English: Can I thank the Member for his contribution and for his questions? I think he makes a number of important points. Perhaps if I can begin with the latter points and latter questions that he raised first, North Wales Police are part of the group that we've established in the north west of Wales to look at the future operations of the port, and, along with North Wales Police, there are other agencies that are involved in the work, including, for example, the NHS, to make sure that any impact on the port can be managed across the public sector. I would urge all businesses, because the Member did raise a question about advice to firms concerning disruption at ports - . Well, advice on this matter and many other matters relating to Brexit is already captured in the EU Brexit portal that has been established on the Business Wales website, and I would urge all businesses to visit the site - 17,000 have already done so - and to take advantage of the diagnostic tool that is available on that particular website to assess the possible impact on individual businesses of various scenarios that could come after 29 March. Russell George is right to say that the challenge of Brexit has placed a significant additional burden on civil servants in the Welsh Government. As the First Minister has already said, officials are stretched - incredibly stretched - by the work that is required in order for us to minimise the impact, particularly to minimise the impact of a 'no deal' Brexit. I should say that we are united within the party on Brexit, and that explains why we have been able to put together such a comprehensive preparedness plan and why, even in spite of Brexit, we're able to carry on with the day job, and, in my department, that includes attracting major investments such as Monzo Bank Ltd, making sure that we're able to support the development of businesses that are small and micro-sized, and the Member will be aware of the employment statistics, which showed today employment at a record high in Wales, and that is because of the hard work of the Welsh Government, working in social partnership with businesses, trade unions, with education providers and the third sector, making sure that, in spite of Brexit, we drive economic growth the length and breadth of Wales. And it has to be said that our efforts and our success come in spite of the looming threat of a 'no deal' Brexit. We know that uncertainty over Brexit is suppressing the economy by more than 1.5 per cent. So, it's quite clear that, if we were not to leave the EU or if we were to resolve the impasse with a deal that meets our criteria, then there would be something of a mini boom in the economy, and that is something that, I'm sure, all Members would welcome. There are arrangements already in place through joint committees with UK Government concerning transport. I met with my counterparts in the UK Government just before Christmas to discuss a range of matters particularly relating to ports and the road haulage industry. If the Prime Minister fails to secure a deal, then the matter will be further examined by the EU exit group, which is a sub-group of the council for economic development. We've been meeting very regularly to assess, in partnership with Cardiff Business School, who've been carrying out comprehensive assessments, the impact of scenarios on the Welsh economy, but particularly with a focus on a 'no deal' Brexit. With regard to the EU aviation area, Cardiff Airport is operating as an arm's-length body and is liaising very closely with aircraft carriers. In terms of the aerospace sector, I was with Airbus just last Thursday in north Wales, and again the message was relayed to me very loud and clear that a 'no deal' scenario would be a disaster for the aerospace sector. Clearly, movement of people is essential to Airbus. It's absolutely vital that, if a problem emerges in Tolouse, Broughton are able to deploy skilled professionals and experts in their given field at the drop of a hat. Any inhibition in the ability to be able to deploy professionals in that way will impact on just-in-time services, as well as the delivery of goods and a just-in-time ethos. Now, numerous suggestions and numerous assessments of the impact of delays at ports have been made and have informed our preparedness plan. There is particular concern about perishable goods, for obvious reasons. Discussions have taken place with counterparts. I've had a discussion with the Irish Government Minister, and what's essential is that, moving forward, we find every way possible to avoid stacking of HGVs for a considerable length of time at Holyhead port, and that we're also able to avoid any stacking of HGVs at Dover as well. It's absolutely vital for the provision of food to our country and the businesses that operate in the food and drink sector that they are also able to export with as frictionless rules as possible.
