English: I do think that it's about time that we as an Assembly discussed this sector of youth services, because the sector has told us that they do feel isolated and undervalued, and have done over these past few years. When you ask people, everyone agrees that youth work is a positive thing, but maybe they don't understand the real importance of the sector and the feeling that that isn't perhaps reflected necessarily in the work that the Government and local authorities and others do. Now, we know that youth work is there to empower young people, to give them participative experiences and expressive experiences, and educational experiences. At its best, youth work creates better citizens, more confident citizens, who are prepared with life skills and are more resilient individuals - much of what is discussed in the context of Donaldson and curriculum reform within formal education. Youth work does much of that. Certainly, it adds value to formal education and also engages with some who have turned their back on formal education, and that is an extremely important service in and of itself. It's an excellent example of preventative spend; investing at an early stage to avoid costs later on, from a social perspective, a health perspective, and from the perspective of the justice system, and so on and so forth. As we heard from the Chair, one of the most significant findings in this report, as far as I can see, is that we have opened the door on the serious decline that there's been in terms of funding and staffing provision in Wales over the past few years. The expenditure budgeted from the RSG to local authorities for youth services has reduced by almost 25 per cent over the past four years. Now, that's not the only area where there have been reductions, but that, in my view, it's one of the most significant. It isn't unique to youth work, but the impact of that on young people is inevitably going to be very substantial indeed. There's been a decline of 20 per cent in staffing capacity in just a year, and a fall in registered members for the provision of local authority youth work - from 20 per cent of young people down to 17 per cent in the two years since 2013. And CWVYS, of course, the Council for Wales of Voluntary Youth Services - and I should declare an interest as one of the honorary presidents of that organisation - say that some 30 per cent of their members don't anticipate continuing beyond the next financial year in the current climate. So, given statistics of that kind, we must realise that the youth service is at a precipice, and that we need urgent action. And this report is very timely indeed. We have a relatively new Government now, certainly a new Minister, and the committee is now providing guidance and recommendations in terms of some the reforms that we believe are needed in developing the sector. We certainly need to restate the importance of youth services and give the recognition of its important and central contribution to Welsh life, and to reflect that in Government priorities, the priorities of local government and society more widely. There is a commitment from the Minister, of course, to open-access bilingual provision that should be universally available. It's a statement of intent that is encouraging. It's a very promising starting point, but extremely ambitious, and delivering that will be extremely challenging. But, as we've heard as a committee, there is a postcode lottery in terms of provision. The access that you have to services is too often dependent upon your postcode, and in order to overturn that, we certainly need to take action on some of the recommendations made by the committee, as outlined by the committee Chair. We certainly need to bring the maintained sector and the voluntary sector closer together. There needs to be more collaboration, not just on the ground, but also at a strategic level, regionally and nationally.As we've already heard, we need to review the national youth work strategy. We need to reform the statutory plans and have a detailed action plan. We need better engagement between Government and the sector, particularly through the youth work reference group, and certainly, there is talk about having an accountability framework for local authority use of funding for youth work through the revenue support grant. And through all of this, of course, we must ensure, too, that the voice of young people is central to this discussion in all aspects of the provision of youth services. There is far more in the report, of course, and there will be opportunities over the next few months to start to tackle some of these most important challenges and create a foundation to build a national youth service of the highest quality that will be accessible to all in all parts of the country and in whatever language they choose. The young people of Wales and wider society should insist on that and deserve no less.
