English: I'm grateful to the Member for her comments. Can I just say - ? In terms of taking forward the strategy, it's my clear intention to ensure that we have a long-term strategy for the future of the Welsh language, not one that merely looks towards the next year, two years, three years or even five years. I want to look at a strategy that is going to take us over the next 20 years. The ambition to create a million Welsh speakers in Wales by 2050 is a very, very ambitious statement and vision to have, but I believe that we need a vision of a change in how we do things. What we could do - and, if we followed the advice of some people, what we would be doing - is simply managing the decline of the language, and doing so in a way that makes us feel warm and comfortable here in this Chamber. That is not my intention. My intention is to contribute towards, and to lead, a national conversation about how we can restore the Welsh language in communities across the country, how we can ensure that Wales is a bilingual nation in reality and not simply on paper or in speeches, and that people have the opportunity to learn through the medium of welsh both from early years right through to higher education, and that that will be seen as a part of our overall provision, and not something that is separate from it. On the point that was made in terms of teaching, the education Secretary spoke earlier about a self-improving education system that ensures that all teaching will reach the sort of standard and quality that we all want to see, whether it's the Welsh language or any other subject. But, let me say this: we need to ensure - and this is a fundamental point that I want to make in response to questions this afternoon - if we are to create a bilingual nation, it is something that the whole nation needs to do together. A politician can't impose that, but politicians can lead that, and what I'm anxious that we do is that we ensure that certainly people have the opportunity to learn Welsh and to receive a Welsh language education in every part of the country, but then that people have the confidence and the wish to use that language at all times, as well.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Aelod am ei sylwadau. A gaf i ddweud - ? O ran datblygu'r strategaeth, fy mwriad eglur yw sicrhau bod gennym strategaeth hirdymor ar gyfer dyfodol y Gymraeg, nid un sydd ond yn ystyried y flwyddyn nesaf, y ddwy flynedd, y tair blynedd neu hyd yn oed y pum mlynedd nesaf. Rwyf eisiau edrych ar strategaeth a fydd yn mynd â ni drwy'r 20 mlynedd nesaf. Mae'r uchelgais i greu miliwn o siaradwyr Cymraeg yng Nghymru erbyn 2050 yn golygu bod gennym ddatganiad a gweledigaeth uchelgeisiol iawn, iawn, ond rwy'n credu bod angen inni gael gweledigaeth o newid yn y ffordd yr ydym yn gwneud pethau. Yr hyn y gallem ei wneud - a phe byddem yn dilyn cyngor rhai pobl dyna'r hyn y byddem yn ei wneud - fyddai dim ond rheoli dirywiad yr iaith, a gwneud hynny mewn modd a fyddai'n ein gwneud ni deimlo'n gynnes ac yn gyfforddus yma yn y Siambr hon. Nid dyna fy mwriad. Fy mwriad i yw cyfrannu at, ac arwain, sgwrs genedlaethol am sut y gallwn adfer y Gymraeg mewn cymunedau ar draws y wlad, sut y gallwn sicrhau bod Cymru yn genedl ddwyieithog mewn gwirionedd ac nid yn unig ar bapur neu mewn areithiau, a bod pobl yn cael y cyfle i ddysgu drwy gyfrwng y Gymraeg o'r blynyddoedd cynnar hyd at addysg uwch, ac y bydd hynny'n cael ei weld fel rhan o'n darpariaeth gyffredinol, ac nid rhywbeth sydd ar wahân iddi. O ran y pwynt a wnaed ynglŷn ag addysgu, siaradodd yr Ysgrifennydd addysg yn gynharach am system addysg hunan-wella sy'n sicrhau y bydd yr holl addysgu yn cyrraedd y math o safon ac ansawdd yr ydym ni i gyd yn dymuno ei weld, boed hynny yn y Gymraeg neu mewn unrhyw bwnc arall. Ond, gadewch i mi ddweud hyn: mae angen i ni sicrhau - ac mae hyn yn bwynt sylfaenol yr wyf eisiau ei wneud mewn ymateb i gwestiynau y prynhawn yma - os ydym ni'n mynd i greu cenedl ddwyieithog, mae'n rhywbeth y mae angen i'r genedl gyfan ei wneud gyda'n gilydd. Ni all gwleidydd fynnu hynny, ond gall gwleidyddion arwain hynny, a'r hyn yr wyf yn awyddus i ni ei wneud yw ein bod yn sicrhau yn bendant bod pobl yn cael y cyfle i ddysgu Cymraeg ac i gael addysg Gymraeg ym mhob rhan o'r wlad, ond wedyn bod gan bobl yr hyder a'r dymuniad i ddefnyddio'r iaith honno ar bob adeg, hefyd.