techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank the Member for that question, Llywydd. Successive Welsh Governments have supported the local health board's ambition to take forward plans for a north Denbighshire community hospital. Escalating costs and falling capital budgets mean that the plan has to be considered in the context of health and social care investments across the whole of north Wales.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn yna, Llywydd. Mae Llywodraethau Cymru olynol wedi cefnogi uchelgais y bwrdd iechyd lleol i fwrw ymlaen â chynlluniau ar gyfer ysbyty cymunedol yng ngogledd sir Ddinbych. Mae costau cynyddol a chyllidebau cyfalaf sy'n lleihau yn golygu bod yn rhaid ystyried y cynllun yng nghyd-destun buddsoddiadau iechyd a gofal cymdeithasol ar draws y gogledd yn gyfan gwbl.
English: Thank you for that response, First Minister. I want to be the first to acknowledge the fact that the Welsh Government has indeed supported this project historically, and I would like to see this project delivered. I met just last week with the leader of Denbighshire County Council and, as you will know, one of their key priorities is the delivery of this project, not just because of the impact that it will have on nearby Glan Clwyd hospital, and the communities that it will serve between Abergele and Prestatyn, but also because of the enormous regeneration impact that this project can have in the town of Rhyl, which, again, has been a focus of the Welsh Government in the past. I appreciate that money is tight. I acknowledge fully that the costs of the project have risen. But, given the importance of this project, given the pressure that's currently out there that the NHS is facing, particularly in north Wales and at Glan Clwyd, can I implore the Welsh Government and for you personally to intervene, to take another look at this project, because I think it is important, for the people of north Denbighshire and beyond, that it is delivered?
Welsh: Diolch am yr ymateb yna, Prif Weinidog. Hoffwn fod y cyntaf i gydnabod y ffaith bod Llywodraeth Cymru, yn wir, wedi cefnogi'r prosiect hwn yn hanesyddol, a hoffwn weld y prosiect hwn yn cael ei gyflawni. Cefais gyfarfod yr wythnos diwethaf gydag arweinydd Cyngor Sir Ddinbych ac, fel y byddwch yn gwybod, un o'u blaenoriaethau allweddol yw cyflawni'r prosiect hwn, nid yn unig oherwydd yr effaith y bydd yn ei chael ar ysbyty Glan Clwyd cyfagos, a'r cymunedau y bydd yn eu gwasanaethu rhwng Abergele a Phrestatyn, ond hefyd oherwydd yr effaith adfywio enfawr y gall y prosiect hwn ei chael yn nhref y Rhyl, sydd, eto, wedi bod yn bwyslais i Lywodraeth Cymru yn y gorffennol. Rwy'n sylweddoli bod arian yn dynn. Rwy'n cydnabod yn llawn bod costau'r prosiect wedi cynyddu. Ond, o ystyried pwysigrwydd y prosiect hwn, o ystyried y pwysau sy'n bodoli ar hyn o bryd y mae'r GIG yn ei wynebu, yn enwedig yn y gogledd ac yng Nglan Clwyd, a gaf i erfyn ar Lywodraeth Cymru ac arnoch chi'n bersonol i ymyrryd, i gymryd golwg arall ar y prosiect hwn, oherwydd rwy'n credu ei fod yn bwysig, i bobl gogledd sir Ddinbych a thu hwnt, ei fod yn cael ei gyflawni?
English: I've also been meeting with the leader of Denbighshire and officers and I was shocked now at the cost - due to inflationary pressures, it could be an £82 million capital build. I understand that capital funding has been cut by 11 per cent over the next few years, and that the borrowing limit for Wales has been restricted as well by the UK Government. We do need to do something, as Darren Millar has said, and I know the leader of Denbighshire is also really concerned. I understand it's a complex issue. So, First Minister, do you agree with me that it is also a social care issue, as well as an NHS issue, and that we should look at the borrowing cap from UK Government being lifted, so that we can do more work like this, as it's really needed in Wales for capital projects such as this one? Thank you.
