techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Clearly, that's a matter the cross-party group on disability has also been taking evidence on. I think 80 per cent of appeals by people with sensory loss are successful, indicating the problem that stands before us. So, we do share your concern on this matter. But at a meeting of the cross-party group on disability in north Wales in June, and similarly in a meeting of the cross-party autism group in north Wales in September, concerns were raised with us by representatives of local disabled people and local disabled people themselves about the Welsh Government's proposals for the Welsh independent living grant. As you know, since it was transferred to the Welsh Government from the UK Government, you had a temporary scheme with local authorities. You announced that with effect from 2018-19 responsibility and funding will be transferred to local authorities. Disabled people are concerned that that will remove their ability to live independently and support their high level of care and support needs. What assurance can you give to them, therefore, that safeguards will be in place to ensure that the funding goes where it's intended, that assessments will still be done on a person-centred basis with the recipients of the grant, and that disabled people themselves will be the lead voice with authorities in establishing their needs?
Welsh: Yn amlwg, mae hwnnw'n fater y mae'r grŵp trawsbleidiol ar anabledd hefyd wedi bod yn casglu tystiolaeth arno. Rwy'n credu bod 80 y cant o apeliadau gan bobl â nam ar y synhwyrau yn llwyddiannus, sy'n dangos y broblem yr ydym yn ei hwynebu. Felly, rydym ni'n rhannu eich pryder ynghylch y mater hwn. Ond mewn cyfarfod grŵp trawsbleidiol ar anabledd yn y gogledd ym mis Mehefin, ac yn yr un modd mewn cyfarfod o'r grŵp awtistiaeth trawsbleidiol yn y gogledd ym mis Medi, codwyd pryderon gyda ni gan gynrychiolwyr pobl anabl leol a phobl anabl leol eu hunain ynghylch cynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer grant byw'n annibynnol Cymru. Fel y gwyddoch, bu gennych gynllun dros dro gydag awdurdodau lleol ers iddo gael ei drosglwyddo i Lywodraeth Cymru gan Lywodraeth y DU. Cyhoeddwyd gennych y bydd cyfrifoldeb a chyllid yn cael ei drosglwyddo i awdurdodau lleol o 2018-19. Mae pobl anabl yn bryderus y bydd hynny'n atal eu gallu i fyw'n annibynnol a chefnogi eu lefel uchel o anghenion gofal a chymorth. Pa sicrwydd allwch chi ei roi iddyn nhw, felly, y bydd mesurau diogelu ar waith i sicrhau bod yr arian yn mynd i'r lle y bwriedir iddo fynd, y bydd asesiadau'n dal i gael eu cynnal ar sail sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn gyda derbynwyr y grant, ac mai pobl anabl eu hunain fydd y llais arweiniol gydag awdurdodau o ran canfod eu hanghenion?
English: We would expect local authorities, of course, to fulfil their obligations to disabled people and to put sufficient funds aside in order for their financial needs to be recognised and satisfied. Of course, local authorities are answerable to their electorate if they pursue policies that the electorate deem to be unacceptable.
Welsh: Byddem yn disgwyl i awdurdodau lleol, wrth gwrs, gyflawni eu rhwymedigaethau i bobl anabl a rhoi digon o arian o'r neilltu i'w hanghenion ariannol gael eu cydnabod a'u bodloni. Wrth gwrs, mae awdurdodau lleol yn atebol i'w hetholwyr os byddant yn dilyn polisïau y mae'r etholaeth yn credu eu bod yn annerbyniol.
English: Small sums of money can make a very great difference to some families who have a disabled child or disabled children. I've mentioned specifics in this Chamber in terms of families in my constituency who have benefited from small grants assisting in improving the quality of life of disabled children, including improving mental health, strengthening family relationships and increasing leisure opportunities. Do you agree with me that the funding that the Government provides to the family fund is a valuable source of support and that it should be maintained over the ensuing years?
