English: Thank you, Presiding Officer. Improving the well-being of people in Wales and enabling them to be more active is a key manifesto commitment for us. Walking and cycling in particular offer a multitude of benefits to individuals, to society and to the planet. The Welsh Government, with the support of the previous Assembly, has put in place a new framework that will ensure that we can realise these benefits. We start from a low base. Last year, just 6 per cent of adults in Wales made an active journey by bike and 63 per cent made a trip on foot once a week or more, meaning that one third of adults in Wales made no walking or cycling trips in an average week. Similarly, only 49 per cent of primary school aged children typically walk to school and only 2 per cent cycle, with even lower figures for secondary school children. The most recent figures estimate that the cost of physical inactivity to the NHS in Wales is £51 million a year. We want to help people across Wales increase their physical activity by providing the means to make walking and cycling short distances the norm. This will help improve our nation's physical and mental health, save people and businesses money, improve our air quality, reduce congestion and carbon emissions, and increase our support for local shops and businesses. A key element in this is our landmark legislation, the Active Travel (Wales) Act 2013, which was commenced nearly two years ago. Since then, we have made significant progress in changing the way that we treat walking and cycling in Wales. We now have our national design standards, which set out clearly what we expect from walking and cycling infrastructure. We expect the infrastructure to be safe and comfortable to use, and to really meet the needs of users. These standards will help to transform routes across Wales over the coming years. We have conducted a comprehensive survey of existing walking and cycling infrastructure in Wales, which was completed in spring 2015. On this basis, local authorities were able to audit and identify the existing routes in their towns, which they consulted on and submitted to us on their existing routes maps this year. Local authorities have now begun work on the next stage, where we look at moving from looking at what we have already got, to what we want for the future. This will result in the submission of the first set of integrated network maps for 142 places in Wales next September. It is critical that the planning of these networks builds on engagement with as many current and potential users as possible to ensure that their views and knowledge help effectively connect the origin and destination points that people need to travel between. Encouraging people to walk and cycle for everyday journeys requires more than good infrastructure, important though this is. We need to change people's attitudes to walking and cycling, and support the emergence of a new active travel culture in Wales. Our active travel action plan, which was published in February this year, sets out the actions that Government is taking to support this change. It complements the wider work on increasing levels of physical activity in Wales under 'Getting Wales Moving', which will inform our healthy and active strategy, to be published later this year. The action plan includes our high-profile Active Journeys programme, which supports promotion and engagement of active travel in many schools across Wales. In its first year, the new programme has benefited 230 schools in total, ranging from more intensive work with schools, including work to seek pupil involvement with Safe Routes in Communities schemes, through to simply providing advice and information. The