English: It's my firm belief that the active travel Act is a great success. It's something that I am particularly proud of and I don't think we should underestimate the impact that the Act has already had. It's achieved something that was never done before in Wales. And since its commencement four years ago, the Act has led to the systematic development of plans for safe walking and cycling networks for all larger and medium-sized towns and villages in Wales - more than 140. Creation of the plans, I think, is a key achievement, but we haven't stopped investing in infrastructure in the meantime. In the four financial years since making the Act, we've invested more than £60 million in walking and cycling infrastructure from transport budgets alone. The figure includes funding for around 125 Safe Routes in Communities schemes, and about 70 local transport fund schemes that focus on active travel. But that money does not include the wider improvements that we've funded as part of road safety schemes, speed limit reductions and integrated transport schemes. And now that the plans are in place, we are accelerating the creation of active travel routes. This year, we've already allocated more than £22 million of capital investment for local active travel improvements through our local transport grants and pledged a further £50 million for the following two years as part of the active travel fund, on top of the £10 million for Safe Routes in Communities. And as Julie Morgan rightly said, we are going to spend hundreds of millions of pounds improving railway stations and bus stations in Wales, designed to enhance opportunities for people to be active in their travel arrangements. Now, I do recognise, as highlighted by the committee's recommendations, that processes can and must be improved. The Welsh Government's response to the committee's report, I think, demonstrates our willingness to do this. My officials work closely with local authorities, with Sustrans and other partners to reflect and to learn from the early implementation experience and shape the subsequent stages of the process. We will identify further improvements that may be made to the process. We've already strengthened the local authority representation on the active travel board, as recommended, and we've welcomed new regional representations at the last board meeting in June. Transport for Wales are also now a permanent member of the active travel board and I'm delighted that TfW is currently recruiting a dedicated active travel lead to build specialist capacity into the organisation, as discussed with the committee earlier this year. And I agreed with the committee that the Act must be implemented in an integrated manner. It's widely accepted that active travel has the potential to deliver direct benefits in a broad range of areas, and this means that increasing levels of active travel is not solely or even primarily a transport matter, as Lee Waters said. For my part, I don't walk and cycle regularly in order to ease wear on my car or to save costs on fuel; I do it for my own mental and emotional and physical well-being. And I think Vikki Howells made a very compelling case for investing in active travel to improve health and well-being across the country. I value partners working together to make the most of the opportunities that active travel offers, particularly in the area of public health, and I also intend to hold bilateral meetings with Cabinet colleagues to discuss what else can be done in our respective areas of responsibility. I think Lee Waters made a very important point with regard to public health, because it's particularly important that we ensure that behavioural change is treated with the utmost seriousness, right across Government and across local government, and indeed across the whole of the public and private sector. I would very much agree with John Griffiths that we have to encourage employers to do more to encourage, in turn, their employees to take up active travel. The economic contract has four conditions attached to it. So, any business looking to