Welsh: Mae symiau bychan o arian yn gallu gwneud gwahaniaeth mawr i rai teuluoedd sydd â phlant neu blentyn anabl. Rwyf wedi sôn am rai enghreifftiau penodol yn y Siambr yma cyn heddiw o deuluoedd yn fy etholaeth i sydd wedi elwa ar grantiau bychan, gan helpu i wella ansawdd bywydau plant anabl, gan gynnwys gwella iechyd meddwl, cryfhau perthynas deuluol a chynyddu cyfleoedd hamdden. A ydych chi'n cytuno â mi fod yr arian y mae'r Llywodraeth yn ei ddarparu i'r 'family fund' yn ffynhonnell werthfawr o gymorth, ac y dylid ei gynnal o dros y blynyddoedd nesaf?
English: We understand, of course, that there are funds that can make a great difference to the lives of people. I'm not talking about this fund directly, but, unfortunately, we've seen cuts in our budget, and there are difficult decisions that will have to be taken during the financial year, but we wish to be able to prioritise what gives optimum benefit to families and what works, and that is what will steer us as a Government over the next few months before the final budget is published.
Welsh: Rŷm ni'n deall, wrth gwrs, fod yna gronfeydd sy'n gwneud lot fawr o wahaniaeth i'r gorau i fywydau pobl. Yn anffodus - ac nid wyf yn sôn am y gronfa hon yn uniongyrchol - rydym wedi gweld toriadau yn ein cyllideb ni, ac mae yna benderfyniadau anodd sy'n gorfod cael eu gwneud yn ystod blwyddyn ariannol. Ond rydym ni'n moyn sicrhau ein bod ni'n gallu blaenoriaethu beth sy'n gweithio a beth sydd â'r lles mwyaf i deuluoedd. Hynny fydd yn ein harwain ni fel Llywodraeth dros yr wythnosau cyn bod y gyllideb derfynol yn cael ei chyhoeddi.
English: It's making good progress, developing the proposals that will unlock Government funding.
Welsh: Mae'n gwneud cynnydd da, gan ddatblygu'r cynigion a fydd yn datgloi cyllid y Llywodraeth.
English: Thank you for that answer. Later today, of course, we'll be debating the parliamentary review on health and social care, which has already identified the underexploited potential of information technology and other life science technology in the reformation of those services, and for me, this has got Swansea bay city deal written all over it. What recent discussions have you had with the local government leaders about pinning down the governance structure, with balanced representation from the private sector - you mentioned the ports earlier - so that we can see some accelerated activity on the deal?
Welsh: Diolch am yr ateb yna. Yn ddiweddarach heddiw, wrth gwrs, byddwn yn trafod yr adolygiad seneddol ar iechyd a gofal cymdeithasol, sydd eisoes wedi nodi potensial technoleg gwybodaeth a thechnoleg gwyddor bywyd arall na fanteisiwyd arno'n llawn o ran diwygio'r gwasanaethau hynny, ac i mi, mae hyn yn cyfeirio'n uniongyrchol at fargen ddinesig bae Abertawe. Pa drafodaethau diweddar ydych chi wedi eu cael gyda'r arweinwyr llywodraeth leol ynglŷn â phennu'r strwythur llywodraethu, gyda chynrychiolaeth gytbwys o'r sector preifat - soniasoch am y porthladdoedd yn gynharach - fel y gallwn weld rhywfaint o weithgarwch cyflymach ar y fargen?
English: These are issues ultimately, as I say, for local authorities, but I'm confident that the governance structure that they have in place is appropriate and effective, and we will work with them, as will the UK Government, to continue to deliver the city deal. I have to say what will be immensely important in terms of delivery for Swansea will be the delivery of the Swansea bay tidal lagoon. And even though we know that an independent review has said it should move forward, we still have no action from the UK Government. I'm sure she shares this frustration as well. This has been months and months and months and months when no - . I mean, this is not an isolated example, is it, when no decision has been taken on a project that would deliver 1,000 jobs and that would help to revitalise many of our ports? That would help immensely the Swansea bay area, working, of course, in tandem, with the city deal itself.
