English: Diolch yn fawr iawn ichi, Dirprwy Lywydd. I'd like to formally move this motion by emphasising my party's continued opposition to this arbitrary increase to the non-domestic rating of self-catering businesses across Wales. And we do side with the industry on this issue. We believe that an increase from 70 to 105 days to bring them in line with HM Revenue and Customs requirements would be far more appropriate than what is being proposed. This change in legislation has the potential to have a hugely profound impact on the self-catering industry across our country. The Wales Tourism Alliance, the Professional Association of Self-Caterers UK and UK Hospitality Cymru have warned that the tax changes could force as many as 30 per cent of self-catering businesses to close or sell up. To give some context to these changes: currently, self-catering properties in Wales must be available to be let for a minimum of 140 days in any 12-month period and actually be let for 70 to qualify for business rates rather than council tax; under the new proposals, properties must be available to be let for at least 252 days and actually let for 182 days to qualify for business rates - an increase of a massive 160 per cent. This will have a hugely damaging impact on the businesses being able to operate within Wales and damage our economy, with many businesses that will simply just be forced to close. This, alongside a potential tourism tax and giving councils the ability to increase council tax rates up to 300 per cent on these businesses that do not qualify, leaves them facing a triple whammy of measures, which, to me, will stifle the industry and our economy in Wales as a result. Instead, the Welsh Government has opted to press on with tax plans, despite receiving a sea of overwhelming evidence of damaging impacts from the Wales Tourism Alliance, the Professional Association of Self-Caterers UK and UK Hospitality Cymru, who surveyed more than 1,500 self-catering businesses across Wales. They said that, 'This all-Wales, one size fits all approach takes no account of the different kinds of businesses that operate in a seasonal Welsh tourism year. Nor does it respond to the fact that the problem this proposes to solve does not affect the whole of Wales, something the Welsh Government has, itself, recognised.' During the consultation on this issue, which I'm sorry to say, Minister, seemed like a box-ticking exercise, the tourism industry supported the principle of raising the number of days that a property must (a) be available and (b) be occupied in order to qualify as a business. The majority response to the Welsh Government's consultation, which ran from the end of last year, was to raise the occupancy threshold from 70 days to 105 days, in line with those HMRC requirements - that was a 50 per cent rise, suggested by members of a professional sector that understands booking trends, marketing and customer behaviour. So, I'd like to hear in the Minister's response about why they didn't listen to their own consultation, which clearly backed a move to 105 days. Instead, this rise of 160 per cent was suggested by just nine respondents, less than 1 per cent of the total. This has come as a complete shock to the whole industry, not just the self-catering sector. Whilst the Government isn't bound to follow exactly what a consultation tells it to do, it certainly has a duty to explain why it has totally ignored one. That still hasn't been adequately answered or explained and shows a lack of respect for the people across the country