English: I refer Members to my register of interests. I don't think any apologies should be made for this debate this afternoon being not a comfortable one, and every contribution we hear is incredibly pertinent to this debate. I'd like to pay tribute to Sarah Murphy for sharing with us her incredibly personal story. Thank you for taking the time to share that with us. I don't believe this debate is to shame the Welsh Government or whip up disgust; rather, as the Member for Brecon and Radnor rightly said, it's to hold the Government to account, and it's to draw attention to the real entrenched failures within Wales's child and adolescent mental health services. These failures have seen the lives of children and young people torn apart and thrown into turmoil. However, I do wish to use my contribution this afternoon to draw Members' attentions to the situation in rural communities right across Wales, one that has seen our mental health services under-resourced and lacking in funding. Now, it is true that growing up in rural Wales is a blessing, and that's not to say it isn't without its challenges and difficulties - a situation that is especially the case when it comes to our young people. Rural isolation is an issue that transcends every societal group, but it's often our young people who are left without the support network they need to develop relationships and emotional growth. Lacking these networks and without the required support and the preventative measures, our young people are often left to battle depression and other mental health illnesses, a situation that then requires the professional intervention of child and adolescent mental health services. Looking around this Chamber, how many of us have to deal with directly and intervene directly in an individual CAMHS case because resources were not available to get a child or young person the vital help they need? One of the very first cases I dealt with after last May's election was that of a young girl with an eating disorder. And for me, representing a rural constituency, interventions such as this are all too common and far too familiar. The latest CAMHS waiting list figures show that less than two thirds of young people are receiving the required local primary mental health support service assessment within 28 days. In the Hywel Dda University Health Board region, which includes my own constituency of Carmarthen West and South Pembrokeshire, just 3.2 per cent of CAMHS referrals are seen within 28 days - 3.2 per cent. In comparison, Cardiff and Vale University Health Board conduct 91.3 per cent of their local primary mental health support service assessments within that 28-day window, a difference that, for many, could be the difference between getting the support and access that these young people need or a further darkening of the clouds around them. But let us be clear, these problems aren't a result of the pandemic; they are unfortunately a symptom of a historic trend of limited access and diminishing resource. It's where failures such as this occur that our local communities and, as the Member for Brecon and Radnorshire rightly pointed out, the third sector pull together and provide the support that is needed. And nowhere better has this been done than through Wales's young farmers community. As I've said on a number of occasions in this Chamber, Wales's young farmers clubs provide more than just an opportunity to develop agricultural skills and knowledge; they also provide a number of life skills, but also a sense of companionship and support. Lifelong friendships are developed and support networks created, both on a local level and throughout YFC. It's not easy to quantify the value that these relationships have in supporting those members who may be experiencing mental health issues, but, on an informal basis, to have a confidant who understands the challenges and uncertainties that many young people have growing up should not be undervalued. I'd like to take this opportunity to draw attention to a Llys-y-frân member in Pembrokeshire YFC, Hannah Rees, who off her own back brought forward to Wales YFC a plan to provide further assistance to young YFC members, through competition days. Given the fact that this is a young person knowing that there is a gap there and looking to fill that gap herself, I do pay testament to Hannah Rees for the work that she is doing. But these organisations shouldn't be alone, and it isn't always enough. That's why ensuring that our children and adolescent mental health services are equipped with the resources they need is so important. Regardless of our political affiliations, we have a duty in this Siambr to ensure that every child has access to the health services they need. But, as you've heard this afternoon, that sadly isn't occurring. Waiting lists are exacerbated, demand is too high and staffing numbers too low. This motion before us is our opportunity to change the way in which our CAMHS services operate, making sure our children have access to the mental health services that they need and deserve. Diolch, Dirprwy Lywydd.
