techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you, Deputy Llywydd. I welcome the opportunity to open the debate on the Children's Commissioner for Wales's annual report 2015-16. This report underlines the importance of the commissioner's role in championing the rights of children and young people in Wales. It reflects her first full year in post and sets out many achievements. It also demonstrates her clear independence of both the Welsh Government and the Assembly. That independence is underpinned by the separation of the Government's responsibility for the commissioner from the Assembly's ability to hold her to account. We will, therefore, be opposing Plaid Cymru's amendment 2, which would combine responsibility and accountability in the hands of the Assembly.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n croesawu'r cyfle i agor y ddadl ar adroddiad blynyddol Comisiynydd Plant Cymru ar gyfer 2015-16. Mae'r adroddiad hwn yn tanlinellu pwysigrwydd swyddogaeth y comisiynydd wrth hyrwyddo hawliau plant a phobl ifanc yng Nghymru. Mae'n adlewyrchu ei blwyddyn lawn gyntaf yn y swydd ac mae'n nodi llawer o gyflawniadau. Mae hefyd yn dangos ei annibyniaeth glir o Lywodraeth Cymru a'r Cynulliad. Yn sylfaen i'r annibyniaeth honno y mae'r ffaith bod cyfrifoldeb y Llywodraeth ar gyfer y comisiynydd wedi ei wahanu o allu'r Cynulliad i'w dwyn hi i gyfrif. Byddwn, felly, yn gwrthwynebu gwelliant 2 Plaid Cymru, a fyddai'n cyfuno'r cyfrifoldeb a'r atebolrwydd yn nwylo'r Cynulliad.
English: I fully support the vision for Wales that Sally Holland, the new Children's Commissioner for Wales, has, where she states that all children and young people should have an equal chance to be the best they can be. We all want that for children and young people in Wales and the rest of the UK. At the minute, it's too early to give a view on whether the post itself and attendant costs are beneficial to children and young people in Wales. Only time will tell. However, the most telling response will be that of the children of Wales themselves and their feedback. I just wanted to point out one element of the report that is close to my heart, which is page 37 and the piece on school closure consultation. Pupils, via their school council, wrote to the commissioner complaining about their dissatisfaction with the consultation process run by the local authority in relation to school closure proposals. The children felt that the consultation process was poorly run, and they didn't feel that their voices had been heard. It seems, from reading the report, that the school was still closed anyway, and that the most the pupils got from this was that their voices were heard as regards transition arrangements to their new school. The question I would like to know the answer to is this: whether this means that local authorities, the majority of whom are Labour in Wales, just don't listen to people and children in their home areas. Are the Welsh Government conceding here that pupils only get their voices heard via a children's commissioner? It's a very poor show if that's the case.
Welsh: Rwy'n llwyr gefnogi'r weledigaeth ar gyfer Cymru sydd gan Sally Holland, Comisiynydd Plant newydd Cymru, sy'n nodi y dylai pob plentyn a pherson ifanc gael cyfle cyfartal i fod y gorau y gallant fod. Rydym i gyd yn dymuno hynny ar gyfer plant a phobl ifanc yng Nghymru a gweddill y DU. Ar y funud, mae'n rhy gynnar i roi barn ar p'un a yw'r swydd ei hun a'r costau cysylltiedig yn fuddiol i blant a phobl ifanc yng Nghymru. Dim ond amser a ddengys. Fodd bynnag, yr ymateb mwyaf trawiadol fydd ymateb plant Cymru eu hunain a'u hadborth. Roeddwn i eisiau nodi un elfen o'r adroddiad sy'n agos at fy nghalon, sef tudalen 37 a'r darn ar ymgynghoriad i gau ysgol. Ysgrifennodd disgyblion, trwy eu cyngor ysgol, at y comisiynydd yn cwyno am eu hanfodlonrwydd â'r broses ymgynghori a weithredwyd gan yr awdurdod lleol yn gysylltiedig â chynigion i gau ysgolion. Roedd y plant o'r farn bod y broses ymgynghori wedi ei chynnal yn wael, ac roeddynt o'r farn nad oedd eu lleisiau wedi'u clywed. Mae'n ymddangos, o ddarllen yr adroddiad, bod yr ysgol wedi ei chau beth bynnag, a'r mwyaf a gafodd y disgyblion o hyn oedd bod eu lleisiau wedi cael eu clywed o ran y trefniadau i drosglwyddo i'w hysgol newydd. Y cwestiwn yr hoffwn i wybod yr ateb iddo yw hwn: a yw hyn yn golygu nad yw awdurdodau lleol, y rhan fwyaf ohonynt yn rhai Llafur yng Nghymru, yn gwrando ar bobl a phlant yn ardal eu cartrefi. A yw Llywodraeth Cymru yn cyfaddef yma mai trwy'r comisiynydd plant yn unig y caiff lleisiau'r disgyblion eu clywed? Os felly, mae'n hynny'n sefyllfa wael iawn.