Welsh: Materion i awdurdodau lleol yw'r rhain yn y pen draw, fel y dywedais, ond rwy'n ffyddiog bod y strwythur llywodraethu sydd ganddyn nhw ar waith yn briodol ac yn effeithiol, a byddwn yn gweithio gyda nhw, fel y bydd Llywodraeth y DU, i barhau i ddarparu'r fargen ddinesig. Mae'n rhaid i mi ddweud mai'r hyn fydd yn hynod bwysig o ran darparu ar gyfer Abertawe fydd cyflwyno morlyn llanw bae Abertawe. Ac er ein bod ni'n gwybod bod adolygiad annibynnol wedi dweud y dylai symud ymlaen, nid ydym wedi gweld unrhyw gamau gan Lywodraeth y DU o hyd. Rwy'n siŵr ei bod hithau'n rhannu'r rhwystredigaeth hon hefyd. Mae hyn wedi bod yn fisoedd ar fisoedd ar fisoedd ar fisoedd heb - . Hynny yw, nid yw hon yn enghraifft ar ei phen ei hun, ydy hi, pan na wnaed unrhyw benderfyniad am brosiect a fyddai'n darparu 1,000 o swyddi ac a fyddai'n helpu i adfywio llawer o'n porthladdoedd? Byddai hynny o gymorth mawr i ardal bae Abertawe, gan weithio, wrth gwrs, ar y cyd, â'r fargen ddinesig ei hun.
English: Just on that point, the tidal lagoon development will also enhance opportunities for ports in the Swansea bay city region, and I was pleased to attend a reception last week in Westminster with the Minister, Ken Skates, discussing the opportunities for our ports. How important is it that marine energy, however it's developed, is part of enhancing the opportunities for ports and also opportunities to enhance the Swansea bay deal?
Welsh: Jest ar y pwynt yna, mae datblygiad y morlyn llanw hefyd yn mynd i gyfoethogi cyfleoedd ar gyfer porthladdoedd, rwy'n meddwl, yn ardal dinas-ranbarth bae Abertawe. Roeddwn i'n falch o fod mewn derbyniad wythnos diwethaf yn San Steffan gyda'r Gweinidog, Ken Skates, a oedd yn trafod y cyfleoedd ar gyfer ein porthladdoedd ni. Pa mor bwysig yw e fod ynni o'r môr, pa bynnag ffordd mae'n cael ei ddatblygu, yn rhan o gryfhau y cyfleoedd ar gyfer porthladdoedd, a chyfleoedd hefyd i gyfoethogi cytundeb bae Abertawe?
English: It's vital, because we know, of course, that if energy is created in the sea, we have to have places where we can produce the machinery and to ensure that the machinery is also maintained. And, of course, there are opportunities for ports such as Port Talbot, to create jobs and to rebuild some parts of the docks there. But we don't have any answer from the United Kingdom Government, because it's definitely the way forward to create green energy, and it's the way forward on job generation here in Wales, but we have to have a positive answer from the UK Government.
Welsh: Hollbwysig, achos rydym yn gwybod, wrth gwrs, os bydd ynni yn cael ei greu yn y môr mae'n rhaid cael lleoedd lle mae modd cynhyrchu y peirianwaith ac i sicrhau bod y peirianwaith yn cael ei gynnal hefyd. Ac, wrth gwrs, mae yna gyfleon yn fanna i borthladdoedd fel Port Talbot, er mwyn creu swyddi yn fanna, er mwyn ailadeiladu rhai rhannau o'r dociau ym Mhort Talbot. Ond nid oes ateb gyda ni eto gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig, ac mae'n hollbwysig eu bod nhw'n sylweddoli taw hyn yw'r ffordd ymlaen ynglŷn â chreu ynni, ynni gwyrdd, taw hyn yw'r ffordd ymlaen ynglŷn â chreu swyddi yma yng Nghymru, ond mae'n rhaid i ni gael ateb, ac ateb positif, wrthyn nhw.
English: The next item on our agenda is the business statement and announcement, and I call on the leader of the house, Jane Hutt, to make the statement.
