techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank the First Minister for that answer to my first question to him. I think it is shocking to learn this week that, on average, two women a week are killed by a partner or ex-partner in England and Wales. Yesterday, I spoke at the BAWSO annual Light a Candle multi-faith event at Llandaff cathedral, following a march from the offices of the Llamau housing society. We raised awareness and support for the International Day for the Elimination of Violence against Women. I welcomed, in my words in the cathedral, the approach that Julie James is taking regarding tackling violence against women as everybody's business. That was the message yesterday. Can I pay tribute to BAWSO, who organised the event yesterday? They undertake pioneering work, supporting women facing domestic abuse, forced marriage, trafficking and FGM, which we debated recently. Can the First Minister assure me that Welsh Government recognises the importance of the Wales-wide work of BAWSO?
Welsh: Diolchaf i'r Prif Weinidog am yr ateb yna i fy nghwestiwn cyntaf iddo. Rwy'n credu ei bod yn syfrdanol darganfod yr wythnos hon bod dwy fenyw yr wythnos ar gyfartaledd yn cael eu lladd gan bartner neu gyn-bartner yng Nghymru a Lloegr. Ddoe, siaradais yn nigwyddiad amlffydd Light a Candle blynyddol BAWSO yn Eglwys Gadeiriol Llandaf, yn dilyn gorymdaith o swyddfeydd cymdeithas dai Llamau. Codwyd ymwybyddiaeth a chefnogaeth gennym i'r Diwrnod Rhyngwladol ar gyfer Dileu Trais yn erbyn Menywod. Croesewais, yn fy ngeiriau yn yr Eglwys Gadeiriol, y dull y mae Julie James yn ei ddilyn o ran mynd i'r afael â thrais yn erbyn menywod fel busnes i bawb. Dyna oedd y neges ddoe. A gaf i dalu teyrnged i BAWSO, a drefnodd y digwyddiad ddoe? Maen nhw'n gwneud gwaith arloesol, gan gefnogi menywod sy'n wynebu cam-drin domestig, priodasau dan orfod, masnachu mewn pobl ac anffurfio organau cenhedlu benywod, a drafodwyd gennym yn ddiweddar. A all y Prif Weinidog fy sicrhau bod Llywodraeth Cymru yn cydnabod pwysigrwydd gwaith BAWSO ledled Cymru gyfan?
English: Yes, I am grateful for organisations such as BAWSO, who do offer support for some of the most vulnerable members of the BME community. We have provided £446,000 of funding to BAWSO from the violence against women, domestic abuse and sexual violence revenue grant during this financial year, and officials recently met with BAWSO service users as part of the survivor engagement framework. And I understand the Leader of the House and Chief Whip is due to visit BAWSO's Wrexham office next week.
Welsh: Gallaf, rwy'n ddiolchgar i sefydliadau fel BAWSO, sydd yn cynnig cymorth i rai o aelodau mwyaf agored i niwed y gymuned pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig. Rydym ni wedi darparu £446,000 o gyllid i BAWSO o'r grant refeniw trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol yn ystod y flwyddyn ariannol hon, a chyfarfu swyddogion â defnyddwyr gwasanaeth BAWSO yn ddiweddar yn rhan o'r fframwaith ymgysylltu â goroeswyr. Rwy'n deall y bydd Arweinydd y Tŷ a'r Prif Chwip yn ymweld â swyddfa BAWSO yn Wrecsam yr wythnos nesaf.
English: First Minister, victims of domestic abuse very often have to go into hiding or stay in shelters for inordinately long periods of time. If you look across the piece in Europe, countries such as Italy and Germany not only have much more direct and emphatic laws about removing the abuser from the marital home, rather than the abused, but they also take the view that if a family has been disrupted and a parent, very often a woman with children, has to go into hiding, rather than just leave them in shelters, they actually take them, put them in a home and then help them to build a new life, new schools, new permanency, put down new roots in a place of safety. Will you undertake on behalf of your Government to look at what places like Italy and Germany do, to see if we can actually bring that kind of groundbreaking, whole-family view to how we might help somebody who is suffering and had to leave their home because of domestic abuse?
