English: The Bill has five main areas of action to support the response across the UK and devolved national Governments. Firstly, it will help to increase the available health and social care workforce. This will be achieved through, for example, the removal of barriers to allow recently retired NHS staff and social workers to return to work. Secondly, it will ease the burden on front-line staff. The proposals in the Bill will streamline paperwork and administrative requirements to help discharge patients more quickly. We need to free up hospital beds for those who are very ill to help clinicians to focus on front-line care. It will also make changes to councils' social care duties. This will allow them to prioritise people with the greatest care needs and make the best use of the adult social care workforce. The third set of proposals aim to contain and slow the virus by reducing unnecessary social contact. The powers here focus on restricting events and gatherings and strengthening the quarantine powers of police and immigration officers. This will include the power to detain people and put them in appropriate isolation facilities if necessary to protect public health. Management of the deceased with respect and dignity is of huge importance at all times, but of particular prominence now. The steps we are taking to respond to this pandemic will save lives. However, sadly, as we've already seen, people will lose loved ones as a result of this disease. The Bill will help the death management system to deal with increased demand for its services. It will enable deaths to be registered when people may not be able to attend the registrar's office in person. It will extend the list of persons who may make the registration and the operating times of crematoria may also be extended. The final suite of measures aim to support people generally by allowing them to claim statutory sick pay from day one, even if they're self-isolating without symptoms. The measures also seek to support the food industry to maintain supplies. Some of the changes proposed in this Bill deal with easing the burden on front-line NHS and adult social care staff. Some of the measures will help staff to return to work in health and social care. Some will support people in communities in taking care of themselves, their families, their loved ones and the wider community. Members will also be aware the Health Protection (Coronavirus) (Wales) Regulations 2020 were laid on 17 March and came into force the next day. These regulations match regulations made in England to reduce the public health risks arising from the transmission of coronavirus. The Welsh regulations were made under an emergency procedure set out in the Public Health (Control of Disease) Act 1984. The coronavirus Bill, when enacted, will revoke the England and Wales regulations and replace them with similar provisions. The regulations are therefore in place as a temporary measure until the Bill comes into force. But this Bill is just one part of the overall solution. Not each and every one of the tools or powers needed to address the COVID-19 pandemic are covered in the Bill. Some already exist in statute. Some exist in some parts of the UK but not others. This Bill aims to ensure that the action to tackle this threat can be carried out effectively across all four UK nations. The aim is for the Bill to reach the statute book this week. However, the provisions relating to statutory sick pay are intended to have a retrospective effect, going back to 13 March. The Welsh Government, together with the other three national Governments in the UK, have resolved to review and, where necessary, amend legislation. My aim is to ensure that the response in Wales is consistent and effective. These are extraordinary measures for the extraordinary times that we face. The legislation will be time-limited for two years and not all of those measures will come into force immediately. The Bill allows the four UK Governments to switch on these new powers when they're needed. Many of the measures in the Bill can be commenced as and where necessary, and I recognise the need to balance my duty to protect the public's health against my duty to respect individual rights. Crucially, the Bill provides for each of the four Governments in the UK to end powers when they are no longer necessary, and that decision will be based on the advice of the chief medical officers of the four nations. The Bill is a transparent choice to take account of our devolution settlement in a way that enables swift action to be taken by Welsh Ministers when and where it is needed. We find ourselves in unprecedented times in the midst of a public health emergency. I know that I will continue to face your scrutiny, as I should do. However, I ask Members and the public for your continuing trust and support to take these new powers. I ask for that support to take action to save as many lives as possible here in Wales. I ask Members to support the motion before us.
