English: Diolch, Dirprwy Lywydd, and I formally move the motion in the name of Rhun ap Iorwerth. This is a timely debate, coming as it does on the day in which we've had a Brexit-heavy Queen's Speech, and in the week where formal negotiations between the UK and EU begin. It is also the week when the Welsh Government has elaborated further on proposals first announced in 'Securing Wales' Future', the joint White Paper between Plaid Cymru and the Welsh Government on upholding devolution and creating shared governance structures between the devolved nations and the UK Government following our withdrawal from the EU. Before going any further, Dirprwy Lywydd, I want to take the opportunity on behalf of Plaid Cymru to set the record straight following exchanges between the First Minister and my party leader yesterday on the issue of single market membership. Yesterday, the First Minister said, and I quote: 'her party has already agreed that you can't be a member of the single market without being a member of the EU. That is what we agreed, if she remembers'. In the strongest possible terms, I want to place on record that that is not true, it has never been true, and it never will be true either. Plaid Cymru's position, since the day after the referendum last year, has been for the UK to remain a member of the single market following our departure from the EU. On 21 September last year, we tabled a motion in this Assembly calling for such an outcome, which was, sadly, defeated, making this Parliament the first in these islands to back a so-called hard Brexit. The position of the Welsh Government was that single market membership did not exist outside the EU. That is not a position shared by Plaid Cymru. However, both parties engaged constructively in a process that led to the publication of the joint White Paper, recognising that 'full and unfettered access to the single market', the preferred term of the Welsh Government, and 'single market membership', the common short-hand term used by almost everyone else, were potentially one and the same in actuality. That is why, throughout the joint White Paper, a new term, 'single market participation', was adopted to accommodate both those positions. That provided the basis for respect and co-operation in the national interest. Llywydd, it is a matter of integrity for me that my position and the position of my party is not misrepresented, and it is a matter of deep regret that it was yesterday. It is important because the issue of single market membership is now the defining issue of our time. A Tory minority Government in Westminster, with a bloodied nose after the recent UK general election, has provided all of us who seek to avoid a hard Brexit with an opportunity to ensure a future relationship with the EU that upholds our economic interest and ensures a continued political partnership with our continental friends and allies - an opportunity that seemed remote just a few weeks ago. Indeed, I very much welcome a piece published in yesterday's 'The Guardian' by more than 50 politicians, calling for continued single market membership. Its authors included many from Wales, including Madeleine Moon, Stephen Doughty, Lord Hain, Ann Clwyd and Chris Bryant. Our motion today reaffirms this Assembly's commitment to the Welsh White Paper, which remains in my opinion the most comprehensive publication published in the UK for a future relationship with the EU, and the framework for defending the Welsh constitution. We note with deep regret that the UK Government to date remains unwilling to properly engage with devolved Governments and Parliaments for a Brexit that works for all. Indeed, it is a reflection of the unbalanced nature of this over-centralised and unequal union that the most important peace-time negotiations in history have commenced without full and proper negotiations between the nations of these islands having even been attempted, let alone concluded. The UK Government's wait-and-see approach I believe will be exposed very soon as being unsustainable, unfair, and unsatisfactory to the people of Wales. They cannot afford to wait and see when the fate of their jobs and their communities hangs in the balance.