English: Diolch, Llywydd. I'm speaking, yes, in my capacity as Chair of the Local Government and Housing Committee, and we laid our report on the supplementary legislative consent memorandum for the Building Safety Bill today. We previously reported on the initial LCM and supplementary LCM No. 2 at the end of last year in December. As mentioned in the report, regrettably, we did not have sufficient time to consider and report on the most recent supplementary LCM, No. 5, which was laid on 25 March. Building safety has, in fact, been an area of priority for the committee, and indeed its predecessor committee in the fifth Senedd, since the tragedy, the terrible tragedy, of the Grenfell fire in 2017. In principle, we welcome the measures that the provisions in the supplementary memoranda will bring, including the establishment of a New Homes Ombudsman scheme, and we reiterate the view expressed in the first report, published in December of last year, that it would have been preferable if the provisions in the memoranda were brought forward in a Senedd Bill. This would have been better because it would have enabled more detailed committee scrutiny of the legislation, and Welsh stakeholders would have been able to share their views on the provisions. The Minister told us in November last year that the rationale for using a UK Bill to legislate, rather than bringing forward a Senedd Bill, was one of expediency. We agreed that these important measures should be implemented as soon as possible. However, four months later, the Bill has not yet been agreed. Some members of the committee felt that, in a similar time frame to the one taken between laying the first LCM in July last year and the most recent one, a Senedd Bill could have been introduced and received full legislative scrutiny. Even were this not possible, procedures are available to expedite primary legislation through the Senedd. Some committee members also question whether the cross-border nature of the New Homes Ombudsman scheme provisions would be more valuable than a Wales-only scheme, as is asserted by the Welsh Government in supplementary LCM No. 3. The committee would welcome assurances from the Minister today that, in future, committees will be given sufficient time to consider and report on LCMs and, indeed, supplementary LCMs. But Llywydd, despite the concerns I've just outlined, most members of the committee see the benefit of applying these reforms to Wales as soon as possible. But it must still be said that the absence of scrutiny means that we are unable to put these assertions to the test. Our committee is very frustrated that we were unable to scrutinise the provisions in the supplementary LCM No. 5 and report our views to the Senedd ahead of this debate. I would therefore ask the Welsh Government to ensure that committees have the necessary time and information to be able to play a meaningful role in the legislative consent process. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch, Llywydd. Rwy'n siarad, ydw, yn rhinwedd fy swydd fel Cadeirydd y Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai, ac fe wnaethom ni gyflwyno ein hadroddiad ar y memorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol ar gyfer y Bil Diogelwch Adeiladau heddiw. Fe wnaethom ni gyflwyno adroddiad blaenorol ar y memorandwm cydsyniad deddfwriaethol cychwynnol a memorandwm cydsyniad deddfwriaethol Rhif 2 atodol ddiwedd y llynedd ym mis Rhagfyr. Fel y soniwyd yn yr adroddiad, yn anffodus, ni chawsom ni ddigon o amser i ystyried ac adrodd ar y memorandwm cydsyniad deddfwriaethol Rhif 5 atodol diweddaraf a gyflwynwyd ar 25 Mawrth. Mae diogelwch adeiladau, mewn gwirionedd, wedi bod yn faes blaenoriaeth i'r pwyllgor, ac yn wir i ragflaenydd y pwyllgor yn y bumed Senedd, ers y drychineb, trychineb ofnadwy, tân Grenfell yn 2017. Mewn egwyddor, rydym yn croesawu'r mesurau a ddaw yn sgil y darpariaethau yn y memoranda atodol, gan gynnwys sefydlu cynllun Ombwdsmon Cartrefi Newydd, ac rydym yn pwysleisio'r farn a fynegwyd yn yr adroddiad cyntaf, a gyhoeddwyd ym mis Rhagfyr y llynedd, y byddai wedi bod yn well pe bai'r darpariaethau yn y memoranda yn cael eu cyflwyno mewn Bil Senedd. Byddai hyn wedi bod yn well oherwydd byddai wedi galluogi craffu manylach gan bwyllgorau ar y ddeddfwriaeth, a byddai rhanddeiliaid o Gymru wedi gallu rhannu eu barn ar y darpariaethau. Dywedodd y Gweinidog wrthym ym mis Tachwedd y llynedd fod y rhesymeg dros ddefnyddio Bil y DU i ddeddfu, yn hytrach na chyflwyno Bil Senedd, yn ymwneud â hwylustod. Fe wnaethom gytuno y dylid gweithredu'r mesurau pwysig hyn cyn gynted â phosibl. Fodd bynnag, bedwar mis yn ddiweddarach, nid yw'r Bil wedi ei gytuno eto. Teimlai rhai aelodau o'r pwyllgor, mewn cyfnod tebyg i'r un rhwng cyflwyno'r memorandwm cyntaf ym mis Gorffennaf y llynedd a'r un diweddaraf, y gellid bod wedi cyflwyno Bil Senedd a chael craffu deddfwriaethol llawn. Hyd yn oed os na fyddai hyn yn bosibl, mae gweithdrefnau ar gael i hwyluso deddfwriaeth sylfaenol drwy'r Senedd. Mae rhai aelodau o'r pwyllgor hefyd yn cwestiynu a fyddai natur drawsffiniol darpariaethau cynllun yr Ombwdsmon Cartrefi Newydd yn fwy gwerthfawr na chynllun i Gymru'n unig, fel y mae Llywodraeth Cymru yn ei ddweud ym memorandwm atodol Rhif 3. Byddai'r pwyllgor yn croesawu sicrwydd gan y Gweinidog heddiw y bydd pwyllgorau, yn y dyfodol, yn cael digon o amser i ystyried ac adrodd ar femorandwm cydsyniad deddfwriaethol ac, yn wir, memoranda atodol. Ond Llywydd, er gwaethaf y pryderon yr wyf i newydd eu hamlinellu, mae'r rhan fwyaf o aelodau'r pwyllgor yn gweld y budd o gymhwyso'r diwygiadau hyn i Gymru cyn gynted â phosibl. Ond mae'n rhaid dweud o hyd fod diffyg craffu yn golygu na allwn roi'r darpariaethau hyn ar brawf. Mae ein pwyllgor yn teimlo'n rhwystredig iawn nad oeddem ni'n gallu craffu ar y darpariaethau ym memorandwm atodol Rhif 5 ac adrodd ar ein barn i'r Senedd cyn y ddadl hon. Felly, gofynnaf i Lywodraeth Cymru sicrhau bod pwyllgorau'n cael yr amser a'r wybodaeth angenrheidiol i allu chwarae rhan ystyrlon yn y broses cydsyniad deddfwriaethol. Diolch yn fawr.