English: Diolch, Dirprwy Lywydd. We thank the Counsel General for his introductory statement and also for adding to our committee's busy scrutiny programme by bringing forward this historic - in more ways than title alone - first consolidation Bill in Wales. Now, the arrival of this first Welsh consolidation Bill has by some been eagerly anticipated, and, in fact, as we've just heard, if there's one word that's been used most by my committee colleagues Rhys, James and Alun in respect of this ambitious agenda, it is this: excitement. Now, this may be a reflection on us as individual legislators, but I would say that it does reflect on us in a very good way. We take this very seriously. As a committee, we understand that there may be more such consolidation Bills under consideration, so the Counsel General will understand that we really want to get the scrutiny of this first one absolutely right. The Legislation (Wales) Act 2019, scrutinised by our predecessor committee, passed by the fifth Senedd, placed a duty on the Counsel General to keep the accessibility of Welsh law under review. Then, Standing Order 26C for consolidation Acts of the Senedd was subsequently agreed by the fifth Senedd in March 2021, and it established new scrutiny processes in this Senedd. So, here we are with a landmark first consolidation Bill, and it is a large one at that. We truly appreciate the immense amount of work and time that the Welsh Government will have put into preparing this Bill, which has, of course, followed substantial work undertaken by the Law Commission for England and Wales. In any field, the consolidation of Welsh law is a daunting task, but it is important. It may seem dry, but having an accessible statute book is vitally important to improving access to justice for our citizens. Our committee is regularly faced with matters that highlight the complexities of our statute book. There are many reasons for complexity. The departure of the UK from the European Union is one such event. It has triggered more law being made at a fast and furious pace - law that has often not been neatly or simply drawn. And, more recently, the increasing occurrences of UK Government and UK Parliament making law in devolved areas is adding another layer of complexity onto an already inaccessible statute book. This is the first time that the Senedd will play a formal, deliberate role in the consolidation of Welsh law, and, as the responsible committee, we are really looking forward to playing our part. We recognise the importance attached to the consolidation of law as it applies in Wales and, equally, we attach great importance to scrutinising this first consolidation Bill diligently and effectively, and in accordance with Standing Order requirements. This is, Counsel General, truly exciting, to use that word again, just to show that our committee does have its moments. It is an exciting step for legislation in Wales, and if we get this right together, Counsel General, we will set an example of good practice for other Parliaments across the UK and further afield. So, we look forward to our scrutiny of the Historic Environment (Wales) Bill, engaging with stakeholders, and with the Counsel General. Diolch, Dirprwy Lywydd.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Diolchwn i'r Cwnsler Cyffredinol am ei ddatganiad rhagarweiniol a hefyd am ychwanegu at raglen graffu brysur ein pwyllgor drwy gyflwyno'r Bil cydgrynhoi cyntaf hanesyddol hwn - mewn mwy na theitl yn unig - yng Nghymru. Nawr, mae dyfodiad y Bil cydgrynhoi Cymreig cyntaf hwn yn rhywbeth y bu rhai yn eiddgar ddisgwyl amdano, ac, mewn gwirionedd, fel yr ydym ni newydd glywed, os oes un gair sydd wedi cael ei ddefnyddio fwyaf gan fy nghyd-Aelodau ar y pwyllgor Rhys, James ac Alun mewn perthynas â'r agenda uchelgeisiol hon, dyma fo: cyffro. Nawr, efallai fod hyn yn adlewyrchiad arnom ni, deddfwyr unigol, ond byddwn yn dweud ei fod yn adlewyrchu arnom ni mewn ffordd dda iawn. Rydym yn cymryd hyn o ddifrif. Rydym ni'r pwyllgor yn deall y gall fod mwy o Fesurau cydgrynhoi o'r fath dan ystyriaeth, felly bydd y Cwnsler Cyffredinol yn deall ein bod yn awyddus iawn i graffu ar yr un cyntaf hwn yn gwbl gywir. Roedd Deddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019, y craffwyd arni gan ein pwyllgor blaenorol, a basiwyd gan y pumed Senedd, yn gosod dyletswydd ar y Cwnsler Cyffredinol i adolygu hygyrchedd cyfraith Cymru yn barhaus. Yna, cytunodd y pumed Senedd wedyn ar Reol Sefydlog 26C ar gyfer Deddfau cydgrynhoi'r Senedd ym mis Mawrth 2021, a sefydlodd brosesau craffu newydd yn y Senedd hon. Felly, dyma ni â Bil cydgrynhoi cyntaf nodedig, ac mae'n un sylweddol hefyd. Rydym yn wirioneddol werthfawrogi'r gwaith a'r amser aruthrol y bydd Llywodraeth Cymru wedi'u rhoi i baratoi'r Bil hwn, sydd, wrth gwrs, wedi dilyn gwaith sylweddol a wnaed gan Gomisiwn y Gyfraith Cymru a Lloegr. Mewn unrhyw faes, mae cydgrynhoi cyfraith Cymru yn dasg frawychus, ond mae'n bwysig. Gall ymddangos yn sych, ond mae bod â llyfr statud hygyrch yn hanfodol bwysig i wella mynediad at gyfiawnder i'n dinasyddion. Mae ein pwyllgor yn wynebu materion sy'n tynnu sylw'n rheolaidd at gymhlethdodau ein llyfr statud. Mae llawer o resymau dros gymhlethdod. Mae ymadawiad y DU o'r Undeb Ewropeaidd yn un digwyddiad o'r fath. Mae wedi sbarduno mwy o gyfraith yn cael ei gwneud yn gaclwm gwyllt - cyfraith nad yw wedi'i llunio'n daclus nac yn syml yn aml. Ac, yn fwy diweddar, mae'r achosion cynyddol o Lywodraeth y DU a Senedd y DU yn deddfu mewn meysydd datganoledig yn ychwanegu haen arall o gymhlethdod at lyfr statud sydd eisoes yn anhygyrch. Dyma'r tro cyntaf y bydd gan y Senedd ran ffurfiol a bwriadol yn y gwaith o atgyfnerthu cyfraith Cymru, ac, fel y pwyllgor cyfrifol, rydym yn edrych ymlaen yn fawr at wneud ein rhan. Rydym yn cydnabod y pwysigrwydd sydd ynghlwm wrth gydgrynhoi'r gyfraith fel y mae'n berthnasol yng Nghymru ac, yn yr un modd, rydym yn rhoi pwys mawr ar graffu ar y Bil cydgrynhoi cyntaf hwn yn ddiwyd ac yn effeithiol, ac yn unol â gofynion y Rheolau Sefydlog. Mae hyn, Cwnsler Cyffredinol, yn wirioneddol gyffrous, i ddefnyddio'r gair hwnnw eto, dim ond i ddangos bod ein pwyllgor yn cyffroi weithiau. Mae'n gam cyffrous i ddeddfwriaeth yng Nghymru, ac os cawn hyn yn iawn gyda'n gilydd, Cwnsler Cyffredinol, byddwn yn gosod esiampl o arfer da ar gyfer Seneddau eraill ledled y DU a thu hwnt. Felly, edrychwn ymlaen at ein gwaith craffu ar Fil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru), gan ymgysylltu â rhanddeiliaid, a gyda'r Cwnsler Cyffredinol. Diolch, Dirprwy Lywydd.