techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: In your second supplementary budget, Cabinet Secretary, you were able to release some funding as a result of your careful preparation for the Chancellor's 2017 November budget and other fiscal factors, and I'm particularly interested in positive outcomes for education and housing in relation to Welsh Government priorities. Can you clarify what you were able to achieve via capital and/or revenue to support these priorities? Can I take the opportunity, Dirprwy Lywydd, to comment on the challenging context of the second supplementary budget, which I fully support and, indeed, fully support the Finance Committee's report as well? I note that the Institute for Fiscal Studies has acknowledged the overall UK deficit budget has been eliminated. Due you agree that this is by no means an achievement, as George Osborne has declared, when the impact of balancing the budget has fallen most severely on women and low-income groups? And do you agree with economist Ann Pettifor that this so-called achievement has decimated our public services, and under George Osborne's watch total managed expenditure was cut by £14 billion in real terms, and public sector investment went from £60 billion in 2010 to £35 billion in 2016? This is the context in which you have had to work, and do you agree that the UK Government needs to acknowledge the real needs of our public services and health, education and housing and change track after nine years of austerity?
Welsh: Yn eich ail gyllideb atodol, Ysgrifennydd y Cabinet, roeddech chi'n gallu rhyddhau rhywfaint o arian o ganlyniad i'ch gwaith paratoi gofalus ar gyfer cyllideb mis Tachwedd 2017 y Canghellor a ffactorau cyllidol eraill. Mae gennyf ddiddordeb arbennig mewn canlyniadau cadarnhaol i addysg a thai mewn perthynas â blaenoriaethau Llywodraeth Cymru. A wnewch chi egluro'r hyn yr oeddech yn gallu ei gyflawni drwy gyfalaf a/neu refeniw i gefnogi'r blaenoriaethau hyn? A gaf i achub ar y cyfle, Dirprwy Lywydd, i roi sylwadau ar gyd-destun heriol yr ail gyllideb atodol, yr wyf yn ei llwyr gefnogi ac, yn wir, yn llwyr gefnogi adroddiad y Pwyllgor Cyllid hefyd? Nodaf fod y Sefydliad Astudiaethau Cyllid wedi cydnabod bod y diffyg cyffredinol yng nghyllideb y DU wedi ei ddileu. A gytunwch chi nad yw hynny'n gamp, fel y datganodd George Osborne, pan fo effaith mantoli'r gyllideb wedi bod yn bennaf ar fenywod a grwpiau incwm isel? Ac a ydych chi'n cytuno â'r economegydd Ann Pettifor fod y cyflawniad hwn, fel y'i gelwir, yn dinistrio ein gwasanaethau cyhoeddus, ac o dan oruchwyliaeth George Osborne torrwyd £14 biliwn ar gyfanswm y gwariant a reolir mewn termau real, ac aeth buddsoddiad y sector cyhoeddus o £60 biliwn yn 2010 i £35 biliwn yn 2016? Dyma'r cyd-destun y bu'n rhaid i chi weithio oddi mewn iddo, ac a ydych yn cytuno bod angen i Lywodraeth y DU gydnabod anghenion gwirioneddol ein gwasanaethau cyhoeddus ac iechyd, addysg a thai, a newid trywydd ar ôl naw mlynedd o galedi?
English: Thank you very much. I now call the Cabinet Secretary for Finance to reply to the debate - Mark Drakeford.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Rwy'n galw nawr ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid i ymateb i'r ddadl - Mark Drakeford.
English: Thank you, Deputy Presiding Officer. May I thank Simon Thomas for his contribution? I look forward to considering the conclusions in the Finance Committee report. I'm sure that there are things there that we can learn from, and I look forward to responding to that report. I heard the comments of the committee Chair on financial transaction capital and capital more generally. We are trying to work creatively to use the funds provided to us through that avenue. I can tell Adam Price that we are working with Ministers in Scotland. I met with Derek Mackay before Christmas just to share ideas. They are facing the same problems as us in trying to use the funds approved through that method, as Mike Hedges explained when he was setting out the regulations applicable to that capital.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. A gaf i ddiolch i Simon Thomas am beth ddywedodd e? Rydw i'n edrych ymlaen i ystyried y casgliadau yn adroddiad y Pwyllgor Cyllid. Rydw i'n siŵr fod pethau yna i ni eu dysgu, ac rydw i'n edrych ymlaen i ymateb i'r adroddiad. Fe glywais i beth ddywedodd Cadeirydd y pwyllgor am gyfalaf, a financial transaction capital, yn enwedig. Rŷm ni yn trio gweithio yn greadigol i ddefnyddio yr arian sydd wedi dod atom ni yn y ffordd yna. Rydw i'n gallu dweud wrth Adam Price ein bod ni yn gweithio gyda Gweinidogion yn yr Alban. Cwrddais i gyda Derek Mackay cyn y Nadolig jest i rannu syniadau. Maen nhw'n wynebu yr un problemau â ni wrth drial defnyddio'r arian sy'n dod yn y ffordd yna, fel esboniodd Mike Hedges pan oedd e'n rhoi mas i ni gyd y rheoliadau sy'n dod gyda'r cyfalaf yn y ffordd yna.
