techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you very much. Yes, if you could send that through that would be most useful for us as we draw up our report. We have mentioned trauma and services for women suffering PTSD, and I read in The Guardian just this week about the lengthy waiting lists in terms of those coming here from Ukraine. There is a two-year waiting list, reported in The Guardian. So, clearly, in Wales we seek to be a nation of sanctuary that prioritises the support and integration of refugees and asylum seekers. So, what steps should the Welsh Government take to support those who have experience of sexual or gender-based violence?
Welsh: Diolch. Ie, os gallwch chi anfon hynny, byddai hynny'n ddefnyddiol iawn inni fedru ystyried wrth lunio ein hadroddiad ni. Rŷn ni wedi sôn tipyn bach am drawma a gwasanaethau i fenywod sy'n dioddef o PTSD, ac roeddwn i'n darllen yn The Guardian dim ond yr wythnos yma am y rhestrau aros hir o ran y menywod sy'n dod yma o Wcráin. Mae yna restr aros o ddwy flynedd neu rywbeth, roedd The Guardian yn adrodd. Felly, dwi eisiau gofyn i chi - . Yn amlwg, yng Nghymru, rŷn ni'n dyheu i fod yn genedl noddfa sy'n blaenoriaethu cefnogi ac integreiddio ffoaduriaid a cheiswyr lloches. Felly, pa gamau ddylai Llywodraeth Cymru eu cymryd i wneud hyn, o ran y bobl sydd â phrofiad o ddioddef trais rhywiol neu drais o ran rhywedd?
English: Yes, well, both, but I think, in terms of, obviously - . Yes, the services -
Welsh: Ie, wel, y ddau, mewn gwirionedd, ond dwi'n meddwl, o ran, yn amlwg mae'r - . Ie, mae'r gwasanaethau -
English: I was going to move to the issue of language, because in the sessions that we had speaking to victims last week, that was an issue that was raised a lot - because of people not having English it was very difficult for them to access services full stop, and there was also the language barrier, which made things even worse. So, that's true of your experience, I assume, in terms of counselling and so on, and that support.
Welsh: Roeddwn i eisiau gofyn am iaith, a dweud y gwir, achos yn y sesiynau gawsom ni yn siarad â dioddefwyr yr wythnos diwethaf, daeth hynny lan lot - oherwydd y diffyg Saesneg ei bod hi'n anodd iddyn nhw fedru cael mynediad at y gwasanaethau full stop, ond roedd yna rwystr arall o ran yr iaith. Felly, o'ch profiad chi, mae hynny yn wir yn nhermau cwnsela ac yn y blaen, a'r gefnogaeth yna.
English: Thank you very much. Is there anything else that you'd like to tell us, in terms of suggestions that you'd like to make to the Welsh Government in terms of providing support for migrant women? Hannana.
Welsh: Diolch yn fawr. Oes yna unrhyw beth arall dŷn ni ddim wedi clywed wrthoch chi o ran awgrymiadau? Mae hwn yn gyflym, mewn gwirionedd - cwestiwn olaf - awgrymiadau eraill y byddech chi eisiau eu gwneud i Lywodraeth Cymru o ran darparu cymorth i fenywod mudol. Hannana.
English: Welcome, everyone. Welcome to this meeting.
Welsh: Croeso, pawb. Croeso i'r cyfarfod y prynhawn yma.
English: Welcome, all, to this Plenary session this afternoon. Before we begin, I want to set out a few points. This meeting will be held in hybrid format, with some Members in the Senedd Chamber and others joining by video-conference. All Members, wherever they may be, will be treated equally. A Plenary meeting held using video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting, and these are noted on your agenda.
Welsh: Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn y prynhawn yma. Cyn i ni ddechrau, dwi angen nodi ychydig o bwyntiau. Cynhelir y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn y Siambr ac eraill yn ymuno trwy gyswllt fideo. Bydd yr holl Aelodau, ble bynnag y bônt, yn cael eu trin yn gyfartal. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y cyfarfod yma heddiw, ac mae'r rheini wedi'u nodi ar eich agenda.
