techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The next item, therefore, is the debate on the general principles and the financial resolution of the Local Government and Elections (Wales) Bill, and I call on the Minister for Housing and Local Government to move the motion - Julie James.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r ddadl ar egwyddorion cyffredinol a phenderfyniad ariannol y Bil Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru), a galwaf ar y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol i gynnig y cynnig - Julie James.
English: Diolch. Before I call the next speaker, can I say that I am aware that Neil McEvoy was live broadcasting on Facebook during the proceedings? I have my phone to hand, and I was able to watch it, although not hear it. That is in direct contravention to my instruction at the start, and in contravention to our Standing Orders. I have asked for you to be removed from this meeting of the Assembly, and you will not be called during this debate. Mark Isherwood - I'm sorry, I need to call the Chair of the Equality, Local Government and Communities Committee first, John Griffiths.
Welsh: Diolch. Cyn i mi alw'r siaradwr nesaf, a gaf i ddweud fy mod yn ymwybodol bod Neil McEvoy yn darlledu'n fyw ar Facebook yn ystod y trafodion? Mae gen i fy ffôn wrth law, ac roeddwn i'n gallu ei wylio, er nad oeddwn i'n ei glywed. Mae hynny'n gwbl groes i'm cyfarwyddyd i ar y dechrau, ac yn groes i'n Rheolau Sefydlog. Rwyf wedi gofyn i chi gael eich symud o'r cyfarfod hwn o'r Cynulliad, ac ni chewch eich galw yn ystod y ddadl hon. Mark Isherwood - mae'n ddrwg gennyf, mae angen imi alw ar Gadeirydd y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau yn gyntaf, John Griffiths.
English: [ Inaudible.] - a cut-and-paste job including, possibly, 28 provisions contained within Mark Drakeford's 2017 local government White Paper, which was originally dropped. In his written statement on the Welsh Government's approach to legislation in light of COVID-19 last week, the First Minister asked this Welsh Parliament to work with the Welsh Government to explore novel approaches to scrutiny in order to allow it to progress its legislative programme under current circumstances. This statement omitted any reference to votes for convicted prisoners. It is also noted that the Welsh Government response to the Equality, Local Government and Communities Committee's report on this Bill only accepts a quarter of our 32 recommendations, recommendations made after detailed evidence gathering from a range of expert witnesses and hours of deliberation by committee members. The Bill provides that each principal council may decide for itself on the voting system to use, whether first-past-the-post or proportional representation using the single transferrable vote. However, 33 out of 35 respondents to its White Paper consultation disagreed and preferred to keep one voting system for the whole of Wales. Further, as our committee report states,
Welsh: [ Anhyglyw.] - ymarferiad torri-a-gludo yn cynnwys, o bosib, 28 o ddarpariaethau a gynhwyswyd ym Mhapur Gwyn llywodraeth leol Mark Drakeford o 2017, y'i rhoddwyd o'r neilltu yn wreiddiol. Yn ei ddatganiad ysgrifenedig ynglŷn â dull Llywodraeth Cymru o ymdrin â deddfwriaeth yng ngoleuni COVID-19 yr wythnos diwethaf, gofynnodd y Prif Weinidog i'r Senedd Cymru hon weithio gyda Llywodraeth Cymru i archwilio dulliau newydd o graffu er mwyn caniatáu iddi ddatblygu ei rhaglen ddeddfwriaethol o dan yr amgylchiadau presennol. Nid oedd unrhyw gyfeiriad yn y datganiad hwn at roi'r bleidlais i garcharorion a euogfarnwyd. Sylwn hefyd bod ymateb Llywodraeth Cymru i adroddiad y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau ar y Bil hwn ddim ond yn