Welsh: Rwyf innau hefyd wedi bod yn cyfarfod ag arweinydd sir Ddinbych a swyddogion a chefais fy synnu nawr gan y gost - oherwydd pwysau chwyddiant, gallai fod yn adeiladu ag arian cyfalaf gwerth £82 miliwn. Rwy'n deall bod cyllid cyfalaf wedi cael ei dorri 11 y cant dros y blynyddoedd nesaf, a bod terfyn benthyca Cymru wedi cael ei gyfyngu gan Lywodraeth y DU hefyd. Mae angen i ni wneud rhywbeth, fel y mae Darren Millar wedi ei ddweud, a gwn fod arweinydd sir Ddinbych yn bryderus iawn hefyd. Rwy'n deall ei fod yn fater cymhleth. Felly, Prif Weinidog, a ydych chi'n cytuno â mi ei fod hefyd yn fater gofal cymdeithasol, yn ogystal â mater GIG, ac y dylen ni edrych ar ddiddymu cap benthyg Llywodraeth y DU, fel y gallwn ni wneud mwy o waith fel hyn, gan fod ei wir angen yng Nghymru ar gyfer prosiectau cyfalaf fel hwn? Diolch.
English: Well, Llywydd, the Member makes some important points, and it is exactly because of those points, that this is a community hospital where social care will be a very important part of the context within which it works, that the regional partnership board has been asked to consider the project. So, I agree with the point she made there. On the borrowing limit points, I would have hoped that this would be something where we might have common cause across the Chamber here. In 2016, we reached an agreement with the UK Government as to how we would take on our fiscal responsibilities. It set out the borrowing limit of the Welsh Government, the operation of the Welsh reserve. Those figures have never been updated. Our budget is 40 per cent larger in cash terms than it was in 2016, but we're managing it with the same limits that were right for 2016. If they were simply uprated in line with inflation, if their real value didn't change, but their real value was sustained, then that would give us some additional flexibility around borrowing limits and how we manage the Welsh Government's money in a sensible way. I think that's all we're suggesting. It's what the Institute for Fiscal Studies suggested in their report on the operation of the fiscal framework. I'm quite sure that, in the very long list of things that UK Government has to think about, this is probably not near the top of it, but it's just a sensible thing that they could do that would make a difference in sensible use of public money.
Welsh: Wel, Llywydd, mae'r Aelod yn gwneud rhai pwyntiau pwysig, ac oherwydd y pwyntiau hynny'n union, bydd hwn yn ysbyty cymunedol lle bydd gofal cymdeithasol yn rhan bwysig iawn o'r cyd-destun y mae'n gweithio ynddo, a gofynnwyd i'r bwrdd partneriaeth rhanbarthol ystyried y prosiect. Felly, rwy'n cytuno gyda'r pwynt a wnaeth hi yn y fan yna. O ran y pwyntiau terfyn benthyg, byddwn wedi gobeithio y byddai hyn yn rhywbeth a allai fod yn achos cyffredin i ni ar draws y Siambr yma. Yn 2016, daethom i gytundeb gyda Llywodraeth y DU o ran sut y bydden ni'n ymgymryd â'n cyfrifoldebau cyllidol. Roedd yn nodi terfyn benthyg Llywodraeth Cymru, gweithrediad cronfa wrth gefn Cymru. Nid yw'r ffigurau hynny erioed wedi cael eu diweddaru. Mae ein cyllideb 40 y cant yn fwy o ran arian parod nag yr oedd yn 2016, ond rydym ni'n ei rheoli gyda'r un terfynau a oedd yn iawn ar gyfer 2016. Pe baen nhw'n cael eu huwchraddio'n syml yn unol â chwyddiant, pe na bai eu gwerth go iawn yn newid, ond eu gwir werth yn cael ei gynnal, yna byddai hynny'n rhoi rhywfaint o hyblygrwydd ychwanegol i ni ynghylch terfynau benthyg a sut rydyn ni'n rheoli arian Llywodraeth Cymru mewn ffordd synhwyrol. Rwy'n credu mai dyna'r cwbl rydyn ni'n ei awgrymu. Dyma'r hyn a awgrymodd y Sefydliad Astudiaethau Cyllidol yn ei adroddiad ar weithrediad y fframwaith cyllidol. Rwy'n eithaf sicr, ar y rhestr faith iawn o bethau y mae'n rhaid i Lywodraeth y DU feddwl amdanyn nhw, ei bod hi'n debyg nad yw hyn yn agos at ei frig, ond mae'n beth synhwyrol y gallen nhw ei wneud a fyddai'n gwneud gwahaniaeth o ran defnydd synhwyrol o arian cyhoeddus.
