techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Apologies. You did indeed raise it yesterday. I think there were a series of questions and I neglected to answer it, so apologies for that, Siân Gwenllian. We haven't abolished the grant. It was subsumed into the overall grant, but I take your point. There is a real tension, if you like, between hypothecated and unhypothecated funding across local government, given the austerity agenda still being visited upon us by the UK Government. What we're looking to do is give local authorities flexibility in their funding so that we don't have rigid lines about what they know locally they need to fund. But at the same time, we do need to make sure that our priorities are being met, and so we're looking at a protocol of working with them, which we're reviewing this autumn, and I will undertake very much - in fact, I'm having constant conversations with my colleagues across Government, not just the Cabinet Secretary for Education, because there are a number of grants caught up in this - to make sure that we target the same people, but that the local authority has the flexibility to make sure that the service locally benefits that. And, of course, we have given additional money specifically to cover off some of the issues that the MEAG grant conversation with local government raised. I share her concerns. We're very keen to hit the right balance between hypothecation, which sometimes has unintended consequences, flexibility, and making sure that the money reaches the communities that it was intended to benefit.
Welsh: Ymddiheuriadau. Fe wnaethoch chi godi'r mater ddoe yn wir. Credaf fod cyfres o gwestiynau ac anghofiais ei ateb, felly ymddiheuriadau am hynny, Siân Gwenllian. Nid ydym wedi diddymu'r grant. Cafodd ei gynnwys yn y grant cyffredinol, ond rwy'n derbyn eich pwynt. Mae yna densiwn go iawn, os mynnwch, rhwng cyllid wedi'i neilltuo a chyllid nad yw wedi'i neilltuo ar draws llywodraeth leol, o ystyried yr agenda gyni y mae Llywodraeth y DU yn dal i'w gorfodi arnom. Yr hyn y ceisiwn ei wneud yw rhoi hyblygrwydd i awdurdodau lleol yn eu cyllid fel nad oes gennym ffiniau anhyblyg o ran yr hyn y gwyddant fod angen ei ariannu yn lleol. Ond ar yr un pryd, mae angen i ni wneud yn siŵr fod ein blaenoriaethau'n cael eu cyflawni, ac felly rydym yn edrych ar brotocol o weithio gyda hwy, a byddwn yn adolygu hwnnw yr hydref hwn, a byddaf yn ymgymryd â llawer iawn - mewn gwirionedd, rwy'n cael trafodaethau cyson gyda fy nghyd-Aelodau ar draws y Llywodraeth, nid Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg yn unig, oherwydd ceir nifer o grantiau yn rhan o hyn - i wneud yn siŵr ein bod yn targedu yr un bobl, ond bod gan yr awdurdod lleol hyblygrwydd i sicrhau bod y gwasanaeth yn lleol o fudd i hynny. Ac wrth gwrs, rydym wedi rhoi arian ychwanegol yn benodol tuag at ymdrin â rhai o'r materion a godwyd yn y sgwrs gyda llywodraeth leol am y Grant Cyflawniad Lleiafrifoedd Ethnig. Rhannaf ei phryderon. Rydym yn awyddus iawn i sicrhau'r cydbwysedd cywir rhwng neilltuo, sydd weithiau'n achosi canlyniadau anfwriadol, hyblygrwydd, a sicrhau bod yr arian yn cyrraedd y cymunedau y bwriadwyd iddynt gael budd ohono.