Welsh: Rydw i yn meddwl ei bod hi'n hen bryd i ni fel Cynulliad fod yn trafod y sector yma a'r gwasanaeth ieuenctid oherwydd mae'r sector wedi dweud wrthym ni eu bod nhw'n teimlo yn ynysig ac wedi'u tanbrisio yn y blynyddoedd diwethaf yma. Pan rŷch chi'n gofyn i bobl, wrth gwrs, mae pawb yn cytuno bod gwaith ieuenctid yn beth da, ond efallai nad ydyn nhw'n sylweddoli pwysigrwydd gwirioneddol y sector a'r teimlad nad yw hynny yn cael ei adlewyrchu o reidrwydd yn y gwaith y mae'r Llywodraeth ac awdurdodau lleol ac eraill yn ei wneud. Nawr, rŷm ni'n gwybod bod gwaith ieuenctid, wrth gwrs, yn ymbweru pobl ifanc, yn rhoi profiadau cyfranogol iddyn nhw, a mynegiadol hefyd - 'expressive' - a phrofiadau addysg. Ar ei orau, mae gwaith ieuenctid yn creu gwell dinasyddion mwy hyderus, wedi'u harfogi â sgiliau bywyd, ac unigolion mwy cydnerth - llawer o'r hyn sy'n cael ei drafod yng nghyd-destun Donaldson a diwygio'r cwricwlwm o fewn addysg ffurfiol. Mae gwaith ieuenctid yn gwneud llawer o hyn. Yn sicr mae'n ychwanegu gwerth i addysg ffurfiol, a hefyd yn ymgysylltu â'r rhai sy'n troi cefn ar addysg ffurfiol, sydd yn wasanaeth pwysig iawn yn ei hun. Mae'n enghraifft ardderchog o wariant ataliol; hynny yw, buddsoddi yn gynnar i osgoi costau yn nes ymlaen o safbwynt cymdeithasol, o safbwynt iechyd, o safbwynt y gwasanaeth cyfiawnder, ac yn y blaen. Fel rŷm ni wedi clywed yng ngeiriau'r Cadeirydd, un o'r canfyddiadau mwyaf arwyddocaol hyd a gwelaf i yn yr adroddiad gan y pwyllgor yw ein bod ni wedi codi'r llen ar y dirywiad sylweddol sydd yna o ran ariannu, o ran staffio ac o ran darpariaeth yng Nghymru dros y blynyddoedd diwethaf. Mae'r gwariant sydd wedi'i gyllidebu trwy'r grant cynnal refeniw, yr RSG, i awdurdodau lleol ar gyfer gwasanaethau ieuenctid wedi lleihau bron 25 y cant dros y pedair blynedd diwethaf - nid yr unig ffynhonnell i leihau, wrth gwrs, a rŷm ni'n cydnabod hynny, ond yn fy marn i, un o'r mwyaf arwyddocaol. Nid yw'n unigryw i waith ieuenctid, ond mae'r effaith yn sgil hynny ar bobl ifanc, yn anochel, yn sylweddol iawn. Mae cwymp wedi bod o 20 y cant mewn capasiti staffio mewn dim ond un flwyddyn, a chwymp mewn aelodau cofrestredig darpariaeth gwaith ieuenctid awdurdodau lleol - o 20 y cant o bobl ifanc yn 2013 lawr i 17 y cant ymhen dwy flynedd o hynny. Mae CWYVS, wrth gwrs, Cyngor Cymreig y Gwasanaethau Ieuenctid Gwirfoddol - ac mi ddylwn i ddatgan diddordeb fel un o lywyddion anrhydeddus y corff hwnnw - yn dweud nad yw tua 30 y cant o'i aelodau ddim yn rhagweld parhau y tu hwnt i'r flwyddyn ariannol nesaf yn yr hinsawdd sydd ohoni. Felly, gydag ystadegau fel yna, mae'n rhaid inni sylweddoli bod y gwasanaeth ieuenctid ar ymyl dibyn, mewn gwirionedd, ac mae angen gweithredu ar fyrder. Felly, mae'r adroddiad yma yn gwbl amserol. Mae gennym ni Lywodraeth gymharol newydd erbyn hyn, yn sicr Gweinidog newydd, ac mae'r pwyllgor bellach yn cynnig arweiniad ac argymhellion o ran rhai o'r diwygiadau rydym ni'n teimlo sydd eu hangen wrth ddatblygu'r sector yma. Mae angen, yn sicr, ailddatgan pwysigrwydd gwasanaethau ieuenctid, rhoi cydnabyddiaeth ddyledus i'w cyfraniad pwysig a chanolog i fywyd yng Nghymru ac adlewyrchu hynny ym mlaenoriaethau'r Llywodraeth, awdurdodau lleol a chymdeithas yn ehangach. Mae yna ymrwymiad, wrth gwrs, gan y Gweinidog i ddarpariaeth mynediad agored dwyieithog sydd ar gael yn gyffredinol, hynny yw, 'universal open access'. Mae'n ddatganiad o fwriad calonogol. Mae'n fan cychwyn addawol iawn ond yn eithriadol o uchelgeisiol, ac mi fydd cyflawni hynny yn heriol iawn, rwy'n siŵr. Ond, fel y mae ar hyn o bryd, ac fel rydym wedi clywed fel pwyllgor, mae yna loteri cod post o safbwynt darpariaeth. Mae'r mynediad sydd gennych chi i wasanaethau yn rhy aml o lawer yn dibynnu ar lle rydych chi yn byw. Felly, i wyrdroi hynny, mae angen, yn sicr, gweithredu ar rai o'r mesurau mae'r pwyllgor yn eu hargymell ac roedd y cadeirydd yn eu hamlinellu. Yn sicr, mae angen dod â'r sector sydd wedi'i gynnal - y 'maintained sector' - a'r sector wirfoddol yn nes at ei gilydd, a mwy o gydweithio, nid dim ond ar lawr gwlad ond ar lefel strategol yn rhanbarthol ac yn genedlaethol. Mae angen, fel rydym ni wedi clywed, adolygu'r strategaeth gwaith ieuenctid cenedlaethol, adnewyddu'r cynlluniau statudol a chreu cynllun gweithredu manwl. Mae angen gwell ymgysylltiad hefyd rhwng y Llywodraeth a'r sector, yn enwedig trwy'r grŵp cyfeirio gwaith ieuenctid, ac wrth gwrs y sôn yma sydd nawr am gael fframwaith atebolrwydd ar gyfer defnydd awdurdodau lleol o arian ar gyfer gwaith ieuenctid drwy'r grant cynnal refeniw. Ac wrth gwrs, drwy hyn oll i gyd, mae'n rhaid inni wneud yn siŵr hefyd bod llais pobl ifanc yn ganolog i'r drafodaeth yma ar bob agwedd o ddarpariaeth y gwasanaeth ieuenctid. Mae llawer mwy yn yr adroddiad, wrth gwrs, a bydd cyfle yn y misoedd i ddod i gychwyn taclo rhai o'r heriau pwysicaf yma a chreu sylfaen i adeiladu gwasanaeth ieuenctid cenedlaethol o'r radd flaenaf a fydd yn hygyrch i bawb, ym mhob rhan o'r wlad, ym mha bynnag iaith. Mae pobl ifanc Cymru, a chymdeithas ehangach a dweud y gwir, yn mynnu hynny ac yn haeddu dim llai.