English: And this is part of the improvements that are being carried out. In order to achieve that, you also need a modal shift. But, if you're going to achieve a modal shift, that doesn't happen quickly, and some of the improvements that are being introduced at this point will actually address some of the things that you've mentioned. However, my point is that there is political risk involved in that because you're creating change, but, also, even creating these improvements creates a huge amount of agitation in the community, and I think what policy makers need to do is demonstrate the clear benefits of this. The funding is welcome and it shows that the Cabinet Secretary is serious about tackling the impact of congestion on both buses and the wider road network, but it has brought other issues to the fore. There are a whole range of problems associated with the shape of our Valleys communities and the fact that we are, effectively, tunnels into Cardiff. It's a real problem. One of the issues I've mentioned many times in this Chamber is the overdevelopment of housing and the resulting pressure on transport infrastructure. You can't deliver homes if you can't deliver effective transport infrastructure. I'm concerned that we are addressing both of these things in parallel, but the connection needs to be better. One of the things that I noted from some of the evidence we received was how unimpressive, frankly, some of the evidence was from local authorities. I won't name and shame, but there were local authorities that treated bus operators as other stakeholders alongside car users, and that, frankly - to answer your question again - is not good enough. You need to have a proactive engagement with bus operators in your local planning if you're going to achieve the kind of changes we want to see. Local authorities that we saw evidence from were not achieving that. They must get better at engaging with bus operators. And, by the way, I'm not counting Caerphilly county borough in that one, just to be clear. That's also recognised in the Welsh Government response - more and closer partnership working with bus operators and with neighbouring local authorities. I think we need a cross-border approach to all kinds of planning issues, including the strategic development plans that I've been calling for, which should replace, in my view, the narrowly focused and parochial local development plans, which are not allowing the movement across Valleys communities. The city deal in my area and region gives an opportunity for this kind of working to happen. It's a good footprint for regional working and I'm pleased that the Cabinet Secretary has recognised that with a call for joint working. But I think, really, we've got to say that housing, wider planning issues and transport are the three biggest connected matters that the Welsh Government must have in its mind when addressing these things. If they are simply addressed in parallel, we won't achieve our objectives. What we're looking to do, particularly with regard to regional growth deals, is to get those three areas aligned and co-ordinated. I've no doubt we can achieve it, but it requires that connected thinking.
Welsh: Ac mae hyn yn rhan o'r gwelliannau sydd ar y gweill. Er mwyn cyflawni hynny, mae angen newid moddol hefyd. Ond os ydych am sicrhau newid moddol, nid yw hynny'n digwydd yn gyflym, a bydd rhai o'r gwelliannau sy'n cael eu cyflwyno ar hyn o bryd yn mynd i'r afael â rhai o'r pethau rydych wedi'u crybwyll mewn gwirionedd. Fodd bynnag, fy mhwynt yw bod yna risg wleidyddol yn gysylltiedig â hynny oherwydd eich bod yn creu newid, ond hefyd, mae creu'r gwelliannau hyn hyd yn oed yn creu llawer iawn o gynnwrf yn y gymuned, ac rwy'n credu mai'r hyn sydd angen i wneuthurwyr polisi ei wneud yw dangos y manteision clir sy'n deillio o hyn. Mae'r cyllid i'w groesawu ac mae'n dangos bod Ysgrifennydd y Cabinet o ddifrif ynglŷn â mynd i'r afael ag effaith tagfeydd ar fysiau a'r rhwydwaith ffyrdd ehangach, ond mae wedi dod â materion eraill i'r amlwg. Ceir amrywiaeth eang o broblemau sy'n gysylltiedig â siâp cymunedau'r Cymoedd a'r ffaith ein bod, i bob pwrpas, yn dwneli sy'n arwain i mewn i Gaerdydd. Mae'n broblem go iawn. Un o'r materion rwyf wedi'i grybwyll sawl gwaith yn y Siambr hon yw gorddatblygu tai a'r pwysau sy'n deillio o hynny ar y seilwaith trafnidiaeth. Ni allwch ddarparu cartrefi os na allwch sicrhau seilwaith trafnidiaeth effeithiol. Rwy'n pryderu ein bod yn mynd i'r afael â'r ddau beth ochr yn ochr â'i gilydd, ond mae angen i'r cysylltiad fod yn well. Un o'r pethau a nodais o'r dystiolaeth a gawsom oedd pa mor anhrawiadol, a dweud y gwir, oedd peth o'r dystiolaeth gan awdurdodau lleol. Nid wyf am enwi a chywilyddio, ond roedd yna awdurdodau lleol a oedd yn trin gweithredwyr bysiau fel rhanddeiliaid eraill ochr yn ochr â defnyddwyr ceir, ac nid yw hynny, a bod yn onest - i ateb eich cwestiwn unwaith eto - yn ddigon da. Mae angen i chi ymgysylltu'n rhagweithiol â gweithredwyr bysiau yn eich gwaith cynllunio lleol os ydych am gyflawni'r math o newidiadau yr ydym am eu gweld. Nid oedd yr awdurdodau lleol y gwelsom dystiolaeth ganddynt yn cyflawni hynny. Mae'n rhaid iddynt ymgysylltu'n well â gweithredwyr bysiau. A gyda llaw, nid wyf yn cyfrif bwrdeistref sirol Caerffili yn hynny, i fod yn glir. Mae hynny hefyd yn cael ei gydnabod yn ymateb Llywodraeth Cymru - mwy o weithio mewn partneriaeth agosach â gweithredwyr bysiau ac awdurdodau lleol cyfagos. Rwy'n credu bod angen dull trawsffiniol o weithredu ar bob math o faterion cynllunio, gan gynnwys y cynlluniau datblygu strategol y bûm yn galw amdanynt, a ddylai ddisodli, yn fy marn i, y cynlluniau datblygu lleol cul a phlwyfol nad ydynt yn caniatáu'r symudiad ar draws cymunedau'r Cymoedd. Mae'r fargen ddinesig yn fy ardal a fy rhanbarth yn rhoi cyfle i'r math hwn o waith allu digwydd. Mae'n ôl troed da ar gyfer gweithio rhanbarthol ac rwy'n falch bod Ysgrifennydd y Cabinet wedi cydnabod hynny drwy alw am weithio ar y cyd. Ond rwy'n credu, mewn gwirionedd, fod yn rhaid i ni ddweud mai tai, materion cynllunio ehangach a thrafnidiaeth yw'r tri mater cysylltiedig mwyaf y mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru eu hystyried wrth fynd i'r afael â'r pethau hyn. Os eir i'r afael â hwy'n gyfochrog, ni fyddwn yn cyflawni ein hamcanion. Yr hyn y ceisiwn ei wneud, yn enwedig mewn perthynas â bargeinion twf rhanbarthol, yw cyfunioni a chydgysylltu'r tri maes hwnnw. Nid oes gennyf amheuaeth y gallwn gyflawni hynny, ond mae angen y meddwl cysylltiedig hwnnw.