Welsh: Yr eitem nesaf ar ein agenda ni yw'r datganiad busnes, ac rwy'n galw ar arweinydd y tŷ, Jane Hutt, i wneud y datganiad.
English: Diolch, Llywydd. As Members will see, I've several changes to today's agenda. The First Minister will shortly make statements on 'Prosperity for All - The National Strategy', and following that a statement on the European Union (Withdrawal) Bill. The Cabinet Secretary for Finance and Local Government will then deliver a statement on the Welsh Government's policy paper, 'Brexit and Fair Movement of People'. Finally, the Minister for Social Services and Public Health will make a statement on the tobacco control delivery plan 2017-2020. And business for the next three weeks is as shown on the business statement and announcement found among the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Llywydd. Fel y bydd yr Aelodau yn gweld, mae gennyf nifer o newidiadau i agenda heddiw. Bydd y Prif Weinidog yn gwneud datganiadau yn fuan ar 'Ffyniant i Bawb - Y Strategaeth Genedlaethol', ac yn dilyn hynny, bydd datganiad ar Fil yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael). Yna bydd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol yn cyflwyno datganiad ar bapur polisi Llywodraeth Cymru, 'Brexit a Thegwch o ran Symudiad Pobl'. Yn olaf, bydd y Gweinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cymdeithasol yn gwneud datganiad ar y cynllun cyflawni ar gyfer rheoli tybaco 2017-2020. Ac mae'r busnes am y tair wythnos nesaf fel y dangosir ar y datganiad busnes a'r cyhoeddiad a welir ym mhapurau'r cyfarfod sydd ar gael yn electronig i'r Aelodau.
English: The Cabinet Secretary would be happy to write to Members to update on the timetable. Certainly, having travelled, indeed, on the wonderful new stretch that takes you right beyond Ebbw Vale and seeing again how the investment of European funds - you see the big notice, 'Funded by the European Union structural funds', and it is clear that, already, the improvements are making a great difference. But in terms of the last stretch, which was always going to be the most difficult one in terms of engineering, the Cabinet Secretary will update on the latest timeline.
Welsh: Byddai Ysgrifennydd y Cabinet yn fodlon ysgrifennu at yr Aelodau i roi'r wybodaeth ddiweddaraf iddyn nhw am yr amserlen. Yn sicr, ar ôl teithio, yn wir, ar y rhan newydd wych sy'n mynd â chi y tu hwnt i Lynebwy a gweld unwaith eto sut y mae buddsoddiad cronfeydd Ewropeaidd - rydych chi'n gweld yr arwydd mawr, 'Wedi'i ariannu gan gronfeydd strwythurol yr Undeb Ewropeaidd', ac mae'n amlwg bod y gwelliannau yn gwneud gwahaniaeth mawr yn barod. Ond o ran y rhan olaf o'r ffordd, a oedd bob amser yn mynd i fod y rhan anoddaf o ran peirianneg, bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni am yr amserlen ddiweddaraf.
English: Can I ask for a statement from the health Minister about any progress that's been made on setting up the public inquiry into contaminated blood and whether there's been any contact between the Welsh Government and the Westminster Government about this issue? Earlier in the month, I was pleased to attend the all-party Westminster group on contaminated blood, chaired by Diana Johnson MP, in order to see if there was any way of getting any unified position between Wales and the MPs in Westminster. In Wales, certainly, the cross-party group, Haemophilia Wales and the Welsh Government are basically all singing off the same hymn sheet: that we want a judge-led public inquiry - a statutory inquiry - under the Inquiries Act 2005, but it seems to be uncertain as to what is actually happening in Westminster. So, I wondered if there could be a statement from the health Cabinet Secretary to tell us what the position is as far as he knows.
