English: Homeworking in certain circumstances can be very valuable for both employer and worker, but I just don't see the advantages claimed by this motion as actually being there. Homeworking obviously has to be carefully considered and not forced on employers or employees, whether they're in the private or public sector, but homeworking really, really isn't feasible for a lot of roles, particularly in the public sector where jobs are more likely to be public facing. Gareth was talking about administrative workers. I don't see how your average administration clerk would be able to effectively work from home. These roles tend to rely on an input and output of some sort of hard-copy documentation, so I just don't see how it would work for many, many classes of staff, even those who are normally based in an office. Again, with the public sector, those jobs tend to be more public facing so, again, I just don't see how it's feasible. The proposal I think is questionable on a number of fronts. I think for a start it's conflating homeworking with flexible working. When I talk about homeworking, I mean working at home during your standard hours as opposed to working in a central point. It doesn't mean necessarily an effective cut or rearrangement of working hours to allow for an improved work-life balance. Homeworking itself also doesn't necessarily bring flexibility for family responsibilities either, although inevitably it means that the work is accessible to the family at home, which, ironically, might actually increase the stress of working at home, because you're having to juggle family stuff and work things as well while trying to maintain a relationship with your team. As Darren Millar's amendment makes clear, there's a valid concern that working from home may add to stress levels rather than be of help, and I've mentioned one reason why that might be. But, ultimately, humans are social animals and not designed for living in isolation. Healthy teams have a sense of camaraderie and provide support for when that employee faces a work difficulty. And, again, achieving a healthy work balance is actually harder for homeworkers, because they don't have that psychological cut-off from work of leaving the workplace at the end of the day, or even if you take work home with you, you still at some point pack it away and that's it - that's your psychological cut-off for that day. Homeworkers don't have that kind of cut-off, because their work is actually in their home; it's more difficult for them to get away from it. As far as increased access for disabled people is concerned, I fear that the proposal would be letting employers off the hook on making sure that they abide by disability equality laws. Organisations should already be making their workplaces accessible to all, not being given a get-out by offering homeworking as a way of saving themselves the expense and effort. And cutting pollution using homeworking isn't as clear-cut as it may first seem. Homeworkers will have to heat their homes for additional time, they're going to have to use additional electricity; that's going to come off their utility bills, not the employer's, and the employers normally would bear those costs. I don't think it's right to transfer costs that would normally be borne by the employer to workers. So, that's certainly a reason why it wouldn't be particularly popular with workers, I'd argue. So, homeworking, of course, eliminates the commute and resulting pollution on the days that the worker works at home, but that cut in pollution will be more than outweighed by the pollution created by the