English: Thank you, Presiding Officer. Members will recall that, in yesterday's oral statement, I set out the Welsh Government's commitment to honouring those who gave their lives in past conflicts so that we can enjoy the freedom we must have today. We must not forget them. I also set out the Welsh Government's continued support for our ex-service personnel and serving members and their families. Working collaboratively with our key partners, we'll continue to build on the success. I listened carefully to the contributions made by many Members and this is a very highly emotive and a very respectful debate that we have had today. I recall when I was Minister a few years back when I had responsibility for communities. One of the most difficult visits I'd done was to an RAF base in Wales where I met families of serving personnel - not the active service personnel but the families and the young people. It was predominantly the female partners of the serving personnel and I think every single one of the members - the partners and wives of serving personnel - that I met was on antidepressant tablets. They were on very high levels of support. We're very good at supporting the armed forces personnel, but we seem to forget the families and the units around them. I've had conversations with the armed forces since then - the army, navy and air force - about how can we protect our core of family units in these areas. It is because - as Bethan Jenkins related to earlier on - the fact that it's not just the serving personnel that take the brunt of warfare, actually it's the family as well. There's lots of things that happen in occurrences - post-traumatic stress being one of them. The very interesting point that Bethan raised - that there is a very high incidence rate of domestic violence from post-traumatic stress - we must be there to support families and young people, but most importantly we must be there to support the sickness of the perpetrators as well. I'm very keen to make sure that we can continue to do that. I welcome point 1 of the motion, which notes the number of serving and ex-serving members of the service community living in Wales. Wales is the better for their presence here and we remain fully committed to providing ongoing support for our armed forces community. The fairness and respect mentioned in point two of the motion are the very least we owe them. In taking forward our devolved commitments, the Welsh Government will continue to support the armed forces covenant, the package of support that reflects Welsh Government's commitments to ensure that members of the armed forces and their families are not disadvantaged because of their force's life here in Wales. Working together with our partners, we've refreshed our package of support, reflecting both Welsh Government priorities and policies and initiatives from charities and organisations that represent the armed forces community. The refreshed document also acts as a signpost to the support available. With regard to the proposals for an armed forces veterans commissioner, we currently have no plans to propose one, and we undertook some exploratory work last year. The opposition Member, in good spirit I assume, highlighted the issue of what is happening in Scotland, but Scotland don't have a 12-commissioner-style unit in an advisory group like I have advising me, from the Royal British Legion to SSAFA to all other organisations that are involved in our community supporting the armed forces. They come and meet with me and are telling me the very issue that is of concern. I'm more than happy to take an intervention from the Member, yes.