Welsh: A gaf i ofyn am ddatganiad gan y Gweinidog Iechyd ynghylch unrhyw gynnydd a wnaed ar sefydlu'r ymchwiliad cyhoeddus i waed halogedig ac a fu unrhyw gysylltiad rhwng Llywodraeth Cymru a Llywodraeth San Steffan ar y mater hwn? Yn gynharach yn y mis hwn, roeddwn i'n falch o fynd i gyfarfod grŵp hollbleidiol San Steffan ar waed halogedig, dan gadeiryddiaeth Diana Johnson AS, i weld a oedd unrhyw ffordd o gael rhyw fath o safbwynt unedig rhwng Cymru a'r ASau yn San Steffan. Yng Nghymru, yn sicr, mae'r grŵp trawsbleidiol, Hemoffilia Cymru a Llywodraeth Cymru i gyd yn y bôn yn canu'r un gân: bod arnom eisiau ymchwiliad cyhoeddus dan arweiniad barnwr - ymchwiliad statudol - dan Ddeddf Ymchwiliadau 2005, ond ymddengys bod ansicrwydd ynghylch yr hyn sy'n digwydd yn San Steffan mewn gwirionedd. Felly, tybed a wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet dros iechyd roi datganiad i ddweud wrthym beth yw'r sefyllfa hyd y gŵyr ef.
English: I thank Julie Morgan for that question, and also for updating us in terms of her very active engagement attending the cross-party group meeting in London where, of course, Haemophilia Wales has been very influential in terms of working with organisations that are representing people who have suffered as a result of the contaminated blood. The Cabinet Secretary has made it clear that the inquiry must leave no stone unturned in getting to the full truth of what happened. Vaughan Gething has written to the Department of Health supporting the call for an inquiry under the Inquiries Act 2005, to inspire confidence in those it is seeking to serve. I understand that the UK consultation has been extended to 18 October to unable all those affected to express their views.
Welsh: Diolch i Julie Morgan am y cwestiwn yna, a hefyd am roi'r wybodaeth ddiweddaraf am ei hymgysylltiad gweithredol iawn drwy fynd i gyfarfod o'r grŵp trawsbleidiol yn Llundain lle, wrth gwrs, mae Hemoffilia Cymru wedi bod yn ddylanwadol iawn o ran gweithio gyda sefydliadau sy'n cynrychioli pobl sydd wedi dioddef, o ganlyniad i'r gwaed halogedig. Mae Ysgrifennydd y Cabinet wedi ei gwneud yn glir y dylai'r ymchwiliad edrych yn fanwl ar bob elfen er mwyn datgelu'r gwir ynghylch yr hyn a ddigwyddodd. Mae Vaughan Gething wedi ysgrifennu at yr Adran Iechyd, yn cefnogi'r alwad am ymholiad o dan Ddeddf Ymchwiliadau 2005, i ennyn hyder y rhai hynny y mae'n ceisio eu gwasanaethu. Deallaf fod ymgynghoriad y DU wedi ei ymestyn i 18 Hydref i alluogi pawb yr effeithiwyd arnyn nhw, i fynegi eu barn.
English: Thank you very much, Presiding Officer. Can I just ask for a statement from the Cabinet Secretary for health, please? The first concerns the availability of Orkambi to treat cystic fibrosis sufferers in Wales. In his reply to my written question on 15 August this year, the Cabinet Secretary said this medicine was not available routinely due to its high costs and modest clinical benefits. He went on to say that the All Wales Medicines Strategy Group had not received a response from the manufacturers, Vertex, about a further appraisal. I am now advised that Vertex have made a submission, which is being reviewed by the group. Can I ask for a commitment from the Cabinet Secretary for health that he will make a statement as soon as possible after this review has been concluded so that sufferers of this pernicious disease are kept fully informed about the availability of Orkambi? Secondly, could I ask when the Welsh Government will be in a position to say whether funding for the Welsh ambulance service's falls response team initiative will continue, since the pilot scheme ended on 13 March this year? Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd. A gaf i ofyn am ddatganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros iechyd, os gwelwch yn dda? Mae'r cyntaf yn ymwneud â defnyddio Orkambi i drin pobl yng Nghymru sy'n dioddef ffibrosis cystig. Yn ei ateb i fy nghwestiwn ysgrifenedig ar 15 Awst eleni, dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet nad oedd y feddyginiaeth hon ar gael fel rheol oherwydd ei chost uchel a'r manteision clinigol cymharol fach. Aeth ati i ddweud nad oedd Grŵp Strategaeth Feddyginiaethau Cymru Gyfan wedi derbyn ymateb gan y gweithgynhyrchwyr, Vertex, ynghylch arfarniad arall. Rwyf i wedi cael gwybod erbyn hyn bod Vertex wedi cyflwyno cais, sy'n cael ei adolygu gan y grŵp. A gaf i ofyn am ymrwymiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros iechyd i wneud datganiad cyn gynted ag y bo modd ar ôl i'r adolygiad hwn ddod i ben er mwyn i'r rhai sy'n dioddef o'r afiechyd difrifol hwn gael yr holl wybodaeth am ba un a yw Orkambi ar gael? Yn ail, a gaf i ofyn pryd y bydd Llywodraeth Cymru yn gallu dweud pa un a fydd cyllid ar gyfer menter tîm ymateb i godymau Gwasanaeth Ambiwlans Cymru yn parhau, gan fod y cynllun treialu wedi dod i ben ar 13 Mawrth eleni? Diolch.