draw down funding from Welsh Government will have to comply with that. Well, two of the conditions concern decarbonisation and improvements to the mental and physical health of their workers. Of course, taking up active travel, encouraging active travel, investing in infrastructure within the workplace that enables workers to cycle or walk to work is one means of decarbonising the business and it's another means of improving the mental and physical health of employees, so the economic contract is designed to do just that. Now, emerging strongly from the committee's work was the need to improve engagement and consultation within the active travel process, and I agree with the importance of consulting not only with existing active travellers, but also those who could be persuaded to try it if the conditions were right. I'm conscious of time, Dirprwy Lywydd, but I should just point out that we're also in the early stages of developing a new Wales transport strategy. That strategy will set out our strategic policies for safe, integrated, sustainable, efficient and economic transport facilities and services. Of course, walking, cycling and other sustainable modes will be a focus of this strategy. Finally, many Members like to lecture, sometimes, the Welsh Government about how we should and can do more, but my question back to Members is to ask yourselves how you can do more, as well, as political leaders, as civic leaders. As Russell George said, it's not just about money - this is about behavioural change. This includes your behaviour as civic leaders, so I'd urge all Members to be consistent with their commentary by being more active in the way that they themselves travel, to show political leadership themselves and to lead by example and cycle and walk more regularly, as I know that people like Jenny Rathbone do indeed do - to walk the walk and not just talk the talk.
Welsh: Rwy'n credu'n bendant fod y Ddeddf teithio llesol yn llwyddiant mawr. Mae'n rhywbeth rwy'n arbennig o falch ohono ac ni chredaf y dylem danbrisio'r effaith a gafodd y Ddeddf eisoes. Mae wedi cyflawni rhywbeth na wnaethpwyd erioed o'r blaen yng Nghymru. Ac ers ei chychwyn bedair blynedd yn ôl, mae'r Ddeddf wedi arwain at ddatblygu cynlluniau'n systematig ar gyfer rhwydweithiau cerdded a beicio diogel ar gyfer yr holl drefi mwy a chanolig eu maint a phentrefi yng Nghymru - mwy na 140 ohonynt. Credaf fod creu'r cynlluniau yn gyflawniad allweddol, ond nid ydym wedi rhoi'r gorau i fuddsoddi mewn seilwaith yn y cyfamser. Yn y pedair blynedd ariannol ers gwneud y Ddeddf, rydym wedi buddsoddi mwy na £60 miliwn mewn seilwaith cerdded a beicio o'r cyllidebau trafnidiaeth yn unig. Mae'r ffigur yn cynnwys cyllid ar gyfer tua 125 o gynlluniau Llwybrau Diogel mewn Cymunedau, a thua 70 o gynlluniau'r gronfa trafnidiaeth leol sy'n canolbwyntio ar deithio llesol. Ond nid yw'r arian hwnnw'n cynnwys gwelliannau ehangach a ariannwyd gennym fel rhan o gynlluniau diogelwch ar y ffyrdd, cyfyngiadau terfyn cyflymder a chynlluniau trafnidiaeth integredig. A nawr bod y cynlluniau yn eu lle, rydym yn cyflymu'r gwaith o greu llwybrau teithio llesol. Eleni, rydym eisoes wedi dyrannu mwy na £22 miliwn o fuddsoddiad cyfalaf ar gyfer gwelliannau teithio llesol lleol drwy ein grantiau trafnidiaeth lleol ac wedi addo £50 miliwn pellach ar gyfer y ddwy flynedd ddilynol fel rhan o'r gronfa teithio llesol, ar ben y £10 miliwn ar gyfer Llwybrau Diogel mewn Cymunedau. Ac fel y dywedodd Julie Morgan, byddwn yn gwario cannoedd o filiynau o bunnoedd ar wella gorsafoedd trên a gorsafoedd bysiau yng Nghymru, gyda'r nod o wella cyfleoedd i bobl fabwysiadu arferion teithio llesol. Nawr, rwy'n cydnabod, fel yr amlygwyd gan argymhellion y pwyllgor, y gellid ac y dylid gwella prosesau. Rwy'n credu bod ymateb Llywodraeth Cymru i adroddiad y pwyllgor yn dangos ein parodrwydd i wneud hyn. Mae fy swyddogion yn gweithio'n agos gydag awdurdodau lleol, gyda Sustrans a phartneriaid eraill i ystyried ac i ddysgu o brofiad y camau cynnar a llywio camau dilynol y broses. Byddwn yn nodi gwelliannau pellach y gellir eu gwneud i'r