English: The first item is questions to the First Minister, and the first question is from Russell George.
Welsh: Yr eitem gyntaf yw'r cwestiynau i'r Prif Weinidog, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Russell George.
English: Llywydd, our Warm Homes programme for lower income households saves an average of £300 a year by improving energy efficiency. Eligible households have also benefited from the £200 winter fuel support payment. And additionally, a £150 cost-of-living payment is being made to properties in council tax bands A to D.
Welsh: Llywydd, mae ein rhaglen Cartrefi Clyd ar gyfer aelwydydd incwm is yn arbed £300 y flwyddyn ar gyfartaledd drwy wella effeithlonrwydd ynni. Mae aelwydydd cymwys wedi elwa hefyd ar y taliad cymorth tanwydd gaeaf o £200. Ac yn ogystal, mae taliad costau byw o £150 yn cael ei wneud i eiddo ym mandiau A i D y dreth gyngor.
English: Thank you, First Minister. One of the issues I wanted to raise with you is the eligibility criteria for the winter fuel support scheme. Now, a constituent has, unfortunately, not been able to claim through the scheme, despite her being the carer of her dependent daughter, who has a disability, in receipt of means-tested benefits. Now, I understand, had the daughter been the bill payer, the daughter would have been eligible for the scheme, or should have my constituent or her partner, rather than her daughter, then they would also have been eligible for the scheme. So, it does seem, First Minister, that there is some degree of irregularity within this programme as it stands at the moment. So, from what I can understand, First Minister - I've taken this up with the Minister - the Welsh Government are exploring the potential for adapting the scheme for the next round later in the year. So, can I ask that this anomaly is considered, and the example that I've outlined is considered, so that my constituent, and others across Wales who find themselves in this position, could be accommodated in the next round of this scheme?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Un o'r materion yr oeddwn i eisiau eu codi gyda chi yw'r meini prawf cymhwysedd ar gyfer cynllun cymorth tanwydd y gaeaf. Nawr, yn anffodus, nid yw etholwr wedi gallu hawlio drwy'r cynllun, er ei bod yn ofalwr am ei merch ddibynnol, sydd ag anabledd, sy'n cael budd-daliadau sy'n dibynnu ar brawf modd. Nawr, rwyf ar ddeall, pe bai'r ferch yn talu'r biliau, byddai'r ferch wedi bod yn gymwys ar gyfer y cynllun, neu pe bai fy etholwr neu ei phartner, yn hytrach na'i merch, bydden nhw hefyd wedi bod yn gymwys ar gyfer y cynllun. Felly, mae'n ymddangos, Prif Weinidog, fod rhywfaint o afreoleidd-dra yn y rhaglen hon fel y mae ar hyn o bryd. Felly, o'r hyn y gallaf ei ddeall, Prif Weinidog - rwyf i wedi codi'r mater hwn gyda'r Gweinidog - mae Llywodraeth Cymru yn archwilio'r posibilrwydd o addasu'r cynllun ar gyfer y rownd nesaf yn ddiweddarach yn y flwyddyn. Felly, a gaf i ofyn i'r anghysondeb hwn gael ei ystyried, ac i'r enghraifft yr wyf i wedi ei hamlinellu gael ei hystyried, fel y gellid cynnwys fy etholwr, a phobl eraill ledled Cymru sy'n cael eu hunain yn y sefyllfa hon, yn rownd nesaf y cynllun hwn?
English: I thank Russell George for drawing my attention to that issue. He will know that the winter fuel support scheme was put together very rapidly in order to make sure that we got as much help as possible into the hands of households who very badly needed that help. We are now looking at ways in which to deliver our commitment to have a second round of that fund for the coming winter. We're looking at ways to extend its eligibility and to deal with any anomalies that may have arisen in the original scheme. So, I give him an assurance that we will certainly take into account the example that he's offered us this afternoon, because we want our help to get to as many households as possible within the parameters of the scheme and the funding available for it.