English: Thank you for those questions. I will ask the Cabinet Secretary to clarify the position regarding the availability of the funding of the drug, which, of course, is for people with cystic fibrosis, and you've had a response in August and I will clarify the position. And also, to look at the outcome, of course, the Cabinet Secretary will want to acknowledge not just the success of the outcome of the pilot in terms of the Welsh ambulance services, but the fact that that now is being taken forward in other parts of the UK.
Welsh: Diolch am y cwestiynau yna. Byddaf yn gofyn i Ysgrifennydd y Cabinet egluro'r sefyllfa o ran y cyllid sydd ar gael ar gyfer y cyffur, sydd, wrth gwrs, ar gyfer pobl â ffeibrosis systig, ac rydych chi wedi cael ymateb ym mis Awst a byddaf i'n egluro'r sefyllfa. Hefyd, er mwyn ystyried y canlyniad, wrth gwrs, yn ogystal â chydnabod llwyddiant canlyniad y cynllun treialu o ran gwasanaethau ambiwlans Cymru, bydd Ysgrifennydd y Cabinet hefyd yn dymuno cydnabod y ffaith ei fod ar waith erbyn hyn mewn rhannau eraill o'r DU.
English: Leader of the house, during the summer I was pleased to visit the lunch and fun club based at Penywaun Primary School in my constituency. I was really impressed to see the positive benefits the scheme was having on the pupils who took part, not least in tackling the problem of holiday hunger. Could we have a statement from the education Secretary reflecting on this summer's scheme, and also updating Members on what lessons the Welsh Government will take forward in future years? In addition, September is Sepsis Awareness Month, and with sepsis killing 2,500 people in Wales each year, could the health Secretary give us an update on what the Welsh Government can do to make sure that people are aware of this life-threatening condition?
Welsh: Arweinydd y tŷ, yn ystod yr haf, yr oedd yn bleser i mi gael ymweld â chlwb cinio a hwyl yn Ysgol Gynradd Penywaun, sydd yn fy etholaeth i. Roeddwn i'n falch iawn o weld bod y cynllun yn cael effaith gadarnhaol ar y disgyblion a gymerodd ran, yn enwedig wrth fynd i'r afael â'r broblem newyn yn ystod y gwyliau. A gawn ni ddatganiad gan yr Ysgrifennydd addysg, yn myfyrio ar gynllun yr haf hwn, a hefyd yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau ar y gwersi y bydd Llywodraeth Cymru yn gweithredu arnyn nhw yn y dyfodol? Yn ogystal, mis Medi yw Mis Ymwybyddiaeth Sepsis, a gan fod sepsis yn lladd 2,500 o bobl yng Nghymru bob blwyddyn, a wnaiff yr Ysgrifennydd dros iechyd roi'r wybodaeth ddiweddaraf ni am yr hyn y gall Llywodraeth Cymru ei wneud i sicrhau bod pobl yn ymwybodol o'r cyflwr hwn sy'n bygwth bywyd?