English: I just wanted to make a contribution based on some of the evidence that was presented to the External Affairs and Additional Legislation Committee, of which I'm a member - and some of that evidence as recently as yesterday - and to ask Welsh Government how it views this alongside the Wales Centre for Public Policy report. Can I begin by saying, though, that I think this must be one of the first - if not the first - Welsh Government Brexit debate that includes the word 'opportunities', which is a positive word, albeit in the title of the report that has prompted it? At last, I think we seem to have reached a place where we can start talking about opportunities to be won from a sensible Brexit, after years of doom and gloom being the only tradable commodities in this Chamber. Now, I think we need to start concentrating and start planning for carving out some opportunities, looking for the fact - and allowing for the fact, of course - that we don't know where we might find them at this point in the negotiations. Because whether you view this as the crumbs and the ashes or the gold that paves the streets, I don't particularly care; I just want us to start doing it, and to recognise that free trade with the EU and free trade with the rest of the planet is not a binary choice, and to support the Prime Minister in her attempts to get the best of both. Because we can't eat principles, and intransigence will not slake our thirst, and we can leave the European Union with a comprehensive free-trade agreement and a pragmatic menu that won't please the ultra-carnivores, won't please the ultra-vegans, but can still keep both parties at the table, healthy, well-fed and free to eat at other tables. Now, the freeing up of the UK fishing fleet is absolutely one of those opportunities, and, acknowledging dissatisfaction with quotas, in our committee, we were told by Professor Richard Barnes that, and I quote him, drifting further from the continent is definitely an appealing option for fisheries. And not least in Wales, where perhaps at least we could consider throwing around ideas about how we can make the most of this - whether it's feasible, even, to grow that small part of our fishing fleet that currently falls outside the operation of quotas. That, of course, will take a determined voice from Wales - somebody with something valuable to say. But that is true also, Cabinet Secretary, of our smaller vessels, and I'm glad you mentioned those earlier, because, obviously, 90 per cent of our Welsh fish catch is outside the EU quota system, as we've already heard. That strong voice is going to be particularly important for tailored environmental support as well, and I endorse what, actually, David Melding and Jenny Rathbone have said about the importance of sustainable fishing and the fishing environment for this. We heard in our committee yesterday that the ministerial fora that brings the relevant Cabinet Secretaries, Ministers and so on from the four national administrations together to help inform the JMC (EN) work particularly well in the case of DEFRA. You mentioned those conversations, Cabinet Secretary, in your opening speech, and I hope that you can confirm for us that that relationship works well and that your voice is heard during the conversations you have. Because as a Member, of course, of South Wales West, with its productive shellfish seaboard, particularly in the west, my constituents will hold you to those reassurances that you've given today, that non-quota stocks won't be overlooked in moves to influence the UK Government on that exciting bigger picture. We also heard that, as of yesterday, the Welsh Government's Brexit transition fund - that's £50 million this year alone - has paid out just £2.1 million to the food sector so far in order to protect it from the effects of Brexit. Now, Professor Barnes told us - and I think we will agree with this, won't we - that the overriding importance is to make sure that there is a market for our fishing products. Transition is a period to start looking for those new markets, those new opportunities, even if we can't access them straight away. So, this £50 million transition fund can be used to start scoping out new markets, planning how we might start looking now for those opportunities, and exploiting the connections that Welsh Government has promised us through its network of offices around the globe. I urge our fishing fleet, and all our food and drink producers, actually, not just to recognise the challenges presented by the range of possible Brexits, as referred to in the motion, but to start thinking about the opportunities and to use some of this £50 million to start identifying them. Thank you.