work programme included, for the first time, secondary schools. Forty-five secondary schools benefited, most of which held workshops to get students' input into the integrated network mapping process. We are also supporting the Cymru Travel Challenge, which targets workplaces across Wales. Over three challenges, we aim to motivate over 4,500 employees across Wales to increase the frequency of active travel and the use of public transport for everyday journeys, and replace single-occupancy car journeys. Challenge 1 ran in May and saw over 700 participants logging 6,500 journeys and replacing 32 per cent of car journeys with walking and cycling. Challenge 2 commences on 10 October. Increasing levels of active travel in Wales is something that requires action from many parties, within Government and outside it. Local authorities have a key role to play, and I am very grateful for the professionalism and the enthusiasm that many have shown in embracing the challenges of implementing this new legislation. I am working closely with the Cabinet Secretary for Economy and Infrastructure, and we are agreed on the vital importance of ensuring active travel is embedded in the planning of major transport infrastructure projects, such as the metro projects in north and south Wales, to ensure that our transport network is genuinely integrated, efficient and high quality. I am also working with my other Government colleagues to ensure the delivery of the Welsh Government's actions and duties, and look forward to working with the active travel board, which I will meet at their next meeting on 5 October. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Mae gwella lles pobl yng Nghymru a'u galluogi i fod yn fwy egnïol yn ymrwymiad maniffesto allweddol i ni. Mae cerdded a beicio yn arbennig yn cynnig llu o fanteision i unigolion, i gymdeithas ac i'r blaned. Mae Llywodraeth Cymru, gyda chefnogaeth y Cynulliad blaenorol, wedi sefydlu fframwaith newydd a fydd yn sicrhau y gallwn wireddu'r manteision hyn. Rydym yn dechrau ar sylfaen isel. Y llynedd, dim ond 6 y cant o oedolion yng Nghymru oedd yn teithio ar feic unwaith yr wythnos neu fwy a 63 y cant yn cerdded. Mae hyn yn golygu nad yw traean yr oedolion yng Nghymru yn gwneud unrhyw deithiau cerdded neu feicio mewn wythnos arferol. Yn yr un modd, dim ond 49 y cant o blant oedran ysgol gynradd sy'n cerdded i'r ysgol fel arfer a dim ond 2 y cant sy'n beicio, a cheir ffigurau hyd yn oed yn is ar gyfer plant ysgol uwchradd. Mae'r ffigurau diweddaraf yn amcangyfrif bod anweithgarwch corfforol yn costio £51 miliwn y flwyddyn i'r GIG yng Nghymru. Rydym am helpu pobl ledled Cymru i gynyddu eu gweithgarwch corfforol trwy ddarparu ffordd o wneud cerdded a beicio pellteroedd byr yn rhywbeth arferol. Bydd hyn yn helpu i wella iechyd corfforol a meddyliol ein cenedl, arbed arian i bobl a busnesau, gwella ansawdd yr aer, lleihau tagfeydd ac allyriadau carbon, ac yn gwella ein cefnogaeth o siopau a busnesau lleol. Elfen allweddol o hyn yw ein deddfwriaeth arloesol, Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013, a weithredwyd yn gyntaf bron dwy flynedd yn ôl. Ers hynny, rydym wedi gwneud cynnydd sylweddol o ran newid y ffordd yr ydym yn ymdrin â cherdded a beicio yng Nghymru. Erbyn hyn mae gennym ein safonau dylunio cenedlaethol, sy'n nodi'n glir yr hyn yr ydym yn ei ddisgwyl o'r seilwaith cerdded a beicio. Rydym yn disgwyl gallu defnyddio'r seilwaith yn ddiogel ac yn gyfforddus, a diwallu anghenion defnyddwyr yn wirioneddol. Bydd y safonau hyn yn helpu i drawsnewid llwybrau ar draws Cymru yn ystod y blynyddoedd nesaf. Rydym wedi cynnal arolwg cynhwysfawr o'r seilwaith cerdded a beicio presennol yng Nghymru, a gwblhawyd yn