English: I'm pleased to be part of this debate today and I thank you, Minister, for your opening statement. There is no doubt that the pandemic has pushed Wales to the cliff edge and it just shows how important it is that Wales remains an integral part of a strong United Kingdom. After all, the robust measures swiftly implemented by the UK Conservative Government to the tune of £8.6 billion in funding since the start of the pandemic protected hundreds of thousands of jobs, with livelihoods across the length and breadth of Wales being shielded from some of the most severe effects of the pandemic. This support is in addition, of course, to the UK-wide schemes such as the coronavirus job retention scheme and the self-employment income scheme. But, Llywydd, on initial reading of the supplementary budget, I was shocked to note that there is still roughly £2 billion worth of unallocated money sitting in the Welsh Government's coffers; £1.2 billion fiscal and the balance made up in capital. This is a highly significant sum of money, which I'm sure all in this Chamber would agree. Time and time again, we've heard Welsh Government Ministers - and rightly so - calling for funding to deal with the pandemic. But to then not use all of it at a time of national emergency simply doesn't make sense. Llywydd, it's very much like being given money to hire a builder to prevent your damaged ceiling caving in, to then decide not to use all that money given to you, meaning the risk remains. The people of Wales need that investment now so that they can start to build back better. More so than ever before, we desperately need a sustainable long-term recovery plan for our NHS, our schools, businesses and vitally important local authorities. So, Minister, where is your plan to invest this unallocated £1.2 billion? When will services see the funding that they so desperately need? Minister, as much as I welcome any credible move to kick start our economic recovery, I will still however point out areas of weakness. The reason for this isn't political, but it's what a reasonable opposition should do. That is why I'm somewhat dismayed that swathes of the supplementary budget will only touch the surface of what is actually required to help Wales bounce back from the pandemic. Take for instance the local government hardship fund, which finished in June, meaning councils are now facing a cliff edge financially. Or the extra cash announced for our cherished NHS being just a drop in the ocean, or the shocking fact that there appears to be no extra support for our rural communities, despite the crippling effect the pandemic has had on these rural areas. In other words, many of the measures outlined in the supplementary budget are either short-term funding or initiatives that have closed, but these initiatives are needed to provide long-term support. Finally, Minister, I know that the pandemic has had a detrimental impact on the transport sector, and I recognise that the Government has provided additional support, such as the £16 million to Cardiff Airport and £70 million to Transport for Wales. However, it is worth noting that, as was mentioned in the Finance Committee Chair's report, this was on top of the Government writing off £40 million-worth of Cardiff Airport's debts and an additional £167 million given to Transport for Wales last year. Clearly, this isn't a sustainable way of running services. Can you tell me whether the Welsh Government is facing a future financial black hole because of this? What are your plans for putting these services back onto a sustainable financial future? Time is of the essence here. We need a bold, ambitious plan to ensure Wales bounces back post COVID. We all need now to act in Wales's national interest, which is why I sincerely hope, Minister, you will heed my calls today. Thank you, Llywydd.