English: I'm very happy, of course, to write to Adam Price on the specific points that he raised. FootnoteLink I believe I'm right in saying that the changes within the education MEG are designed to support the agreement that we've reached with Plaid Cymru, and that's why you see money moving around. It's as a result of our agreement to make sure that we can deliver it, rather than anything else. On some of the other points that Adam raised, I think we will find - but I will check the detail - that those changes are as a result of us being able to bring forward some European funding. So, it's not a reduction in spend, it's just using other money while we're able to for those purposes so that we can release money then to do other things as well.
Welsh: Byddaf yn hapus iawn, wrth gwrs, i ysgrifennu at Adam Price ar y pwyntiau penodol a gododd ef. FootnoteLink Credaf fy mod yn iawn i ddweud bod y newidiadau o fewn y prif grŵp gwariant addysg wedi eu cynllunio i gefnogi'r cytundeb yr ydym wedi dod iddo gyda Phlaid Cymru, a dyna pam yr ydych yn gweld arian yn cael ei symud o gwmpas. Mae hynny o ganlyniad i'n cytundeb i wneud yn siŵr y gallwn gyflawni hynny, yn hytrach nag unrhyw beth arall. Ar rai o'r pwyntiau eraill a godwyd gan Adam, credaf y byddwn yn canfod - ond byddaf yn gwirio'r manylion - fod y newidiadau hynny yn sgil ein gallu i gyflwyno rhywfaint o gyllid Ewropeaidd. Felly, nid gostyngiad mewn gwariant yw hyn, ond defnyddio arian arall, tra y gallwn ni, at y dibenion hynny fel y gallwn ryddhau arian i wneud pethau eraill hefyd.
English: Just before he moves on to other matters and we still have financial transaction capital in our minds, the Finance Committee hopes to do a little bit of extra work around this about the funding mechanism behind this. Is he able to share with us any more information he has from the Treasury around the expectation of paying this back, and at what rate or percentage he's expected to pay it back? There's obviously some risk involved in some of the projects that he's mentioned so far and I think some of the projects mentioned in Scotland as well also have risk built into them.
Welsh: Cyn iddo symud ymlaen at faterion eraill a thra bod cyfalaf trafodiadau ariannol ar ein meddyliau ni o hyd, mae'r Pwyllgor Cyllid yn gobeithio gwneud ychydig o waith ychwanegol ar hyn o ran y mecanwaith ariannu tu ôl i hyn. A yw'n gallu rhannu mwy o wybodaeth a gafodd gan y Trysorlys gyda ni am y disgwyliad o dalu hwn yn ôl, ac ar ba gyfradd neu ganran y disgwylir ei fod yn ei ad-dalu? Mae'n amlwg fod rhywfaint o risg ynglŷn â rhai o'r prosiectau y mae ef wedi cyfeirio atyn nhw hyd yma a chredaf fod risg gyda rhai o'r prosiectau y soniwyd amdanynt yn yr Alban hefyd.
English: Thank you. The proposal is to agree the motion. Does any Member object? [ Objection.] Therefore, we defer voting under this item until voting time.
Welsh: Diolch. Y cynnig yw cytuno â'r cynnig. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [ Gwrthwynebiad.] Felly, rydym yn gohirio'r pleidleisio ar yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
English: Item 8 on the agenda this afternoon is a debate on the Estyn annual report, and I call on the Cabinet Secretary for Education to move the motion - Kirsty Williams.
Welsh: Eitem 8 ar yr agenda y prynhawn yma yw dadl ar adroddiad blynyddol Estyn, a galwaf ar yr Ysgrifennydd Cabinet dros Addysg i gynnig y cynnig - Kirsty Williams.