Welsh: Diolch i Russell George am dynnu fy sylw at y mater yna. Bydd yn gwybod y cafodd y cynllun cymorth tanwydd y gaeaf ei lunio yn gyflym iawn er mwyn gwneud yn siŵr ein bod ni'n cael cymaint o gymorth â phosibl i ddwylo aelwydydd yr oedd angen y cymorth hwnnw arnyn nhw yn ddirfawr. Rydym ni bellach yn edrych ar ffyrdd o gyflawni ein hymrwymiad i gael ail rownd o'r gronfa honno ar gyfer y gaeaf sydd i ddod. Rydym ni'n edrych ar ffyrdd o ymestyn ei gymhwysedd ac i fynd i'r afael ag unrhyw anghysondebau a allai fod wedi codi yn y cynllun gwreiddiol. Felly, rhoddaf sicrwydd iddo y byddwn ni'n sicr yn ystyried yr enghraifft y mae wedi ei chynnig i ni y prynhawn yma, gan ein bod ni'n dymuno cael ein cymorth i gynifer o aelwydydd â phosibl o fewn paramedrau'r cynllun a'r cyllid sydd ar gael ar ei gyfer.
English: Households in Wales are facing the biggest fall in disposable income in close to 50 years, with the poorest households hit the hardest, spending over a quarter of their income on energy and food. Considering this is a Tory cost-of-living crisis, the solutions and comments we've heard from the Tory Westminster Government are a joke. We've been told to get better jobs, we've been told that we can't cook properly, and now we have a Prime Minister who's happy to see pensioners ride buses all day just to keep warm. In contrast, the Welsh Government are providing real solutions: the cost-of-living support scheme and the discretionary cost-of-living support scheme, the discretionary assistance fund, the pupil development grant access scheme, and the winter fuel support scheme. I know that charities and the third sector are also providing essential support, and it's so important that residents are aware of this. Will the First Minister explore the idea of creating a cost-of-living helpline, or writing to households in Wales, signposting residents to the third sector organisations and charities that are providing support to ease the cost-of-living pressures?
Welsh: Mae aelwydydd yng Nghymru yn wynebu'r gostyngiad mwyaf i incwm gwario mewn bron i 50 mlynedd, a'r aelwydydd tlotaf sy'n cael eu taro galetaf, gan wario dros chwarter eu hincwm ar ynni a bwyd. O gofio mai argyfwng costau byw y Torïaid yw hwn, mae'r atebion a'r sylwadau yr ydym ni wedi eu clywed gan Lywodraeth Dorïaidd San Steffan yn jôc. Dywedwyd wrthym ni am gael gwell swyddi, dywedwyd wrthym ni nad ydym ni'n gallu coginio yn iawn, a nawr mae gennym ni Brif Weinidog y DU sy'n hapus i weld pensiynwyr yn teithio ar fysiau drwy'r dydd dim ond i gadw'n gynnes. I'r gwrthwyneb, mae Llywodraeth Cymru yn darparu atebion gwirioneddol: y cynllun cymorth costau byw a'r cynllun cymorth costau byw dewisol, y gronfa cymorth dewisol, y cynllun mynediad at grant datblygu disgyblion, a chynllun cymorth tanwydd y gaeaf. Rwy'n gwybod bod elusennau a'r trydydd sector hefyd yn darparu cymorth hanfodol, ac mae mor bwysig bod trigolion yn ymwybodol o hyn. A wnaiff y Prif Weinidog archwilio'r syniad o greu llinell gymorth costau byw, neu ysgrifennu at aelwydydd yng Nghymru, gan gyfeirio trigolion i sefydliadau trydydd sector ac elusennau sy'n darparu cymorth i liniaru'r pwysau costau byw?
English: Health services in Brecon and Radnor are the responsibility of Powys Teaching Local Health Board. The board continues to invest in capital improvements that produce advances in service efficiency as it restores essential and key services alongside the continuing need to care for patients affected by COVID-19.
Welsh: Bwrdd Iechyd Lleol Addysgu Powys sy'n gyfrifol am wasanaethau iechyd ym Mrycheiniog a Maesyfed. Mae'r bwrdd yn parhau i fuddsoddi mewn gwelliannau cyfalaf sy'n arwain at ddatblygiadau o ran effeithlonrwydd gwasanaethau wrth iddo adfer gwasanaethau hanfodol ac allweddol ochr yn ochr â'r angen parhaus i ofalu am gleifion y mae COVID-19 yn effeithio arnyn nhw.