Welsh: Prif Weinidog, mae'n rhaid i ddioddefwyr cam-drin domestig guddio neu aros mewn llochesi am gyfnodau hir iawn o amser yn aml iawn. Os edrychwch chi ar draws Ewrop yn gyffredinol, nid yn unig y mae gan wledydd fel yr Eidal a'r Almaen gyfreithiau llawer mwy uniongyrchol a phendant ar gymryd y camdriniwr allan o'r cartref priodasol, yn hytrach na'r sawl sy'n cael ei gam-drin, ond maen nhw hefyd o'r farn os amharwyd ar deulu a bod rhaid i riant, menyw â phlant yn aml iawn, guddio, yn hytrach na dim ond eu gadael mewn llochesi, maen nhw'n mynd â nhw, yn eu rhoi mewn cartref ac yna'n eu helpu i adeiladu bywyd newydd, ysgolion newydd, sefydlogrwydd newydd, plannu gwreiddiau newydd mewn lle diogel. A wnewch chi addo ar ran eich Llywodraeth i edrych ar yr hyn y mae lleoedd fel yr Eidal a'r Almaen yn ei wneud, i weld a allwn ni ddod â'r math hwnnw o safbwynt arloesol, teulu cyfan o ran sut y gallem ni helpu rhywun sy'n dioddef ac y bu'n rhaid iddo adael ei gartref oherwydd cam-drin domestig?
English: Yes, I think it's important that we look at good examples across Europe. One of the issues that we faced at one time was the wall we'd hit with the devolution boundary and not being able to do as we would want to do in order to make sure that we can be as effective as possible. We know, of course, with the reserved-powers model, there are greater opportunities now for us to develop the kind of legal framework that we would want, but, certainly, as we develop the cross-Government delivery framework that will be complementing our national strategy, looking at other countries and what they do, in order to see what the best practice is, will form an important part of feeding in to what we will then look to do in Wales.
Welsh: Gwnaf, rwy'n credu ei bod hi'n bwysig i ni edrych ar enghreifftiau da ledled Ewrop. Un o'r materion a wynebwyd gennym ar un adeg oedd y wal y daethom yn ei herbyn gyda'r ffin ddatganoli a methu â gallu gwneud fel y byddem yn ei ddymuno er mwyn gwneud yn siŵr y gallwn fod mor effeithiol â phosibl. Rydym ni'n gwybod, wrth gwrs, gyda'r model cadw pwerau, bod mwy o gyfleoedd nawr i ni ddatblygu'r math o fframwaith cyfreithiol y byddem ni'n dymuno ei gael, ond, yn sicr, wrth i ni ddatblygu'r fframwaith cyflawni traws-Lywodraeth a fydd yn ategu ein strategaeth genedlaethol, bydd edrych ar wledydd eraill a'r hyn y maen nhw'n ei wneud, er mwyn gweld beth yw'r arfer gorau, yn rhan bwysig o gyfrannu at yr hyn y byddwn ni'n ceisio ei wneud yng Nghymru wedyn.
English: Women's Aid in Bangor, in my constituency, are extremely concerned about the talk of integrating the violence against women, domestic violence and sexual violence grant into a single composite grant. They are concerned that the same thing that's happened in England could happen here: 17 per cent of specialist shelters were lost and a third of all referrals to shelters had to be rejected because of a shortage of space. This happened after the Government in England stopped ring-fencing Supporting People as a separate part of funding. Can you guarantee that a sufficient level of funding will be available to provide shelters across Wales if this budgetary change is made in 2018-19?
Welsh: Mae Cymorth i Ferched Bangor a'r cylch, yn fy etholaeth i, yn hynod bryderus yn sgil y sôn am integreiddio grant gwasanaethau trais yn erbyn merched, cam-drin domestig a thrais rhywiol i mewn i un grant cyfansawdd. Maen nhw'n bryderus y gallai'r un peth a ddigwyddodd yn Lloegr ddigwydd yma. Fe gollwyd 17 y cant o lochesi arbenigol, a bu'n rhaid gwrthod traean o'r holl gyfeiriadau at lochesi oherwydd prinder lle. Fe ddigwyddodd hyn ar ôl i'r Llywodraeth yn Lloegr roi'r gorau i glustnodi Cefnogi Pobl - 'ring-fence-io', hynny yw - fel arian ar wahân. A fedrwch chi warantu y bydd lefel ddigonol o gyllid ar gael ar gyfer darparu llochesi ar draws Cymru os daw'r newid cyllidebol i rym yn 2018-19?
