English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I welcome this opportunity to reflect on what has been an extraordinary year for sport in Wales. I'd particularly like to mention the incredible performance of Wales's men's football team in the European championships, and the strong Welsh presence in the record-breaking Team GB Olympic squad. It is now great to see our Paralympic athletes continuing our medal-winning success in Rio. As our football team successfully begin their World Cup qualifying campaign, it is good to be able to stand here and think that Wales has a realistic chance of qualifying for 2018. In France, the team achieved more than we could have imagined, and those magnificent fans who went to Europe to support the team set a standard for behaviour and sportsmanship that most other countries would struggle to emulate. We continue to support grass-roots and community sport as the foundation for sustaining sport success. For example, the Welsh Football Trust receives nearly £1 million a year of Welsh Government money to support the development of grass-roots football. This year, they used the European championships as a catalyst to get more people to play football, holding 100 community football recruitment days across Wales and continuing to engage with schools through their Play More Football programme. The success of Welsh athletes in the Olympics is something that we can all take pride in. Although the Welsh contingent made up just 7 per cent of Team GB, they produced 11 medals, including four golds. Of course, UK Sport are responsible for developing potential medal winners to the point where they can compete successfully at the highest level, but the responsibility for talent spotting and development rests with home countries. Sport Wales invests over £10 million a year to support national governing bodies' efforts to develop talent pathways and to provide elite support for promising athletes in Wales. Consequently, we have achieved our best ever results - first in Glasgow and now in Rio. I'm pleased say that ministerial colleagues and I are supportive of the current chair's review of Sport Wales. It's vital that we have a sports body that can not only build on past successes but also confidently face the challenges ahead of us. Just as our sportsmen and women are achieving record-breaking feats on the world stage, at home we have been hosting a thrilling programme of major international sporting events, further demonstrating Wales's pedigree as a world-class events destination. In March, some of the world's best long-distance runners pounded the streets of Cardiff in the World Half Marathon Championship, one of the world's top three athletics events. In May, Velothon Wales returned to the roads of south-east Wales. In only its second year, the event received largely positive coverage, and organisers are currently in conversation with relevant partners about 2017. In June, we welcomed back the UK leg of the Extreme Sailing Series. Once again, Cardiff Bay provided a stadium backdrop for one of the world's most spectacular sailing events. In July, the Principality Stadium hosted the British speedway grand prix, part of the speedway world championship. This is one of the great sporting weekends in our capital city, attracting thousands of overseas visitors, and last week, the UK's biggest professional cycling road race, the Tour of Britain, travelled through Wales with Olympians Sir Bradley Wiggins, Mark Cavendish and, of course, our own Owain Doull competing. Our 2016 programme of supported events will come to a close at the end of October with the final round of the World Rally Championship - Wales Rally GB. These global events provide a significant boost to the Wales economy. These events alone will attract around 330,000 visitors to Wales, spending an additional £44 million and supporting over 1,000 jobs. They also raise Wales's international profile through global media coverage, and promote participation. Let's not forget that we also support a thriving portfolio of arts and cultural events. This year, we are supporting 20 events across Wales that offer a rich and diverse range of cultural experiences. They include: Machynlleth