English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. Members will be aware that on 5 June this year the Wales Governance Centre published, 'Imprisonment in Wales: a Factfile', which highlights Wales-specific data across the prison system. Can I state at the outset that I'm very grateful to the Wales Governance Centre and to Dr Robert Jones for this work? We recognise that it is a snapshot rather than an in-depth analysis, but it also tells us a great deal about the prison service and about the way it serves people across Wales. We also know that this report is a very timely report. We've seen all too often over recent months controversies over safety and performance. I was listening this morning to news that the Ministry of Justice and the Home Office are allowing pepper spray to be used in our prisons - not possibly the best way to respond to some of the difficulties being faced on the prison estate either in Wales or elsewhere. But the report also does highlight the importance of having Wales-only data in understanding the impact of justice policy and practice on people in this country. All too often, when we look at the justice system, we look at it on a UK basis - Darren Millar seeks to make the point in his amendment - because it isn't a UK system; it is an England and Wales system. And whilst we are happy to note the existence of the UK Government's policy, it would be wrong and improper, I think, for us to seek to imply that there is a UK solution to this. One of the things that I've found in fulfilling this role over the last year is that devolution matures, which means that we face new questions, new challenges and new understanding of how devolved and reserved matters interact with each other. And I hope that, in justice policy, we're beginning to see some of that understanding. Some of the key findings of the report include that prisons in Wales are performing less well than prisons in England on a range of safety measures. Since 2010, the number of recorded self-harm incidents and prisoner assaults in Wales have increased at a higher rate than in prisons in England. Despite an increase in prison capacity in Wales, in 2017, nearly 40 per cent of all Welsh prisoners were being held in English prisons. In a large number of cases, Welsh prisoners are placed in establishments far from home. Welsh prisoners were held in 118 different prisons in 2017. Deputy Presiding Officer, I know from my own constituency, this report describes that there are 52 prisoners being held from Blaenau Gwent, and those 52 prisoners are being held in 20 prisons, not simply in Wales or local to Wales in the south-west of England, but in prisons across the whole of England - in northern England, north-east England and north-west England as well. There may well occasionally be reasons why people are placed in a particular facility, but this is not about individuals; this is about a system that isn't working for people across Wales. Much of the data we've seen published in June makes for unhappy reading, but nowhere is that more true than when we describe the place of women in the system. The number of Welsh women handed immediate custodial sentences has increased by almost a fifth since 2011. The majority are sentenced to immediate custody and convicted of non-violent offences. Three quarters of all Welsh women receiving immediate custodial sentences in 2016 were given sentences of less than six months. The number of Welsh children in custody has fallen by 72 per cent since 2010; however, a large number of them are being held in establishments across the border in England. So this, as a whole, is not a picture that many of us will want to see. We recognise that many of the reasons for this are historic. We recognise that we do not have the secure estate that we would require in Wales. And this is why rejecting amendment 2 in the name of Darren Millar is actually very, very important. If we look at the prison estate, the secure estate that we have inherited, this is not a secure estate that is designed for the needs of people in Wales. Up until a couple of years ago, up until 18 months ago, we had no secure accommodation anywhere beyond the M4 corridor. We didn't have any secure facilities serving north Wales at all. Is that what the people of north Wales want from the service? And then when we do see a prison opened in Wrexham, it is opened with a capacity far, far beyond that which is required in the region. It is not there to serve Wales's needs; it's not there to serve the communities of north Wales; it's not there to serve the interests and the needs of the people we represent here in this Chamber.