English: May I too welcome the opening words of the Llywydd and congratulate her on her ambition with this Bill? Naturally, I agree with the general principles of the Senedd and Elections (Wales) Bill. After all, this emanates from the announcement in February 2017 on the establishment of an expert panel to provide unbiased advice on the number of Assembly Members, the most appropriate electoral system, and the minimum voting age for elections in Wales. In this Bill we see the name change of the institution - more on that in a moment - the lowering of the minimum voting age, and other issues such as amending the legislation with regard to disqualification. But there's no further mention made of increasing the number of Members or reform of the electoral system. These issues will be aired in the Plaid Cymru debate that follows this one, and Members will be able to vote on both issues, namely increasing the number of Assembly Members and reforming the electoral system. It's important to note, as the Chair of the Constitutional and Legislative Affairs Committee has already done, the importance of this occasion. This is the first step in the implementation of the vital steps to create a Senedd that's fit for purpose here in Wales, and that the people of Wales deserve. Plaid Cymru is entirely supportive of those aims. In terms of the major provisions, I'll start with lowering the voting age to 16. Of course, lowering the voting age to 16 for the Senedd elections is something that we very much welcome as a party. Some weeks ago, we had the privilege of holding a joint debate here in the Siambr between Members of this Assembly and Members of the Welsh Youth Parliament, so we look forward to and very much support the provision in the Bill for ensuring that all of the young people of Wales can influence this Senedd. In terms of the name of the institution, this party is of the opinion that the name 'Senedd' should be used as the official name of the institution in both languages, because the Welsh language, as with this Senedd itself, belongs to all of the people of Wales and represents all of its citizens. Of course, there are examples such as the Dáil, the Knesset and the Duma that come from international examples, and enrich our experience. There is wide-ranging use of the word 'Senedd' already over the past few months here. People fundamentally know what a Senedd is. I think it's rather insulting to suggest that the people of Wales, those who can't speak Welsh, somehow can't understand what a Senedd is. I think that can be insulting to those who don't naturally speak Welsh. It's important to note that the provision in the Bill emphasises that 'Members of the Senedd' will be the title given to Senedd Members in both languages, and that the 'Senedd Commission' will be the official name of the Commission in both languages. In terms of the intention to introduce the descriptor 'Welsh Parliament', I can understand the reason for having that strapline to explain the function of the Senedd, but there's a discussion to be had at Stage 2, as we scrutinise in greater detail, whether the provision as it currently stands in the Bill is the best way to achieve that explanatory aim. The alternative proposal of the Government is an interesting suggestion in terms of how to achieve that aim as well. So, I'm very pleased that this debate prepares the ground perfectly for the Plaid Cymru debate, in a moment, on continuing with the work of reform to transform our Senedd and our politics here in Wales. Do vote in favour of the motion. Thank you.