English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. May I move the amendment in the name of Plaid Cymru? And may I thank Her Majesty's chief inspector for education and training in Wales - to give him his full title - for the annual report, which certainly makes a great contribution to our understanding of the situation? It is something that we place great importance on and appreciate very much. I also endorse the recognition of the Cabinet Secretary of the excellent work happening in the sector, in difficult circumstances - circumstances that are becoming more difficult because of the financial limitations that have become a reality in the budgets of many local authorities over the past few weeks. I think it's important that we recognise that reality for those working on the coalface. I think the Cabinet Secretary has given us a fair summary of the situation. There are positives, and she was right to refer to those, and particularly this focus on the culture that is developing now in terms of more emphasis on self-improvement and collaboration between schools. Although it is perhaps something that's at a very early stage, it is certainly taking us in the direction that we would wish to travel in.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. A gaf i gynnig y gwelliant yn enw Plaid Cymru? A gaf i ddiolch i brif arolygydd Ei Mawrhydi dros addysg a hyfforddiant yng Nghymru - i roi'r teitl llawn - am yr adroddiad blynyddol sydd yn sicr yn cyfrannu yn helaeth at ein dealltwriaeth ni o'r sefyllfa? Mae e, wrth gwrs, yn rhywbeth rydym ni'n rhoi pwys arno fe ac yn ei werthfawrogi'n fawr iawn. Rwyf hefyd yn ategu cydnabyddiaeth Ysgrifennydd y Cabinet o'r gwaith aruthrol sydd yn digwydd yn y maes ymhlith y sector, a hynny mewn amgylchiadau anodd - amgylchiadau sydd yn mynd yn anos, hefyd, oherwydd y cyfyngiadau ariannol sydd, wrth gwrs, wedi dod yn real drwy gyllidebau nifer o'r awdurdodau lleol dros yr wythnosau diwethaf yma. Rydw i'n meddwl ei bod hi'n bwysig ein bod ni yn cydnabod y realiti yna i'r rhai sydd yn gweithio ar y ffas lo. Rwy'n meddwl bod yr Ysgrifennydd Cabinet wedi rhoi crynodeb digon teg inni o'r sefyllfa. Mae yna elfennau positif, ac mi oedd hi'n iawn i gyfeirio atyn nhw, ac yn enwedig y ffocws yma ar y diwylliant yma sydd yn dod yn ei flaen nawr o safbwynt mwy o bwyslais ar hunanwella a chydweithio rhwng ysgolion. Er, efallai, mai rhywbeth sydd mewn cyflwr o egino yw hynny, mae e'n sicr yn ein symud ni i'r cyfeiriad y byddem ni'n dymuno mynd iddo fe.
English: I'm grateful to Estyn for their substantive annual report. Reading through it, I wasn't always clear whether Estyn is a mechanism through which Welsh Government seeks to secure its policy objectives, or whether it's more of a law unto itself, its degree of autonomy and independence, and the extent to which it may be judging the implications of its own assessment criteria. So, for instance, the assessment and how Estyn assesses schools is of huge significance in terms of what teachers do and how schools prioritise different objectives. I just wonder the extent to which those objectives are those of the Welsh Government, or whether Estyn, at least in some areas, ploughs its own furrow. I hope this review that we are having will clarify some of those issues - whether there's the right degree of autonomy or independence for Estyn, whether there is an argument for, Cabinet Secretary, you having more powers subject to this Assembly to set down what the priorities should be for Estyn, and I think, in some areas at least, there may be some sense to that.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i Estyn am eu hadroddiad blynyddol sylweddol. Wrth ddarllen drwyddo, nid oeddwn i bob amser yn glir a yw Estyn yn fecanwaith i Lywodraeth Cymru ei ddefnyddio i geisio sicrhau eu hamcanion polisi, ynteu a yw'n sefydliad ar wahân, o ran ei ymreolaeth a'i annibyniaeth, ac i ba raddau y gallai fod yn barnu goblygiadau ei feini prawf asesu ei hun. Felly, er enghraifft, mae'r asesiad a sut y mae Estyn yn asesu ysgolion yn eithriadol o bwysig o ran yr hyn y mae athrawon yn ei wneud a sut y mae ysgolion yn blaenoriaethu gwahanol amcanion. Tybed i ba raddau y mae'r amcanion hynny'n perthyn i Lywodraeth Cymru, ynteu a yw Estyn, o leiaf mewn rhai meysydd, yn torri eu cwys eu hunain. Rwy'n gobeithio y bydd yr adolygiad hwn yr ydym yn ei gynnal yn egluro rhai o'r materion hynny - a oes y radd briodol o ymreolaeth neu annibyniaeth i Estyn, a oes dadl, Ysgrifennydd y Cabinet, y dylech chi gael rhagor o bwerau yn amodol ar y Cynulliad hwn i bennu blaenoriaethau Estyn, ac rwy'n meddwl, mewn rhai meysydd o leiaf, y gallai fod rhywfaint o synnwyr i hynny.