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Bydd yr Aelodau'n cofio, yn y datganiad llafar ddoe, fy mod wedi nodi ymrwymiad Llywodraeth Cymru i anrhydeddu'r rhai a roddodd eu bywydau mewn rhyfeloedd yn y gorffennol fel y gallwn fwynhau'r rhyddid sy'n rhaid i ni ei gael heddiw. Rhaid i ni beidio â'u hanghofio. Hefyd, nodais gefnogaeth barhaus Llywodraeth Cymru i'n cyn-filwyr a'r aelodau sy'n gwasanaethu a'u teuluoedd. Gan weithio ar y cyd gyda'n partneriaid allweddol, byddwn yn parhau i adeiladu ar y llwyddiant. Gwrandewais yn ofalus ar y cyfraniadau a wnaed gan nifer o'r Aelodau ac roedd hon yn ddadl emosiynol a pharchus iawn a gawsom heddiw. Rwy'n cofio pan oeddwn yn Weinidog ychydig o flynyddoedd yn ôl pan oeddwn yn gyfrifol am gymunedau. Un o'r ymweliadau mwyaf anodd a wneuthum oedd â chanolfan y Llu Awyr yng Nghymru lle y cyfarfûm â theuluoedd personél y lluoedd arfog - nid y personél a oedd yn gwasanaethu'n weithredol ond y teuluoedd a'r bobl ifanc. Partneriaid benywaidd y personél a oedd yn gwasanaethu oedd yno'n bennaf ac rwy'n credu bod pob un o'r aelodau - partneriaid a gwragedd personél a oedd yn gwasanaethu - y cyfarfûm â hwy ar dabledi gwrth-iselder. Roeddent ar lefelau uchel iawn o gymorth. Rydym yn dda iawn am gefnogi personél y lluoedd arfog, ond mae'n ymddangos ein bod yn anghofio am y teuluoedd a'r unedau o'u cwmpas. Rwyf wedi cael sgyrsiau gyda'r lluoedd arfog ers hynny - y fyddin, y llynges a'r llu awyr - ynglŷn â sut y gallwn amddiffyn ein craidd o unedau teuluol yn yr ardaloedd hyn. Y rheswm yw - fel y soniodd Bethan Jenkins yn gynharach - y ffaith nad personél y lluoedd arfog yn unig sy'n ysgwyddo baich rhyfela, ond y teulu hefyd mewn gwirionedd. Mae llawer o bethau'n deillio o ddigwyddiadau - mae straen wedi trawma yn un ohonynt. Y pwynt diddorol iawn a grybwyllwyd gan Bethan - fod yna gyfran fawr o achosion o drais yn y cartref yn deillio o straen wedi trawma - rhaid i ni fod yno i gefnogi teuluoedd a phobl ifanc, ond yn bwysicaf oll rhaid i ni fod yno i gynorthwyo gyda salwch y troseddwyr hefyd. Rwy'n awyddus iawn i wneud yn siŵr ein bod yn gallu parhau i wneud hynny. Rwy'n croesawu pwynt 1 y cynnig, sy'n nodi nifer yr aelodau a chyn-aelodau o'r lluoedd arfog sy'n byw yng Nghymru. Mae Cymru ar ei hennill o'u cael yma ac rydym yn parhau'n gwbl ymrwymedig i ddarparu cymorth parhaus i gymuned y lluoedd arfog. Y tegwch a'r parch a grybwyllir ym mhwynt dau y cynnig yw'r lleiaf sydd arnom iddynt. Wrth fwrw ymlaen â'n hymrwymiadau datganoledig, bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i gefnogi cyfamod y lluoedd arfog, y pecyn cymorth sy'n adlewyrchu ymrwymiadau Llywodraeth Cymru i sicrhau nad yw aelodau o'r lluoedd arfog a'u teuluoedd dan anfantais oherwydd bywyd eu llu arfog yma yng Nghymru. Gan weithio gyda'n partneriaid, rydym wedi adnewyddu ein pecyn cymorth, gan adlewyrchu blaenoriaethau Llywodraeth Cymru a pholisïau a mentrau gan elusennau a mudiadau sy'n cynrychioli cymuned y lluoedd arfog. Mae'r ddogfen ar ei newydd wedd hefyd yn gweithredu fel arwyddbost tuag at y cymorth sydd ar gael. O ran y cynigion i gael comisiynydd i gyn-filwyr y lluoedd arfog, nid oes gennym unrhyw gynlluniau ar hyn o bryd i argymell y dylid cael un, a gwnaethom rywfaint o waith archwilio y llynedd. Soniodd yr Aelod o'r wrthblaid, mewn ysbryd da rwy'n tybio, at yr hyn sy'n digwydd yn yr Alban, ond nid oes gan yr Alban uned ar ffurf 12 comisiynydd mewn grŵp ymgynghorol fel sydd gennyf fi i fy nghynghori, o'r Lleng Brydeinig Frenhinol i Gymdeithas y Milwyr, Morwyr, Awyrenwyr a'u Teuluoedd i'r holl sefydliadau eraill sy'n ymwneud â chefnogi cymuned ein lluoedd arfog. Maent yn dod ac yn cyfarfod â mi ac yn dweud wrthyf yn union beth sy'n peri pryder. Rwy'n fwy na pharod i gymryd ymyriad gan yr Aelod, ydw.