English: I think, on the latter point, you should follow the scientific evidence - I would commend that. I think it is slightly perverse for a Member to quote the need to follow scientific evidence and then throw into the debate something that has certainly not been examined by the committee, or the Welsh Government by the sound of it. But, as I said, evidence has to be taken seriously when it's robust. I welcome the target setting. I think that's very important, that we set a national target and then we have the interim targets for the three regions. I do think it's important that we emphasise that, in the two regions that unfortunately are not very close to TB-free status, every effort over the period of the target will be taken, and that we will not let up. Our determination is to have a Wales free of bovine TB. So, I think they need reassurance because I think some feel that if north Wales is designated TB-free then the whole issue gets lessened on an all-Wales basis. I know that's not your intention, but it is something that is mentioned by the farmers unions for instance, so we need to keep that in mind. I think that trapping, testing, and removing infected badgers in high-risk areas is appropriate. Surely, it would be an odd animal welfare decision to release those badgers back into the wild if they are found to be heavily diseased. So, I do think this is an appropriate approach. The committee did find here evidence, both in England but also around the world, that some removal in the wildlife reservoir is appropriate, and, again, we're always open to the evidence. I think the new strategy needs to be effectively monitored and evaluated. The committee looked at this in great detail and I welcome the fact that you're going to make regular, possibly annual - you're yet to decide that - statements, and I think it's an appropriate thing for the Assembly to return to on that basis as well. I will just say, about adequate compensation, I think one way that we can respond to this disaster, really - if you look at a map of TB spread in the 1960s and look at it now, it is a truly dismal advance the disease has taken over that time. But, one thing we could do, as we progress to disease-free status, is improve the quality of the stock, and here pedigree breeding is important. So, I would ask you to look at that one very carefully, because that was specifically raised with us in committee.
Welsh: Rwy'n credu, ar y pwynt olaf, y dylech ddilyn y dystiolaeth wyddonol - byddwn i'n cymeradwyo hynny. Rwy'n credu ei bod braidd yn rhyfedd bod Aelod yn dyfynnu'r angen i ddilyn tystiolaeth wyddonol ac yna'n taflu rhywbeth i'r ddadl nad yw wedi ei archwilio gan y pwyllgor yn sicr, nac, fe ymddengys, gan Lywodraeth Cymru. Ond, fel y dywedais i, mae'n rhaid cymryd tystiolaeth o ddifrif pan fo'n gadarn. Rwy'n croesawu'r ffaith bod targedau wedi'u gosod. Rwy'n credu bod hynny'n bwysig iawn, ein bod yn gosod targed cenedlaethol ac wedyn bod gennym dargedau interim ar gyfer y tri rhanbarth. Rwy'n credu ei bod yn bwysig ein bod ni'n pwysleisio, yn y ddau ranbarth nad ydyn nhw, yn anffodus, yn agos iawn at statws heb TB, y gwneir pob ymdrech yn ystod cyfnod y targed, ac na fyddwn yn ildio. Rydym ni wedi penderfynu cael Cymru heb TB buchol. Felly, rwy'n credu bod angen sicrwydd arnyn nhw gan fy mod yn credu bod rhai o'r farn os bydd y gogledd yn cael ei dynodi yn ardal heb TB, yna bydd y mater yn colli ei bwysigrwydd ar sail Cymru gyfan. Rwy'n gwybod nad dyna yw eich bwriad, ond mae'n rhywbeth sy'n cael ei grybwyll gan undebau'r ffermwyr er enghraifft, felly mae angen i ni gadw hynny mewn cof. Credaf ei bod yn briodol trapio, profi, a chael gwared ar foch daear wedi'u heintio mewn ardaloedd risg uchel. Yn sicr, byddai'n benderfyniad rhyfedd ar y naw o ran lles anifeiliaid i ryddhau'r moch daear hynny yn ôl i'r gwyllt os ceir eu bod yn heintus iawn. Felly, rwy'n credu bod hwn yn ddull priodol. Daeth y pwyllgor o hyd i dystiolaeth yn hyn o beth, yn Lloegr ond hefyd ledled y byd, fod rhywfaint o ymwared yn briodol yn y gronfa bywyd gwyllt, ac, unwaith eto, rydym yn agored i'r dystiolaeth bob amser. Rwy'n credu bod angen monitro a gwerthuso'r strategaeth newydd yn effeithiol. Edrychodd y pwyllgor ar hynny'n fanwl iawn ac rwy'n croesawu'r ffaith eich bod yn mynd i wneud datganiadau rheolaidd, blynyddol o bosibl - nid ydych wedi penderfynu hynny eto - ac rwy'n credu ei bod yn beth priodol i'r Cynulliad ddychwelyd ato ar y sail honno hefyd. A gaf i ddweud, am iawndal digonol, rwy'n credu mai un ffordd y gallwn ymateb i'r drychineb hon, mewn gwirionedd - os edrychwch chi ar fap o ledaeniad TB yn y 1960au ac yn edrych ar y sefyllfa yn awr, mae'r clefyd wedi lledaenu yn ofnadwy dros y cyfnod hwnnw. Ond, un peth y gallem ni ei wneud, wrth i ni symud ymlaen tuag at statws heb TB, yw gwella ansawdd y stoc, ac yn hyn o beth mae bridio pedigri yn bwysig. Felly, byddwn yn gofyn i chi ystyried hynny'n ofalus iawn, gan fod hynny wedi'i godi'n benodol gyda ni yn y pwyllgor.