derbyn chwarter ein 32 argymhelliad, argymhellion a wnaed ar ôl casglu tystiolaeth fanwl gan amrywiaeth o dystion arbenigol ac oriau o drafodaeth gan Aelodau'r Pwyllgor. Mae'r Bil yn darparu bod pob prif gyngor yn cael penderfynu drosto'i hun ar y system bleidleisio i'w defnyddio, boed hynny y cyntaf i'r felin neu gynrychiolaeth gyfrannol drwy ddefnyddio'r bleidlais sengl drosglwyddadwy. Fodd bynnag, roedd 33 o'r 35 a ymatebodd i'r ymgynghoriad ar y Papur Gwyn yn anghytuno ac roedd yn well ganddyn nhw gadw un system bleidleisio ar gyfer Cymru gyfan. Ymhellach, fel y dywed ein hadroddiad pwyllgor, mae'r
English: Diolch yn fawr. Excuse me a minute. Yes, thank you for the opportunity of speaking in this debate. I wanted to come in behind Mick Antoniw's earlier contribution and also part of what Delyth Jewell was saying about is this the appropriate time to be able to give this Bill proper scrutiny, so I want to discuss less the policy objectives of this, but to concentrate a bit more on our role as legislators in connection with a major piece of legislation. And I have to say that the Legislation, Justice and Constitution Committee is there to help us as Assembly Members with the singular and primary responsibility that we have, regardless of our political preferences, for making good law. I would say that the Welsh Local Government Association, whatever they want from this Bill, they want this law to be good and something they can use, and something they can rely upon. So, I'm not going to be talking about those policy objectives, except from an illustrative point of view.
Welsh: Diolch yn fawr. Esgusodwch fi am funud. Ie, diolch am y cyfle i siarad yn y ddadl hon. Roeddwn i eisiau cyfrannu yn sgil cyfraniad Mick Antoniw yn gynharach a hefyd yn sgil rhan o'r hyn yr oedd Delyth Jewell yn ei ddweud ynghylch pa un ai dyma'r amser priodol i graffu'n iawn ar y Bil hwn, felly rwyf eisiau trafod llai ar amcanion y polisi, ond canolbwyntio ychydig yn fwy ar ein swyddogaeth ni'r deddfwyr mewn cysylltiad â darn mawr o ddeddfwriaeth. Ac mae'n rhaid i mi ddweud bod y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad yno i'n helpu ni Aelodau'r Cynulliad gyda'r cyfrifoldeb unigol a sylfaenol sydd gennym ni, ni waeth beth yw ein blaenoriaethau gwleidyddol, sef gwneud cyfraith dda. Byddwn i'n dweud bod Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, beth bynnag y maen nhw'n dymuno ei gael o'r Bil hwn, eisiau i'r gyfraith hon fod yn dda ac yn rhywbeth y gallan nhw ei ddefnyddio, ac yn rhywbeth y gallan nhw ddibynnu arno. Felly, ni fyddaf yn siarad am yr amcanion polisi hynny, ac eithrio o safbwynt esboniadol.
English: Llywydd, thank you very much for calling me. Am I being heard?
Welsh: Llywydd, diolch yn fawr am fy ngalw i. Ydw i'n cael fy nghlywed?
English: Yes, you are. You can carry on.
Welsh: Ydych, mi ydych chi. Cewch fynd ymlaen.
English: Thank you, sorry. I had 'unmuted' flash up on my screen. This is a very important constitutional Bill. We've heard that it's been six years in the making. It's a long time for the Government to get its priorities together and now we are going to see, it seems, a very truncated legislative process, despite the fact that the three committees that looked at this Bill made extensive recommendations for amendments, very few of which have been accepted by the Government. And I do note that the Minister has received next to no enthusiastic support from her own colleagues. It's been a very tepid C- approval when she's been able to get it. I think this should send a signal to you about the process you are following and that the legislative function is not being fully honoured in the approach that you've taken, and it's a problem, I think, when an Executive acts in an overbearing way.