English: I'd like to thank the First Minister for that answer. Many people across my constituency have contacted me in recent days and weeks who are very concerned about the long and lengthy waiting times in all the district general hospitals that serve the residents of my consistency. Many of them would like to see a district general hospital built within my constituency, or at least more services being delivered closer to home so they don't face that agonising wait in A&E departments due to staff shortages. First Minister, do you agree with me and many of my constituents who have contacted me in the recent days that, rather than squandering £16 million on more politicians in this place to discuss problems, that money would be far better spent on employing 642 entry level nurses across Wales? With many wards in my constituency closing - [ Interruption.]
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r Prif Weinidog am yr ateb yna. Mae llawer o bobl ym mhob rhan o fy etholaeth i wedi cysylltu â mi yn ystod y dyddiau a'r wythnosau diwethaf yn pryderu'n fawr am yr amseroedd aros hir a hirfaith yn yr holl ysbytai cyffredinol dosbarth sy'n gwasanaethu trigolion fy etholaeth i. Hoffai llawer ohonyn nhw weld ysbyty cyffredinol dosbarth yn cael ei adeiladu yn fy etholaeth i, neu o leiaf fwy o wasanaethau yn cael eu darparu yn agosach i'w cartrefi fel nad ydyn nhw'n wynebu'r amser aros torcalonnus hwnnw mewn adrannau damweiniau ac achosion brys oherwydd prinder staff. Prif Weinidog, a ydych chi'n cytuno â mi a llawer o fy etholwyr sydd wedi cysylltu â mi yn y dyddiau diwethaf, yn hytrach na gwastraffu £16 miliwn ar fwy o wleidyddion yn y lle hwn i drafod problemau, y byddai'n llawer gwell gwario'r arian hwnnw ar gyflogi 642 o nyrsys lefel mynediad ledled Cymru? Wrth i lawer o wardiau yn fy etholaeth i gau - [ Torri ar draws.]
English: I really do need to hear the Member, and I'm sure the First Minister does also, so if the question can be heard in some degree of silence.
Welsh: Mae gwirioneddol angen i mi glywed yr Aelod, ac rwy'n siŵr bod angen i'r Prif Weinidog ei glywed hefyd, felly a gawn ni glywed y cwestiwn mewn rhywfaint o ddistawrwydd.
English: It's nice to hear so many Members agree with me, Llywydd. With many wards in my constituency closing due to staff shortages, surely that £16 million would be better spent addressing our workforce problems and not putting more bums on seats in here?
Welsh: Mae'n braf clywed cynifer o Aelodau yn cytuno â mi, Llywydd. Gyda llawer o wardiau yn fy etholaeth i yn cau oherwydd prinder staff, siawns na fyddai'n well gwario'r £16 miliwn hwnnw i fynd i'r afael â'n problemau gweithlu ac nid rhoi mwy o benolau ar seddi yma?
English: Equally, I also want to hear the First Minister's response to that question, so if we can hear that in some silence, please.
Welsh: Yn yr un modd, rwyf i hefyd eisiau clywed ymateb y Prif Weinidog i'r cwestiwn yna, felly a gawn ni glywed hwnnw mewn rhywfaint o dawelwch, os gwelwch yn dda.
English: Thank you, Presiding Officer. First Minister, three weeks ago, you said to me that there is no crisis in the food sector, after I raised with you the pressures on the agricultural supply chains. Yesterday, the governor of the Bank of England said families were facing an apocalyptic food price rise thanks to supply-chain problems caused by the conflict in Ukraine. Who is right, you or the governor of the Bank of England?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, dair wythnos yn ôl, fe wnaethoch chi ddweud wrthyf i nad oes argyfwng yn y sector bwyd, ar ôl i mi godi'r pwysau ar y cadwyni cyflenwi amaethyddol gyda chi. Ddoe, dywedodd llywodraethwr Banc Lloegr fod teuluoedd yn wynebu cynnydd apocalyptaidd i brisiau bwyd o ganlyniad i broblemau yn y gadwyn gyflenwi wedi eu hachosi gan y gwrthdaro yn Wcráin. Pwy sy'n iawn, chi neu lywodraethwr Banc Lloegr?
