English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I would like to begin by thanking the petitioners who raised this very important issue, and also to the Petitions Committee for its thoughtful consideration of the matter. The Welsh Government fully recognises the vital role that areas of outstanding natural beauty and national parks play in Wales, and is supportive of potential new designations, where appropriate. AONBs, whilst perhaps sometimes seen as the poorer relation of national parks, offer many of the same advantages and protections. AONB teams are often skilled at convening a range of partners to deliver improvements for a landscape area. Arguably, because they have fewer statutory responsibilities such as planning powers, they can be more agile and focus on practical work on the ground. In recent years, we've recognised the power of AONBs to work closely with partners and communities and scaled up the amount of funding we provide to them. Through our sustainable landscapes, sustainable places and sustainable development fund schemes, we have funded a range of biodiversity, decarbonisation, tourism and community projects, totalling over £5 million for the last three years. The Cambrian mountains of mid Wales are clearly an area of great beauty and tranquillity, as well as being of great importance for the Welsh language and for farming. The petition articulately sets out some of the qualities of this landscape, and I welcome this debate on its future. I'm sure colleagues are aware that the process to designate a new national park in north-east Wales started last year. I expect this to be the focus for efforts around landscape designation for the remainder of this Senedd term. Designation is an exhaustive and detailed process. We also have much to do to improve and empower current designations to contribute more significantly to combating the nature and climate crises. Our areas of outstanding natural beauty and our national parks will be key delivery agents as we seek to meet the 30x30 biodiversity target and improve much more of our land so nature can thrive. We are, of course, facing climate and nature emergencies, and if we do not think differently about our future, for example taking responsibility for meeting our energy needs in more sustainable ways, these landscapes will not be preserved. This is why we are committed to increasing renewable energy generation. We need to work together as a nation to think differently and find solutions to the challenges we all face. Responsibility for recommending designation of AONBs and national parks rests with Natural Resources Wales. This is set out in legislation, both in the National Parks and Access to the Countryside Act 1949 and the Environment Act 1995. It is important that the designation process, once commenced, is rigorous, objective and transparent. There would need to be a strong demonstration of support locally for NRW to commence the designation process, including from the relevant local authorities and local communities. I appreciate the petition the Cambrian Mountains Society has presented does indeed demonstrate a large amount of support both locally and nationally. However, it is not something I'm aware the area's elected representatives have campaigned on or the local authorities in the area have expressed a view on. Those views are very important to hear as NRW considers if it would be appropriate to look at designation for the Cambrians in the future. It is also worth pointing out that a large percentage of the Cambrian mountains is already subject to strict protection. According to 2015 figures, 17 per cent of the Cambrian mountains are designated as a site of special scientific interest, with nearly 90 per cent of the SSSI area also designated under the European habitats directive as a special area of conservation, or a special protection area, or both. There are also several local and national nature reserves. It would not be appropriate for me to agree to designate a new AONB here and now, but I'm open to a dialogue as we explore what we need and want from our landscapes. I'm very grateful to organisations such as the Cambrian Mountains Society, who work tirelessly to campaign for and promote the protection of some of our most cherished landscapes. I have asked my officials and officers from NRW to meet with the society to discuss their campaign in more detail. I understand a meeting has been scheduled for next week, and I would be keen to get feedback on that discussion. [ Interruption.]
