English: The curriculum is an opportunity and a vehicle to do more than simply acknowledge; there is an opportunity here to deliver, and by moving forward with the amendments on a teaching Welsh on a single continuum code then we can deliver what we want to see happening and what the Government's own strategies want to see delivered. The reality of the situation is that the Bill and the curriculum as it currently stands doesn't create a single continuum for the teaching of Welsh; it rehashes a situation that is already failing by having two continuums branded as one, by placing differential expectations on Welsh-medium and English-medium pupils without any clear meeting of the two paths on the journey towards 2050. So, we have two systems running side by side here and that will be what we do have unless the Bill is amended. And it's not just me who is saying this. Again, I draw your attention to what a whole host of language organisations have said. Aled Roberts, the Welsh Language Commissioner, states that the framework of the new Curriculum for Wales already suggests, according to the Minister, that there is enough detail and direction on the teaching of Welsh, but Aled Roberts says, 'I disagree with this and I'm not of the view that the general framework of the curriculum will drive the changes necessary in order to deliver one of the key targets of Cymraeg 2050, namely that 50 per cent of pupils in the English-medium sector will leave school as Welsh speakers by 2050. I am concerned that the new curriculum, to all intents and purposes, repeats the failings of the past and continues with the current regime of having two educational pathways for the Welsh language, and that hidden under the auspices of a single or continuous continuum.' The Minister says that she would like to see where further detail is required, and a clear evidence basis has been provided to the committee and the Government by Aled Roberts very recently as a result of that call made. Now, what's been provided by the commissioner does demonstrate in a practical way how a code would add value and would improve what's already included in the area of learning and experience. It also puts an end to this ongoing debate that there will be a future opportunity to cover this policy area. I'm going to give the commissioner the final word by urging the committee to support the amendments that we've put forward. These are Aled Roberts's words: 'It's clear to me that the national Curriculum for Wales is a vehicle for driving this whole process forward. If the curriculum sets clear expectations, then the rest of the education system will follow and adapt. If the curriculum doesn't take a lead on this, the likelihood is that there will be deficiencies in terms of the skills of teachers, schools' capacity, qualifications and resources, and that will lead to will lead to a never-ending cycle which will continue to hamper improvement in the Welsh language skills of Welsh pupils.'
Welsh: Mae'r cwricwlwm yn gyfle ac yn gerbyd i wneud mwy na chydnabod; mae yna gyfle yn fan hyn i wireddu, a thrwy symud ymlaen efo'r cymalau, y gwelliannau, ynglŷn â chael cod penodol mae modd gwireddu'r hyn rydym ni am ei weld yn digwydd a'r hyn y mae strategaethau'r Llywodraeth yn gweld yn digwydd. Realiti'r sefyllfa ydy nad ydy'r Bil a'r cwricwlwm fel y mae o yn creu un continwwm dysgu Cymraeg; mae o'n ailgreu ac yn ailwreiddio sefyllfa sy'n methu, drwy greu dau gontinwwm wedi'u brandio fel un, drwy osod disgwyliadau gwahaniaethol ar ddisgyblion ysgolion cyfrwng Cymraeg a chyfrwng Saesneg heb unrhyw fan amlwg lle mae'r ddau lwybr yn cwrdd yn y canol ar y daith tuag at 2050. Dwy system gyfochrog sydd gennym ni a hyn fydd gennym ni os na fydd y Bil yn cael ei wella ac yn cael ei basio heb ei wella. Ac nid jest fi sy'n dweud hyn. Eto, dwi'n tynnu'ch sylw chi at yr hyn y mae llu o fudiadau iaith wedi'i ddweud. Mae Aled Roberts, Comisiynydd y Gymraeg, yn dweud bod fframwaith y cwricwlwm newydd i Gymru eisoes yn awgrymu, yn ôl y Gweinidog, fod yna ddigon o fanylder a chyfarwyddyd o safbwynt addysgu'r Gymraeg, ond mae Aled Roberts yn ei dweud, 'Rwyf yn anghytuno â hyn ac nid wyf o'r farn bod fframwaith cyffredinol y cwricwlwm am symbylu'r newidiadau sy'n angenrheidiol er mwyn cyflawni un o dargedau allweddol Cymraeg 2050, sef y bydd 50 y cant o ddisgyblion y sector cyfrwng Saesneg yn gadael yr ysgol yn siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Rwyf yn pryderu bod y cwricwlwm newydd, i bob pwrpas, yn ailadrodd methiannau'r gorffennol ac yn parhau â'r drefn bresennol o gael dau lwybr addysgu'r Gymraeg i ddisgyblion Cymru, a hynny o dan len cysyniad y continwwm ieithyddol.' Mae'r Gweinidog yn dweud y byddai hi'n hoffi gweld lle mae pobl angen mwy o fanylder, ac mae'r achos clir ar sail dystiolaeth wedi cael ei ddarparu i'r pwyllgor a'r Llywodraeth gan Aled Roberts yn ddiweddar iawn yn sgil yr alwad yna. Mae'r hyn sydd wedi cael ei ddarparu gan y comisiynydd yn dangos mewn ffordd ymarferol sut y byddai cod yn ychwanegu gwerth ac yn rhagori ar yr hyn sydd wedi'i gynnwys eisoes ym maes dysgu a phrofiad. Mae'n rhoi diwedd hefyd ar y ddadl ddiflas y bydd cyfle eto maes o law i roi sylw i'r maes polisi hwn neu llall. Dwi'n mynd i roi'r gair olaf i'r comisiynydd drwy erfyn ar y pwyllgor i gefnogi'r gwelliannau rydym ni wedi'u rhoi gerbron. Dyma eiriau Aled Roberts: 'Mae'n gwbl amlwg i mi mai cwricwlwm cenedlaethol Cymru yw'r cerbyd ar gyfer gyrru'r holl broses yn ei flaen. Os bydd y cwricwlwm yn gosod disgwyliadau clir a phendant, bydd gweddill y gyfundrefn addysg yn dilyn ac yn ymaddasu. Oni fydd y cwricwlwm yn arwain ar hyn, y tebygolrwydd yw y bydd diffygion o safbwynt sgiliau athrawon, o ran capasiti ysgolion, o ran cymwysterau ac adnoddau, yn arwain at gylch diddiwedd fydd yn parhau i lesteirio gwelliant yn sgiliau Cymraeg disgyblion Cymru.'