English: Thank you very much, Presiding Officer. Could I thank everybody for their contributions this afternoon?
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd. A gaf i ddiolch i bawb am eu cyfraniadau y prynhawn yma?
English: We're both struggling.
Welsh: Rydym ill dau'n cael trafferth.
English: Yes. [ Interruption.] I'll try to get through as many of them as I -
Welsh: Ydyn. [ Torri ar draws.] Rwy'n mynd i geisio rhoi sylw i gynifer ohonynt â -
English: The Cabinet Secretary is struggling with her voice, as I am. If you're quiet, I'm sure we can hear her.
Welsh: Mae Ysgrifennydd y Cabinet yn cael trafferth â'i llais, fel fi. Os byddwch chi'n dawel, rwy'n siŵr y gallwn ei chlywed hi.
English: Will the Cabinet Secretary give way?
Welsh: Wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ildio?
English: Rather than that able principle, where I don't think we'll reach agreement, what is the point of this middle way where Estyn tells you what the results are if the inspection was after 2014 but not before, and how does that help anyone if parents are comparing schools on less than accurate or up-to-date data?
Welsh: Yn hytrach na'r egwyddor abl honno, lle nad wyf yn meddwl y byddwn ni'n dod i gytundeb, beth yw pwynt y ffordd ganol hon lle mae Estyn yn dweud wrthych chi beth yw'r canlyniadau os oedd yr arolygiad ar ôl 2014, ond nid cyn hynny, a sut y mae hynny'n helpu unrhyw un os yw rhieni'n cymharu ysgolion ar sail data sydd ddim yn gywir neu'n gyfoes?
English: The proposal is to agree the motion as amended.
Welsh: Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig wedi ei ddiwygio?
English: Does any Member object? The motion as amended is therefore agreed.
Welsh: A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Felly, derbyniwyd y cynnig wedi ei ddiwygio.
English: The next item is the motion under Standing Order 26.95 that the Bill to be known as the Law Derived from the European Union (Wales) Bill be treated as a Government emergency Bill, and a motion under Standing Order 26.98 (ii) to agree a timetable for the Bill to be known as the Law Derived from the European Union (Wales) Bill. In accordance with Standing Order 12.24, I propose that the following two motions under items 9 and 10 be grouped for debate. Does any Member object? No.
Welsh: Yr eitem nesaf felly yw'r cynnig o dan Reol Sefydlog 26.95 fod Bil a elwir yn Fil Cyfraith sy'n Deillio o'r Undeb Ewropeaidd (Cymru) yn cael ei drin fel Bil brys y Llywodraeth a chynnig o dan Reol Sefydlog 26.98 (ii) i gytuno ar amserlen ar gyfer y Bil a elwir yn Fil Cyfraith sy'n Deillio o'r Undeb Ewropeaidd (Cymru). Yn unol â Rheol Sefydlog 12.24, rydw i'n cynnig bod y ddau gynnig a ganlyn o dan eitemau 9 a 10 yn cael eu grwpio ar gyfer y ddadl. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu hynny? Nac oes.
English: I therefore call on the Cabinet Secretary for Finance to move the motions. Mark Drakeford.
Welsh: Felly rydw i'n galw ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid i wneud y cynigion. Mark Drakeford.