English: Thank you for that. It is important that there aren't unintended consequences happening as a result of changing the way this funding is distributed. Another group that is suffering extreme prejudice is the lesbian, gay, bisexual and transgender community, and a report published today demonstrates that 45 per cent, almost half, of members of the trans community fear identifying themselves in terms of their gender identity, because that would lead to discrimination. I'd like to ask for an update from you on the plan to create a gender identity scheme here in Wales. I spoke to a person who was working in a gender identity clinic in London, and he said that there were many people travelling there or were travelling to Leeds in order to receive services. The delay before establishing this service in Wales is unacceptable, and it was part of the deal struck between your party and my own at the beginning of this Assembly, but that is two years ago now.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Mae yn bwysig nad oes yna ddim canlyniadau anuniongyrchol yn digwydd yn sgil newid y ffordd mae'r arian yn cael ei ddosbarthu. Grŵp arall sydd yn dioddef rhagfarn eithafol ydy'r gymuned lesbiaidd, hoyw, trawsrywiol a deurywiol, ac mae adroddiad sydd allan heddiw yn dangos bod 45 y cant, bron i hanner aelodau'r gymuned draws, yn ofni datgelu eu hunaniaeth rhywedd, am eu bod nhw'n poeni y byddai hynny'n arwain at wahaniaethu yn eu herbyn nhw. Hoffwn ofyn am ddiweddariad gennych chi ar y cynllun i greu gwasanaeth hunaniaeth rhywedd yng Nghymru. Mi fues i'n siarad efo person sy'n gweithio mewn clinig hunaniaeth rhywedd yn Llundain, ac roedd o'n dweud wrthyf i fod yna lawer o bobl yn teithio yno, neu'n mynd i Leeds, er mwyn cael y gwasanaeth. Mae'r oedi cyn sefydlu'r gwasanaeth hwn yng Nghymru yn annerbyniol, ac mi oedd o'n rhan o'r fargen a darwyd rhwng eich plaid chi a'm mhlaid i ar gychwyn y Cynulliad hwn, ond mae hynny ddwy flynedd yn ôl erbyn hyn.
English: Diolch, Llywydd. Leader of the house, during an exchange a few weeks ago, you said, and I quote here from the Record of Proceedings from 16 May: 'The mobile phone operatorswill tell you that all they need is to be able to build bigger masts and everything will be fine.' And they want to be allowed 'to build any size mast they like, anywhere they like'. You also said, and I quote here again: 'they want me to get my Cabinet colleague to allow them to build any size mast they like, anywhere they like, and take all the tariffs awayand then they'll build a whole network right across Wales.' Now, I understand Welsh Government officials were due to meet with operators yesterday to discuss the mobile action plan, so I'm sure you'll be well briefed in this area. Can you tell me which mobile operators have told you this?
Welsh: Diolch, Lywydd. Arweinydd y tŷ, mewn dadl ychydig wythnosau'n ôl, fe ddywedoch chi, a dyfynnaf o Gofnod y Trafodion ar 16 Mai: 'bydd y gweithredwyr ffonau symudol yn dweud wrthych mai'r cyfan y maent ei angen yw'r gallu i adeiladu mastiau mwy o faint a bydd popeth yn iawn.' Ac maent eisiau gallu 'adeiladu mast o ba faint bynnag y byddent yn ei hoffi, lle bynnag y byddent yn hoffi'. Fe ddywedoch chi hefyd, a dyfynnaf unwaith eto, eu bod 'eisiau i mi sicrhau y bydd fy nghyd-Aelod Cabinet yn caniatáu iddynt adeiladu mast o ba faint bynnag y byddent yn ei hoffi, lle bynnag y byddent yn hoffi, a chael gwared ar yr holl dariffau ac yna byddant yn adeiladu rhwydwaith cyfan ar draws Cymru.' Nawr, deallaf fod swyddogion Llywodraeth Cymru i fod i gyfarfod â gweithredwyr ddoe i drafod y cynllun gweithredu symudol, felly rwy'n siŵr y byddwch wedi cael eich briffio'n dda yn y maes hwn. A allwch ddweud wrthyf pa weithredwyr ffonau symudol sydd wedi dweud hyn wrthych?
English: Thank you, leader of the house. I think you are confirming perhaps you don't now agree with what you said to me in May.
Welsh: Diolch, arweinydd y tŷ. Credaf eich bod efallai yn cadarnhau nad ydych bellach yn cytuno â'r hyn a ddywedoch chi wrthyf ym mis Mai.
