English: I'm just coming on to the 10 year point. I'm not going to be drawn on 'shortly', because we're in negotiation about Plenary time for it, but very shortly - we are aware of the urgency of it. So, as I was saying, although not legally required, NRW seek approval from their felling licence team to ensure their plans conform to the UK forestry standard. Further site surveys are undertaken before felling operations commence and, if necessary, further mitigation measures can be given to the contractor. At this point in time, I wanted to say that we've had a number of conversations with NRW since we took office in May, myself and my colleague Lee Waters. I'm not aware, Rhun, of letters outstanding to yourself, so if you'd like to draw my attention back to them I'd be grateful, because as far as I'm aware I don't have a backlog. Something's gone wrong there, so if you could draw my attention to them I'd be grateful. One of the considerations that we are discussing is how close to the actual felling operation a resurvey of the site for differing habitat conditions from the original survey should be, and what factors they have to take into account in order to trigger that. You wouldn't want to do that for every one, but there will be factors to take into account. So, just to say that we're having conversations along those lines. One of the take-homes from COP26 for us was a conversation with other what are called subnational UN states such as Quebec on changes to forestry practice where clear felling no longer takes place and canopy cover is maintained at all times, even in productive sustainable timber forests. We're very keen that NRW shift to that method of production as fast as we can. That can't be done overnight. I can't make that happen tomorrow morning. And there are lots of other conditions that pertain across Welsh woodlands, including needing to take measures to stop the spread of disease. We still have monocultural pine forests and so on. So, it won't be overnight, but we're very aware of the need to do that. Indeed, we're very plugged in to the global effort to have continuous canopy cover for habitat protection, whilst having a productive timber industry. So, we're very definitely on the case of doing that. We also have a consideration of the cumulative impact of felling on habitat as part of the felling licence regime. This is where we don't just consider what happens if we fell this stand of trees without considering what will happen to pressure on that stand of trees over there, which may still be there but will have dislocated wildlife arriving at it. I was very keen, during the curlew conservation plan launch, to engage with people looking to protect grassland areas about what happens to edge-of-grassland areas with forest in them if felling takes place elsewhere in the habitat and the kinds of predators that are moved across that then predate on the grassland. We all know this, Deputy Presiding Officer, but this is a very complex ecosystem we're talking about. It's not just this bit, it all interacts. So, we're very keen that NRW takes account of those cumulative impacts and account of the needs of species in relation to existing and new applications for felling licenses, as well as their own internal forest resource plans. To assist in that process, we've now got a formal data-sharing agreement with local records centres across Wales to update their own GIS database with new survey data. We've also issued a contract to monitor and assess red squirrel populations on Anglesey, which is due to complete in spring 2022. Red squirrels are already monitored at the other two focal sites that Members have mentioned, in Clocaenog and in mid Wales. If we are to fully benefit from the contribution our woodlands can make to both the nature and climate emergencies, we do need to plant and manage more trees. We will need to strike the right balance in doing this to enable effective woodland management and planting that meets our needs for habitat improvement and biodiversity, as well as providing timber for low-carbon housing, for example. Deputy Presiding Officer, in closing, we absolutely recognise the need for clear guidance on how and when the new powers arising from amendments to the Forestry Act will be used. NRW will be publishing draft guidance ahead of the legislation very shortly. Diolch.