English: I speak in this debate today in my capacity as Chair of the Constitutional and Legislative Affairs Committee. At the end of the fourth Assembly, the committee suggested in its legacy report that we should consider exploring issues surrounding the appointment and accountability of commissioners. It did so because it saw these as important matters of constitutional principle. Following our report on the Wales Bill, we have started to address our forward work programme and, as part of that process, we've been considering the merits of undertaking some work on the appointment and accountability of commissioners. As a first step in this process, we held an informal, productive meeting with some experts yesterday. While we have not fully formed our thinking on these issues, I thought it appropriate to draw the Assembly's attention to the likelihood of the committee taking forward work in this area. With the approval of the Business Committee, I intend to make a committee statement on our agreed way forward in due course. Thank you very much.
Welsh: Rwy'n siarad yn y ddadl hon heddiw yn fy swydd fel Cadeirydd y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol. Ar ddiwedd y pedwerydd Cynulliad, awgrymodd y pwyllgor yn ei adroddiad etifeddiaeth y dylem ystyried archwilio materion ynghylch penodiad ac atebolrwydd comisiynwyr. Fe wnaeth hyn oherwydd ei fod yn gweld y rhain fel materion o egwyddor gyfansoddiadol. Yn dilyn ein hadroddiad ar Fil Cymru, rydym wedi dechrau mynd i'r afael â'n blaenraglen waith, ac, fel rhan o'r broses honno, rydym wedi bod yn ystyried ymgymryd â pheth gwaith ynghylch penodiad ac atebolrwydd comisiynwyr. Fel cam gyntaf o'r broses honno, fe gafwyd cyfarfod anffurfiol a chynhyrchiol ddoe gyda rhai arbenigwyr yn y maes. Er nad ydym eto wedi datblygu ein syniadau yn llawn ar y materion hyn, roeddwn yn meddwl ei bod yn briodol tynnu sylw'r Cynulliad at y tebygolrwydd y bydd y pwyllgor yn bwrw ymlaen â gwaith yn y maes hwn. Gyda chymeradwyaeth y Pwyllgor Busnes, rwy'n bwriadu gwneud datganiad pwyllgor yn ei dro ar y ffordd yr ydym wedi cytuno i fwrw ymlaen â'r gwaith. Diolch yn fawr.
English: I call on the Cabinet Secretary for Communities and Children to respond to the debate.
Welsh: Galwaf ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant i ymateb i'r ddadl.
English: The proposal is to agree amendment 1. Does any Member object? [Objection.] I will defer voting under this item until voting time.
Welsh: Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 1? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Gohiriaf y bleidlais ar yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
English: We've now reached voting time. Unless three Members wish for the bell to be rung, I will proceed directly to voting time.
Welsh: Rŷm ni'n cyrraedd, felly, y cyfnod pleidleisio. Oni bai bod tri Aelod yn dymuno imi ganu'r gloch, rydw i'n symud yn syth i'r cyfnod pleidleisio.
English: I call for a vote on amendment 1 on the Children's Commissioner for Wales's annual report, the amendment tabled in the name of Rhun ap Iorwerth. Open the vote. Close the vote. In favour, eight, no abstentions, 35 against. The amendment is not agreed.