English: Flying Start is the Welsh Government's flagship early years programme. It continues to make a real difference to the lives of children in some of our most disadvantaged communities, and we have reaffirmed our commitment to support the programme throughout the term of this Government.
Welsh: Dechrau'n Deg yw rhaglen blynyddoedd cynnar flaenllaw Llywodraeth Cymru. Mae'n parhau i wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau plant yn rhai o'n cymunedau mwyaf difreintiedig, ac rydym ni wedi ailddatgan ein hymrwymiad i gefnogi'r rhaglen drwy gydol tymor y Llywodraeth hon.
English: Thank you, First Minister. I'm convinced of the benefits of Flying Start. It stops children starting formal schooling with a developmental age substantially below their actual age. We have seen in England the PM scrapping changes to the childcare system drawn up by his predecessor. In non-homogenous areas, lower super-output areas result in missed pockets of poverty. Does the Government plan a reappraisal, based upon the 2021 census results, with a view to identifying the child poverty being missed?
Welsh: Diolch. Rwyf i wedi fy argyhoeddi o fanteision Dechrau'n Deg. Mae'n atal plant rhag dechrau addysg ffurfiol ag oedran datblygiadol sy'n sylweddol is na'u hoedran go iawn. Rydym ni wedi gweld yn Lloegr y Prif Weinidog yn diddymu newidiadau i'r system gofal plant a luniwyd gan ei ragflaenydd. Mewn ardaloedd nad ydynt yn unffurf, mae ardaloedd uwch-allbwn is yn arwain at bocedi o dlodi sy'n cael eu methu. A yw'r Llywodraeth yn bwriadu cynnal ailarfarniad, yn seiliedig ar ganlyniadau cyfrifiad 2021, gyda'r bwriad o nodi'r tlodi plant sy'n cael ei fethu?
English: I completely agree with Mike Hedges, Llywydd, about the fantastic work that has been done by the Flying Start programme, and it's one of the benefits of devolution that we've been able to sustain that programme now for what will soon be 20 years. And of course its expansion forms part of the co-operation agreement with Plaid Cymru, and we have already seen the fruits of that - 2,000 more children already benefitting from Flying Start - and we've agreed on the next phase as well, which will come into being from 1 April. Over time, that will see the childcare aspect of Flying Start universally available to all children from the age of two onwards, so there are plans in hand to do much of what Mike Hedges has asked. In the meantime we have Flying Start outreach, which is an ability for local authorities to offer Flying Start help to those families who don't fall within its geographical boundaries, and it's always a dilemma of geographically based programmes that there will be people outside those geographies who would equally have benefitted from the service that Flying Start provides. The agreement that we have with Plaid Cymru, the £46 million additional that we will invest as a result, will go a long way to answering the points the Member has made.
Welsh: Rwy'n cytuno'n llwyr â Mike Hedges, Llywydd, am y gwaith ardderchog sydd wedi cael ei wneud gan raglen Dechrau'n Deg, ac mae'n un o fanteision datganoli ein bod ni wedi gallu cynnal y rhaglen honno bellach am gyfnod a fydd yn 20 mlynedd cyn bo hir. Ac wrth gwrs mae ei ehangu'n rhan o'r cytundeb cydweithredu â Phlaid Cymru, ac rydyn ni eisoes wedi gweld ffrwyth hynny - 2,000 yn fwy o blant eisoes yn elwa ar Dechrau'n Deg - ac rydyn ni wedi cytuno ar y cam nesaf hefyd, a fydd yn dod i fodolaeth o 1 Ebrill. Dros amser, bydd hynny'n arwain at wneud elfen gofal plant Dechrau'n Deg ar gael yn gyffredinol i bob plentyn o ddwy oed ymlaen, felly mae cynlluniau ar y gweill i wneud llawer o'r hyn y mae Mike Hedges wedi ei ofyn. Yn y cyfamser mae gennym ni allgymorth Dechrau'n Deg, sy'n allu i awdurdodau lleol gynnig cymorth Dechrau'n Deg i'r teuluoedd hynny nad ydyn nhw o fewn ei ffiniau daearyddol, ac mae bob amser yn benbleth i raglenni sy'n seiliedig ar ddaearyddiaeth y bydd pobl y tu allan i'r daearyddiaethau hynny a fyddai wedi elwa'r un faint ar y gwasanaeth y mae Dechrau'n Deg yn ei darparu. Bydd y cytundeb sydd gennym ni gyda Phlaid Cymru, y £46 miliwn yn ychwanegol y byddwn ni'n ei fuddsoddi o ganlyniad, yn mynd ymhell i ateb y pwyntiau y mae'r Aelod wedi eu gwneud.
