English: The performance, be it good or otherwise, of Betsi Cadwaladr university health board affects very directly my own constituents in Aberconwy and is currently making up a great deal of casework. It is worthy of note that, within this board, the MRSA and MSSA case rates are the lowest in Wales, and red ambulance call-out times and cancer treatment within 31 days are the second best in Wales. And, where we see good practice, we want to celebrate that and we applaud it. However, the matters raised certainly in my contribution today will highlight the continued failings and much criticism of the Welsh Government health Secretary. Deputy Llywydd, in January of this year, I raised the issue of GP shortages in this Chamber. We've seen surgery after surgery close in Aberconwy, and yet this was an area of improvement as a means of the special measures process. In February, I raised the issue of trauma and orthopaedic waiting times. Since Government intervention, the number of patients waiting over a year for surgery has risen by 2,127 per cent to 1,782. I have constituents waiting 130 weeks - that's two and a half years - for what is considered to be urgent and vital treatment, all the while facing every day with sickening pain and real debilitation. In March, I raised concerns over support for mental health patients. I had to do it again yesterday to the First Minister. I was distressed to learn recently that a patient requiring serious psychiatric intervention could face an unacceptable waiting time of up to 18 months. I have another case where access to mental health treatment is so bad that one of my constituents has previously attempted suicide. Healthcare issues in north Wales that I've had to raise constantly, month after month, week after week - and yet, here we are, at the end of November 2017, and, as my colleague Angela Burns has said, 30 months after interventions by your Government and by you, as the Cabinet Secretary who's responsible for delivering good-quality healthcare across Wales. We see no noticeable improvement, with the board now facing the highest projected budget deficit and seriously trailing behind the rest of Wales on a number of high-level performance indicators. Next year, it will be refreshing to actually see better performance and not having to keep raising issues on behalf of my constituents - for each and every one of the 3,368 patients facing a wait of 100 weeks for elective orthopaedic surgery, for my elderly constituent who has not only faced a wait of almost three years for a colonoscopy, but whose frustration was further compounded by being forced to wait five months even for just a modest reply from the health board. Now, I do want to highlight and commend the staff working within the health board. I actually feel very sorry for them, because they take a lot of the brunt of your failing in your performance. They're working under extreme pressures and they're performing a fantastic, often thankless, task. But I am concerned at instances of clinical staff working 24-hour shifts. Studies have shown the detrimental effects of a lack of sleep on performance and concentration, and such situations seriously harm, putting patients and our staff in danger. We saw last month the number of deaths this year caused by unintended or unexpected incidents - 41. More than half of those recorded occurred within Betsi Cadwaladr university health board. Deputy Llywydd, that is 41 patients, 41 families, loved ones torn apart by loss, grief and unbearable devastation. Cabinet Secretary, I have raised this issue so many times with you, and, on occasion, when I've raised it with the First Minister, you sit there, quite often shaking your head. At the beginning of this debate - you're not even listening now. At the beginning of this debate, you hadn't the courtesy to listen to my colleague, our opposition spokesperson. Frankly, I'm not sure how seriously you take your role. It has been unclear from the start just how the Welsh Government is managing the board under special measures, so we're calling today for you to outline with some clarity what steps you are taking to ensure the financial uncertainty at Betsi board does not undermine the delivery of services, and to publish a clear action plan for returning the health board to its normal status. The situation as it stands is unsustainable, and is actually quite unacceptable. We look across the border and we see so much better performance. Why should there be a postcode lottery? Why should my constituents, and any other constituent living in north Wales, have to suffer poor practice and a very, very poor Cabinet health Secretary who, frankly, in my opinion, isn't on top of his job?
