English: It's quite natural, of course, for people to ask what these latest results mean for our work. First, I want to assure you of our complete commitment to 1 million Welsh speakers and to doubling the number of us who use Welsh every day. And it's important also to acknowledge that Cymraeg 2050 had only been in place for less than four years at the time the 2021 census was held. It's also important to emphasise that a significant portion of that period was disrupted by the COVID-19 pandemic. Despite the pandemic, we've worked hard to create the necessary infrastructure for our language strategy, particularly in education, and I'll be making a further statement about education and Cymraeg next week. To achieve these goals, it's always been clear that we need much more than just our efforts in the Welsh Government. All of us - headteachers, businesses, politicians, local authorities, leaders of organisations - need to take more responsibility for Cymraeg 2050 and make it more of a priority as an integral part of everything that we do. Cymraeg belongs to us all, and so does the responsibility for its future. This means that we may need to change the way that the wider 'we' work and the things that we do. And, over the next couple of months, I'll be doing quite a few things myself. For example, I want to take a hard look at how Welsh works in our English-medium schools. There has been a further decline in our Welsh-speaking communities, and the commission for Welsh-speaking communities, which I launched last August, has launched a call for evidence. I'll have an interest in knowing what evidence has come to light. And I'm especially interested in knowing more about depopulation and whether, in this new normal, there are new opportunities for those areas to prosper in a different way. Social enterprises are one way for communities to grasp their future, and there are great examples of these already. That's why I've given £400,000 this year to Cwmpas to work in partnership with us to increase the number of those operating through the medium of Welsh. Another area that's important is the 0 to 4 age bracket. Growing Welsh-medium education will continue to be a priority for this Government. So, working with families to ensure a route into Welsh for all in the early years is paramount for the future of Welsh. But, it's also worth noting that this age group are decreasing in terms of number. So, it's important that we make sure that as many as possible take up the provision that's available. We'll have another cohort on our Leading in a Bilingual Country programme. This programme is for senior leaders to discuss how to do Cymraeg 2050 in their organisations. It's about values, both personal and organisational, and how to bring hearts and minds with us. It also means listening deeply to people's stories of their own experience with Welsh. Appropriate workforce planning to enable us to use Welsh in the workplace is also vital, and all the more important for young people coming through the education system. Our partners will be just as important as ever to ensure that there will be opportunities for us all to use Welsh. That's why I've just approved more than £260,000 in additional funding for them during the current financial year. Over the next year, I'd like to understand more about the following areas: why, first of all, do so many children who leave Welsh-medium education not feel confident enough to use their Welsh after leaving school? Is a lack of opportunity the problem, or is it the formality of the Welsh used in education, or both? But, to return to formality and Welsh, that's also something I want to look at in more detail. Lots of people have raised with me the fact that Welsh has become translationese and not something that touches them as people. And I want to know what else technology can offer to make Welsh easier to use and to make it more contemporary for children and young people. I therefore want to confirm that I'll continue to invest in this important field, and I want our computers to be considered Welsh speakers in the future. So, my message today is that we need to continue to be optimistic about our language. I feel that the disappointment of the results has sparked a new enthusiasm to work in different ways for the benefit of the Welsh language. The Football Association of Wales and others have shown clearly that Cymraeg is something that can bring us together, however much of it we can speak. There's more pride in our language and in our identity than ever before, and I'm confident that we can increase the number of Welsh speakers, that everyone can be on a language journey and that we can create opportunities to use Welsh in every aspect of our everyday lives.
