English: Thank you for your statement, leader of the house. One hundred years ago today, the right that so many women had fought and sacrificed so much for became law; women finally got the right to vote after so many years of struggle. That women won the right to vote is testament to the hard work and sacrifice of the suffragettes and their allies, both inside and outside Parliament. When those 8.5 million women voted in the general election of December 1918, they exercised the right to decide who would govern the country and them. My great-grandmother's vote and those of her generation could decide who would govern future trade policy, agricultural and fishery policy, economic policy, competition laws, company laws and every other area of governance. That is what the suffragettes fought for. But little more than 50 years after women voted in this country for the very first time, our Government started diluting our vote and giving it away, piece by piece, along with the governance of our country, to unelected bureaucrats. The vote exercised by my generation of women is now subject to qualifications. It affects only those laws and policies that aren't decided by the European Union. We can change the person who decides how our NHS provide services, but not whether VAT is charged on tampons. No-one asked women of my generation whether it was what we wanted. I'm sure there will be a lot of Members speaking in glowing terms of the glorious step forward taken 100 years ago today, which, of course, it was. Schoolchildren are often surprised when they learn that women did not always have the vote. They cannot fathom why anyone would ever think it acceptable for decision making to be the preserve of the select few. But in this place, and in Westminster, we have politicians who are happy for our hard-won voting rights to be ignored so that decisions can be made by unelected, unreachable, untouchable bureaucrats. [ Interruption.] So, while, of course, I'm celebrating the 100 years of women having the vote, I'm also celebrating the wonderful Brexit vote where Welsh women and men voted to regain the power of their vote. If we don't want to allow the fight, the injuries, deaths and other immense sacrifices the suffrage movement made for us to go to waste, and if we don't want women, and men too, to lose the power of their vote, you must ensure a proper Brexit and the full repatriation of our governance. Regaining the power of our vote is a continuation of the suffragette struggle 100 years ago. So, my one big question is this - [ Interruption.] You knew I'd get to it. Putting up plaques, celebrating notable women and giving grants is all well and good, but how are you going to re-empower women in Wales? And how are you going to ensure in the future that their vote will mean as much post Brexit as it did 100 years ago? Thank you.
Welsh: Diolch ichi am eich datganiad, arweinydd y tŷ. Gan mlynedd yn ôl i heddiw, daeth yr hawl y gwnaeth llawer o fenywod ymladd ac aberthu llawer er ei mwyn yn ddeddf; o'r diwedd, cafodd menywod yr hawl i bleidleisio ar ôl blynyddoedd lawer o ymdrech. Mae'r ffaith fod menywod wedi ennill yr hawl i bleidleisio yn tystio i waith caled ac aberth y swffragetiaid a'u cynghreiriaid, y tu mewn a'r tu allan i'r Senedd. Pan bleidleisiodd y 8.5 miliwn o fenywod hynny yn etholiad cyffredinol Rhagfyr 1918, roedden nhw'n defnyddio'r hawl i benderfynu pwy fyddai'n rheoli eu gwlad a nhw eu hunain. Gallai pleidlais fy hen fam-gu a phleidlais y rheini o'i chenhedlaeth hi benderfynu pwy fyddai'n rheoli polisi masnach y dyfodol, polisi amaethyddol a physgodfeydd, polisi economaidd, y cyfreithiau cystadlu, cyfreithiau cwmni a phob maes arall o lywodraethu. Dyna'r hyn yr ymladdodd y swffragetiaid drosto. Ond ychydig mwy na 50 mlynedd wedi i fenywod bleidleisio am y tro cyntaf yn y wlad hon, dechreuodd ein Llywodraeth wanhau ein pleidlais a'i rhoi i ffwrdd, o dipyn i beth, ynghyd â llywodraethiad ein gwlad, i fiwrocratiaid anetholedig. Mae'r bleidlais a ddefnyddiwyd gan fy nghenhedlaeth i o fenywod yn awr yn amodol ar gymwysterau. Nid yw'n effeithio ond ar y cyfreithiau a'r polisïau hynny nad ydyn nhw wedi cael eu penderfynu gan yr Undeb Ewropeaidd. Gallwn newid y sawl sy'n penderfynu ar sut y mae ein GIG yn darparu gwasanaethau, ond nid a yw TAW yn cael ei godi ar damponau. Ni ofynnodd neb i fenywod o 'm cenhedlaeth i ai dyna'r hyn a fynnem. Rwy'n siŵr y bydd llawer o'r Aelodau yn siarad yn wresog am y cam ymlaen gogoneddus a gafwyd 100 mlynedd yn ôl i heddiw, fel yr oedd hynny, wrth gwrs. Caiff plant ysgol eu synnu'n aml pan maent yn dysgu nad oedd gan fenywod y bleidlais erioed. Nid ydyn nhw'n dirnad pam y buasai unrhyw un yn credu ei bod yn dderbyniol i adael i'r ychydig wneud yr holl benderfyniadau. Ond yn y lle hwn, ac yn San Steffan, mae gennym wleidyddion sy'n hapus i'r hawliau i bleidleisio, y bu'r fath ymdrech i'w hennill, gael eu hanwybyddu fel y gellir gwneud y penderfyniadau gan fiwrocratiaid anetholedig, nad oes modd eu cyrraedd na'u cyffwrdd â nhw. [ Torri ar draws.] Felly, er, wrth gwrs, fy mod innau'n dathlu 100 mlynedd o fenywod yn cael y bleidlais, rwyf hefyd yn dathlu'r bleidlais Brexit ragorol pan bleidleisiodd menywod a dynion Cymru i adennill grym eu pleidlais. Os nad ydym am ganiatáu i'r frwydr, yr anafiadau, y marwolaethau a'r aberthau aruthrol a wnaeth y mudiad pleidlais i bawb fynd yn wastraff, ac os nad ydym yn awyddus i fenywod a dynion hefyd golli grym eu pleidlais, mae'n rhaid ichi sicrhau Brexit priodol ac ailwladoliad llawn ein llywodraeth. Mae adennill grym ein pleidlais yn barhad o frwydr y swffragetiaid 100 mlynedd yn ôl. Felly, fy nghwestiwn mawr i yw hwn - [ Torri ar draws.] Roeddech yn gwybod y byddwn i'n dod ato. Mae gosod placiau, dathlu menywod nodedig a rhoi grantiau yn burion, ond sut rydych yn mynd i ail-rymuso menywod yng Nghymru? A sut fyddwch yn sicrhau yn y dyfodol y bydd eu pleidlais yn golygu cymaint ar ôl Brexit ag yr oedd 100 mlynedd yn ôl? Diolch.