techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Can I join the Member for Ynys Môn in highlighting some of the issues that businesses in Menai Bridge are seeing at the moment with the closure of Menai Bridge? I also agree with him on some of the positive steps that Welsh Government are making at the moment to support those businesses there. I was able to join a meeting on businesses in Menai Bridge with the Member for Parliament for Anglesey, Virginia Crosbie, as well as my colleague Mark Isherwood. And they highlighted to us some of the practical solutions that they would like to see on top of the announcements that have already been made. And one of those in Welsh Government's control is certainly around the signage along the A55 to Menai Bridge that highlights to people that, whilst the bridge itself may be closed, Menai Bridge is open for business as usual. So, First Minister, what I'd like to hear from you is a commitment to working with the north Wales trunk road agency to ensure signage is clear, and perhaps also to look at working with Visit Wales to ensure that, actually, Anglesey is being highlighted still as a great place to visit over the coming months, so that businesses there, whether they are high-street businesses or tourism businesses, are able to welcome visitors in the coming months.
Welsh: A gaf i ymuno â'r Aelod dros Ynys Môn i dynnu sylw at rai o'r materion y mae busnesau ym Mhorthaethwy yn eu gweld ar hyn o bryd yn sgil cau Pont y Borth? Rwyf i hefyd yn cytuno ag ef ar rai o'r camau cadarnhaol y mae Llywodraeth Cymru'n eu cymryd ar hyn o bryd i gynorthwyo'r busnesau hynny yno. Llwyddais i ymuno â chyfarfod ar fusnesau ym Mhorthaethwy gyda'r Aelod Seneddol dros Ynys Môn, Virginia Crosbie, yn ogystal â fy nghyd-Aelod Mark Isherwood. Ac fe wnaethon nhw dynnu ein sylw at rai o'r atebion ymarferol yr hoffen nhw eu gweld ar ben y cyhoeddiadau sydd eisoes wedi eu gwneud. Ac mae un o'r rheini sydd o dan reolaeth Llywodraeth Cymru yn sicr yn ymwneud â'r arwyddion ar hyd yr A55 i Borthaethwy sy'n tynnu sylw pobl at y ffaith, er efallai fod y bont ei hun ar gau, bod Porthaethwy ar agor i fusnes yn ôl yr arfer. Felly, Prif Weinidog, yr hyn yr hoffwn i ei glywed gennych chi yw ymrwymiad i weithio gydag asiantaeth cefnffyrdd y gogledd i sicrhau bod yr arwyddion yn eglur, ac efallai hefyd edrych ar weithio gyda Croeso Cymru i sicrhau, mewn gwirionedd, bod Ynys Môn yn cael ei amlygu o hyd fel lle gwych i ymweld ag ef dros y misoedd nesaf, fel bod busnesau yno, boed yn fusnesau ar y stryd fawr neu'n fusnesau twristiaeth, yn gallu croesawu ymwelwyr yn y misoedd nesaf.
English: Well, Llywydd, I thank the Member for those further practical suggestions. As I said in my answer to the local Member for Ynys Môn, the Welsh Government continues to be open to discussions at official level, and with people on the ground, to make sure we have the best available data and can see whether further action could be taken. I do know that action has already been taken to make sure that there is additional signage, making it clear to people that businesses in Menai Bridge remain open. And some of the actions that were agreed last week will make it easier for people to be able to visit the town and, with parking charges in car parks lifted from the first of the month, to be able to stay there and do their shopping. But if there's more that can be done to make sure that people are aware that the town is open for businesses, and, indeed, in the longer run, that that part of Wales continues to be somewhere that is absolutely worth people visiting, then of course we'd be keen to be part of that effort.
