English: I have been hoping to do better next year for most of my life, but I am very pleased that we have struck a note of agreement late on this Tuesday afternoon as we discuss this report. I do welcome and am grateful to all Members who have contributed to this debate. As we've seen on a number of occasions in the past, this debate has come to an agreement on the principle but has also shown us a clear long-term vision. It's not often that you see Sian Gwenllian asking the Government to change gear, but Jeremy Miles insisting on revolution. I do think that it is important that we do comply with the ambitions of them both in different ways. I tend to agree with another important contribution, made by Suzy Davies, when she sought a simplified process for the standards. I think it is important that the promotion of the Welsh language and the promotion of the use of the Welsh language is something that should happen naturally, and should happen without some of the bureaucracy that we may have created through the current Measure. That's one of the things that I will be considering when we come to look at what sort of legislation we will need. In concluding this afternoon's debate, I will say this: I agree with Sian Gwenllian's comments on education, Welsh-medium education and post-16 education, as well as how we plan our workforce in order to deliver and provide the kind of services that we want to see in the future. That, of course, is the purpose of having a long-term strategy. It is not sufficient and it isn't possible to plan the future workforce in two years or in five years. We have to look at this in the long term and look at what we can do for the future. That is the purpose of the debate that we have tried to hold and have tried to lead over the past few months, in order to create a strategy that will assist us in creating 1 million Welsh speakers and people who use the Welsh language over the coming years. And when Jeremy Miles mentions that the report looks at this through the users' eyes, that is crucially important, because each and every one of us here who speak and use the Welsh language are users of Welsh language services wherever we are and wherever we live, and we know that there are barriers to using our own language in accessing public services that we want to see in various parts of Wales. I accept the points that have been made that the Welsh Government has to ensure that it responds to its responsibilities, too, and there is a role for the UK Government. Very often, we think that because we have this institution here and other national institutions in Wales, that the UK Government has no responsibilities at all in terms of the Welsh language. I happen to think that it's important that the UK Government and Ministers in Westminster take their responsibilities for the Welsh language seriously. And I think it's important that that should be recognised. In concluding, I just want to say this: there is consensus here and I do hope that it is a living consensus. I accept what Neil Hamilton has said in terms of what we must do for the future, but I also accept his comments on the kind of commitment that he is willing to make and his party's willing to make in order to secure the future of the Welsh language as our national language. I say this: it is important that the consensus that we have is a living consensus, a consensus that is willing to challenge and which will drive this vision forward. And I hope that if we achieve that, we will have achieved something very special and something that is historic for Wales and for Wales's future. Thank you very much.
Welsh: Rwyf wedi bod yn gobeithio gwneud yn well y flwyddyn nesaf trwy rhan fwyaf fy mywyd i, ond rwy'n falch iawn ein bod ni wedi taro nodyn o gytundeb yn hwyr y prynhawn dydd Mawrth yma wrth drafod yr adroddiad yma. Rwy'n croesawu ac rwy'n ddiolchgar i bob un Aelod sydd wedi cyfrannu at y drafodaeth. Fel rydym wedi gweld sawl gwaith yn y gorffennol, mae'r drafodaeth yma wedi cytuno ar yr egwyddor ond hefyd wedi cael gweledigaeth glir a hirdymor. Nid yn aml iawn rydych yn gweld Sian Gwenllian yn gofyn i'r Llywodraeth newid gêr ond Jeremy Miles yn mynnu chwyldro. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig ein bod ni yn cyd-fynd ag uchelgais y ddau mewn ffyrdd gwahanol. Rwy'n tueddu i gytuno gydag un o gyfraniadau pwysig Suzy Davies, pan roedd hi'n sôn am broses symlach ar gyfer y safonau. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig bod hyrwyddo'r Gymraeg a hyrwyddo defnydd o'r Gymraeg yn rhywbeth sy'n digwydd yn naturiol, ac sy'n digwydd heb rywfaint o'r biwrocratiaeth yr ydym efallai wedi ei greu gyda'r Mesur presennol. Dyna un o'r pethau y byddaf yn ei ystyried pan mae'n dod i edrych ar ba fath o ddeddfwriaeth fydd ei angen arnom ni. Wrth gloi y drafodaeth heddiw, a gaf i ddweud hyn? Rwy'n cytuno gyda beth roedd Sian Gwenllian yn ddweud amboutu addysg drwy gyfrwng y Gymraeg, addysg ar ôl 16 ac hefyd sut rydym yn cynllunio gweithlu ar gyfer delifro a darparu y math o wasanaeth rydym eisiau eu gweld yn y dyfodol. Dyna'r pwrpas, wrth gwrs, o gael strategaeth hirdymor. Nid yw'n ddigonol ac nid yw'n bosibl i gynllunio gweithlu ar gyfer y dyfodol mewn dwy flynedd neu bum mlynedd. Mae'n rhaid i ni edrych ar yr hirdymor ac edrych ar beth rydym yn gallu ei wneud ar gyfer y dyfodol, a dyna bwrpas a phwynt y drafodaeth rydym wedi trio ei chynnal ac wedi trio ei harwain yn ystod y misoedd nesaf - er mwyn creu strategaeth a fydd yn ein helpu ni i greu miliwn o siaradwyr a defnyddwyr y Gymraeg yn ystod y blynyddoedd sy'n dod. A phan fydd Jeremy Miles yn sôn bod yr adroddiad yn edrych drwy lygad y defnyddwyr, mae hynny'n bwysig - mae'n gwbl bwysig. Mae pob un ohonom ni yn y fan hyn sydd yn siarad ac yn defnyddio'r Gymraeg yn ddefnyddwyr gwasanaethau Cymraeg lle bynnag rydym yn byw, ac rydym yn gwybod ein bod ni'n cael ein rhwystro rhag defnyddio ein hiaith ni yn y gwasanaethau cyhoeddus rydym eisiau eu gweld mewn rhannau gwahanol o Gymru. Ac rwy'n derbyn y pwyntiau sydd wedi cael eu gwneud bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru sicrhau ei chyfrifoldebau hefyd, ac hefyd rôl Llywodraeth y Deyrnas Unedig. Yn aml iawn, rydym yn meddwl oherwydd bod gennym ni y sefydliad yma a sefydliadau cenedlaethol yng Nghymru, nad oes gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig ddim cyfrifoldebau bellach dros y Gymraeg. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig, fel mae'n digwydd, bod Llywodraeth y Deyrnas Unedig a Gweinidogion yn San Steffan yn Llundain yn derbyn eu cyfrifoldebau nhw ar gyfer y Gymraeg. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig bod hynny yn cael ei gydnabod. Wrth gloi, a gaf i jest ddweud hyn? Mae yna gonsensws fan hyn ac rwy'n gobeithio ei fod yn gonsensws byw. Rwy'n derbyn beth mae Neil Hamilton wedi ei ddweud amboutu beth sydd gennym ni i'w wneud ar gyfer y dyfodol, ond rwyf hefyd yn derbyn beth mae wedi ei ddweud amboutu y fath o 'commitment' mae ef a'i blaid ef yn fodlon ei wneud dros sicrhau dyfodol y Gymraeg fel ein hiaith genedlaethol ni. Ond a gaf i ddweud hyn? Mae'n bwysig bod y consensws sydd gennym ni yn gonsensws byw, yn gonsensws sy'n herio a chonsensws sydd yn gyrru y weledigaeth. Rwy'n gobeithio, os felly, y byddwn ni wedi llwyddo i wneud rhywbeth hynod o sbesial, a rhywbeth hanesyddol ar gyfer Cymru ac ar gyfer y dyfodol. Diolch yn fawr iawn i chi.