Comedy Festival, Focus Wales, Hay Festival, Gregynog Festival, Pride Cymru and Roald Dahl's City of the Unexpected, and today it is 100 years since Roald Dahl was born in Llandaff. Exciting times lie ahead as we prepare to host some of the biggest and most prestigious sporting events in the world. Following the success of our national team in strengthening Wales's position in world football, next year the Principality Stadium hosts the UEFA Champions League final. This will be another historic first for Wales. With the tournament already under way, the 'road to Cardiff' is now very much alive. A few days later, Glamorgan Cricket will host matches in the International Cricket Council Champions Trophy. And a summer of sporting legends will continue as Royal Porthcawl Golf Club stages the Senior Open Championship for the second time. The 2014 event was hailed a huge success, earning praise from world-class golfers, including Tom Watson. In 2018, the Volvo Ocean Race will arrive in Cardiff for a two-week stopover. This nine-month around-the-world human adventure is one of the longest and toughest endurance events in the world, and Wales will host the finish of the highly prized transatlantic leg. And in 2019, Glamorgan Cricket will once again be in the spotlight with the Cricket World cup - cricket's most prestigious global tournament. We cannot rest on our laurels. If we are to continue to build Wales's reputation as the destination of choice for global event owners, we have to be proactive and strategic about our approach. With that in mind we are currently undertaking a horizon-scanning exercise to identify new opportunities for attracting more major international events to all parts of Wales. We are actively engaging with key partners and stakeholders in the public and private sectors in Wales and beyond to secure their views. This includes all 22 local authorities, Sport Wales and UK Sport. At an international level, our work is being informed by intelligence gathered from our network of contacts representing the entire spectrum of the international sporting event industry. We have identified a range of potential hosting targets and we are continuing to assess the relative costs and benefits of these events. We remain ambitious in our outlook and committed to attracting more major international events to all parts of Wales, but we have to temper that ambition with a touch of realism. We face some stiff challenges. The current financial climate and pressures on public sector budgets is a big challenge for all of us, and we need to work with event industry partners to develop more commercially focused business models and identify new innovative funding streams such as Crowdfunder and Kickstarter. The other big issue for us is the lack of venues capable of hosting major international events - a key reason why the Cabinet reluctantly decided not to bid for the 2026 Commonwealth Games. The feasibility work that we did for the Commonwealth Games highlighted the need for significant investment in, for example, athletics, aquatics and velodrome facilities. I have announced that we will undertake a review of sports facilities in Wales to help ensure that Wales is in the strongest possible position to bid for and host high-profile sporting events in the future. Taking account of that work we will continue our positive dialogue with Commonwealth Games Wales and the Commonwealth Games Federation in relation to a potential bid for Wales in the future. We want to continue to work with both organisations to explore flexible options for a bid that delivers value for money and benefits for the whole of Wales. Wales is clearly punching well above its weight in the international events arena. In a short space of time we have become a serious player in a fiercely competitive global market, and we remain committed to attracting more major international sporting and cultural events, which improve the lives and well-being of people and communities across Wales.