Welsh: Mae perfformiad bwrdd iechyd prifysgol Betsi Cadwaladr, boed yn dda neu fel arall, yn effeithio'n uniongyrchol iawn ar fy etholwyr yn Aberconwy ac ar hyn o bryd mae'n ffurfio llawer iawn o'r gwaith achos. Mae'n werth nodi, yn y bwrdd hwn, fod cyfraddau achosion o MRSA ac MSSA yn is nag yn unman arall yng Nghymru, ac mae amseroedd galwadau ambiwlans coch a thriniaeth canser o fewn 31 diwrnod yn ail orau yng Nghymru. A lle y gwelwn ymarfer da, rydym am ddathlu hynny ac rydym yn ei gymeradwyo. Fodd bynnag, bydd y materion a godir yn fy nghyfraniad heddiw yn sicr yn tynnu sylw at fethiannau parhaus a llawer o feirniadaeth o Ysgrifennydd iechyd Llywodraeth Cymru. Ddirprwy Lywydd, ym mis Ionawr eleni, soniais am brinder meddygon teulu yn y Siambr hon. Rydym wedi gweld meddygfa ar ôl meddygfa'n cau yn Aberconwy, ac eto roedd hwn yn faes gwelliant yn rhan o broses y mesurau arbennig. Ym mis Chwefror, soniais am amseroedd aros orthopedeg a thrawma. Ers ymyrraeth y Llywodraeth, mae nifer y cleifion sy'n aros dros flwyddyn am lawdriniaeth wedi codi 2,127 y cant i 1,782. Mae gennyf etholwyr yn aros 130 o wythnosau - dyna ddwy flynedd a hanner - am yr hyn yr ystyrir ei bod yn driniaeth frys a hanfodol, gan wynebu pob dydd mewn poen enbyd a gwendid go iawn. Ym mis Mawrth, soniais am bryderon ynglŷn â chymorth ar gyfer cleifion iechyd meddwl. Bu'n rhaid i mi sôn am hynny eto ddoe wrth y Prif Weinidog. Roeddwn yn pryderu wrth glywed yn ddiweddar y gallai claf sydd angen ymyrraeth seiciatrig ddifrifol wynebu amseroedd aros annerbyniol o hyd at 18 mis. Mae gennyf achos arall lle mae mynediad at driniaeth iechyd meddwl mor ddrwg fel bod un o fy etholwyr wedi ceisio lladd eu hunain o'r blaen. Materion gofal iechyd yng ngogledd Cymru y bu'n rhaid i mi dynnu sylw atynt yn gyson, fis ar ôl mis, wythnos ar ôl wythnos - ac eto, dyma ni, ar ddiwedd mis Tachwedd 2017, ac fel y dywedodd fy nghyd-Aelod Angela Burns, 30 mis ar ôl ymyriadau gan eich Llywodraeth chi a gennych chi, fel Ysgrifennydd y Cabinet sy'n gyfrifol am ddarparu gofal iechyd o ansawdd da ledled Cymru. Ni welwn unrhyw welliant amlwg, gyda'r bwrdd bellach yn wynebu'r diffyg rhagamcanol uchaf yn y gyllideb ac yn llusgo ar ôl gweddill Cymru'n ddifrifol ar nifer o ddangosyddion perfformiad lefel uchel. Y flwyddyn nesaf, bydd yn braf gweld perfformiad gwell a pheidio â gorfod dal ati i dynnu sylw at broblemau ar ran fy etholwyr - ar ran pob un o'r 3,368 o gleifion sy'n wynebu arhosiad o 100 wythnos am lawdriniaeth orthopedig ddewisol, i fy etholwr oedrannus sydd nid yn unig wedi wynebu aros am dair blynedd bron am golonosgopi, ond y dwysawyd eu rhwystredigaeth drwy orfod aros pum mis am ateb byr gan y bwrdd iechyd. Nawr, hoffwn dynnu sylw at y staff sy'n gweithio yn y bwrdd iechyd, a'u canmol. Byddaf yn teimlo'n flin iawn drostynt, oherwydd maent yn ysgwyddo llawer o'r baich yn sgil y ffaith eich bod yn methu yn eich perfformiad. Maent yn gweithio o dan bwysau eithafol ac yn cyflawni tasg enfawr, a hynny'n ddiddiolch yn aml. Ond rwy'n pryderu ynglŷn ag enghreifftiau o staff clinigol sy'n gweithio sifftiau 24 awr. Mae astudiaethau wedi dangos effeithiau niweidiol diffyg cwsg ar berfformiad a gallu i ganolbwyntio, ac mae sefyllfaoedd o'r fath yn achosi niwed difrifol, yn rhoi cleifion a staff mewn perygl. Gwelsom yn y mis diwethaf nifer y marwolaethau eleni a achoswyd gan ddigwyddiadau anfwriadol neu annisgwyl - 41. Cofnodwyd bod mwy na hanner y rheini wedi digwydd ym mwrdd iechyd prifysgol Betsi Cadwaladr. Ddirprwy Lywydd, dyna 41 o gleifion, 41 o deuluoedd, a'u hanwyliaid a ddrylliwyd gan golled, galar a thrallod annioddefol. Ysgrifennydd y Cabinet, rwyf wedi tynnu eich sylw at y mater hwn sawl gwaith, ac ar yr adegau pan wyf wedi ei ddwyn i sylw'r Prif Weinidog, rydych yn eistedd yno, yn aml iawn yn ysgwyd eich pen. Ar ddechrau'r ddadl hon - nid ydych yn gwrando yn awr hyd yn oed. Ar ddechrau'r ddadl hon, nid oeddech yn ddigon cwrtais i wrando ar fy nghyd-Aelod, llefarydd ein gwrthblaid. A dweud y gwir, nid wyf yn siŵr pa mor o ddifrif rydych chi ynglŷn â'ch rôl. Mae wedi bod yn aneglur o'r cychwyn sut yn union y mae'r Llywodraeth yn rheoli'r bwrdd o dan fesurau arbennig, felly rydym yn galw arnoch heddiw i amlinellu pa gamau rydych yn eu cymryd i sicrhau gyda rhywfaint o eglurder nad yw'r ansicrwydd ariannol ym mwrdd Betsi Cadwaladr yn tanseilio'r modd y darparir gwasanaethau, ac i gyhoeddi cynllun gweithredu clir i'r bwrdd iechyd allu dychwelyd i'w statws arferol. Mae'r sefyllfa fel y mae yn anghynaliadwy, ac yn hollol annerbyniol mewn gwirionedd. Rydym yn edrych ar draws y ffin ac yn gweld perfformiad cymaint gwell. Pam y dylem gael loteri cod post? Pam y dylai fy etholwyr, ac unrhyw etholwr arall sy'n byw yng ngogledd Cymru, orfod dioddef ymarfer gwael ac Ysgrifennydd y Cabinet dros iechyd gwael dros ben ac nad yw'n gallu gwneud ei waith, a dweud y gwir?