English: Thank you. As we celebrate 100 years of the Urdd, I want to read a short extract from Urdd Gobaith Cymru Treuddyn, celebrating 100 years. Just over 100 years ago, Ifan ab Owen Edwards, from near Bala, wrote passionately about the plight of the Welsh language and culture. He was concerned that many children were reading and playing in English. They were forgetting they were Welsh, and so he proposed the establishment of new organisation for young people aimed at keeping the language alive and making young people aware of their responsibilities to it. Ifan invited readers of Cymru'r Plant, a monthly magazine he produced for children, to join his new movement, Urdd Gobaith Cymru, and the response exceeded expectations. By the end of 1922, the names of 720 new members had appeared in the magazine, with hundreds more waiting to join. It was a girl who became the first general - remember, this reflected the style of the times, just after the first world war. She was Marian Williams, and did not, as one would expect, come from the heart of Welsh Wales, but from a farm, Fferm y Llan, in Treuddyn, Flintshire. Marian made history by organising her enlisted members into a group that met regularly once a week, and so, without any pressure, or even any suggestion from the founder, the first Urdd branch, or adran, came into being. Sixteen-year-old Marian was a talented musician and writer who loved to write dramas for children. She was passionate about the movement and cycled round many houses recruiting members. She kept them busy practising songs, dances and recitations. She also wrote plays for them to perform. Thank you.
Welsh: Diolch. Wrth inni ddathlu 100 mlynedd o'r Urdd, hoffwn ddarllen detholiad byr o hanes Urdd Gobaith Cymru Treuddyn, sy'n dathlu 100 mlynedd. Ychydig dros 100 mlynedd yn ôl, ysgrifennodd Ifan ab Owen Edwards, o ger y Bala, yn angerddol am gyflwr yr iaith a'r diwylliant Cymraeg. Roedd yn pryderu bod llawer o blant yn darllen ac yn chwarae yn Saesneg. Roeddent yn anghofio eu bod yn Gymry, ac felly cynigiodd sefydlu mudiad newydd i bobl ifanc gyda'r nod o gadw'r iaith yn fyw a gwneud pobl ifanc yn ymwybodol o'u cyfrifoldebau iddi. Gwahoddodd Ifan ddarllenwyr Cymru'r Plant, cylchgrawn misol a gynhyrchai i blant, i ymuno â'i fudiad newydd, Urdd Gobaith Cymru, a bu'r ymateb yn well na'r disgwyl. Erbyn diwedd 1922, roedd enwau 720 o aelodau newydd wedi ymddangos yn y cylchgrawn, gyda channoedd yn rhagor yn aros i ymuno. Merch oedd eu cadfridog cyntaf - cofiwch, roedd hyn yn adlewyrchu arddull yr oes, ychydig ar ôl y rhyfel byd cyntaf. Marian Williams oedd hi, ac nid oedd, fel y byddai rhywun yn disgwyl, yn dod o galon y Gymru Gymraeg, ond o fferm, Fferm y Llan, yn Nhreuddyn, Sir y Fflint. Marian oedd y gyntaf i drefnu ei haelodau rhestredig yn grŵp a oedd yn cyfarfod yn rheolaidd unwaith yr wythnos, ac felly, heb unrhyw bwysau, na hyd yn oed unrhyw awgrym gan y sylfaenydd, daeth cangen, neu adran gyntaf yr Urdd i fodolaeth. Roedd Marian, yn un ar bymtheg oed, yn gerddor dawnus ac yn awdur a oedd wrth ei bodd yn ysgrifennu dramâu i blant. Roedd hi'n angerddol am y mudiad, ac arferai feicio o dŷ i dŷ yn recriwtio aelodau. Cadwai hwy'n brysur yn ymarfer caneuon, dawnsio a llefaru. Ysgrifennodd ddramâu iddynt eu perfformio hefyd. Diolch.