English: Where I would agree with you is that Welsh Government are not particularly driven to do anything as regards this, but there we go. [ Interruption.] A milestone moment was achieved for the Welsh offshore wind sector, through the signing of an agreement for lease of the proposed - . Oh, I've already said that. Continuous opportunity to access the sea bed for wave or tidal stream projects have been offered, and 683,000 tonnes of marine aggregates delivered to our Welsh ports. In fact, there is actual real and documented evidence of the Crown Estate absolutely working for the best interests of Wales. They grant landowners rights over the foreshore at Rhyl to Denbighshire County Council to assist in a 600m £27.5 million seafront flood defence scheme to protect 1,650 homes in the east of the town, and work, for example, with the Welsh Government to support its work on the implementation of the Welsh national marine plan. The Crown Estate is making an invaluable contribution to the management of our resources in Wales, so why risk that success by burdening this failing Welsh Government administration that obviously is propped up by Plaid with even more responsibility? Your coalition should focus on a mess of the Welsh Government's own making. You target to plant 43,000 hectares of new trees by 2030, rising to 180,000 hectares by 2050, and yet that could see the afforestation of 3,750 Welsh family farms. Now, when I raised concerns about this in the Senedd, Jeremy Miles MS, Minister for Education and the Welsh Language, advised that meeting woodland creation targets should not affect communities nor change the type of landowners, yet it is. The proof is piling. Valleys are shifting to vegetation, forests are forcing out farmers. Figures obtained by the Farmers Union of Wales have shown that 75 per cent of the afforestation applications in Wales for over 50 hectares of planting are from charities and private companies based in England. There has been a 450 per cent increase in afforestation environmental impact assessment applications to NRW from 2015 to 2021, and yet only 20 per cent of applications were from private individuals or businesses based here in Wales. We are heading in the same direction as New Zealand, where their emissions trading scheme led to a rapid surge in the purchase of good farmland by carbon investors seeking to sell carbon offsets in the future through forestry creation. I understand that, within a three-week period, 80,000 stock units have been lost in the southern part of the North Island to tree planting, two thirds of which is owned by foreign companies and will cost the area in the region of $35 million due to lost productivity. That is not the future I want for Wales, so we will be voting against the motion and amendment today. But I would conclude by asking this Senedd to work cross-party to pursue the idea of establishing a just transition commission, to ensure the burden of decarbonisation does not fall unequally on our rural communities and have a negative impact on the historically thriving Welsh language in rural Wales, and I will repeat: we are much better off to leave the Crown Estate looking after us in Wales, as they do so well.
Welsh: Lle y byddwn yn cytuno â chi yw nad yw Llywodraeth Cymru yn cael ei hysgogi'n arbennig i wneud unrhyw beth ar hyn, ond dyna ni. [ Torri ar draws.] Cyflawnwyd carreg filltir i sector gwynt ar y môr Cymru gyda llofnodi cytundeb ar gyfer prydlesu - . O, rwyf eisoes wedi dweud hynny. Cynigiwyd cyfle parhaus i gael mynediad at wely'r môr ar gyfer prosiectau tonnau neu ffrwd lanw, a chyflenwyd 683,000 tunnell o agregau morol i'n porthladdoedd yng Nghymru. Yn wir, ceir tystiolaeth real a dogfennol o Ystâd y Goron yn gweithio'n llwyr er lles gorau Cymru. Maent yn rhoi hawliau tirfeddianwyr dros y blaendraeth yn y Rhyl i Gyngor Sir Ddinbych i gynorthwyo mewn cynllun amddiffyn rhag llifogydd ar lan y môr sy'n werth £27.5 miliwn i ddiogelu 1,650 o gartrefi yn nwyrain y dref, a gwaith, er enghraifft, gyda Llywodraeth Cymru i gefnogi ei gwaith ar weithredu cynllun morol cenedlaethol Cymru. Mae Ystâd y Goron yn gwneud cyfraniad amhrisiadwy i reoli ein hadnoddau yng Nghymru, felly pam peryglu'r llwyddiant hwnnw drwy roi hyd yn oed mwy o gyfrifoldeb ar ysgwyddau gweinyddiaeth aflwyddiannus Llywodraeth Cymru sy'n amlwg yn cael ei chynnal gan Blaid Cymru? Dylai eich clymblaid ganolbwyntio ar y llanast y mae Llywodraeth Cymru ei hun wedi ei wneud. Mae gennych darged ar gyfer plannu 43,000 hectar o goed newydd erbyn 2030, gan godi i 180,000 hectar erbyn 2050, ac eto gallai hynny arwain at goedwigo 3,750 o ffermydd teuluol yng Nghymru. Nawr, pan fynegais bryderon am hyn yn y Senedd, dywedodd Jeremy Miles AS, Gweinidog y Gymraeg ac Addysg, na ddylai cyrraedd targedau creu coetiroedd effeithio ar gymunedau na newid y math o dirfeddianwyr, ac eto mae'n gwneud hynny. Mae'r dystiolaeth yn cynyddu. Mae'r cymoedd yn newid i lystyfiant, mae coedwigoedd yn gwthio ffermwyr allan. Mae ffigurau a gafwyd gan Undeb Amaethwyr Cymru wedi dangos bod 75 y cant o'r ceisiadau coedwigo yng Nghymru ar gyfer dros 50 hectar o blannu yn dod gan elusennau a chwmnïau preifat yn Lloegr. Bu cynnydd o 450 y cant yn nifer y ceisiadau asesu effaith amgylcheddol coedwigo i CNC rhwng 2015 a 2021, ac eto dim ond 20 y cant o geisiadau a ddaeth gan unigolion neu fusnesau preifat yma yng Nghymru. Rydym yn anelu i'r un cyfeiriad â Seland Newydd, lle'r arweiniodd eu cynllun masnachu allyriadau at gynnydd cyflym yn y tir fferm da a brynwyd gan fuddsoddwyr carbon gyda'r bwriad o werthu gwrthbwysiadau carbon yn y dyfodol drwy greu coedwigoedd. O fewn cyfnod o dair wythnos, deallaf fod 80,000 o unedau stoc wedi'u colli yn y rhan ddeheuol o Ynys y Gogledd i blannu coed, gyda dwy ran o dair ohono'n eiddo i gwmnïau tramor a bydd yn costio tua $35 miliwn i'r ardal yn sgil cynhyrchiant a gollwyd. Nid dyna'r dyfodol rwyf ei eisiau i Gymru, felly byddwn yn pleidleisio yn erbyn y cynnig a'r gwelliant heddiw. Ond hoffwn gloi drwy ofyn i'r Senedd weithio'n drawsbleidiol i fynd ar drywydd y syniad o sefydlu comisiwn pontio cyfiawn, er mwyn sicrhau nad yw baich datgarboneiddio yn disgyn yn anghyfartal ar ein cymunedau gwledig ac yn cael effaith negyddol ar y Gymraeg, sy'n ffynnu'n hanesyddol yng nghefn gwlad Cymru, ac rwy'n ailadrodd: rydym yn llawer gwell ein byd trwy adael i Ystâd y Goron ofalu amdanom yng Nghymru, fel y maent yn ei wneud mor dda.