswllt awyr newydd hwnnw rhwng Caerdydd a Doha, gyda'r cwmni awyrennau y mae hwnnw wrth gwrs, nid y wlad neu'r Llywodraeth neu ei phrifddinas. Mae cyswllt rheolaidd rhwng Maes Awyr Caerdydd a Qatar Airways wrth iddynt ddatblygu'r gwaith o sefydlu'r llwybr newydd fel y cynlluniwyd.
English: Surely the leader of the house will understand that it's absolutely the wrong thing to do to talk about a special relationship with this state. She referenced LGBT rights; she knows what would happen to me in that country. We should never be in a position of saying that we want to build - and not my words, but the First Minister's - a special relationship with a country with this kind of appalling human rights record, let alone now continue, it seems - the question really was 'were we suspending' - that special relationship, in the light of the fact that we can't ignore - . I mean, I take the point that some of these countries themselves have some questions to answer about their support of Islamist extremism, ideological and violent, but we cannot ignore the fact that most people who assess the situation recognise that Qatar certainly has questions to answer itself. Under those circumstances, Wales should not be entering into a special relationship with a country like that. Instead of taking the FCO's advice, why doesn't she take her own UK Labour Party leader's advice, who has talked about the difficult conversations that need to happen with Gulf states, and of course Qatar is right at the heart of that? Surely this policy of a special relationship with Qatar has to be suspended while this accusation by its neighbouring states that it is involved in the sponsorship of terrorism continues.
Welsh: Yn sicr, bydd arweinydd y tŷ yn deall mai'r peth hollol anghywir i'w wneud yw siarad am berthynas arbennig â'r wladwriaeth hon. Cyfeiriodd at hawliau LHDT; mae'n gwybod beth fyddai'n digwydd i mi yn y wlad honno. Ni ddylem byth fod mewn sefyllfa lle rydym yn dweud ein bod yn awyddus i adeiladu - ac nid fy ngeiriau i yw'r rhain, ond geiriau'r Prif Weinidog - perthynas arbennig gyda gwlad sydd â hanes ofnadwy o'r math hwn o ran hawliau dynol, heb sôn am barhau yn awr, mae'n ymddangos - y cwestiwn mewn gwirionedd oedd 'a oeddem yn atal' - y berthynas arbennig honno, yng ngoleuni'r ffaith na allwn anwybyddu - . Hynny yw, rwy'n derbyn y pwynt fod gan rai o'r gwledydd hyn eu hunain rai cwestiynau i'w hateb mewn perthynas â'u cefnogaeth i eithafiaeth Islamaidd ideolegol a threisgar, ond ni allwn anwybyddu'r ffaith fod y rhan fwyaf o bobl sy'n asesu'r sefyllfa yn cydnabod fod gan Qatar, yn sicr, gwestiynau i'w hateb ei hun. O dan yr amgylchiadau hynny, ni ddylai Cymru fod yn cychwyn ar berthynas arbennig â gwlad felly. Yn hytrach na derbyn cyngor y Swyddfa Dramor a Chymanwlad, pam nad yw'n derbyn cyngor ei harweinydd Plaid Lafur y DU ei hun, sydd wedi siarad am y sgyrsiau anodd sydd angen eu cael â gwladwriaethau'r Gwlff, ac wrth gwrs mae Qatar yn ganolog i hynny? Yn sicr mae'n rhaid atal y polisi o gynnal perthynas arbennig â Qatar tra bod y cyhuddiad hwn gan y gwladwriaethau sy'n gymdogion iddi yn datgan ei bod yn noddi terfysgaeth yn parhau.
