English: Can I commend the work of our Chair, Mick Antoniw, his predecessor, Huw Irranca-Davies, and the whole secretariat, particularly the clerk? I think this is an excellent report. It's succinct, and I think it's already had some impact and leverage. But it requires an awful lot of effort to produce something as powerful as that, and to draw some sort of reasoned argument out of the whole range of discussions we had and the opinions that we heard. We were greatly helped by the citizen panel and by the expert panel, and I think we can honestly say that our report was materially affected by both those contributions. And that really should be the way committees work, I think, when we reach out and engage. I think the consequences of leaving the EU are always going to have profound ramifications for the constitutional integrity of the United Kingdom. They're not insuperable problems, but they are definitely challenges. And I think we can be proud in Wales that we've done our bit to face them, and come up with a range of very constructive proposals to make the British constitution both more balanced and stronger. I think, for me, if we do nothing, there is a danger that the greater role for UK governance, especially in terms of policy making in England, over things like the environment, agriculture, and other issues that, at the moment, are part of the EU's policy architecture - that that inadvertent, I think, dominance that's generated in England could close some of the options and the spaces for policy development in Wales and in Scotland, and in Northern Ireland, indeed. And that's the thing that we need to guard against. It may be inadvertent, but if that danger is not faced, and effectively checked, then we will end up with considerable damage being inflicted on the devolved settlement. I think the resources of Whitehall are always going to be a great benefit, potentially, for the rest of the United Kingdom, for the devolved Governments, but they have to be used in partnership, and they cannot be used to impose agreements that don't have genuine consent, and this has to be at the heart, I think, of developing the frameworks that will be required in the UK, and how they will be run, and how open, accountable and amenable to proper parliamentary scrutiny - all these things will be necessary for good, strong government. Mick has already addressed the issue of the JMC. Can I say that the JMC will continue to be important, especially in negotiating trade agreements? And I do hope that it will work a bit like the JMCE used to work - that is the JMC Europe. When it was preparing for work in the European councils, it would develop a speaking note, with all the officials from the various parts of the United Kingdom, and sometimes then would permit Ministers from Wales and Scotland to attend, and sometimes to speak, and that's the type of participation and partnership that I think we expect. In terms of developing the JMC so that it does itself have a function of a ministerial council, or a ministerial council is actually constructed afresh, I think it needs to be properly resourced, it needs to have effective work plans and agendas, and it may have its own officials. And, again, it's going to have to work on the basis of shared governance models, and some form of dispute resolution mechanism, when that is needed, but, overall, have the necessary institutional strength and rigour to allow the type of joint working and partnerships that we will need to be properly constructed. I think, in terms of inter-governmental working, we do not want to replace the relatively closed system of the EU with a closed system in the UK for shared governance, and Governments can slip into this all too easily. The legislators of the UK will need to thoroughly scrutinise as well. And this brings me finally, Deputy Presiding Officer, on to the idea of a Speakers' conference. Devolution is approaching its twentieth anniversary. I think this will be an excellent time to look at inter-parliamentary relations, with the Speakers of the United Kingdom - all four of them, I think - getting together, and convening a conference. There's a proud tradition of a Speaker's conference - and that used to be just the Speaker of the House of Commons then, of course - convening a conference to look at major constitutional matters. And so I think this idea has much to commend it, and I do hope that you and the Presiding Officer may find that you're able to advance this particular recommendation, and speak to your colleagues in the other parts of the United Kingdom. Thank you very much.
