English: And, of course, there are key issues that have been raised by Members today. Siân Gwenllian raised the important issue in terms of the recommendations around exclusions for our youngest children in the foundation phase. Just in 2019, of course, you will recall we published updated guidance, which was published back in 2015, on exclusions from schools and pupil referral units. This sets out the support schools and local authorities must put in place for all children who have been excluded from school and from pupil referral units, and it is vital that we have early support and intervention that leaves no young child excluded from education. I am absolutely clear that exclusion should only be used as a last resort. This is about underpinning the commitment that every child and young person receives an education so that they can thrive and flourish in society, and so it is that vital, important early intervention and support that is crucial, and I thank Siân Gwenllian for raising that point. But also, it's important to recognise the issues around the youth justice blueprint, and I'm glad that I've got responsibilities, but of course responsibilities for many of these recommendations lie across the Welsh Government and are jointly shared in terms of our responsibilities. In terms of moving forward with the youth justice blueprint, we've got updated implementation plans, refreshed project delivery timescales, and they were published in consultation with our partners in March of this year, but also a further £500,000 to the blueprint programme as well - strong partnership moving forward. And it's with the Deputy Minister for Health and Social Services, Julie Morgan, and me, that we agreed to work with the Ministry of Justice to deliver an outcome that will see children in the welfare and justice systems in Wales co-located in the same building and site. We've got a joint programme. The custody project is also a joint programme. So, it's crucial that we are moving forward, and I can even respond today positively in terms of those recommendations. Of course, there are many here; I can't answer them all, but we will do when we have our final report. Of course, recognising the issues around independent schools, the safeguarding and well-being of young people is crucially important, and we need to look at this in terms of the importance of registration of staff working in the independent school sector with the EWC, which would supplement the safeguarding provisions already in place. Of course, home education again - another recommendation of the children's commissioner. And, Deputy Llywydd, I will just say that this is again an area where we're making progress in this area. Of course, there has been an impact of COVID-19, as I said in my opening remarks, but the work, although it had to be paused in 2020, has been restarted. Now, I do want to finally focus on the two key final points that have been made by Members. Jane Dodds gave very powerful - as she has done previously - support for the recommendation in terms of eliminating profit making from the care of looked-after children. It's one of the highest priorities for this Government. And I will say that to Gareth Davies - that is of highest priority, and we intend to remove all private profit from the care of children in relation to children's care homes. Finally, Sioned Williams, yes, of course we see the work that we're doing in terms of free school meals not just in terms of a central pillar to our approach to tackling poverty, but also the eligibility review. I think it's good that, also, the children's commissioner recognised the importance of our free school breakfasts, where we led the way by introducing those free breakfasts in primary schools in 2004. But clearly, the important points that have been made in this debate today, covering a whole range of areas that affect our children and young people, will be vital as we move forward to fully respond to the children's commissioner's report. Can I just finally say, we have a very proud tradition of putting children's rights at the heart of our decision making? The children's commissioner's annual report is one of the ways we are held to account, and that's what's happened this afternoon, which is important for how we support children's rights as entitlements for children and young people. I do want to mention the fact that my colleague Julie Morgan, Deputy Minister for Social Services, will publish the Welsh Government's revised children's rights scheme before the end of the year and it will set out the arrangements we have in place for having due regard to the UNCRC when Ministers exercise any of their functions. Finally, Dirprwy Lywydd, I'm sure that you will all again join me in thanking the commissioner, Sally Holland, for everything that she's done to make sure that all children know about their rights, how to access those rights and how to challenge when they're not receiving those rights. She has done this consistently during her term in office and we wish her well as she comes to the end of her term. Thank you, all, for the roles that you've played today in today's debate. Our response in November will show how seriously we take our commitment to children's rights. We respect the recommendations and the report of our children's commissioner. Diolch yn fawr.
