English: I don't intend to spend much time talking about the issues that other Members have talked about; I've waxed lyrical or gratingly on them, according to your point of view, over the past year and a half. But two points I did want to make, and that is that the people of Wales did not vote for the Conservatives and they did not vote for a Conservative Government. Let's be clear about that. I grant the Conservatives the fact that it was a very good result historically from their perspective, but let's not pretend that the Conservatives represent Wales. Secondly, it's been suggested by my colleague Alun Davies that there are some in this Chamber - [ Interruption.] Well, the mathematics are all for there to see. There are some in this Chamber who take the view that we have no right to express a view on this LCM. Indeed, the Member opposite, whose name I forget, said that in fact not only did we not have a right to oppose this LCM but that we should be abolished for opposing this LCM. Well, this is my country, this is my Parliament, I see my Government in front of me, and I want my country to continue to exist, thanks very much. I'm going to focus purely on clause 38. I was surprised that David Melding couldn't deal with it and, by his standards, I'm sure he will respond in due course. But it simply says this, clause 38 (1): 'It is recognised that the Parliament of the United Kingdom is sovereign.' Some might say, 'What's the problem with that?' Well, what's the point of it? What's the point of something that - if the Parliament of the UK is already sovereign, why put it in law? Because it's not in law anywhere else. It's just graffiti. Or is it the case that the UK Government have realised that the Parliament of the UK is not in fact sovereign? There is nothing in law that says the Parliament of the UK is sovereign at all. Nothing. It's a convention. And the courts have respected that convention. But the courts have said in opinions that where, in the future, they felt that an Act of Parliament was oppressive, where it was Draconian, where it was clearly ridiculous, then they would reserve the right to themselves to intervene if they saw fit, but they saw that only in extremis. What this clause does is remove the right of the courts to look at any primary legislation drafted by the UK Government. That is a dangerous course of action. It was Lord Hailsham, a Conservative peer, who said in the late 1970s that the British constitution was effectively an elective dictatorship, and so it is. And by including this clause, it makes it even worse. It says, 'The UK Parliament can do whatever it wants, whenever it wants, with no interference at all during its time in office.' That cannot be democratic and it cannot be right as far as the constitution is concerned. And there is nothing in law that says the UK Parliament is sovereign. Nothing. So, this is why I suspect this has appeared, to make up for the fact that a convention, whilst it's been respected over the years, is not actually law. But when you make it law, you make it far more difficult, for example, for the courts to take a view on laws.
Welsh: Nid wyf yn bwriadu treulio llawer o amser yn sôn am y materion y mae Aelodau eraill wedi sôn amdanyn nhw; rwyf wedi traethu'n huawdl neu'n gras arnyn nhw, yn dibynnu ar eich safbwynt, dros y flwyddyn a hanner diwethaf. Ond dau bwynt yr wyf i'n awyddus i'w gwneud, sef na phleidleisiodd pobl Cymru dros y Ceidwadwyr ac na wnaethon nhw bleidleisio dros Lywodraeth Geidwadol. Gadewch i ni fod yn glir am hynny. Rwy'n ildio i'r Ceidwadwyr y ffaith ei fod yn ganlyniad da iawn yn hanesyddol o'u safbwynt nhw, ond gadewch i ni beidio ag esgus bod y Ceidwadwyr yn cynrychioli Cymru. Yn ail, mae fy nghyd-Aelod Alun Davies wedi awgrymu bod rhai yn y Siambr hon - [ Torri ar draws.] Wel, mae'r fathemateg yno i bawb ei gweld. Mae rhai yn y Siambr hon sydd o'r farn nad oes gennym ni'r hawl i fynegi barn ar y cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn. Yn wir, dywedodd yr Aelod gyferbyn, rwyf wedi anghofio ei enw, yn ogystal â pheidio â bod â'r hawl i wrthwynebu'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn, y dylem ni mewn gwirionedd gael ein diddymu rhag gwrthwynebu'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn. Wel, fy ngwlad i yw hon, fy Senedd i yw hon, rwy'n gweld fy Llywodraeth i o fy mlaen, ac rwyf i'n awyddus i fy ngwlad barhau i fodoli, diolch yn fawr iawn. Rwyf am ganolbwyntio'n llwyr ar gymal 38. Roeddwn i'n synnu nad oedd David Melding yn gallu ymdrin ag ef ac, yn ôl ei safonau ef, rwy'n siŵr y bydd yn ymateb maes o law. Ond mae'n dweud hyn yn syml, cymal 38 (1): 'Cydnabyddir bod Senedd y Deyrnas Unedig yn sofran.' Efallai byddai rhai yn dweud, 'Beth yw'r broblem gyda hynny?' Wel, beth yw'r pwynt? Beth yw pwynt rhywbeth - os yw Senedd y DU eisoes yn sofran, pam rhoi hynny yn y gyfraith? Oherwydd nid yw mewn unrhyw gyfraith arall. Graffiti llwyr yw hi. Neu ai'r gwirionedd amdani yw bod Llywodraeth y DU wedi sylweddoli nad yw Senedd y DU yn sofran mewn gwirionedd? Nid oes dim mewn cyfraith sy'n dweud bod Senedd y DU yn sofran o gwbl. Dim. Mae'n gonfensiwn. Ac mae'r llysoedd wedi parchu'r confensiwn hwnnw. Ond mae'r llysoedd wedi dweud mewn barn, yn y dyfodol os ydynt o'r farn bod Deddf Seneddol yn ormesol, yn ddidostur, yn amlwg yn chwerthinllyd, y bydden nhw'n cadw'r hawl iddyn nhw eu hunain ymyrryd os byddai hynny'n briodol, ond y byddai hynny o dan amgylchiadau eithriadol yn unig. Yr hyn y mae'r cymal hwn yn ei wneud yw dileu hawl y llysoedd i edrych ar unrhyw ddeddfwriaeth sylfaenol a ddrafftiwyd gan Lywodraeth y DU. Mae hwnnw'n gam gweithredu peryglus. Yr Arglwydd Hailsham, arglwydd Ceidwadol, a ddywedodd tua diwedd y 1970au fod cyfansoddiad Prydain i bob pwrpas yn unbennaeth ddewisol, ac felly y mae hi. A thrwy gynnwys y cymal hwn, mae'n ei gwneud yn waeth byth. Mae'n dweud y gall Senedd y DU wneud beth a fynno, pryd bynnag y dymuna, heb unrhyw ymyrraeth o gwbl yn ystod ei chyfnod mewn grym. Ni all hynny fod yn ddemocrataidd ac ni all fod yn iawn cyn belled ag y mae'r cyfansoddiad yn y cwestiwn. Ac nid oes dim yn y gyfraith sy'n dweud bod Senedd y DU yn sofran. Dim. Felly, dyna pam yr wyf i'n amau ei bod wedi ymddangos, i wneud yn iawn am y ffaith nad yw confensiwn, er iddo gael ei barchu dros y blynyddoedd, yn gyfraith mewn gwirionedd. Ond trwy ei wneud yn gyfraith, rydych chi'n ei gwneud hi'n llawer anoddach, er enghraifft, i'r llysoedd roi barn ar gyfreithiau.