Welsh: Wel, Llywydd, diolch i'r Aelod am yr awgrymiadau ymarferol pellach hynny. Fel y dywedais i yn fy ateb i'r Aelod lleol dros Ynys Môn, mae Llywodraeth Cymru yn parhau i fod yn agored i drafodaethau ar lefel swyddogol, a gyda phobl ar lawr gwlad, i wneud yn siŵr bod gennym ni'r data gorau sydd ar gael ac y gallwn weld a ellid cymryd camau pellach. Rwy'n gwybod bod camau eisoes wedi cael eu cymryd i wneud yn siŵr bod arwyddion ychwanegol, yn ei gwneud yn eglur i bobl bod busnesau ym Mhorthaethwy yn dal i fod ar agor. A bydd rhai o'r camau y cytunwyd arnyn nhw yr wythnos diwethaf yn ei gwneud hi'n haws i bobl allu ymweld â'r dref, a gyda thaliadau parcio mewn meysydd parcio wedi eu diddymu o'r cyntaf o'r mis, i allu aros yno a gwneud eu siopa. Ond os oes mwy y gellir ei wneud i wneud yn siŵr bod pobl yn ymwybodol bod y dref ar agor i fusnesau, ac yn wir, yn y tymor hwy, bod y rhan honno o Gymru yn parhau i fod yn rhywle sy'n sicr yn werth i bobl ymweld ag ef, yna wrth gwrs byddem ni'n awyddus i fod yn rhan o'r ymdrech honno.
English: Llywydd, our commitment to Wales being a nation of sanctuary is undiminished. We work with others to welcome those who arrive in Wales, but, regrettably, many of the UK Government's immigration policies, such as the Nationality and Borders Act 2022, hamper our efforts to foster integration and community cohesion.
Welsh: Llywydd, mae ein hymrwymiad i Gymru fel cenedl noddfa mor fawr ag erioed. Rydym ni'n gweithio gydag eraill i groesawu'r rhai sy'n cyrraedd Cymru, ond yn anffodus, mae llawer o bolisïau mewnfudo Llywodraeth y DU, fel Deddf Cenedligrwydd a Ffiniau 2022, yn rhwystro ein hymdrechion i feithrin integreiddiad a chydlyniant cymunedol.
English: Diolch yn fawr, Prif Weinidog. Your Government, in response to the fifth Senedd committee inquiry into freedom of movement after Brexit, said that 'if the UK Government's future immigration policy does not address the economic, demographic and social needs of Wales then we will further explore options for a spatially-differentiated immigration policy after Brexit'. As you're aware, Prif Weinidog, that does not necessarily require the devolution of powers over immigration. Only recently, we heard of Rishi Sunak's plans to limit international students. The 21,000 international students in Wales contribute so much, in so many different ways, to our country. The University of Wales tells me that one job was generated for every two international students at Welsh universities. What progress, therefore, have you made, Prif Weinidog, on a different immigration policy for Wales, now that the terrible immigration policies of the Westminster Government after Brexit are so clear to us all? Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch yn fawr, Prif Weinidog. Dywedodd eich Llywodraeth, mewn ymateb i ymchwiliad pwyllgor y bumed Senedd i'r rhyddid i symud ar ôl Brexit 'os nad yw polisi mewnfudo Llywodraeth y DU yn y dyfodol yn mynd i'r afael ag anghenion economaidd, demograffig a chymdeithasol Cymru, yna byddwn yn ystyried opsiynau ar gyfer polisi mewnfudo gwahanol i ardaloedd penodol ar ôl Brexit'. Fel y gwyddoch chi, Prif Weinidog, nid yw hynny o reidrwydd yn gofyn am ddatganoli pwerau dros fewnfudo. Dim ond yn ddiweddar, clywsom am gynlluniau Rishi Sunak i gyfyngu ar fyfyrwyr rhyngwladol. Mae'r 21,000 o fyfyrwyr rhyngwladol yng Nghymru yn cyfrannu cymaint, mewn cynifer o wahanol ffyrdd, at ein gwlad. Mae Prifysgol Cymru'n dweud wrthyf i y cynhyrchwyd un swydd ar gyfer pob dau fyfyriwr rhyngwladol ym mhrifysgolion Cymru. Pa gynnydd, felly, ydych chi wedi ei wneud, Prif Weinidog, ar bolisi mewnfudo gwahanol i Gymru, nawr bod polisïau mewnfudo ofnadwy Llywodraeth San Steffan ar ôl Brexit mor eglur i bob un ohonom ni? Diolch yn fawr.
