English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Although there has been limited media coverage, the recent statement from the UN rapporteur on extreme poverty was very hard-hitting. I'm therefore pleased to open this Plaid Cymru debate on what our response to that statement should be. It seems to me that there are a variety of options for any Government when faced with a critical report from the United Nations. The list of countries that have faced critical statements from the UN isn't really a list that any Government should aspire to be on. The UK Government, and their colleagues here, it would seem, has adopted the worst kind of response. Their response is one of denial. It says a great deal, in my view, about the decline of modern-day conservatism that is so ready to accept Trump-style theories about the United Nations being a left-wing conspiracy instead of attempting to engage with this report. Is this what the Conservatives really believe the UN to be? So, we will not be supporting the Conservative amendment. I now turn to the Government amendment. At least this amendment has the merit of accepting the case made in the report, but at the same time, it deflects any responsibility. And so, we will, of course, be voting against that amendment too. My colleagues will detail why Wales should have control over the administration of welfare, like Scotland and Northern Ireland. In particular, they'll be looking at the in-built gender bias that universal credit has created, and I'm sure that most Members, if not all Members here, will be aware, for example, of the rape clause, where a woman has to prove that she was raped before she can draw down any support for a third child. And while Labour will say that all of these matters are for the Tories in Westminster, then how can the SNP and even the DUP bring protections for their populations from the worst of universal credit? Why is Welsh Labour's approach to allow people in Wales to suffer? My colleagues will also be focusing on those aspects of the statement that highlight the inadequacy of this Government's approach to tackling poverty. The Welsh Government may well point its fingers at London and dish out the blame, but there are clear criticisms in this statement that can't be deflected by blaming austerity. The statement notes the lack of clear performance targets and indicators to measure progress and the impact of the tackling poverty strategy. It notes that, unlike Scotland and Northern Ireland, Wales's lack of powers to introduce flexibilities in the administration of universal credit will exacerbate the problems that our people face. Yes, of course, it is outrageous that the Government here has to spend money to mitigate the policies of the UK Government, but you've got to do that anyway. Having control over the administration of universal credit would allow you to actually reduce that cost. How can the Government here still fail to understand that public services face an extra cost when homelessness happens? You face an extra cost when people become chronically ill and malnourished and have to use the NHS. You face an extra cost when schools have to deal with children who can't concentrate because their families rely on food banks. How can the party in Government here continue to want full control to remain in London on this issue due to some pathetic allegiance to a principle about the union offering some shared prosperity when all of the evidence shows that Westminster MPs care little for the prosperity of areas of the union outside the south-east and the home counties.