English: Well, perhaps I would ask you to take the opportunity to look at the record of what you said to me last time, and then perhaps correct the record if you feel that's appropriate. But the mobile phone operators do feel that you misrepresented - they were misrepresented in your comments a few weeks ago. Now, the issue of taller masts is, of course, just one consideration if operators are to overcome the challenges that we have in rural Wales, with low density of population, and the higher costs as well, in terms of delivering power supply and transmission links. But I would ask you: do you now recognise that the extension of permitted development rights, like what's already happened in England and Scotland, is a way that would give greater service reach, meaning that fewer - fewer is the point I'm making here - shorter masts will be required in any given area? And would you agree with me that bringing outdated regulation into the twenty-first century is now what we need? In terms of mast sharing - mast sharing, of course, is already happening in other parts of the country and that's what operators are doing already. It's this that will reflect the importance of digital communication in today's Wales.
Welsh: Wel, efallai y buaswn yn gofyn i chi fachu ar y cyfle i edrych ar y cofnod o'r hyn a ddywedoch chi wrthyf y tro diwethaf, a chywiro'r cofnod wedyn efallai os ydych yn teimlo bod hynny'n briodol. Ond mae'r gweithredwyr ffonau symudol yn teimlo eich bod wedi camliwio - eu bod wedi cael eu camliwio yn eich sylwadau ychydig wythnosau yn ôl. Nawr, wrth gwrs, nid yw mastiau talach ond yn un ystyriaeth os yw gweithredwyr am oresgyn yr heriau sydd gennym yng nghefn gwlad Cymru, gyda dwysedd poblogaeth isel, a'r costau uwch yn ogystal, o ran darparu cyflenwad pŵer a chysylltiadau trawsyrru. Ond hoffwn ofyn i chi: a ydych bellach yn cydnabod bod ymestyn hawliau datblygu a ganiateir fel yr hyn sydd eisoes wedi digwydd yn Lloegr ac yn yr Alban, yn ffordd a fyddai'n sicrhau mwy o gyrhaeddiad gwasanaeth, gan olygu y bydd angen llai - llai yw'r pwynt a wnaf yma - o fastiau byrrach mewn unrhyw ardal benodol? Ac a fyddech yn cytuno â mi mai'r hyn sydd ei angen yn awr yw addasu rheoliadau hen ffasiwn ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain? O ran rhannu mastiau - mae rhannu mastiau, wrth gwrs, eisoes yn digwydd mewn rhannau eraill o'r wlad a dyna mae gweithredwyr yn ei wneud eisoes. Dyma fydd yn adlewyrchu pwysigrwydd cyfathrebu digidol yn y Gymru sydd ohoni.
English: Well, no, I don't agree with quite the way he characterises that. I don't think there is a silver bullet. Permitted development rights after the consultation may well be one thing in an armoury of things that we need to bring to bear on some of the really poor provision that we have, and, bear in mind, this isn't a devolved issue here. And I reiterate a conversation Russell George and I have had on a number of different occasions. There is a real issue here with treating something that is effectively infrastructure as if it's a luxury product that is at the mercy of the market. He and I have a real political disagreement about the way forward for this. But, in the end, it's not devolved to us, would that it were, or I would be doing a number of things that I think would improve the situation for users of the networks much better in Wales than just allowing the commercial interests of the operators to take the reins.
Welsh: Wel, na, nid wyf yn cytuno â'r ffordd y mae'n disgrifio hynny. Nid wyf yn credu bod yna fwled arian. Mae'n bosibl iawn y bydd hawliau datblygu a ganiateir ar ôl yr ymgynghoriad yn un peth o blith llu o bethau y bydd angen i ni eu gwneud mewn perthynas â pheth o'r ddarpariaeth wael iawn sydd gennym, ac mae'n rhaid i chi gofio nad yw hwn yn fater datganoledig. Ac rwy'n ailadrodd sgwrs y mae Russell George a minnau wedi'i chael ar sawl achlysur. Mae yna broblem go iawn yma ynglŷn â thrin rhywbeth sy'n seilwaith i bob pwrpas fel pe bai'n gynnyrch moethus sydd ar drugaredd y farchnad. Mae ef a minnau'n anghytuno'n wleidyddol ar y ffordd ymlaen mewn perthynas â hyn. Ond yn y pen draw, nid yw wedi'i ddatganoli i ni, neu buaswn yn gwneud nifer o bethau y credaf y byddent yn gwneud y sefyllfa i ddefnyddwyr y rhwydweithiau yng Nghymru yn llawer gwell yn hytrach na dim ond caniatáu i fuddiannau masnachol y gweithredwyr gymryd yr awenau.