Welsh: Rwy'n galw am bleidlais ar welliant 1 ar adroddiad blynyddol Comisiynydd Plant Cymru, y gwelliant a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid, wyth, yn ymatal, neb, 35 yn erbyn. Mae'r gwelliant wedi ei wrthod.
English: I call now for a vote on amendment 2, tabled in the name of Rhun ap Iorwerth. Open the vote. Close the vote. In favour, 18, no abstentions, 25 against. Therefore, amendment 2 is not agreed.
Welsh: Rydw i'n galw nawr am bleidlais ar welliant 2 a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid, 18, neb yn ymatal, 25 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 2 wedi ei wrthod.
English: I call therefore for a vote on the motion. Open the vote. Close the vote. In favour, 43, no abstentions, none against. Therefore, the motion is agreed.
Welsh: Rydw i'n galw, felly, am bleidlais ar y cynnig. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid, 43, neb yn ymatal, neb yn erbyn. Felly, mae'r cynnig wedi ei dderbyn
English: That brings today's proceedings to an end.
Welsh: Dyna ddiwedd y trafodion am y diwrnod heddiw.
English: The first item on our agenda this afternoon is questions to the Cabinet Secretary for Communities and Children, and the first question, Suzy Davies.
Welsh: Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni y prynhawn yma yw'r cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant, a'r cwestiwn cyntaf, Suzy Davies.
English: The Communities First evaluation by Ipsos MORI in 2015 recognised that Communities First clusters are engaging with a range of local and national partners, who are essential to the delivery of the programme. These partners include communities, the third and the statutory sectors.
Welsh: Roedd y gwerthusiad a wnaed gan Ipsos MORI o Cymunedau yn Gyntaf yn 2015 yn cydnabod bod clystyrau Cymunedau yn Gyntaf yn ymgysylltu ag ystod o bartneriaid lleol a chenedlaethol, sy'n hanfodol i gyflawniad y rhaglen. Mae'r partneriaid hyn yn cynnwys cymunedau, y trydydd sector a'r sector statudol.
English: Thank you for that, Cabinet Secretary. The activities of Communities First weren't popular with town and community councils on all occasions, or indeed with some local groups, and I'm not the only one who heard about community activists, about tanks on lawns and takeovers, and so on. Now, I don't care who's right or wrong in this, but I am concerned that a silo mindset and an unwillingness to share responsibility has become rooted in some cases. Do you believe, with the mechanism of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, that it's possible to trust the organisations already in existence within our communities to share power and responsibility for enhancing the power of communities to deal more directly with their own challenges without the need for an artificial creation such as Communities First?
Welsh: Diolch am hynny, Ysgrifennydd Cabinet. Nid oedd gweithgareddau Cymunedau'n Gyntaf yn boblogaidd gyda chynghorau tref neu gymuned bob tro, neu'n wir gyda rhai grwpiau lleol. Ac nid fi yw'r unig un a oedd yn clywed am actifyddion cymunedol, am danciau yn parcio ar lawntiau ac yn cymryd drosodd, ac yn y blaen. Nawr, nid oes dim ots gyda fi pwy sy'n gywir neu'n anghywir, ond rwy'n pryderu bod meddylfryd seilo ac amharodrwydd i rannu cyfrifoldeb wedi ymwreiddio mewn rhai achosion. A ydych chi'n meddwl, gyda mecanwaith Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, ei bod hi'n bosibl i ymddiried yn y sefydliadau sydd eisoes yn bodoli yn ein cymunedau i rannu grym a chyfrifoldeb am wella gallu y gymuned i ymdrin yn fwy uniongyrchol â'i heriau ei hun, heb yr angen am luniad artiffisial fel Cymunedau'n Gyntaf?
English: I think we've got to recognise Communities First programmes have done some great work in many constituencies around Wales. There are some great examples of partnership working. As you will be aware, I've made a very clear statement that I will be reviewing the Communities First programme, and making a statement in the early new year about the future of that particular programme.