English: That is exactly what we wish to see, and we don't want to see the service that is there at present being reduced in any way.
Welsh: Dyna yn gymwys beth rŷm ni'n moyn ei weld, ac ni fyddem ni'n moyn gweld y gwasanaeth sydd yna ar hyn o bryd yn cael ei leihau mewn unrhyw ffordd.
English: Yes. Local authority-managed car parks in Wales are managed by local authorities. [ Laughter. ]
Welsh: Gwnaf. Rheolir meysydd parcio a reolir gan awdurdodau lleol yng Nghymru gan awdurdodau lleol. [ Chwerthin. ]
English: I thank the First Minister for that illuminating response. It was recently revealed, following a freedom of information request to all local authorities by the BBC, that councils are making hundreds of thousands of pounds a year out of pay-and-display parking machines that don't give change. Only six of the 22 local authorities were able to provide the information, but, for them, this amounted to £650,000 over three years. Is this not an abuse, and should not these profits go back into the development of car parks or related services to improve parking facilities in towns? At the minute, there is no statutory requirement for local authorities to do that, but where profits are being made in this way, so that they're not just going to be a rip-off on the motorist, shouldn't the money be used for related purposes?
Welsh: Diolchaf i'r Prif Weinidog am yr ymateb dadlennol yna. Datgelwyd yn ddiweddar, yn dilyn cais rhyddid gwybodaeth i bob awdurdod lleol gan y BBC, bod cynghorau yn gwneud cannoedd o filoedd o bunnoedd y flwyddyn o beiriannau parcio talu ac arddangos nad ydynt yn rhoi newid. Dim ond chwech o'r 22 awdurdod lleol oedd yn gallu darparu'r wybodaeth, ond iddyn nhw, roedd hyn yn dod i gyfanswm o £650,000 dros dair blynedd. Onid yw hyn yn gamdriniaeth, ac oni ddylai'r elw hwn fynd yn ôl i ddatblygu meysydd parcio neu wasanaethau cysylltiedig i wella cyfleusterau parcio mewn trefi? Ar hyn o bryd, nid oes unrhyw ofyniad statudol i awdurdodau lleol wneud hynny, ond pan fo elw yn cael ei wneud yn y modd hwn, fel nad yw'n mynd i fod yn ddim ond dwyn oddi ar y modurwr, oni ddylai'r arian gael ei ddefnyddio at ddibenion cysylltiedig?
English: Well, there are three things. I think, first of all, technology has progressed to the point where any new machines should be not just coin machines, but machines where people can use apps to park, or, indeed, machines where people can use their card to pay. Now, I'm fortunate to live in a very progressive Labour-controlled authority in Bridgend where that is possible in the car parks, and indeed, they have a policy where parking is free in a multi-storey for the first two hours, showing that they deliver for the people of Bridgend. Bear in mind, of course, that any money raised from car parking does go back into local authority coffers for the benefit of the local community. But I do take the point: I do believe that, as new machines are replaced, they should offer people the option of a number of ways to pay, whether it's by phone, by app or by chip and pin.
Welsh: Wel, mae tri pheth yn y fan yma. Rwy'n credu, yn gyntaf oll, bod technoleg wedi symud ymlaen i'r pwynt lle na ddylai unrhyw beiriannau newydd fod yn beiriannau darnau arian yn unig, ond yn beiriannau lle gall pobl ddefnyddio apiau i barcio, neu, yn wir, peiriannau lle gall pobl ddefnyddio eu cerdyn i dalu. Nawr, rwy'n ffodus i fyw mewn awdurdod hynod flaengar a reolir gan Lafur ym Mhen-y-bont ar Ogwr lle mae hynny'n bosibl yn y meysydd parcio, ac yn wir, mae ganddyn nhw bolisi lle gellir parcio am ddim mewn maes parcio aml-lawr am y ddwy awr gyntaf, sy'n dangos eu bod nhw'n cyflawni dros bobl Pen-y-bont ar Ogwr. Cofiwch, wrth gwrs, bod unrhyw arian sy'n cael ei godi o barcio yn mynd yn ôl i goffrau'r awdurdod lleol er budd y gymuned leol. Ond rwy'n derbyn y pwynt: rwy'n credu, wrth i beiriannau newydd ddisodli hen rai, y dylen nhw gynnig y dewis o nifer o ffyrdd o dalu i bobl, boed hynny dros y ffôn, trwy ap neu gyda cherdyn a rhif.
