English: Well, Llywydd, let me begin by just correcting the record on one important thing that the Member said in the beginning, when she suggested that the reduction in the number of dentists in Wales was part of a long-term trend. In fact, the number of dentists providing NHS care in Wales rose every year between 2006-07 and 2018-19, and, in 2018-19, the number of dentists carrying out NHS work in Wales went above 1,500 for the first time. So, actually, the long-term trend is exactly the opposite to the one that the Member suggested. The downturn in the numbers in the last couple of years is, particularly in the Swansea bay area, most explained - not partially explained - it is most explained by the changes in the boundaries, because the health board that saw the largest increase in the number of dentists is the health board that gained the Bridgend area of the previous health board. That's why the numbers went down in the way they did; there was a whole chunk of the health board that was no longer in the health board. But the important points - the important points - are the ones the Member made in the second part of her contribution, because, of course, we want to see a recovery and growth in the ability of the dental profession in Wales to provide for more people than it is able to at the moment. The pandemic continues to have a bigger impact on dentistry than on any other part of the NHS, because those aerosol-generating procedures continue to mean that dentists are not able to see the volume of patients that they were able to in less challenging circumstances. 'How will we tackle that?' the Member asks, and it's a perfectly proper question. Well, here are three ways. First of all, as we emerge from the pandemic, we will be working with the profession so that they can safely see more patients within their premises. The Welsh Government has provided significant investment to dentists, for example, to improving ventilation in dental premises so they can see more patients safely. Secondly, we will introduce contract reform, beginning, again, in earnest in April of this year. We will offer dentists a choice. Members of the British Dental Association will have a choice. They will be able to opt for the new contract, the better contract in my mind, because it will mean that dentists use their skills to the maximum extent and don't do as much routine and repetitive work as has been in the past in order to earn the incomes that they do, but those who prefer to continue to have their practices based on units of dental activity will be able to opt for that as well. I believe the contract reform will be in the long-term interests of the profession and of patients. And then the third way, Llywydd, that we will address the need to increase the supply of NHS dentistry in Wales is to liberalise the profession. We need to make sure that there is a wider skill mix, that we don't have dentists who are very highly trained and very expensively trained doing work that does not require the level of skill that the dentist possesses. And the dental profession, if I'm being frank about it, has been the slowest of the primary care professions to move in that direction. There are ways in which we will be able to invest in the training of hygienists and therapists who perfectly clinically competently, under the supervision of a dentist, are able to do more work today than they do in most parts of Wales, and that will allow us to have a different sort of service here in Wales in the future.
Welsh: Wel, Llywydd, gadewch i mi ddechrau drwy gywiro'r cofnod ynghylch un peth pwysig a ddywedodd yr Aelod ar y cychwyn, pan awgrymodd fod y gostyngiad yn nifer y deintyddion yng Nghymru yn rhan o duedd hirdymor. Mewn gwirionedd, cynyddodd nifer y deintyddion sy'n darparu gofal GIG yng Nghymru bob blwyddyn rhwng 2006-07 a 2018-19, ac, yn 2018-19, aeth nifer y deintyddion a oedd yn gwneud gwaith GIG yng Nghymru yn uwch na 1,500 am y tro cyntaf. Felly, mewn gwirionedd, mae'r duedd hirdymor yn gwbl groes i'r un a awgrymodd yr Aelod. Mae'r gostyngiad yn y niferoedd yn y flwyddyn neu ddwy ddiwethaf, yn enwedig yn ardal bae Abertawe, yn cael ei esbonio fwyaf - nid ei esbonio'n rhannol - yn cael ei esbonio fwyaf gan y newidiadau i'r ffiniau, oherwydd y bwrdd iechyd a welodd y cynnydd mwyaf yn niferoedd y deintyddion yw'r bwrdd iechyd a enillodd ardal Pen-y-bont ar Ogwr y bwrdd iechyd blaenorol. Dyna pam yr aeth y niferoedd i lawr yn y ffordd y gwnaethon nhw; roedd rhan gyfan o'r bwrdd iechyd nad oedd yn y bwrdd iechyd mwyach. Ond y pwyntiau pwysig - y pwyntiau pwysig - yw'r rhai a wnaeth yr Aelod yn ail ran ei chyfraniad, oherwydd, wrth gwrs, rydym ni eisiau gweld adferiad a thwf yng ngallu'r proffesiwn deintyddol yng Nghymru i ddarparu ar gyfer mwy o bobl nag y mae'n gallu ar hyn o bryd. Mae'r pandemig yn parhau i gael mwy o effaith ar ddeintyddiaeth nag ar unrhyw ran arall o'r GIG, gan fod y triniaethau cynhyrchu aerosol hynny yn parhau i olygu nad yw deintyddion yn gallu gweld yr un faint o gleifion yr oedden nhw'n gallu eu gweld o dan amgylchiadau llai heriol. 'Sut byddwn ni'n mynd i'r afael â hynny?' mae'r Aelod yn gofyn, ac mae'n gwestiwn cwbl briodol. Wel, dyma dair ffordd. Yn gyntaf oll, wrth i ni ddod allan o'r pandemig, byddwn yn gweithio gyda'r proffesiwn fel y gallan nhw weld mwy o gleifion yn eu hadeiladau yn ddiogel. Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu buddsoddiad sylweddol i ddeintyddion, er enghraifft, i wella awyru mewn practisau deintyddol fel y gallan nhw weld mwy o gleifion yn ddiogel. Yn ail, byddwn yn cyflwyno trefn diwygio contractau, gan ddechrau, eto, o ddifrif ym mis Ebrill eleni. Byddwn yn cynnig dewis i ddeintyddion. Bydd gan aelodau Cymdeithas Ddeintyddol Prydain ddewis. Byddan nhw'n gallu dewis y contract newydd, y contract gwell yn fy marn i, oherwydd bydd yn golygu bod deintyddion yn defnyddio eu sgiliau i'r graddau mwyaf posibl ac nad ydyn nhw'n gwneud cymaint o waith rheolaidd ac ailadroddus ag yn y gorffennol er mwyn ennill yr incwm y maen nhw'n ei ennill, ond bydd y rhai y mae'n well ganddyn nhw i'w practisau barhau i gael eu seilio ar unedau gweithgarwch deintyddol yn gallu dewis hynny hefyd. Rwy'n credu y bydd diwygio'r contractau o fudd hirdymor i'r proffesiwn ac i gleifion. Ac yna'r drydedd ffordd, Llywydd, y byddwn ni'n mynd i'r afael â'r angen i gynyddu'r cyflenwad o ddeintyddiaeth GIG yng Nghymru yw rhyddfrydoli'r proffesiwn. Mae angen i ni wneud yn siŵr bod cymysgedd sgiliau ehangach, fel nad oes gennym ni ddeintyddion sydd wedi'u hyfforddi yn dda iawn ac sydd wedi'u hyfforddi yn ddrud iawn yn gwneud gwaith nad oes angen lefel y sgiliau sydd gan y deintydd. A'r proffesiwn deintyddol, os wyf i'n onest yn ei gylch, fu'r arafaf o'r proffesiynau gofal sylfaenol i symud i'r cyfeiriad hwnnw. Mae ffyrdd y byddwn ni'n gallu buddsoddi mewn hyfforddi hylenwyr a therapyddion sy'n gallu, yn gwbl gymwys yn glinigol, o dan oruchwyliaeth deintydd, wneud mwy o waith heddiw nag y maen nhw'n ei wneud yn y rhan fwyaf o Gymru, a bydd hynny yn caniatáu i ni gael gwahanol fath o wasanaeth yma yng Nghymru yn y dyfodol.