duplication of resources that would otherwise be shared in the workplace, such as equipment, heating, lighting et cetera. As well, you're going to have additional equipment in the office, additional equipment at the home. It's a lot more complicated than I think the UKIP group think it is. We could also perhaps just as easily cut down on rush-hour congestion by persuading employers to stagger their operating hours, so that entire industrial estates aren't disgorging everyone onto the same roads at the same time. But you've got to get employers to co-operate with that. And on a cost and practicality basis, I don't think there's any merit in requiring public bodies to include homeworking in the job design and recruitment. Much of the time, it'll be a wasted exercise. It will distract both time and money from the organisation that could be used to better perform their core function. And, as I said, lots of roles just aren't suitable for homeworking. As any business case grows for homeworking, I'm sure employers - those reasonable employers, that is - will look to provide it as part of the recruitment package without the idea being given to them by Gareth. A case for the Government to develop a specific strategy for homeworking within the successor project to Superfast Cymru hasn't been convincingly made, and I think Rebecca Evans's amendment does make a lot of sense. However, I won't be supporting the proposal today, amended or otherwise. I think it has a danger of overburdening public bodies, while not delivering the benefits it claims, and I also don't think it's a priority for people in Wales. Thank you.
Welsh: Gall gweithio gartref o dan rai amgylchiadau fod yn werthfawr iawn i'r cyflogwr a'r gweithiwr, ond nid wyf yn gweld y manteision a honnir yn y cynnig hwn. Yn amlwg mae'n rhaid ystyried gweithio gartref yn ofalus ac nid ei orfodi ar gyflogwyr na chyflogeion, boed yn y sector preifat neu'r sector cyhoeddus, ond nid yw gweithio gartref yn ymarferol o gwbl mewn llawer o swyddi, yn enwedig yn y sector cyhoeddus lle mae swyddi'n fwy tebygol o alw am gysylltiad uniongyrchol â'r cyhoedd. Roedd Gareth yn sôn am weithwyr gweinyddol. Nid wyf yn gweld sut y byddai eich clerc gweinyddol arferol yn gallu gweithio gartref yn effeithiol. Mae'r rolau hyn yn tueddu i ddibynnu ar fewnbwn ac allbwn o ryw fath o ddogfennaeth copi caled, felly nid wyf yn gweld sut y byddai'n gweithio i lawer iawn o ddosbarthiadau o staff, hyd yn oed y rhai sydd fel rheol wedi'u lleoli mewn swyddfa. Unwaith eto, gyda'r sector cyhoeddus, mae'r swyddi hynny'n tueddu i ddod i gysylltiad mwy uniongyrchol â'r cyhoedd, felly unwaith eto, nid wyf yn gweld sut y mae'n ymarferol. Mae'r cynnig yn amheus ar sawl ystyr yn fy marn i. Rwy'n meddwl i ddechrau ei fod yn cyfuno gweithio gartref gyda gweithio hyblyg. Pan fyddaf yn sôn am weithio gartref, rwy'n golygu gweithio gartref yn ystod eich oriau arferol yn hytrach na gweithio mewn man canolog. Nid yw o reidrwydd yn golygu cwtogi neu ad-drefnu oriau gwaith yn effeithiol er mwyn sicrhau cydbwysedd gwell rhwng bywyd a gwaith. Nid yw gweithio gartref ynddo'i hun o reidrwydd yn cynnig hyblygrwydd ar gyfer cyfrifoldebau teuluol ychwaith, er ei fod yn anochel yn golygu bod y gwaith yn hygyrch i'r teulu yn y cartref, a allai, yn eironig, gynyddu'r straen o weithio gartref, oherwydd eich bod yn gorfod jyglo pethau teuluol a phethau gwaith tra'n ceisio cynnal perthynas gyda'ch tîm. Fel y mae gwelliant Darren Millar yn ei ddweud yn glir, mae pryder dilys y gall gweithio gartref ychwanegu at lefelau straen yn hytrach na bod o gymorth, ac rwyf wedi sôn am un rheswm pam y