English: Well, I think the leader of the opposition misunderstands what the Bank of England governor had to say. What he was referring to was the rise in the cost of food because of events in Ukraine and, as he said very clearly to the committee, because of Brexit. Now, there's a difference between the crisis caused by rising food costs and a lack of supply of food in supermarkets. We continue to be assured by his UK Government that there is no crisis in supply. That's different to the point that the Bank of England was making yesterday, which is the effect of supply-chain strains on food prices. That's the difficulty where the governor of the Bank of England was focusing his remarks.
Welsh: Wel, rwy'n credu bod arweinydd yr wrthblaid yn camddeall yr hyn yr oedd gan lywodraethwr Banc Lloegr i'w ddweud. Yr hyn yr oedd yn cyfeirio ato oedd y cynnydd i gost bwyd oherwydd digwyddiadau yn Wcráin ac, fel y dywedodd yn eglur iawn wrth y pwyllgor, oherwydd Brexit. Nawr, mae gwahaniaeth rhwng yr argyfwng a achoswyd gan gostau bwyd cynyddol a diffyg cyflenwad bwyd mewn archfarchnadoedd. Rydym ni'n dal i gael sicrwydd gan ei Lywodraeth ef yn y DU nad oes argyfwng yn y cyflenwad. Mae hynny'n wahanol i'r pwynt yr oedd Banc Lloegr yn ei wneud ddoe, sef effaith straen y gadwyn gyflenwi ar brisiau bwyd. Dyna'r anhawster yr oedd llywodraethwr Banc Lloegr yn canolbwyntio ei sylwadau arno.
English: I was making the point to you three weeks ago and six weeks ago that, because of the conflict in Ukraine, there is huge pressure on the inflation picture, that farms are having to buy seeds, fertilisers and other products that directly feed through into the food chain with the finished products that end up on the shelf. You did say to me, First Minister, that there is no crisis in the food sector. I put it to you that there is a crisis in the food sector, as the governor of the Bank of England referred to yesterday, but your Government dismissed the idea that I put to you about calling a food summit, to bring farmers, processors and retailers together so that we could discuss exactly what was required from Government and all sectors in the food chain to respond to the unique pressures that have emerged over the last three months. So, in the absence of us agreeing on the terms that the governor was referring to in his Treasury select committee meeting yesterday, can you outline to me what direct action the Welsh Government has undertaken to support the agricultural sector in facing the incredible price pressures on inputs that jeopardise the food supply, going forward, in the next six, 12 and 18 months?
Welsh: Roeddwn i'n gwneud y pwynt i chi dair wythnos yn ôl a chwe wythnos yn ôl, oherwydd y gwrthdaro yn Wcráin, fod pwysau enfawr ar y darlun chwyddiant, bod ffermydd yn gorfod prynu hadau, gwrteithiau a chynhyrchion eraill sy'n cyfrannu yn uniongyrchol at y gadwyn fwyd wrth i'r cynhyrchion terfynol gyrraedd y silffoedd. Fe wnaethoch chi ddweud wrthyf i, Prif Weinidog, nad oes argyfwng yn y sector bwyd. Rwyf i'n awgrymu i chi fod argyfwng yn y sector bwyd, fel y cyfeiriodd llywodraethwr Banc Lloegr ato ddoe, ond fe wnaeth eich Llywodraeth chi ddiystyru y syniad a gyflwynais i chi ynghylch trefnu uwchgynhadledd fwyd, i ddod â ffermwyr, proseswyr a manwerthwyr at ei gilydd er mwyn i ni allu trafod yn union yr hyn a oedd ei angen gan y Llywodraeth a phob sector yn y gadwyn fwyd i ymateb i'r pwysau unigryw sydd wedi dod i'r amlwg dros y tri mis diwethaf. Felly, yn absenoldeb cytundeb rhyngom ni ynghylch y termau yr oedd y llywodraethwr yn cyfeirio atyn nhw yn ei gyfarfod pwyllgor dethol yn y Trysorlys ddoe, a allwch chi amlinellu i mi ba gamau uniongyrchol y mae Llywodraeth Cymru wedi eu cymryd i gefnogi'r sector amaethyddol wrth wynebu'r pwysau anhygoel o ran prisiau ar fewnbynnau sy'n peryglu'r cyflenwad bwyd, wrth symud ymlaen, yn y chwech, 12 a 18 mis nesaf?
