English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Can I start by fully endorsing all the sentiments expressed so eloquently by Dai Lloyd earlier on? As a sitting magistrate for 13 years, I saw the devastating effect that drugs and alcohol can have on individuals' lives and, very often, those individuals came from chaotic backgrounds and really did not have the sort of start in life that most of us enjoyed. Therefore, as a magistrate, and with the other magistrates, we always sought to have interventions that were not criminalising these people, if possible. But we were frustrated by the fact that, if we gave something like drug rehabilitation orders, they would not come into effect for something like four months, by which time, of course, the people had probably committed further crimes during that period of time. So, I fully endorse everything that Dai Lloyd said earlier on. I want to turn now, if I can - . I'm sure the Cabinet Secretary will know that Brynawel House in Llanharan is one of only two residential rehabilitation facilities in Wales, the other being Ty'n Rodyn in Bangor, both of which were talked about earlier by Mark Isherwood. Brynawel offers life-changing treatment for those struggling with alcohol dependency, even dealing with those with alcohol-related brain damage. Their unique treatment techniques have been recognised by many local authorities outside Wales, and yet it appears to be badly neglected by local authorities here in Wales, to the extent that there's a very real possibility that Brynawel may actually close. In fact, Merthyr Tydfil local authority, for instance, has not referred one patient to Brynawel in the last five years. This is despite the fact that each council can access the £1 million ring-fenced by the Welsh Government for residential care treatment. One of my constituents told me that she had begged Merthyr council to admit her husband to residential care, but was told unequivocally that Merthyr borough council did not refer alcohol abusers for this type of treatment. This appears to be a stance that many local authorities are adopting given the lack of take-up of the facilities offered by Brynawel. Surely, with statistics showing that other interventions are having limited success, it is incumbent on local authorities to explore every type of intervention, including residential treatment. I call upon the Minister to explore the reasons for local authorities' reluctance to use residential treatment as one of the tools to treat alcohol and drug abuse, particularly where other interventions have failed.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. A gaf i ddechrau drwy ategu'n llawn yr holl deimladau a fynegodd Dai Lloyd mor huawdl yn gynharach? Fel ynad a fu'n eistedd am 13 blynedd, gwelais yr effaith ddinistriol y gall cyffuriau ac alcohol ei chael ar fywydau unigolion ac, yn aml iawn, roedd yr unigolion hynny'n dod o gefndiroedd anhrefnus heb y math o gychwyn mewn bywyd y mae'r rhan fwyaf ohonom wedi'i fwynhau. Felly, fel ynad, a gyda'r ynadon arall, roeddem bob amser yn chwilio am ymyriadau nad oeddent yn troseddoli'r bobl hyn, os yn bosibl. Ond roeddem yn teimlo'n rhwystredig oherwydd y ffaith, pe byddem yn rhoi rhywbeth fel gorchmynion adsefydlu cyffuriau, na fyddent yn dod i rym am tua phedwar mis, ac erbyn hynny, wrth gwrs, roedd y bobl, mwy na thebyg, wedi cyflawni mwy o droseddau yn ystod y cyfnod hwnnw. Felly, rwy'n cymeradwyo'n llawn bopeth a ddywedodd Dai Lloyd yn gynharach. Rwyf am droi yn awr, os caf i - . Rwy'n siŵr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn gwybod bod Tŷ Brynawel yn Llanharan yn un o ddim ond dau gyfleuster adsefydlu preswyl yng Nghymru, ac mai'r llall yw Ty'n Rodyn ym Mangor; soniodd Mark Isherwood am y ddau yn gynharach. Mae Brynawel yn cynnig triniaeth sy'n newid bywyd i bobl sy'n cael trafferth â dibyniaeth ar alcohol, gan hyd yn oed ymdrin â phobl sydd wedi cael niwed i'r ymennydd yn gysylltiedig ag alcohol. Mae eu technegau triniaeth unigryw wedi cael cydnabyddiaeth gan lawer o awdurdodau lleol y tu allan i Gymru, ac eto mae'n ymddangos bod awdurdodau lleol yma yng Nghymru'n eu hesgeuluso, i'r fath raddau nes bod posibilrwydd gwirioneddol y gallai Brynawel gau. Yn wir, nid yw awdurdod lleol Merthyr Tudful, er enghraifft, wedi atgyfeirio un claf i Brynawel yn y pum mlynedd diwethaf. Mae hyn er gwaethaf y ffaith bod pob cyngor yn gallu cael y £1 filiwn sydd wedi'i neilltuo gan Lywodraeth Cymru ar gyfer triniaeth gofal preswyl. Dywedodd un o'm hetholwyr wrthyf ei bod wedi erfyn ar Gyngor Merthyr i dderbyn ei gŵr i ofal preswyl, ond dywedwyd wrthi'n ddigamsyniol nad oedd Cyngor Bwrdeistref Merthyr Tudful yn atgyfeirio pobl sy'n camddefnyddio alcohol i gael y math hwn o driniaeth. Mae'n ymddangos bod hwn yn safbwynt y mae llawer o awdurdodau lleol yn ei fabwysiadu, o ystyried cyn lleied sy'n manteisio ar y cyfleusterau a gynigir gan Brynawel. Does bosib, gan fod yr ystadegau'n dangos nad yw ymyriadau eraill yn cael rhyw lawer o lwyddiant, nad yw hi'n ddyletswydd ar awdurdodau lleol i archwilio pob math o ymyriad, gan gynnwys triniaeth breswyl. Rwy'n galw ar y Gweinidog i archwilio'r rhesymau dros amharodrwydd awdurdodau lleol i ddefnyddio triniaeth breswyl fel un o'r arfau i drin camddefnyddio alcohol a chyffuriau, yn enwedig os yw ymyriadau eraill wedi methu.