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd, ac rwy'n cynnig y cynnig yn ffurfiol yn enw Rhun ap Iorwerth. Mae hon yn ddadl amserol, yn dod fel y mae ar y diwrnod y cawsom Araith y Frenhines a oedd yn drwm o Brexit, ac yn ystod yr wythnos pan ddechreuodd trafodaethau ffurfiol rhwng y DU a'r UE. Dyma'r wythnos hefyd pan fo Llywodraeth Cymru wedi ymhelaethu ymhellach ar y cynigion a gyhoeddwyd gyntaf yn 'Diogelu Dyfodol Cymru', y Papur Gwyn ar y cyd rhwng Plaid Cymru a Llywodraeth Cymru ar gynnal datganoli a chreu strwythurau llywodraethu ar y cyd rhwng y gwledydd datganoledig a Llywodraeth y DU wedi inni adael yr UE. Cyn mynd ymhellach, DIrprwy Lywydd, hoffwn fachu ar y cyfle ar ran Plaid Cymru i egluro'r sefyllfa yn dilyn sylwadau rhwng y Prif Weinidog ac arweinydd fy mhlaid ddoe ar fater aelodaeth o'r farchnad sengl. Ddoe, dywedodd y Prif Weinidog, ac rwy'n dyfynnu: 'mae ei phlaid eisoes wedi cytuno na allwch chi fod yn aelod o'r farchnad sengl heb fod yn aelod o'r UE. Dyna'r hyn a gytunwyd gennym ni, os yw hi'n cofio hynny.' Yn y modd cryfaf posibl, rwyf am gofnodi nad yw hynny'n wir, nid yw erioed wedi bod yn wir, ac na fydd byth yn wir chwaith. Safbwynt Plaid Cymru, ers y diwrnod ar ôl y refferendwm y llynedd, yw y dylai'r DU barhau'n aelod o'r farchnad sengl yn dilyn ein hymadawiad â'r UE. Ar 21 Medi y llynedd, cyflwynwyd cynnig gennym yn y Cynulliad hwn yn galw am ganlyniad o'r fath, cynnig a gafodd ei drechu, yn anffodus, gan wneud y Senedd hon y gyntaf yn yr ynysoedd hyn i gefnogi'r hyn a elwir yn Brexit caled. Safbwynt Llywodraeth Cymru oedd nad oedd aelodaeth o'r farchnad sengl yn bodoli y tu allan i'r UE. Nid yw hwnnw'n safbwynt a rennir gan Blaid Cymru. Fodd bynnag, cymerodd y ddwy blaid ran adeiladol mewn proses a arweiniodd at gyhoeddi Papur Gwyn ar y cyd, yn cydnabod y gallai 'mynediad llawn a dirwystr at y farchnad sengl', yr ymadrodd a ffafriai Llywodraeth Cymru, ac 'aelodaeth o'r farchnad sengl', yr ymadrodd llaw-fer cyffredin a ddefnyddir gan bron bawb arall, fod yr un fath â'i gilydd mewn gwirionedd. Dyna pam, drwy gydol y Papur Gwyn ar y cyd, y mabwysiadwyd yr ymadrodd newydd, 'cymryd rhan yn y farchnad sengl', i ddarparu ar gyfer y ddau safbwynt hwnnw. Roedd yn darparu sylfaen ar gyfer parch a chydweithio er budd cenedlaethol. Llywydd, mae'n fater o onestrwydd i mi na ddylai fy safbwynt a safbwynt fy mhlaid gael eu camfynegi, ac mae'n destun gofid mawr fod hynny wedi digwydd ddoe. Mae'n bwysig am mai mater aelodaeth o'r farchnad sengl yw'r mater sy'n diffinio ein cyfnod bellach. Mae Llywodraeth leiafrifol Dorïaidd yn San Steffan, a'i thrwyn yn gwaedu ar ôl etholiad cyffredinol y DU yn ddiweddar, wedi rhoi cyfle i bob un ohonom sy'n ceisio osgoi Brexit caled sicrhau perthynas gyda'r UE yn y dyfodol sy'n cynnal ein budd economaidd ac yn sicrhau parhad yn y bartneriaeth wleidyddol gyda'n cyfeillion a'n cynghreiriaid ar y cyfandir - cyfle a oedd yn ymddangos yn bell ychydig wythnosau'n ôl. Yn wir, rwy'n croesawu'n fawr iawn y darn a gyhoeddwyd ddoe yn 'The Guardian' gan fwy na 50 o wleidyddion, yn galw am barhau ein haelodaeth o'r farchnad sengl. Roedd llawer o Gymru ymhlith ei awduron, yn cynnwys Madeleine Moon, Stephen Doughty, yr Arglwydd Hain, Ann Clwyd a Chris Bryant. Mae ein cynnig heddiw yn ailddatgan ymrwymiad y Cynulliad hwn i'r Papur Gwyn yng Nghymru, y cyhoeddiad mwyaf cynhwysfawr a gyhoeddwyd hyd yma yn y DU yn fy marn i ar y berthynas gyda'r UE yn y dyfodol, a'r fframwaith ar gyfer diogelu cyfansoddiad Cymru. Rydym yn nodi gyda gofid mawr fod Llywodraeth y DU yn parhau i fod yn amharod ar hyn o bryd i ymgysylltu'n briodol â'r Llywodraethau a'r Seneddau datganoledig ar Brexit sy'n gweithio i bawb. Yn wir, mae'n adlewyrchiad o natur anghytbwys yr undeb gorganolog ac anghyfartal hwn fod y trafodaethau pwysicaf a gafwyd erioed mewn cyfnod o heddwch wedi cychwyn heb fod unrhyw gynnig wedi'i wneud hyd yn oed ar drafodaethau llawn a phriodol rhwng gwledydd yr ynysoedd hyn, heb sôn am fod wedi'u cwblhau. Credaf y bydd ymagwedd aros i weld Llywodraeth y DU yn cael ei hamlygu'n fuan iawn fel un sy'n anghynaladwy, yn annheg ac yn anfoddhaol i bobl Cymru. Ni allant fforddio aros i weld pan fo tynged eu swyddi a'u cymunedau yn y fantol.