English: As regards this debate on NHS and trade deals, one of the things this Plaid Cymru motion calls for is for the NHS in Wales to be protected by law so that devolved competence is not lost after Brexit. Now, Delyth, Rhun and Helen have eloquently outlined the case, because we do live in fearful times - feverish, febrile, polarised times. Tumultuous events led to the creation of the NHS in the first place. Aneurin Bevan removed the fear of paying for healthcare individually. As a community, as a nation, we all bear the cost collectively, so that individuals cannot be bankrupted to pay for their health. Mind you, we still haven't got there as regards social care, but that's a story for another day. Now, my youngest son lives in Oklahoma in the USA. And so, as a family, we know all about the challenges of paying for healthcare individually by health insurance, dependent on whether you've got a job and what type of job. And just like car insurance, the premium can be very high if you've got additional risks. So high, sometimes, that you're uninsurable. And obviously, if there's something else on top, like x-rays or blood tests or individual drugs, the cost mounts. You're charged individually. So, yes, it can run into hugely expensive individual healthcare bills. Now, we've heard it - 'All this is scaremongering', I hear people say, but we really are protected here in Wales, as regards the reality of the NHS elsewhere even in these islands. Yes, we complain about the NHS here in Wales, but the NHS in Wales performs daily miracles on a shoestring with overstretched, phenomenally brilliant staff going that extra mile, that we forget what's happening elsewhere. Now, the One Wales Government here in Wales, from 2007 to 2011, outlawed GP commissioning and PFI in health. Not so England, where GP commissioning is now clinical commissioning groups. They are largely deregulated and enabling huge swathes of the NHS in England to be privatised now as a result of the disastrous Health and Social Care Act 2012 - Andrew Lansley's malevolent creation. So, as a result, private Virgin healthcare has been awarded over £2 billion-worth of NHS work in recent years, with over 400 contracts ranging from dementia care in the elderly - cherry-picking, as Delyth mentioned - the school immunisation programmes that are private in many areas in England, to prison healthcare, running actual NHS trusts and individual GP services. That's what Virgin healthcare does now. And vast slices of mental health services are already privatised and run at huge profits by American healthcare companies in England today - American-run private residential units for challenging adolescent and adult mental health services for autism, for learning disability, complex issues, troubling nature. They charge the earth for their services from the NHS and local government, and people from Wales can find themselves in these units and our public services charged as a result. That's the reality today. Arcadia, a Tennessee-based health corporation, boasts of earning £188 million in just three months from British public services. That's according to reports this week. Cygnet is another US health organisation earning millions operating in the same complex mental health fields where we have no residential provision in the NHS. So, it's no use crying, 'The NHS is not for sale'. Large swathes have already been sold. But that's mental health, isn't it? It's okay - nobody cares. And our personal health data is a potential goldmine for American pharmaceutical giants as well. We must legislate to protect our own personal data. 'Take back control', as somebody once said. And don't let me get started on deregulated prescribing because I haven't got the time, but it's been covered very well by both David Rees and Rhun. So, the call from this motion is to vote to protect the NHS in Wales by law. If you think it's scaremongering and it's never going to happen, despite all the evidence from the reality on the ground that it's already happening, well, why not vote for the legislation anyway? Because it's never going to be enacted, so what's the harm? But if you think, if you truly think, like we do, that the NHS in Wales is at risk, then vote for this Plaid Cymru motion to protect our magnificent jewel of the NHS in law. Wallonia can.
