English: I think, Janet, that there are a number of things that we can do. In fact, when Sarah Rochira left post back in June, I think it was, we stood here in the Senedd and we made that commitment to actually making rights real for older people and we laid out a number of the ways in which we would do that. You're right in saying this is not simply to do with the care setting: it's every setting that a person will be in - in their own home, close to home, in a care setting - that makes them have a good quality of life and shows that their rights are respected. So, some of the practical things that we said: our legislative framework there is underpinned by the Social Services and Well-being (Wales) Act 2016. We said that we would, with the new commissioner, Heléna Herklots, co-produce practical guidance that demonstrates how to make those UN principles real for older people. We would take some of our initial work and focus it on the commissioning of services for older people, on safeguarding in all environments and on advocacy, because these are areas we need to get right if we're going to support all older people to have voice and control over their health and social care in whatever setting. But we're also going to do things within the care home setting as well. So, we will update the 2009 guidance - it's been too long since we've looked at that - in terms of how we escalate concerns about care within care homes. We will take advice from the NHS centre for equality and human rights on how to embed human rights into NHS practice. We will, with Care Inspectorate Wales, build a narrative of human rights into care home inspection reports, in light of the earlier question, and many other aspects. One thing we said we would do with the new commissioner is to ask her to chair a working group for us on making those rights real, because it isn't simply about passing legislation, it's about making them bite.
Welsh: Janet, rwy'n credu bod nifer o bethau y gallwn eu gwneud. Yn wir, pan adawodd Sarah Rochira ei swydd, ym mis Mehefin rwy'n credu, roeddem yma yn y Senedd, ac fe wnaethom ymrwymiad i wneud hawliau'n real i bobl hŷn a nodwyd nifer o ffyrdd y byddem yn gwneud hynny. Rydych yn gywir yn dweud nad yw hyn yn ymwneud yn unig â'r lleoliad gofal: mae'n ymwneud â phob lleoliad y bydd y person ynddo - yn eu cartref eu hunain, yn agos at eu cartref, mewn lleoliad gofal - i sicrhau ansawdd bywyd da iddynt ac i ddangos bod eu hawliau'n cael eu parchu. Felly, rhai o'r pethau ymarferol a ddywedasom: ategir ein fframwaith deddfwriaethol gan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2016. Dywedasom y byddem, gyda'r comisiynydd newydd, Heléna Herklots, yn cydgynhyrchu canllawiau ymarferol sy'n dangos sut i wneud egwyddorion y Cenhedloedd Unedig yn real i bobl hŷn. Byddem yn canolbwyntio peth o'n gwaith cychwynnol ar gomisiynu gwasanaethau ar gyfer pobl hŷn, ar ddiogelu ym mhob amgylchedd ac ar eiriolaeth, oherwydd mae'r rhain yn feysydd y mae angen i ni eu cael yn iawn os ydym am gynorthwyo'r holl bobl hŷn a sicrhau bod ganddynt lais a rheolaeth dros eu hiechyd a'u gofal cymdeithasol ym mhob lleoliad. Ond byddwn hefyd yn gwneud pethau yn y cartrefi gofal yn ogystal. Felly, byddwn yn diweddaru canllawiau 2009 - mae gormod o amser wedi bod ers i ni edrych arnynt - o ran sut i uwchgyfeirio pryderon ynglŷn â gofal mewn cartrefi gofal. Byddwn yn cymryd cyngor gan ganolfan gydraddoldeb a hawliau dynol y GIG ar sut i ymgorffori hawliau dynol yng ngwaith y GIG. Gydag Arolygiaeth Gofal Cymru, byddwn yn ymgorffori naratif hawliau dynol yn adroddiadau arolygiadau cartrefi gofal, o ran y cwestiwn cynharach, a llawer o elfennau eraill. Un peth y dywedasom y byddem yn ei wneud gyda'r comisiynydd newydd yw gofyn iddi gadeirio gweithgor er mwyn inni allu gwireddu'r hawliau hynny, oherwydd nid yw'n ymwneud yn unig â phasio deddfwriaeth, mae'n ymwneud â gwneud iddi frathu.