Welsh: Allaf innau hefyd groesawu geiriau agoriadol y Llywydd a'i llongyfarch ar ei huchelgais efo'r Bil yma, ac yn naturiol yn cytuno efo egwyddorion cyffredinol Bil Senedd ac Etholiadau (Cymru)? Wedi'r cwbl, mae hyn yn deillio o gyhoeddiad yn Chwefror 2017 ar sefydlu panel arbenigol i ddarparu cyngor gwleidyddol diduedd - dyna oedd y geiriad - ar nifer yr Aelodau Cynulliad, y system etholiadol fwyaf addas, a'r oedran pleidleisio isaf ar gyfer etholiadau Cymru. Yn y Bil yma dŷn ni'n gweld newid enw'r sefydliad - mwy am hynny yn y man - gostwng yr oedran isaf i bleidleisio, a materion eraill fel diwygio'r gyfraith sy'n ymwneud ag anghymhwyso. Ond dim rhagor o sôn am gynyddu nifer yr Aelodau Cynulliad na newid y system etholiadau. Mae'r elfennau yma yn destun dadl Plaid Cymru sydd yn dilyn y ddadl yma'n syth, a chaiff Aelodau gyfle i bleidleisio ar y ddwy elfen yma, sef cynyddu nifer yr Aelodau Cynulliad a newid y system bleidleisio, yn nes ymlaen. Mae'n bwysig nodi, fel y mae Cadeirydd y pwyllgor materion cyfansoddiadol eisoes wedi'i nodi, pwysigrwydd yr achlysur yma. Dyma gam cyntaf gweithredu ar y cynigion angenrheidiol i greu Senedd sy'n ffit i bwrpas yma yng Nghymru ac y mae pobl Cymru yn haeddiannol ohoni. Ac mae Plaid Cymru yn hollol gefnogol i hynny. O ran y prif ddarpariaethau, mi wnaf i ddechrau efo gostwng yr oedran pleidleisio i 16. Wrth gwrs, mae gostwng yr oedran pleidleisio i 16 ar gyfer etholiadau'r Senedd yn rhywbeth rydym ni'n ei groesawu'n frwd fel plaid. Rai wythnosau'n ôl, fe gawsom ni'r fraint o gynnal dadl ar y cyd yma yn y Siambr rhwng Aelodau'r Senedd yma ac Aelodau Senedd Ieuenctid Cymru. Edrychwn ymlaen, felly, a rhown ein cefnogaeth frwd felly i'r ddarpariaeth yn y Bil ar gyfer sicrhau y gall holl bobl ifanc Cymru ddylanwadu ar y Senedd yma. Yn nhermau enw'r Senedd, mae'r blaid yma o'r farn y dylai'r enw 'Senedd' gael ei arddel fel enw swyddogol y sefydliad yn y ddwy iaith, gan fod y Gymraeg, fel y Senedd yma ei hun, yn perthyn i holl bobl Cymru ac yn cynrychioli'r holl ddinasyddion. Wrth gwrs, mae enghreifftiau fel Dáil, Knesset a Duma yn dod o brofiad rhyngwladol, ac wrth gwrs yn cyfoethogi ein profiad ninnau. Mae yna ddefnydd helaeth o'r enw 'Senedd' yn barod yma dros y misoedd diwethaf. Mae pobl yn sylfaenol yn gwybod beth yw Senedd. Dwi'n credu ei bod hi braidd yn ddilornus ac yn sarhad i awgrymu bod pobl Cymru, hynny yw, y sawl sydd ddim yn gallu siarad Cymraeg, ryw ffordd ddim yn gallu deall beth yw Senedd. Dwi yn credu bod hynny'n gallu bod yn sarhad ar y sawl sydd ddim yn naturiol yn siarad Cymraeg. Mae'n bwysig nodi bod y ddarpariaeth yn y Bil yn pwysleisio felly mai ' Members of the Senedd' y bydd enwau Aelodau'r Senedd yn y ddwy iaith, ac mai'r 'Senedd Comission ' fydd yr enw swyddogol ar y Comisiwn yn y ddwy iaith. O ran y bwriad i gyflwyno'r descriptor ' Welsh Parliament ', fe allaf i weld yr achos dros gael strapline yn y Saesneg yn esbonio swyddogaeth y Senedd, ond mae yna drafodaeth i'w chael yn ystod Cyfnod 2, wrth inni graffu'n fanylach, ynghylch ai'r ddarpariaeth fel ag y mae yn y Bil ar hyn o bryd yw'r ffordd orau o gyflawni'r nod hwnnw. Mae cynnig amgen y Llywodraeth yn awgrym diddorol o ran sut i gyflawni hyn. Felly, dwi'n falch bod y ddadl hon yn gosod y tir yn berffaith ar gyfer dadl Plaid Cymru, nawr yn y man, ar fwrw ymlaen gyda'r gwaith diwygio i allu trawsnewid ein Senedd a'n gwleidyddiaeth yma yng Nghymru. Pleidleisiwch o blaid y cynnig. Diolch yn fawr.