English: I think, as I've said in answer to the questions this afternoon, this is about commercial relationships - commercial investment relationships - with Qatar. And the Member, of course, is fully aware - and we've spoken of it this afternoon - of those substantial investments, including, here in Wales, the LNG terminal at Milford Haven, as well as in other parts of the UK. So, it is those commercial investment relationships that we are talking about, and that is clearly what the First Minister said in his statement on 3 May. He very clearly said this is about commercial ties and it is about opportunities, which were, actually, at the time when it was announced, warmly welcomed in terms of that opportunity with Cardiff Airport and, of course, with Qatar Airways. We've said already, and we said at the time, and, indeed, it was said certainly in this Chamber, that this was a huge boost for Wales, providing that direct route into the world's fastest-growing hub airport and opening up Wales's links with the rest of the world. It is a commercial relationship, and, of course, as I've said, we now need to take stock and be very clearly aware of the developments. But I think my answer to Mohammad Asghar also said that we need to look very carefully now at what can be achieved in terms of restoring that unity, particularly in terms of gulf co-operation, and be very clear about our human rights message here in Wales, which I've already stated.
Welsh: Fel rwyf wedi'i ddweud wrth ateb y cwestiynau y prynhawn yma, rwy'n credu bod hyn yn ymwneud â chysylltiadau masnachol - cysylltiadau buddsoddi masnachol - gyda Qatar. Ac mae'r Aelod, wrth gwrs, yn gwbl ymwybodol - ac rydym wedi siarad am hyn y prynhawn yma - o'r buddsoddiadau sylweddol hynny, gan gynnwys yma yng Nghymru, y derfynell nwy naturiol hylifedig yn Aberdaugleddau, yn ogystal â mewn rhannau eraill o'r DU. Felly, am y cysylltiadau buddsoddi masnachol hynny rydym yn sôn, ac yn amlwg, dyna a ddywedodd y Prif Weinidog yn ei ddatganiad ar 3 Mai. Dywedodd yn glir iawn fod hyn yn ymwneud â chysylltiadau masnachol a'i fod yn ymwneud â chyfleoedd, ac mewn gwirionedd, ar yr adeg pan gafodd ei gyhoeddi, cafwyd croeso cynnes i'r cyfle hwnnw gyda Maes Awyr Caerdydd ac wrth gwrs, gyda Qatar Airways. Rydym wedi dweud eisoes, ac roeddem yn dweud ar y pryd, ac yn wir, cafodd ei ddweud yn y Siambr hon yn sicr, fod hwn yn hwb enfawr i Gymru sy'n darparu'r llwybr uniongyrchol hwnnw i'r maes awyr canolog sy'n tyfu gyflymaf yn y byd, ac sy'n agor cysylltiadau Cymru â gweddill y byd. Mae'n berthynas fasnachol ac wrth gwrs, fel y dywedais, mae angen inni ystyried yn awr a bod yn eglur ac yn ymwybodol iawn o'r datblygiadau. Ond rwy'n credu bod fy ateb i Mohammad Asghar hefyd yn dweud bod angen i ni edrych yn ofalus iawn yn awr ar yr hyn y gellir ei gyflawni o ran adfer yr undod hwnnw, yn enwedig o ran cydweithrediad yn y Gwlff, a bod yn eglur iawn ynglŷn â'n neges hawliau dynol yma yng Nghymru, fel rwyf wedi'i ddatgan eisoes.
English: I thank the leader of the house.
Welsh: Diolch i ysgrifennydd y tŷ.
English: Morriston Tabernacle: the Tabernacle chapel building is a very special building. George Thomas described the Tabernacle as the non-conformists' cathedral. Besides being a beautiful chapel, Morriston Tabernacle is a religious and cultural centre in the lower Swansea valley. However, unfortunately, fewer people go to chapel these days. This raises serious questions about the future of the Tabernacle. There has to be a sufficient number of people to fund-raise in order to be eligible for a Cadw grant. The Tabernacle was described as the largest, the grandest, and the most expensive chapel in Wales by Anthony Jones in his book 'Welsh Chapels'. Yes, it is a special chapel: an iconic, Grade I listed chapel. The minister, Emlyn Jones, the architect, John Humphrey, and the builder, William Edwards, toured Britain to view the best chapels. The front of the Tabernacle building has eight huge pillars. Inside, there is an exhibition of the work of carpenters in mahogany, with a beautiful choral gallery and a wonderful organ. Following the 1904 revival, Tabernacle's membership grew to over 1,500. Today, fewer than 100 people attend the chapel. I wonder what the future holds for the Tabernacle.