English: Well, leader of the house, you have previously accused the mobile network operators of land banking and said that, and I quote again, 'One operator owns Wales'. So, I would say that instead of criticising the mobile network operators, what plans does your Government have to respond favourably to Mobile UK, as the body that represents the mobile industry, who are calling for - and these are their words - decisive action from the Welsh Government to support mobile infrastructure by using the devolved policy levers at your disposal, and commit to a public date in which reform should be delivered? I wonder whether you will commit to this date today, and when will that date be?
Welsh: Wel, arweinydd y tŷ, rydych wedi cyhuddo'r gweithredwyr rhwydwaith symudol o fancio tir yn y gorffennol ac wedi dweud, a dyfynnaf eto, fod 'Un gweithredwr yn berchen ar Gymru'. Felly, yn hytrach na beirniadu'r gweithredwyr rhwydwaith symudol, pa gynlluniau sydd gan eich Llywodraeth i ymateb yn ffafriol i Mobile UK, fel y corff sy'n cynrychioli'r diwydiant ffonau symudol, sy'n galw am - a'u geiriau hwy yw'r rhain - gamau pendant gan Lywodraeth Cymru i gefnogi seilwaith symudol drwy ddefnyddio'r ysgogiadau polisi datganoledig sydd ar gael i chi, ac ymrwymo i ddyddiad cyhoeddus ar gyfer cyflwyno'r diwygiadau? Tybed a wnewch chi ymrwymo i ddyddiad heddiw, a beth yw'r dyddiad hwnnw?
English: Well, as I've just said, that's just talking about the planning permitted development rights. I was talking, when I was talking about one operator, about spectrum. So, there's a big issue with the way that the UK Government sells spectrum. And if the spectrum isn't being used by the person who purchases it, then it just sits there doing nothing. So, we can't do anything about the fact that we have no fourth generation services in some parts of Wales, if the operator that owns the spectrum isn't prepared to roll it out there. I don't have the power to do that, would that I did.
Welsh: Wel, fel rwyf newydd ddweud, nid yw hynny ond yn sôn am yr hawliau datblygu cynllunio a ganiateir. Pan oeddwn yn sôn am un gweithredwr, roeddwn yn sôn am sbectrwm. Felly, mae yna broblem fawr gyda'r ffordd y mae Llywodraeth y DU yn gwerthu sbectrwm. Ac os nad yw'r sbectrwm yn cael ei ddefnyddio gan y person sy'n ei brynu, mae'n gorwedd yno'n gwneud dim. Felly, ni allwn wneud unrhyw beth am y ffaith nad oes gennym wasanaethau pedwaredd genhedlaeth mewn rhai rhannau o Gymru os nad yw'r gweithredwr sy'n berchen ar y sbectrwm yn barod i'w cyflwyno yno. Nid oes gennyf bŵer i wneud hynny, gwaetha'r modd.
English: Yes, indeed. Good progress is being made on improving digital inclusion across the South Wales Central region. Digital Communities Wales is working in close partnership with a wide range of organisations and programmes to support more people to gain maximum benefit from the life-changing opportunities digital technologies offer.
Welsh: Gwnaf, yn wir. Gwneir cynnydd da ar wella cynhwysiant digidol ar draws rhanbarth Canol De Cymru. Mae Cymunedau Digidol Cymru yn gweithio mewn partneriaeth agos ag amrywiaeth eang o sefydliadau a rhaglenni i gynorthwyo mwy o bobl i gael y budd mwyaf posibl o'r cyfleoedd sy'n newid bywydau a gynigir gan dechnolegau digidol.
