English: I thank the Deputy Minister for her statement this afternoon. I don't think we can over-emphasise the significance of this point in time in terms of the attention we give to mental health. It has been positive to have the 'Together for Mental Health' strategy to give us a focus on the work that needs to be done, to understand the problems that we face in terms of mental health and well-being in Wales, and now, as we're at that point where that strategy is being reborn, we must get it right. Yes, steps have been taken over recent years. Yes, there has been an increase in investment in mental health, but the fact that we continue to face such intense problems in this area tells us that something is still wrong. Just as we talk of the need to invest in the preventative in the context of the NHS in general, I'd like to hear from the Minister what intention she has to ensure that even more of a percentage of the budget is invested in tackling problems at an early stage, before they develop into problems that are a greater burden for the individual, but are also a greater burden on the acute services, which are so expensive to provide, and create more heartache for the people who need those services. I would like to know what work the Minister is intending to do at this point to ensure that, in future years, we won't continue to face problems in the provision of acute mental health services of the kinds that we've seen in north Wales in recent years - the ongoing problems at the Hergest unit in Ysbyty Gwynedd, where staff are still turning to us as local representatives and describing problems of low morale and concerns about patient safety. That isn't acceptable, so I would like to hear more about the kinds of ideas that the Deputy Minister is developing in this area. And finally, I need an assurance here that more will be done to prioritise children and young people. We know that, despite the increase in expenditure and despite the additional focus on mental health - and we welcome that - we are still failing to move children and young people into mental health and well-being services at an early enough stage, and that means that the problems that could be resolved do become more difficult to resolve. I know of people who have given up entirely on NHS services and have decided that there is no option for them but to go private, and that's in all sorts of areas, including eating disorders. I need an assurance from the Deputy Minister that there will be a renewed focus on this and a rebalancing of priorities for young people, but also for that transition period between young people's services and adult services. I would be grateful for some comments on that too. We know that Mind Cymru and their plan, Sort the Switch, deals with this area specifically. So, once again, this is a key point. I will support the Government in making the right decisions now, but I do look forward to seeing that strategy being more robust than it has been in the past when it's before us very soon.
Welsh: Diolch i'r Dirprwy Weinidog am y datganiad heddiw yma. Allwn ni ddim, dwi ddim yn meddwl, gor-bwysleisio arwyddocâd y pwynt yma mewn amser o ran y sylw rydyn ni yn ei roi i iechyd meddwl. Mae wedi bod yn beth cadarnhaol i gael y strategaeth 'Law yn Llaw at Iechyd Meddwl' i roi ffocws i ni ar y gwaith sydd angen ei wneud, i ddeall dyfnder y problemau rydyn ni'n eu hwynebu o ran iechyd meddwl a llesiant yng Nghymru, a rŵan, gan ein bod ni ar y pwynt yma lle mae'r strategaeth honno yn cael ei haileni, mae'n rhaid i ni ei chael hi yn iawn. Oes, mae yna gamau wedi'u cymryd dros y blynyddoedd diwethaf. Oes, mae yna gynnydd wedi bod mewn buddsoddiad mewn iechyd meddwl, ond mae'r ffaith ein bod ni'n dal yn wynebu problemau mor ddwys yn y maes yma yn dweud wrthym ni fod yna rywbeth o'i le o hyd. Yn yr un ffordd ag yr ydym ni'n sôn am yr angen i fuddsoddi yn yr ataliol yng nghyd-destun yr NHS yn gyfan gwbl, mi hoffwn i wybod gan y Gweinidog pa fwriad sydd ganddi hi i sicrhau bod yna fwy fyth o gyfran o'r gyllideb yn mynd i mewn i daclo a datrys problemau yn gynnar, rhag iddyn nhw ddatblygu i mewn i broblemau sydd wedyn yn mynd yn fwy o fwrn ar yr unigolyn, wrth gwrs, ond hefyd yn drymach o bwysau ar y gwasanaethau acíwt, sydd yn ddrud i'w darparu, ac yn creu mwy o loes i'r bobl sydd angen y gwasanaethau hynny. Mi fyddwn i yn licio gwybod pa waith mae'r Gweinidog yn bwriadu ei wneud ar y pwynt yma i sicrhau na fyddwn ni mewn blynyddoedd yn dal i wynebu problemau yn y ddarpariaeth o wasanaethau iechyd meddwl acíwt o'r math rydyn ni wedi eu gweld yn y gogledd dros y blynyddoedd diwethaf - y problemau sy'n parhau yn adran Hergest yn Ysbyty Gwynedd, lle mae'r staff yn dal yn troi atom ni fel cynrychiolwyr lleol ac yn sôn am broblemau o forâl isel a phryder am ddiogelwch cleifion. Dydy hynny ddim yn dderbyniol, felly mi fyddwn i'n hoffi clywed mwy am y math o syniadau sy'n datblygu gan y Dirprwy Weinidog yn hyn o beth. Ac yn olaf, dwi angen sicrwydd yn fan hyn y bydd mwy yn cael ei wneud i flaenoriaethu'r plant a phobl ifanc. Rydyn ni'n gwybod, er gwaethaf y cynnydd mewn gwariant, er gwaethaf y ffocws ychwanegol sydd wedi bod - ac rydyn ni'n croesawu hynny - ar iechyd meddwl, ein bod ni'n dal yn methu â symud plant a phobl ifanc i mewn i wasanaethau llesiant ac iechyd meddwl yn ddigon buan, a bod hynny'n golygu bod problemau a allai gael eu datrys yn troi yn broblemau mwy dwys. Dwi'n gwybod am bobl sydd wedi rhoi fyny'n llwyr ar wasanaethau yr NHS ac wedi penderfynu nad oes yna unrhyw opsiwn ond mynd yn breifat, a hynny mewn bob mathau o feysydd, yn cynnwys anhwylderau bwyta. Dwi angen sicrwydd gan y Dirprwy Weinidog bod yna ffocws o'r newydd yn mynd i fod ar hyn, ac ail-lefelu blaenoriaethau ar gyfer pobl ifanc, a hefyd ar gyfer y cyfnod trosi yna rhwng gwasanaethau pobl ifanc a gwasanaethau oedolion. Mi fyddwn i'n ddiolchgar am sylwadau ynglŷn â hynny hefyd. Rydyn ni'n gwybod bod Mind Cymru a'u cynllun nhw, Sort the Switch, yn ymwneud â'r maes yma yn benodol. Felly, unwaith eto, mae hwn yn gyfnod cwbl, cwbl allweddol. Mi gefnogaf i'r Llywodraeth yn gwneud y penderfyniadau cywir rŵan, ond dwi'n edrych ymlaen at weld y strategaeth honno yn un gadarnach na mae hi wedi bod pan fydd hi'n dod o'n blaenau ni cyn bo hir rŵan.