Welsh: Tabernacl Treforys: mae adeilad capel Tabernacl yn adeilad arbennig iawn. Disgrifiodd George Thomas y Tabernacl fel eglwys gadeiriol yr anghydffurfwyr. Heblaw am fod yn gapel hardd, mae Tabernacl yn ganolfan grefyddol a diwylliannol yng nghwm Tawe isaf. Ond, yn anffodus, mae llai o bobl yn mynd i'r capel y dyddiau yma. Mae hyn yn codi cwestiynau difrifol am ddyfodol y Tabernacl. Rhaid cael digon o bobl i godi arian er mwyn derbyn grant oddi wrth Cadw. Y capel mwyaf, y mwyaf crand a'r drutaf yng Nghymru - geiriau Anthony Jones am y Tabernacl yn ei lyfr 'Welsh Chapels'. Ydy, mae'n gapel arbennig: capel eiconig, rhestredig gradd I. Aeth y gweinidog, Emlyn Jones, y pensaer, John Humphrey, a'r adeiladwr, William Edwards, o gwmpas Prydain i weld y capeli gorau. Mae gan flaen y Tabernacl wyth colofn anferth. Tu fewn, ceir arddangosfa o waith seiri coed mewn mahogani, gyda galeri côr hyfryd ac organ fendigedig. Yn dilyn y diwygiad ym 1904, tyfodd aelodaeth y Tabernacl i dros 1,500. Erbyn heddiw, mae llai na 100 yn mynychu'r capel. Beth fydd dyfodol y Tabernacl, tybed?
English: On Monday evening, I attended, together with my colleague, David Rees, the volunteer awards evening of Neath Port Talbot Council for Voluntary Service. I had the honour of presenting awards to many of those whose contribution was celebrated that evening, and, as I looked out at the room on Monday evening, I realised that a good number of the people I have met and who have inspired me in my work during the last year were sitting right there in front of me. Whether it be teaching digital skills to others at Melyncrythan community conference or the NPT Homes digital project, the Friends and Neighbours Community Alliance gardeners of Ethel Street, the young cadets of 334 squadron, Team Clarewood, the formerly homeless young people who are now running a social enterprise, the Bryncoch Environment Group, working to protect our local toad population, Canolfan Maerdy, Epilepsy Action, Age Connect, the Friends of Barnardo's in Neath, or the extraordinary example of my constituent Harri Evans-Mason, who, at the age of only 18, has given so much of his own time and in doing so has inspired others to do the same, these are just some of the many individuals and organisations who give so much every day and often help transform the lives of others. This week is Volunteers' Week and so I hope you will all join me in thanking all of those who are volunteers in whatever capacity across Wales and in giving them the recognition they deserve for making our communities better places to live.