Welsh: Rwy'n dod at y pwynt ynglŷn â 10 mlynedd. Nid wyf yn mynd i ddweud mwy nag 'yn fuan', oherwydd rydym yn trafod amser ar ei gyfer yn y Cyfarfod Llawn, ond yn fuan iawn - rydym yn ymwybodol o'r brys. Felly, fel roeddwn yn dweud, er nad oes ei angen yn gyfreithiol, mae CNC yn gofyn am gymeradwyaeth gan eu tîm trwyddedu cwympo coed i sicrhau bod eu cynlluniau'n cydymffurfio â safon coedwigaeth y DU. Cynhelir arolygon pellach o safleoedd cyn i weithrediadau cwympo coed ddechrau ac os oes angen, gellir rhoi mesurau lliniaru pellach i'r contractwr. Ar y pwynt hwn, roeddwn am ddweud ein bod wedi cael nifer o sgyrsiau gydag CNC ers i ni ddod i rym ym mis Mai, fy nghyd-Aelod, Lee Waters, a minnau. Nid wyf yn ymwybodol, Rhun, o lythyrau sydd i ddod i chi, felly os hoffech dynnu fy sylw'n ôl atynt, byddwn yn ddiolchgar, oherwydd hyd y gwn i, nid oes gennyf ôl-groniad. Mae rhywbeth wedi mynd o'i le yno, felly byddwn yn ddiolchgar pe gallwch dynnu fy sylw atynt. Un o'r ystyriaethau rydym yn eu trafod yw pa mor agos at y gwaith cwympo ei hun y dylid cael ail adolygiad o'r safle ar gyfer amodau cynefin gwahanol o'r arolwg gwreiddiol, a pha ffactorau y mae'n rhaid iddynt eu hystyried er mwyn rhoi hynny ar waith. Ni fyddech am wneud hynny ar gyfer pob un, ond bydd ffactorau i'w hystyried. Felly, dim ond dweud ein bod yn cael sgyrsiau ar faterion o'r fath. Un o'r pethau a ddysgwyd gennym o COP26 oedd sgwrs â'r hyn a elwir yn wladwriaethau is-genedlaethol eraill y Cenhedloedd Unedig megis Quebec ar newidiadau i arferion coedwigaeth lle nad yw cwympo clir yn digwydd mwyach a lle cedwir gorchudd canopi bob amser, hyd yn oed mewn coedwigoedd pren cynaliadwy cynhyrchiol. Rydym yn awyddus iawn i CNC symud at y dull cynhyrchu hwnnw mor gyflym ag y gallwn. Nid oes modd gwneud hynny dros nos. Ni allaf wneud i hynny ddigwydd bore yfory. Ac mae llawer o amodau eraill sy'n berthnasol i goetiroedd Cymru, gan gynnwys yr angen i roi camau ar waith i atal lledaeniad clefydau. Mae'n dal i fod gennym goedwigoedd pinwydd ungnwd ac yn y blaen. Felly, ni fydd yn digwydd dros nos, ond rydym yn ymwybodol iawn o'r angen i wneud hynny. Yn wir, rydym yn ymrwymedig iawn i'r ymdrech fyd-eang i gael gorchudd canopi parhaus ar gyfer diogelu cynefinoedd, gan gynnal diwydiant pren cynhyrchiol ar yr un pryd. Felly, rydym yn sicr yn awyddus i wneud hynny. Rydym hefyd yn ystyried effaith gronnol cwympo coed ar gynefinoedd fel rhan o drefn y drwydded gwympo coed. Rydym yn gwneud mwy nag ystyried beth sy'n digwydd pe baem yn cwympo'r clwstwr hwn o goed heb ystyried beth fydd yn digwydd i roi pwysau ar y clwstwr o goed draw acw, a allai fod yno o hyd ond a fydd yn dod yn gyrchle i fywyd gwyllt wedi'i ddadleoli. Yn ystod lansiad cynllun cadwraeth y gylfinir, roeddwn yn awyddus iawn i ymgysylltu â phobl sy'n awyddus i warchod glaswelltir ynglŷn â'r hyn sy'n digwydd i ymylon glaswelltiroedd gyda choedwigoedd ynddynt os bydd cwympo'n digwydd mewn mannau eraill yn y cynefin a'r mathau o ysglyfaethwyr sy'n cael eu symud ar eu traws ac yna'n ysglyfaethu ar y glaswelltir. Mae pawb ohonom yn gwybod hyn, Ddirprwy Lywydd, ond mae'r ecosystem rydym yn siarad amdani'n gymhleth iawn. Mae'n fwy na'r darn hwn o dir, mae'r cyfan yn rhyngweithio. Felly, rydym yn awyddus iawn i CNC ystyried yr effeithiau cronnol hynny ac ystyried anghenion rhywogaethau mewn perthynas â cheisiadau presennol a newydd am drwyddedau cwympo coed, yn ogystal â'u cynlluniau adnoddau coedwigoedd mewnol eu hunain. Er mwyn cynorthwyo gyda'r broses honno, mae gennym bellach gytundeb rhannu data ffurfiol gyda chanolfannau cofnodion lleol ledled Cymru i ddiweddaru eu cronfa ddata system gwybodaeth ddaearyddol eu hunain gyda data arolwg newydd. Rydym hefyd wedi cyhoeddi contract i fonitro ac asesu poblogaethau o wiwerod coch ar Ynys Môn, a fydd yn cael ei gwblhau yng ngwanwyn 2022. Mae gwiwerod coch eisoes yn cael eu monitro yn y ddau safle canolog arall y mae'r Aelodau wedi sôn amdanynt, yng Nghlocaenog ac yng nghanolbarth Cymru. Os ydym am elwa'n llawn o'r cyfraniad y gall ein coetiroedd ei wneud i natur ac argyfyngau hinsawdd, mae angen inni blannu a rheoli mwy o goed. Bydd angen inni sicrhau'r cydbwysedd cywir wrth wneud hyn er mwyn gallu rheoli a phlannu coetiroedd yn effeithiol i ddiwallu ein hangen i wella cynefinoedd a bioamrywiaeth, yn ogystal â darparu pren ar gyfer tai carbon isel, er enghraifft. Ddirprwy Lywydd, wrth gloi, rydym yn llwyr gydnabod yr angen am ganllawiau clir ar sut a phryd y defnyddir y pwerau newydd sy'n deillio o welliannau i'r Ddeddf Coedwigaeth. Bydd CNC yn cyhoeddi canllawiau drafft cyn y ddeddfwriaeth yn fuan iawn. Diolch.