techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, Llywydd, we've already set out our plans to support people who are self-isolating. Those £500 payments will be available to people in Wales. They will be available through local authorities, who are in the best position to be able to respond quickly to people's needs and, at the same time, to make sure that the system we have in Wales has some safeguards against fraud in a system where you want to get help to people quickly but you still have to make sure that the help is going to the right place. I'm very grateful to our local authorities for taking on this additional set of responsibilities on top of everything else that we have relied on them to do in supporting their local populations. The help that we will give to people to support them in self-isolation will be matched by a set of penalties to bear down on those people who knowingly and deliberately fail to follow the advice given to them by our test, trace, protect system. At the same time, we will make it an offence for employers knowingly to encourage people to go into work when they should be self-isolating. It is a package deal that the Welsh Government has put together with elements of the carrot and the stick, and all of that is designed to make sure that our TTP system goes on being as effective as it already has been, and far more effective than in other parts of the United Kingdom.
Welsh: Wel, Llywydd, rydym ni eisoes wedi nodi ein cynlluniau i gefnogi pobl sy'n hunanynysu. Bydd y taliadau gwerth £500 hynny ar gael i bobl yng Nghymru. Byddan nhw ar gael drwy awdurdodau lleol, sydd yn y sefyllfa orau i allu ymateb yn gyflym i anghenion pobl ac, ar yr un pryd, i sicrhau bod gan y system sydd gennym ni yng Nghymru rai mesurau i ddiogelu rhag twyll mewn system lle yr ydych chi eisiau i'r cymorth gyrraedd y bobl yn gyflym ond mae'n rhaid i chi ddal i sicrhau bod y cymorth yn mynd i'r lle iawn. Rwy'n ddiolchgar iawn i'n hawdurdodau lleol am dderbyn y gyfres ychwanegol hon o gyfrifoldebau ar ben popeth arall yr ydym ni wedi dibynnu arnyn nhw i'w wneud i gefnogi eu poblogaethau lleol. Bydd y cymorth y byddwn ni yn ei roi i bobl i'w cefnogi wrth hunanynysu yn cael ei baru â chyfres o gosbau i'w gorfodi ar y bobl hynny sy'n methu yn fwriadol ac yn bwrpasol â dilyn y cyngor a roddir iddyn nhw gan ein system profi, olrhain a diogelu. Ar yr un pryd, byddwn yn ei gwneud yn drosedd i gyflogwyr annog pobl yn fwriadol i fynd i'r gwaith pryd y dylen nhw fod yn hunanynysu. Mae'n gytundeb pecyn y mae Llywodraeth Cymru wedi ei lunio gydag elfennau annog a chosbi, ac mae hynny i gyd wedi ei gynllunio i sicrhau bod ein system profi, olrhain, diogelu yn parhau i fod mor effeithiol ag y bu eisoes, ac yn llawer mwy effeithiol nag mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig.
English: First Minister, you said yesterday that, if we were not part of the UK, we wouldn't be having a discussion about furlough because, you implied, we couldn't afford it. Why is that?
Welsh: Prif Weinidog, fe wnaethoch chi ddweud ddoe, pe na byddem ni yn rhan o'r DU, na fyddem ni'n cael trafodaeth ynglŷn â ffyrlo oherwydd, fe wnaethoch chi awgrymu, na allem ni ei fforddio. Pam mae hynny?
English: Llywydd, I was simply making it clear that people in Wales pay into the insurance scheme that is the United Kingdom. I was taking issue with remarks made by the Secretary of State for Wales that somehow help had been given to Wales out of the largesse of the UK Government. What has happened is that Wales, which makes a greater tax effort - its citizens make a greater tax effort than any other part of the United Kingdom - is using that insurance policy. We have paid in and now we are taking out of the scheme when it meets our needs. But if we weren't part of a scheme, if we weren't paying in, then we wouldn't be able to take out, and that's the point that I was making.
