English: Diolch, Llywydd. Carl Sargeant, Assembly Member for Alyn and Deeside was my friend, is my friend, and will forever be my friend. No words are sad enough to express his loss. To Bernie, Carl's wife, and to Jack and Lucy, his son and daughter, I want you to know that you do not walk alone. There are many Members of this National Assembly for Wales who loved and respected Carl. As a proud feminist, I want it stated on the record that no other Assembly Member, in the two decades of Welsh devolution, has been as passionate to champion the progress of women's and children's rights and causes through legislation than Carl Sargeant. One of Wales's prominent reporters, Martin Shipton, noted that, as Minister for social justice, he became known as champion of equality and women's rights and backed a succession of initiatives aimed at tackling domestic violence. Carl, a friend to me, but also a friend to the people that I represent, the people of Islwyn. Carl was the genuine article; an authentic, working-class politician, he did speak the language of the man and woman on the street. And when he visited Islwyn, the affection was obvious. His exuberance and sheer decency was evident to all that met him. Carl was truly the antithesis of the polished, plastic politician. And as a proud candidate for Islwyn, I wondered, when I met him for the first time, what on earth had arrived when I saw him. I was greeted by a large man, in a dark grey jumper with a hole in it, that had seen better days. Later, I realised that he and his close colleague Ken Skates had been working tirelessly, touring the length and breadth of our country together, fighting for the next Labour Government. The genuine article. And in May 2016, when I became an AM, nobody was more accommodating, friendly and keen to make sure that I settled into life in the Senedd than Carl. He was a gifted negotiator and communicator. He was not conceited or proud, but a humble man, generous in spirit, and - rare in politics - Carl did bring a smile into the room that would often end in laughter, whatever important issues he was progressing. I know my Labour predecessors, Islwyn Assembly Members, Irene James and Gwyn Price, stand with me and the people of Islwyn in regarding Carl Sargeant as a true comrade. We grieve for him today. And it is almost unbearable to believe that he died not knowing how much we loved and respected him, and for that I am truly sad. Carl was a man of all occasions: the people's view of what a politician should be, not just a people's person, but the people's politician; a socialist, who never forgot his roots, or his community that he so loved. Carl, I counted you as my friend, and this place will never for me be the same without your presence. Your progressive and innovative legislative legacy, and your memory, will remain to inspire and motivate us all to make a better Wales, a better society. And, at this bleakest of times, I remember the words of Louise Haskins: 'Go out into the darkness and put your hand into the Hand of God. That shall be to you better than light and safer than a known way.' You are not alone; we stand with you. And, Carl, we deeply mourn your passing. Diolch.
Welsh: Diolch, Llywydd. Roedd Carl Sargeant, yr Aelod Cynulliad dros Alun a Glannau Dyfrdwy yn ffrind i mi, mae yn ffrind i mi, a bydd yn ffrind i mi am byth. Nid oes geiriau yn ddigon trist i fynegi'r golled. Bernie, gwraig Carl, a Jack a Lucy, ei fab a'i ferch, rwyf eisiau ichi wybod nad ydych chi ar eich pen eich hunain. Mae llawer o Aelodau'r Cynulliad Cenedlaethol Cymru hwn a oedd yn caru ac yn parchu Carl. Fel ffeminist falch, rwyf yn dymuno iddo gael ei nodi yn y cofnod na fu unrhyw Aelod Cynulliad arall, yn y ddau ddegawd o ddatganoli yng Nghymru, mor angerddol i hyrwyddo cynnydd hawliau ac achosion menywod a phlant drwy ddeddfwriaeth na Carl Sargeant. Nododd un o ohebwyr blaenllaw Cymru, Martin Shipton, fod Carl, fel y Gweinidog dros gyfiawnder cymdeithasol, wedi dod yn adnabyddus fel hyrwyddwr cydraddoldeb a hawliau menywod a chefnogodd gyfres o fentrau gyda'r nod o fynd i'r afael â thrais yn y cartref. Roedd Carl yn ffrind i mi ond roedd hefyd yn ffrind i'r bobl yr wyf yn eu cynrychioli, pobl Islwyn. Roedd Carl yn gwbl ddilys; yn wleidydd dosbarth gweithiol o'r iawn ryw, roedd yn siarad iaith y dyn a'r fenyw ar y stryd. A phan ymwelodd ag Islwyn, roedd yr hoffter yn amlwg. Roedd ei afiaith a'i gwrteisi yn amlwg i bawb a oedd yn cwrdd ag ef. Roedd Carl yn gwbl groes i'r gwleidydd caboledig, ffug. Ac fel ymgeisydd balch i Islwyn, pan gyfarfûm ag ef am y tro cyntaf, roeddwn yn meddwl beth ar y ddaear oedd wedi cyrraedd pan welais ef. Cefais fy nghyfarch gan ddyn mawr, mewn siwmper lwyd dywyll gyda thwll ynddi, a oedd wedi gweld dyddiau gwell. Yn ddiweddarach, sylweddolais ei fod ef a'i gyd-Aelod agos Ken Skates wedi bod yn gweithio'n ddiflino, yn teithio ar hyd a lled y wlad gyda'i gilydd, yn ymladd dros y Llywodraeth Lafur nesaf. Roedd yn gwbl ddilys. Ac ym mis Mai 2016, pan ddeuthum yn Aelod Cynulliad, nid oedd neb yn fwy caredig, cyfeillgar ac awyddus i wneud yn siŵr fy mod i'n cynefino â bywyd yn y Senedd na Carl. Roedd yn negodwr ac yn gyfathrebwr dawnus. Nid oedd yn hunandybus nac yn falch, ond yn ddyn gostyngedig, hael ei ysbryd, ac - yn brin mewn gwleidyddiaeth - roedd Carl yn dod â gwên i'r ystafell a fyddai yn aml yn achosi chwerthin, pa bynnag faterion pwysig yr oedd yn bwrw ymlaen â nhw. Gwn fod fy rhagflaenwyr Llafur, Aelodau Cynulliad Islwyn, Irene James a Gwyn Price, yn cytuno â mi a phobl Islwyn wrth ystyried Carl Sargeant yn gydymaith yng ngwir ystyr y gair. Rydym ni'n galaru amdano heddiw. Ac mae'n annioddefol bron i gredu y bu farw heb wybod faint yr oeddem yn ei garu a'i barchu, ac rwyf yn wirioneddol drist am hynny. Roedd Carl yn ddyn ar gyfer pob achlysur: barn y bobl o ran beth ddylai gwleidydd fod, nid dim ond yn berson pobl, ond gwleidydd y bobl; sosialydd, nad anghofiodd byth ei wreiddiau, na'i gymuned, a garai gymaint. Carl, roeddwn i'n dy ystyried yn ffrind, ac ni fydd y lle hwn byth yr un fath i mi heb dy bresenoldeb di. Bydd dy waddol deddfwriaethol blaengar ac arloesol, a'r atgof amdanat, yn parhau i ysbrydoli ac ysgogi pob un ohonom i greu gwell Cymru, gwell cymdeithas. Ac, ar yr adeg dywyllaf hon, rwy'n cofio geiriau Louise Haskins: 'Go out into the darkness and put your hand into the Hand of God. That shall be to you better than light and safer than a known way.' Nid wyt ti ar ben dy hun; rydym ni'n sefyll gyda ti. A, Carl, rydym ni'n galaru amdanat yn fawr. Diolch.