Welsh: Nos Lun, gyda fy nghyd-Aelod, David Rees, mynychais noson wobrwyo gwirfoddolwyr Gwasanaeth Gwirfoddol Cyngor Castell-nedd Port Talbot. Cefais y fraint o gyflwyno gwobrau i lawer o'r rhai y dathlwyd eu cyfraniad y noson honno, ac wrth i mi edrych o gwmpas yr ystafell nos Lun, sylweddolais fod nifer fawr o'r bobl rwyf wedi eu cyfarfod ac sydd wedi fy ysbrydoli yn fy ngwaith yn ystod y flwyddyn ddiwethaf yn eistedd yno o fy mlaen. Boed yn ddysgu sgiliau digidol i eraill yng nghynhadledd gymunedol Melyncrythan neu brosiect digidol Cartrefi NPT, garddwyr Cynghrair Gymunedol Ffrindiau a Chymdogion Stryd Ethel, cadetiaid ifanc sgwadron 334, Tîm Clarewood, y bobl ifanc a arferai fod yn ddigartref sydd bellach yn cynnal menter gymdeithasol, Grŵp Amgylcheddol Bryncoch, sy'n gweithio i amddiffyn ein poblogaethau o lyffantod lleol, Canolfan Maerdy, Epilepsy Action, Age Connects, Cyfeillion Barnardo's yng Nghastell-nedd, neu esiampl anhygoel fy etholwr Harri Evans-Mason, sydd, yn ddim ond 18 oed, wedi rhoi cymaint o'i amser ei hun a thrwy wneud hynny wedi ysbrydoli pobl eraill i wneud yr un peth, nid yw'r rhain yn ddim ond rhai o'r nifer o unigolion a sefydliadau sy'n rhoi cymaint bob dydd ac yn aml yn helpu i drawsnewid bywydau pobl eraill. Mae'n Wythnos y Gwirfoddolwyr yr wythnos hon ac felly rwy'n gobeithio y bydd pawb ohonoch yn ymuno â mi i ddiolch i bawb sy'n wirfoddolwyr mewn unrhyw fodd ledled Cymru a rhoi'r gydnabyddiaeth y maent yn ei haeddu iddynt am wneud ein cymunedau yn llefydd gwell i fyw ynddynt.
English: In Bangor Cathedral today, family, friends and admirers remember, express gratitude for, and celebrate the life of Irfon. We need hardly utter his full name. Irfon Williams came to prominence through his battle with cancer. It was a personal battle for him - a battle for his health and for life itself. That battle required courage and determination, and Irfon showed those qualities in abundance. But Irfon's battle turned into a battle for everyone who was facing, or who had faced, the same crisis in their life - and everyone who could face it at some point, and that, of course, includes each and every one of us. It was while helping the tenor Rhys Meirion shave Irfon's head at the Urdd Eisteddfod in Bala that I first met him after his diagnosis. The goal was to raise money at that time, and raising awareness was equally important to Irfon, and raising awareness - in his words - of the right to a fighting chance, the right to a chance to access treatment, the universal right of everyone to have the opportunity to survive the cruelty of cancer. It was very fitting that Irfon had become a key member of the panel reviewing patient funding requests in Wales, and that that had resulted in a system that we all hope will lead to greater equity for patients wherever they are. But today, as we send our deepest condolences to his wife, Becky, and the children, we remember Irfon as a gentleman who was, and who will remain, an inspiration to so many.
Welsh: Yn Eglwys Gadeiriol Bangor heddiw, mae teulu, cyfeillion ac edmygwyr yn cofio, yn diolch am, ac yn dathlu bywyd Irfon. Nid oes prin angen defnyddio'i enw llawn o. Mi ddaeth Irfon Williams i'n sylw ni i gyd drwy ei frwydr yn erbyn canser. Mi oedd hi'n frwydr bersonol iddo fo - brwydr am ei iechyd a'i fywyd ei hun. Mi oedd angen dewrder a phenderfynoldeb ar gyfer y frwydr honno, ac mi ddangosodd Irfon hynny fil gwaith drosodd. Ond mi drodd brwydr Irfon yn un dros bawb oedd yn neu oedd wedi wynebu'r un argyfwng mewn bywyd - a phob un a allai wynebu hynny rywbryd, ac mae hynny'n cynnwys pob un ohonom ni. Yn helpu'r tenor Rhys Meirion i siafio gwallt Irfon yn Eisteddfod yr Urdd yn y Bala y cefais i ei gyfarfod o gyntaf ar ôl ei ddiagnosis. Codi arian oedd y nod bryd hynny, ac mi oedd codi ymwybyddiaeth yr un mor bwysig i Irfon, a chodi ymwybyddiaeth - yn ei eiriau o - o'r hawl i fyw, yr hawl i driniaeth, yr hawl i bawb gael pob cyfle posib i oroesi yn erbyn creulondeb canser. Mi oedd yn briodol iawn bod Irfon wedi dod yn aelod allweddol o'r panel ar adolygu ceisiadau cyllido cleifion yng Nghymru, a bod hynny wedi arwain at system a fydd, rydym ni i gyd yn gobeithio, yn arwain at ragor o degwch i gleifion lle bynnag y maen nhw. Ond heddiw, wrth inni anfon ein cydymdeimlad dwysaf at ei wraig, Becky, a'r plant, rydym ni'n cofio Irfon, y gŵr bonheddig a oedd, ac a fydd yn parhau, yn ysbrydoliaeth i gymaint.