English: Diolch yn fawr, Llywydd. The UK's exit from the European Union represents the most significant and demanding challenge, constitutionally, legally, economically, that we in Wales have faced since the advent of devolution. The uncertainty that surrounds both the process and the outcome has the potential to cause enormous damage to our nation. It is the scale of the challenge, the continuing uncertainty, the rapid movement of events and the potential dangers surrounding Brexit that form the backdrop to the motions that have been tabled before this National Assembly this afternoon. Llywydd, these are highly unusual times, and it is the nature of these times that explains the highly unusual proposition that the National Assembly consent to an emergency Bill. As set out in the statement that was tabled alongside the motions, the Welsh Government has accepted, ever since June 2016, that the outcome of the referendum takes the United Kingdom out of the European Union. But the vote to leave the EU was not a vote to reverse devolution. It is this Government's duty, and I believe that of this Assembly, to ensure that, in the act of leaving, the interests of Wales and its people are given every possible protection.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Mae ymadawiad y DU â'r Undeb Ewropeaidd yn cynrychioli'r her fwyaf sylweddol a dyrys, yn gyfansoddiadol, yn gyfreithiol ac yn economaidd yr ydym ni yng Nghymru wedi'i hwynebu ers dyfodiad datganoli. Mae gan yr ansicrwydd sy'n amgylchynu'r broses a'r canlyniad y potensial i achosi niwed mawr i'n cenedl. Maint yr her, yr ansicrwydd parhaus, datblygiad cyflym digwyddiadau a'r peryglon posib sy'n gysylltiedig â Brexit sy'n ffurfio cefndir i'r cynigion a gyflwynwyd gerbron y Cynulliad Cenedlaethol hwn y prynhawn yma. Llywydd, mae'r rhain yn amseroedd hynod anarferol, a natur yr amseroedd hyn sy'n esbonio'r cynnig hynod anarferol bod y Cynulliad Cenedlaethol yn cydsynio i Fil brys. Fel y nodir yn y datganiad a gyflwynwyd ochr yn ochr â'r cynigion, mae Llywodraeth Cymru wedi derbyn, ers mis Mehefin 2016, fod canlyniad y refferendwm yn golygu ymadawiad y Deyrnas Unedig â'r Undeb Ewropeaidd. Ond nid oedd y bleidlais i adael yr UE yn bleidlais i wrthdroi datganoli. Mae'n ddyletswydd ar y Llywodraeth hon, ac ar y Cynulliad hwn, rwy'n credu, i sicrhau, wrth ymadael, fod buddiannau Cymru a'i phobl yn cael eu hamddiffyn cyn belled â phosib.
English: In the negotiations and the JMC meetings that you have with the UK Government, will you give us an undertaking that you won't sell Wales short? And so will you only agree to withdrawing this continuity Bill if the EU withdrawal Bill either protects or enhances this devolution settlement?
Welsh: Yn y trafodaethau a'r cyfarfodydd Cyd-bwyllgor Gweinidogion yr ydych chi'n eu cael gyda Llywodraeth y DU, a wnewch chi roi addewid inni na fyddwch chi'n derbyn bargen wael i Gymru? Ac felly a wnewch chi gytuno i beidio â chyflwyno'r Bil parhad hwn dim ond os yw Bil ymadael yr UE naill ai'n diogelu neu'n gwella'r setliad datganoli hwn?
English: I'm listening with great interest and, obviously, I support the general principle of what he's setting out today, but emergency Bills are sometimes not good law because they're taken through to meet a particular objective and don't necessarily stand the test of time. Should an emergency Bill such as this contain a sunset clause?
Welsh: Rwy'n gwrando gyda diddordeb mawr ac, yn amlwg, rwy'n cefnogi egwyddor gyffredinol yr hyn y mae'n ei argymell heddiw. Ond nid yw Biliau brys bob amser yn gyfreithiau da oherwydd cânt eu llunio i ddiwallu amcan penodol ac nid ydyn nhw o reidrwydd yn berthnasol wrth i sefyllfaoedd newid. A ddylai Bil brys fel hyn gynnwys cymal machlud?
English: I thank the Member for giving way. Do you agree with me, therefore, that, earlier this year, there was unanimous support for a continuity Bill for the Welsh Assembly? Can you just give me an indication as to what's changed from just over a month ago to now, when there is still a continuity Bill?
Welsh: Diolch i'r Aelod am ildio. A ydych chi'n cytuno â mi, felly, yn gynharach eleni, y cafwyd cefnogaeth unfrydol ar gyfer Bil parhad ar gyfer Llywodraeth y Cynulliad? A allwch chi roi syniad imi o'r hyn sydd wedi newid o ychydig dros fis yn ôl i nawr, pan mae Bil parhad yn dal i fod?
English: Will you take another intervention? I can see the time is very short.
Welsh: A wnewch chi dderbyn ymyriad arall? Rwy'n gweld bod yr amser yn brin iawn.