Welsh: Mae gan y Bil bum prif faes gweithredu i gefnogi'r ymateb ledled y DU a Llywodraethau cenedlaethol datganoledig. Yn gyntaf, bydd yn helpu i gynyddu'r gweithlu iechyd a gofal cymdeithasol sydd ar gael. Bydd hyn yn cael ei gyflawni drwy, er enghraifft, dileu rhwystrau i alluogi staff y GIG a gweithwyr cymdeithasol sydd wedi ymddeol yn ddiweddar i ddychwelyd i'r gwaith. Yn ail, bydd yn ysgafnhau'r baich ar staff rheng flaen. Bydd y cynigion yn y Bil yn symleiddio gwaith papur a gofynion gweinyddol er mwyn helpu i ryddhau cleifion yn gyflymach. Mae angen i ni ryddhau gwelyau ysbyty i'r rhai sy'n sâl iawn i helpu clinigwyr i ganolbwyntio ar ofal rheng flaen. Bydd hefyd yn gwneud newidiadau i ddyletswyddau gofal cymdeithasol cynghorau. Bydd hyn yn eu galluogi i flaenoriaethu pobl sydd â'r anghenion gofal mwyaf a gwneud y defnydd gorau o'r gweithlu gofal cymdeithasol i oedolion. Nod y drydedd cyfres o gynigion yw cyfyngu'r feirws a'i arafu drwy leihau unrhyw gysylltiad cymdeithasol diangen. Mae'r pwerau hyn yn canolbwyntio ar gyfyngu digwyddiadau a chrynoadau a chryfhau pwerau cwarantîn yr heddlu a swyddogion mewnfudo. Bydd hyn yn cynnwys y pŵer i gadw pobl yn gaeth a'u rhoi mewn cyfleusterau ynysu priodol os yw hynny'n angenrheidiol i ddiogelu iechyd y cyhoedd. Mae rheoli, gyda pharch ac urddas, y rhai sydd wedi marw bob amser yn bwysig iawn ond yn arbennig o amlwg ar hyn o bryd. Bydd y camau yr ydym ni'n eu cymryd i ymateb i'r pandemig hwn yn achub bywydau. Fodd bynnag, yn anffodus, fel yr ydym ni wedi ei weld eisoes, bydd pobl yn colli anwyliaid o ganlyniad i'r clefyd hwn. Bydd y Bil yn helpu'r system rheoli marwolaethau i ymdrin â'r galw cynyddol am ei gwasanaethau. Bydd yn galluogi cofrestru marwolaethau pan na fydd pobl o bosibl yn gallu bod yn bresennol yn swyddfa'r cofrestrydd yn bersonol. Bydd yn ymestyn y rhestr o bersonau a gaiff gofrestru ac mae'n bosibl y bydd amserau gweithredu amlosgfeydd hefyd yn cael eu hymestyn. Nod y gyfres olaf o fesurau yw cefnogi pobl yn gyffredinol drwy ganiatáu iddyn nhw hawlio tâl salwch statudol o'r diwrnod cyntaf un, hyd yn oed os ydyn nhw'n hunan-ynysu heb symptomau. Mae'r mesurau hefyd yn ceisio cefnogi'r diwydiant bwyd i gynnal cyflenwadau. Mae rhai o'r newidiadau y mae'r Bil hwn yn eu cynnig yn ymdrin â lleddfu'r baich ar staff rheng flaen y GIG a gofal cymdeithasol i oedolion. Bydd rhai o'r mesurau yn helpu staff i ddychwelyd i'r gwaith ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Bydd rhai yn helpu pobl mewn cymunedau i ofalu amdanyn nhw eu hunain, eu teuluoedd, eu hanwyliaid a'r gymuned ehangach. Bydd yr Aelodau hefyd yn ymwybodol bod Rheoliadau Diogelu Iechyd (Coronafeirws) (Cymru) 2020 wedi eu gosod ar 17 Mawrth a'u bod wedi dod i rym y diwrnod wedyn. Mae'r rheoliadau hyn yn cyfateb i reoliadau a gafodd eu gwneud yn Lloegr i leihau'r risgiau iechyd cyhoeddus sy'n deillio o drosglwyddo coronafeirws. Cafodd Rheoliadau Cymru eu gwneud o dan weithdrefn frys sydd wedi ei nodi yn Neddf Iechyd y Cyhoedd (Rheoli Clefydau) 1984. Bydd y Bil coronafeirws, pan ddaw i rym, yn dirymu Rheoliadau Cymru a Lloegr ac yn eu disodli drwy ddarpariaethau tebyg. Mae'r rheoliadau ar waith felly fel mesur dros dro tan i'r Bil ddod i rym. Ond un rhan yn unig yw'r Bil hwn o'r ateb cyffredinol. Nid yw pob un o'r arfau na'r pwerau sydd eu hangen i fynd i'r afael â phandemig COVID-19 wedi eu cynnwys yn y Bil. Mae rhai eisoes yn bodoli mewn statud. Mae rhai yn bodoli mewn rhai rhannau o'r DU ond nid mewn eraill. Nod y Bil hwn yw sicrhau bod modd cyflawni'r camau i fynd i'r afael â'r bygythiad hwn yn effeithiol ar draws pedair gwlad y DU. Y nod yw i'r Bil gyrraedd y llyfr statud yr wythnos hon. Fodd bynnag, bwriedir i'r darpariaethau sy'n ymwneud â thâl salwch statudol gael effaith ôl-weithredol, gan fynd yn ôl i 13 Mawrth. Mae Llywodraeth Cymru, ynghyd â'r tair Llywodraeth genedlaethol arall yn y DU, wedi penderfynu adolygu deddfwriaeth a'i diwygio lle bo angen. Fy nod i yw sicrhau bod yr ymateb yng Nghymru yn gyson ac yn effeithiol. Mae'r rhain yn fesurau eithriadol ar gyfer y cyfnod eithriadol yr ydym ni'n ei wynebu. Bydd y ddeddfwriaeth yn gyfyngedig o ran amser am ddwy flynedd, ac ni fydd pob un o'r mesurau hynny yn dod i rym ar unwaith. Mae'r Bil yn caniatáu i bedair Llywodraeth y DU gychwyn y pwerau newydd hyn pan fo'u hangen. Mae'n bosibl cychwyn llawer o'r mesurau yn y Bil yn ôl yr angen, ac yr rwyf i'n cydnabod yr angen i gydbwyso fy nyletswydd i ddiogelu iechyd y cyhoedd yn erbyn fy nyletswydd i barchu hawliau unigol. Yn hollbwysig, mae'r Bil yn darparu i bob un o'r pedair Llywodraeth yn y DU roi terfyn ar bwerau pan nad oes eu hangen mwyach, a bydd y penderfyniad hwnnw'n seiliedig ar gyngor prif swyddogion meddygol y pedair gwlad. Mae'r Bil yn ddewis tryloyw i ystyried ein setliad datganoli mewn ffordd sy'n galluogi Gweinidogion Cymru i gymryd camau cyflym pan a lle bo angen hynny. Rydym ni'n canfod ein hunain mewn cyfnod digynsail yng nghanol argyfwng iechyd cyhoeddus. Rwy'n gwybod y byddaf i'n parhau i wynebu eich craffu, fel y dylwn i ei wneud. Fodd bynnag, gofynnaf i'r Aelodau a'r cyhoedd am eich ymddiriedaeth a'ch cefnogaeth barhaus i gymryd y pwerau newydd hyn. Rwy'n gofyn am y gefnogaeth honno i gymryd camau i achub cymaint o fywydau â phosibl yma yng Nghymru. Rwy'n gofyn i'r Aelodau gefnogi'r cynnig sydd ger ein bron.