Welsh: Llywydd, dim ond ei gwneud yn glir oeddwn i bod pobl yng Nghymru yn talu i mewn i'r cynllun yswiriant, sef y Deyrnas Unedig. Roeddwn i'n anghytuno â sylwadau Ysgrifennydd Gwladol Cymru fod cymorth wedi ei roi rywsut i Gymru o haelioni Llywodraeth y DU. Yr hyn sydd wedi digwydd yw bod Cymru, sy'n gwneud mwy o ymdrech o ran y dreth - mae ei dinasyddion yn gwneud mwy o ymdrech o ran y dreth nag unrhyw ran arall o'r Deyrnas Unedig - yn defnyddio'r polisi yswiriant hwnnw. Rydym ni wedi talu i mewn ac yn awr rydym ni yn tynnu allan o'r cynllun pan fydd yn diwallu ein hanghenion. Ond pe na byddem yn rhan o gynllun, pe na byddem yn talu i mewn, yna ni fyddem yn gallu tynnu allan, a dyna'r pwynt yr oeddwn i'n ei wneud.
English: Switzerland, Norway, Denmark, Latvia, Estonia, Ireland and even Luxembourg, with a population the same size as Cardiff, are all funding wage subsidy schemes equivalent to the furlough as small, independent countries, so why would an independent Wales be any different? Indeed, as an independent country we could even decide to go further than that, and introduce a universal basic income so that we could help the one third of self-employed people who aren't currently getting any help at all. If Wales was an independent country, we would have our own fully functioning Treasury and a central bank, meaning we could do what every other country in the world is doing at the moment to meet the cost of the pandemic, which is borrowing on the capital markets and using quantitative easing. The UK Treasury is paying for the furlough scheme by borrowing and through monetary financing. What makes you convinced, First Minister, that an independent Wales wouldn't or couldn't do the same, like the other small countries that I've mentioned? Why do you believe that we are uniquely unable to make economic decisions for ourselves?
Welsh: Mae'r Swistir, Norwy, Denmarc, Latfia, Estonia, Iwerddon a hyd yn oed Lwcsembwrg, sydd â phoblogaeth o'r un faint â Chaerdydd, i gyd yn ariannu cynlluniau cymhorthdal cyflog sy'n cyfateb i'r ffyrlo a hwythau yn wledydd bach, annibynnol, felly pam y byddai Cymru annibynnol yn wahanol? Yn wir, fel gwlad annibynnol gallem ni hyd yn oed benderfynu mynd gam ymhellach na hynny, a chyflwyno incwm sylfaenol cyffredinol fel y gallem ni helpu'r traean o bobl hunangyflogedig nad ydyn nhw'n cael unrhyw gymorth o gwbl ar hyn o bryd. Pe byddai Cymru yn wlad annibynnol, byddai gennym ni ein Trysorlys a'n banc canolog cwbl weithredol ein hunain, sy'n golygu y gallem ni wneud yr hyn y mae pob gwlad arall yn y byd yn ei wneud ar hyn o bryd i dalu cost y pandemig, sef benthyca ar y marchnadoedd cyfalaf a defnyddio dulliau esmwytho meintiol. Mae Trysorlys y DU yn talu am y cynllun ffyrlo trwy fenthyca a thrwy gyllido ariannol. Beth sy'n eich argyhoeddi, Prif Weinidog, na fyddai Cymru annibynnol yn gwneud yr un fath neu na allai wneud yr un fath, fel y gwledydd bach eraill yr wyf i wedi sôn amdanyn nhw? Pam ydych chi'n credu na allwn ni wneud penderfyniadau economaidd drosom ni ein hunain?
English: Llywydd, we just have a completely different point of view. The Member is in favour of separatism. It is for him to make the case for that, not for me to explain why I think he is in error. I make the positive case for membership of the United Kingdom. Wales, which has our own independent powers here in the Senedd, which has exercised those powers independently throughout the whole of the coronavirus crisis, at the same time is able to draw on that wider pool of resources that we have through our membership of a United Kingdom, where the needs of working people in Wales are very similar to the needs of working people in other parts of the United Kingdom, and where that sense of solidarity extends beyond our border. The Member's not in favour of that. He wishes to take Wales out of the United Kingdom, to separate us off from everything that we do with others in, as I believe, in my party, the wider labour movement. He can make his case and the people of Wales will decide, but I fundamentally disagree with him.
