English: Diolch, Ddirprwy Lywydd. A better deal for workers is central to a fairer, more equal and more prosperous Wales. Not only is this the right thing to do by workers, but it also benefits our workplaces, our economy and our country as a whole. We're working in partnership across Government and with our social partners to use every lever we have to promote and enable fair work, address labour exploitation and tackle modern slavery. The Welsh Government established a Fair Work Commission to make recommendations on how we can promote fair work, and its report continues to frame our approach. I'm pleased that we've actioned all six of the commission's priority recommendations, including making annual updates such as this, and we're making good progress on many other recommendations. However, it's important we interpret the work of the Fair Work Commission in ways that enable us to respond in real time. This is because the world of work continues to change and the pace and scale of change, such as the movement towards hybrid working, has accelerated over the past two years. Whilst the coronavirus pandemic has demonstrated that different ways of working are possible, it's also brought sector and Wales-wide challenges into sharper focus and starkly revealed how inequalities risk being entrenched. As we transition out of the pandemic, it's never been timelier to take stock and take action to enable a future of fairer work. Of course, fair work spans devolved and reserved matters, affecting what we can do on fair work and how we can do it. We have five broad levers at our disposal, and we're making use of all of them. Firstly, we directly influence working conditions in the devolved public sector. Secondly, we use our procurement levers and the power of the public purse to encourage fair work. Thirdly, we use our convening power, bringing together social partners and others to foster fair work and champion good practice. Fourthly, we support individuals and organisations to upskill and access fair work. And finally, we seek to influence reserved employment rights, duties and protections that will have an impact on workers and workplaces in Wales. On a sector level, we have worked in social partnership through the social care fair work forum. The forum has played the key role in taking forward our programme for government commitment to pay the real living wage in social care. This uplift will begin to hit pay packets in the coming month, and the forum continues to work together to address and seek solutions to the wider challenges we know the sector and those working in it face. We've built on this experience, establishing a retail forum, which is working to embed fair work in our vision for retail. Working in social partnership, we aim to mainstream fair work in other sectors where there are acute and urgent challenges, such as the sectors involved in the visitor economy. On particular aspects of fair work, we have made progress with the real living wage. We are clear that the real living wage is a component, not a conclusive part, of fair work. Last year saw a record increase in the number of living-wage accredited employers, an impressive 44 per cent increase on the previous year. The proportion of all employee jobs in Wales paid at least the real living wage has continued to rise, at just over 82 per cent in 2021, compared to just under 78 per cent in 2020, closing the gap with the position across the UK as whole, but we need to sustain that progress. We have partnered with Cynnal Cymru as the Living Wage Foundation's accreditation partner in Wales, funding them to support their capacity to engage employers and accelerate real living wage adoption and accreditation. We're embedding fair work into our approaches across Government. Fair work is a core theme in our recently published plan for employability and skills, and we're working to improve the reach and impact of mechanisms such as the economic contract and the code of practice on ethical employment in supply chains. We are on track to introduce a social partnership and public procurement Bill, and I'm pleased to say Members will have the opportunity to scrutinise this Bill later this