English: I move amendments 5, 9, 10, 11, 12 and 13. These specify 26 August as the latest date until when an election can be delayed. As I said yesterday during Stage 2 proceedings, a six-month delay to the scheduled election on 6 May is too long. The National Assembly for Wales usually sat for four-year terms and the Senedd sits for five. A delay until bonfire night would take us halfway through a sixth year. There is no mandate from the people of Wales for that. Indeed, I - and I'm sure all Members I've spoken with at least - am receiving e-mails from concerned members of the public, anxious that their right to vote on 6 May might be taken away from them. I've not received a single e-mail from somebody supporting that concept. We know that the risks presented by coronavirus and its variants are highest in the winter months, and the annual risks to the NHS are greatest in the winter months. I can understand if there was a sharp rise in cases and the weekly incidence rate per 100,000 rose to the level we saw in December, for example, there would be a case for delaying the election until the summer. But surely we would not seek to delay it until the winter, when risks are greater, or introduce legislation enabling that to happen. We accept the Minister's argument that our proposed amendment yesterday would have meant an election could have potentially clashed with the September school return, which is why we've instead proposed 26 August, although clearly the summer months of June or July would be preferable if there had to be any delay at all. Holding an election during a holiday period should not be an impediment to either the effective administration of the election or voter turnout. There is no practical merit in the arguments to the opposite, given the wider provisions within this Bill and existing wider provisions for alternative means of voting if required. The real issue is that voter turnout at devolved elections has always been low, and we have a collective responsibility to address that regardless. The position of the Welsh Conservatives is still clear: we want to see the scheduled election on 6 May go ahead, just as elections are taking place in other parts of the world during this pandemic, and are scheduled to continue doing so. If the election must be delayed because, for instance, we are in an alert level 4 lockdown, that delay should be as short as possible so that the people of Wales can elect a new Welsh Government of their choosing. I urge Members to support this accordingly.
Welsh: Rwy'n cynnig gwelliannau 5, 9, 10, 11, 12 a 13. Mae'r rhain yn nodi mai 26 Awst yw'r dyddiad diweddaraf y gellir gohirio etholiad. Fel y dywedais ddoe yn ystod trafodion Cyfnod 2, mae gohiriad o chwe mis i'r etholiad a drefnwyd ar 6 Mai yn rhy hir. Arferai Cynulliad Cenedlaethol Cymru eistedd am dymor o bedair blynedd ac mae'r Senedd yn eistedd am bump. Byddai gohirio tan noson tân gwyllt yn mynd â ni hanner ffordd drwy chweched flwyddyn. Ni chafwyd mandad gan bobl Cymru ar gyfer hynny. Yn wir, rwyf fi - ac rwy'n siŵr yr holl Aelodau rwyf wedi siarad â hwy o leiaf - yn cael negeseuon e-bost gan aelodau pryderus o'r cyhoedd, yn poeni y gallai eu hawl i bleidleisio ar 6 Mai gael ei dwyn oddi arnynt. Ni chefais unrhyw e-bost gan rywun sy'n cefnogi'r cysyniad hwnnw. Gwyddom fod y risgiau a gyflwynir gan coronafeirws a'i amrywolion ar eu huchaf yn ystod misoedd y gaeaf, ac mae'r risgiau blynyddol i'r GIG ar eu huchaf yn ystod misoedd y gaeaf. Gallaf ddeall pe bai cynnydd sydyn mewn achosion a bod y gyfradd wythnosol o achosion ym mhob 100,000 yn codi i'r lefel a welsom ym mis Rhagfyr, er enghraifft, y byddai achos dros ohirio'r etholiad tan yr haf. Ond does bosibl y byddem yn ceisio ei ohirio tan y gaeaf, pan fydd y risgiau'n fwy, neu'n cyflwyno deddfwriaeth sy'n galluogi hynny i ddigwydd. Rydym yn derbyn dadl y Gweinidog y byddai'r gwelliant a gynigiwyd gennym ddoe wedi golygu y gallai etholiad fod wedi gwrthdaro â dychweliad plant i'r ysgol ym mis Medi, a dyna pam ein bod wedi cynnig 26 Awst yn lle hynny, er ei bod yn amlwg y byddai misoedd yr haf, mis Mehefin neu fis Gorffennaf, yn well pe bai'n rhaid gohirio o gwbl. Ni ddylai cynnal etholiad yn ystod cyfnod gwyliau fod yn rhwystr i weinyddu'r etholiad yn effeithiol nac i'r nifer sy'n pleidleisio. Nid oes unrhyw rinwedd ymarferol yn y dadleuon i'r gwrthwyneb, o ystyried y darpariaethau ehangach yn y Bil hwn a'r darpariaethau ehangach presennol ar gyfer dulliau pleidleisio amgen os oes angen. Y broblem go iawn yw bod nifer y rhai sy'n pleidleisio mewn etholiadau datganoledig wedi bod yn isel erioed, ac mae gennym gyfrifoldeb cyfunol i fynd i'r afael â hynny beth bynnag. Mae sefyllfa'r Ceidwadwyr Cymreig yn dal yn glir: rydym am weld yr etholiad a drefnwyd ar 6 Mai yn mynd rhagddo, yn union fel y mae etholiadau'n cael eu cynnal mewn rhannau eraill o'r byd yn ystod y pandemig hwn, a disgwylir iddynt barhau i wneud hynny. Os oes rhaid gohirio'r etholiad oherwydd ein bod mewn cyfyngiadau symud lefel rhybudd 4 er enghraifft, dylai'r gohiriad hwnnw fod mor fyr â phosibl fel y gall pobl Cymru ethol Llywodraeth newydd o'u dewis i Gymru. Rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi hyn felly.