English: I will if the Presiding Officer -
Welsh: Gwnaf os gwnaiff y Llywydd -
English: Thank you very much. Is it not the case, though, that this legislation in emergency form would not perhaps be necessary had the UK Government responded to our demands from Wales to take into account the needs of Wales moving forward after we leave the European Union?
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Onid yw hi'n wir, fodd bynnag, na fyddai'r ddeddfwriaeth hon ar ffurf frys efallai yn angenrheidiol o bosib pe bai Llywodraeth y DU wedi ymateb i'n galwadau o Gymru i ystyried anghenion Cymru yn y dyfodol ar ôl gadael yr Undeb Ewropeaidd?
English: Look, there's no way around this. What's been proposed today is that, in whatever it is - 20-odd days, or less actually - we would pass some form of continuity Bill. It's going to take nine or 10 months through the Westminster procedure, and we're supposed to do it in 14, 15, 16 days or whatever. I think you need, Rhun, if I may be so bold to say, to look at the big picture here. We should not be making in this fast and furious way constitutional law. I do want to conclude very quickly on the outcomes that we do need to achieve, and those are UK frameworks accepted everywhere - Scottish Government and Welsh Government - and that there needs to be effective shared governance on frameworks accepted in Scotland and Wales. That's the real battle we're having with our colleagues in England who are not, perhaps, as familiar with some of these concepts as we are, and there we've given the Welsh Government every practical assistance. Finally, to achieve the legal certainty and full rigour that we need, we have to proceed on a UK basis and work through a UK withdrawal Bill that gets the consent of the National Assembly. With regret, we will not be supporting either motion on this matter this afternoon, Presiding Officer.
Welsh: Edrychwch, nid oes ffordd o gwmpas hyn. Yr hyn a gynigiwyd heddiw yw, ymhen amser - rhyw 20 diwrnod, neu lai mewn gwirionedd - y byddem yn pasio rhyw fath o Fil parhad. Mae'n mynd i gymryd naw neu 10 mis drwy weithdrefn San Steffan, ac rydym i fod ei wneud mewn 14, 15, 16 diwrnod neu beth bynnag. Rwy'n credu y dylech chi, Rhun, os caf i fod mor hyf a dweud, edrych ar y darlun mawr yn y fan yma. Ni ddylem fod yn gwneud cyfraith gyfansoddiadol ar frys gwyllt fel hyn. Hoffwn i ddod i ben yn gyflym iawn gyda'r hyn y mae angen inni ei gyflawni, a hynny yw fframweithiau ar gyfer y DU sy'n cael eu derbyn ym mhobman - gan Lywodraeth yr Alban a Llywodraeth Cymru - a bod angen cyd-lywodraethu effeithiol ynglŷn â fframweithiau a gaiff eu derbyn yn yr Alban a Chymru. Dyna'r frwydr wirioneddol yr ydym yn ei chael gyda'n cyd-Aelodau yn Lloegr nad ydyn nhw, efallai, yn gyfarwydd â rhai o'r cysyniadau hyn fel yr ydym ni, ac yn hynny o beth rydym wedi rhoi pob cymorth ymarferol i Lywodraeth Cymru. Yn olaf, er mwyn cyflawni'r sicrwydd cyfreithiol a'r trylwyredd llawn sydd eu hangen arnom, mae'n rhaid inni fwrw ymlaen ar lefel Brydeinig a gweithio ar Fil ymadael ar gyfer y DU a fydd yn cael cydsyniad y Cynulliad Cenedlaethol. Yn anffodus, ni fyddwn yn cefnogi'r naill gynnig na'r llall ar y mater hwn y prynhawn yma, Llywydd.
English: My view of this Bill is formulated against a background - and I think the overriding priority, constitutionally, is that we respect the will of the people, and that referenda, even though they may not, in form, be legally binding, are certainly morally binding once Parliament, whether it be at Westminster or here, has put on the statute book the legislation that gives them legal force -
Welsh: Mae fy marn i am y Bil hwn yn seiliedig ar gyd-destun - ac rwy'n credu mai'r brif flaenoriaeth, yn gyfansoddiadol, yw ein bod yn parchu ewyllys y bobl, a bod refferenda, hyd yn oed os nad ydyn nhw, o ran eu ffurf, yn gofyn am ymlyniad cyfreithiol, maen nhw'n sicr yn gofyn am ymlyniad moesol pan fo'r Senedd, boed hynny yn San Steffan neu yma, wedi rhoi ar y llyfr statud y ddeddfwriaeth sy'n rhoi grym cyfreithiol iddynt -