Welsh: Credaf fod angen i ni gydnabod bod rhaglenni Cymunedau yn Gyntaf wedi gwneud gwaith gwych mewn llawer o etholaethau ledled Cymru. Ceir rhai enghreifftiau gwych o weithio mewn partneriaeth. Fel y gwyddoch, rwyf wedi gwneud datganiad clir iawn y byddaf yn adolygu rhaglen Cymunedau yn Gyntaf, ac yn gwneud datganiad yn gynnar yn y flwyddyn newydd ynghylch dyfodol y rhaglen benodol honno.
English: I very much appreciate the work done by Communities First in Swansea East and hope that that work on improving health, educational attainment, reducing fixed outgoings, and finding employment will continue. How does the Cabinet Secretary see the role of local councils and public service boards in building resilient communities and continuing these much-needed and very good schemes?
Welsh: Rwy'n gwerthfawrogi'r gwaith a wnaed gan Cymunedau yn Gyntaf yn Nwyrain Abertawe a gobeithiaf y bydd y gwaith ar wella iechyd, cyrhaeddiad addysgol, lleihau alldaliadau sefydlog, a dod o hyd i waith yn parhau. Ym marn Ysgrifennydd y Cabinet, beth yw rôl y cynghorau lleol a'r byrddau gwasanaethau cyhoeddus wrth adeiladu cymunedau gwydn a pharhau'r cynlluniau ardderchog ac angenrheidiol hyn?
English: Thank you, Mike, for your question. You are, and continue to be, a great advocate for Communities First in your particular area. Local authorities have a crucial role in building resilient communities, as place shapers as well as service providers. Local councillors are elected to represent their communities, so they also have a key role to play. Partnership is key for the delivery of good service.
Welsh: Diolch am eich cwestiwn, Mike. Rydych yn parhau i fod yn eiriolwr gwych ar ran Cymunedau yn Gyntaf yn eich ardal benodol. Mae gan awdurdodau lleol rôl hanfodol yn adeiladu cymunedau gwydn, fel llunwyr lleoedd yn ogystal â darparwyr gwasanaethau. Mae cynghorwyr lleol yn cael eu hethol i gynrychioli eu cymunedau, felly mae ganddynt hwythau hefyd rôl allweddol i'w chwarae. Mae gweithio mewn partneriaeth yn allweddol ar gyfer darparu gwasanaeth da.
English: Following the recent announcement of the Cabinet Secretary, some people have contacted me as they are very keen to protect some specific aspects of the work of Communities First for the future. Môn CF in Holyhead, for example, are very proud of several aspects of the work that they've been undertaking in the town, and I congratulate them on that work. They have emphasised that they're willing to work constructively towards a new system. But how can the Government ensure that example of good practice from Communities First is recognised and protected, and disseminated to other areas on Ynys Môn and other parts of Wales under the new system?
Welsh: Yn dilyn cyhoeddiad diweddar yr Ysgrifennydd Cabinet, mae rhai wedi cysylltu efo fi yn eiddgar i warchod elfennau penodol o waith presennol Cymunedau'n Gyntaf yn y dyfodol. Mae Cymunedau'n Gyntaf Môn CF yng Nghaergybi, er enghraifft, yn falch iawn o nifer o agweddau o'r gwaith y maen nhw wedi bod yn ei wneud yn y dref, ac rydw innau yn eu llongyfarch nhw ar y gwaith hwnnw. Ac maen nhw yn pwysleisio eu bod nhw yn barod i weithio'n adeiladol tuag at greu cyfundrefn newydd. Ond sut all y Llywodraeth sicrhau bod enghreifftiau o waith da sydd wedi cael ei wneud yn cael ei gydnabod, yn cael ei warchod, ac yn cael ei ledaenu hefyd, i ardaloedd eraill ym Môn, a rhannau eraill o Gymru, o dan y gyfundrefn newydd?
English: I've visited Ynys Môn, actually, under the Communities First programmes in the past, and I've seen some great work that goes on and the activity in that area. But as you're aware of my statement, we are doing a full review of the Communities First programme. Communities for Work and the Lift programme will be a protected part of that procedure as we move forward. I have given commitment for the future of that, and the rest of the programme is under review. We have a consultation process under way as we are in that current phase. I will be making a statement in the new year.