English: First Minister, the Flying Start scheme was introduced back in 2007 as one of the Government's top priorities for tackling poverty in Wales, but currently Wales has the highest rate of children living in poverty compared to the rest of the nations in the UK. First Minister, this is quite frankly unacceptable and a damning record of 25 years of Labour Government here in Wales. So, what actions are you going to take to make sure that Flying Start is supported properly going forward, and when will we finally see real results and an end to the postcode lottery, particularly for my constituents in Denbighshire?
Welsh: Prif Weinidog, cyflwynwyd cynllun Dechrau'n Deg yn ôl yn 2007 fel un o brif flaenoriaethau'r Llywodraeth ar gyfer mynd i'r afael â thlodi yng Nghymru, ond ar hyn o bryd Cymru sydd â'r gyfradd uchaf o blant sy'n byw mewn tlodi o'i chymharu â gweddill gwledydd y DU. Prif Weinidog, mae hyn yn gwbl annerbyniol ac yn record ddamniol o 25 mlynedd o Lywodraeth Lafur yma yng Nghymru. Felly, pa gamau ydych chi'n mynd i'w cymryd i wneud yn siŵr bod Dechrau'n Deg yn cael ei gefnogi'n iawn yn y dyfodol, a phryd fyddwn ni'n gweld canlyniadau go iawn o'r diwedd a diwedd ar y loteri cod post, yn enwedig i fy etholwyr i yn sir Ddinbych?
English: Well, Llywydd, I still mange to be amazed that a Conservative Member is willing to stand up here and criticise the growth in child poverty when his own Government - his own Government - publishes documents alongside their budget saying that the actions they have taken will lead directly - directly - to thousands and thousands more children across the United Kingdom living in poverty. Does he not feel any sense of shame that he represents a party that takes decisions deliberately, knowingly, that lead to children being in poverty? Here in Wales we do everything we can to mitigate that impact, and it's right - the hill to reduce child poverty gets steeper with every year of austerity and cuts to public services that his Government introduces. But Flying Start is a flagship programme that has done fantastic work and continues to do fantastic work in many, many families right across Wales. Twenty-seven per cent of children in Wales benefit from it, and as a result of an agreement between my party and Plaid Cymru, even more families will benefit from it in future.
Welsh: Wel, Llywydd, rwy'n dal i gael fy rhyfeddu bod Aelod Ceidwadol yn fodlon sefyll i fyny yma a beirniadu'r twf mewn tlodi plant pan fo'i Lywodraeth ei hun - ei Lywodraeth ei hun - yn cyhoeddi dogfennau ochr yn ochr â'u cyllideb yn dweud y bydd y camau y maen nhw wedi eu cymryd yn arwain yn uniongyrchol - yn uniongyrchol - at filoedd ar filoedd yn fwy o blant ledled y Deyrnas Unedig yn byw mewn tlodi. Onid yw'n teimlo unrhyw synnwyr o gywilydd ei fod yn cynrychioli plaid sy'n gwneud penderfyniadau'n fwriadol, yn bwrpasol, sy'n arwain at roi plant mewn tlodi? Yma yng Nghymru, rydyn ni'n gwneud popeth o fewn ein gallu i liniaru'r effaith honno, ac mae'n iawn - mae'r mynydd i leihau tlodi plant yn mynd yn fwy serth gyda phob blwyddyn o gyni cyllidol a thoriadau i wasanaethau cyhoeddus y mae ei Lywodraeth ef yn eu cyflwyno. Ond mae Dechrau'n Deg yn rhaglen flaenllaw sydd wedi gwneud gwaith ardderchog ac sy'n parhau i wneud gwaith ardderchog mewn llawer iawn o deuluoedd ledled Cymru. Mae dau ddeg saith y cant o blant yng Nghymru yn elwa arno, ac yn sgil cytundeb rhwng fy mhlaid i a Phlaid Cymru, bydd hyd yn oed mwy o deuluoedd yn elwa arno yn y dyfodol.