English: First Minister, you've laid out some of the tensions between the UK Government and the Welsh Government and, indeed, I have to say, this nation of sanctuary over the treatment of refugees and asylum seekers. But, surely, it should be impossible for the Home Office unilaterally to place refugees and asylum seekers in places without any advance notice with the communities or with Welsh Government or the local community involved, with the health board in the area, with the education authority in the area, because this is about the care of those individuals, for which those services need to be in place there. So, we need the UK to work far better than this right across the policy piste. Can I ask would you support, First Minister, proposals to strengthen the voice of this Senedd Cymru, or even to create a legal duty of co-operation amongst the governments and the nations and regions of the UK, indeed, as was laid out in the Brown report yesterday?
Welsh: Prif Weinidog, rydych chi wedi rhannu rhai o'r tensiynau rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru ac, yn wir, mae'n rhaid i mi ddweud, y genedl noddfa hon dros y driniaeth o ffoaduriaid a cheiswyr lloches. Ond, siawns y dylai fod yn amhosibl i'r Swyddfa Gartref leoli ffoaduriaid a cheiswyr lloches yn unochrog mewn mannau heb unrhyw rybudd o flaen llaw â'r cymunedau neu gyda Llywodraeth Cymru neu'r gymuned leol dan sylw, â'r bwrdd iechyd yn yr ardal, gyda'r awdurdod addysg yn yr ardal, oherwydd mae hyn yn ymwneud â gofal yr unigolion hynny, y mae angen i'r gwasanaethau hynny fod ar waith yno ar eu cyfer. Felly, rydym ni angen i'r DU weithio'n llawer gwell na hyn ar draws yr holl ystod polisïau. A gaf i ofyn a fyddech chi'n cefnogi, Prif Weinidog, cynigion i gryfhau llais y Senedd Cymru hon, neu hyd yn oed i greu dyletswydd gyfreithiol o gydweithredu ymhlith llywodraethau a chenhedloedd a rhanbarthau'r DU, yn wir, fel y nodwyd yn adroddiad Brown ddoe?
English: Thank you, Presiding Officer. We seem to have lost the gallery, First Minister -
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae'n ymddangos ein bod ni wedi colli'r oriel, Prif Weinidog -
English: It could be something to do with that, I think, Mike. First Minister, today, the chair of the British Medical Association has come out and said that, as a profession, they could very often be criticised for maybe calling wolf on staffing numbers within the health service in Wales, but, actually, on reflection, and the current situation that they find themselves in, the wolf is definitely in the NHS, as there is a massive shortage of staff within our hospitals and our primary care settings. Do you agree with the comments of the chair of the BMA today around the critical and very acute situation that hospitals and the primary care sector are finding when it comes to retaining and attracting staff?
Welsh: Gallai fod yn rhywbeth i'w wneud â hynny, rwy'n meddwl, Mike. Prif Weinidog, heddiw, mae cadeirydd Cymdeithas Feddygol Prydain wedi dod allan a dweud, fel proffesiwn, y gallen nhw gael eu beirniadu'n aml iawn efallai am weiddi blaidd o ran niferoedd staffio yn y gwasanaeth iechyd yng Nghymru, ond, mewn gwirionedd, o fyfyrio ar y mater, a'r sefyllfa bresennol y maen nhw'n cael eu hunain ynddi, mae'r blaidd yn sicr yn y GIG, gan fod prinder staff enfawr yn ein hysbytai a'n lleoliadau gofal sylfaenol. A ydych chi'n cytuno gyda sylwadau cadeirydd y Cymdeithas Feddygol Prydain heddiw ynghylch y sefyllfa argyfyngus ac acíwt iawn y mae ysbytai a'r sector gofal sylfaenol yn ei chanfod o ran cadw a denu staff?
English: First Minister, the other comment that the chair of the BMA made is that, obviously, many more people aren't now full time within the NHS and, actually, choose for various reasons to, obviously, do a shift here and a shift there and can't be classed as whole-time equivalents. Last week, I challenged you on a specific issue about the Royal College of Emergency Medicine's baseline figures. It is a fact that, over the years, we have challenged you on this particular area of staffing, and not one accident and emergency department here in Wales manages to hit that baseline figure when it comes to consultants. The Presiding Officer might be interested in this: in her own A&E department in Aberystwyth, for example, out of the eight consultants they should have available as the baseline figure from the Royal College of Emergency Medicine, they have one. If you go to north Wales, at Ysbyty Glan Clwyd, for example, there is only a third of the number. Fifteen are required, and only a third of that number is in that particular A&E department. So, after many years of trying to seek improvement in this particular area and being told that there's a plan in place, what confidence can you give us that the Welsh Government do have a serious workforce plan in place to address not just the A&E deficit of emergency medicine baseline figures, but the deficit across the whole NHS here in Wales that, even now, the profession, as you said, has bravely come forward to highlight today?