Welsh: Cyfeiriaf yr Aelodau at fy nghofrestr buddiannau. Nid wyf yn credu y dylid ymddiheuro nad yw'r ddadl hon y prynhawn yma yn un gyfforddus, ac mae pob cyfraniad a glywn yn hynod berthnasol i'r ddadl hon. Hoffwn dalu teyrnged i Sarah Murphy am rannu ei stori hynod bersonol gyda ni. Diolch ichi am roi o'ch amser i rannu hynny gyda ni. Nid wyf yn credu mai bwriad y ddadl hon yw dwyn anfri ar Lywodraeth Cymru na chodi cywilydd; yn hytrach, fel y dywedodd yr Aelod dros Frycheiniog a Maesyfed yn gywir, mae'n rhaid dwyn y Llywodraeth i gyfrif, a bydd yn tynnu sylw at y methiannau gwirioneddol sefydledig yng ngwasanaethau iechyd meddwl plant a'r glasoed yng Nghymru. Mae'r methiannau hyn wedi arwain at chwalu a chreu cythrwfl ym mywydau plant a phobl ifanc. Fodd bynnag, hoffwn ddefnyddio fy nghyfraniad y prynhawn yma i dynnu sylw'r Aelodau at y sefyllfa mewn cymunedau gwledig ledled Cymru, sefyllfa lle mae ein gwasanaethau iechyd meddwl heb ddigon o adnoddau ac yn brin o gyllid. Nawr, mae'n wir fod tyfu i fyny yn y Gymru wledig yn fendith, ac nid yw hynny'n golygu nad yw heb ei heriau a'i anawsterau - sefyllfa sy'n arbennig o wir i'n pobl ifanc. Mae ynysu gwledig yn broblem sy'n effeithio ar bob grŵp cymdeithasol, ond yn aml, ein pobl ifanc sy'n cael eu gadael heb y rhwydwaith cymorth sydd ei angen arnynt i ddatblygu perthynas iach ag eraill a thwf emosiynol. Heb y rhwydweithiau hyn a heb y cymorth angenrheidiol a'r mesurau ataliol, mae ein pobl ifanc yn aml yn cael eu gadael i frwydro yn erbyn iselder a mathau eraill o salwch meddwl, sefyllfa sydd wedyn yn galw am ymyrraeth broffesiynol gan wasanaethau iechyd meddwl plant a'r glasoed. Wrth edrych o gwmpas y Siambr, faint ohonom sy'n gorfod ymdrin yn uniongyrchol ac ymyrryd yn uniongyrchol mewn achos CAMHS unigol am nad oedd adnoddau ar gael i gael y cymorth hanfodol sydd ei angen ar blentyn neu unigolyn ifanc? Un o'r achosion cyntaf un yr ymdriniais ag ef ar ôl yr etholiad fis Mai diwethaf oedd merch ifanc ag anhwylder bwyta. Ac i mi, sy'n cynrychioli etholaeth wledig, mae ymyriadau fel hyn yn rhy gyffredin ac yn llawer rhy gyfarwydd. Mae ffigurau diweddaraf rhestrau aros CAMHS yn dangos mai llai na dwy ran o dair o'r bobl ifanc sy'n derbyn yr asesiad gwasanaeth cymorth iechyd meddwl sylfaenol lleol gofynnol o fewn 28 diwrnod. Yn rhanbarth Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, sy'n cynnwys fy etholaeth i, sef Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro, dim ond 3.2 y cant o atgyfeiriadau CAMHS a welir o fewn 28 diwrnod - 3.2 y cant. Mewn cymhariaeth, mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn cynnal 91.3 y cant o'u hasesiadau gwasanaeth cymorth iechyd meddwl sylfaenol lleol o fewn y cyfnod o 28 diwrnod, gwahaniaeth a allai, i lawer, fod yn wahaniaeth rhwng cael y gefnogaeth a'r mynediad sydd ei angen ar y bobl ifanc hyn neu dywyllu'r cymylau o'u cwmpas ymhellach. Ond gadewch inni fod yn glir, nid canlyniad y pandemig yw'r problemau hyn; yn anffodus maent yn symptom o duedd hanesyddol o fynediad cyfyngedig ac adnoddau sy'n crebachu. Lle mae methiannau fel hyn yn digwydd, mae ein cymunedau lleol, ac fel y nododd yr Aelod dros Frycheiniog a Sir Faesyfed yn gywir, y trydydd sector, yn cyd-dynnu ac yn darparu'r cymorth sydd ei angen. Ac nid oes neb yn well am wneud hyn na chymuned ffermwyr ifanc Cymru. Fel y dywedais droeon yn y Siambr hon, mae clybiau ffermwyr ifanc Cymru yn darparu mwy na chyfle i ddatblygu sgiliau a gwybodaeth amaethyddol yn unig; maent hefyd yn darparu nifer o sgiliau bywyd, ond hefyd ymdeimlad o gwmnïaeth a chefnogaeth. Datblygir cyfeillgarwch gydol oes rhwng pobl a chaiff rhwydweithiau cymorth eu creu, ar lefel leol a ledled CFfI. Nid yw'n hawdd mesur y gwerth sydd i'r cysylltiadau hyn yn cefnogi aelodau a allai fod yn wynebu problemau iechyd meddwl, ond ar sail anffurfiol, ni ddylid tanbrisio gwerth cyfaill sy'n deall yr heriau a'r ansicrwydd sydd gan lawer o bobl ifanc wrth iddynt dyfu fyny. Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i dynnu sylw at aelod o Lys-y-frân yng Nghlwb CFfI Sir Benfro, Hannah Rees, a gyflwynodd gynllun i CFfI Cymru o'i phen a'i phastwn ei hun i roi cymorth pellach i aelodau ifanc CFfI, drwy ddiwrnodau cystadlu. O gofio mai unigolyn ifanc yw hi sy'n gwybod bod bwlch yno ac a geisiodd lenwi'r bwlch hwnnw ei hun, rwy'n talu teyrnged i Hannah Rees am y gwaith y mae'n ei wneud. Ond ni ddylai'r sefydliadau hyn fod ar eu pen eu hunain, ac nid yw bob amser yn ddigon. Dyna pam y mae hi mor bwysig sicrhau bod ein gwasanaethau iechyd meddwl plant a'r glasoed yn meddu ar yr adnoddau sydd eu hangen arnynt. Beth bynnag y bo'n lliwiau gwleidyddol, mae gennym ddyletswydd yn y Siambr hon i sicrhau bod pob plentyn yn gallu cael y gwasanaethau iechyd sydd eu hangen arnynt. Ond fel y clywsoch y prynhawn yma, nid yw hynny'n digwydd, yn anffodus. Mae rhestrau aros yn gwaethygu, mae'r galw'n rhy uchel a nifer y staff yn rhy isel. Y cynnig hwn sydd ger ein bron yw ein cyfle i newid y ffordd y mae ein gwasanaethau CAMHS yn gweithredu, gan sicrhau bod ein plant yn gallu cael y gwasanaethau iechyd meddwl y maent eu hangen ac yn eu haeddu. Diolch, Ddirprwy Lywydd.