English: It's a pleasure to participate in this vital debate today, and, as a gog or a northern person from the west, I will use my contribution to discuss north-west Wales specifically. One of my favourite practices as the Arfon Assembly Member is to chat to as many people as possible across the electoral area of my constituency. One of the things that is raised with me time after time, as with Llyr and Rhun, is this feeling that the Westminster Government, and increasingly the Welsh Government, is leaving our communities behind. But it's more than a feeling; unfortunately, it's also a reality. Llyr Gruffydd has alluded to the fact that residents in north Wales have received over £350 less per capita compared to the residents of the south-east of Wales since 2013. With the possibility of using all the borrowing powers of Government on funding the black route of the M4 soon, then it's likely that the residents of north Wales will still be waiting for fair play, and that for many years to come, unless there's a significant change of direction. Forcing the Government to invest significantly in our corner of Wales very often feels like trying to get blood from a stone. As the plans for the bypass in Bontnewydd demonstrate, significant investments of this type only come because of the tireless campaigning by Plaid Cymru over a number of years. We do need to invest in the north Wales infrastructure, but also to invest in jobs. And here, there is an opportunity for the Government to show its commitment to the distribution of wealth by ensuring that jobs in the public sector and national institutions are distributed throughout Wales. But even having published the location strategy, with the aim of creating and sustaining jobs outwith the M4 corridor, they've failed to actually meet that goal, particularly in the north-west. In 2010, 127 jobs were located in Caernarfon town. By now, there are only 82 jobs in Caernarfon, and there is more uncertainty on the horizon for workers in the Welsh Government offices in the town. The Government is going to sell the current site in order to lease part of a smaller building in another part of town - lease, not acquire or purchase a new building, with the right to end that lease after five years. To me, this raises big questions about the security of those jobs in the long term. I was very pleased when Welsh Government agreed to the Plaid Cymru demands to include £2 million in funding in order to promote collaboration amongst the four local authorities in the west as part of the budget agreement. We have an opportunity now across the west to share good practice, and an opportunity to work strategically and to begin attracting new investment to the west, because leaving the European Union without any kind of deal would be no less than a disaster for these poor, rural, westerly, Welsh-speaking regions. So, we must redouble our efforts on behalf of the area, and one clear step that these westerly counties have to take is to collaborate in order to attract investment in modern infrastructure and quality jobs in these deprived areas. The concern of people in my constituency is that the growth deal won't actually extend to the north-west, and so I look forward to seeing a powerful new region coming into play in the west in order to counterbalance the failures of Welsh Government and the United Kingdom Government to invest in a large part of our country. Perhaps then we can create a nation where every part of the nation has the opportunity to prosper.
Welsh: Mae'n bleser gen i gymryd rhan yn y ddadl hollbwysig yma heddiw, ac, fel gog o'r gorllewin, rydw i am ddefnyddio fy nghyfraniad i i drafod y gogledd orllewin yn benodol. Un o fy hoff arferion i fel yr Aelod Cynulliad dros Arfon ydy sgwrsio efo chynifer o bobl â phosib ar draws yr etholaeth. A'r un peth sy'n cael ei godi efo fi - minnau hefyd, yn debyg i Llyr a Rhun. Dro ar ôl tro, beth sy'n cael ei godi efo fi ydy'r ymdeimlad yma fod Llywodraeth San Steffan, ac yn gynyddol Llywodraeth Cymru, yn gadael ein cymunedau ni ar ôl. Ond mae o'n fwy nag ymdeimlad; yn anffodus, mae o'n realiti hefyd. Mae Llyr Gruffydd wedi sôn am y ffaith bod trigolion y gogledd wedi derbyn dros £350 yn llai y pen, o'u cymharu â thrigolion de-ddwyrain Cymru ers 2013. Efo'r posibilrwydd o ddefnyddio holl bwerau benthyg y Llywodraeth ar ariannu prosiect drudfawr llwybr du'r M4 yn fuan, mae'n debyg mai dal i ddisgwyl am chwarae teg y bydd trigolion y gogledd, a hynny am flynyddoedd lawer i ddod, os nad oes yna newid cyfeiriad sylweddol. Mae gorfodi'r Llywodraeth i fuddsoddi yn sylweddol yn ein cornel ni o Gymru yn aml yn teimlo fel trio gwasgu gwaed o garreg. Fel mae cynlluniau ar gyfer y ffordd osgoi yn y Bontnewydd yn dangos, mae buddsoddiadau sylweddol o'r math yma ond yn dod oherwydd ymgyrchu diflino gan Blaid Cymru dros nifer o flynyddoedd. Mae angen buddsoddi yn isadeiledd y gogledd, ond hefyd fuddsoddi mewn swyddi. Yn fan hyn, mae yna gyfle i'r Llywodraeth ddangos eu hymrwymiad nhw i ddosbarthu cyfoeth drwy sicrhau bod swyddi yn y sector cyhoeddus a sefydliadau cenedlaethol yn cael eu dosbarthu ledled Cymru. Ond hyd yn oed ar ôl cyhoeddi'r strategaeth lleoli, gyda'r amcan o gynnal a chreu swyddi mewn ardaloedd y tu allan i goridor yr M4, methwyd â mynd â'r maen i'r wal, yn enwedig yn y gogledd-orllewin. Yn 2010, roedd 127 o swyddi wedi'u lleoli yn nhref Caernarfon. Erbyn hyn, 82 o swyddi sydd yna yng Nghaernarfon, ac mae yna fwy o ansicrwydd ar y gorwel ar gyfer gweithwyr yn swyddfa Llywodraeth Cymru yn y dref. Mae'r Llywodraeth yn mynd i werthu'r safle presennol er mwyn lesu rhan o adeilad llai mewn rhan arall o'r dref - lesu, nid prynu adeilad newydd, efo'r hawl i ddiweddu'r les ar ôl pum mlynedd. Mae hyn, i mi, yn codi cwestiynau mawr am sicrwydd y swyddi yng Nghaernarfon yn yr hirdymor. Roeddwn i'n falch iawn pan gytunodd Llywodraeth Cymru i alwadau Plaid Cymru i gynnwys £2 filiwn er mwyn hyrwyddo cydweithio rhwng pedair sir y gorllewin fel rhan o gytundeb y gyllideb. Mae gennym ni gyfle rŵan ar draws y gorllewin i rannu arfer da, gyfle i weithio yn strategol, a chyfle i gychwyn denu buddsoddiad newydd i'r gorllewin, oherwydd mi fyddai gadael yr Undeb Ewropeaidd heb unrhyw fath o ddêl yn ddim llai na thrychineb i'r ardal wledig, dlawd, orllewinol, Gymraeg yma. Mae'n rhaid inni felly ddyblu ein hymdrechion dros yr ardal, ac un cam clir y mae'n rhaid i'r siroedd gorllewinol hyn ei gymryd ydy gweithio gyda'i gilydd er mwyn denu buddsoddiad ar gyfer isadeiledd modern a swyddi o ansawdd i'r ardaloedd difreintiedig yma. Pryder pobl yn fy etholaeth i yw na fydd manteision bargen twf y gogledd yn ymestyn i'r gogledd-orllewin. Felly, rwy'n edrych ymlaen at weld rhanbarth newydd, grymus yn dod i'r amlwg yn y gorllewin er mwyn gweithio yn erbyn methiannau Llywodraeth Cymru a'r Deyrnas Unedig i fuddsoddi mewn talp mawr o'n gwlad. Efallai wedyn y gallwn ni greu cenedl lle mae pob cwr o'r wlad yn cael cyfle i ffynnu.