Welsh: Prif Weinidog, y sylw arall a wnaed gan gadeirydd Cymdeithas Feddygol Prydain yw nad yw llawer mwy o bobl, yn amlwg, yn llawn amser yn y GIG bellach ac, mewn gwirionedd, yn dewis am wahanol resymau, yn amlwg, i wneud ambell i shifft yma ac acw ac na ellir eu hystyried yn weithwyr cyfwerth ag amser llawn. Yr wythnos diwethaf, fe wnes i eich herio chi ar fater penodol yn ymwneud â ffigyrau llinell sylfaen y Coleg Brenhinol Meddygaeth Frys. Mae'n ffaith ein bod ni, dros y blynyddoedd, wedi eich herio ar y maes staffio penodol hwn, ac nid oes yr un adran damweiniau ac achosion brys yma yng Nghymru yn llwyddo i fodloni'r ffigur llinell sylfaen hwnnw pan ddaw i feddygon ymgynghorol. Efallai y bydd gan y Llywydd ddiddordeb yn hyn: yn ei hadran damweiniau ac achosion brys ei hun yn Aberystwyth, er enghraifft, o'r wyth o feddygon ymgynghorol y dylai fod ganddyn nhw ar gael fel y ffigur sylfaenol gan y Coleg Brenhinol Meddygaeth Frys, mae ganddyn nhw un. Os ewch chi i'r gogledd, yn Ysbyty Glan Clwyd, er enghraifft, dim ond traean o'r rhif sydd yno. Mae angen pymtheg, a dim ond traean o'r nifer honno sydd yn yr adran damweiniau ac achosion brys benodol honno. Felly, ar ôl blynyddoedd lawer o geisio cael gwelliant yn y maes penodol hwn a chael gwybod bod cynllun ar waith, pa hyder allwch chi ei roi i ni bod gan Lywodraeth Cymru gynllun gweithlu o ddifrif ar waith i fynd i'r afael nid yn unig â'r diffyg o ran ffigurau llinell sylfaen meddygaeth frys mewn adrannau damweiniau ac achosion brys, ond y diffyg ar draws y GIG cyfan yma yng Nghymru, y mae hyn yn oed y proffesiwn bellach, fel y dywedoch chi, wedi dod ymlaen yn ddewr i dynnu sylw ato heddiw?
English: I asked you specifically about the Royal College of Emergency Medicine's baseline figure, and I have successively asked you this on numerous occasions. From the numbers I've put before you today, First Minister, we clearly can see that there has been little or no improvement in reaching those baseline figures. So, are we going to see an improvement, given the figures you've just put forward, so that when, in six or 12 months' time, we revisit this, we will see that improvement in consultants in A&E departments here in Wales? And importantly, the statement that the Government put out this morning of short-term plans being put in place to address the concerns that the BMA have highlighted today, can you highlight exactly what those short-term plans are to get us over this particular pinch-point? I appreciate you've highlighted training programmes and training schemes, and you and I can debate and argue about numbers, but it is a fact that the chairman of the BMA has come out today and highlighted the pressure points, so if you could address the specific short-term plan, so that we can have confidence that the Government have sight of this, then hopefully doctors, nurses and other clinical professionals can have confidence that the pressure they feel on a daily basis when they go into work will be alleviated in the short, medium and long term.