Welsh: Llywydd, mae gennym ni safbwynt hollol wahanol. Mae'r Aelod o blaid gwahanu. Mater iddo ef yw gwneud yr achos dros hynny, nid i mi egluro pam yr wyf i'n credu ei fod e'n anghywir. Rwyf i'n gwneud yr achos cadarnhaol dros fod yn aelod o'r Deyrnas Unedig. Mae Cymru, sydd â'n pwerau annibynnol ein hunain yma yn y Senedd, sydd wedi arfer y pwerau hynny yn annibynnol drwy gydol argyfwng y coronafeirws, ar yr un pryd yn gallu defnyddio'r gronfa ehangach honno o adnoddau sydd gennym ni trwy fod yn aelod o'r Deyrnas Unedig, lle mae anghenion pobl sy'n gweithio yng Nghymru yn debyg iawn i anghenion pobl sy'n gweithio mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig, a lle mae'r ymdeimlad hwnnw o undod yn ymestyn y tu hwnt i'n ffin. Nid yw'r Aelod o blaid hynny. Mae'n dymuno tynnu Cymru allan o'r Deyrnas Unedig, i'n gwahanu ni oddi wrth bopeth yr ydym ni'n ei wneud gydag eraill, rwyf i'n credu, yn fy mhlaid i, yn y mudiad llafur ehangach. Caiff ef gyflwyno ei achos a bydd pobl Cymru yn penderfynu, ond rwyf i'n anghytuno yn sylfaenol ag ef.
English: First Minister, you say that being part of the UK means that Wales has the advantage of participating in a large-scale insurance policy, but haven't the past few weeks just demonstrated that it's a policy that doesn't pay out when we in Wales need it the most? The Tories have claimed that we've had £4 billion from Westminster during the pandemic, but that's just our Barnett share of the money the Treasury has borrowed on our behalf because it's prevented us from borrowing it ourselves. If we were able to borrow ourselves, unfettered as an independent country, then we could do so much more. We could invest in our own testing capacity, as Slovakia has been able to do, enabling it to test two thirds of its entire population over the weekend. When you compare that to the failing UK lighthouse lab system, which is letting Wales down, is it any wonder that people are joining YesCymru in their thousands?
Welsh: Prif Weinidog, rydych chi'n dweud bod bod yn rhan o'r DU yn golygu bod gan Gymru y fantais o gymryd rhan mewn polisi yswiriant ar raddfa fawr, ond onid yw'r wythnosau diwethaf newydd ddangos ei fod yn bolisi nad yw'n talu allan pan fydd fwyaf ei angen arnom ni yng Nghymru? Mae'r Torïaid wedi honni ein bod ni wedi cael £4 biliwn gan San Steffan yn ystod y pandemig, ond dim ond ein cyfran Barnett ni yw hynny o'r arian y mae'r Trysorlys wedi ei fenthyg ar ein rhan oherwydd ei fod wedi ein hatal ni rhag ei fenthyg ein hunain. Pe byddem ni'n gallu benthyg ein hunain, heb lyffethair fel gwlad annibynnol, yna gallem ni wneud cymaint mwy. Gallem ni fuddsoddi yn ein gallu profi ein hunain, fel y mae Slofacia wedi gallu ei wneud, gan ei galluogi i brofi dwy ran o dair o'i phoblogaeth gyfan dros y penwythnos. Pan fyddwch chi'n cymharu hynny â system fethedig labordy goleudy y DU, sy'n rhoi Cymru ar ei cholled, a oes unrhyw syndod bod pobl yn ymuno ag ymgyrch YesCymru yn eu miloedd?
English: Well, Llywydd, I make the case that the Member never does for social solidarity across the United Kingdom, for us to share our risks and to get our rewards when we need them. I think that has always been to Wales's advantage. It's for the Member to explain to Wales why he believes that, bereft of everything that we obtain through being part of the wider whole, Wales would be more successful alone on the high seas. I've never accepted that argument. I didn't want us to leave the European Union; I don't want us to leave the union that is the United Kingdom.