English: Thank you, leader of the house, for that answer. I've always highlighted some of the concerns in rural Wales and, in particular, the inability for many communities to get connected up, because of the logistical challenges that are faced there. But in my own electoral region of South Wales Central, in Pentwyn, in Cardiff here, there's a community of 200 residents who, because Openreach will not empower the cabinet to enable high-speed broadband, are excluded from the process. So, even in our capital city there's that exclusion going on. What pressure are you bringing to bear on Openreach, as the sole contractor, to provide these services, so that communities, such as the one in Pentwyn and others around Wales, can benefit from high-speed broadband, which is hugely frustrating when residents are walking past the facilities they know are in their community but they're not switched on and are able to be used by that community?
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw, arweinydd y tŷ. Rwyf bob amser wedi amlygu rhai o'r pryderon yng nghefn gwlad Cymru ac yn benodol, yr anallu i gysylltu nifer o gymunedau, oherwydd yr heriau logistaidd a wynebir yno. Ond yn fy rhanbarth etholiadol fy hun, sef Canol De Cymru, ym Mhen-twyn, yng Nghaerdydd yma, mae yna gymuned o 200 o drigolion sydd wedi cael eu heithrio o'r broses oherwydd na wnaiff Openreach rymuso'r cabinet i alluogi band eang cyflym iawn. Felly, mae'r eithrio hwnnw'n digwydd yn ein prifddinas hyd yn oed. Pa bwysau rydych yn ei roi ar Openreach, fel yr unig gontractwr, i ddarparu'r gwasanaethau hyn, fel y gall cymunedau, megis yr un ym Mhen-twyn ac eraill o gwmpas Cymru, elwa o fand eang cyflym iawn, sy'n hynod o rwystredig pan fo preswylwyr yn cerdded heibio i'r cyfleusterau y maent yn gwybod eu bod yno yn eu cymuned ond nad ydynt yn weithredol fel bod modd i'r gymuned honno eu defnyddio?
English: My officials will work closely with the successful delivery partners of the successor scheme to develop a robust, comprehensive communications and engagement plan, details of which will be made available following completion of the procurement process.
Welsh: Bydd fy swyddogion yn gweithio'n agos gyda phartneriaid cyflenwi llwyddiannus y cynllun olynol i ddatblygu cynllun cyfathrebu ac ymgysylltu cynhwysfawr a chadarn, a bydd manylion y cynllun hwnnw ar gael ar ôl cwblhau'r broses gaffael.
English: Thank you, and whilst I understand that details will be available and when, as you're no doubt aware, I have a considerable number of home owners and business proprietors who have not benefited at all from the current superfast roll-out. It did take some time to drill down to establish - I sent all of these to you, or many of them - and it took some time to realise that they were not included: 4.5 per cent remain unable to receive any form of fibre broadband whilst a further 3.5 per cent received just 2 4Mbps or less, often considerably less, with many receiving just 1 Mbps or 2 Mbps. In such circumstances, it is now becoming impossible to run a business, for children to do homework, or complete required farming forms online. How will we, as Assembly Members, be able to work with you, as the Government, and how will you and the new successor project communicate the property details of those missing out in our communities, who have approached us to do so, because I just think there's been too much wasted time? And with any successor project, I want to be able to get right in there and establish quite quickly whether they will benefit from the next project.
