English: Can I thank David Melding for his contribution and say that I agree entirely that there must be intellectual integrity, and that that integrity should be maintained and protected? There should be the freedom to challenge, to be disruptive and also to be innovative. I believe it was Professor Dai Smith who said that it was the role of culture and cultural institutions to be disruptive of the establishment and the status quo, but equally I think sometimes government needs to be innovative and to challenge as well. That's exactly what we're doing. We're making sure that those who currently enjoy the freedom and the independence to act creatively, swiftly, dynamically continue to do so without being protectionist. Actually, what I'm doing is the complete opposite of what you're warning us not to do, and never to do, because I'm saying to Cadw: 'Please, be free. Be free of any sort of inefficient operation that you currently experience, or any control by a Minister.' You know, it's quite astonishing that a tweet from Cadw has to be approved by me in this day and age of immediate social media. That just makes the whole system inefficient and ineffectual. It doesn't allow them to respond quickly, and surely that is not in my interests, that is not in the Government's interests, and that is not in Cadw's interests or Wales's interests. So, actually, what I'm doing is the complete opposite of what those who feared this process suggested I was doing. I'm actually giving away, I'm not taking more control, and I'm doing that to make sure that the institutions themselves together are stronger. David Melding also made a very strong point about the museum's current activities, and it's my belief that intellectual integrity and inclusive appeal are not mutually exclusive, and that together - again, together - the institutions, I believe, can broaden the range of people that are attracted to their operations and activities, for the betterment of all of Wales and all of our communities. Our national heritage institutions will play a crucial role in improving the well-being of Wales and I hope that, by working together, they will reap the rewards of the work that they will do for the country.
Welsh: A gaf i ddiolch i David Melding am ei gyfraniad a dweud fy mod yn cytuno'n llwyr bod yn rhaid cael gonestrwydd deallusol, ac y dylai'r gonestrwydd hwnnw gael ei gynnal a'i ddiogelu? Dylai fod yna ryddid i herio, i fod yn aflonyddgar a hefyd i fod yn arloesol. Rwy'n credu mai'r Athro Dai Smith a ddywedodd mai swyddogaeth diwylliant a sefydliadau diwylliannol yw aflonyddu ar y sefydliad a'r status quo, ond yn yr un modd rwy'n credu weithiau fod angen i lywodraeth fod yn arloesol ac i herio hefyd. Dyna'r union beth yr ydym yn ei wneud. Rydym yn gwneud yn siŵr bod y rhai sydd ar hyn o bryd yn mwynhau'r rhyddid a'r annibyniaeth i weithredu yn greadigol, yn gyflym, yn ddeinamig yn parhau i wneud hynny heb fod yn warchodol. A dweud y gwir, rwy'n gwneud yr hyn sydd y gwrthwyneb llwyr i'r hyn yr ydych yn ein rhybuddio ni i beidio â'i wneud, a byth i'w wneud, oherwydd rwy'n dweud wrth Cadw: 'Os gwelwch yn dda, byddwch yn rhydd. Byddwch yn rhydd o unrhyw fath o weithredu aneffeithlon sy'n digwydd ar hyn o bryd, neu unrhyw reolaeth gan Weinidog.' Wyddoch chi, mae'n eithaf rhyfeddol bod yn rhaid i drydariad gan Cadw gael ei gymeradwyo gennyf i yn yr oes sydd ohoni o gyfryngau cymdeithasol yn y fan a'r lle. Y cyfan y mae hynny'n ei wneud yw gwneud y system gyfan yn aneffeithlon ac yn aneffeithiol. Nid yw'n caniatáu iddynt ymateb yn gyflym, ac yn sicr nid yw hynny er fy lles i, nid yw hynny er lles y Llywodraeth, ac nid yw hynny er lles Cadw neu les Cymru. Felly, mewn gwirionedd, yr hyn yr wyf i'n ei wneud yw'r gwrthwyneb llwyr i'r hyn yr oedd y rhai oedd yn ofni'r broses hon yn ei awgrymu fy mod yn ei wneud. Yr hyn yr wyf yn ei wneud mewn gwirionedd yw rhoi, nid cymryd mwy o reolaeth, ac rwy'n gwneud hynny er mwyn sicrhau bod y sefydliadau eu hunain gyda'i gilydd yn gryfach. Gwnaeth David Melding bwynt cryf iawn am weithgareddau presennol yr amgueddfa, a fy nghred i yw nad yw gonestrwydd deallusol ac apêl gynhwysol yn annibynnol oddi ar ei gilydd, a gyda'n gilydd - unwaith eto, gyda'n gilydd - gall y sefydliadau, rwy'n credu, ehangu'r ystod o bobl sy'n cael eu denu at eu gweithrediadau a'u gweithgareddau, er lles Cymru gyfan a phob un o'n cymunedau. Bydd ein sefydliadau treftadaeth cenedlaethol yn chwarae rhan hanfodol wrth wella lles Cymru ac rwy'n gobeithio, trwy weithio gyda'n gilydd, y byddant yn elwa ar y gwaith y byddant yn ei wneud ar gyfer y wlad.