English: Llywydd, this year we are providing support worth £1.6 billion in programmes that protect disadvantaged households. In particular, we are providing support to rural households that use off-grid energy, investing in community food initiatives and providing warm hubs. This supports people who are struggling with food costs and keeping warm.
Welsh: Llywydd, eleni rydyn ni'n darparu cymorth gwerth £1.6 biliwn drwy raglenni sy'n diogelu cartrefi difreintiedig. Yn benodol, rydyn ni'n rhoi cymorth i gartrefi yng nghefn gwlad nad ydyn nhw ar y grid, buddsoddi mewn mentrau bwyd cymunedol a darparu canolfannau clyd. Mae hyn yn helpu pobl sy'n ei chael hi'n anodd talu costau bwyd a chadw'n gynnes.
English: Thank you very much. According to the Wales Centre for Public Policy, rural poverty is often hidden under the surface by the comparative wealth of our rural areas, and a culture of self-reliance. As I said in the Plaid Cymru debate on child poverty before the Christmas recess, households across mid and west Wales are more vulnerable to poverty because of a number of factors such as lower than average incomes, lack of access to services and public transport, disproportionate levels of fuel poverty and food poverty, higher rents and a lack of affordable housing. Now, we know that those who live in rural areas usually spend around 10 to 20 per cent more on everyday services and products, as compared to those who live in urban areas. As a result, deprivation is increasing in our communities, with five out of the six local authorities that have the highest levels of child poverty being located in those rural areas in Wales. Does the First Minister agree with me therefore that rural communities face unique challenges, and is he willing to commit to undertaking further research into this issue to develop a strategy to tackle increasing levels of rural poverty?
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Yn ôl Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru, mae tlodi gwledig yn aml yn cael ei guddio o dan yr wyneb gan gyfoeth cymharol ein hardaloedd gwledig ni, a gan ddiwylliant o hunan-ddibyniaeth. Fel y dywedais i yn nadl Plaid Cymru ar dlodi plant cyn gwyliau'r Nadolig, mae aelwydydd ar draws y canolbarth a'r gorllewin yn fwy agored i dlodi oherwydd nifer o ffactorau fel incwm is na'r cyfartaledd, hefyd diffyg mynediad at wasanaethau a thrafnidiaeth gyhoeddus, lefelau anghymesur o dlodi tanwydd a thlodi bwyd, rhenti uwch a diffyg tai fforddiadwy. Nawr, rydym ni'n gwybod bod y rhai sy'n byw mewn ardaloedd gwledig fel arfer yn gwario rhyw 10 i 20 y cant yn fwy ar nwyddau a gwasanaethau bob dydd, o gymharu â rhai sydd yn byw mewn ardaloedd trefol. O ganlyniad, mae amddifadedd ar gynnydd yn ein cymunedau ni, gyda phump allan o'r chwe awdurdod lleol sydd â'r lefelau uchaf o dlodi plant yn yr ardaloedd gwledig yng Nghymru. A yw'r Prif Weinidog yn cytuno â mi felly fod cymunedau gwledig yn wynebu heriau unigryw, ac a yw e'n barod i ymrwymo i gynnal ymchwil pellach i'r mater er mwyn datblygu strategaeth i fynd i'r afael â lefelau cynyddol o dlodi gwledig?
English: Of course, Llywydd, I recognise that there are certain factors that are unique to people living in rural areas, and I can agree with what the Member said: it is sometimes difficult to identify poverty in some of our rural communities. Of course, every part of Wales is facing a challenge at the moment - whether you live in the Valleys, in the centre of Cardiff, there are unique challenges in all parts of Wales. I can tell the Member that a plan will be drawn up. The Minister for Social Justice is currently working on practical steps that we can take to help, particularly in the area of child poverty. In the meantime, of course, there are a number of important things that are already in place. Free meals in our schools - that will be of great assistance to children wherever they live in Wales. And certainly within the Member's region, following the launch of the policy back in September of last year, there are 10,000 new pupils that have been captured under that programme, and by the end of April that number will increase to 13,000 children in the region too.