English: The social care workforce delivers a vital public service, and to ensure the sector is sustainable, we're taking forward actions including tackling zero-hours contracts and low pay, registering workers and developing career pathways, and that will help to raise the status and profile of workers so that social care becomes a positive career choice.
Welsh: Mae'r gweithlu gofal cymdeithasol yn darparu gwasanaeth cyhoeddus hanfodol, ac i sicrhau bod y sector yn gynaliadwy, rydym yn cymryd camau gan gynnwys mynd i'r afael â chontractau dim oriau a chyflogau isel, gan gofrestru gweithwyr a datblygu llwybrau gyrfaol, a bydd hynny'n helpu i godi statws a phroffil y gweithwyr fel y bydd gofal cymdeithasol yn ddewis gyrfaol cadarnhaol.
English: Thank you, First Minister. Social care workers do an outstanding job. With an ageing population living longer, many with complex needs, we know that it's crucial to ensure that we have a workforce ready for now and in the future. Recently, one of my constituents who has worked in care homes for many years has decided to take a job in a fast-food chain. The long hours, poor pay and difficult working conditions have left her with no choice but to leave the career that she loves. While I'm pleased at the Government's commitment to implement an accredited qualification for carers, making this a reality is key to stopping people like my constituent, a dedicated and skilled social care worker, leaving the profession. Could the First Minister provide an update on how far these plans have been developed?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Mae gweithwyr gofal cymdeithasol yn gwneud gwaith rhagorol. Mae'r boblogaeth sy'n heneiddio yn byw yn hirach, ac mae gan lawer ohonynt anghenion cymhleth. Felly gwyddom ei bod yn hanfodol sicrhau bod gennym weithlu sy'n barod nawr ac yn y dyfodol. Yn ddiweddar, mae un o'm hetholwyr, sydd wedi gweithio mewn cartrefi gofal am nifer o flynyddoedd, wedi penderfynu cymryd swydd gyda chadwyn bwyd cyflym. Mae'r oriau hir, y cyflog gwael, a'r amodau gwaith anodd wedi golygu mai dim ond un dewis oedd ganddi, sef rhoi'r gorau i'r yrfa y mae'n hapus iawn ynddi. Er fy mod i'n falch bod y Llywodraeth wedi ymrwymo i gyflwyno cymhwyster achrededig ar gyfer gofalwyr, gwneud hyn yn realiti fydd yr allwedd i atal pobl fel fy etholwr i, sy'n weithiwr gofal cymdeithasol ymroddedig a medrus, rhag gadael y proffesiwn. A wnaiff y Prif Weinidog roi'r wybodaeth ddiweddaraf ar ba mor bell y mae'r cynlluniau hyn wedi eu datblygu?
English: Yes. First of all, we provided £19 million of recurrent funding for local authorities to work with their service providers to help manage the impact of implementing the national living wage, which we wanted to see. What have we done? Well, we've brought forward regulations to improve the terms and conditions of the workforce, requiring providers to provide more transparency in their use of zero-hours contracts, to offer workers a choice of fixed-hours contracts after a three-month period of employment, and to clearly delineate between travel and care time. We've extended the register to domiciliary care workers on a voluntary basis from 2018, ahead of the mandatory registration from 2020, and that's an essential aspect of ensuring the professionalisation of the workforce so we can have social care workers who are appropriately qualified to deliver quality care to the vulnerable in our society.