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i'r deisebwyr a gododd y mater pwysig iawn hwn, a hefyd i'r Pwyllgor Deisebau am ei ystyriaeth feddylgar o'r mater. Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod yn llawn y rôl hanfodol y mae ardaloedd o brydferthwch naturiol eithriadol a pharciau cenedlaethol yn eu chwarae yng Nghymru, ac mae'n cefnogi dynodiadau newydd posibl lle bo hynny'n briodol. Mae ardaloedd AHNE, er efallai'n cael eu gweld fel perthynas dlotach i'r parciau cenedlaethol, yn cynnig llawer o'r un manteision a gwarchodaeth. Mae timau AHNE yn aml yn fedrus am gynnull amrywiaeth o bartneriaid ynghyd i ddarparu gwelliannau i dirwedd. Oherwydd bod ganddynt lai o gyfrifoldebau statudol megis pwerau cynllunio, gellid dadlau y gallant fod yn fwy hyblyg a chanolbwyntio ar waith ymarferol ar lawr gwlad. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, rydym wedi cydnabod pŵer dynodiadau AHNE i weithio'n agos gyda phartneriaid a chymunedau ac wedi cynyddu'r cyllid a ddarparwn iddynt. Drwy ein cynlluniau tirweddau cynaliadwy, lleoedd cynaliadwy a'n cronfa datblygu cynaliadwy, rydym wedi ariannu amrywiaeth o brosiectau bioamrywiaeth, datgarboneiddio, twristiaeth a chymunedol, gan ddarparu cyfanswm o dros £5 miliwn ar gyfer y tair blynedd ddiwethaf. Mae'n amlwg fod mynyddoedd Cambria yng nghanolbarth Cymru yn ardal hynod o brydferth a thangnefeddus, yn ogystal â bod o bwys mawr i'r Gymraeg ac i ffermio. Mae'r ddeiseb yn nodi'n huawdl rai o rinweddau'r dirwedd hon, ac rwy'n croesawu'r ddadl ar ei dyfodol. Rwy'n siŵr fod cyd-Aelodau'n ymwybodol fod y broses i ddynodi parc cenedlaethol newydd yng ngogledd-ddwyrain Cymru wedi dechrau y llynedd. Rwy'n disgwyl i hyn fod yn ffocws i ymdrechion i ddynodi tirwedd am weddill tymor y Senedd hon. Mae dynodi yn broses gynhwysfawr a manwl. Mae gennym lawer i'w wneud hefyd i wella a grymuso dynodiadau cyfredol i gyfrannu'n fwy sylweddol at wrthsefyll yr argyfyngau natur a hinsawdd. Bydd ein hardaloedd o harddwch naturiol eithriadol a'n parciau cenedlaethol yn gyfryngau allweddol ar gyfer cyflawni wrth inni geisio cyrraedd y targed bioamrywiaeth 30x30 a gwella llawer mwy o'n tir er mwyn i natur allu ffynnu. Wrth gwrs, rydym yn wynebu argyfyngau hinsawdd a natur, ac os nad ydym yn meddwl yn wahanol am ein dyfodol, er enghraifft drwy gymryd cyfrifoldeb dros ddiwallu ein hanghenion ynni mewn ffyrdd mwy cynaliadwy, ni chaiff y tirweddau hyn mo'u cadw. Dyma pam ein bod wedi ymrwymo i gynyddu cynhyrchiant ynni adnewyddadwy. Mae angen inni gydweithio fel gwlad i feddwl yn wahanol a dod o hyd i atebion i'r heriau rydym i gyd yn eu hwynebu. Cyfoeth Naturiol Cymru sydd â'r cyfrifoldeb dros argymell dynodiadau AHNE a pharciau cenedlaethol. Mae hyn wedi'i nodi mewn deddfwriaeth, yn Neddf Parciau Cenedlaethol a Mynediad i Gefn Gwlad 1949 a Deddf yr Amgylchedd 1995. Mae'n bwysig fod y broses ddynodi, ar ôl ei chychwyn, yn drwyadl, yn wrthrychol ac yn dryloyw. Byddai angen arddangos cefnogaeth gref yn lleol er mwyn i CNC ddechrau'r broses ddynodi, yn cynnwys cefnogaeth yr awdurdodau lleol perthnasol a chymunedau lleol. Rwy'n derbyn bod y ddeiseb y mae Cymdeithas Mynyddoedd Cambria wedi'i chyflwyno yn dangos llawer iawn o gefnogaeth yn lleol ac yn genedlaethol. Fodd bynnag, nid yw'n rhywbeth rwy'n ymwybodol fod cynrychiolwyr etholedig yr ardal wedi ymgyrchu arno neu y mae awdurdodau lleol yr ardal wedi mynegi barn arno. Mae'r safbwyntiau hynny'n bwysig iawn i'w clywed wrth i CNC ystyried a fyddai'n briodol edrych ar ddynodiad i fynyddoedd Cambria yn y dyfodol. Mae'n werth nodi hefyd fod canran fawr o fynyddoedd Cambria eisoes yn destun gwarchodaeth lem. Yn ôl ffigurau 2015, mae 17 y cant o fynyddoedd Cambria wedi'u dynodi'n safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig, gyda bron i 90 y cant o ardal y SoDdGA hefyd wedi'i ddynodi o dan gyfarwyddeb cynefinoedd Ewrop fel ardal gadwraeth arbennig, neu ardal warchodaeth arbennig, neu'r ddau. Ceir sawl gwarchodfa natur leol a chenedlaethol hefyd. Ni fyddai'n briodol imi gytuno i ddynodiad AHNE newydd yma nawr, ond rwy'n agored i ddeialog wrth inni archwilio'r hyn rydym ei angen a'i eisiau o'n tirweddau. Rwy'n ddiolchgar iawn i sefydliadau fel Cymdeithas Mynyddoedd Cambria, sy'n gweithio'n ddiflino i hyrwyddo ac ymgyrchu dros warchodaeth rhai o'n hoff dirweddau. Rwyf wedi gofyn i fy swyddogion a swyddogion CNC gyfarfod â'r gymdeithas i drafod eu hymgyrch yn fanylach. Rwy'n deall bod cyfarfod wedi'i drefnu ar gyfer yr wythnos nesaf, ac rwy'n awyddus i gael adborth o'r drafodaeth honno. [ Torri ar draws.]