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n croesawu'r cyfle hwn i fyfyrio ar flwyddyn sydd wedi bod yn un anhygoel i chwaraeon yng Nghymru. Yn benodol, hoffwn sôn am berfformiad anhygoel tîm pêl-droed dynion Cymru ym mhencampwriaeth Ewrop, a'r presenoldeb Cymreig cryf yn sgwad Olympaidd Team GB a dorrodd record. Mae nawr yn wych gweld ein hathletwyr Paralympaidd yn parhau â'n llwyddiant o ennill medalau yn Rio. Wrth i'n tîm pêl-droed ddechrau eu hymgyrch ragbrofol Cwpan y Byd yn llwyddiannus, mae'n braf gallu sefyll yma a meddwl bod gan Gymru siawns realistig o gyrraedd y rowndiau terfynol yn 2018. Yn Ffrainc, cyflawnodd y tîm yn fwy nag y gallem fod wedi'i ddychmygu, ac roedd y cefnogwyr ardderchog hynny a aeth i Ewrop i gefnogi'r tîm yn gosod safon ar gyfer ymddygiad a chwarae teg y byddai'r rhan fwyaf o wledydd eraill yn eu cael yn anodd eu hefelychu. Rydym yn parhau i gefnogi chwaraeon ar lawr gwlad a chwaraeon cymunedol fel sylfaen i gynnal llwyddiant chwaraeon. Er enghraifft, mae Ymddiriedolaeth Bêl Droed Cymru yn cael bron £1 filiwn y flwyddyn o arian Llywodraeth Cymru i gefnogi datblygiad pêl-droed ar lawr gwlad. Eleni, maent wedi defnyddio pencampwriaeth Ewrop fel catalydd i sicrhau bod mwy o bobl yn chwarae pêl-droed, gan gynnal 100 diwrnod recriwtio pêl-droed cymunedol ledled Cymru a pharhau i ymgysylltu ag ysgolion drwy eu rhaglen Chwarae Mwy o Bêl-droed. Mae llwyddiant athletwyr Cymru yn y Gemau Olympaidd yn rhywbeth y gallwn i gyd ymfalchïo ynddo. Er mai dim ond 7 y cant o Team GB oedd yn dod o Gymru, sicrhaodd y rhain 11 medal, gan gynnwys pedair medal aur. Wrth gwrs, UK Sport sy'n gyfrifol am ddatblygu enillwyr medalau posibl i'r pwynt lle y gallant gystadlu'n llwyddiannus ar y lefel uchaf, ond y gwledydd unigol sy'n gyfrifol am ganfod talent a'i ddatblygu. Mae Chwaraeon Cymru yn buddsoddi dros £10 miliwn y flwyddyn i gefnogi ymdrechion y cyrff llywodraethu cenedlaethol i ddatblygu llwybrau talent a darparu cefnogaeth elît i athletwyr addawol yng Nghymru. O ganlyniad, rydym wedi cyflawni ein canlyniadau gorau erioed - yn gyntaf yn Glasgow a nawr yn Rio. Rwy'n falch o ddweud bod fy nghyd-Weinidogion a minnau'n gefnogol o adolygiad y cadeirydd presennol o Chwaraeon Cymru. Mae'n hanfodol bod gennym gorff chwaraeon sydd nid yn unig yn gallu adeiladu ar lwyddiannau'r gorffennol ond hefyd wynebu'r heriau sydd o'n blaenau'n hyderus. Yn union fel y mae ein mabolgampwyr yn cyflawni campau a dorrodd record ar lwyfan y byd, gartref rydym wedi bod yn cynnal rhaglen gyffrous o ddigwyddiadau chwaraeon rhyngwladol mawr, gan ddangos pedigri Cymru unwaith eto fel cyrchfan i ddigwyddiadau o'r radd flaenaf. Ym mis Mawrth, bu rhai o'r rhedwyr pellter hir gorau yn y byd yn pydru mynd ar strydoedd Caerdydd ym Mhencampwriaeth Hanner Marathon y Byd, un o dri digwyddiad athletau mwyaf y byd. Ym mis Mai, dychwelodd Velothon Cymru i ffyrdd y de-ddwyrain. Dim ond ail flwyddyn y digwyddiad oedd hon, a chafodd sylw cadarnhaol i raddau helaeth, ac mae'r trefnwyr wrthi'n trafod 2017 â phartneriaid perthnasol. Ym mis Mehefin, croesawyd cymal y DU o'r Gyfres Hwylio Eithafol yn ôl i Gymru. Unwaith eto, rhoddodd Bae Caerdydd gefndir stadiwm i un o ddigwyddiadau hwylio mwyaf ysblennydd y byd. Ym mis Gorffennaf, cynhaliodd Stadiwm Principality grand prix speedway Prydain, rhan o bencampwriaeth speedway y byd. Mae hwn yn benwythnos chwaraeon mawr yn ein prifddinas, sy'n denu miloedd o ymwelwyr tramor, a'r wythnos diwethaf, teithiodd ras seiclo ffyrdd broffesiynol fwyaf y DU, y Tour of Britain, drwy Gymru gyda'r Olympiaid Syr Bradley Wiggins, Mark Cavendish ac, wrth gwrs, ein Owain Doull ni'n cystadlu. Bydd ein rhaglen o ddigwyddiadau a gefnogir yn 2016 yn dod i ben ddiwedd mis Hydref gyda rownd derfynol Pencampwriaeth Rali'r Byd - Rali Cymru Prydain Fawr. Mae'r digwyddiadau byd-eang hyn yn rhoi hwb sylweddol i economi Cymru. Bydd y digwyddiadau hyn eu hunain yn denu tua 330,000 o ymwelwyr i Gymru, i wario £44 miliwn ychwanegol a chefnogi dros 1,000 o swyddi. Maent hefyd yn codi proffil rhyngwladol Cymru drwy sylw yn y cyfryngau byd-eang, ac yn hybu cyfranogiad. Dewch inni beidio ag anghofio ein bod hefyd yn cefnogi portffolio ffyniannus o ddigwyddiadau celfyddydol a diwylliannol. Eleni, rydym yn cefnogi 20 o ddigwyddiadau ledled Cymru sy'n cynnig ystod gyfoethog ac amrywiol o brofiadau diwylliannol. Maent yn cynnwys: Gŵyl Comedi Machynlleth, Focus Wales, Gŵyl y Gelli, Gŵyl Gregynog, Balchder