Welsh: Ac, wrth gwrs, mae materion allweddol a godwyd gan yr Aelodau heddiw. Cododd Siân Gwenllian y mater pwysig o ran yr argymhellion ynghylch gwaharddiadau ar gyfer ein plant ieuengaf yn y cyfnod sylfaen. Yn 2019, wrth gwrs, byddwch yn cofio i ni gyhoeddi canllawiau wedi'u diweddaru, a gyhoeddwyd yn ôl yn 2015, ar waharddiadau o ysgolion ac unedau cyfeirio disgyblion. Mae hwn yn nodi'r cymorth y mae'n rhaid i ysgolion ac awdurdodau lleol ei roi ar waith ar gyfer pob plentyn sydd wedi'i wahardd o'r ysgol ac o unedau cyfeirio disgyblion, ac mae'n hanfodol ein bod yn cael cymorth ac ymyrraeth gynnar nad yw'n gadael unrhyw blentyn ifanc wedi'i wahardd o addysg. Rwyf yn gwbl glir mai dim ond fel dewis olaf y dylid defnyddio gwaharddiad. Mae hyn yn ymwneud â thanategu'r ymrwymiad bod pob plentyn a pherson ifanc yn cael addysg fel y gallan nhw ffynnu a llewyrchu mewn cymdeithas, ac felly yr ymyrraeth gynnar a'r gefnogaeth gynnar hanfodol a phwysig hynny sy'n hollbwysig, ac rwy'n diolch i Siân Gwenllian am godi'r pwynt hwnnw. Ond hefyd, mae'n bwysig cydnabod y materion sy'n ymwneud â'r glasbrint cyfiawnder ieuenctid, ac rwy'n falch bod gennyf gyfrifoldebau, ond wrth gwrs mae cyfrifoldebau llawer o'r argymhellion hyn ar draws Llywodraeth Cymru ac yn cael eu rhannu ar y cyd o ran ein cyfrifoldebau. O ran symud ymlaen gyda'r glasbrint cyfiawnder ieuenctid, mae gennym gynlluniau gweithredu wedi'u diweddaru, amserlenni cyflawni prosiectau wedi'u hadnewyddu, ac fe'u cyhoeddwyd mewn ymgynghoriad â'n partneriaid ym mis Mawrth eleni, ond hefyd £500,000 ychwanegol i'r rhaglen glasbrint hefyd - partneriaeth gref wrth symud ymlaen. A gyda'r Dirprwy Weinidog dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, Julie Morgan, a minnau, y cytunwyd i weithio gyda'r Weinyddiaeth Gyfiawnder i gyflawni canlyniad a fydd yn gweld plant yn y systemau lles a chyfiawnder yng Nghymru wedi'u cydleoli yn yr un adeilad a safle. Mae gennym raglen ar y cyd. Mae'r prosiect yn y ddalfa hefyd yn rhaglen ar y cyd. Felly, mae'n hanfodol ein bod yn symud ymlaen, a gallaf hyd yn oed ymateb yn gadarnhaol heddiw o ran yr argymhellion hynny. Wrth gwrs, mae llawer yma; Ni allaf eu hateb i gyd, ond byddwn i'n gwneud hynny pan fydd gennym ein hadroddiad terfynol. Wrth gwrs, mae cydnabod y materion sy'n ymwneud ag ysgolion annibynnol, diogelu a lles pobl ifanc yn hollbwysig, ac mae angen i ni edrych ar hyn o ran pwysigrwydd cofrestru staff sy'n gweithio yn y sector ysgolion annibynnol gyda Cyngor Gweithlu Addysg, a fyddai'n ategu'r darpariaethau diogelu sydd eisoes ar waith. Wrth gwrs, addysg yn y cartref eto - argymhelliad arall gan y comisiynydd plant. A, Dirprwy Lywydd, fe wnaf ddweud bod hwn eto'n faes lle'r ydym yn gwneud cynnydd yn y maes hwn. Wrth gwrs, bu effaith COVID-19, fel y dywedais yn fy sylwadau agoriadol, ond mae'r gwaith, er bod yn rhaid ei oedi yn 2020, wedi'i ailgychwyn. Nawr, rwyf eisiau canolbwyntio o'r diwedd ar y ddau bwynt terfynol allweddol a wnaed gan Yr Aelodau. Rhoddodd Jane Dodds gefnogaeth bwerus iawn - fel y gwnaeth hi yn flaenorol - i'r argymhelliad o ran dileu gwneud elw o ofal plant sy'n derbyn gofal. Mae'n un o'r blaenoriaethau uchaf i'r Llywodraeth hon. Ac fe ddywedaf hynny wrth Gareth Davies - mae hynny o'r flaenoriaeth uchaf, ac rydym yn bwriadu dileu'r holl elw preifat o ofal plant o ran cartrefi gofal plant. Yn olaf, Sioned Williams, ie, wrth gwrs, rydym ni'n gweld y gwaith yr ydym ni'n ei wneud o ran prydau ysgol am ddim nid yn unig fel piler canolog i'n dull o fynd i'r afael â thlodi, ond hefyd yr adolygiad cymhwysedd. Rwy'n credu ei bod yn dda bod y comisiynydd plant, hefyd, yn cydnabod pwysigrwydd ein brecwast ysgol am ddim, lle'r oeddem yn arwain y ffordd drwy gyflwyno'r brecwast am ddim hwn mewn ysgolion cynradd yn 2004. Ond yn amlwg, bydd y pwyntiau pwysig a wnaed yn y ddadl hon heddiw, sy'n cwmpasu ystod eang o feysydd sy'n effeithio ar ein plant a'n pobl ifanc, yn hanfodol wrth i ni symud ymlaen i ymateb yn llawn i adroddiad y comisiynydd plant. A gaf i ddweud i gloi, mae gennym draddodiad balch iawn o roi hawliau plant wrth wraidd ein penderfyniadau? Mae adroddiad blynyddol y comisiynydd plant yn un o'r ffyrdd yr ydym ni'n cael ein dwyn i gyfrif, a dyna sydd wedi digwydd y prynhawn yma, sy'n bwysig o ran sut yr ydym ni'n cefnogi hawliau plant fel hawliau i blant a phobl ifanc. Rwyf eisiau sôn am y ffaith y bydd fy nghyd-Aelod Julie Morgan, y Dirprwy Weinidog dros Wasanaethau Cymdeithasol, yn cyhoeddi cynllun hawliau plant diwygiedig Llywodraeth Cymru cyn diwedd y flwyddyn a bydd yn nodi'r trefniadau sydd gennym ar waith ar gyfer rhoi sylw dyledus i Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn pan fydd Gweinidogion yn arfer unrhyw un o'u swyddogaethau. Yn olaf, Dirprwy Lywydd, rwy'n siŵr y byddwch chi i gyd eto'n ymuno â mi i ddiolch i'r comisiynydd, Sally Holland, am bopeth y mae hi wedi'i wneud i sicrhau bod pob plentyn yn gwybod am eu hawliau, sut i gael gafael ar yr hawliau hynny a sut i herio pan nad ydyn nhw yn derbyn yr hawliau hynny. Mae hi wedi gwneud hyn yn gyson yn ystod ei thymor yn y swydd a dymunwn yn dda iddi wrth iddi ddod i ddiwedd ei thymor. Diolch i chi, i gyd, am yr holl swyddogaethau yr ydych chi wedi'u chwarae heddiw yn y ddadl heddiw. Bydd ein hymateb ym mis Tachwedd yn dangos pa mor ddifrifol yr ydym yn cymryd ein hymrwymiad i hawliau plant. Rydym yn parchu argymhellion ac adroddiad ein comisiynydd plant. Diolch yn fawr.