English: Thank you, Deputy Presiding Officer. First Minister, thank you for your statement this afternoon. I do find it slightly ironic that, when I woke up this morning and looked at the headlines on WalesOnline and the BBC website, the Welsh Government were accusing the UK Government of aggressively ignoring the Welsh Parliament, when today I look at the order paper and there's no education statement here, despite, obviously, the press conference that was held yesterday by the education Minister, and there has been no statement from the health Minister about tackling waiting times, which are the big issues that people want to talk to me about, as a Member of this Senedd. I think that those are the issues that we should be focused on, rather than a constitutional debate and discussion only six weeks after the election - or seven weeks after the election. But, you are the Government, and it is your right to table the business of the day, and we discuss and debate the business of the day. It is a fact that, time and time again, the Welsh Labour Government talk about powers that have been stolen. I would be grateful to understand what powers you think have been stolen from this institution since the Brexit referendum and debate. I, for one, haven't heard a Minister come forward and say what's been stolen. I'd also be grateful to understand why, in your written statement, you talk about tea towel-waving Tories of the 2021 intake. Is that really helping the debate? I find common ground with you on the Supreme Court, the House of Lords, and inter-governmental relations, but I don't find common ground when insults like that are thrown around. The argument for the union constantly has to be made and debated and discussed. The vaccination programme, the investment of £8.2 billion, two Government of Wales Acts that have come forward: all of these are positive developments in the constitutional debate. But, we don't accept that there is a need for criminal justice and policing to be devolved. Indeed, when the Silk commission looked at this, they said that it would come in with a £100 million price tag. Can you update us on what the price tag would be if these powers were devolved to the Welsh Government, because that figure is nearly 10 years old now? I want to have a constructive debate with the Welsh Government when it comes to constitutional change and development. But, as I said in my opening remarks, I do think that it is important that we focus on the day-to-day issues of the health service, the education and the economy of our great country. I passionately believe that the union is better by having a strong Wales within that union, and I do believe that, as I said, there is a debate around the Supreme Court, the House of Lords, and inter-governmental relations. But, this Government here in Cardiff Bay will not achieve success when it talks about towel-waving Union Jack - or tea towel-waving Tories - which I notice the First Minister didn't use in his address to the Parliament today, but it is in his written statement. So, I'd be grateful for answers on those questions that I have put to him. But, I can confirm, from these benches, that we are proud of, and passionate about, our great nation of Wales within the United Kingdom and we will argue constantly for its place within the United Kingdom, in a strong union of nations, equal and respected. We do not believe that the argument that the Welsh Government is prosecuting when it comes to criminal justice is one that is current and is one that the people of Wales want to see happen, but we do believe that there can be progress in other areas.