who deserve explanations, not just diktats. Ashford Price, the secretary of the Welsh Association of Visitor Attractions believes around 1,400 businesses would go under due to the changes and many thousands of workers in Wales would have to be made redundant. He added, 'Rural areas will also be the poorer as when genuine self-catering operators cease to operate there will be fewer tourists spending money in their area during the tourist season. This "summer tourist money" helps the local shops, garages, and pubs survive the long quiet winters in many rural locations.' That's why it's surprising to see the Minister quoted as saying that 'The purpose of the change is to help ensure property owners are making a fair contribution to local communities, for example by increasing their contribution to the local economy'. That will be such a bitter blow to those within the industry who support local jobs, produce and local supply chains. They invest in our communities, and increasing the threshold through this punitive change will hammer economies up and down the country. We need to back the industry, after being one of the most adversely impacted industries throughout the pandemic, and not marginalise them and punish them for the Welsh Government's historic shortcomings when it comes to house building. Finally, Llywydd, a high number of these self-catering properties will, due to this Government action, be put up for sale. However, these properties would not be available for most locals to buy as the asking price would be, in all likelihood, beyond their reach. So, I urge Members across the Chamber to vote to annul today, to show that we stand with the industry and value the contribution that they make to our economy the length and breadth of Wales. Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn wneud y cynnig hwn yn ffurfiol drwy bwysleisio gwrthwynebiad parhaus fy mhlaid i'r cynnydd mympwyol i ardrethi annomestig busnesau hunanddarpar ledled Cymru. Ac rydym yn ochri gyda'r diwydiant ar y mater hwn. Credwn y byddai cynnydd o 70 diwrnod i 105 diwrnod er mwyn iddynt gyd-fynd â gofynion Cyllid a Thollau EM yn llawer mwy priodol na'r hyn a gynigir. Mae perygl y bydd y newid hwn yn y ddeddfwriaeth yn effeithio'n aruthrol ar y diwydiant hunanddarpar ledled ein gwlad. Mae Cynghrair Twristiaeth Cymru, Cymdeithas Broffesiynol Hunanddarparwyr y DU ac UK Hospitality Cymru wedi rhybuddio y gallai'r newidiadau treth orfodi cymaint â 30 y cant o fusnesau hunanddarpar i gau neu orfod gwerthu. I roi rhywfaint o gyd-destun i'r newidiadau hyn: ar hyn o bryd, mae'n rhaid i eiddo hunanddarpar yng Nghymru fod ar gael i'w osod am o leiaf 140 diwrnod mewn unrhyw gyfnod o 12 mis, a chael ei osod am 70 diwrnod er mwyn bod yn gymwys ar gyfer ardrethi busnes yn hytrach na'r dreth gyngor; o dan y cynigion newydd, mae'n rhaid i eiddo fod ar gael i'w osod am o leiaf 252 diwrnod a bod wedi'i osod am 182 diwrnod i fod yn gymwys ar gyfer ardrethi busnes - cynnydd aruthrol o 160 y cant. Bydd hyn yn effeithio'n niweidiol iawn ar allu busnesau i weithredu yng Nghymru ac yn niweidio ein heconomi, gyda llawer o fusnesau'n cael eu gorfodi i gau. Mae hyn, ynghyd â threth dwristiaeth bosibl a rhoi'r gallu i gynghorau gynyddu cyfraddau'r dreth gyngor hyd at 300 y cant ar y busnesau hyn nad ydynt yn gymwys, yn golygu bod yn rhaid iddynt wynebu ergyd driphlyg y mesurau, a fydd, i mi, yn mygu'r diwydiant a'n heconomi yng Nghymru o ganlyniad. Yn lle hynny, mae Llywodraeth Cymru wedi dewis bwrw ymlaen â chynlluniau treth, er iddynt dderbyn môr o