English: The horrors that we are all witnessing in Ukraine hark back to a time we thought, hoped would be firmly in the past. Firstly, I want to think about those children and young people in particular who are caught up in these atrocities. A report from a Kyiv suburb on Monday saw residents running with their young children in buggies or cradling babies in arms. Sadly, that's replicated across the country, and we've just heard in the last hour the horrifying news from President Zelenskyy that there has been a direct strike on a maternity and children's hospital. The Mariupol council describes the damage as colossal and says that many are buried under the rubble. Yesterday, President Zelenskyy said: 'We will not allow anyone in the world to ignore the suffering and murder of our people, our childrenFifty Ukrainian children killed in 13 days of war. And in an hour it was 52. Fifty-two children. I will never forgive that.' Babies are being born, many prematurely, in terrifying conditions. In one hospital, dozens of children are in treatment after premature birth, for cancer and for other serious illnesses, and they're crammed into basement bunkers with doctors and nurses doing their best to keep treatments going. On Tuesday, the United Nations revised its estimate of the number of people fleeing Ukraine, putting the figure at 2 million, the fastest exodus Europe has seen since the second world war. The majority of the 2 million people are women and children; the Disasters Emergency Committee has said that Putin's invasion of Ukraine is tearing families apart and leaving displaced women and girls at an increased risk of abuse and sexual and physical violence. When these children and young people are moved across borders, the risks are sadly multiplied. I know that the Minister will be aware of the dangers of this, and will work with others to ensure that we play our part to help protect these vulnerable children and young people. We've seen tremendous scenes of solidarity and support across Europe: crowds lining train stations to take people into their homes, prams left at Polish stations for parents to use when they arrive with their children, and people driving hours to the border just to do what they can to help. It's a sad indictment of this UK Government's reaction to this crisis that the images currently connected with the UK are of those families stuck in Calais having traversed Europe. The UK has reacted well in terms of equipment and logistical support, but when it comes to showing humanity and empathy with welcoming refugees, far from leading the way, we're shamefully being left behind. We must ensure that our systems in Wales are ready for when those families do arrive. We've already shown a wonderful collaboration with the Urdd, as Rhun mentioned earlier, when helping Afghan children and families, an excellent project that gives a welcome to Wales with compassion, camaraderie and sanctuary. I know that talks are already in place to replicate this with Ukrainian families, and it would be really good to see this scheme enhanced across Wales for all those fleeing war. I know that there are many people here in Wales keen to welcome refugees and do all they can to support. Importantly, we must be sensitive to the impact of what's happening in Ukraine on our children and young people here in Wales. This generation have grown up more connected with their counterparts across the world than ever before. I know that there are resources around for parents, carers and teachers to talk to children and young people about this in a sensitive way. BBC Newsround has been a really good resource, for example. I'd be keen to hear if there's more that the Welsh Government can do to provide that support and resources about what's happening to all our children and young people in Wales. We're proud of our compassion in Wales. The speed with which individuals, community groups and charities and the Welsh Government have rallied to get help is heartwarming. Children and young people across Wales are already doing a huge amount to support those fleeing war and those who are still in Ukraine, such as fundraising with their school or group. This is the compassionate Wales that we are, and those children and young people are leading the way. That's what gives us hope.