Welsh: Diolch, mae'n ddrwg gennyf. Roedd 'unmuted' yn fflachio ar fy sgrin. Mae hwn yn fesur cyfansoddiadol pwysig iawn. Rydym ni wedi clywed bod y broses o wneud hyn wedi cymryd chwe blynedd. Mae'n amser hir i'r Llywodraeth gael ei blaenoriaethau at ei gilydd ac yn awr rydym am weld, mae'n ymddangos, proses ddeddfwriaethol wedi ei chwtogi yn helaeth, er gwaethaf y ffaith fod y tri phwyllgor a edrychodd ar y Bil hwn wedi gwneud argymhellion helaeth ar gyfer gwelliannau, ac ychydig iawn ohonyn nhw sydd wedi eu derbyn gan y Llywodraeth. Ac rwyf yn nodi nad yw'r Gweinidog wedi cael cefnogaeth frwd gan ei chydweithwyr ei hun. Cymeradwyaeth glaear iawn yw hi wedi bod, pryd y mae hi wedi llwyddo i'w chael. Rwy'n credu y dylai hyn anfon neges atoch am y broses yr ydych chi yn ei dilyn, ac nad yw'r swyddogaeth ddeddfwriaethol yn cael ei hanrhydeddu'n llawn yn y dull yr ydych chi wedi ei ddilyn, ac mae'n broblem, rwy'n credu, pan fydd y Weithrediaeth yn gweithredu mewn modd gormesol.
English: Thank you very much. I hear the hostility there is from the opposition, but I just want to remind us all that when we did a cross-party inquiry into prisoners voting, it was notable not just for the support it attracted from prisoners, but also from prison governors, including one of the most senior governors in this country. So it's always possible to whip up hostility to prisoners voting. That is, unfortunately, one of the hallmarks of our criminal justice system, that it is so bedogged by the attitudes and prejudices of many of the newspapers in this country, which is why it's so difficult to have a proper debate on this subject. But I think it would be a tragedy if we missed this opportunity to introduce legislation that I think we can demonstrate will actually improve the civic engagement of marginalised people, many of whom end up in the prison system on relatively minor offences - and we are talking about a very limited franchise - and this would enable us to pay much more attention to improving our criminal justice system, on which we spend billions of pounds, and which is not effective at addressing recidivism.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Clywaf elyniaeth y gwrthbleidiau, ond rwyf eisiau ein hatgoffa ni i gyd, pan wnaethom ni ymchwiliad trawsbleidiol i garcharorion yn pleidleisio, roedd yn drawiadol nid yn unig oherwydd y gefnogaeth ymhlith y carcharorion, ond hefyd ymhlith llywodraethwyr carchardai, gan gynnwys un o'r llywodraethwyr uchaf ei statws yn y wlad hon. Felly mae bob amser yn bosib ennyn gwrthwynebiad i'r syniad o garcharorion yn pleidleisio. Yn anffodus, dyna un o nodweddion ein system cyfiawnder troseddol, sef ei bod ar drugaredd agweddau a rhagfarnau llawer o'r papurau newydd yn y wlad hon, a dyna pam ei bod hi mor anodd trafod y pwnc hwn yn ystyrlon. Ond rwy'n credu y byddai'n drychineb pe byddem yn colli'r cyfle hwn i gyflwyno deddfwriaeth y credaf y gallwn ni ddangos y bydd yn gwella ymgysylltiad dinesig pobl ar y cyrion, llawer ohonyn nhw yn y pen draw yn y system garchardai am droseddau cymharol ddibwys - ac rydym yn sôn am etholfraint gyfyngedig iawn - a byddai hyn yn ein galluogi ni i roi llawer mwy o sylw i wella ein system cyfiawnder troseddol, yr ydym yn gwario biliynau o bunnau arni, ac nad yw'n effeithiol o ran mynd i'r afael ag aildroseddu.
English: The proposal is to agree the motions. Does any Member object? [ Objection.] I can see that Members are objecting, and I defer the voting under this item until voting time. [ Interruption.]
Welsh: Y cynnig yw ein bod yn cytuno ar y cynigion. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [ Gwrthwynebiad.] Gwelaf fod Aelodau'n gwrthwynebu, ac rwy'n gohirio'r pleidleisio o dan yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio. [ Torri ar draws.]