Welsh: Wel, Llywydd, rwyf i'n cyflwyno achos nad yw'r Aelod byth yn ei wneud dros undod cymdeithasol ledled y Deyrnas Unedig, i ni rannu ein risgiau a chael ein gwobrau pan fydd eu hangen nhw arnom ni. Rwyf i'n credu y bu hynny o fantais i Gymru erioed. Mater i'r Aelod yw esbonio i Gymru pam y mae e'n credu, o golli popeth yr ydym yn ei gael trwy fod yn rhan o'r cyfan ehangach, y byddai Cymru yn fwy llwyddiannus ar ei phen ei hun yn y byd. Nid wyf i erioed wedi derbyn y ddadl honno. Nid oeddwn i eisiau i ni adael yr Undeb Ewropeaidd; nid wyf i eisiau i ni adael undeb y Deyrnas Unedig.
English: Llywydd, I thank the Member for that question. The greatest contribution to dealing with potential future increases comes through doing everything we can in our own lives to prevent that from occurring. I thank the people of Caerphilly for all they have already done, and for everything I know they will want to do over the difficult weeks that lie ahead.
Welsh: Llywydd, diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Yr hyn sy'n cyfrannu fwyaf at ymdrin â chynnydd posibl yn y dyfodol yw gwneud popeth o fewn ein gallu yn ein bywydau ein hunain i atal hynny rhag digwydd. Diolchaf i bobl Caerffili am bopeth y maen nhw wedi ei wneud eisoes, ac am bopeth yr wyf i'n gwybod y byddan nhw'n dymuno ei wneud yn ystod yr wythnosau anodd sydd o'n blaenau.
English: And I recognise as well, with the First Minister, that the people of Caerphilly have made enormous efforts over the past two months to get the rate under control, but he will be aware - as aware as anyone else - that Caerphilly has been under restrictions of some kind for longer than anyone else in Wales, since 8 September. With that in mind, we've learned some lessons in Caerphilly, and the borders that we have with county boroughs have caused problems for single households who, under the local restrictions, were only allowed to connect with people within the county boundaries. For many, that's a false border - people who wanted to connect further north in Rhymney, people who want to connect in Nantgarw - and it makes it very difficult. And there are a whole load of other associated issues with those county boundaries. So, should further restrictions be needed, would the First Minister please keep that in mind and perhaps think about how we can ensure that people who live alone particularly, but more people affected by restrictions, are able to connect beyond those county boundaries in local restrictions?
Welsh: Ac rwyf i'n cydnabod hefyd, gyda'r Prif Weinidog, fod pobl Caerffili wedi gwneud ymdrechion aruthrol dros y ddau fis diwethaf i gael y gyfradd o dan reolaeth, ond bydd ef yn ymwybodol - mor ymwybodol ag unrhyw un arall - bod Caerffili wedi bod dan gyfyngiadau o ryw fath am fwy o amser na neb arall yng Nghymru, ers 8 Medi. O gofio hynny, rydym ni wedi dysgu rhai gwersi yng Nghaerffili, ac mae'r ffiniau sydd gennym ni â bwrdeistrefi sirol wedi peri problemau i aelwydydd sengl a oedd, o dan y cyfyngiadau lleol, yn cael cysylltu â phobl o fewn ffiniau'r sir yn unig. I lawer, mae honno'n ffin ffug - pobl a oedd yn dymuno cysylltu ymhellach i'r gogledd yn Rhymni, pobl sy'n dymuno cysylltu yn Nantgarw - ac mae'n ei gwneud yn anodd iawn. A cheir nifer fawr o broblemau cysylltiedig eraill o ran y ffiniau sirol hynny. Felly, pe byddai angen rhagor o gyfyngiadau, a fyddai'r Prif Weinidog, os gwelwch yn dda, yn cadw hynny mewn cof a meddwl efallai am sut y gallwn ni sicrhau bod pobl sy'n byw ar eu pennau eu hunain yn arbennig, ond mwy o bobl y mae cyfyngiadau yn effeithio arnyn nhw, yn gallu cysylltu y tu hwnt i'r ffiniau sirol hynny yn ystod cyfyngiadau lleol?