Cymru a Dinas yr Annisgwyl Roald Dahl, a heddiw mae'n 100 mlynedd ers geni Roald Dahl yn Llandaf. Mae cyfnod cyffrous o'n blaenau wrth inni baratoi i gynnal rhai o'r digwyddiadau chwaraeon mwyaf a mwyaf mawreddog yn y byd. Yn dilyn llwyddiant ein tîm cenedlaethol i gryfhau safle Cymru ym mhêl-droed y byd, y flwyddyn nesaf bydd Stadiwm Principality yn cynnal rownd derfynol Cynghrair Pencampwyr UEFA. Bydd hwn yn ddigwyddiad cyntaf hanesyddol arall i Gymru. Mae'r twrnamaint eisoes ar y gweill, ac felly mae'r 'ffordd i Gaerdydd' yn sicr yn fyw yn awr. Ychydig ddyddiau'n ddiweddarach, bydd Criced Morgannwg yn cynnal gemau yn Nhlws Pencampwyr y Cyngor Criced Rhyngwladol. A bydd haf o enwogion chwaraeon yn parhau wrth i Glwb Golff Brenhinol Porthcawl gynnal y Bencampwriaeth Agored Golffwyr Hŷn am yr ail dro. Roedd y digwyddiad yn 2014 yn llwyddiant ysgubol, a chafodd ganmoliaeth gan rai o golffwyr gorau'r byd, gan gynnwys Tom Watson.Roedd y digwyddiad yn 2014 yn llwyddiant ysgubol, a chafodd ganmoliaeth gan rai o olffwyr gorau'r byd, gan gynnwys Tom Watson. Yn 2018, bydd Ras Cefnforoedd Volvo yn cyrraedd Caerdydd ac yn aros yma am bythefnos. Mae'r antur ddynol naw mis o gwmpas-y-byd hon yn un o'r digwyddiadau dygnwch hiraf ac mwyaf anodd yn y byd, a bydd Cymru yn cynnal diwedd y cymal trawsiwerydd gwerthfawr iawn. Ac yn 2019, bydd sylw ar Criced Morgannwg unwaith eto gyda Chwpan Criced y Byd - y twrnamaint criced byd-eang mwyaf mawreddog. Ni allwn orffwys ar ein rhwyfau. Os ydym am barhau i adeiladu enw da Cymru fel cyrchfan o ddewis i berchnogion digwyddiadau byd-eang, rhaid inni ddefnyddio dulliau gweithredu rhagweithiol a strategol. Gyda hynny mewn golwg, rydym wrthi'n cynnal ymarfer sganio'r gorwel i ganfod cyfleoedd newydd i ddenu mwy o ddigwyddiadau rhyngwladol mawr i bob rhan o Gymru. Rydym yn ymgysylltu â phartneriaid a rhanddeiliaid allweddol yn y sectorau cyhoeddus a phreifat yng Nghymru a thu hwnt i sicrhau eu barn. Mae hyn yn cynnwys pob un o'r 22 awdurdod lleol, Chwaraeon Cymru ac UK Sport. Ar lefel ryngwladol, mae ein gwaith yn cael ei lywio gan wybodaeth a gasglwyd o'n rhwydwaith o gysylltiadau sy'n cynrychioli sbectrwm cyfan y diwydiant digwyddiadau chwaraeon rhyngwladol. Rydym wedi nodi nifer o dargedau posibl i'w cynnal ac rydym yn parhau i asesu costau a manteision cymharol y digwyddiadau hyn. Rydym yn dal i fod yn uchelgeisiol yn ein hagwedd ac yn ymrwymedig i ddenu mwy o ddigwyddiadau rhyngwladol mawr i bob rhan o Gymru, ond mae'n rhaid inni gymedroli'r uchelgais hwnnw â mymryn o realaeth. Rydym yn wynebu rhai heriau anodd. Mae'r hinsawdd ariannol bresennol a'r pwysau ar gyllidebau'r sector cyhoeddus yn her fawr inni i gyd, ac mae angen inni gydweithio â phartneriaid yn y diwydiant digwyddiadau i ddatblygu modelau busnes â mwy o ffocws masnachol a chanfod ffrydiau ariannu arloesol newydd fel Crowdfunder a Kickstarter. Y broblem fawr arall i ni yw diffyg lleoliadau sy'n gallu cynnal digwyddiadau rhyngwladol mawr - rheswm allweddol pam y penderfynodd y Cabinet yn anfoddog i beidio â gwneud cynnig am Gemau'r Gymanwlad 2026. Roedd y gwaith dichonoldeb a wnaethom ar gyfer Gemau'r Gymanwlad yn tynnu sylw at yr angen am fuddsoddiad sylweddol mewn, er enghraifft, cyfleusterau athletau, gweithgareddau dŵr a felodrom. Rwyf wedi cyhoeddi y byddwn yn cynnal adolygiad o gyfleusterau chwaraeon yng Nghymru i helpu i sicrhau bod Cymru yn y sefyllfa gryfaf bosibl i gynnig am ddigwyddiadau chwaraeon uchel eu proffil, a'u cynnal, yn y dyfodol. Gan ystyried y gwaith hwnnw, byddwn yn parhau â'n deialog adeiladol â Gemau'r Gymanwlad Cymru a Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad ynglŷn â chais posibl i Gymru yn y dyfodol. Hoffem barhau i gydweithio â'r ddau sefydliad i archwilio opsiynau hyblyg ar gyfer cynnig sy'n rhoi gwerth am arian a buddion i Gymru gyfan. Mae Cymru yn amlwg yn dyrnu'n llawer yn uwch na'i phwysau ym maes digwyddiadau rhyngwladol. Mewn cyfnod byr, rydym wedi dod yn chwaraewr difrifol mewn marchnad fyd-eang gystadleuol dros ben, ac rydym wedi ymrwymo i ddenu mwy o digwyddiadaumwy o ddigwyddiadau rhyngwladol mawr ym meysydd rhyngwladol mawr ym meysydd chwaraeon a diwylliant, sy'n gwella bywydau a lles pobl a chymunedau ledled Cymru.