Welsh: Diolch i chi, ac er fy mod yn deall y bydd y manylion ar gael a phryd y byddant ar gael, diau eich bod yn ymwybodol fod gennyf nifer sylweddol o berchnogion tai a pherchnogion busnesau nad ydynt wedi elwa o gyflwyniad cyfredol Cyflymu Cymru. Cymerodd beth amser i geisio sefydlu - anfonais bob un o'r rhain atoch, neu lawer ohonynt - ac fe gymerodd beth amser i sylweddoli nad oeddent wedi'u cynnwys: mae 4.5 y cant yn dal i fod yn methu derbyn unrhyw fath o fand eang ffeibr tra bo 3.5 y cant arall ond yn derbyn 2.4Mbps neu lai, a chryn dipyn yn llai yn aml, gyda llawer yn derbyn 1 Mbps neu 2 Mbps yn unig. Mewn amgylchiadau o'r fath, mae bellach bron yn amhosibl rhedeg busnes, i blant wneud gwaith cartref neu i allu llenwi ffurflenni ffermio gofynnol ar-lein. Sut y byddwn ni, fel Aelodau Cynulliad, yn gallu gweithio gyda chi fel Llywodraeth, a sut y byddwch chi a'r prosiect olynol newydd yn cyfathrebu manylion eiddo y rheini sydd ar eu colled yn ein cymunedau ac sydd wedi cysylltu â ni i wneud hynny, oherwydd credaf fod gormod o amser wedi cael ei wastraffu? A chydag unrhyw brosiect olynol, rwyf eisiau gallu bwrw iddi a sefydlu'n eithaf cyflym a fyddant yn elwa o'r prosiect nesaf.
English: Yes, absolutely, and, as I said when I was at the meeting in your constituency, we very much take that on board and so successor projects are being designed to go to specific properties. So, if you'll remember, the first one was a bit of a fishing pool: they could go to 690,000-plus properties across Wales - any property they wanted - because we had a massive problem when we started off that programme. Now we're down to the last 95,000 premises. So, what we've asked for in the next procurement is that it's targeted, so that those people who are successful in the successor programme, we will know exactly where they're going and why and how much that will cost. So, we will know both who's in and who's out. For the people who are in, we'll be able to get a communications strategy, so, if there are delays and so on, we will know exactly what the issue was. And for the people who are out, we'll then start to work on bespoke plans for those. Because, I've been very clear: at the moment, with the gain share and the amount of money in, we haven't got quite enough money to get to absolutely everyone, although, with the intermediate investment programme that we're aware of now, we have had another £31 million to put into that, but it still won't be quite enough, so we will have to have those bespoke community solutions as well.
Welsh: Yn sicr, ac fel y dywedais pan fynychais y cyfarfod yn eich etholaeth, rydym yn sicr yn ystyried hynny ac felly cynllunnir prosiectau olynol i fynd i eiddo penodol. Felly, os byddwch yn cofio, roedd y cyntaf yn bwll pysgota braidd: gallent fynd i dros 690,000 eiddo ledled Cymru - unrhyw eiddo y dymunent - oherwydd cawsom broblem enfawr pan ddechreuasom ar y rhaglen honno. Nid oes ond 95,000 o safleoedd ar ôl gennym bellach. Felly, yn y broses gaffael nesaf rydym wedi gofyn am iddo gael ei dargedu, fel y byddwn yn gwybod yn union, gyda'r bobl sy'n llwyddiannus yn y rhaglen olynol, i ble maent yn mynd a pham a faint fydd hynny'n ei gostio. Felly, byddwn yn gwybod pwy fydd yn rhan o'r rhaglen a phwy na fydd yn rhan o'r rhaglen. Byddwn yn gallu cael strategaeth gyfathrebu ar gyfer y bobl sy'n rhan o'r rhaglen, felly, os oes oedi ac ati, byddwn yn gwybod yn union beth yw'r broblem. Ac mewn perthynas â'r bobl na fydd yn rhan o'r rhaglen, byddwn wedyn yn dechrau gweithio ar gynlluniau pwrpasol ar eu cyfer. Oherwydd, rwyf wedi bod yn glir iawn: ar hyn o bryd, gyda'r gyfran o'r budd a'r swm o arian sydd gennym, rydym ychydig yn brin o'r arian sydd ei angen i gyrraedd pawb, er, gyda'r rhaglen fuddsoddi ganolraddol y gwyddom amdani bellach, rydym wedi cael £31 miliwn arall i fuddsoddi yn honno, ond eto ni fydd yn llawn digon, felly bydd yn rhaid i ni gael yr atebion cymunedol pwrpasol hynny yn ogystal.