English: Diolch, Dirprwy Lywydd. My amendment is very simple. This Assembly for Wales: 'Opposes the use of nuclear power as a means to combat climate change.' I put the amendment forward because I wanted to give every Member of this Assembly a vote for or against nuclear power. I also want the public to be able to hold each one of us for account on nuclear power. I've always been anti-nuclear, but the Hinkley nuclear mud campaign has made me into an anti-nuclear activist now. With my sovereignist hat on, I would say that Wylfa B is unaffordable for a future sovereign Wales. I was pleased last week to welcome Japan Friends of the Earth here, and I was lucky enough to meet and speak to a person from Fukushima. They could not understand why Wales is accepting nuclear energy technology from Hitachi in Japan. They spoke of the mass evacuation from Fukushima on the day of the accident, and pointed out that it would be impossible for 80,000 people to be evacuated from Ynys Môn with just two bridges. So, the question is: if Wylfa B goes ahead, what would be the evacuation plan if the unthinkable happened? The reality is there could be no evacuation for most people. On television on Monday night, one of the candidates to be Labour leader admitted that there would be a risk with developing a new nuclear power station on Anglesey. But he said that we shouldn't talk about that risk when, actually, we really need to. The waste from nuclear power also poses huge problems for our future generations, and nuclear power also poses health risks at the present time. In 2003, the German Federal Office for Radiation Protection commissioned research that found that people living within 5 km of German nuclear reactors suffered a 1.61 increased ratio for all cancers, and an increased ratio of 2.19 in leukaemia amongst all children. Now, Members here should be aware of the leukaemia cluster around Hinkley Point, with the evidence provided by Professor Barnham. Well, in Germany, the Government shut down eight nuclear reactors and are phasing out all nuclear reactors by 2022. Nuclear is not environmentally friendly. There is a much higher carbon cost than for renewables, but the cost is front-loaded. In addition, the Oxford Research Group predicts that by 2050, each nuclear power station will generate as much carbon as gas-powered stations, as the grade of available uranium ore decreases. Now, we have great natural resources in Wales: wind, water, a coastline. Nuclear power is a distraction from what we should be doing, and that is developing renewable energy. The sovereign Parliament of Iceland legislated to use their natural resources to produce energy. And a future sovereign Welsh parliament could do the same. Wales could be fully sustainable with renewable energy, and it's the people of Wales who should decide energy policy in this country. To go back to the main point, my amendment states that this Assembly for Wales: 'Opposes the use of nuclear power as a means to combat climate change.' What do you think?
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Mae fy ngwelliant yn syml iawn, sef bod Cynulliad Cymru: 'Yn gwrthwynebu defnyddio ynni niwclear fel ffordd o fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd.' Cyflwynais y gwelliant oherwydd fy mod eisiau rhoi pleidlais i bob Aelod o'r Cynulliad hwn dros neu yn erbyn pŵer niwclear. Hefyd, rwyf am i'r cyhoedd allu dwyn pob un ohonom i gyfrif ar fater pŵer niwclear. Rwyf bob amser wedi bod yn wrth-niwclear, ond mae ymgyrch mwd niwclear Hinkley wedi fy ngwneud yn ymgyrchydd gwrth-niwclear bellach. Gan wisgo fy het sofran, buaswn yn dweud bod Wylfa B yn anfforddiadwy i Gymru sofran yn y dyfodol. Roeddwn yn falch o groesawu Cyfeillion y Ddaear Japan yma yr wythnos diwethaf, ac roeddwn yn ddigon ffodus i gyfarfod a siarad â rhywun o Fukushima. Ni allent ddeall pam y mae Cymru'n derbyn technoleg ynni niwclear gan Hitachi yn Japan. Roeddent yn siarad am yr allfudo mawr yn ystod argyfwng Fukushima ar ddiwrnod y ddamwain, ac yn nodi y byddai'n amhosibl i 80,000 o bobl adael Ynys Môn gyda dim ond dwy bont. Felly, y cwestiwn yw: os yw Wylfa B yn mynd rhagddo, beth fyddai'r cynllun dianc pe bai'r gwaethaf yn digwydd? Y realiti yw na allai'r rhan fwyaf o bobl ddianc. Ar y teledu nos Lun, cyfaddefodd un o'r ymgeiswyr ar gyfer yr arweinyddiaeth Lafur y byddai risg o ddatblygu gorsaf ynni niwclear newydd ar Ynys Môn. Ond dywedodd na ddylem sôn am y perygl hwnnw er bod gwir angen inni wneud hynny mewn gwirionedd. Mae'r gwastraff yn sgil pŵer niwclear hefyd yn achosi problemau enfawr i genedlaethau'r dyfodol, ac mae pŵer niwclear hefyd yn peri risgiau i iechyd ar hyn o bryd. Yn 2003, gwelodd ymchwil a gomisiynwyd gan Swyddfa Ffederal yr Almaen ar gyfer Diogelwch Ymbelydrol fod pobl sy'n byw o fewn 5 km i adweithyddion niwclear yn yr Almaen yn wynebu cynnydd yn y gymhareb o 1.61 ar gyfer pob math o ganser, a chynnydd yn y gymhareb o 2.19 ar gyfer lewcemia ymhlith plant yn gyffredinol. Nawr, dylai'r Aelodau yma fod yn ymwybodol o'r clwstwr lewcemia o amgylch Hinkley Point, gyda'r dystiolaeth a ddarparwyd gan yr Athro Barnham. Wel, yn yr Almaen, caeodd y Llywodraeth wyth adweithydd niwclear ac maent yn cael gwared ar yr holl adweithyddion niwclear fesul cam erbyn 2022. Nid yw niwclear yn ecogyfeillgar. Mae'n cynnwys cost garbon uwch nag ar gyfer ynni adnewyddadwy, ond mae'r gost yn digwydd ar ddechrau'r broses. Yn ogystal, mae'r Oxford Research Group yn rhagweld y bydd pob gorsaf niwclear erbyn 2050 yn cynhyrchu cymaint o garbon â gorsafoedd wedi'u pweru â nwy, wrth i safon mwyn wraniwm ostwng. Nawr mae gennym adnoddau naturiol gwych yng Nghymru: gwynt, dŵr, morlin. Mae pŵer niwclear yn tynnu sylw oddi ar yr hyn y dylem ei wneud, sef datblygu ynni adnewyddadwy. Deddfodd Senedd sofran Gwlad yr Iâ i ddefnyddio eu hadnoddau naturiol er mwyn cynhyrchu ynni. A gallai senedd sofran yng Nghymru yn y dyfodol wneud yr un peth. Gallai Cymru fod yn gwbl gynaliadwy gydag ynni adnewyddadwy, a phobl Cymru ddylai benderfynu ar bolisi ynni yn y wlad hon. I fynd yn ôl at y prif bwynt, mae fy ngwelliant yn dweud bod Cynulliad Cymru: 'Yn gwrthwynebu defnyddio ynni niwclear fel ffordd o fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd.' Beth yw eich barn chi?