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd. Bydd yr Aelodau'n ymwybodol bod Canolfan Llywodraethiant Cymru, ar 5 Mehefin eleni, wedi cyhoeddi, 'Imprisonment in Wales: a Factfile', sy'n tynnu sylw at ddata penodol i Gymru ar draws y system garchar. A gaf i ddweud ar y cychwyn fy mod yn ddiolchgar iawn i Ganolfan Llywodraethiant Cymru a Dr Robert Jones am y gwaith hwn? Rydym ni'n cydnabod mai ciplun ydyw yn hytrach na dadansoddiad manwl, ond y mae hefyd yn dweud llawer iawn wrthym am y gwasanaeth carchardai ac am y ffordd y mae'n gwasanaethu pobl ledled Cymru. Rydym hefyd yn gwybod bod yr adroddiad hwn yn adroddiad amserol iawn. Rydym wedi gweld yn rhy aml dros y misoedd diwethaf ddadleuon dros ddiogelwch a pherfformiad. Roeddwn yn gwrando y bore yma ar y newyddion bod y Weinyddiaeth Gyfiawnder a'r Swyddfa Gartref yn caniatáu i chwistrell bupur gael ei defnyddio yn ein carchardai - nid y ffordd orau efallai i ymateb i rai o'r anawsterau a wynebir ar yr ystâd carchardai naill ai yng Nghymru neu unrhyw le arall. Ond mae'r adroddiad hefyd yn amlygu pwysigrwydd cael data Cymru yn unig i ddeall effaith polisi ac ymarfer cyfiawnder. Yn rhy aml, pan fyddwn yn edrych ar y system gyfiawnder, rydym yn edrych arni ar sail y DU - mae Darren Millar yn ceisio gwneud y pwynt yn ei welliant - oherwydd nad system y DU yw hi; system Cymru a Lloegr yw hi. Ac er ein bod yn fodlon nodi bodolaeth polisi Llywodraeth y DU, byddai'n anghywir ac yn amhriodol, rwy'n credu, inni awgrymu ceir ateb y DU i hyn. Un o'r pethau yr ydw i wedi ei ganfod wrth gyflawni'r swyddogaeth hon dros y flwyddyn ddiwethaf yw bod datganoli yn aeddfedu, sy'n golygu ein bod yn wynebu cwestiynau newydd, heriau newydd a dealltwriaeth newydd o sut y mae materion datganoledig a rhai a gedwir yn ôl yn rhyngweithio â'i gilydd. Ac rwy'n gobeithio, mewn polisi cyfiawnder, ein bod yn dechrau gweld rhywfaint o'r ddealltwriaeth honno. Mae rhai o ganfyddiadau allweddol yr adroddiad yn cynnwys nad yw carchardai yng Nghymru yn perfformio cystal â charchardai yn Lloegr o ran amrywiaeth o fesurau diogelwch. Ers 2010, y mae nifer y digwyddiadau a gofnodwyd o hunan-niwed ac ymosodiadau gan garcharorion yng Nghymru wedi cynyddu ar gyfradd uwch nag mewn carchardai yn Lloegr. Er gwaethaf cynnydd mewn capasiti carchardai yng Nghymru, yn 2017, roedd bron i 40 y cant o'r holl garcharorion o Gymru yn cael eu cadw mewn carchardai yn Lloegr. Mewn nifer fawr o achosion, mae carcharorion o Gymru yn cael eu rhoi mewn sefydliadau ymhell oddi cartref. Cadwyd carcharorion o Gymru mewn 118 carchar gwahanol yn 2017. Dirprwy Lywydd, a gwn o'm hetholaeth fy hun, mae'r adroddiad hwn yn nodi bod 52 o garcharorion yn cael eu cadw o Flaenau Gwent, a chedwir y 52 hynny mewn 20 carchar, nid yn unig yng Nghymru neu'n lleol i Gymru yn ne-orllewin Lloegr, ond mewn carchardai ar draws Lloegr gyfan - yng ngogledd Lloegr, gogledd-ddwyrain Lloegr a gogledd-orllewin Lloegr hefyd. O bryd i'w gilydd, efallai ceir rhesymau pam mae pobl yn cael eu rhoi mewn cyfleuster penodol, ond nid oes a wnelo hyn ag unigolion; mae hyn yn ymwneud â system nad yw'n gweithio i bobl ledled Cymru. Mae darllen llawer o'r data a welsom wedi'i gyhoeddi ym mis Mehefin yn brofiad trist, ond nid yw hynny'n fwy gwir na phan yr ydym yn disgrifio lle menywod yn y system. Mae'r nifer o fenywod Cymru a gafodd ddedfrydau o garchar ar unwaith wedi cynyddu bron un rhan o bump ers 2011. Caiff y mwyafrif eu dedfrydu i'r ddalfa ar unwaith ac fe'i ceir yn euog o droseddau di-drais. Cafodd tri chwarter yr holl fenywod yng Nghymru a gafodd ddedfrydau o garchar ar unwaith yn 2016, ddedfryd o lai na chwe mis. Mae'r nifer o blant Cymru yn y ddalfa wedi gostwng 72 y cant ers 2010; Fodd bynnag, mae nifer fawr ohonynt yn cael eu cadw mewn sefydliadau dros y ffin yn Lloegr. Felly, yn gyffredinol, nid dyma'r darlun y bydd llawer ohonom eisiau ei weld. Rydym yn cydnabod bod llawer o'r rhesymau dros hyn yn hanesyddol. Rydym yn cydnabod nad oes gennym sefydliadau diogel y byddai arnom eu hangen yng Nghymru. A dyma pam y mae gwrthod gwelliant 2 yn enw Darren Millar mewn gwirionedd yn bwysig iawn, iawn. Os edrychwn ar y sefydliad carchardai, y sefydliadau diogel a etifeddwyd, nid yw'r rhain yn sefydliadau diogel a gynlluniwyd ar gyfer anghenion pobl yng Nghymru. Hyd at ychydig flynyddoedd yn ôl, hyd at 18 mis yn ôl, nid oedd gennym ni lety diogel yn unrhyw le y tu hwnt i goridor yr M4. Nid oedd gennym ni unrhyw gyfleusterau diogel yn gwasanaethu'r gogledd o gwbl. Ai dyna beth mae pobl y gogledd eisiau o'r gwasanaeth? Ac wedyn pan welwn ni garchar yn agor yn Wrecsam, caiff ei agor gyda chapasiti ymhell y tu hwnt i'r hyn sydd ei angen yn y rhanbarth. Nid yw yno i wasanaethu anghenion Cymru; nid yw yno i wasanaethu cymunedau'r gogledd; nid yw yno i wasanaethu anghenion a buddiannau'r bobl yr ydym yn eu cynrychioli yma yn y Siambr hon.