broses. Eisoes rydym wedi cryfhau cynrychiolaeth awdurdodau lleol ar y bwrdd teithio llesol, fel yr argymhellwyd, ac rydym wedi croesawu cynrychiolaeth ranbarthol newydd yng nghyfarfod diwethaf y bwrdd ym mis Mehefin. Mae Trafnidiaeth Cymru hefyd yn aelod parhaol o'r bwrdd teithio llesol bellach ac rwyf wrth fy modd fod Trafnidiaeth Cymru ar hyn o bryd yn recriwtio arweinydd teithio llesol dynodedig i adeiladu capasiti arbenigol yn y sefydliad, fel y trafodwyd gyda'r pwyllgor yn gynharach eleni. Ac roeddwn yn cytuno gyda'r pwyllgor fod yn rhaid gweithredu'r Ddeddf mewn modd integredig. Derbynnir yn gyffredinol fod gan deithio llesol botensial i sicrhau manteision uniongyrchol mewn ystod eang o feysydd, ac mae hyn yn golygu nad mater trafnidiaeth yn unig neu hyd yn oed yn bennaf yw cynyddu lefelau teithio llesol, fel y dywedodd Lee Waters. O'm rhan i, nid wyf yn cerdded a beicio'n rheolaidd er mwyn ysgafnhau traul ar fy nghar nac i arbed costau ar danwydd; rwy'n ei wneud er fy lles meddyliol ac emosiynol a chorfforol fy hun. Ac rwy'n credu bod Vikki Howells wedi gwneud achos cryf iawn dros fuddsoddi mewn teithio llesol er mwyn gwella iechyd a lles ar draws y wlad. Rwy'n gweld gwerth mewn partneriaid yn gweithio gyda'i gilydd i wneud y mwyaf o'r cyfleoedd y mae teithio llesol yn eu cynnig, yn enwedig ym maes iechyd y cyhoedd, a hefyd rwy'n bwriadu cynnal cyfarfodydd dwyochrog gyda chyd-Aelodau o'r Cabinet i drafod beth arall y gellir ei wneud yn ein meysydd cyfrifoldeb ein hunain. Credaf fod Lee Waters wedi gwneud pwynt pwysig iawn ynglŷn ag iechyd y cyhoedd, oherwydd mae'n arbennig o bwysig ein bod yn sicrhau bod newid ymddygiad yn cael ei drin gyda'r difrifoldeb mwyaf, ar draws y Llywodraeth ac ar draws llywodraeth leol, ac yn wir ar draws y sector cyhoeddus a'r sector preifat i gyd. Buaswn yn bendant yn cytuno â John Griffiths fod yn rhaid inni annog cyflogwyr i wneud mwy i annog eu gweithwyr yn eu tro i ymgymryd â theithio llesol. Mae pedwar amod ynghlwm wrth y contract economaidd. Felly, bydd unrhyw fusnes sy'n awyddus i gael cyllid gan Lywodraeth Cymru yn gorfod cydymffurfio â hynny. Wel, mae dau o'r amodau'n ymwneud â datgarboneiddio a gwelliannau i iechyd meddwl ac iechyd corfforol eu gweithwyr. Wrth gwrs, mae dechrau ymgymryd â theithio llesol, annog teithio llesol, gan fuddsoddi mewn seilwaith yn y gweithle sy'n galluogi gweithwyr i feicio neu gerdded i'r gwaith yn un ffordd o ddatgarboneiddio'r busnes ac mae'n ffordd arall o wella iechyd meddwl ac iechyd corfforol cyflogeion, felly lluniwyd y contract economaidd i wneud hynny. Nawr, yr hyn a ddaeth yn amlwg yn glir iawn o waith y pwyllgor oedd yr angen i wella ymgysylltu ac ymgynghori o fewn y broses teithio llesol, a chytunaf â phwysigrwydd ymgynghori nid yn unig gyda rhai sy'n ymgymryd â theithio llesol ar hyn o bryd, ond hefyd gyda rhai y gellid eu perswadio i roi cynnig arni pe bai'r amodau'n iawn. Rwy'n ymwybodol o'r amser, Ddirprwy Lywydd, ond dylwn ddweud ein bod hefyd ar y camau cynnar o ddatblygu strategaeth drafnidiaeth newydd i Gymru. Bydd y strategaeth honno'n amlinellu ein polisïau strategol ar gyfer cyfleusterau a gwasanaethau effeithiol ac economaidd sy'n ddiogel, yn integredig, ac yn gynaliadwy. Wrth gwrs, bydd cerdded, beicio a dulliau eraill cynaliadwy yn ffocws i'r strategaeth hon. Yn olaf, mae llawer o'r Aelodau yn hoffi pregethu, weithiau, wrth Lywodraeth Cymru ynglŷn â sut y dylem ac y gallem wneud mwy, ond fy nghwestiwn yn ôl i'r Aelodau yw gofyn i chi sut y gallwch chi wneud mwy hefyd fel arweinwyr gwleidyddol, fel arweinwyr dinesig. Fel y dywedodd Russell George, mae'n ymwneud â mwy nag arian - mae'n ymwneud ag ymddygiad. Mae hyn yn cynnwys eich ymddygiad chi fel arweinwyr dinesig, felly buaswn yn annog pob Aelod i fod yn gyson â'r hyn y maent yn ei ddweud trwy ymgymryd â theithio mwy llesol o ran y ffordd y maent hwy eu hunain yn teithio, i ddangos arweiniad gwleidyddol eu hunain ac i arwain drwy esiampl a beicio a cherdded yn fwy rheolaidd, fel y gwn fod pobl fel Jenny Rathbone yn ei wneud - sef cerdded y llwybr ei hun ac nid siarad am wneud hynny'n unig.