Welsh: Mae'n eithaf naturiol, wrth gwrs, i bobl holi beth yw goblygiadau'r canlyniadau diweddaraf yma i'n gwaith ni. Yn gyntaf i gyd, dwi am i chi fod yn siŵr ein bod ni'n dal wedi ymrwymo'n llwyr i filiwn o siaradwyr a hefyd ddyblu'r nifer ohonon ni sy'n defnyddio'r Gymraeg bob dydd. Ac mae'n bwysig nodi hefyd bod Cymraeg 2050 ond wedi bod yn ei le am lai na phedair blynedd adeg cynnal cyfrifiad 2021. Mae hefyd yn bwysig pwysleisio bod cyfnod sylweddol o'r cyfnod yna wedi cael ei darfu gan bandemig COVID-19. Er gwaethaf y pandemig, rŷn ni wedi gweithio'n galed i greu sylfaen angenrheidiol i'r strategaeth, yn arbennig ym myd addysg, a byddaf i'n gwneud datganiad bellach am addysg a'r Gymraeg yr wythnos nesaf. Er mwyn cyrraedd y nod, mae wedi bod yn glir erioed bod angen lot mwy na jest ni yn Llywodraeth Cymru. Mae angen i ni i gyd - penaethiaid ysgolion, busnesau, gwleidyddion, awdurdodau lleol, arweinwyr sefydliadau - gymryd mwy o gyfrifoldeb am Gymraeg 2050 a'i gwneud hi'n fwy o flaenoriaeth fel rhan ganolog o bopeth rŷn ni'n ei wneud. Mae'r Gymraeg yn perthyn i ni i gyd, ond felly hefyd y cyfrifoldeb am ei dyfodol hi. Mae hynny'n golygu efallai fod angen newid y ffordd mae'r 'ni' ehangach yn gweithio a'r pethau rŷn ni'n eu gwneud. Ac yn ystod y misoedd sy'n dod, fe fyddaf i'n gwneud tipyn o bethau fy hun. Er enghraifft, dwi am edrych yn galed ar sut mae'r Gymraeg yn gweithio yn ein hysgolion Saesneg ni. Mae dirywiad pellach yn ein cymunedau Cymraeg. Mae'r comisiwn cymunedau Cymraeg, a wnes i lansio fis Awst diwethaf, wedi estyn galwad am dystiolaeth. Mae gen i ddiddordeb cael gwybod beth yw'r hyn sy'n dod i law. A dwi'n arbennig o awyddus i ddeall mwy am ddiboblogi a'r normal newydd, ac a oes yna gyfleoedd newydd i'r ardaloedd hynny ffynnu mewn ffordd wahanol. Mae mentrau cymdeithasol yn ffordd i gymunedau afael yn eu dyfodol ac mae yna enghreifftiau gwych yn barod. Dyna pam dwi wedi rhoi £400,000 eleni i fudiad Cwmpas weithio mewn partneriaeth gyda ni i gynyddu nifer y rhain sy'n gweithio drwy'r Gymraeg. Maes arall sy'n bwysig i ni yw'r oedran 0 i 4 oed. Mae tyfu addysg cyfrwng Cymraeg yn mynd i barhau i fod yn flaenoriaeth i'r Llywodraeth hon, felly mae gweithio gyda theuluoedd i roi llwybr i bawb i mewn i'r Gymraeg yn y blynyddoedd cynnar yn hollbwysig i ddyfodol y Gymraeg. Ond mae'n werth nodi hefyd bod y grŵp yma o blant yn mynd yn llai o ran nifer, felly mae'n bwysig i ni gwneud yn siŵr bod cynifer ag sy'n bosibl yn manteisio ar yr hyn sydd ar gael. Bydd cohort arall ar ein rhaglen Arwain mewn Gwlad Ddwyieithog. Mae'r rhaglen yma i uwch arweinwyr drafod sut mae gwneud Cymraeg 2050 yn eu sefydliadau nhw. Mae hyn am werthoedd personol a sefydliadol, a sut mae dod â chalonnau a meddyliau gyda ni. Mae hefyd yn golygu gwrando'n ddwfn ar straeon pobl am eu profiad eu hunain o'r Gymraeg. Mae cynllunio gweithlu digonol i alluogi defnyddio'r Gymraeg yn y gweithle yn hollbwysig, ac yn bwysicach fyth i'r bobl ifanc sy'n dod drwy'r system addysg. Bydd ein partneriaid ni mor bwysig ag erioed i sicrhau bod cyfleoedd i ni i gyd ddefnyddio'r Gymraeg. Dyna pam dwi newydd gymeradwyo dros £260,000 yn ychwanegol iddyn nhw yn ystod y flwyddyn ariannol gyfredol. Hoffwn i, dros y flwyddyn nesaf, ddeall mwy am y meysydd canlynol: yn gyntaf, pam nad yw cynifer o blant sy'n derbyn addysg Gymraeg yn hyderus i'w defnyddio hi ar ôl gadael ysgol? Ai diffyg cyfle yw'r broblem neu ffurfioldeb iaith addysg, neu'r ddau, efallai? Ond, i fynd nôl at ffurfioldeb y Gymraeg, mae hwn yn rhywbeth dwi eisiau edrych arno fe'n fwy manwl. Mae sawl un wedi codi gyda fi bod y Gymraeg wedi troi i fod yn iaith cyfieithu, a ddim iaith sy'n eu cyffwrdd nhw fel pobl. A dwi eisiau gwybod beth ymhellach sydd gan dechnoleg i'w gynnig i wneud y Gymraeg yn haws ei defnyddio ac i wneud y Gymraeg yn gyfredol i blant a phobl ifanc. Dwi felly am gadarnhau y byddaf i'n parhau i fuddsoddi yn y maes pwysig yma, a dwi am weld ein cyfrifiaduron yn gallu bod yn siaradwyr Cymraeg yn y dyfodol. Felly, fy neges heddiw yw bod rhaid i ni barhau i fod yn optimistaidd am ein hiaith ni. Dwi'n teimlo bod siom y canlyniadau wedi sbarduno brwdfrydedd newydd i weithio mewn ffyrdd gwahanol er lles y Gymraeg. Mae Cymdeithas Bêl-droed Cymru ac eraill wedi dangos yn glir bod y Gymraeg yn rhywbeth sy'n gallu dod â ni at ein gilydd, pa faint bynnag ohoni hi rŷn ni'n ei siarad. Mae mwy o falchder yn ein hiaith a'n hunaniaeth ni nag erioed o'r blaen, a dwi'n hyderus bod modd i ni gynyddu nifer ein siaradwyr, bod modd i bawb fod ar daith iaith a bod modd i ni roi cyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg ym mhob rhan o'n bywydau bob dydd.