English: Diolch yn fawr, Sioned Williams. Thank you for the support for this very ambitious programme, to ensure that we do take this forward in terms of the vision that we have for a fairer, more just and greener Wales. Because this is about our future generations. In fact, today's statement is very significant. It's the first ever national milestones that we are reporting on today, that we're stating today, that will lead us, the whole of Wales. I think your point about these being national milestones, to bring some consistency at a local level, where we do see the fact that we need to engage through our public bodies that have the well-being duties through - indeed, also, through the work they do through their public services boards with their partners, because it's not just one public body that is going to make the difference. Setting those national milestones for Wales, alongside the national indicators, does provide a robust mechanism to assist Ministers, particularly monitoring national progress. That is crucially important in terms of all of the milestones and their objectives to achieve our seven well-being goals. But it is vital that those public bodies have that clear trajectory to 2050, and unite with a very uniting vision to work towards. Of course, it is also important that we are able to build on this in terms of our co-operation agreement, because the programme for government contains a great deal of policy areas that will help us succeed in reaching these critical milestones. Some of these commitments are now reflected in these national milestones, of course, set before, in various ways, our co-operation agreement, but now we can build on them, I know, in terms of the way forward. I think it is very important that you raise some particular issues. The issues around net zero are crucially important in terms of the way forward, and the fact that we are enabling that to be something where we are going to just address this to be something that is actually built on as a result of our consultations. The consultations that came through for the national milestones are very clear in terms of also, I'd say, Wales using only its fair share of the world's resources by 2050. This is a crucial milestone to be linked to our net-zero ambition. In terms of delivering on that, we have to look at that in terms of the opportunities that we have. This is clear. It's the most recent advice of our expert advisers, the Climate Change Committee, and specifically designed to reflect a highest possible ambition, but actually taking this further with the evidence that we will seek and the evidence that we need to gain. Every five years, we, of course, are already required to publish further delivery plans that effectively describe in detail how our net-zero goal will be achieved. It's so important we have that in statute, isn't it, that we can actually address this and take this forward. And I'm very glad also that you have focused on the disability pay gap as well. I have responded to some of the issues relating to the gender pay gap, but, if you look at the disability pay gap, with that Office for National Statistics analysis showing the disability pay gap in Wales was 9.9 per cent in 2018, that means that disabled people in Wales earned on average 9.9 per cent less per hour than non-disabled people. It's smaller, actually, the pay gap, smaller than for the UK as a whole, and, actually, was the fifth smallest of the 12 countries and regions of the UK. But we have a long way to go in terms of closing that pay gap, and, clearly, that's where the work that we're doing in terms of the disability rights taskforce, which is now meeting - . And, of course, one of the points that I made in my statement about the national milestones is that they have been also developed in light of the pandemic, in light of the understanding of the deepening inequalities that the most disadvantaged have experienced. And that's why linking inequality, tackling inequality, in terms of the impact of