English: Thank you for your statement, Cabinet Secretary. The fields of genomics and precision medicine are the key to winning the war on cancer and key to the future of our healthcare. I'm therefore very pleased to support and greatly welcome the Government's genomics and precision medicine strategy. When we look at lung cancer, for example, which accounts for a quarter of all cancer deaths in Wales, traditional medicines are not very effective. By targeting the specific genetic mutation with precision medicine we can increase survival rates, particularly in non-small-cell lung cancers. The Association of the British Pharmaceutical Industry and Cancer Research UK have been leading the calls for a Welsh strategy for stratified or precision medicine for a number of years, and it's great news that we finally have one. I, together with my party, will work with you in order to ensure that this strategy is successful, and, in that spirit, I have just a few questions about how the strategy can be implemented. Cabinet Secretary, the strategy highlights the need to ensure appropriate data sharing for the service development and research. What discussions have you had with your colleagues across the UK about how best we can share data to improve research and development whilst protecting individual patient information? Moving forward, new innovative treatments are key to the success of the strategy. Cabinet Secretary, how can you ensure that there is joined-up thinking with regard to the appraisal of these new, novel treatments? How will you ensure that the Welsh Health Specialised Services Committee, the all-Wales medical genetic service, the All Wales Medicines Strategy Group, and, where appropriate, the National Institute for Health and Care Excellence, work closely with the pharmaceutical industry? Finally, Cabinet Secretary, how will you ensure adoption and uptake of clinical and clinical genetics services across Wales, and how will success be monitored and assessed? I thank you once again for your statement and for bringing forward this strategy, which will help improve how we develop and how we deliver health treatments in future. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch i chi am eich datganiad, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae meysydd genomeg a meddygaeth fanwl yn allweddol i ennill y rhyfel yn erbyn canser ac yn allweddol i ddyfodol ein gofal iechyd. Felly, rwy'n falch iawn o gefnogi a chroesawu'n fawr strategaeth genomeg a meddygaeth fanwl y Llywodraeth. Pan edrychwn ni ar ganser yr ysgyfaint, er enghraifft, sy'n gyfrifol am chwarter yr holl farwolaethau o ganser yng Nghymru, nid yw meddyginiaethau traddodiadol yn effeithiol iawn. Trwy dargedu'r newid genetig penodol gyda meddyginiaeth fanwl, gallwn gynyddu cyfraddau goroesi, yn enwedig mewn canserau yr ysgyfaint celloedd mwy. Mae Cymdeithas Diwydiant Fferyllol Prydain a Cancer Research UK wedi bod yn arwain y galwadau am strategaeth i Gymru ar gyfer meddygaeth haenedig neu fanwl ers nifer o flynyddoedd, ac mae'n newyddion gwych fod gennym ni un o'r diwedd. Byddaf i, ynghyd â'm plaid, yn gweithio gyda chi er mwyn sicrhau bod y strategaeth hon yn llwyddiannus, ac, yn yr ysbryd hwnnw, mae gen i ambell i gwestiwn ynghylch sut y gellir rhoi'r strategaeth ar waith. Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r strategaeth yn amlygu'r angen i sicrhau y caiff data eu rhannu'n briodol ar gyfer y datblygiad gwasanaeth a'r ymchwil. Pa drafodaethau ydych chi wedi eu cael gyda'ch cydweithwyr ar draws y DU am y ffordd orau y gallwn ni rannu data i wella ymchwil a datblygiad gan ddiogelu gwybodaeth cleifion unigol? Wrth symud ymlaen, mae triniaethau arloesol newydd yn allweddol i lwyddiant y strategaeth. Ysgrifennydd y Cabinet, sut allwch chi sicrhau y bydd syniadau cydgysylltiedig o ran gwerthuso'r triniaethau newydd hyn? Sut wnewch chi sicrhau bod Pwyllgor Gwasanaethau Iechyd Arbenigol Cymru, Gwasanaeth genetig meddygol Cymru gyfan, Grŵp Strategaeth Meddyginiaethau Cymru Gyfan, a, lle bo'n briodol, y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth Iechyd a Gofal, yn gweithio'n agos gyda'r diwydiant fferyllol? Yn olaf, Ysgrifennydd y Cabinet, sut wnewch chi sicrhau y bydd gwasanaethau clinigol a geneteg glinigol yn cael eu mabwysiadu a'u defnyddio ledled Cymru, a sut y bydd llwyddiant yn cael ei fonitro a'i asesu? Diolchaf i chi unwaith eto am eich datganiad ac am gyflwyno'r strategaeth hon, a fydd yn helpu i wella sut yr ydym ni'n datblygu a sut yr ydym ni'n darparu triniaethau iechyd yn y dyfodol. Diolch yn fawr.