Welsh: Wrth gwrs, Llywydd, dwi'n cydnabod bod yna ffactorau sy'n unigryw i bobl sy'n byw yng nghefn gwlad, a gallaf gytuno â beth ddywedodd yr Aelod: ambell waith, mae'n anodd gweld tlodi mewn rhai cymunedau gwledig. Wrth gwrs, mae pob rhan o Gymru yn wynebu sialens ar hyn o bryd - pa un ai eich bod chi'n byw yn y Cymoedd, eich bod chi'n byw yng nghanol Caerdydd, mae sialensau unigryw i'w cael ym mhob man. Gallaf ddweud wrth yr Aelod y bydd cynllun yn dod lan. Mae'r Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol yn gweithio ar hyn o bryd ar bethau ymarferol y gallwn ni eu gwneud i helpu, yn enwedig ym maes tlodi plant. Yn y cyfamser, wrth gwrs, mae nifer o bethau pwysig rydym ni'n eu gwneud yn barod. Prydau bwyd am ddim yn ein hysgolion - mae hwnna'n mynd i fod yn help mawr i blant ble bynnag maen nhw'n byw yng Nghymru. Ac yn rhanbarth yr Aelod, ar ôl lansiad y polisi nôl ym mis Medi diwethaf, mae 10,000 o ddisgyblion newydd wedi dod i mewn i'r cynllun yna, a chyn diwedd mis Ebrill bydd y nifer yn cynyddu i 13,000 o blant yn y rhanbarth hefyd.
English: I thank the Member for that question, Llywydd. In the first part of this Senedd term, we are in the process of agreeing new, reformed contracts with all four branches of primary care across Wales. Our priority is to secure maximum value from those contracts for patients, in terms of access, service sustainability and quality of care.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn yna, Llywydd. Yn rhan gyntaf tymor y Senedd hon, rydyn ni wrthi'n cytuno ar gytundebau newydd, diwygiedig gyda phob un o'r pedair cangen o ofal sylfaenol ledled Cymru. Ein blaenoriaeth yw sicrhau'r gwerth mwyaf posibl o'r contractau hynny i gleifion, o ran mynediad, cynaliadwyedd gwasanaethau ac ansawdd gofal.
English: Thank you very much for the response.
Welsh: Diolch yn fawr iawn am yr ateb.
English: One aspect of primary care that I think most people know that I'm really concerned about is teeth, and particularly the teeth of our children across Wales. I understand that we don't have data about how many children are actually waiting for an NHS dentist. The only health boards that we've been able to get data from, having asked them specifically, were from Powys and from Cardiff. And, in Powys, a staggering 800 children are recorded as needing, and waiting for, NHS dental care. I met with a mother the other day who had had a phone call from her dentist to tell her that her children could no longer access that particular dentist, because they were switching to private care.63 First Minister, we understand many of the pressures that our dentists are under, but surely in this Siambr, we must be worried about the teeth of our children. So, could I ask you: when will we be getting data on the number of children across Wales who are waiting for an NHS dentist? Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Un agwedd ar ofal sylfaenol yr wyf i'n credu bod y rhan fwyaf o bobl yn gwybod fy mod i'n poeni'n fawr amdani yw dannedd, ac yn enwedig dannedd ein plant ledled Cymru. Rwy'n deall nad oes gennym ni ddata am faint o blant sy'n aros am ddeintydd y GIG mewn gwirionedd. Yr unig fyrddau iechyd yr ydyn ni wedi gallu cael data ganddyn nhw, ar ôl gofyn iddyn nhw'n benodol, oedd Powys a Chaerdydd. Ac, ym Mhowys, cofnodir bod nifer syfrdanol o 800 o blant angen, ac yn aros am ofal deintyddol y GIG. Fe wnes i gyfarfod â mam ychydig ddiwrnodau yn ôl a oedd wedi cael galwad ffôn gan ei deintydd i ddweud wrthi na allai ei phlant ddefnyddio'r deintydd penodol hwnnw mwyach, gan eu bod nhw'n newid i ofal preifat.63 Prif Weinidog, rydyn ni'n deall llawer o'r pwysau sydd ar ein deintyddion, ond heb os nac oni bai mae'n rhaid i ni, yn y Siambr hon, boeni am ddannedd ein plant. Felly, a gaf i ofyn i chi: pryd fyddwn ni'n cael data ar nifer y plant ledled Cymru sy'n aros am ddeintydd y GIG? Diolch yn fawr iawn.