English: The next item is the Welsh Conservatives debate, and I call on David Melding to move the motion.
Welsh: Yr eitem nesaf yw dadl y Ceidwadwyr Cymreig, ac rydw i'n galw ar David Melding i wneud y cynnig.
English: I have selected the four amendments to the motion. If amendment 1 is agreed, amendments 2 and 3 will be deselected. I call on the Cabinet Secretary for Communities and Children to move formally amendment 1, tabled in the name of Jane Hutt.
Welsh: Rwyf wedi dewis y pedwar gwelliant i'r cynnig. Os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliannau 2 a 3 yn cael eu dad-ddethol. Galwaf ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant i gynnig gwelliant 1, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt, yn ffurfiol.
English: We're not building enough homes, and, even if we don't agree on the figures and the targets, I think it looks like we can agree that the bludgeon of the local development plan process just hasn't been the answer. Housing in my area is becoming increasingly a byword for planning inquiry. As we've seen in Penllergaer and Pontarddulais, Swansea council is meeting its very difficult targets by earmarking land on the edge of settlements to build huge new housing estates, the type much beloved by developers, for the reasons that Hefin's mentioned, and, of course, lenders, and the spirit of Bodelwyddan is still alive and kicking. After years of underinvestment and strategic leadership from Welsh Government, councils have found themselves in a place where they have to find a record number of new homes all in one go, rather than organising more organically in response to local growth need. And the result is the proliferation of much larger developments, or accumulations of smaller ones in places where the existing infrastructure is already overwhelmed - [Interruption.] Yes, mine's quite long - it'll have to be fairly quick.
Welsh: Nid ydym yn adeiladu digon o gartrefi, a hyd yn oed os nad ydym yn cytuno ar y ffigurau a'r targedau, rwy'n credu ei bod yn ymddangos y gallwn gytuno nad lladd ar broses y cynllun datblygu lleol yw'r ateb. Yn gynyddol, mae mater tai yn fy ardal yn cael ei ystyried yn gyfystyr ag ymchwiliadau cynllunio. Fel y gwelsom ym Mhenlle'r-gaer a Phontarddulais, mae cyngor Abertawe yn cyrraedd ei dargedau anodd iawn drwy glustnodi tir ar gyrion aneddiadau ar gyfer adeiladu stadau tai newydd enfawr, y math y mae datblygwyr yn hoff iawn ohonynt, am y rhesymau a grybwyllodd Hefin, a benthycwyr wrth gwrs, ac mae ysbryd Bodelwyddan yn parhau i fod yn fyw ac yn iach. Ar ôl blynyddoedd o danfuddsoddi ac arweinyddiaeth strategol gan Lywodraeth Cymru, mae cynghorau mewn sefyllfa bellach lle mae'n rhaid iddynt ddod o hyd i'r nifer uchaf erioed o gartrefi newydd i gyd ar unwaith, yn hytrach na threfnu'n fwy organig mewn ymateb i anghenion twf lleol. A'r canlyniad yw toreth o ddatblygiadau llawer mwy o faint, neu grynoadau o rai llai o faint mewn mannau lle mae'r seilwaith presennol eisoes wedi'i lethu - [Torri ar draws.] Gwnaf, mae fy un i'n eithaf hir - bydd yn rhaid iddo fod yn weddol gyflym.