year. In addition, we are working with the Wales TUC on a pilot project to engage young people on the role of trade unions, and I expect to be in a position to announce further detail on this in the coming weeks. We recognise that there are many campaigns and challenges ahead, from a shorter working week to tackling pay gaps and ensuring workers experience a just transition on net zero, automation and digitalisation. We are committed to working in social partnership to explore what action we can take in these areas. But the UK Government needs to take its responsibilities for employment rights and duties seriously. How many more examples like P&O Ferries do we need to see before the UK Government understands inadequate protections, coupled with weak enforcement and an unwillingness to act is a recipe for a race to the bottom on workers' rights? This Government is doing what we can do, and will always do what we can with the levers we have, but we also need the UK Government to act, and act now. The rolling back of workers' rights and some of the most restrictive trade union legislation in Europe has gone on for far too long, and we are witnessing the destabilising and devastating consequences of this for our people, communities and economy. We need strong unions to balance the interests of employers and workers. Deputy Llywydd, I make no apologies for continuing to make it clear that joining and being part of a trade union is the best way for any worker to protect their rights at work, improve their pay, terms and conditions and ensure that they are heard and represented. The Welsh Government will continue to build on the progress we have made, and we'll work with our social partners to advance the fair work agenda in Wales. Diolch.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Mae gwell cytundeb i weithwyr yn ganolog i Gymru decach, fwy cyfartal a mwy ffyniannus. Nid yn unig mai dyma'r peth cywir i'w wneud dros weithwyr, ond mae hefyd o fudd i'n gweithleoedd, ein heconomi a'n gwlad gyfan. Rydym ni'n gweithio mewn partneriaeth ar draws y Llywodraeth a gyda'n partneriaid cymdeithasol i ddefnyddio pob cyfrwng sydd gennym ni i hyrwyddo a galluogi gwaith teg, ymdrin â chamfanteisio ar lafur a mynd i'r afael â chaethwasiaeth fodern. Sefydlodd Llywodraeth Cymru Gomisiwn Gwaith Teg i wneud argymhellion ar sut y gallwn ni hyrwyddo gwaith teg, ac mae ei adroddiad yn parhau i lunio ein dull gweithredu. Rwy'n falch ein bod ni wedi gweithredu pob un o'r chwe argymhelliad blaenoriaeth y comisiwn, gan gynnwys rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf yn flynyddol fel hyn, ac rydym ni'n gwneud cynnydd da ar lawer o argymhellion eraill. Fodd bynnag, mae'n bwysig ein bod ni'n dehongli gwaith y Comisiwn Gwaith Teg mewn ffyrdd sy'n ein galluogi ni i ymateb mewn amser real. Y rheswm am hyn yw bod byd gwaith yn parhau i newid ac mae cyflymder a graddfa'r newid, fel symud tuag at weithio hybrid, wedi cyflymu yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf. Er bod pandemig y coronafeirws wedi dangos bod gwahanol ffyrdd o weithio yn bosibl, mae hefyd wedi canolbwyntio'n fwy clir ar heriau sector a Chymru gyfan ac wedi dinoethi perygl o sut y gall anghydraddoldebau gael eu gwreiddio. Wrth i ni symud o'r pandemig, nid yw erioed wedi bod yn fwy amserol i bwyso a mesur a chymryd camau i alluogi dyfodol o waith tecach. Wrth gwrs, mae gwaith teg yn cynnwys materion datganoledig a materion a gedwir yn ôl, gan effeithio ar yr hyn y gallwn ni ei wneud ar waith teg a sut y gallwn ni wneud hynny. Mae gennym ni bum dull eang sydd ar gael i ni, ac rydym ni'n defnyddio pob un ohonyn nhw. Yn gyntaf, rydym ni'n dylanwadu'n uniongyrchol ar amodau gwaith yn y sector cyhoeddus datganoledig. Yn ail, rydym ni'n defnyddio ein dulliau caffael a phŵer y pwrs cyhoeddus i annog gwaith teg. Yn drydydd, rydym ni'n defnyddio ein pŵer cynnull, gan ddod â phartneriaid cymdeithasol ac eraill at ei gilydd i feithrin gwaith teg a hyrwyddo arfer da. Yn bedwerydd, rydym ni'n cefnogi unigolion a sefydliadau i uwchsgilio a chael cyfle i fanteisio ar waith teg. Ac yn olaf, rydym ni'n ceisio dylanwadu ar hawliau, dyletswyddau a diogeliadau cyflogaeth a gedwir yn ôl a fydd