English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. It's a pleasure to take part in this important debate. Naturally, we're talking about winter preparedness. As my fellow Members of the health committee will be aware, we have been continuing an inquiry over the past few weeks into this particular issue. Of course, it's true to note, as we heard in evidence, that the health service in Wales is under huge pressure throughout the year, if truth be told, but there are some peaks during the winter months. In the time that I have, I was going to note, following our amendment that notes the importance of the social care services in all of this, that there is a danger that those of us who work in the health service just to go on about the health service. But unless we get the social care services right, then it will undermine the efforts of the health service to get to grips with these particular issues. Specifically, therefore, we need to expand provision in the community in terms of our social care services in the first instance, to prevent some people from having to go to hospital in the first place. So, we need to improve care in the community. That's down to our GPs and their teams, but it's also down to social care in the community to enable people to remain in their homes. There's excellent work going on, but we need more of that provision to prevent people from having to go to hospital in the first instance. Then, the other issue: when people are ready to go home from hospital. We need to expand that provision as well in terms of social care to ensure that there is as little delay as possible in transfers of care into the home. So, I would like to see - and I've talked about this before - social workers in all GP surgeries and social workers on every ward in our hospitals. It would be their responsibility to arrange how that patient goes home promptly. There are different schemes in different places here in Wales. Projects in Caerphilly - I've heard of one where there's collaboration and it encourages social workers to be located in our GP surgeries and our hospitals. It's improving provision and improving patient experience of the health service as a whole, and that's in terms of social care. Having discussed the importance of social care services, what's important in the winter months is that everyone who needs the flu vaccine does receive that vaccination. That includes everyone over 65 years of age, those with long-term conditions such as heart and lung conditions and diabetes and so on, and also the staff in the health service and social care. We received plenty of evidence that the average number of staff in the NHS that received the flu vaccine could be relatively low in some areas. So, we need to persuade those people because, ultimately, we want to keep our staff healthy as well. My final point in the time that is available to me: I'm going to talk about, beds because the system is under pressure because of a lack of capacity. One of those is in terms of beds - yes, in our hospitals, but also beds in community settings and in residential homes and so on. I've been talking about a lack of beds for many years. People always accuse me of oversimplifying the problem because it's about more than just about a bed. But ultimately, most of the time we just need a bed, don't we? You can talk about what kind of bed that is, and who is going to staff that, but ultimately, we've seen an erosion in the number of beds available in our health service, and in terms of social care. There's been a decrease in the number of beds available and yet there's an increase in the number of patients. Well, that doesn't add up, does it? David.