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Prif Weinidog, diolch am eich datganiad chi'r prynhawn yma. Mae'n eironig, braidd, pan ddihunais i y bore yma ac edrych ar y penawdau ar WalesOnline a gwefan y BBC, a gweld bod Llywodraeth Cymru yn cyhuddo Llywodraeth y DU o anwybyddu Senedd Cymru mewn dull ymosodol, ac wrth imi edrych heddiw ar drefn y cyfarfod a gweld nad oes datganiad addysg yma, er gwaethaf, yn amlwg, y gynhadledd i'r wasg a gynhaliwyd ddoe gan y Gweinidog addysg, ac nid oes datganiad wedi bod gan y Gweinidog iechyd ynglŷn â mynd i'r afael ag amseroedd aros. Y rhain yw'r materion mawr y mae pobl yn awyddus i siarad â mi amdanynt, fel Aelod o'r Senedd hon. Rwyf i o'r farn mai'r rhain yw'r materion y dylem ni fod yn canolbwyntio arnynt, yn hytrach nag ar ddadl gyfansoddiadol a thrafodaeth chwe wythnos yn unig ar ôl yr etholiad - neu saith wythnos ar ôl yr etholiad. Ond, chi yw'r Llywodraeth, a chi sydd â'r hawl i bennu busnes y dydd, ac rydym ni'n trafod ac yn dadlau yn ôl busnes y dydd. Mae'n ffaith bod Llywodraeth Lafur Cymru, dro ar ôl tro, yn sôn am bwerau sydd wedi cael eu dihysbyddu. Fe fyddwn i'n falch o gael gwybod pa bwerau sydd wedi cael eu dwyn oddi ar y sefydliad hwn, yn eich barn chi, wedi refferendwm a dadl Brexit. Nid wyf i fy hunan erioed wedi clywed Gweinidog yn dod ymlaen ac yn dweud beth sydd wedi ei ddwyn. Fe fyddwn i'n falch o gael deall pam hefyd, yn eich datganiad ysgrifenedig, yr ydych yn sôn am Dorïaid o blith y rhai a ddaeth i mewn i'r Senedd yn 2021 yn chwifio llieiniau sychu llestri. A yw hynny'n helpu'r ddadl mewn gwirionedd? Rwy'n cytuno â chi o ran y Goruchaf Lys, Tŷ'r Arglwyddi, a chysylltiadau rhynglywodraethol, ond nid wyf yn cytuno â chi pan gaiff rhywbeth sarhaus ei fynegi fel hyn. Mae'n rhaid i'r ddadl o blaid yr undeb gael ei mynegi a'i dadlau a'i thrafod trwy'r amser. Y rhaglen frechu, y buddsoddiad o £8.2 biliwn, dwy Ddeddf Llywodraeth Cymru: mae'r rhain yn ddatblygiadau cadarnhaol yn y ddadl gyfansoddiadol. Ond, nid ydym yn derbyn bod angen datganoli cyfiawnder troseddol a phlismona. Yn wir, pan edrychodd comisiwn Silk ar hynny, roedd yn dweud y byddai hynny'n costio £100 miliwn. A wnewch chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf inni am y gost pe byddai'r pwerau hyn yn cael eu datganoli i Lywodraeth Cymru, oherwydd mae'r ffigur hwnnw bron yn 10 mlwydd oed erbyn hyn? Rwy'n awyddus i gael dadl adeiladol gyda Llywodraeth Cymru o ran newid cyfansoddiadol a datblygu. Ond, fel y dywedais yn fy sylwadau agoriadol, rwy'n credu ei bod yn bwysig inni ganolbwyntio ar faterion ynglŷn â'r gwasanaeth iechyd, addysg a'r economi yn ein gwlad wych ni o ddydd i ddydd. Rwy'n credu'n angerddol fod yr undeb yn well undeb o fod â Chymru gref yn rhan o'r undeb hwnnw, ac rwy'n credu, fel y dywedais i, fod yna ddadl i'w chael ynghylch y Goruchaf Lys, Tŷ'r Arglwyddi, a chysylltiadau rhynglywodraethol. Ond, ni fydd y Llywodraeth hon yma ym Mae Caerdydd yn llwyddo wrth siarad am chwifio Jac yr Undeb ar lieiniau - neu Dorïaid yn chwifio llieiniau sychu llestri - nodaf na wnaeth y Prif Weinidog ddefnyddio'r ymadrodd hwnnw yn ei anerchiad i'r Senedd heddiw, ond mae yno yn ei ddatganiad ysgrifenedig. Felly, fe fyddwn i'n ddiolchgar am atebion i'r cwestiynau hyn a ofynnais iddo. Ond, gallaf gadarnhau, o'r meinciau hyn, ein bod ni'n ymfalchïo yng Nghymru, ein cenedl wych ni, o fewn y Deyrnas Unedig ac yn angerddol yn ei chylch, ac fe fyddwn ni'n dadlau'n gyson o blaid ei lle hi o fewn y Deyrnas Unedig, mewn undeb cryf o genhedloedd, sy'n gyfartal ac yn uchel eu parch. Nid ydym ni o'r farn fod y ddadl y mae Llywodraeth Cymru yn ei herlyn o ran mater cyfiawnder troseddol yn un sy'n gyfredol nac yn un y mae pobl Cymru yn dymuno ei gweld yn digwydd, ond rwy'n credu y gellir gweld cynnydd mewn meysydd eraill.