ystod gwanwyn 2015. Ar y sail hon, roedd awdurdodau lleol yn gallu archwilio a nodi'r llwybrau presennol yn eu trefi, yr ymgynghorwyd arnynt a'u cyflwyno i ni, ar eu mapiau o lwybrau presennol eleni. Mae awdurdodau lleol bellach wedi dechrau gweithio ar y cam nesaf, lle rydym yn bwriadu ystyried yr hyn yr ydym yn dymuno ei gael ar gyfer y dyfodol, yn hytrach nag edrych ar yr hyn sydd gennym yn barod. Bydd hyn yn arwain at gyflwyno'r set gyntaf o fapiau rhwydwaith integredig ar gyfer 142 o leoedd yng Nghymru fis Medi nesaf. Mae'n hollbwysig bod y broses o gynllunio'r rhwydweithiau hyn yn sicrhau ein bod yn ymgysylltu'n well â chynifer o ddefnyddwyr cyfredol a newydd â phosibl. Bydd hyn yn sicrhau bod eu barn a'u gwybodaeth yn helpu i gysylltu'n effeithiol y mannau cychwyn a'r cyrchfannau y mae angen i bobl deithio rhyngddynt. Mae annog pobl i gerdded a beicio wrth deithio bob dydd yn gofyn am fwy na seilwaith da, er mor bwysig yw hynny. Mae angen i ni newid agwedd pobl tuag at gerdded a beicio, a chefnogi datblygiad diwylliant teithio llesol newydd yng Nghymru. Mae ein cynllun gweithredu ar gyfer teithio llesol, a gyhoeddwyd ym mis Chwefror eleni, yn nodi'r camau y mae'r Llywodraeth yn eu cymryd i gefnogi'r newid hwn. Mae'n ategu'r gwaith ehangach ar gynyddu lefelau gweithgarwch corfforol yng Nghymru dan y cynllun 'Cael Cymru i Symud', a fydd yn llywio ein strategaeth byw'n iach a gweithgar, i'w chyhoeddi yn ddiweddarach eleni. Mae'r cynllun gweithredu yn cynnwys ein rhaglen Teithiau Llesol proffil uchel, sy'n cefnogi'r gwaith o hyrwyddo ac ymgysylltu teithio llesol mewn llawer o ysgolion ar draws Cymru. Yn ei blwyddyn gyntaf, mae 230 o ysgolion i gyd wedi elwa ar y rhaglen newydd. Mae hyn yn amrywio o wneud gwaith mwy dwys gydag ysgolion, gan gynnwys ceisio cyfranogiad disgyblion mewn cynlluniau Llwybrau Diogel mewn Cymunedau, i ddarparu cyngor a gwybodaeth. Roedd y rhaglen waith yn cynnwys ysgolion uwchradd am y tro cyntaf. Gwnaeth pedwar deg pump o ysgolion uwchradd elwa ar y rhaglen, a'r rhan fwyaf ohonynt yn cynnal gweithdai i sicrhau mewnbwn gan fyfyrwyr yn y broses o fapio rhwydwaith integredig. Rydym hefyd yn cefnogi Her Teithio Cymru, sy'n targedu gweithleoedd ar draws Cymru. Ceir tair her, â'r bwriad yw ysgogi dros 4,500 o weithwyr ar draws Cymru i gynyddu pa mor aml maent yn teithio'n llesol a pha mor aml maent yn defnyddio cludiant cyhoeddus ar gyfer teithiau bob dydd, yn lle teithiau car gydag ond un gweithiwr yn y car. Cynhaliwyd yr her gyntaf ym mis Mai lle'r oedd dros 700 o gyfranogwyr wedi cofnodi 6,500 o deithiau a lle'r oedd teithiau cerdded a beicio wedi cymryd lle 32 y cant o deithiau car. Mae'r ail her yn dechrau ar 10 Hydref. Mae cynyddu lefelau teithio llesol yng Nghymru yn rhywbeth sy'n gofyn am gamau gweithredu gan lawer o bleidiau, o fewn y Llywodraeth a'r tu allan. Mae gan awdurdodau lleol swyddogaeth allweddol er mwyn cyflawni hyn, ac rwy'n ddiolchgar iawn am y proffesiynoldeb a'r brwdfrydedd a gafwyd gan lawer ohonynt wrth gofleidio'r heriau o weithredu'r ddeddfwriaeth newydd hon. Rwy'n gweithio'n agos ag Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Seilwaith, ac rydym yn cytuno ar bwysigrwydd hanfodol sicrhau bod teithio llesol yn rhan annatod o gynllunio prosiectau mawrion yn ymwneud â seilwaith trafnidiaeth, megis y prosiectau metro yn y gogledd a'r de, er mwyn sicrhau bod ein rhwydwaith trafnidiaeth yn wirioneddol integredig, yn effeithlon ac o ansawdd uchel. Rwyf hefyd yn cydweithio â'm cydweithwyr eraill yn y Llywodraeth i sicrhau y cyflawnir camau gweithredu a dyletswyddau Llywodraeth Cymru, ac rwy'n edrych ymlaen at weithio gyda'r bwrdd teithio llesol, y byddaf yn mynd i'w gyfarfod nesaf ar 5 Hydref. Thank you.