English: I wish I shared that enthusiasm, but I don't. I know it's very damp outside and I don't want to bring a dampener into this realm, but anyway, as a member of consecutive Senedd environment committees, I've been across scrutiny of the Bill and it has been hugely delayed. I don't want to repeat the points that both Llyr and Huw Irranca have made, but I do want to repeat what we wrote in our report on the LCM - and it's been repeated already: 'the most appropriate way to legislate for Wales on environmental matters is through a Senedd Bill, made by Senedd Cymru and its elected members, to whom the Welsh Government is accountable.' I firmly believe that that is the way that we should be going, and that is what we're here elected to do. I do, on the other hand, appreciate the expediency of using the Bill to make provisions for Wales, but I look forward to the Minister bringing forward made-in-Wales environmental policy, and to do that extremely soon. In doing so, I would urge the Minister to consider what can be done in respect of protecting and enhancing blue carbon. There is no mention, or very little, or I missed it, of Welsh seas, and yet they are more than a third larger than the Welsh landmass, and they already store almost 10 years' worth of Welsh carbon emissions. So, they're absolutely key to us achieving our ambitions of full climate change goals. A blue carbon strategy would draw together protection of our marine ecosystems and the need to decarbonise marine-based activities and industries. So, where there are provisions in this Bill, or the fisheries Bill, or non-legislative means for that matter, like marine protected areas, I do hope to see a real focus from this Government on blue carbon going forward.
Welsh: Byddai'n dda gen i pe bawn i'n rhannu'r brwdfrydedd yna, ond dydw i ddim. Rwy'n gwybod bod y tywydd yn ddiflas y tu allan ac nid wyf i eisiau dod â'r diflastod i'r lle hwn, ond beth bynnag, fel aelod o bwyllgorau amgylchedd Seneddau olynol, rwy'n ymwybodol iawn o'r gwaith craffu a fu ar y Bil ac mae wedi cael ei ohirio'n sylweddol. Nid wyf i'n dymuno ailadrodd y pwyntiau y mae Llyr a Huw Irranca wedi eu gwneud, ond rwyf i yn dymuno ailadrodd yr hyn y gwnaethom ei ysgrifennu yn ein hadroddiad ar y memorandwm - ac mae wedi ei ailadrodd eisoes: 'y ffordd fwyaf priodol o ddeddfu ar gyfer Gymru ar faterion amgylcheddol yw trwy Fil Senedd, a wnaed gan Senedd Cymru a'i aelodau etholedig, y mae Llywodraeth Cymru yn atebol iddyn nhw.' Rwy'n credu'n gryf mai dyna'r llwybr y dylem ni ei ddilyn, a dyna'r hyn y cawsom ni ein hethol i'w wneud yma. Rwyf i, ar y llaw arall, yn gwerthfawrogi pa mor hwylus yw defnyddio'r Bil i wneud darpariaethau i Gymru, ond rwy'n edrych ymlaen at weld y Gweinidog yn cyflwyno polisi amgylcheddol a wnaed yng Nghymru, ac i wneud hynny yn hynod o fuan. Wrth wneud hynny, byddwn i'n annog y Gweinidog i ystyried yr hyn y gellir ei wneud o ran diogelu a gwella carbon glas. Nid oes unrhyw sôn, neu mae ychydig iawn o sôn, neu rwyf i wedi ei fethu, am foroedd Cymru, ac eto maen nhw'n fwy na thraean yn fwy na thiroedd Cymru, ac maen nhw eisoes yn storio gwerth bron i 10 mlynedd o allyriadau carbon Cymru. Felly, maen nhw'n gwbl allweddol er mwyn i ni gyflawni ein huchelgeisiau o nodau newid hinsawdd llawn. Byddai strategaeth carbon glas yn dwyn ynghyd ein hecosystemau morol a'r angen i ddatgarboneiddio gweithgareddau a diwydiannau morol. Felly, lle ceir darpariaethau yn y Bil hwn, neu'r Bil pysgodfeydd, neu ddulliau anneddfwriaethol yn hynny o beth, fel ardaloedd morol gwarchodedig, rwyf i yn gobeithio gweld y Llywodraeth hon yn canolbwyntio o ddifri ar garbon glas wrth symud ymlaen.