English: And I'll move to the voting time. As indicated on the agenda, today's votes will be conducted in accordance with Standing Order 34.11 - [ Interruption. ] Each political group may nominate one Member of the group or grouping to carry the same number of votes as there are Members of the group. In the case of a political group with an Executive role, the nominee will carry the same - [ Interruption.] Before I carry on, can all officials and translators mute their microphones? Members who do not belong to a group or a grouping will vote for themselves and I will conduct the vote by roll call. The vote, therefore, is a vote on the motions tabled in the names of Julie James and Rebecca Evans. On behalf of the Labour group and the Government, I call on John Griffiths. How do you cast your 30 votes? John Griffiths, how do you cast your 30 votes? Once again, John Griffiths.
Welsh: A symudaf i'r cyfnod pleidleisio. Fel y nodwyd ar yr agenda, cynhelir y pleidleisiau heddiw yn unol â Rheol Sefydlog 34.11 - [ Torri ar draws. ] Caiff pob grŵp gwleidyddol enwebu un Aelod o'r grŵp neu'r grwpiad i gario'r un nifer o bleidleisiau ag y sydd o Aelodau'r grŵp. Yn achos grŵp gwleidyddol sydd â swyddogaeth Weithredol, bydd gan yr enwebai yr un - [ Torri ar draws.] Cyn imi barhau, a all y swyddogion a'r cyfieithwyr i gyd ddiffodd eu meicroffonau? Bydd Aelodau nad ydynt yn perthyn i grŵp neu grwpiad yn pleidleisio drostynt eu hunain a byddaf yn cynnal pleidlais drwy alw'r enwau. Mae'r bleidlais, felly, yn bleidlais ar y cynigion a gyflwynwyd yn enwau Julie James a Rebecca Evans. Ar ran y grŵp Llafur a'r Llywodraeth, galwaf ar John Griffiths. Sut ydych chi'n bwrw eich 30 o bleidleisiau? John Griffiths, sut ydych chi'n bwrw eich 30 o bleidleisiau? Unwaith eto, John Griffiths.
English: For.
Welsh: O blaid.
English: Thank you. On behalf of the Welsh Conservative group, Darren Millar, how do you cast your 11 votes?
Welsh: Diolch. Ar ran grŵp Ceidwadwyr Cymru, Darren Millar, sut ydych chi'n bwrw eich 11 pleidlais?
English: On behalf of Plaid Cymru, Helen Mary Jones, how do you cast your nine votes?
Welsh: Ar ran Plaid Cymru, Helen Mary Jones, sut ydych chi'n bwrw eich naw pleidlais?
English: On behalf of the Brexit Party, Caroline Jones, how do you cast your four votes?
Welsh: Ar ran y Blaid Brexit, Caroline Jones, sut ydych chi'n bwrw eich pedair pleidlais?
English: That concludes the vote. The result of the vote: for the motions 30, no abstentions, against 25, and, therefore, the motions are agreed.
Welsh: Daw hynny â'r bleidlais i ben. Canlyniad y bleidlais: o blaid y cynigion 30, neb yn ymatal, yn erbyn 25, ac, felly, derbynnir y cynigion.
English: Welcome, all, to this Plenary session. Before we begin, I want to clarify a few points. A Plenary meeting held by video conference in accordance with the Standing Orders of the National Assembly for Wales constitutes proceedings of the Assembly for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Having consulted with the Business Committee, some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting and these are noted on the agenda. I would remind Members that Standing Orders relating to order and the organisation of business in Plenary meetings apply to this meeting.
Welsh: Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Cyn i ni ddechrau, dwi eisiau nodi ychydig o bwyntiau. Mae'r Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo yn unol â Rheolau Sefydlog y Cynulliad Cenedlaethol ac yn gyfystyr â thrafodion y Cynulliad at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Ar ôl ymgynghori â'r Pwyllgor Busnes, bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y Cyfarfod Llawn heddiw ac mae'r rheini wedi eu nodi ar yr agenda. A dwi eisiau atgoffa'r Aelodau bod y Rheolau Sefydlog yma yn ymwneud â threfniadau a threfn busnes yn y Cyfarfod Llawn yn gymwys i'r cyfarfod yma.