Welsh: Gwnaf. Yn gyntaf oll, sicrhawyd £19 miliwn o gyllid cylchol fel bod awdurdodau lleol yn gallu gweithio gyda'u darparwyr gwasanaeth i helpu i reoli'r effaith o weithredu'r cyflog byw cenedlaethol. Dyna'r hyn yr oeddem eisiau ei weld. Beth rydym ni wedi'i wneud? Wel, rydym wedi cyflwyno rheoliadau i wella'r telerau ac amodau ar gyfer y gweithlu, gan ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr fod yn fwy tryloyw o ran eu defnydd o gontractau dim oriau, i gynnig dewis contract oriau sefydlog i weithwyr ar ôl cyfnod tri mis o gyflogaeth, ac i nodi'n glir yr amser teithio a'r amser gofal. Rydym wedi ymestyn y gofrestr i weithwyr gofal cartref ar sail wirfoddol o 2018 ymlaen, cyn cyflwyno cofrestriadau gorfodol o 2020. Mae hynny'n hanfodol er mwyn sicrhau bod y gweithlu yn cael ei broffesiynoli fel y gallwn ni gael gweithwyr gofal cymdeithasol sy'n meddu ar gymwysterau priodol i ddarparu gofal o ansawdd i'r rhai hynny sy'n agored i niwed yn ein cymdeithas.
English: The next item is the business statement and announcement. I call on the leader of the house, Julie James.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes. Rydw i'n galw ar arweinydd y tŷ, Julie James.
English: Diolch, Llywydd. There are no changes to this week's business. Business for the next three weeks is as shown on the business statement and announcement found amongst the meeting papers that are available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Llywydd. Nid oes unrhyw newidiadau i fusnes yr wythnos hon. Mae'r busnes ar gyfer y tair wythnos nesaf fel y mae wedi'i nodi yn y datganiad a'r cyhoeddiad busnes i'w weld ymhlith y papurau cyfarfod sydd ar gael i'r Aelodau yn electronig.
English: Can I ask for two statements? Firstly, a Welsh Government statement providing an update on developments in the Swansea city region, and Welsh Government support for the city region, and further confirmation of what the Cabinet Secretary for Finance said earlier this week: that the money would be made available for the city region within the budget. The second question I would like to ask is for a Welsh Government statement on universal credit roll-out in Wales, and an update on any discussions with the Westminster Government regarding the availability of application forms and information through the medium of Welsh.
Welsh: A gaf i ofyn am ddau ddatganiad? Yn gyntaf, hoffwn gael datganiad gan Lywodraeth Cymru sy'n rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf ar ddatblygiadau yn ninas ranbarth Abertawe, a chefnogaeth Llywodraeth Cymru i'r ddinas ranbarth, a chadarnhad pellach o'r hyn a ddywedodd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid yn gynharach yr wythnos hon: y byddai'r arian ar gael ar gyfer y ddinas-ranbarth o fewn y gyllideb. Yr ail gwestiwn yr hoffwn i ei ofyn yw am ddatganiad gan Lywodraeth Cymru ar y broses o gyflwyno'r credyd cynhwysol yng Nghymru, a'r wybodaeth ddiweddaraf am unrhyw drafodaethau â Llywodraeth San Steffan ynghylch argaeledd ffurflenni cais a gwybodaeth trwy gyfrwng y Gymraeg.
English: Thank you for those two questions. The Member will be already aware that there's a lot of work under way on the Swansea bay region city deal to develop the proposed projects into full business cases and to finalise the governance arrangements. That's with the expectation that funding for the city deal will begin in 2018-19. We know that good progress is being made. The next milestone will be the establishment of a joint cabinet and the formal submission of the detailed business cases. Swansea bay city region is also working with the Welsh and UK Governments to develop an agreed implementation, monitoring and evaluation plan that sets out the proposed approach to evaluating the impact of delivery. This is a £1.3 billion deal underpinned by £125.4 million of Welsh Government funding, £115.6 million of UK Government funding, £396 million of other public sector money, and £637 million from the private sector. I know that he shares my ambition for the Swansea city region, and we look forward to making it a reality as soon as possible.