Welsh: Rwyf wedi ymweld ag Ynys Môn mewn gwirionedd o dan raglenni Cymunedau yn Gyntaf yn y gorffennol, ac wedi gweld rhywfaint o'r gwaith gwych a'r gweithgarwch yn yr ardal honno. Ond fel y gwyddoch o fy natganiad, rydym yn cynnal adolygiad llawn o raglen Cymunedau yn Gyntaf. Bydd Cymunedau am Waith a Rhaglen Esgyn yn rhan a ddiogelir o'r weithdrefn honno wrth i ni symud ymlaen. Rwyf wedi ymrwymo i ddyfodol hynny, ac mae gweddill y rhaglen yn cael ei hadolygu. Mae proses ymgynghori ar waith gennym gan ein bod yn y cyfnod hwnnw ar hyn o bryd. Byddaf yn gwneud datganiad yn y flwyddyn newydd.
English: I thank the Member for Monmouth for his question. Our childcare offer will provide working parents with 30 hours of Government-funded early years education and childcare for three and four-year-olds for 48 weeks per year. We will begin piloting the offer in specific areas of six local authorities in September of 2017.
Welsh: Diolch i'r Aelod dros Fynwy am ei gwestiwn. Bydd ein cynnig gofal plant yn darparu 30 awr o addysg a gofal y blynyddoedd cynnar a ariennir gan y Llywodraeth ar gyfer plant tair a phedair oed am 48 wythnos y flwyddyn i rieni sy'n gweithio. Byddwn yn dechrau treialu'r cynnig mewn ardaloedd penodol mewn chwe awdurdod lleol ym mis Medi 2017.
English: Thank you, Cabinet Secretary. Whilst we welcome your proposals to extend provision, I wonder what consideration you've given to enabling parents to use their free hours more flexibly. In most cases, the current provision of 10 free hours weekly must be spread, as you know, over five days, so that's around two hours a day. Who can travel to and from work and get any work done within two hours? I'm sure you'll agree we should be making it easier for parents to return to work and contribute to our economy. So, will you give more consideration to making those free hours far more flexible?
Welsh: Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Er ein bod yn croesawu eich cynigion i ymestyn y ddarpariaeth, tybed pa ystyriaeth rydych wedi ei rhoi i alluogi rhieni i ddefnyddio eu horiau am ddim yn fwy hyblyg. Yn y rhan fwyaf o achosion, mae'n rhaid gwasgaru'r ddarpariaeth bresennol o 10 awr am ddim bob wythnos, fel y gwyddoch, dros bum niwrnod, felly oddeutu dwy awr y dydd yw hynny. Pwy all deithio i'r gwaith ac yn ôl a chyflawni unrhyw waith o fewn dwy awr? Rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno y dylem sicrhau ei bod yn haws i rieni ddychwelyd i'r gwaith a chyfrannu at ein heconomi. Felly, a fyddwch yn rhoi rhagor o ystyriaeth i sicrhau bod yr oriau am ddim hynny'n llawer mwy hyblyg?
English: I agree with the Member in terms of the ability of parents to have some choice and the ability for flexibility in the system. Ensuring that we have good-quality childcare and services is a discussion that I continue to have with the education Minister, and other Ministers within Government, and the pilot schemes will enable us to learn from that programme.
Welsh: Cytunaf â'r Aelod o ran gallu'r rhieni i gael rhywfaint o ddewis a chaniatáu hyblygrwydd yn y system. Mae sicrhau bod gennym ofal plant a gwasanaethau o safon yn drafodaeth rwy'n parhau i'w chael gyda'r Gweinidog addysg, a Gweinidogion eraill yn y Llywodraeth, a bydd y cynlluniau peilot yn ein galluogi i ddysgu gwersi o'r rhaglen honno.