it on how that influences our national milestones, is so important. And I'm also glad that you have recognised that there are some opportunities with the new indicators. There was extensive consultation leading to the outcome today - extensive consultation with our stakeholders. I've already described how people got involved. I think what was very important is that, for example, we also used the children's rights advisory group; we had a session with a panel of young people. They all engaged with this, as well as public webinars and public services board co-ordinators. But, in terms of the new indicators, particularly in relation to travel, the percentage of journeys by walking, cycling or public transport, it's not currently covered, transport, in terms of the national indicators. So, this is a gap that we need to fill, but it's about how do we move to more sustainable modes of travel in terms of decarbonisation and physical health. But then, of course, we need to look at issues like accessibility in terms of transport, breaking down those particular barriers, which will be addressed in our disability taskforce, because what's key to all of this, and underpinning what you've said, is that this is about well-being goals that are about a more equal Wales, as well as a healthier Wales, a resilient Wales, and a prosperous Wales. And that's where coming forward with new national indicators has been so important. So, as a result of this, this should have more national coherence in terms of taking forward and being held to account as a result of the national milestones linked to the indicators. It will lay responsibility on our local authorities, our public services boards, but also all those who are engaging on delivering the opportunities that the well-being of future generations legislation provides.
Welsh: Diolch yn fawr, Sioned Williams. Diolch i chi am y gefnogaeth i'r rhaglen uchelgeisiol iawn hon, i sicrhau ein bod ni yn bwrw ymlaen â hyn o ran y weledigaeth sydd gennym ni o Gymru decach, fwy cyfiawn a gwyrddach. Oherwydd bod hyn yn ymwneud â chenedlaethau'r dyfodol. Yn wir, mae datganiad heddiw yn arwyddocaol iawn. Dyma'r cerrig milltir cenedlaethol cyntaf erioed yr ydym ni'n adrodd arnyn nhw heddiw, yr ydym ni'n eu datgan heddiw, a fydd yn ein harwain ni, Gymru gyfan. Rwy'n credu bod eich pwynt mai cerrig milltir cenedlaethol yw'r rhain, i ddwyn rhywfaint o gysondeb ar lefel leol, lle rydym ni yn gweld y ffaith bod angen i ni ymgysylltu drwy ein cyrff cyhoeddus sydd â'r dyletswyddau llesiant drwy - yn wir, hefyd, drwy'r gwaith y maen nhw'n ei wneud drwy eu byrddau gwasanaethau cyhoeddus gyda'u partneriaid, oherwydd nid un corff cyhoeddus yn unig a fydd yn gwneud y gwahaniaeth. Mae sefydlu'r cerrig milltir cenedlaethol hynny i Gymru, ochr yn ochr â'r dangosyddion cenedlaethol, yn cynnig mecanwaith cadarn i gynorthwyo Gweinidogion, yn enwedig wrth fonitro cynnydd cenedlaethol. Mae hynny'n hollbwysig o ran yr holl gerrig milltir a'u hamcanion i gyflawni ein saith nod llesiant. Ond mae hi'n hanfodol bod gan y cyrff cyhoeddus hynny y llwybr clir hwnnw hyd at 2050, ac yn uno gyda gweledigaeth unedig iawn i weithio tuag ati. Wrth gwrs, mae hi hefyd yn bwysig ein bod ni'n gallu adeiladu ar hyn o ran ein cytundeb cydweithredu ni, oherwydd bod y rhaglen lywodraethu yn cynnwys llawer iawn o feysydd polisi a fydd yn ein helpu i lwyddo i gyrraedd y cerrig milltir hollbwysig hyn. Mae rhai o'r ymrwymiadau hyn wedi eu hadlewyrchu erbyn hyn yn y cerrig milltir cenedlaethol hyn, wrth gwrs, a gafodd eu pennu cyn, mewn gwahanol ffyrdd, ein cytundeb cydweithredu, ond nawr fe allwn ni adeiladu arnyn nhw, rwy'n gwybod, o ran y ffordd ymlaen. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig iawn eich bod chi'n codi rhai materion penodol. Mae'r materion sy'n ymwneud â sero net yn hollbwysig o ran y ffordd ymlaen, a'r ffaith ein bod ni'n galluogi hynny i fod yn rhywbeth yr ydym ni am fynd i'r afael ag ef i fod yn rhywbeth y caiff ei adeiladu arno mewn gwirionedd o ganlyniad i'n hymgynghoriadau. Mae'r ymgynghoriadau a ddaeth drwodd ar gyfer y cerrig milltir cenedlaethol yn eglur iawn hefyd, byddwn i'n ei ddweud, o ran bod Cymru yn defnyddio ei chyfran deg yn unig o adnoddau'r byd erbyn 2050. Mae hon yn garreg filltir hollbwysig i'w chysylltu â'n huchelgais sero net. O ran cyflawni hynny, mae'n rhaid i ni edrych ar hynny o ran y cyfleoedd sydd gennym ni. Mae hynny'n eglur. Dyma gyngor diweddaraf ein cynghorwyr arbenigol, y Pwyllgor Newid Hinsawdd, ac mae wedi ei gynllunio yn benodol i adlewyrchu'r uchelgais mwyaf posibl, ond mewn gwirionedd yn mynd â hyn ymhellach gyda'r dystiolaeth y byddwn ni'n ei cheisio a'r dystiolaeth y mae angen i ni ei chael. Bob pum mlynedd, mae hi'n ofynnol i ni eisoes, wrth gwrs, gyhoeddi cynlluniau cyflawni pellach sy'n disgrifio yn fanwl ac yn effeithiol sut y byddwn yn cyflawni ein nod sero net. Mae hi mor bwysig bod gennym ni hynny mewn statud, onid yw, ein bod ni'n gallu mynd i'r afael â hyn a bwrw ymlaen â hyn. Ac rwy'n falch iawn hefyd eich bod chi wedi canolbwyntio ar y bwlch cyflog anabledd. Rwyf i wedi ymateb i rai o'r materion sy'n ymwneud â'r bwlch cyflog rhwng y rhywiau, ond, wrth edrych ar y bwlch cyflog anabledd, gyda dadansoddiad y Swyddfa Ystadegau Gwladol yn dangos bod bwlch cyflog anabledd yng Nghymru o 9.9 y cant yn 2018, mae hynny'n golygu bod pobl anabl yng Nghymru yn ennill ar gyfartaledd 9.9 y cant yn llai bob awr na phobl nad ydyn nhw'n anabl. Mae hwnnw'n llai, mewn gwirionedd, y bwlch cyflog, mae'n llai nag ar gyfer y DU gyfan, ac, mewn gwirionedd, hwnnw oedd y pumed lleiaf o 12 gwlad a rhanbarth y DU. Ond mae gennym ni gryn bellter i'w deithio o ran cau'r bwlch cyflog hwnnw, ac, yn amlwg, dyna le mae'r gwaith yr ydym ni'n ei wneud o ran y tasglu hawliau anabledd, sy'n cyfarfod bellach - . Ac, wrth gwrs, un o'r pwyntiau a wnes i yn fy natganiad ynglŷn â'r cerrig milltir cenedlaethol yw eu bod wedi eu datblygu yng ngoleuni'r pandemig, yng ngoleuni'r ddealltwriaeth o'r anghydraddoldebau cynyddol a fu i'r rhai mwyaf difreintiedig. A dyna pam mae cysylltu anghydraddoldeb, a mynd i'r afael ag anghydraddoldeb, o ran ei effaith ar sut mae hynny'n dylanwadu ar ein cerrig milltir cenedlaethol, mor bwysig. Ac rwy'n falch hefyd eich bod wedi cydnabod bod rhai cyfleoedd i'w cael gyda'r dangosyddion newydd. Bu ymgynghoriad helaeth yn arwain at ganlyniad heddiw - ymgynghoriad helaeth â'n rhanddeiliaid. Rwyf i wedi disgrifio eisoes sut y gwnaeth pobl gymryd rhan. Rwy'n credu mai'r hyn sy'n bwysig iawn yw ein bod ni, er enghraifft, wedi defnyddio'r grŵp cynghori ar hawliau plant hefyd; cawsom ni sesiwn gyda phanel o bobl ifanc. Fe wnaethon nhw i gyd ymgysylltu â hyn, yn ogystal â gweminarau cyhoeddus a chydlynwyr byrddau gwasanaethau cyhoeddus. Ond, o ran y dangosyddion newydd, yn enwedig o ran teithio, nid canran y teithiau a wneir drwy gerdded, beicio neu drafnidiaeth gyhoeddus, wedi ei chynnwys ar hyn o bryd, mewn trafnidiaeth, hynny yw, o ran y dangosyddion cenedlaethol. Felly, mae hwn yn fwlch y mae angen i ni ei lenwi, ond mae hyn yn ymwneud â sut rydym ni am symud at ddulliau teithio mwy cynaliadwy o ran datgarboneiddio ac iechyd corfforol. Ond yna, wrth gwrs, mae angen i ni edrych ar faterion fel hygyrchedd trafnidiaeth, a chwalu'r rhwystrau penodol hynny, a fydd yn cael sylw yn ein tasglu anabledd, oherwydd yr hyn sy'n allweddol i hyn i gyd, ac sy'n sail i'r hyn yr ydych chi wedi ei ddweud, yw bod hyn yn ymwneud â nodau llesiant sy'n ymwneud â Chymru fwy cyfartal, yn ogystal â Chymru iachach, Cymru gydnerth, a Chymru ffyniannus. A dyna le mae cyflwyno'r dangosyddion cenedlaethol newydd wedi bod mor bwysig. Felly, o ganlyniad i hyn, dylai hyn gynnwys mwy o gydlyniad cenedlaethol o ran bwrw ymlaen dwyn i gyfrif o ganlyniad i'r cerrig milltir cenedlaethol sy'n gysylltiedig â'r dangosyddion. Bydd hyn yn gosod cyfrifoldeb ar ein hawdurdodau lleol, ein byrddau gwasanaethau cyhoeddus, ond hefyd ar bawb sy'n ymwneud â darparu'r cyfleoedd y mae deddfwriaeth llesiant cenedlaethau'r dyfodol yn eu cynnig.