Welsh: A gaf fi gymeradwyo gwaith ein Cadeirydd, Mick Antoniw, ei ragflaenydd, Huw Irranca-Davies, a'r ysgrifenyddiaeth gyfan, yn enwedig y clerc? Credaf fod hwn yn adroddiad rhagorol. Mae'n gryno, a chredaf ei fod eisoes wedi cael rhywfaint o effaith a dylanwad. Ond mae angen llawer iawn o ymdrech i gynhyrchu rhywbeth mor bwerus â hynny, ac i lunio rhyw fath o ddadl resymegol o'r ystod gyfan o drafodaethau a gawsom a'r safbwyntiau a glywsom. Roedd y panel dinasyddion a'r panel arbenigol yn gymorth mawr i ni, a chredaf y gallwn ddweud yn onest fod ein hadroddiad wedi cael ei effeithio'n sylweddol gan y cyfraniadau hynny. A dyna'r ffordd y dylai pwyllgorau weithio mewn gwirionedd, rwy'n credu, pan fyddwn yn estyn allan ac yn ymgysylltu. Credaf y bydd canlyniadau ymadael â'r UE bob amser yn creu goblygiadau dwys i undod cyfansoddiadol y Deyrnas Unedig. Nid ydynt yn broblemau anorchfygol, ond maent yn bendant yn heriau. A chredaf y gallwn ni yng Nghymru fod yn falch o'r ffaith ein bod wedi gwneud ein rhan i'w hwynebu, a meddwl am ystod o argymhellion adeiladol iawn i wneud y cyfansoddiad Prydeinig yn fwy cytbwys ac yn gryfach. Yn fy marn i, os nad ydym yn gwneud unrhyw beth, mae perygl y gallai'r rôl fwy i lywodraethiant y DU, yn enwedig o ran llunio polisi yn Lloegr, dros bethau fel yr amgylchedd, amaethyddiaeth, a materion eraill sydd, ar hyn o bryd, yn rhan o bensaernïaeth polisi yr UE - rwy'n credu y gallai'r uchafiaeth anfwriadol hwnnw a gynhyrchir yn Lloegr achosi i rai o'r cyfleoedd a'r gofodau ar gyfer datblygu polisi yng Nghymru ac yn yr Alban, ac yng Ngogledd Iwerddon yn wir, gael eu colli. A dyna sydd angen i ni warchod yn ei erbyn. Gall fod yn anfwriadol, ond os nad ydym yn wynebu'r perygl hwnnw, a'i gywiro'n effeithiol, fe wneir niwed sylweddol i'r setliad datganoli yn y pen draw. Rwy'n credu y bydd adnoddau Whitehall bob amser o fudd mawr, o bosibl, i weddill y Deyrnas Unedig, i'r Llywodraethau datganoledig, ond mae'n rhaid iddynt gael eu defnyddio mewn partneriaeth, ac ni ellir eu defnyddio i orfodi cytundebau na cheir cydsyniad gwirioneddol iddynt, ac rwy'n credu bod yn rhaid i hyn fod wrth wraidd datblygu'r fframweithiau a fydd eu hangen yn y DU, a sut y byddant yn cael eu gweithredu a pha mor agored, atebol ac agored i graffu seneddol priodol ydynt - bydd yr holl bethau hyn yn angenrheidiol ar gyfer llywodraeth dda a chryf. Mae Mick eisoes wedi rhoi sylw i fater y Cyd-bwyllgor Gweinidogion. A gaf fi ddweud y bydd y Cyd-bwyllgor Gweinidogion yn parhau i fod yn bwysig, yn enwedig wrth negodi cytundebau masnach? Ac rwy'n gobeithio y bydd yn gweithio ychydig fel roedd Cyd-bwyllgor Gweinidogion Ewrop yn arfer gweithio. Pan oedd yn paratoi ar gyfer gwaith yn y cynghorau Ewropeaidd, byddai'n datblygu nodyn siarad, gyda holl swyddogion y gwahanol rannau o'r Deyrnas Unedig, ac yna weithiau byddai'n caniatáu i Weinidogion o Gymru a'r Alban i fynychu, a weithiau i siarad, a dyna'r math o gyfranogiad a phartneriaeth y credaf ein bod yn ei ddisgwyl. O ran datblygu'r Cyd-bwyllgor Gweinidogion fel bod ganddo swyddogaeth cyngor gweinidogol ei hun, neu fod cyngor gweinidogion yn cael ei greu o'r newydd, rwy'n credu bod angen iddo gael yr adnoddau priodol, mae angen iddo gael cynlluniau gwaith ac agendâu effeithiol, a gallai gael ei swyddogion ei hun. Ac unwaith eto, bydd yn rhaid iddo weithio ar sail modelau cydlywodraethu, a rhyw ffurf o fecanwaith datrys anghydfodau, pan fo hynny'n angenrheidiol, ond yn gyffredinol, bydd yn rhaid iddo gael y cryfder a'r trylwyredd sefydliadol angenrheidiol i ganiatáu i'r math o gydweithio a phartneriaethau y byddwn eu hangen gael eu llunio'n briodol. O ran gwaith rhynglywodraethol, nid wyf yn credu ein bod eisiau gweld system gaeedig yn y DU ar gyfer cydlywodraethu yn cymryd lle system gymharol gaeedig yr UE, a gall Llywodraethau lithro i hynny'n hawdd iawn. Bydd angen i ddeddfwyr y DU graffu'n drwyadl yn ogystal. Ac yn olaf, Ddirprwy Lywydd, daw hyn â mi at y syniad o gynhadledd y Llefaryddion. Mae datganoli bron yn ugain oed. Credaf y bydd hwn yn amser gwych i edrych ar gysylltiadau rhyngseneddol, gyda Llefaryddion y Deyrnas Unedig - y pedwar ohonynt, rwy'n credu - yn dod at ei gilydd i gynnal cynhadledd. Ceir traddodiad balch o gynadleddau Llefarydd - a Llefarydd Tŷ'r Cyffredin yn unig oedd hwnnw'n arfer bod bryd hynny wrth gwrs - pan gynhelid cynhadledd i edrych ar faterion cyfansoddiadol mawr. Ac felly rwy'n credu bod y syniad hwn i'w ganmol yn fawr, ac rwy'n gobeithio y byddwch chi a'r Llywydd yn canfod eich bod yn gallu datblygu'r argymhelliad penodol hwn, a siarad â'ch cymheiriaid yn y rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig. Diolch yn fawr iawn.