English: First Minister, Andrew R.T. Davies, very generously I thought, said he bitterly regretted that you weren't in a position to make the announcement to the Senedd yesterday. Isn't the reality, as described by Adam Price, that you preferred not to? You preferred instead to give that pre-recorded interview, saying pretty much what you've just said now, pretty much what you could have said to the Senedd yesterday. You preferred to give that to the BBC because you wanted to make your announcement to the nation through the BBC and not the Senedd. And if that is not the case, can you answer his question as to what time you sent that pre-recorded video of your speech to the BBC? Now, you don't want to pick up on the six-month projection that I think has been given by the UK Government for England, and isn't that because these restrictions are pretty much indefinite? Is your strategy not to continue keeping the economy - and society to greater or lesser extent - locked down indefinitely, suppressing the virus, ostensibly, completely different from what we were told when we first went into lockdown, that it was to protect capacity in the NHS? Are you not just going to continue that until there is either a vaccine - if it works, if it's reliable - or the supposed moonshot daily testing at a cost of £100 billion projected? Isn't the reality that the costs of what you have done are greater than what you have been trying to achieve through them? We've heard from Andrew R.T. Davies about a 62 per cent fall in operations in Wales. We've seen 16,000 fewer cancer referrals. We've seen on England and Wales data for recent weeks many more people committing suicide than die of COVID. How long is this going to continue? You can't give us an answer for that. And you say you want to rely on people's judgment, you want people to be responsible, but actually then you tell them with very varying - . You criticise Ireland for varying it so that people can't keep up, what on earth do you think's been happening here with the huge numbers of regulations and varying and often contradictory guidance, plus also the often very marginal differences from England, when communications would have been much easier if there had been a consistent approach? So, there is a conflict between that and saying, actually, you want people to be responsible. How can people be responsible when what they have to do is comply with a vast range of stuff that's very, very difficult to keep up with, even for those who concentrate hard on that? And finally from me on shielding, you say that the CMO may be writing to people again. It's not clear what he's going to be saying to them, but the reality is that he told them to continue shielding until 16 August and the prevalence of the virus is surely now significantly higher than it was then. I think you said that letter is a few weeks' warning for people that carried on shielding until 16 August, and the reason it's very difficult for people to shield again now is because they were kept shielding for several weeks when the prevalence of the virus was low, and much lower than it is now. So, wouldn't it be more sensible for those people involved to make their own judgment as to risks and consider whether they should shield for themselves?
Welsh: Brif Weinidog, fe ddywedodd Andrew R.T. Davies, yn hael iawn yn fy marn i, ei fod yn gresynu'n arw nad oeddech mewn sefyllfa i wneud y cyhoeddiad i'r Senedd ddoe. Onid y realiti, fel y'i disgrifiwyd gan Adam Price, oedd ei bod yn well gennych beidio â gwneud hynny? Yn hytrach, roedd yn well gennych roi'r cyfweliad a recordiwyd ymlaen llaw, gan ddweud yr hyn rydych newydd ei ddweud yn awr, sef, fwy neu lai yr hyn y gallech fod wedi'i ddweud wrth y Senedd ddoe. Roedd yn well gennych roi'r cyfweliad hwnnw i'r BBC oherwydd eich bod eisiau gwneud eich cyhoeddiad i'r genedl drwy'r BBC yn hytrach na'r Senedd. Ac os nad yw hynny'n wir, a allwch chi ateb ei gwestiwn ynglŷn â pha bryd yr anfonoch chi'r fideo o'ch araith a recordiwyd ymlaen llaw at y BBC? Nawr, nid ydych eisiau crybwyll yr amcanestyniad o chwe mis a roddwyd, rwy'n credu, gan Lywodraeth y DU ar gyfer Lloegr, ac onid y rheswm am hynny yw oherwydd bod y cyfyngiadau hyn yn amhenodol i raddau helaeth? Onid yw eich strategaeth i beidio â pharhau i gadw'r economi - a chymdeithas i raddau mwy neu lai - dan gyfyngiadau symud am gyfnod amhenodol, gan atal y feirws i bob golwg, yn gwbl wahanol i'r hyn a ddywedwyd wrthym pan osodwyd y cyfyngiadau symud am y tro cyntaf, sef mai diogelu capasiti yn y GIG oedd y bwriad? A ydych yn bwriadu parhau i wneud hynny hyd nes y ceir brechlyn - os yw'n gweithio, os yw'n ddibynadwy - neu hyd nes y ceir y profion dyddiol ar gost ragamcanol o £100 biliwn? Onid y realiti yw bod costau'r hyn rydych wedi'i wneud yn uwch na'r hyn rydych wedi bod yn ceisio'i gyflawni drwyddynt? Clywsom Andrew R.T. Davies yn dweud bod gostyngiad o 62 y cant wedi bod yn nifer y llawdriniaethau yng Nghymru. Rydym wedi gweld 16,000 yn llai o atgyfeiriadau canser. Yn ôl data Cymru a Lloegr ar gyfer yr wythnosau diwethaf, rydym wedi gweld llawer mwy o bobl yn cyflawni hunanladdiad na'r nifer sy'n marw o COVID. Am ba hyd y mae hyn yn mynd i barhau? Ni allwch roi ateb i ni ar hynny. Ac rydych yn dweud eich bod eisiau dibynnu ar grebwyll pobl, rydych eisiau i bobl fod yn gyfrifol, ond mewn gwirionedd rydych yn dweud pethau wrthynt wedyn - . Rydych yn beirniadu Iwerddon am amrywio pethau fel na all pobl ddal i fyny, ond beth ar y ddaear y credwch sydd wedi bod yn digwydd yma gyda'r niferoedd enfawr o reoliadau a chanllawiau amrywiol, sy'n aml yn anghyson â'i gilydd, yn ogystal â'r gwahaniaethau ymylol iawn yn aml rhyngom a Lloegr, pan fyddai wedi bod yn llawer haws cyfathrebu pe bai dull cyson wedi'i fabwysiadu? Felly, mae gwrthdaro rhwng hynny a dweud, mewn gwirionedd, eich bod eisiau i bobl fod yn gyfrifol. Sut y gall pobl fod yn gyfrifol pan fo'n rhaid iddynt gydymffurfio ag ystod eang o bethau sy'n anodd iawn dal i fyny â hwy, hyd yn oed i'r rhai sy'n canolbwyntio'n galed ar hynny? Ac yn olaf gennyf fi ar bobl a warchodir, fe ddywedwch y gallai'r prif swyddog meddygol fod yn ysgrifennu at bobl eto. Nid yw'n glir beth y bydd yn ei ddweud wrthynt, ond y realiti yw iddo ddweud wrthynt am barhau i warchod tan 16 Awst ac mae nifer yr achosion o'r feirws bellach yn sylweddol uwch na'r hyn ydoedd bryd hynny. Rwy'n credu eich bod wedi dweud bod y llythyr hwnnw'n rhoi ychydig wythnosau o rybudd i bobl a oedd wedi parhau i warchod tan 16 Awst, a'r rheswm pam y mae'n anodd iawn i bobl warchod eto yn awr yw oherwydd eu bod wedi gorfod parhau i wneud hynny am sawl wythnos pan oedd nifer yr achosion o'r feirws yn isel, ac yn llawer is na'r hyn ydyw ar hyn o bryd. Felly, oni fyddai'n fwy synhwyrol i'r bobl dan sylw farnu drostynt eu hunain ynglŷn â risgiau ac ystyried drostynt eu hunain a ddylent fod yn gwarchod?