English: I will answer in Welsh. I do think, perhaps because of the nature of the work of the arts council, we are a little in the vanguard here. So, I think looking at our experience might be quite important at this point. Because we can put the standards in place and implement them, but when we see the data coming in now, we see fewer bids and applications coming in through the medium of Welsh, a reduction in the level of Welsh-medium activity, and a fall in participation through the medium of Welsh. Now, there's a story underlying those figures, mainly the increase in the bilingual work, which is perhaps positive in terms of the use of the Welsh language. But it does raise some significant points, which are important. One is about the fact that we do need to encourage and incentivise people to use the Welsh language. It's not just a matter of putting things in place, but I do support, 100 per cent, having those rights in place to make things possible. But to encourage people to use the Welsh language, and particularly to encourage people to choose Welsh-language options, then we have to develop confidence and use Welsh that is simple and easily understood and can communicate with people. Our experience, and I'd be happy to share some more detailed evidence on this, does show that trend, I think, in that the more you focus either on an option of English or Welsh - and again, technology allows people to do that now, you have a telephone system answering the phone rather than an individual, and you can choose Welsh or English through that technology - people then have to have the confidence to use the Welsh language. I would put myself in that camp. There are a number of forms that I've had to fill in through the medium of English, because I wouldn't necessarily understand the Welsh-language version - a tax form, for example: I want it to be bilingual so that I can check that I have understood the Welsh language properly. So, I think these kinds of things are very important as we move forward. We've used the Cymraeg Clir course, sending our staff who draft in Welsh on that course. I couldn't praise it highly enough. I think that kind of thing is very important. It outlined the importance of making things simple, and clear and easily understood, or just having a Welsh language version. I think these kinds of things will encourage people to use the Welsh language and make it a living language and something that's attractive. And I would encourage a role for the arts here, because we do see a link between language skills and one's level in terms of communication in Welsh - the more likely they are to participate in the arts. We don't know what the cause and effect is, but we hear, from the mentrau iaith, in encouraging people to learn Welsh, how important it is to go to the theatre or to read a book or read a poem, so, having activities that are attractive and are cool - . I am greatly concerned that for very many young people, who learn Welsh as an academic language in school, there isn't anywhere near enough cultural provision that's attractive and lively out there for them so that they can turn that academic language into a living language and the language of the family and the language in which they bring up their children, ultimately. So, I think, yes, compliance is - . In terms of resources, there was a stretch, but once one has translated policies, they are translated, but, of course, that takes up resources. It's stretched our translation department to the very limits. We've had to be selective in terms of what we do translate, that's without doubt, because of the pressure on translation. So, it does suck up capacity and we have to ensure that the capacity is in the right place, really, don't we?
