English: I'm pleased to be taking part in this debate today as a firm backer of the Celtic free-port bid. The opportunities offered by the Celtic free port to my region and the wider south-west Wales area are immense. That is why the bid has support from across the political spectrum and across the region. Should the UK and Welsh Governments back the bid, the establishment of a free port covering Port Talbot and Milford Haven docks could see upward of £5.5 billion of inward investment into the region. But this is just the tip of the iceberg, which is why Neath Port Talbot Council and Pembrokeshire County Council are key players in the bid consortium. The establishment of the Celtic free port will lead to an explosion of green jobs as the region moves to harness the potential of the Celtic sea and exploit green hydrogen. Floating offshore wind will be transformative, not only in helping to decarbonise and secure our future energy supply, but the £54 billion industry will be a key driver in transforming the ports at Port Talbot and Milford Haven into modern green energy hubs, ports that will build upon our past industrial expertise whilst delivering a brighter, greener future for Wales. Building on the extensive regional specialist skill base, transmission and pipelines, natural capital and distribution facilities, the Celtic free port will provide the skills, services and spaces for industry to thrive - industries such as Tata steel in Port Talbot, one of my region's largest employers and one of our nation's strategic industries. The opportunities the Celtic free port present to the Port Talbot steelworks are many, but first and foremost is the opportunity to play a key role in the manufacture of floating offshore wind components for the Celtic sea, and then to build upon those opportunities to export to the wider UK and across the globe. Tata, working alongside the Celtic free port, has the potential to become one of the world's first green steel producers and to develop the expertise in manufacturing the next generation of renewables. We are in a race to decarbonise our industries, our energy sectors and our infrastructure. If we can get these there first, we can not only lead the way, but cash in on the wider economic opportunities. South Wales led the first industrial revolution, and if we play our cards right, we can lead the next. My region is home to the most people working in manufacturing compared to anywhere else in Wales, and whilst we have seen the decline of manufacturing and heavy industry in recent decades, the potential to build upon those skills is immeasurable. With the right plan in place, we can transform the region and create new highly skilled, highly sought after jobs, green jobs in everything, from welding to data science. I believe the Celtic free-port bid is the right plan, and I urge the Welsh Government, together with the UK Government, to support the Celtic free-port bid. I would also ask colleagues to support our motion today in order to deliver a clear message to both Governments that this Senedd supports the Welsh free-port bid. Diolch yn fawr.
Welsh: Rwy'n falch o gymryd rhan yn y ddadl hon heddiw fel cefnogwr cryf i gais y porthladd rhydd Celtaidd. Mae'r cyfleoedd a gynigir gan y porthladd rhydd Celtaidd i fy rhanbarth i ac ardal ehangach de-orllewin Cymru yn aruthrol. Dyna pam fod gan y cais gefnogaeth ar draws y sbectrwm gwleidyddol ac ar draws y rhanbarth. Pe bai Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru yn cefnogi'r cais, gallai sefydlu porthladd rhydd i gynnwys dociau Port Talbot ac Aberdaugleddau arwain at fwy na £5.5 biliwn o fewnfuddsoddiad i'r rhanbarth. Ond pigyn y rhewfryn yn unig yw hyn, a dyna pam fod Cyngor Castell-nedd Port Talbot a Chyngor Sir Penfro yn chwarae rhan allweddol yng nghonsortiwm y cais. Bydd sefydlu'r porthladd rhydd Celtaidd yn arwain at ffrwydrad o swyddi gwyrdd wrth i'r rhanbarth geisio harneisio potensial y môr Celtaidd a manteisio ar hydrogen gwyrdd. Bydd ynni gwynt arnofiol ar y môr yn drawsnewidiol, nid yn unig o ran helpu i ddatgarboneiddio a diogelu ein cyflenwad ynni yn y dyfodol, ond bydd y diwydiant gwerth £54 biliwn yn sbardun allweddol i drawsnewid y porthladdoedd ym Mhort Talbot ac Aberdaugleddau yn hybiau ynni gwyrdd modern, porthladdoedd a fydd yn adeiladu ar arbenigedd diwydiannol ein gorffennol gan sicrhau dyfodol mwy disglair a gwyrddach i Gymru. Gan adeiladu ar sylfaen sgiliau arbenigol helaeth, seilwaith trawsyrru a phiblinellau, cyfalaf naturiol a chyfleusterau dosbarthu'r rhanbarth, bydd y porthladd rhydd Celtaidd yn darparu'r sgiliau, y gwasanaethau a'r gofod i ddiwydiannau ffynnu - diwydiannau fel Tata Steel ym Mhort Talbot, un o gyflogwyr mwyaf fy rhanbarth ac un o ddiwydiannau strategol ein gwlad. Mae'r cyfleoedd y mae'r porthladd rhydd Celtaidd yn eu cynnig i waith dur Port Talbot yn niferus, ond y pwysicaf oll yw'r cyfle i chwarae rhan allweddol yn y gwaith o weithgynhyrchu cydrannau ynni gwynt arnofiol ar gyfer y môr Celtaidd, ac yna adeiladu ar y cyfleoedd hynny i allforio i weddill y DU a ledled y byd. Mae gan Tata, gan weithio ochr yn ochr â'r porthladd rhydd Celtaidd, botensial i ddod yn un o gynhyrchwyr dur gwyrdd cyntaf y byd ac i ddatblygu arbenigedd gweithgynhyrchu ar gyfer y genhedlaeth nesaf o ynni adnewyddadwy. Rydym mewn ras i ddatgarboneiddio ein diwydiannau, ein sectorau ynni a'n seilwaith. Os gallwn wneud hynny gyda'r rhain yn gyntaf, gallwn arwain y ffordd, a gallwn elwa hefyd o'r cyfleoedd economaidd ehangach. De Cymru a arweiniodd y chwyldro diwydiannol cyntaf, ac os gallwn chwarae ein cardiau'n iawn, gallwn arwain yr un nesaf. Mae fy rhanbarth yn gartref i'r nifer fwyaf o bobl sy'n gweithio mewn gweithgynhyrchu o gymharu ag unrhyw le arall yng Nghymru, ac er ein bod wedi gweld dirywiad gweithgynhyrchu a diwydiant trwm dros y degawdau diwethaf, mae'r potensial i adeiladu ar y sgiliau hynny'n anfesuradwy. Gyda'r cynllun cywir ar waith, gallwn drawsnewid y rhanbarth a chreu swyddi newydd medrus iawn y mae galw mawr amdanynt, swyddi gwyrdd ym mhob maes, o weldio i wyddor data. Credaf mai cais y porthladd rhydd Celtaidd yw'r cynllun cywir, ac rwy'n annog Llywodraeth Cymru, ynghyd â Llywodraeth y DU, i gefnogi cais y porthladd rhydd Celtaidd. Hoffwn ofyn i fy nghyd-Aelodau gefnogi ein cynnig heddiw hefyd er mwyn cyfleu neges glir i'r ddwy Lywodraeth fod y Senedd hon yn cefnogi'r cais ar gyfer porthladd rhydd yng Nghymru. Diolch yn fawr.