Welsh: Mae'r erchyllterau yr ydym i gyd yn eu gweld yn Wcráin yn atgoffa rhywun o gyfnod y credem, y gobeithiem ei fod yn perthyn i'r gorffennol. Yn gyntaf, rwyf am feddwl yn arbennig am y plant a'r bobl ifanc sydd wedi eu dal yn yr erchyllterau hyn. Mewn adroddiad o un o faestrefi Kyiv ddydd Llun, roedd trigolion yn rhedeg gyda'u plant ifanc mewn bygis neu'n cario babanod yn eu breichiau. Yn anffodus, mae hynny'n digwydd ledled y wlad, ac rydym newydd glywed yn yr awr ddiwethaf y newyddion arswydus gan yr Arlywydd Zelenskyy fod bom wedi glanio'n uniongyrchol ar ysbyty mamolaeth a phlant. Mae cyngor Mariupol yn dweud bod y difrod yn anferth ac yn dweud bod nifer wedi'u claddu o dan y rwbel. Ddoe, dywedodd yr Arlywydd Zelenskyy: 'Ni fyddwn yn caniatáu i neb yn y byd anwybyddu dioddefaint a llofruddiaeth ein pobl, ein plant Lladdwyd hanner cant o blant Wcráin mewn 13 diwrnod o ryfel. Ac mewn awr roedd yn 52, yn 52 o blant. Ni fyddaf byth yn maddau hynny.' Mae babanod yn cael eu geni, llawer ohonynt yn gynamserol, mewn amodau dychrynllyd. Mewn un ysbyty, mae dwsinau o blant yn cael triniaeth ar ôl genedigaeth gynamserol, triniaeth ar gyfer canser ac ar gyfer afiechydon difrifol eraill, ac maent yn cael eu gwasgu i selerau gyda meddygon a nyrsys yn gwneud eu gorau i gadw triniaethau i fynd. Ddydd Mawrth, diwygiodd y Cenhedloedd Unedig eu hamcangyfrif o nifer y bobl sy'n ffoi o Wcráin, gan ddweud bod 2 filiwn wedi gwneud hynny, yr ecsodus cyflymaf y mae Ewrop wedi'i weld ers yr ail ryfel byd. Menywod a phlant yw'r rhan fwyaf o'r 2 filiwn o bobl; mae'r Pwyllgor Argyfwng Trychinebau wedi dweud bod ymosodiad Putin ar Wcráin yn rhwygo teuluoedd ac yn gadael menywod a merched sydd wedi'u dadleoli mewn mwy o berygl o gael eu cam-drin ac o wynebu trais rhywiol a chorfforol. Pan gaiff y plant a'r bobl ifanc hyn eu symud ar draws ffiniau, caiff y risgiau eu lluosi, yn anffodus. Gwn y bydd y Gweinidog yn ymwybodol o beryglon hyn, ac y bydd yn gweithio gydag eraill i sicrhau ein bod yn chwarae ein rhan i helpu i ddiogelu'r plant a'r bobl ifanc hyn sy'n agored i niwed. Rydym wedi gweld lluniau rhyfeddol o undod a chymorth ledled Ewrop: torfeydd yn aros mewn gorsafoedd trên i fynd â phobl i'w cartrefi, pramiau'n cael eu gadael mewn gorsafoedd yng Ngwlad Pwyl i rieni eu defnyddio pan fyddant yn cyrraedd gyda'u plant, a phobl yn gyrru am oriau at y ffin i wneud yr hyn a allant i helpu. Mae'n feirniadaeth drist o ymateb Llywodraeth y DU i'r argyfwng hwn mai'r lluniau sy'n gysylltiedig â'r DU ar hyn o bryd yw'r rhai o'r teuluoedd sydd wedi'u dal yn Calais ar ôl croesi Ewrop. Mae'r DU wedi ymateb yn dda gydag offer a chymorth logistaidd, ond pan ddaw'n fater o ddangos dyngarwch ac empathi drwy groesawu ffoaduriaid, yn hytrach nag arwain y ffordd, rydym ar ei hôl hi'n gywilyddus. Rhaid inni sicrhau bod ein systemau yng Nghymru yn barod ar gyfer yr adeg pan fydd y teuluoedd hynny'n cyrraedd. Rydym eisoes wedi dangos cydweithrediad gwych gyda'r Urdd, fel y soniodd Rhun yn gynharach, wrth helpu plant a theuluoedd o Affganistan, prosiect rhagorol sy'n rhoi croeso i Gymru gyda thosturi, cyfeillgarwch a noddfa. Gwn fod trafodaethau eisoes ar waith i ailadrodd hyn gyda theuluoedd o Wcráin, a byddai'n dda iawn gweld y cynllun hwn yn cael ei ymestyn ledled Cymru i bawb sy'n ffoi rhag rhyfel. Gwn fod llawer o bobl yma yng Nghymru yn awyddus i groesawu ffoaduriaid a gwneud popeth yn eu gallu i gefnogi. Yn bwysig, rhaid inni fod yn sensitif i effaith yr hyn sy'n digwydd yn Wcráin ar ein plant a'n pobl ifanc yma yng Nghymru. Mae'r genhedlaeth hon wedi tyfu i fyny yn fwy cysylltiedig â'u cymheiriaid ledled y byd nag erioed o'r blaen. Gwn fod adnoddau ar gael i rieni, gofalwyr ac athrawon allu siarad â phlant a phobl ifanc am hyn mewn ffordd sensitif. Mae BBC Newsround wedi bod yn adnodd da iawn, er enghraifft. Byddwn yn awyddus i glywed a oes mwy y gall Llywodraeth Cymru ei wneud i ddarparu cymorth ac adnoddau am yr hyn sy'n digwydd i'n holl blant a phobl ifanc yng Nghymru. Rydym yn falch o'n hagwedd dosturiol yng Nghymru. Mae pa mor gyflym y mae unigolion, grwpiau cymunedol ac elusennau a Llywodraeth Cymru wedi dod at ei gilydd i gael cymorth yn galonogol. Mae plant a phobl ifanc ledled Cymru eisoes yn gwneud llawer iawn i gefnogi'r rhai sy'n ffoi rhag rhyfel a'r rhai sy'n dal yn Wcráin, megis codi arian gyda'u hysgol neu grŵp. Dyma'r Gymru dosturiol yr ydym yn rhan ohoni, ac mae'r plant a'r bobl ifanc hyn yn arwain y ffordd. Dyna sy'n rhoi gobaith i ni.