English: The Welsh Government's winter fuel support scheme sets out to support those most vulnerable, and it's valued by those who receive it, as Carolyn pointed out. But my concern lies with those that don't receive it. My constituent Michelle is a disabled full-time unpaid carer for her disabled husband. They depend on their personal independence payments and her carers allowance to survive. As she recently discovered, she was not eligible for the winter fuel support scheme because she isn't claiming a qualifying UK-administered means-tested benefit. Why are we choosing to rely on the notoriously heartless DWP system to dictate to us who is eligible for the winter fuel support scheme, when we often regret how little control we have over our own welfare system? Are we really denying this support to someone who is experiencing such crippling poverty that they must choose between food and fuel? It should not shock the Siambr at all to know that many people experiencing poverty may not be able to access the usual means-tested benefits. Through the eligibility criteria we've chosen for the winter fuel support scheme, we are at risk of simply operating like a welfare delivery department for the DWP, with the DWP de facto telling us who is eligible for support. We must take the initiative here in this Senedd to ensure that all those who need our support get it. We have the power to do that with the winter fuel support scheme by expanding the eligibility criteria. Potentially we could even add a discretionary element to the fund for those who just miss the eligibility criteria. In Michelle's instance, I was directed to inform her that the discretionary assistance fund was available for emergencies where she would need to preferably make a new claim for each different emergency. It's welcome that the fund is there, but I would ask: which emergency should Michelle claim for? Her inability to light her home every day? Her lack of hot water? Those in poverty experience emergencies like these every day. As we approach winter this year, we must ensure that this vital scheme is fit for purpose. People like Michelle and her husband need the financial lift that the winter fuel support scheme provides. Let's not only change the eligibility criteria so that we can help those most vulnerable through this cost-of-living crisis, but ensure that payments are regular and timely throughout the year, so that support is always available. Because, God knows, Michelle and others need it.
Welsh: Nod cynllun cymorth tanwydd y gaeaf Llywodraeth Cymru yw cefnogi'r rheini sydd fwyaf bregus, ac mae'n cael ei werthfawrogi gan y rhai sy'n ei dderbyn, fel y nododd Carolyn. Ond mae fy mhryder yn ymwneud â'r rhai nad ydynt yn ei dderbyn. Mae fy etholwr Michelle yn ofalwr anabl di-dâl llawn amser i'w gŵr anabl. Maent yn dibynnu ar eu taliadau annibyniaeth personol a'i lwfans gofalwr i oroesi. Fel y darganfu'n ddiweddar, nid oedd yn gymwys ar gyfer cynllun cymorth tanwydd y gaeaf am nad yw'n hawlio budd-dal cymhwyso sy'n dibynnu ar brawf modd a weinyddir gan y DU. Pam ein bod yn dewis dibynnu ar system yr Adran Gwaith a Phensiynau, sydd ag enw drwg am fod yn ddideimlad, i ddweud wrthym pwy sy'n gymwys ar gyfer cynllun cymorth tanwydd y gaeaf, pan fyddwn yn aml yn gresynu cyn lleied o reolaeth sydd gennym dros ein system les ein hunain? A ydym o ddifrif yn gwadu'r gefnogaeth hon i rywun sy'n profi tlodi mor andwyol fel bod rhaid iddynt ddewis rhwng bwyd a thanwydd? Ni ddylai synnu'r Siambr o gwbl i wybod ei bod yn bosibl na fydd llawer o bobl sy'n profi tlodi yn gallu cael y budd-daliadau arferol sy'n dibynnu ar brawf modd. Drwy'r meini prawf cymhwysedd a ddewiswyd gennym ar gyfer cynllun cymorth tanwydd y gaeaf, rydym mewn perygl o weithredu fel un o adrannau darparu lles yr Adran Gwaith a Phensiynau, gyda'r Adran Gwaith a Phensiynau mewn gwirionedd yn dweud wrthym pwy sy'n gymwys i gael cymorth. Rhaid inni ddangos blaengaredd yma yn y Senedd hon i sicrhau bod pawb sydd angen ein cefnogaeth yn ei gael. Mae gennym bŵer i wneud hynny gyda chynllun cymorth tanwydd y gaeaf drwy ehangu'r meini prawf cymhwysedd. Efallai y gallem hyd yn oed ychwanegu elfen ddisgresiwn at y gronfa ar gyfer y rhai sy'n methu'r meini prawf cymhwysedd o drwch blewyn. Yn achos Michelle, cefais gyfarwyddwyd i'w hysbysu bod y gronfa cymorth dewisol ar gael ar gyfer argyfyngau lle byddai angen iddi, yn ddelfrydol, wneud cais newydd am bob argyfwng gwahanol. Mae'n dda fod y gronfa yno, ond rhaid imi ofyn: pa argyfwng y dylai Michelle wneud cais amdano? Ei hanallu i oleuo ei chartref bob dydd? Ei diffyg dŵr poeth? Mae'r rhai sydd mewn tlodi yn profi argyfyngau fel y rhain bob dydd. Wrth inni nesáu at y gaeaf eleni, rhaid inni sicrhau bod y cynllun hollbwysig hwn yn addas i'r diben. Mae pobl fel Michelle a'i gŵr angen yr hwb ariannol y mae'r cynllun cymorth tanwydd y gaeaf yn ei ddarparu. Gadewch i ni newid y meini prawf cymhwysedd er mwyn inni allu helpu'r rhai mwyaf bregus drwy'r argyfwng costau byw hwn, a sicrhau hefyd fod taliadau'n rheolaidd ac yn amserol drwy gydol y flwyddyn, fel bod cymorth ar gael bob amser. Oherwydd, dyn a ŵyr, mae Michelle ac eraill ei angen.