Welsh: Diolch i chi am y ddau gwestiwn hynny. Bydd yr Aelod eisoes yn ymwybodol bod llawer o waith ar fargen dinas ranbarth Bae Abertawe ar y gweill i droi prosiectau arfaethedig yn achosion busnes llawn ac i gwblhau'r trefniadau llywodraethu. Mae hyn yn digwydd wrth ddisgwyl y bydd cyllido ar gyfer y fargen ddinesig yn dechrau yn 2018-19. Rydym yn gwybod bod cynnydd da'n cael ei wneud. Y garreg filltir nesaf fydd sefydlu cabinet ar y cyd a chyflwyniad ffurfiol yr achosion busnes manwl. Mae dinas ranbarth Bae Abertawe hefyd yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU i ddatblygu cynllun gweithredu, monitro a gwerthuso cytûn sy'n nodi'r dull arfaethedig o werthuso effaith y ddarpariaeth. Mae hon yn fargen £1.3 biliwn a ategir gan £125.4 miliwn o gyllid Llywodraeth Cymru, £115.6 miliwn o gyllid Llywodraeth y DU, £396 miliwn o gyllid arall y sector cyhoeddus, a £637 miliwn o'r sector preifat. Gwn ei fod yn rhannu fy uchelgais ar gyfer dinas ranbarth Abertawe, ac rydym yn edrych ymlaen at ei gwireddu cyn gynted â phosibl.
English: Sorry, on the other one here - I was asked two questions, Llywydd.
Welsh: Mae'n ddrwg gennyf, ar yr un arall yma - gofynnwyd dau gwestiwn i mi, Llywydd.
English: Thank you for those two questions. In terms of the A465, we have had a number of occasions - we've had topical questions and other available opportunities for Members to question the Cabinet Secretary around the issues there. We very recently discussed it in this Chamber and of course there will be further opportunities in questions and so on to discuss it in the future, so I don't really see that we need a statement. I'm sure, at the end of the scheme, the Cabinet Secretary will be updating the Assembly accordingly. In terms of the winter fair arrangements, I very much welcome the Cabinet Secretary's visits to the winter fair, I believe she really enjoyed them, and they are an excellent opportunity to showcase really excellent Welsh produce, which a number of us have also taken the opportunity to do. I personally have done a small amount of Christmas shopping there, I'm delighted to tell the house. I don't think we've had any complaints, however, in terms of the red tape that Andrew R.T. Davies mentions. The Minister is shaking her head at me that there are no such complaints, so perhaps if he provides some details, the Minister could have a look at them.
Welsh: Diolch i chi am y ddau gwestiwn yna. O ran yr A465, ar sawl achlysur - rydym wedi cael cwestiynau amserol ac mae cyfleoedd eraill wedi bod i'r Aelodau holi Ysgrifennydd y Cabinet ynghylch materion sy'n codi yma. Trafodwyd hyn yn y Siambr hon yn ddiweddar iawn ac wrth gwrs bydd cyfleoedd pellach yn y cwestiynau ac ati i'w drafod yn y dyfodol. Felly nid wyf yn gweld bod angen datganiad arnom mewn gwirionedd. Rwy'n siŵr, ar ddiwedd y cynllun, y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn rhoi diweddariad i'r Cynulliad yn unol â hynny. O ran trefniadau'r ffair aeaf, rwy'n croesawu'n fawr iawn ymweliad Ysgrifennydd y Cabinet â'r Ffair Aeaf, credaf ei bod wedi eu mwynhau'n fawr, ac maen nhw yn gyfle ardderchog i arddangos cynnyrch o Gymru sydd yn wirioneddol ardderchog, ac mae nifer ohonom ni wedi achub ar y cyfle i wneud hynny hefyd. Rwyf i wedi gwneud ychydig o siopa Nadolig yno fy hunan, rwy'n falch iawn o gael dweud hynny wrth y tŷ. Nid wyf i'n credu ein bod ni wedi cael unrhyw gwynion, er hynny, o ran y fiwrocratiaeth y mae Andrew R.T. Davies yn sôn amdani. Mae'r Gweinidog yn ysgwyd ei phen yn arwydd i mi nad oes unrhyw gwynion o'r fath wedi bod. Efallai pe bai ef yn rhoi rhywfaint o fanylion, y gallai'r Gweinidog edrych arnyn nhw.