gallai hynny fod. Ond yn y pen draw, mae pobl yn anifeiliaid cymdeithasol ac nid ydynt wedi'u cynllunio ar gyfer byw ar eu pen eu hunain. Mae gan dimau iach ymdeimlad o gyfeillgarwch ac maent yn darparu cymorth pan fydd gweithiwr yn wynebu anhawster gyda'i waith. Ac unwaith eto, mae sicrhau cydbwysedd gwaith iach yn anos mewn gwirionedd i rai sy'n gweithio gartref am nad ydynt yn cael y toriad seicolegol o'r gwaith a ddaw o adael y gweithle ar ddiwedd y dydd, neu hyd yn oed os ydych yn mynd â'ch gwaith adref gyda chi, rydych yn dal i fod ar ryw adeg yn ei roi i gadw a dyna ni - dyna yw eich toriad seicolegol ar gyfer y diwrnod hwnnw. Nid oes gan rai sy'n gweithio gartref y math hwnnw o doriad, oherwydd bod eu gwaith yn eu cartref mewn gwirionedd; mae'n anos iddynt ddianc oddi wrtho. O ran mynediad cynyddol i bobl anabl, ofnaf y byddai'r cynnig yn galluogi cyflogwyr i osgoi cadw at gyfreithiau cydraddoldeb anabledd. Dylai sefydliadau fod yn gwneud eu gweithleoedd yn hygyrch i bawb eisoes, nid cael cyfle i osgoi gwneud hynny drwy gynnig gweithio gartref fel ffordd o arbed y gost a'r ymdrech. Ac nid yw lleihau llygredd drwy ddefnyddio gweithio gartref mor amlwg ag y gallai ymddangos ar yr olwg gyntaf. Bydd yn rhaid i rai sy'n gweithio gartref wresogi eu cartrefi am amser ychwanegol, bydd yn rhaid iddynt ddefnyddio trydan ychwanegol; daw hynny oddi ar eu biliau cyfleustodau hwy, nid biliau'r cyflogwyr, a'r cyflogwyr fyddai'n talu'r costau hynny fel rheol. Nid wyf yn credu ei bod hi'n iawn trosglwyddo costau a fyddai fel arfer yn cael eu talu gan y cyflogwr i weithwyr. Felly, buaswn yn dadlau bod hynny'n sicr yn rheswm pam na fyddai'n arbennig o boblogaidd gyda gweithwyr. Felly bydd gweithio gartref, wrth gwrs, yn cael gwared ar y cymudo a'r llygredd sy'n deillio o hynny ar y diwrnodau y mae'r gweithiwr yn gweithio gartref, ond bydd y llygredd sy'n cael ei greu wrth ddyblygu adnoddau a fyddai fel arall yn cael eu rhannu yn y gweithle, megis cyfarpar, gwres, goleuo ac ati yn mwy na gwrthbwyso'r toriad yn y llygredd. Hefyd, byddwch yn cael offer ychwanegol yn y swyddfa, offer ychwanegol yn y cartref. Mae'n llawer mwy cymhleth nag y credaf fod grŵp UKIP yn ei feddwl. Efallai y gallai fod yr un mor hawdd inni leihau tagfeydd oriau brig drwy ddarbwyllo cyflogwyr i drefnu eu horiau gweithredu ar adegau gwahanol, fel nad yw ystadau diwydiannol cyfan yn gollwng pawb ar yr un ffyrdd ar yr un pryd. Ond mae'n rhaid i chi gael cyflogwyr i gydweithredu â hynny. Ac ar sail cost ac ymarferoldeb, nid wyf yn credu bod unrhyw rinwedd mewn mynnu bod cyrff cyhoeddus yn cynnwys trefniadau gweithio gartref yn y broses o gynllunio swyddi a recriwtio. Am lawer o'r amser, bydd yn ymarfer gwastraffus. Bydd yn mynd ag amser ac arian oddi wrth y sefydliad y gellid eu defnyddio i gyflawni eu swyddogaeth graidd yn well. Ac fel y dywedais, nid yw llawer o swyddi'n addas ar gyfer gweithio gartref. Wrth i unrhyw achos busnes ar gyfer gweithio gartref dyfu, rwy'n siŵr y bydd cyflogwyr - y cyflogwyr rhesymol, hynny yw - yn ystyried ei ddarparu fel rhan o'r pecyn recriwtio heb i Gareth roi'r syniad iddynt. Nid yw'r achos dros weld y Llywodraeth yn datblygu strategaeth benodol ar gyfer gweithio gartref o fewn y prosiect a fydd yn olynu Superfast Cymru wedi'i wneud yn argyhoeddiadol, ac rwy'n meddwl bod gwelliant Rebecca Evans yn gwneud llawer o synnwyr. Fodd bynnag, ni fyddaf yn cefnogi'r cynnig heddiw, wedi'i ddiwygio nac fel arall. Credaf fod perygl y bydd yn gorlwytho cyrff cyhoeddus, heb sicrhau'r manteision y mae'n eu honni, ac nid wyf ychwaith yn credu ei fod yn flaenoriaeth i bobl yng Nghymru. Diolch.