English: The first item on the agenda this afternoon is the business statement and announcement, and I call on the First Minister to make that statement.
Welsh: Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni'r prynhawn yma, felly, yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes, a dwi'n galw ar y Prif Weinidog i wneud y datganiad hynny.
English: Diolch, Llywydd. There are several changes to today's agenda: statements from the Ministers for Health and Social Services and Economy, Transport and North Wales have been added; my statement has been extended to 45 minutes; and, finally, the debate on the Health Protection (Coronavirus Restrictions) (Wales) Regulations 2020 has been postponed until next week, when they can be debated alongside amending regulations. Draft business for the next three weeks is set out on the business statement and announcement, which can be found amongst the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae sawl newid i'r agenda heddiw: ychwanegwyd datganiadau gan y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol a Gweinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru; mae fy natganiad wedi'i ymestyn i 45 munud; ac yn olaf, mae'r ddadl ar Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020 wedi'i gohirio tan yr wythnos nesaf, pan ellir eu trafod ochr yn ochr â rheoliadau diwygio. Mae'r busnes drafft ar gyfer y tair wythnos nesaf wedi'i nodi yn y datganiad a chyhoeddiad busnes, sydd i'w weld ymhlith papurau'r cyfarfodydd sydd ar gael i'r Aelodau'n electronig.
English: Thank you, First Minister. The first item of business, therefore, is a statement by the First Minister on coronavirus and I call on the First Minister to make the statement.
Welsh: Diolch i'r Prif Weinidog. Yr item gyntaf, felly, o fusnes yw'r datganiad gan y Prif Weinidog ar goronafeirws, a dwi'n galw ar y Prif Weinidog i wneud ei ddatganiad.
English: I would like to update Members on the latest steps taken as the Government responds to the coronavirus crisis. We have continued to announce financial support to support individuals and services in responding to this crisis. We are still working very closely with partners in local government, the health service and all other public services in order to ensure that all necessary support is in place. We are extremely grateful to the people of Wales for following the important advice to protect everyone's health. We are also starting to plan for the future when we will come out of this current situation. We will be looking closely at the evidence before making any changes. We will draw in new ideas to help us with this important work.
Welsh: [ Anghlywadwy. ] - am y camau diweddaraf wrth i'r Llywodraeth ymateb i'r argyfwng coronafeirws. Rydym wedi parhau i gyhoeddi cymorth ariannol i gefnogi unigolion ac i helpu gwasanaethau i ymateb i'r argyfwng. Rydym yn dal ati i gydweithio'n agos gyda phartneriaid yn llywodraeth leol, y gwasanaeth iechyd a'r holl wasanaethau cyhoeddus eraill i sicrhau bod pob cymorth angenrheidiol mewn lle. Rydym yn ddiolchgar iawn i bobl Cymru am ddilyn y cyngor pwysig i amddiffyn iechyd pawb. Rydym hefyd yn dechrau cynllunio am y dyfodol pan fyddwn yn dod allan o'r sefyllfa bresennol. Byddwn yn edrych yn ofalus ar y dystiolaeth cyn gwneud unrhyw newidiadau. Byddwn yn tynnu i mewn syniadau i'n helpu ni gyda'r gwaith pwysig yma.
English: Before I call on the leader of the opposition, just to say that I'm aware that a Member wishes to raise a point of order. I'll take all points of order at the end of the statements, so no visual aids are required. Paul Davies.
Welsh: Cyn i mi alw ar arweinydd yr wrthblaid, hoffwn ddweud fy mod yn ymwybodol fod Aelod yn dymuno codi pwynt o drefn. Byddaf yn cymryd pob pwynt o drefn ar ddiwedd y datganiadau, felly nid oes angen cymhorthion gweledol. Paul Davies.
