English: It's almost seven years since the Conservatives formed a Government in Westminster - seven years since they introduced their destructive austerity programme; seven years since the budgets of public services in Wales have been cut to the bone as a result of that. It was disappointing to see Labour Members of Parliament supporting the austerity charter before the general election of 2015. The reductions in public services are truly having an impact on our communities. In light of the attention given to Brexit at the moment and the way in which the European Union was blamed for many of the problems in our society that arise as a result of austerity, we are at risk of forgetting that it's ideology that drives austerity. It is ideology that leads to the dismantling of public services - the safety net that is so important to support our most vulnerable people - and it's an ideology that I and Plaid Cymru reject entirely. Following years of cuts to local authority budgets in Wales - a cut of 1.4 per cent in 2016-17 and 3.4 per cent in 2015-16 - as part of the agreement on the budget recently reached, my party has ensured that an additional £25 million will be available to fund local authorities. As a result of this agreement, in 2017-18, some Welsh local authorities will see the first increase in their budgets for some years. But of course, in real terms, and taking into account factors such as inflation and the inevitable pressure for more services in areas such as social care, additional taxation and the apprenticeship levy, in real terms, this represents a cut to some local authorities. Although the settlement is an improvement on previous settlements, it is no cause for celebration, particularly bearing in mind that all other Government departments apart from central services have seen a far bigger increase in their budgets. One issue I should highlight is the annual request that the Welsh Government should publish indicative figures for ensuing years with the settlement. In a post-election year, the local authorities would have expected Government to express their intent for 2018-19 and 2019-20 along with the 2017-18 settlement. The public purse is shrinking and we are all aware that more cuts are in the pipeline. And although local authorities in Wales have made savings of £700 million since the inception of austerity, a deficit of some £900 million is anticipated by 2019-20. Austerity doesn't work. Plaid Cymru has consistently argued since 2010 that we need to invest in infrastructure - roads, railways and broadband - in order to secure a strong economy that can lead to quality public services, which is what the people of Wales deserve.
Welsh: Mae hi bron i saith mlynedd ers i'r Ceidwadwyr ffurfio Llywodraeth yn San Steffan - saith mlynedd ers iddyn nhw gyflwyno eu polisïau llymder dinistriol; saith mlynedd ers i gyllidebau gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru gael eu torri i'r byw o ganlyniad. Siomedig oedd gweld Aelodau Seneddol Llafur yn cefnogi'r siartr llymder cyn etholiad cyffredinol 2015. Mae'r crebachu ar y gwasanaethau cyhoeddus yn brathu go iawn yn ein cymunedau ni. Yn sgil yr holl sylw y mae gadael yr Undeb Ewropeaidd yn ei gael ar hyn o bryd ac, yn bwysig, y ffordd cafodd yr Undeb Ewropeaidd ei feio am nifer o'r problemau yn ein cymdeithas sy'n codi o ganlyniad i lymder, mae perig inni anghofio mai ideoleg sy'n gyrru llymder. Ideoleg sy'n arwain at ddatgymalu'r gwasanaethau cyhoeddus - y rhwyd diogelwch sydd mor bwysig i gefnogi'r bobl fwyaf bregus yn ein cymdeithas - ideoleg rydw i a Phlaid Cymru yn ymwrthod â hi. Yn dilyn blynyddoedd o doriadau i gyllidebau awdurdodau lleol yng Nghymru - toriad o 1.4 y cant yn 2016-17 a 3.4 y cant yn 2015-16 - fel rhan o'r cytundeb ar gyfer y gyllideb yn ddiweddar, mae fy mhlaid i wedi sicrhau y bydd £25 miliwn ychwanegol ar gael i ariannu awdurdodau lleol. O ganlyniad i'r cytundeb yma, yn 2017-18, mi fydd rhai o awdurdodau lleol Cymru yn gweld y cynnydd ariannol cyntaf yn eu cyllideb ers rhai blynyddoedd. Ond, wrth gwrs, mewn termau real, ac yn dilyn ffactorau megis chwyddiant, pwysau anorfod sylweddol am fwy o wasanaethau ym maes gofal cymdeithasol, treth cyflogi ychwanegol a'r ardoll prentisiaeth, er gwaetha'r buddsoddiad ychwanegol, mae'r setliad yma yn doriad mewn termau real i rai awdurdodau lleol. Er bod y setliad, felly, yn well na setliadau'r blynyddoedd diwethaf, nid yw'n achos i ddathlu, yn arbennig o ystyried fod pob adran arall o'r Llywodraeth, heblaw gwasanaethau canolog, wedi derbyn cynnydd llawer uwch yn eu cyllidebau. Un mater i dynnu sylw ato yw'r cais blynyddol i Lywodraeth Cymru ddatgan ffigurau dangosol am y blynyddoedd dilynol gyda'r setliad blynyddol. Mewn blwyddyn arferol ôl-etholiad mi fuasai awdurdodau lleol wedi disgwyl i'r Llywodraeth ddatgan eu bwriad ar gyfer 2018-19 a 2019-20 efo'r setliad ar gyfer 2017-18. Mae'r pwrs cyhoeddus yn crebachu, ac rydym ni i gyd yn ymwybodol bod yna fwy o doriadau ar y ffordd. Ac er bod awdurdodau lleol yng Nghymru wedi arbed dros £700 miliwn ers dechrau llymder, mae disgwyl y bydd diffyg cyllidebol o ryw £900 miliwn erbyn 2019-20. Nid yw llymder yn gweithio. Mae Plaid Cymru wedi bod yn dadlau yn gyson ers 2010 bod angen buddsoddi mewn seilwaith - ffyrdd, rheilffyrdd a band llydan - er mwyn sicrhau economi cryf a all arwain at wasanaethau cyhoeddus o safon, sef yr hyn mae pobl Cymru yn ei haeddu.