Welsh: Gofynnais i chi'n benodol am ffigur llinell sylfaen y Coleg Brenhinol Meddygaeth Frys, ac rwyf i wedi gofyn hyn i chi ar sawl achlysur yn olynol. O'r rhifau yr wyf i wedi eu rhoi o'ch blaen chi heddiw, Prif Weinidog, gallwn weld yn eglur mai ychydig neu ddim gwelliant a gafwyd o ran bodloni'r ffigurau llinell sylfaen hynny. Felly, a ydym ni'n mynd i weld gwelliant, o ystyried y ffigyrau rydych chi newydd eu cyflwyno, fel y byddwn ni'n gweld, ymhen chwech neu 12 mis, pan fyddwn ni'n ailystyried hyn, y gwelliant hwnnw o ran meddygon ymgynghorol mewn adrannau damweiniau ac achosion brys yma yng Nghymru? Ac yn bwysig iawn, mae'r datganiad a gyhoeddwyd gan y Llywodraeth y bore yma ar gynlluniau byrdymor yn cael eu rhoi ar waith i fynd i'r afael â'r pryderon y mae Cymdeithas Feddygol Prydain wedi tynnu sylw atyn nhw heddiw, a allwch chi nodi beth yn union yw'r cynlluniau byrdymor hynny i'n cael ni drwy'r sefyllfa gyfyng benodol hon? Rwy'n sylweddoli eich bod chi wedi tynnu sylw at raglenni hyfforddi a chynlluniau hyfforddi, a gallwch chi a minnau drafod a dadlau am rifau, ond mae'n ffaith bod cadeirydd Cymdeithas Feddygol Prydain wedi dod allan heddiw ac wedi tynnu sylw at y mannau cyfyng, felly os gallech chi fynd i'r afael â'r cynllun byrdymor penodol, fel y gallwn ni fod yn hyderus bod gan y Llywodraeth olwg ar hyn, yna gobeithio y gall meddygon, nyrsys a gweithwyr clinigol proffesiynol eraill fod yn hyderus y bydd y pwysau y maen nhw'n ei deimlo bob dydd pan fyddan nhw'n mynd i'r gwaith yn cael ei leddfu yn y byrdymor, y tymor canolig a'r hirdymor.
English: Questions from the leader of Plaid Cymru, Adam Price.
Welsh: Cwestiynau arweinydd Plaid Cymru, Adam Price.
English: Thank you, Llywydd. You will have seen the census figures that demonstrate a further decline in the number of Welsh speakers in Wales, and a significant fall in terms of young people between the ages of three and 15 who speak the language. Now, this demonstrates, doesn't it, that a central element of the Welsh Government's policy, namely developing Welsh-medium education across Wales, is failing. Ten years ago the ambition of a million Welsh speakers was put in place as part of the response to the decline in the census figures at that point. Don't we now need to recognise that the actions are not sufficient to reach the target by 2050? As with climate change, goodwill is not the same as delivering against targets. So, wouldn't the most positive response to today's news be to ensure that the proposed Welsh education Bill would provide Welsh-medium education for all children in Wales within a clear and adequate timetable?
Welsh: Diolch, Llywydd. Mi fyddwch chi wedi gweld ffigurau'r cyfrifiad sydd yn dangos cwymp pellach yn nifer y siaradwyr Cymraeg yng Nghymru, a'r cwymp sylweddol sydd wedi bod yng ngharfanau'r bobl ifanc rhwng tair a 15 oed sy'n medru'r iaith. Mae hyn yn dangos, onid yw hi, fod elfen ganolog o bolisi Llywodraeth Cymru, sef datblygu addysg Gymraeg ar draws Cymru, yn methu. Deng mlynedd yn ôl, fe symbylwyd yr uchelgais o filiwn o siaradwyr fel rhan o'r ymateb i'r dirywiad yn ffigurau'r cyfrifiad bryd hynny. Onid oes angen cydnabod nawr nad yw'r gweithredu yn ddigonol i gyrraedd y nod erbyn 2050? Fel gyda newid hinsawdd, dyw ewyllysio'r nod ddim yn gyfystyr â ewyllysio'r modd o'i gyflawni. Felly, onid yr ateb mwyaf cadarnhaol i'r newyddion heddiw fyddai sicrhau y bydd y Bil addysg Gymraeg arfaethedig yn darparu addysg cyfrwng Cymraeg i bob plentyn yng Nghymru o fewn amserlen glir a digonol?
