English: Diolch, Llywydd. Thank you for the opportunity to open this debate on the Welsh rates of income tax resolution for 2022-23. Welsh rates of income tax were introduced in April 2019 and apply to income tax payers resident in Wales. Welsh rates of income tax raise around £2 billion each year towards the funding of the Welsh Government budget. The Welsh rates for the next financial year were announced in the draft budget. There will be no changes to Welsh income tax levels in 2022-23. This will mean that Welsh taxpayers will continue to pay the same income tax as their England and Northern Irish counterparts, and this will continue to provide some stability for taxpayers during a time of uncertainty and wider global economic challenges. Together with the funding received through the block grant, Welsh taxes are essential to help fund the vital public services that we all depend on. Over the coming months and years, as we deal with the impact of the unwinding of the pandemic measures, such as furlough, as well as the cost-of-living crisis and the impacts that now are being felt as a result of the invasion of Ukraine, protecting these services will become more challenging. In addition to considering the economic impact of coronavirus, we need to recognise that people in Wales are facing an unprecedented cost-of-living crisis fuelled by soaring energy bills. Day-to-day prices of food, fuel, energy, clothes, travel and rent are all going up as inflation rises. The Bevan Foundation's snapshot of poverty revealed that more than a third of Welsh households do not have enough money to buy anything beyond the everyday essentials, and are having to cut back on their heating, electricity and water, and a quarter are having to cut back on food for adults. Alongside this, the UK Government's decision to increase national insurance contributions on top of the tax changes it previously announced in its March 2021 budget means that families already face a significant increase in their tax burden from April. The Resolution Foundation has calculated that families face a £1,200 hit from April as energy bills and taxes rise. All this means that it's clear that now is not the time to consider changes to Welsh rates of income tax. My officials will continue to work closely with HM Revenue and Customs, which is responsible for the administration of WRIT. I am confident that our robust processes and good working relationships with HMRC provide a strong basis for the effective and efficient use of WRIT going forward. I'm pleased to report that the first WRIT outturn figures for 2019-20 were published by HMRC last year. The outturn figures were close to the forecasts, providing further reassurance that the forecasting process and the end-of-binning data are robust. The next outturn for 2020-21 is due to be published this summer, and this will be the first year where the outturn will impact on the Welsh Government's budget, with any required adjustments applied to the budget in 2023-24 in accordance with the fiscal framework agreement. I will of course keep Members informed on this as we move forward, and I look forward to the debate today. The Senedd is asked today to agree the Welsh rates resolution that will set the Welsh rates of income tax for 2022-23, and I ask Members for their support this afternoon.
Welsh: Diolch, Llywydd. Diolch am y cyfle i agor y ddadl hon ar y penderfyniad ynghylch cyfraddau treth incwm Cymru ar gyfer 2022-23. Cyflwynwyd cyfraddau treth incwm Cymru ym mis Ebrill 2019 ac maen nhw'n berthnasol i dalwyr treth incwm sy'n byw yng Nghymru. Mae cyfraddau treth incwm Cymru yn codi tua £2 biliwn bob blwyddyn tuag at ariannu cyllideb Llywodraeth Cymru. Cyhoeddwyd cyfraddau Cymru ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf yn y gyllideb ddrafft. Ni fydd unrhyw newidiadau i lefelau treth incwm Cymru yn 2022-23. Bydd hyn yn golygu y bydd trethdalwyr Cymru yn parhau i dalu'r un dreth incwm â'u cymheiriaid yn Lloegr a Gogledd Iwerddon, a bydd hyn yn parhau i roi rhywfaint o sefydlogrwydd i drethdalwyr yn ystod cyfnod o ansicrwydd a heriau economaidd byd-eang ehangach. Ynghyd â'r arian a geir drwy'r grant bloc, mae trethi Cymru yn hanfodol i helpu i ariannu'r gwasanaethau cyhoeddus hanfodol yr ydym i gyd yn dibynnu arnyn nhw. Dros y misoedd a'r blynyddoedd nesaf, wrth i ni ymdrin ag effaith y mesurau pandemig, fel ffyrlo, yn ogystal â'r argyfwng costau byw a'r effeithiau sy'n cael eu teimlo'n awr o ganlyniad i'r ymosodiad ar Wcráin, bydd diogelu'r gwasanaethau hyn yn dod yn fwy heriol. Yn ogystal ag ystyried effaith economaidd coronafeirws, mae angen i ni gydnabod bod pobl yng Nghymru yn wynebu argyfwng costau byw na welwyd ei debyg o'r blaen sy'n cael ei ysgogi gan filiau ynni sy'n codi'n aruthrol. Mae prisiau bwyd, tanwydd, ynni, dillad, teithio a rhent o ddydd i ddydd i gyd yn codi wrth i chwyddiant godi. Dangosodd cipolwg Sefydliad Bevan ar dlodi nad oes gan fwy na thraean o aelwydydd Cymru ddigon o arian i brynu dim y tu hwnt i'r hanfodion bob dydd, a'u bod yn gorfod torri'n ôl ar eu gwres, eu trydan a'u dŵr, ac mae chwarter yn gorfod cwtogi ar fwyd i oedolion. Ochr yn ochr â hyn, mae penderfyniad Llywodraeth y DU i gynyddu cyfraniadau yswiriant gwladol ar ben y newidiadau treth a gyhoeddwyd ganddi yn flaenorol yn ei chyllideb ym mis Mawrth 2021 yn golygu bod teuluoedd eisoes yn wynebu cynnydd sylweddol yn eu baich treth o fis Ebrill ymlaen. Mae'r Resolution Foundation wedi cyfrifo bod teuluoedd yn wynebu ergyd o £1,200 o fis Ebrill wrth i filiau ynni a threthi godi. Mae hyn i gyd yn golygu ei bod yn amlwg nad dyma'r amser i ystyried newidiadau i gyfraddau treth incwm Cymru. Bydd fy swyddogion yn parhau i weithio'n agos gyda Chyllid a Thollau Ei Mawrhydi, sy'n gyfrifol am weinyddu cyfraddau treth incwm Cymru. Rwy'n ffyddiog bod ein prosesau cadarn a'n perthynas waith dda â Chyllid a Thollau Ei Mawrhydi yn darparu sail gref ar gyfer defnyddio cyfraddau treth incwm Cymru yn effeithiol ac yn effeithlon wrth symud ymlaen. Rwy'n falch o adrodd bod ffigurau alldro cyntaf cyfraddau treth incwm Cymru ar gyfer 2019-20 wedi'u cyhoeddi gan Gyllid a Thollau Ei Mawrhydi y llynedd. Roedd y ffigurau alldro yn agos at y rhagolygon, gan roi sicrwydd pellach bod y broses ragweld a'r data ar ddiwedd y broses binio yn gadarn. Disgwylir i'r alldro nesaf ar gyfer 2020-21 gael ei gyhoeddi'r haf hwn, a hon fydd y flwyddyn gyntaf pan fydd yr alldro yn effeithio ar gyllideb Llywodraeth Cymru, gydag unrhyw addasiadau gofynnol yn cael eu gwneud i'r gyllideb yn 2023-24 yn unol â'r cytundeb fframwaith cyllidol. Byddaf wrth gwrs yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am hyn wrth i ni symud ymlaen, ac edrychaf ymlaen at y ddadl heddiw. Gofynnir i'r Senedd heddiw gytuno ar y penderfyniad ynghylch cyfraddau Cymru a fydd yn pennu cyfraddau treth incwm Cymru ar gyfer 2022-23, a gofynnaf i'r Aelodau am eu cefnogaeth y prynhawn yma.