English: I'd like to ask you about testing, First Minister. In England, two mega laboratories that have the capacity to conduct tens of thousands of tests per day are already operational, and a third one is going to be added in England soon. Scotland will have a mega lab by the end of this week. And, as set out in the UK Government's testing plan, Northern Ireland already has established a major laboratory at the headquarters of Randox Laboratories in County Antrim. So, we now are the only nation in these islands that has not seen a large-scale laboratory set up specifically in the context of the pandemic. Did you ask for a mega lab for Wales?
Welsh: Hoffwn eich holi ynglŷn â phrofi, Brif Weinidog. Yn Lloegr, mae dau fega-labordy sydd â'r capasiti i gynnal degau o filoedd o brofion y dydd eisoes yn weithredol, a bydd trydydd yn cael ei ychwanegu yn Lloegr cyn bo hir. Bydd gan yr Alban fega-labordy erbyn diwedd yr wythnos. Ac fel y nodwyd yng nghynllun profi Llywodraeth y DU, mae Gogledd Iwerddon eisoes wedi sefydlu labordy mawr ym mhencadlys Randox Laboratories yn Swydd Antrim. Felly, ni bellach yw'r unig genedl ar yr ynysoedd hyn nad ydym wedi cael labordy mawr wedi'i sefydlu'n benodol yng nghyd-destun y pandemig. A wnaethoch chi ofyn am fega-labordy i Gymru?
English: Llywydd, we have the testing capacity we need in Wales. We have no problem in Wales in processing the tests that are being carried out. The capacity we have is adequate to deal with the tests we are currently conducting and we have plans to expand that capacity in the right way for Wales. We didn't need to go to anybody else to get advice on their solutions, when we have a solution that we are implementing in a way that meets our needs and is right for Welsh circumstances.
Welsh: Lywydd, mae gennym y capasiti profi sydd ei angen arnom yng Nghymru. Nid oes gennym unrhyw broblem yng Nghymru o ran prosesu'r profion a gynhelir. Mae'r capasiti sydd gennym yn ddigonol i ymdrin â'r profion rydym yn eu cynnal ar hyn o bryd ac mae gennym gynlluniau i ehangu'r capasiti hwnnw yn y ffordd gywir i Gymru. Nid oedd angen i ni fynd at unrhyw un arall i gael cyngor ar atebion, pan oedd gennym ateb rydym yn ei weithredu mewn ffordd sy'n diwallu ein hanghenion ac sy'n iawn ar gyfer amgylchiadau Cymru.
English: First Minister, how can you say that we have the necessary capacity when you've missed your own targets on tests three times in three weeks and now you've scrapped them? Let's talk about the capacity for testing within Wales. It's almost six weeks since scientists at Cardiff University wrote to Welsh Government offering their expertise in conducting tests here in Wales. Almost six weeks later, those hundreds of scientists - and by the way I spoke to one of them this morning - and their laboratories haven't had the go ahead, haven't had the accreditation, to conduct a single test on a key worker here in Wales. Is it any wonder that Sir Martin Evans has accused you of a dereliction of duty?
Welsh: Brif Weinidog, sut y gallwch ddweud bod gennym y capasiti angenrheidiol a chithau wedi methu eich targedau eich hun ar brofion dair gwaith mewn tair wythnos, a bellach wedi cael gwared arnynt? Gadewch inni sôn am y capasiti profi yng Nghymru. Mae bron i chwe wythnos wedi bod ers i wyddonwyr ym Mhrifysgol Caerdydd ysgrifennu at Lywodraeth Cymru yn cynnig eu harbenigedd ar gyfer cynnal profion yma yng Nghymru. Bron i chwe wythnos yn ddiweddarach, nid yw'r cannoedd o wyddonwyr hynny - gyda llaw, siaradais ag un ohonynt y bore yma - na'u labordai wedi cael caniatâd, wedi cael eu hachredu, i gynnal un prawf ar weithiwr allweddol yma yng Nghymru. A yw'n syndod fod Syr Martin Evans wedi eich cyhuddo o esgeuluso eich dyletswydd?