English: Well, just to reiterate what I said, Llywydd, because I don't want to have what I said last time either misunderstood or misrepresented, the point that was being put to me before was about a shortage of food being supplied through the shops to Welsh citizens, and we continue to have assurances from the UK Government that that is not the case, and that there are no imminent shortages of essential supplies. That is a different point to the point that the Member makes, which I think is a fair one about the inflationary pressures both at the shop end of the supply chain, but also in the costs that are falling to farmers. Now, we had a food summit only last week, which he may not have noticed; it was chaired by my colleague Jane Hutt. It brought together a whole range of interests to talk about inflation in the food supply chain, and how we in Wales can work together to support that. The wider picture can only be addressed on a UK-wide basis, and there are weekly meetings between the four nations where George Eustice, the lead Minister for the UK Government, takes part alongside Lesley Griffiths and Ministers from Scotland and representatives from Northern Ireland. And we are, therefore, working together to see how those pressures on seed prices, on fertiliser prices - . Those are all very fair points that the leader of the opposition makes and we'll tackle those on a four-nation basis, and Wales is always around the table when those discussions take place.
Welsh: Wel, i ailadrodd yr hyn a ddywedais i, Llywydd, oherwydd nid wyf i eisiau i'r hyn a ddywedais i'r tro diwethaf gael ei gamddeall na'i gamliwio, roedd y pwynt a oedd yn cael ei wneud i mi yn flaenorol yn ymwneud â phrinder bwyd yn cael ei gyflenwi drwy'r siopau i ddinasyddion Cymru, ac rydym ni'n parhau i gael sicrwydd gan Lywodraeth y DU nad yw hynny'n wir, ac nad oes unrhyw brinder cyflenwadau hanfodol ar y gorwel. Mae hwnnw yn bwynt gwahanol i'r pwynt y mae'r Aelod yn ei wneud, sydd, yn fy marn i, yn un teg am bwysau chwyddiant ym mhen siop y gadwyn gyflenwi, ond hefyd yn y costau y mae'n rhaid i ffermwyr eu hysgwyddo. Nawr, cawsom uwchgynhadledd fwyd dim ond yr wythnos diwethaf, efallai na wnaeth ei sylwi; cafodd ei chadeirio gan fy nghyd-Weinidog Jane Hutt. Daeth ag ystod eang o fuddiannau ynghyd i siarad am chwyddiant yn y gadwyn cyflenwi bwyd, a sut y gallwn ni yng Nghymru weithio gyda'n gilydd i gefnogi hynny. Dim ond ar sail y DU gyfan y gellir mynd i'r afael â'r darlun ehangach, a chynhelir cyfarfodydd wythnosol rhwng y pedair gwlad lle mae George Eustice, Gweinidog arweiniol Llywodraeth y DU, yn cymryd rhan ochr yn ochr â Lesley Griffiths a Gweinidogion o'r Alban a chynrychiolwyr o Ogledd Iwerddon. Ac rydym ni, felly, yn gweithio gyda'n gilydd i weld sut y mae'r pwysau hynny ar brisiau hadau, ar brisiau gwrtaith - . Maen nhw i gyd yn bwyntiau teg iawn y mae arweinydd yr wrthblaid yn eu gwneud a byddwn yn mynd i'r afael â nhw gyda'r pedair gwlad, ac mae Cymru bob amser o gwmpas y bwrdd pan gynhelir y trafodaethau hynny.