Welsh: Dim ond eisiau gwneud cyfraniad oeddwn i ar sail peth o'r dystiolaeth a gyflwynwyd i'r Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaeth Ychwanegol, yr wyf yn aelod ohono - a pheth o'r dystiolaeth honno mor ddiweddar â ddoe - ac i ofyn i Lywodraeth Cymru sut y mae ystyried hyn ochr yn ochr ag adroddiad Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru. A gaf i ddechrau drwy ddweud, er hynny, fy mod i'n credu mai hon yw un o ddadleuon cyntaf Llywodraeth Cymru ynglŷn â Brexit - os nad y cyntaf - sy'n cynnwys y gair 'cyfleoedd', sy'n air cadarnhaol, er bod hynny yn nheitl yr adroddiad sydd wedi ei ysgogi? Credaf, o'r diwedd, ei bod yn ymddangos ein bod wedi cyrraedd man lle y gallwn ni ddechrau sôn am gyfleoedd i'w hennill o Brexit synhwyrol, ar ôl blynyddoedd o sôn am ddim byd ond anobaith a gwae yn y Siambr hon. Nawr, rwy'n credu bod angen inni ddechrau canolbwyntio a dechrau cynllunio ar gyfer creu cyfleoedd, gan ystyried y ffaith - gan gofio'r ffaith, wrth gwrs - nad ydym ni'n gwybod lle efallai y down ni o hyd iddyn nhw ar yr adeg hon yn y trafodaethau. Oherwydd pa un a ydych chi'n ystyried hyn i fod yn friwsion a lludw, neu yn balmentydd aur y strydoedd, does dim ots gennyf fi; dim ond eisiau inni ddechrau gwneud hynny wyf i, ac i gydnabod nad oes yn rhaid dewis rhwng masnach rydd â'r UE a masnach rydd â gweddill y blaned, ac i gefnogi Prif Weinidog y DU yn ei hymdrechion i gael y gorau o'r ddau. Oherwydd allwn ni ddim bwyta egwyddorion, ac ni all anhyblygrwydd dorri ein syched, ac fe allwn ni adael yr Undeb Ewropeaidd gyda chytundeb masnach rydd cynhwysfawr a bwydlen ymarferol na fydd yn plesio'r eithafwyr ar y naill begwn na'r llall, ond a all gadw'r ddwy garfan wrth y bwrdd, yn iach, wedi bwyta eu gwala, ac yn rhydd i fwyta wrth fyrddau eraill. Nawr, does dim dwywaith fod rhyddhau fflyd pysgota'r DU yn un o'r cyfleoedd hynny, a, gan gydnabod bod anfodlonrwydd gyda chwotâu, yn ein Pwyllgor, dywedwyd wrthym ni gan yr Athro Richard Barnes, bod ymbellhau o'r cyfandir yn bendant yn ddewis deniadol ar gyfer pysgodfeydd. Ac yn enwedig yng Nghymru, lle efallai y gallem ni ystyried trafod syniadau o ran sut y gallwn ni wneud y mwyaf o hyn - a yw'n ddichonadwy, hyd yn oed, i gynyddu'r rhan fach honno o'n fflyd bysgota nad yw cwotâu yn effeithio arni ar hyn o bryd. Wrth gwrs, bydd angen llais penderfynol o Gymru i gyflawni hynny - rhywun sydd â rhywbeth buddiol i'w ddweud. Ond mae hynny'n wir hefyd, Ysgrifennydd y Cabinet, am ein cychod llai, ac rwy'n falch eich bod chi wedi sôn am hynny'n gynharach, oherwydd, yn amlwg, mae 90 y cant o'r pysgod a ddelir yn nyfroedd Cymru wedi eu heithrio o system gwota yr UE, fel rydym ni wedi clywed eisoes. Bydd y llais cryf hwnnw yn arbennig o bwysig ar gyfer cymorth amgylcheddol wedi'i deilwra hefyd, ac rwy'n ategu'r hyn, mewn gwirionedd, y mae David Melding a Jenny Rathbone wedi'i ddweud am bwysigrwydd pysgota cynaliadwy a'r amgylchedd pysgota ar gyfer hyn. Clywsom yn ein pwyllgor ddoe fod y fforymau gweinidogol sy'n dod â'r Ysgrifenyddion Cabinet, Gweinidogion perthnasol ac ati o'r pedair gweinyddiaeth genedlaethol at ei gilydd i helpu i lywio'r JMC (EN) yn gweithio'n arbennig o dda yn achos DEFRA. Fe wnaethoch chi sôn am y sgyrsiau hynny, Ysgrifennydd y Cabinet, yn eich araith agoriadol, a gobeithio y gallwch chi gadarnhau wrthym fod y berthynas honno'n un dda ac y clywir eich llais yn ystod y sgyrsiau a gewch chi. Gan fy mod i'n Aelod, wrth gwrs, sy'n cynrychioli rhanbarth Gorllewin De Cymru, gyda'i arfordir yn gyforiog o bysgod cregyn, yn enwedig yn y gorllewin, bydd fy etholwyr yn eich dwyn i gyfrif am y sicrwydd a roesoch chi heddiw, na fydd stociau di-gwota yn cael eu hanwybyddu wrth geisio dylanwadu ar Lywodraeth y DU o ran y darlun mwy a chyffrous hwnnw. Rydym ni hefyd wedi clywed, ers ddoe, mai dim ond £2.1 miliwn y mae cronfa bontio Brexit Llywodraeth Cymru - ac mae honno'n £50 miliwn dim ond ar gyfer eleni - wedi ei dalu i'r sector bwyd hyd yma er mwyn ei ddiogelu rhag effeithiau Brexit. Nawr, dywedodd yr Athro Barnes - ac rwy'n credu y byddwn ni'n cytuno â hyn, oni fyddwn - mai'r pwysigrwydd pennaf yw gwneud yn siŵr bod marchnad ar gyfer ein cynhyrchion pysgota. Mae'r cyfnod pontio yn gyfnod i ddechrau edrych am y marchnadoedd newydd hynny, y cyfleoedd newydd hynny, hyd yn oed os na allwn ni eu defnyddio ar unwaith. Felly, gellir defnyddio'r gronfa bontio hon o £50 miliwn i ddechrau edrych am farchnadoedd newydd, cynllunio sut y gallem ni ddechrau edrych yn awr am y cyfleoedd hynny, a manteisio ar y cysylltiadau y mae Llywodraeth Cymru wedi eu haddo inni drwy ei rhwydwaith o swyddfeydd ledled y byd. Rwy'n annog ein fflyd bysgota, a'n holl gynhyrchwyr bwyd a diod, mewn gwirionedd, nid yn unig i gydnabod yr heriau sydd ynghlwm â'r sawl gwahanol fath o Brexit sy'n bosibl, fel y cyfeirir ato yn y cynnig, ond i ddechrau meddwl am y cyfleoedd ac i ddefnyddio peth o'r £50 miliwn i ddechrau eu canfod. Diolch.