English: Llywydd, can I thank Hefin David for those important points? He will know that we made it clear yesterday that, in the post-firebreak period, where we will have a new, simpler set of national rules for Wales, people will not be confined to their own county borough areas where travel is concerned. And that is partly in recognition of the important points that Hefin David has made: both because of their impact on particular groups in society, but also because of the complexity that dealing with matters on an entirely county borough basis has inevitably engendered. So, people in Caerphilly will be able to travel beyond the county boundary when we get to 9 November, and that will be particularly helpful, I know, in those anomalous cases where people have the people they would most wish to be in contact with just a few miles across that border. I know how difficult it has been, both for people to follow the rules but sometimes to understand the rules, and I commend the Member very much for the efforts I know he has made - the enormous efforts he has made - in all sorts of ways to make sure that the people of Caerphilly have the very best advice and the most up-to-date information made available to them in the most accessible ways.
Welsh: Llywydd, a gaf i ddiolch i Hefin David am y pwyntiau pwysig yna? Fe fydd e'n gwybod ein bod ni wedi ei gwneud yn glir ddoe, yn y cyfnod ar ôl y cyfnod atal byr, pan fydd gennym ni gyfres newydd, symlach o reolau cenedlaethol i Gymru, na fydd pobl yn cael eu cyfyngu i'w hardaloedd bwrdeistref sirol eu hunain o ran teithio. Ac mae hynny yn rhannol i gydnabod y pwyntiau pwysig y mae Hefin David wedi eu gwneud: oherwydd eu heffaith ar grwpiau penodol mewn cymdeithas, ond hefyd oherwydd y cymhlethdod anochel a gafodd ei greu yn sgil ymdrin â materion ar sail bwrdeistref sirol gyfan. Felly, bydd pobl yng Nghaerffili yn cael teithio y tu hwnt i ffin y sir ar ôl 9 Tachwedd, a bydd hynny yn arbennig o ddefnyddiol, rwy'n gwybod, yn yr achosion afreolaidd hynny lle mae'r bobl y byddai pobl yn dymuno bod mewn cysylltiad â nhw yn byw ychydig filltiroedd yn unig dros y ffin honno. Rwy'n gwybod pa mor anodd y mae hi wedi bod, i bobl ddilyn y rheolau ac weithiau i ddeall y rheolau, ac rwy'n cymeradwyo yr Aelod yn fawr iawn am yr ymdrechion yr wyf yn gwybod ei fod wedi eu gwneud - yr ymdrechion enfawr y mae wedi eu gwneud - mewn pob math o ffyrdd i sicrhau bod pobl Caerffili yn cael y cyngor gorau posibl a'r wybodaeth ddiweddaraf a oedd ar gael iddyn nhw yn y ffyrdd mwyaf defnyddiol.
English: First Minister - . Can you hear me?
Welsh: Prif Weinidog - . Ydych chi'n gallu fy nghlywed i?
English: Yes, carry on.
Welsh: Gallwn, ewch ymlaen.
English: Fine. I had some problems with my buttons then. First Minister, so that people in Caerphilly and Wales can prepare, there appears to be some sort of confusion that I hope you can clarify for us this afternoon. One of your Ministers has spoken out saying that there'll be another firebreak in January and February - another firebreak lockdown. Could you confirm or clarify the Government's position on this, please?
Welsh: Iawn. Cefais i rai problemau gyda fy motymau yn y fan yna. Prif Weinidog, er mwyn i bobl yng Nghaerffili a Chymru allu paratoi, mae'n ymddangos bod rhyw fath o ddryswch yr wyf i'n gobeithio y gallwch chi ei egluro i ni y prynhawn yma. Mae un o'ch Gweinidogion chi wedi llefaru gan ddweud y bydd cyfnod atal byr arall ym mis Ionawr a mis Chwefror - cyfyngiadau symud cyfnod atal byr arall. A wnewch chi gadarnhau neu egluro safbwynt y Llywodraeth ynglŷn â hyn, os gwelwch yn dda?