yn effeithio ar weithwyr a gweithleoedd yng Nghymru. Ar lefel sector, rydym ni wedi gweithio mewn partneriaeth gymdeithasol drwy fforwm gwaith teg gofal cymdeithasol. Mae'r fforwm wedi chwarae'r rhan allweddol wrth fwrw ymlaen â'n rhaglen ar gyfer ymrwymiad y llywodraeth i dalu'r cyflog byw gwirioneddol yng ngofal cymdeithasol. Bydd y cynnydd hwn yn dechrau cyrraedd pecynnau cyflog yn ystod y mis nesaf, ac mae'r fforwm yn parhau i weithio gyda'i gilydd i ymdrin â'r heriau ehangach yr ydym ni'n ymwybodol bod y sector a'r rhai sy'n gweithio ynddo yn eu hwynebu a cheisio datrysiadau iddyn nhw. Rydym ni wedi manteisio ar y profiad hwn, gan sefydlu fforwm manwerthu, sy'n gweithio i ymgorffori gwaith teg yn ein gweledigaeth ar gyfer manwerthu. Gan weithio mewn partneriaeth gymdeithasol, ein nod yw prif ffrydio gwaith teg mewn sectorau eraill lle mae heriau difrifol a brys, fel y sectorau sy'n ymwneud â'r economi ymwelwyr. O ran agweddau penodol ar waith teg, rydym ni wedi gwneud cynnydd gyda'r cyflog byw gwirioneddol. Rydym ni'n glir bod y cyflog byw gwirioneddol yn elfen, nid yn rhan derfynol, o waith teg. Y llynedd, bu'r cynnydd mwyaf erioed yn nifer y cyflogwyr achrededig cyflog byw, cynnydd trawiadol o 44 y cant ar waith y flwyddyn flaenorol. Mae cyfran yr holl swyddi gweithwyr yng Nghymru sy'n cael eu talu o leiaf y cyflog byw gwirioneddol wedi parhau i godi, sef ychydig dros 82 y cant yn 2021, o'i gymharu ag ychydig o dan 78 y cant yn 2020, gan gau'r bwlch â'r sefyllfa ledled y DU gyfan, ond mae angen i ni gynnal y cynnydd hwnnw. Rydym ni wedi partneru gyda Cynnal Cymru fel partner achredu'r Sefydliad Cyflog Byw yng Nghymru, gan eu hariannu i gefnogi eu gallu i ymgysylltu â chyflogwyr a chyflymu mabwysiadu ac achredu cyflog byw gwirioneddol. Rydym ni'n ymgorffori gwaith teg yn ein dulliau gweithredu ar draws y Llywodraeth. Mae gwaith teg yn thema graidd yn ein cynllun a gafodd ei gyhoeddi'n ddiweddar ar gyfer cyflogadwyedd a sgiliau, ac rydym yn gweithio i wella cyrhaeddiad ac effaith dulliau fel y contract economaidd a'r cod ymarfer ar gyflogaeth foesegol mewn cadwyni cyflenwi. Rydym ni ar y trywydd iawn i gyflwyno Bil partneriaeth gymdeithasol a chaffael cyhoeddus, ac rwy'n falch o ddweud y caiff Aelodau gyfle i graffu ar y Bil hwn yn ddiweddarach eleni. Yn ogystal â hyn, rydym ni'n gweithio gyda TUC Cymru ar brosiect treialu i ymgysylltu â phobl ifanc am rôl undebau llafur, ac rwy'n disgwyl bod mewn sefyllfa i gyhoeddi rhagor o fanylion am hyn yn ystod yr wythnosau nesaf. Rydym ni'n cydnabod bod llawer o ymgyrchoedd a heriau o'n blaenau, o wythnos waith fyrrach i fynd i ymdrin â bylchau cyflog a sicrhau bod profiad gweithwyr yn deg wrth bontio ym maes sero net, awtomeiddio a digideiddio. Rydym ni wedi ymrwymo i weithio mewn partneriaeth gymdeithasol i archwilio pa gamau y gallwn ni eu cymryd yn y meysydd hyn. Ond mae angen i Lywodraeth y DU gymryd ei chyfrifoldebau am hawliau a dyletswyddau cyflogaeth o ddifrif. Faint yn rhagor o enghreifftiau fel P&O Ferries y mae angen i ni eu gweld cyn i Lywodraeth y DU ddeall bod diogeliadau annigonol, ynghyd â gorfodaeth wan ac amharodrwydd i weithredu yn gyfuniad a fydd yn arwain at ras i'r gwaelod ar hawliau gweithwyr? Mae'r Llywodraeth hon yn gwneud yr hyn y gallwn ni ei wneud, a byddwn ni bob amser yn gwneud yr hyn y gallwn ni gyda'r dulliau sydd gennym ni, ond rydym angen i Lywodraeth y DU weithredu hefyd, a gweithredu nawr. Mae dirwyn hawliau gweithwyr yn ôl a pheth o'r ddeddfwriaeth undebau llafur fwyaf cyfyngol yn Ewrop wedi mynd ymlaen yn rhy hir o lawer, ac rydym ni'n dyst i ganlyniadau ansefydlogol a dinistriol hyn i'n pobl, ein cymunedau a'n heconomi. Mae angen undebau cryf arnom ni i gydbwyso buddiannau cyflogwyr a gweithwyr. Dirprwy Lywydd, nid wyf i'n ymddiheuro am barhau i'w gwneud yn glir mai ymuno a bod yn rhan o undeb llafur yw'r ffordd orau i unrhyw weithiwr ddiogelu ei hawliau yn y gwaith, gwella eu cyflog, eu telerau ac amodau a sicrhau eu bod yn cael eu clywed a'u cynrychioli. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i ddatblygu'r cynnydd yr ydym ni wedi'i wneud, a byddwn ni'n gweithio gyda'n partneriaid cymdeithasol i hyrwyddo agenda gwaith teg yng Nghymru. Diolch.