dystiolaeth o effeithiau niweidiol gan Gynghrair Twristiaeth Cymru, Cymdeithas Broffesiynol Hunanddarparwyr y DU ac UK Hospitality Cymru, a arolygodd dros 1,500 o fusnesau llety hunanddarpar ledled Cymru. Dywedasant nad yw'r 'dull Cymru gyfan, un ateb sy'n addas i bawb, yn ystyried y gwahanol fathau o fusnesau sy'n gweithredu mewn blwyddyn dwristiaeth dymhorol yng Nghymru. Nid yw ychwaith yn ymateb i'r ffaith nad yw'r broblem y mae hyn yn bwriadu ei datrys yn effeithio ar Gymru gyfan, rhywbeth y mae Llywodraeth Cymru ei hun wedi'i gydnabod.' Yn yr ymgynghoriad ar y mater, a oedd yn edrych fel ymarfer ticio blychau, mae'n ddrwg gennyf ddweud, Weinidog, roedd y diwydiant twristiaeth yn cefnogi'r egwyddor o godi nifer y dyddiau y mae'n rhaid i eiddo (a) fod ar gael a (b) fod wedi'i ddefnyddio er mwyn bod yn fusnes dilys. Ymateb y mwyafrif i ymgynghoriad Llywodraeth Cymru, a gynhaliwyd o ddiwedd y llynedd ymlaen, oedd codi'r trothwy defnydd o 70 diwrnod i 105 diwrnod, yn unol â gofynion CThEM - roedd hynny'n gynnydd o 50 y cant, a awgrymwyd gan aelodau o sector proffesiynol sy'n deall tueddiadau archebu, marchnata ac ymddygiad cwsmeriaid. Felly, hoffwn glywed, yn ymateb y Gweinidog, pam na wnaethant wrando ar eu hymgynghoriad eu hunain, a oedd yn amlwg yn cefnogi newid i 105 diwrnod. Yn lle hynny, awgrymwyd y cynnydd hwn o 160 y cant gan naw ymatebwr yn unig, llai nag 1 y cant o'r cyfanswm. Mae hyn wedi bod yn sioc enfawr i'r diwydiant cyfan, nid y sector hunanddarpar yn unig. Er nad yw'r Llywodraeth yn rhwym i ddilyn yr hyn y mae ymgynghoriad yn dweud wrthi am ei wneud air am air, yn sicr, mae ganddi ddyletswydd i egluro pam ei bod wedi anwybyddu un yn llwyr. Nid yw hynny wedi'i ateb na'i esbonio'n ddigonol o hyd, ac mae'n dangos diffyg parch at bobl ledled y wlad sy'n haeddu esboniadau, yn hytrach na dim ond dictadau. Mae Ashford Price, ysgrifennydd Cymdeithas Atyniadau Ymwelwyr Cymru yn credu y byddai oddeutu 1,400 o fusnesau yn mynd i'r wal oherwydd y newidiadau ac y byddai'n rhaid diswyddo miloedd o weithwyr yng Nghymru. Ychwanegodd, 'Bydd ardaloedd gwledig yn dlotach hefyd, oherwydd pan fydd gweithredwyr hunanddarpar dilys yn rhoi'r gorau i weithredu, bydd llai o dwristiaid yn gwario arian yn eu hardal yn ystod y tymor twristiaeth. Mae "arian twristiaid yr haf" yn helpu siopau, garejys a thafarndai lleol i oroesi'r gaeafau tawel hir mewn llawer o fannau gwledig.' Dyna pam ei bod yn syndod gweld y Gweinidog yn dweud mai, 'Diben y newid yw helpu i sicrhau bod perchnogion eiddo yn gwneud cyfraniad teg i gymunedau lleol, er enghraifft drwy gynyddu eu cyfraniad i'r economi leol'. Bydd hynny'n ergyd mor chwerw i'r rheini yn y diwydiant sy'n cefnogi swyddi, cynnyrch a chadwyni cyflenwi lleol. Maent yn buddsoddi yn ein cymunedau, a bydd cynyddu'r trothwy drwy'r newid cosbol hwn yn taro economïau ledled y wlad. Mae angen inni gefnogi'r diwydiant, gan mai dyma un o'r diwydiannau yr effeithiwyd arnynt fwyaf drwy gydol y pandemig, yn hytrach na'u gwthio i'r cyrion a'u cosbi am ddiffygion hanesyddol Llywodraeth Cymru mewn perthynas ag adeiladu tai. Yn olaf, Lywydd, oherwydd y camau hyn gan y Llywodraeth, bydd nifer fawr o'r eiddo hunanddarpar hwn yn cael ei roi ar werth. Fodd bynnag, ni fyddai'r eiddo ar gael i'r rhan fwyaf o bobl leol eu prynu gan y byddai'r pris gofyn, yn ôl pob tebyg, y tu hwnt i'w cyrraedd. Felly, rwy'n annog Aelodau ar draws y Siambr i bleidleisio dros ddirymu heddiw, i ddangos ein bod yn sefyll gyda'r diwydiant ac yn gwerthfawrogi'r cyfraniad y maent yn ei wneud i'n heconomi ledled Cymru. Diolch.