Welsh: Fe wnaf i siarad yn Gymraeg. Rydw i'n meddwl, efallai oherwydd natur gwaith y cyngor celfyddydau, rydym ni dipyn bach ar flaen y gad yn y fan hyn. So, rydw i'n meddwl bod arsylwi ar ein profiad ni efallai yn eithaf pwysig ar y pwynt yma. Oherwydd mi fedrwn ni gael y safonau yn eu lle a gweithredu pethau, ond pan ydym ni'n gweld y data yn dod i mewn rŵan, rydym ni'n gweld llai o geisiadau yn dod i mewn drwy gyfrwng y Gymraeg, gostyngiad yn lefel y gweithgareddau trwy gyfrwng y Gymraeg, a llai o gymryd rhan trwy gyfrwng y Gymraeg. Nawr, mae yna stori y tu ôl i'r ffigurau yna, yn bennaf, y cynnydd mewn gwaith dwyieithog, sydd efallai yn beth da o ran defnyddio'r Gymraeg. Ond mae o yn codi pwyntiau sylweddol, rydw i'n meddwl, sydd yn eithaf pwysig. Un ydy'r ffaith bod eisiau annog a gwneud i bobl ddewis defnyddio'r iaith. Nid yw'n fater o jest eu cael nhw yn eu lle, er rydw i'n derbyn ac yn cefnogi 100 y cant yr angen am yr hawliau yna i wneud yr holl beth yn bosib. Ond i annog pobl i ddefnyddio'r Gymraeg, ac yn enwedig i ddewis yr opsiynau Cymraeg, mae'n rhaid magu hyder a chael Cymraeg sydd yn ddealladwy ac yn hawdd ac yn syml ac yn cyfathrebu. Rydw i'n meddwl bod ein profiadau ni, a buaswn i'n fodlon rhannu tystiolaeth mewn dyfnder ar hyn, yn dangos y tueddiad yna: y mwyaf yn y byd rydych chi'n canolbwyntio ar un ai dewis Cymraeg neu Saesneg - ac eto, mae technoleg yn caniatáu pobl i wneud hynny nawr gan fod system ffôn yn ateb y ffôn, dim person, so, mae dewis Cymraeg neu ddewis Saesneg - wedyn mae pobl yn gorfod teimlo'n hyderus i ddefnyddio'r Gymraeg. Buaswn i'n rhoi fy hun yn y camp yma. Mae yna sawl ffurflen rydw i wedi gorfod cymryd yn Saesneg, oherwydd nad oeddwn i'n sicr y buaswn i'n deall y fersiwn Gymraeg - ffurflen dreth neu rywbeth fel yna. Buaswn i'n licio ei chael hi'n ddwyieithog er mwyn i mi allu 'check-o' fy mod i wedi deall y Gymraeg yn iawn. So, rydw i'n meddwl bod pethau fel hyn yn bwysig iawn wrth inni symud ymlaen. Rydym ni wedi defnyddio'r cwrs Cymraeg Clir, gan anfon ein staff sy'n ysgrifennu yn Gymraeg ar y cwrs yna. Buaswn i ddim yn medru ei ganmol fwy, a dweud y gwir. Rwy'n meddwl bod pethau fel yna yn bwysig iawn. Roedd yn gwneud y gwahaniaeth rhwng gwneud rhywbeth yn syml ac yn glir ac yn hawdd i'w ddeall, neu jest cael fersiwn Gymraeg. Mae pethau fel hyn, rydw i'n meddwl, yn annog pobl i ddefnyddio'r Gymraeg yn ei gwneud hi'n iaith fyw, rhywbeth deniadol. Eto, buaswn i yn annog bod yna rôl i'r celfyddydau yn fan hyn achos rydym yn gweld cysylltiad efo sgiliau iaith a lefel rhywun yn siarad Cymraeg - y mwyaf tebygol ydyn nhw o fynychu'r celfyddydau a chymryd rhan yn y celfyddydau. Nid ydym ni'n gwybod beth sy'n achosi beth, ond rydym yn clywed gan y mentrau iaith, wrth annog pobl i ddysgu'r Gymraeg, pa mor bwysig ydy cael mynd i'r theatr neu ddarllen llyfr neu ddarllen cerdd. So, mae cael gweithgareddau sydd yn ddeniadol ac yn cŵl - . Rydw i'n poeni'n ofnadwy fod lot o bobl ifanc sy'n dysgu Cymraeg fel iaith academaidd yn yr ysgol â dim hanner digon o ddarpariaeth ddiwylliannol fywiog a deniadol iddyn nhw allan yna wedyn iddyn nhw droi'r iaith academaidd honno yn iaith fyw, teuluol y buasen nhw'n magu plant ynddi yn y pen draw. So, rydw i'n meddwl, ydy, mae cydymffurfiaeth - . O ran yr adnoddau, mi oedd yna stretch, ond unwaith y mae rhywun wedi cyfieithu polisïau, maen nhw wedi eu cyfieithu, ond, wrth gwrs, mae hynny'n cymryd adnoddau. Mae wedi 'stretch-o' ein hadran gyfieithu ni i'r eithaf. Rydym ni wedi gorfod dethol a dewis beth rydym ni'n ei gyfieithu rŵan, mae hynny'n bendant, oherwydd y pwysau ar yr ochr cyfieithu. So, mae yn sugno capasiti ac mae eisiau gwneud yn siŵr bod y capasiti yn cael ei ddefnyddio yn y lle iawn, rili, onid oes?