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Er na chafodd lawer o sylw yn y cyfryngau, roedd y datganiad diweddar gan adroddwr y Cenhedloedd Unedig ar dlodi eithafol yn ddeifiol iawn. Felly, mae'n bleser gennyf agor y ddadl Plaid Cymru hon ar beth ddylai ein hymateb i'r datganiad hwnnw fod. Ymddengys i mi nad oes amrywiaeth o ddewisiadau ar gyfer unrhyw Lywodraeth pan fydd yn wynebu adroddiad beirniadol gan y Cenhedloedd Unedig. Mewn gwirionedd, nid yw'r rhestr o wledydd sydd wedi wynebu datganiadau beirniadol gan y Cenhedloedd Unedig, yn rhestr y dylai unrhyw Lywodraeth fod â'r nod o fod arni. Mae Llywodraeth y DU, a'u cydweithwyr yma, mae'n ymddangos, wedi mabwysiadu y math gwaethaf o ymateb. Eu hymateb nhw yw gwadu hyn. Mae'n dweud llawer iawn, yn fy marn i, am y dirywiad mewn ceidwadaeth fodern sydd mor barod i dderbyn damcaniaeth tebyg i Trump fod y Cenhedloedd Unedig yn gynllwyn adain chwith yn hytrach na cheisio ymgysylltu â'r adroddiad hwn. Ai Ceidwadwyr wir yn credu mai dyma yw'r Cenhedloedd Unedig? Felly, ni fyddwn yn cefnogi gwelliant y Ceidwadwyr. Trof yn awr at welliant y Llywodraeth. O leiaf y mae i'r gwelliant hwn y rhinwedd o dderbyn yr hyn a nodwyd yn yr adroddiad, ond ar yr un pryd, mae'n gwrthod cymryd unrhyw gyfrifoldeb. Ac felly, byddwn, wrth gwrs, yn pleidleisio yn erbyn y gwelliant hwnnw hefyd. Bydd fy nghyd-Aelodau yn manylu ar pam y dylai Cymru fod â rheolaeth dros weinyddu budd-daliadau lles, fel yr Alban a Gogledd Iwerddon. Yn arbennig, byddan nhw'n bwrw golwg ar y rhagfarn annatod o ran rhywedd y mae credyd cynhwysol wedi ei greu, ac rwy'n siŵr y bydd y rhan fwyaf o'r Aelodau, os nad yr holl Aelodau yn y fan yma, yn ymwybodol, er enghraifft, o'r cymal treisio, lle mae'n rhaid i fenyw brofi ei bod wedi ei threisio cyn y gall hawlio unrhyw gymorth ar gyfer trydydd plentyn. Ac er y bydd Llafur yn dweud bod yr holl faterion hyn yn rhai i'r Torïaid yn San Steffan, sut y gall yr SNP a hyd yn oed y DUP sefydlu mesurau diogelu ar gyfer eu poblogaethau rhag effeithiau gwaethaf credyd cynhwysol? Pam mai caniatáu i bobl yng Nghymru ddioddef yw ymagwedd Llafur Cymru? Bydd fy nghyd-Aelodau hefyd yn canolbwyntio ar yr agweddau hynny ar y datganiad sy'n tynnu sylw at annigonolrwydd dull y Llywodraeth hon i drechu tlodi. Mae'n bosibl iawn y bydd Llywodraeth Cymru yn pwyntio ei bys at Lundain ac yn rhoi'r bai ar rywun arall, ond mae beirniadaeth glir yn y datganiad hwn na ellir ei hosgoi drwy roi'r bai ar gyni. Mae'r datganiad yn nodi diffyg targedau a dangosyddion perfformiad clir i fesur cynnydd ac effaith y strategaeth trechu tlodi. Mae'n nodi, yn wahanol i'r Alban a Gogledd Iwerddon, y bydd diffyg pwerau Cymru i gyflwyno hyblygrwydd wrth weinyddu credyd cynhwysol yn gwaethygu'r problemau sy'n wynebu ein pobl. Ydy, wrth gwrs, mae'n warthus ei bod yn ofynnol i'r Llywodraeth yn y fan yma wario arian i liniaru polisïau Llywodraeth y DU, ond mae'n rhaid i chi wneud hynny beth bynnag. Byddai bod â rheolaeth dros weinyddu credyd cynhwysol yn caniatáu i chi leihau'r gost honno, mewn gwirionedd. Sut gall y Llywodraeth yn y fan yma barhau i fethu â deall bod gwasanaethau cyhoeddus yn wynebu cost ychwanegol pan geir digartrefedd? Rydych chi'n wynebu cost ychwanegol pan fydd pobl yn dioddef salwch cronig ac yn dioddef o ddiffyg maeth ac yn gorfod defnyddio'r GIG. Rydych chi'n wynebu cost ychwanegol pan fo'n rhaid i ysgolion ymdopi â phlant na allant ganolbwyntio oherwydd bod eu teuluoedd yn dibynnu ar fanciau bwyd. Sut y gall y blaid sy'n Llywodraethu yn y fan yma barhau i fod eisiau i'r reolaeth lawn dros y mater hwn aros yn Llundain oherwydd ryw deyrngarwch truenus i egwyddor yn ymwneud â'r undeb yn cynnig rhywfaint o ffyniant â rennir pan fo'r holl dystiolaeth yn dangos nad yw ASau San Steffan yn poeni fawr ddim am ffyniant ardaloedd o'r undeb sydd y tu allan i'r de-ddwyrain a'r siroedd cartref.