English: Thank you, Cabinet Secretary, for your response on the question. I certainly welcome this initiative as yet another example of the Welsh Labour Government delivering on its manifesto commitments. We've heard, increasingly in recent years, of the adverse impact of the Government's austerity measures and welfare cuts for many in our society. I talked about, yesterday, the in-work poverty becoming a reality alongside poverty experienced by those not in work. For some in work, they're limited by the hours that they can work and the type of contracts that they can accept, and so, even for those able to take full-time work, the cost of childcare for many is too great. A recent study revealed that, where the average number of children living in poverty across Wales is 28 per cent, in my constituency of Merthyr Tydfil and Rhymney it's 31.8 per cent. So, that's of concern to me. So, can the Cabinet Secretary confirm, therefore, that the Government's childcare offer is being viewed as a key component in the Government's strategy on improving prosperity across Wales and that reducing the cost of childcare for working parents would be a significant factor in moving more children out of poverty?
Welsh: Diolch am eich ymateb i'r cwestiwn, Ysgrifennydd y Cabinet. Yn sicr, croesawaf y fenter hon fel enghraifft arall o Lywodraeth Lafur Cymru yn cyflawni ymrwymiadau ei maniffesto. Rydym wedi clywed, yn gynyddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ynglŷn ag effaith andwyol mesurau caledi a thoriadau lles y Llywodraeth ar lawer yn ein cymdeithas. Ddoe, bûm yn siarad am dlodi mewn gwaith yn dod yn realiti ochr yn ochr â thlodi pobl nad ydynt yn gweithio. Cyfyngir ar rai pobl mewn gwaith o ran yr oriau y gallant weithio a'r math o gontractau y gallant eu derbyn, ac felly, hyd yn oed i'r rhai sy'n gallu cymryd gwaith amser llawn, mae cost gofal plant yn ormod i lawer ohonynt. Dangoswyd mewn astudiaeth ddiweddar fod nifer gyfartalog y plant sy'n byw mewn tlodi ledled Cymru yn 28 y cant, ac yn 31.8 y cant yn fy etholaeth, Merthyr Tudful a Rhymni. Felly, mae hynny'n peri pryder i mi. Felly, a all Ysgrifennydd y Cabinet gadarnhau bod cynnig gofal plant y Llywodraeth yn cael ei ystyried yn elfen allweddol o strategaeth y Llywodraeth ar wella ffyniant ledled Cymru ac y byddai lleihau cost gofal plant i rieni sy'n gweithio yn ffactor pwysig o ran codi rhagor o blant allan o dlodi?
English: Indeed, and the Member is right to raise this very issue. There are two components within my department, and we're moving that out across all our intervention opportunities around economic well-being and jobs, skills and growth for communities and individuals, but also the well-being of an individual as well, tackling issues around adverse childhood experiences and well-being. The childcare pledge is a fundamental part of the jigsaw about enabling people to get into work and, hopefully, it will allow some parents to increase the hours they're able to work, with in-work poverty being a problem that the Member has raised before. But it is an ambitious programme, and it is one of the most effective ones in the UK in terms of delivery, and we look forward to the pilot starting in the autumn of next year.
Welsh: Gallaf yn wir, ac mae'r Aelod yn iawn i godi'r mater hwn. Mae yna ddwy gydran yn fy adran, ac rydym yn ymestyn hynny drwy ein holl gyfleoedd i ymyrryd o ran lles economaidd a swyddi, sgiliau a thwf ar gyfer cymunedau ac unigolion, ond hefyd o ran lles yr unigolyn, gan fynd i'r afael â materion sy'n ymwneud â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod a llesiant. Mae'r adduned gofal plant yn rhan hanfodol o'r jig-so o ran galluogi pobl i gael gwaith, a gobeithio y bydd yn caniatáu i rai rhieni gynyddu nifer yr oriau y gallant weithio, gyda thlodi mewn gwaith yn broblem y mae'r Aelod wedi ei chodi o'r blaen. Ond mae'n rhaglen uchelgeisiol, ac mae'n un o rai mwyaf effeithiol y DU o ran cyflawni, ac edrychwn ymlaen at ddechrau'r cynllun peilot yn yr hydref y flwyddyn nesaf.