English: Llywydd, provided we all do everything we can to make the most of this firebreak period, not to undermine it as so many Members of her party have spent the last 10 days trying to do, and provided we all do the right things in the period beyond the firebreak, then we have a path in Wales through to Christmas that will not require a further period of this sort to be imposed on people in Wales. Beyond this calendar year, none of us is in a position to gaze into that crystal ball. Many things will change between now and then, including the course of the disease itself, but also other possibilities that will come our way in dealing with the disease. Later this week, my colleague Vaughan Gething will issue a statement on new developments in testing, led in many ways here in Wales. And if those possibilities are crystalised and those tests become available - tests that people can use for themselves, with rapid results being provided to them without having to go a centre or send them off for results - then that will give us a different set of actions that we might be able to take to combat the disease in the new year. Nobody sensible is in a position to say that any course of action should be ruled in or should be ruled out, but we have a pathway through the rest of the calendar year, provided every one of us does the things in our own lives that most protect ourselves and others, and that needs the support of every single elected Member in this Senedd.
Welsh: Llywydd, ar yr amod ein bod ni i gyd yn gwneud popeth o fewn ein gallu i wneud y gorau o'r cyfnod atal byr hwn, nid ei danseilio fel y mae cynifer o Aelodau ei phlaid hi wedi treulio'r 10 diwrnod diwethaf yn ceisio ei wneud, ac ar yr amod ein bod ni i gyd yn gwneud y pethau iawn yn y cyfnod y tu hwnt i'r cyfnod atal byr, yna mae gennym ni lwybr yng Nghymru hyd at y Nadolig na fydd yn galw am orfodi cyfnod arall o'r math hwn ar bobl yng Nghymru. Y tu hwnt i'r flwyddyn galendr hon, nid oes yr un ohonom ni mewn sefyllfa i syllu i mewn i'r bêl grisial honno. Bydd llawer o bethau yn newid rhwng nawr a'r adeg honno, gan gynnwys hynt y clefyd ei hun, ond hefyd posibiliadau eraill a ddaw i'n rhan wrth ymdrin â'r clefyd. Yn ddiweddarach yr wythnos hon, bydd fy nghyd-Aelod Vaughan Gething yn cyhoeddi datganiad ar ddatblygiadau newydd mewn profi, sy'n cael eu harwain mewn sawl ffordd yma yng Nghymru. Ac os bydd y posibiliadau hynny yn dwyn ffrwyth ac y bydd y profion hynny yn dod ar gael - profion y gall pobl eu defnyddio eu hunain, gyda chanlyniadau cyflym yn cael eu rhoi iddyn nhw heb orfod mynd i ganolfan na'u hanfon i ffwrdd i gael canlyniadau - yna bydd hynny yn rhoi cyfres wahanol o gamau gweithredu y gallem ni eu cymryd i fynd i'r afael â'r clefyd yn y flwyddyn newydd. Nid oes neb doeth mewn sefyllfa i ddweud y dylid ystyried unrhyw gamau gweithredu neu y dylid eu diystyru, ond mae gennym ni lwybr hyd at ddiwedd y flwyddyn galendr, ar yr amod bod pob un ohonom ni yn gwneud y pethau yn ein bywydau ein hunain sy'n amddiffyn ein hunain ac eraill orau, ac mae angen cefnogaeth pob un Aelod etholedig yn y Senedd hon i wneud hynny.
English: Llywydd, I thank Jayne Bryant for that question. The Welsh Government continues to work in social partnership with employers and health unions to make help available for our dedicated health and social care staff. The exceptional efforts they make on our behalf deserve the support of every one of us.
Welsh: Llywydd, diolchaf i Jayne Bryant am y cwestiwn yna. Mae Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio mewn partneriaeth gymdeithasol â chyflogwyr ac undebau iechyd i sicrhau bod cymorth ar gael i'n staff iechyd a gofal cymdeithasol ymroddedig. Mae'r ymdrechion eithriadol y maen nhw'n eu gwneud ar ein rhan yn haeddu cefnogaeth pob un ohonom ni.