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd. Mae'n bleser cymryd rhan yn y ddadl bwysig yma. Yn naturiol, rydym yn sôn am barodrwydd y gwasanaeth iechyd gogyfer y gaeaf. Fel fy nghyd-aelodau o'r pwyllgor iechyd, bydd pawb yn ymwybodol ein bod ni wedi bod yn cario ymlaen gydag adolygiad dros yr wythnosau diwethaf i'r mater yma. Wrth gwrs, mae'n wir i nodi, fel y cawsom dystiolaeth gerbron, bod y gwasanaeth iechyd yng Nghymru o dan straen anferthol drwy'r flwyddyn, a dweud y gwir. Ond mae yna ambell bigyn yn digwydd wedyn amser y gaeaf. Yn yr amser sydd gennyf, roeddwn yn mynd i nodi, ac yn dilyn ein gwelliant ni sydd yn olrhain pwysigrwydd gwasanaethau gofal cymdeithasol i hyn oll, bod yna berygl weithiau i'r rheini ohonom sy'n gweithio yn y gwasanaeth iechyd i jest fynd ymlaen ac ymlaen am y gwasanaeth iechyd. Ond os nad ydym yn mynd i gael gwasanaethau gofal cymdeithasol yn iawn, bydd hynny'n tanseilio holl ymdrechion y gwasanaeth iechyd i fynd i'r afael â'r materion yma. Yn benodol, felly, mae angen ehangu'r ddarpariaeth yn y gymuned o'n gwasanaethau gofal cymdeithasol yn y lle cyntaf, i atal rhai pobl rhag gorfod mynd rhywle yn agos i ysbyty yn y lle cyntaf. Felly, trio gwella gofal yn y gymuned. Mae hynny i lawr i'r meddygon teulu a'u timau hwythau, ond hefyd i lawr i ofal cymdeithasol yn y gymuned i alluogi pobl i aros yn eu cartrefi. Mae yna waith clodwiw yn mynd ymlaen, ond mae angen rhagor o'r ddarpariaeth yna i atal pobl rhag gorfod mynd unlle'n agos i ysbyty yn y lle cyntaf. Wrth gwrs, yr ochr arall wedyn: pan mae pobl yn barod i ddod adref o'r ysbyty. Mae angen ehangu'r ddarpariaeth yna hefyd sydd o ochr y gofal cymdeithasol, i wneud yn siŵr bod cyn lleied o oedi â phosibl wrth drosglwyddo cleifion i fynd adref. Yn benodol, felly, buaswn yn leicio gweld - ac rwyf wedi sôn am hyn o'r blaen - gweithwyr cymdeithasol ym mhob meddygfa deulu a hefyd gweithiwr cymdeithasol ar bob ward yn ein hysbytai ni. Eu cyfrifoldeb nhw fyddai trefnu sut mae'r claf yna yn mynd adref mewn amser prydlon. Mae yna wahanol gynlluniau yn mynd rhagddynt yma yng Nghymru. Prosiectau yng Nghaerffili - rwyf wedi clywed am un sy'n cydweithio ac yn annog rhagor o weithwyr cymdeithasol yn ein meddygfeydd teuluol a hefyd yn ein hysbytai ac mae'n gwella'r ddarpariaeth ac yn gwella profiad y claf o'r gwasanaeth iechyd yn gyfan gwbl. Mae hynny o ochr y gwasanaethau cymdeithasol. Wedi olrhain pwysigrwydd gwasanaethau cymdeithasol, y peth arall sy'n bwysig adeg y gaeaf ydy bod pawb sy'n teilyngu cael brechiad yn erbyn y ffliw yn derbyn brechiad yn erbyn y ffliw. Mae hynny'n nifer fawr: pob un sy'n hŷn na 65 mlwydd oed, sydd â gwahanol gyflyrau tymor hir megis cyflyrau'r ysgyfaint a'r galon a'r clefyd melys ac ati, ond hefyd y staff yn y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol. Cawsom ddigon o dystiolaeth fod cyfartaledd nifer y staff yn y gwasanaeth iechyd a oedd yn derbyn brechiad i atal y ffliw yn gallu bod yn isel iawn mewn rhai mannau. Wedyn, mae eisiau dwyn perswâd, achos ar ddiwedd y dydd rydym eisiau cadw ein staff yn iach hefyd. Fy mhwynt olaf i yn yr amser sydd gerbron yw i sôn wlâu, achos mae'r system o dan bwysau achos diffygion yn y capasiti. Un o'r rheini ydy gwlâu - ie, gwlâu yn ein hysbytai ni ac hefyd gwlâu yn gymunedol mewn gwahanol gartrefi preswyl ac ati. Rwyf yn gwybod fy mod wedi bod yn sôn am brinder gwlâu ers blynyddoedd. Mae pobl wastad yn fy nghyhuddo i o orsymleiddio'r broblem: 'Mae'n llawer mwy na jest sôn am wely, Dr Lloyd', maen nhw'n ei ddweud. Ond ar ddiwedd y dydd, y rhan fwyaf o'r amser, rydym ni jest eisiau gwely a dweud y gwir. Mi allwch chi sôn am ba fath o wely a phwy sy'n mynd i'w staffio fo, ond ar ddiwedd y dydd, rydym ni wedi gweld erydu yn y nifer o wlâu sydd gennym ni yn y gwasanaeth iechyd a hefyd mewn gofal cymdeithasol. Mae yna ddisgyn yn y nifer o wlâu ac eto mae yna gynnydd yn y nifer o gleifion. Wel, nid yw hynny'n mynd i ffitio at ei gilydd ac mae'n rhaid i ni - David.