Welsh: Mae'n bleser gen i fod yn rhan o'r ddadl hon heddiw ac rwy'n diolch i chi, Gweinidog, am eich datganiad agoriadol. Nid oes dim amheuaeth nad yw'r pandemig wedi gwthio Cymru i ochr y dibyn ac mae'n dangos pa mor bwysig yw hi fod Cymru yn parhau i fod yn rhan annatod o Deyrnas Unedig gref. Wedi'r cyfan, fe wnaeth y mesurau cadarn a weithredwyd yn gyflym gan Lywodraeth Geidwadol y DU o £8.6 biliwn o gyllid ers dechrau'r pandemig ddiogelu cannoedd ar filoedd o swyddi, gan amddiffyn bywoliaethau ar hyd a lled Cymru rhag rhai o effeithiau mwyaf difrifol y pandemig. Mae'r cymorth hwn yn ychwanegol, wrth gwrs, at gynlluniau'r DU gyfan fel cynllun cadw swyddi y coronafeirws a'r cynllun incwm hunangyflogaeth. Ond, Llywydd, ar ôl darllen y gyllideb atodol am y tro cyntaf, cefais fy synnu wrth nodi bod gwerth tua £2 biliwn o arian nad yw wedi ei ddyrannu o hyd yn eistedd yng nghoffrau Llywodraeth Cymru; £1.2 biliwn cyllidol a'r gweddill yn gyfalaf. Mae hwn yn swm sylweddol iawn o arian, ac rwy'n siŵr y byddai pawb yn y Siambr hon yn cytuno. Dro ar ôl tro, rydym ni wedi clywed Gweinidogion Llywodraeth Cymru - a hynny'n gwbl briodol - yn galw am gyllid i ymdrin â'r pandemig. Ond wedyn i beidio â defnyddio'r cyfan ar adeg o argyfwng cenedlaethol, nid yw hynny'n gwneud synnwyr. Llywydd, mae'n debyg iawn i gael arian ar gyfer llogi adeiladwr i atal eich nenfwd sydd wedi ei ddifrodi rhag cwympo i mewn, ac wedyn penderfynu peidio â defnyddio'r holl arian a roddir i chi gan olygu bod y risg yn parhau. Mae angen y buddsoddiad hwnnw ar bobl Cymru yn awr fel y gallan nhw ddechrau ailgodi'n gryfach. Yn fwy nag erioed o'r blaen, mae angen cynllun adfer hirdymor cynaliadwy ar gyfer ein GIG, ein hysgolion, busnesau ac awdurdodau lleol hollbwysig arnom yn daer. Felly, Gweinidog, ble mae eich cynllun i fuddsoddi yr £1.2 biliwn hwn nad yw wedi ei ddyrannu? Pryd y bydd gwasanaethau yn gweld y cyllid sydd ei angen arnyn nhw yn daer? Gweinidog, er fy mod i'n croesawu unrhyw gam credadwy i roi hwb i'n hadferiad economaidd, byddaf yn dal i dynnu sylw at feysydd o wendid. Nid yw'r rheswm dros hyn yn wleidyddol, ond dyna'r hyn y dylai gwrthblaid resymol ei wneud. Dyna pam yr wyf wedi fy siomi braidd na fydd rhannau o'r gyllideb atodol yn gwneud dim mwy na chrafu wyneb yr hyn sydd ei angen mewn gwirionedd i helpu Cymru i adfer ar ôl y pandemig. Ystyriwch, er enghraifft, gronfa galedi llywodraeth leol, a ddaeth i ben ym mis Mehefin, sy'n golygu bod cynghorau yn wynebu ymyl dibyn yn ariannol erbyn hyn. Neu y ffaith mai dim mwy na diferyn yn y môr yw'r arian ychwanegol a gafodd ei gyhoeddi ar gyfer ein GIG annwyl, neu'r ffaith frawychus nad yw'n ymddangos bod unrhyw gefnogaeth ychwanegol i'n cymunedau gwledig, er gwaethaf yr effaith andwyol y mae'r pandemig wedi ei chael ar yr ardaloedd gwledig hyn. Mewn geiriau eraill, mae llawer o'r mesurau a amlinellir yn y gyllideb atodol naill ai yn gyllid tymor byr neu'n fentrau sydd wedi cau, ond mae angen y mentrau hyn i ddarparu cymorth hirdymor. Yn olaf, Gweinidog, gwn fod y pandemig wedi cael effaith andwyol ar y sector trafnidiaeth, ac rwy'n cydnabod bod y Llywodraeth wedi darparu cymorth ychwanegol, fel yr £16 miliwn i Faes Awyr Caerdydd a £70 miliwn i Trafnidiaeth Cymru. Fodd bynnag, mae'n werth nodi, fel y crybwyllwyd yn adroddiad Cadeirydd y Pwyllgor Cyllid, fod hyn ar ben y ffaith bod y Llywodraeth wedi dileu gwerth £40 miliwn o ddyledion Maes Awyr Caerdydd a £167 miliwn ychwanegol a roddwyd i Trafnidiaeth Cymru y llynedd. Yn amlwg, nid yw hon yn ffordd gynaliadwy o redeg gwasanaethau. A wnewch chi ddweud wrthyf a yw Llywodraeth Cymru yn wynebu twll du ariannol yn y dyfodol oherwydd hyn? Beth yw eich cynlluniau ar gyfer rhoi'r gwasanaethau hyn yn ôl ar ddyfodol ariannol cynaliadwy? Mae amser yn hanfodol yma. Mae angen cynllun beiddgar, uchelgeisiol arnom i sicrhau bod Cymru yn adfer ar ôl COVID. Mae angen i bob un ohonom ni nawr weithredu er budd cenedlaethol Cymru, a dyna pam yr wyf i'n mawr obeithio, Gweinidog, y byddwch yn rhoi sylw i fy ngalwadau i heddiw. Diolch, Llywydd.