English: I thank the Chair for making the statement and raising these important issues; I just want to amplify two, if I may, to the Minister. The first is how various networks will operate: Creative Europe, Horizon 2020, Erasmus+ and aspects of the European regional development fund that were used for community and creative projects. These networks - I think all of them, but certainly most of them - are open to third parties, and we heard consistently that organisations wanted to remain part of these programmes so that they would have the network benefits. Now, of course, this will come at a cost, because third-party participation is only permitted to draw down the same amount that is put in or less. So, over time, obviously, we will get less out. I think, in terms of Creative Europe, the UK at the moment, probably, by proportion, gets more than any other state in Europe, or very close to it. So, we know there are going to be big changes there. But still, we need to choose those programmes that we want to be part of because of the creative network benefits, and then justify that to the public in terms of value for money. So, that's the first point I want to make. Second point: I do think this issue of how the Welsh language is going to continue to be supported, particularly in the community areas where it's still a community language, I think that's vital. We don't have - . In my own lifetime, those parts of Wales that have over 50 per cent Welsh speakers and then those that have over 75 per cent have really shrunk, and it's a real concern. Livestock farming is a big industry in the areas that remain as majority Welsh speaking in the mother tongue. We've heard today that the 'no deal' tariff structure is likely to be no further tariffs for lamb, or at least the ones that currently exist, so that's good news, but beef will have a tariff. It's not quite as high as what we feared at first, but it's still considerable, and this may have an impact on our rural economies. So, I think it's very important that we remember that as well, when we're trying to work through the consequences of these shocks on Welsh-speaking communities and then adjust various programmes so that we can at least mitigate those costs and keep them to a minimum. But, you know, it is part of our strategic planning in terms of preserving and advancing the Welsh language.
Welsh: Diolch i'r Cadeirydd am wneud y datganiad ac am godi'r materion pwysig hyn; hoffwn dynnu sylw'r Gweinidog at ddau fater, os caf. Y cyntaf yw sut y bydd rhwydweithiau amrywiol yn gweithredu: Ewrop Greadigol, Horizon 2020, Erasmus+ ac agweddau ar gronfa datblygu rhanbarthol Ewrop a ddefnyddiwyd ar gyfer prosiectau cymunedol a chreadigol. Mae'r rhwydweithiau hyn - pob un ohonynt, rwy'n credu, ond yn sicr y rhan fwyaf ohonynt - yn agored i drydydd partïon, ac rydym wedi clywed yn gyson fod sefydliadau eisiau aros yn rhan o'r rhaglenni hyn fel y byddent yn cael manteision y rhwydwaith. Nawr, wrth gwrs, bydd cost i hyn, gan na chaniateir i drydydd parti sy'n cymryd rhan geisio am fwy na'r hyn a roddir i mewn neu lai. Felly, dros amser, yn amlwg, byddwn yn cael llai allan. Ar hyn o bryd, o ran Ewrop Greadigol, credaf fod y DU, ar gyfartaledd, yn cael mwy nag unrhyw wladwriaeth arall yn Ewrop yn ôl pob tebyg, neu'n agos at hynny. Felly, gwyddom y bydd newidiadau mawr. Ond eto, mae angen i ni ddewis y rhaglenni rydym eisiau bod yn rhan ohonynt oherwydd y manteision o ran y rhwydwaith creadigol, a chyfiawnhau hynny i'r cyhoedd o ran gwerth am arian. Felly, dyna'r pwynt cyntaf rwyf eisiau ei wneud. Yr ail bwynt: credaf fod y cwestiwn ynglŷn â sut y bydd y Gymraeg yn parhau i gael ei chefnogi, yn enwedig yn yr ardaloedd cymunedol lle mae'n dal i fod yn iaith gymunedol, yn allweddol. Nid oes gennym - . Yn ystod fy oes i, mae'r rhannau hynny o Gymru sydd â dros 50 y cant o siaradwyr Cymraeg, a'r rheini sydd â dros 75 y cant o siaradwyr Cymraeg, wedi crebachu'n helaeth, ac mae'n bryder gwirioneddol. Mae ffermio da byw yn ddiwydiant mawr yn yr ardaloedd lle mae'r mwyafrif yn dal i siarad Cymraeg. Rydym wedi clywed heddiw y bydd y strwythur tariff 'dim cytundeb' yn debygol o olygu na fydd unrhyw dollau pellach ar gig oen, neu o leiaf y rhai sy'n bodoli ar hyn o bryd, felly mae hwnnw'n newyddion da, ond bydd tariff ar gig eidion. Nid yw lawn mor uchel ag yr oeddem yn ei ofni i ddechrau, ond mae'n dal i fod yn sylweddol, a gall hyn effeithio ar ein heconomïau gwledig. Felly, rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn ein bod yn cofio hynny hefyd, pan fyddwn yn ceisio gweithio drwy ganlyniadau'r ergydion hyn i gymunedau Cymraeg eu hiaith ac yna addasu rhaglenni amrywiol fel y gallwn o leiaf liniaru'r costau hynny a'u cadw cyn lleied ag y bo modd. Ond wyddoch chi, mae'n rhan o'n gwaith cynllunio strategol o ran diogelu a hyrwyddo'r Gymraeg.