Welsh: O ran y ddadl hon ar y GIG ac ar gytundebau masnach, un o'r pethau y mae cynnig Plaid Cymru yn galw amdano yw i'r GIG yng Nghymru gael ei ddiogelu gan y gyfraith fel nad yw cymhwysedd datganoledig yn cael ei golli ar ôl Brexit. Nawr, mae Delyth, Rhun a Helen wedi amlinellu'r achos yn huawdl, oherwydd rydym yn byw mewn cyfnod brawychus - cyfnod anodd, ansicr a phegynol. Arweiniodd digwyddiadau cythryblus at greu'r GIG yn y lle cyntaf. Dileodd Aneurin Bevan ofnau unigolion ynglŷn â thalu am ofal iechyd. Fel cymuned, fel gwlad, mae pawb ohonom yn ysgwyddo'r gost ar y cyd, fel nad yw unigolion yn cael eu gwneud yn fethdalwyr er mwyn talu am eu hiechyd. Cofiwch, nid ydym wedi cyrraedd yno mewn perthynas â gofal cymdeithasol o hyd, ond stori ar gyfer diwrnod arall yw honno. Nawr, mae fy mab ieuengaf yn byw yn Oklahoma yn UDA. Ac felly, fel teulu, gwyddom bopeth am yr heriau o dalu am ofal iechyd fel unigolion drwy yswiriant iechyd, yn dibynnu a oes gennych chi swydd a pha fath o swydd. Ac yn union fel yswiriant car, gall y premiwm fod yn uchel iawn os oes gennych risgiau ychwanegol. Mor uchel, weithiau, fel nad oes modd i chi gael yswiriant. Ac yn amlwg, os oes rhywbeth arall ar ben hynny, fel profion pelydr-x neu brofion gwaed neu gyffuriau unigol, mae'r gost yn codi. Codir tâl arnoch fel unigolyn. Felly, gall olygu biliau gofal iechyd drud iawn i unigolion. Nawr, fe'i clywsom - 'Codi bwganod yw hyn i gyd', clywaf bobl yn dweud, ond cawn ein hamddiffyn yma yng Nghymru rhag realiti'r GIG mewn mannau eraill ar yr ynysoedd hyn hyd yn oed. Rydym yn cwyno am y GIG yma yng Nghymru, ond mae'r GIG yng Nghymru'n cyflawni gwyrthiau beunyddiol ar y nesaf peth i ddim, gyda staff eithriadol, hynod o wych dan ormod o bwysau, ond sy'n mynd y filltir ychwanegol honno, a ninnau'n anghofio'r hyn sy'n digwydd mewn mannau eraill. Nawr, fe wnaeth Llywodraeth Cymru'n Un yma yng Nghymru, rhwng 2007 a 2011, wahardd comisiynu meddygon teulu a'r fenter cyllid preifat ym maes iechyd. Nid felly yn Lloegr, lle mae comisiynu meddygon teulu bellach yn digwydd ar ffurf grwpiau comisiynu clinigol. Maent wedi'u dadreoleiddio i raddau helaeth ac yn galluogi rhannau enfawr o'r GIG yn Lloegr i gael eu preifateiddio bellach o ganlyniad i Ddeddf Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2012, deddf drychinebus, a chreadigaeth faleisus Andrew Lansley. Felly, o ganlyniad, mae gofal iechyd preifat Virgin wedi cael gwerth dros £2 biliwn o waith GIG yn y blynyddoedd diwethaf, gyda dros 400 o gontractau yn amrywio o ofal dementia i'r henoed - dewis a dethol, fel y crybwyllodd Delyth - y rhaglenni imiwneiddio ysgolion sy'n breifat mewn llawer o ardaloedd yn Lloegr, i ofal iechyd mewn carchardai, gweithredu ymddiriedolaethau GIG a gwasanaethau meddygon teulu unigol. Dyna beth y mae gofal iechyd Virgin yn ei wneud yn awr. Ac mae tafelli enfawr o wasanaethau iechyd meddwl eisoes wedi'u preifateiddio ac yn cael eu gweithredu am elw mawr gan gwmnïau gofal iechyd Americanaidd yn Lloegr heddiw - unedau preswyl preifat a weithredir gan gwmnïau o America ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl heriol i'r glasoed ac oedolion ar gyfer awtistiaeth, anabledd dysgu, problemau cymhleth, natur drafferthus. Maent yn codi crocbris ar y GIG a llywodraeth leol am eu gwasanaethau, a gall pobl o Gymru fod yn yr unedau hyn a chodir tâl ar ein gwasanaethau cyhoeddus yn sgil hynny. Dyna'r realiti heddiw. Mae Arcadia, corfforaeth iechyd a leolir yn Tennessee, yn brolio ynglŷn ag ennill £188 miliwn mewn cwta dri mis gan wasanaethau cyhoeddus Prydain yn ôl adroddiadau yr wythnos hon. Mae Cygnet yn sefydliad iechyd arall yn yr Unol Daleithiau sy'n ennill miliynau wrth weithredu yn yr un meysydd iechyd meddwl cymhleth lle nad oes gennym ddarpariaeth breswyl yn y GIG. Felly, nid oes pwynt gweiddi nad yw'r GIG ar werth. Mae rhannau mawr ohono eisoes wedi'u gwerthu. Ond iechyd meddwl yw hynny, onid e? Mae'n iawn - nid oes neb yn poeni. Ac mae ein data iechyd personol yn gyfle euraid i gewri fferyllol Americanaidd hefyd. Rhaid inni ddeddfu i warchod ein data personol ein hunain. 'Adfer rheolaeth', fel y dywedodd rhywun rhywbryd. A pheidiwch â gadael i mi ddechrau ar ddadreoleiddio presgripsiynu gan nad oes gennyf ddigon o amser, ond mae David Rees a Rhun wedi rhoi sylw trylwyr i hynny. Felly, yr alwad o'r cynnig hwn yw pleidleisio i amddiffyn y GIG yng Nghymru drwy'r gyfraith. Os ydych chi'n meddwl mai codi bwganod ydyw ac nad yw byth yn mynd i ddigwydd, er yr holl dystiolaeth o'r realiti ar lawr gwlad ei fod yn digwydd eisoes, wel, beth am bleidleisio dros y ddeddfwriaeth beth bynnag? Oherwydd os na chaiff byth mo'i gweithredu, pa niwed sydd yna? Ond os ydych yn meddwl, os ydych yn credu'n wirioneddol, fel rydym ni, fod y GIG yng Nghymru mewn perygl, pleidleisiwch dros y cynnig hwn gan Blaid Cymru i ddiogelu trysor godidog ein GIG mewn cyfraith. Gall Walonia wneud hynny.