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Aelod am ei gyfraniad ac am ei gwestiynau? Rwyf i o'r farn ei fod yn gwneud nifer o bwyntiau pwysig. Rwy'n mynd i ddechrau gyda'r pwyntiau olaf a'r cwestiynau olaf a godwyd ganddo yn gyntaf, mae Heddlu Gogledd Cymru yn rhan o'r grŵp a sefydlwyd gennym yn y gogledd-orllewin i edrych ar weithrediadau'r porthladd i'r dyfodol. Ac, ynghyd â Heddlu Gogledd Cymru, mae asiantaethau eraill yn ymwneud â'r gwaith, gan gynnwys, er enghraifft, y GIG, i wneud yn siŵr y caiff unrhyw effaith ar y porthladd ei reoli ar draws y sector cyhoeddus. Byddwn i'n annog pob busnes, oherwydd codwyd cwestiwn gan yr Aelod am gyngor a roddir i fusnesau ynglŷn â tharfu mewn porthladdoedd - . Wel, mae cyngor ar y mater hwn a nifer o faterion eraill sy'n ymwneud â Brexit eisoes ym mhorth Brexit yr UE sydd wedi cael ei sefydlu ar wefan Busnes Cymru. Byddwn yn annog pob busnes i ymweld â'r safle - mae 17,000 wedi gwneud hynny eisoes - a manteisio ar yr offeryn diagnostig sydd ar gael ar y wefan arbennig honno i asesu'r effaith bosibl ar fusnesau unigol yn ôl y senarios amrywiol a allai ymddangos ar ôl 29 Mawrth. Mae Russell George yn iawn i ddweud bod her Brexit wedi gosod baich ychwanegol sylweddol ar weision sifil yn Llywodraeth Cymru. Fel y dywedodd y Prif Weinidog eisoes, mae swyddogion dan bwysau - dan bwysau anhygoel - oherwydd y gwaith sy'n angenrheidiol er mwyn inni leihau effaith, yn arbennig leihau effaith Brexit heb gytundeb. Dylwn ddweud yn ein bod yn unfarn o fewn y blaid ar Brexit, ac mae hynny'n egluro pam yr ydym wedi gallu rhoi cynllun parodrwydd mor gynhwysfawr at ei gilydd a pham, er gwaethaf Brexit hyd yn oed, ein bod ni'n gallu bwrw ymlaen â gwaith bob dydd, ac, yn fy adran i, mae hynny'n cynnwys denu buddsoddiadau mawr megis Monzo Bank Ltd, a gwneud yn siŵr ein bod ni'n gallu cefnogi datblygiad busnesau bach a maint micro. Bydd yr Aelod yn ymwybodol o'r ystadegau cyflogaeth, a ddangosodd fod cyflogaeth heddiw ar ei lefel uchaf erioed yng Nghymru, a hynny oherwydd gwaith caled Llywodraeth Cymru, yn gweithio mewn partneriaeth gymdeithasol gyda busnesau, undebau llafur, gyda darparwyr addysg a'r trydydd sector, gan wneud yn siŵr, er gwaethaf Brexit, ein bod yn symbylu twf economaidd ledled Cymru. Ac mae'n rhaid dweud y daw ein hymdrechion a'n llwyddiannau er gwaethaf bygythiad Brexit heb gytundeb. Gwyddom fod ansicrwydd ynglŷn â Brexit yn llesteirio'r economi fwy nag 1.5 y cant. Felly, mae'n gwbl amlwg, pe na fyddem yn gadael yr UE neu pe byddem yn datrys y cyfyng gyngor gyda chytundeb sy'n bodloni ein meini prawf, yna byddai rhywfaint bach o ffyniant yn yr economi, ac mae hynny'n rhywbeth, rwy'n siŵr, y byddai'r Aelodau i gyd yn ei groesawu. Ceir trefniadau ar waith eisoes drwy gyfrwng pwyllgorau ar y cyd â Llywodraeth y DU sy'n ymwneud â thrafnidiaeth. Fe wnes i gyfarfod â'm cymheiriaid yn Llywodraeth y DU ychydig cyn y Nadolig i drafod amrywiaeth o faterion a oedd yn ymwneud yn benodol â phorthladdoedd a diwydiant cludo nwyddau ar y ffyrdd. Os bydd y Prif Weinidog yn methu â sicrhau cytundeb, yna caiff y mater ei archwilio ymhellach gan y grŵp ymadael â'r UE, sy'n is-grŵp o gyngor datblygu'r economi. Mewn partneriaeth ag Ysgol Fusnes Caerdydd, sydd wedi bod yn cynnal asesiadau cynhwysfawr, rydym wedi bod yn cyfarfod yn rheolaidd iawn i asesu effaith senarios ar economi Cymru, ond yn arbennig gyda chanolbwyntio ar Brexit heb gytundeb. O ran ardal hedfan yr UE, mae maes awyr Caerdydd yn gweithredu fel corff hyd braich ac yn cydweithio'n agos iawn â chludwyr awyrennau. O ran y sector awyrofod, roeddwn i gydag Airbus ddydd Iau diwethaf yn y gogledd, ac eto cafodd y neges ei chyfleu imi yn blaen ac yn eglur iawn y byddai senario heb gytundeb yn drychinebus i'r sector awyrofod. Yn amlwg, mae symudiad pobl yn hanfodol i Airbus. Mae'n gwbl hanfodol, os daw problem i'r amlwg yn Tolouse, y mae Brychdyn yn gallu defnyddio gweithwyr proffesiynol medrus ac arbenigwyr yn eu maes penodol ar amrantiad. Bydd unrhyw gyfyngiad ar y gallu i ddefnyddio medrusrwydd gweithwyr proffesiynol yn y ffordd honno yn effeithio ar wasanaethau dim-ond-mewn-pryd, yn ogystal ag ar y ddarpariaeth o nwyddau ac ethos dim-ond-mewn pryd. Nawr, gwnaed nifer o awgrymiadau a nifer o asesiadau o effaith oedi mewn porthladdoedd ac mae hynny wedi llywio ein cynllun parodrwydd. Ceir pryder arbennig o ran nwyddau darfodus, am resymau amlwg. Cafwyd trafodaethau â chymheiriaid. Rwyf i wedi cael trafodaeth gyda'r Gweinidog yn Llywodraeth Iwerddon, a'r hyn sy'n hanfodol, wrth symud ymlaen, yw ein bod yn dod o hyd i bob ffordd bosibl o osgoi pentyrru cerbydau nwyddau trwm am gyfnod sylweddol o amser ym mhorthladd Caergybi, a'n bod ni'n gallu osgoi unrhyw bentyrru cerbydau nwyddau trwm yn Dover hefyd. Mae'n gwbl hanfodol cael bwyd i mewn i'n gwlad ni ac i'r busnesau sy'n gweithredu yn y sector bwyd a diod a'u bod nhw hefyd yn gallu allforio dan reolau sy'n gwrthdaro cyn lleied â phosibl.