English: I am disappointed with your initial response, First Minister, this afternoon, because there was recognition as the figures were published 10 years ago that we were in a critical situation, and that action was needed. That's what led then to the cross-party debate that got behind the aim of a million Welsh speakers. So, there was an acknowledgement that census figures are important. Every language planner I've ever spoken to has said that it's the census that is the most important source of data. The survey that you referred to is a sample, whereas the census includes everyone. Saying that the number of children in Wales is falling - . Well, yes, it's true in terms of numbers, but it's the percentage between three and 15 that's dropped, whatever the number is. I'm afraid that proves, does it not, that your policy in terms of growing Welsh-medium education across Wales is not successful.
Welsh: Dwi yn siomedig, mae'n rhaid i mi ddweud, gyda'r ymateb cychwynnol rydyn ni wedi'i gael gan y Prif Weinidog y prynhawn yma, oherwydd rwy'n credu mi oedd yna gydnabyddiaeth wrth i'r ffigurau gael eu cyhoeddi 10 mlynedd yn ôl ein bod ni mewn sefyllfa o argyfwng, a bod rhaid gweithredu. Hwnna oedd wedi arwain wedyn at y drafodaeth drawsbleidiol tu ôl i'r nod o filiwn o siaradwyr. Felly, mi oedd yna gydnabyddiaeth bod ffigurau'r cyfrifiad yn bwysig. Mae pob cynllunydd iaith dwi wedi siarad gyda nhw erioed yn dweud mai'r cyfrifiad ydy'r ffynhonnell bwysicaf i gyd. Sampl ydy'r arolwg rydych chi newydd gyfeirio ato fe, ond mae'r cyfrifiad yn cynnwys pawb. Mae dweud bod y nifer o blant yng Nghymru yn mynd lawr - . Wel ie, o ran nifer, ond y canran o siaradwyr Cymraeg rhwng tair a 15 mlwydd oed sy'n mynd lawr, beth bynnag yw'r nifer. Mae hynny, mae arnaf ofn, yn profi, onid yw e, bod eich polisi chi o ran tyfu addysg Gymraeg ar draws Cymru ddim yn llwyddo.
English: Llywydd, I'm more of an optimist than the leader of Plaid Cymru, but I'm always more of an optimist about Wales than Plaid Cymru is on almost every point. [ Interruption.] Yes, I know. They hate it when you point out to them that every time they get to their feet, it's always to give us the most pessimistic view possible of what Wales can achieve. Llywydd, I'm well enough aware of the difference between a number and a percentage, so I thank the Member for reminding me of that. Let me say this to him. He's offered one solution this afternoon. It's a solution that my party will not adopt; let me be as clear as I can with him about that. Compulsory education for everybody through the medium of Welsh is not the answer to the Welsh language in Wales. It will alienate people who are sympathetic to the Welsh language; it will set the language backwards not forwards. You are perfectly entitled to make that your policy, if you like, but I'm clear with you, as clear as I can: it will not be the policy of the Welsh Government.
Welsh: Llywydd, rwy'n fwy o optimist nag arweinydd Plaid Cymru, ond rwyf i bob amser yn fwy o optimist am Gymru nag y mae Plaid Cymru ar bron bob pwynt. [ Torri ar draws.] Ie, rwy'n gwybod. Maen nhw'n casáu pan fyddwch chi'n tynnu sylw at y ffaith, bob tro y maen nhw'n codi i'w traed, mae bob amser i roi'r safbwynt mwyaf pesimistaidd posibl i ni o'r hyn y gall Cymru ei gyflawni. Llywydd, rwy'n ddigon ymwybodol o'r gwahaniaeth rhwng rhif a chanran, felly diolch i'r Aelod am fy atgoffa i o hynny. Gadewch i mi ddweud hyn wrtho. Mae wedi cynnig un ateb y prynhawn yma. Mae'n ateb na fydd fy mhlaid yn ei fabwysiadu; gadewch i mi fod mor eglur ag y gallaf i gydag ef am hynny. Nid addysg orfodol i bawb trwy gyfrwng y Gymraeg yw'r ateb i'r Gymraeg yng Nghymru. Bydd yn dieithrio pobl sy'n cydymdeimlo â'r Gymraeg; bydd yn gosod yr iaith yn ôl nid ymlaen. Mae gennych chi hawl perffaith i bennu hynny fel eich polisi, os mynnwch chi, ond rwy'n eglur gyda chi, mor eglur ag y gallaf i fod: nid dyna fydd polisi Llywodraeth Cymru.