English: First of all, can I say that there are people in Welsh Labour who agree with you? I'm one of them. There are two things we know: the rich are very good at producing schemes to avoid or reduce the amount of tax they pay - the classic is corporation tax, which has become a voluntary contribution by multinational companies; and, we need taxes, both local and national, to pay for the services we use and need. The two most hated taxes by the rich have been council tax and non-domestic rates. These have been historically unavoidable, hence the demand for rate reduction schemes continually, and the turning of second homes into holiday properties using the rate reduction scheme to avoid or substantially reduce the amount that would have been due as council tax. I welcome that the Welsh Labour Government is currently reviewing the impact and use of the discretionary powers for local authorities to apply council tax premiums and whether the new legislation is operating as intended. As part of the review, local authorities have been asked to provide any evidence they may have that private second homes are being incorrectly listed as self-catering properties. The difficulty is that many second home owners let friends and family use them, thus technically meeting the available-for-rent criteria, because they're letting them to people - sons, daughters, cousins - but I would suggest that they're not actually charging the rate that they should be. Owners of self-catering accommodation must provide evidence that their property meets the criteria. The Valuation Office Agency determines whether a property is categorised as domestic or non-domestic. We have no control over the Valuation Office Agency, as an executive agency sponsored by Her Majesty's Revenue and Customs. As it is non-devolved, it is independent of the Welsh Government. What I do not understand is if these people are saying that these are second homes and they're renting them out, not as properties for rent, why HMRC are not chasing them for the income. I know what rental values are and a week in most of Wales at peak periods is well in excess of £1,000. These people, if they're renting it out for the period they're saying, they should be making a minimum of £12,000 to £15,000, and therefore HMRC should be chasing them for it. And I'm disappointed that HMRC aren't chasing them, because they should be paying tax on their income. Ratepayers must continue to satisfy the non-domestic rates criteria for each property for each 12-month period. Otherwise, unless the property falls within any other category of non-domestic property, the property is likely to be considered domestic and would be subject to an assessment of liability to council tax. Where a property is listed as non-domestic self-catering accommodation, but does not meet the statutory criteria, the owner could face a backdated council tax demand. And I wonder how many of those have been made in Wales so far. I am told that the Welsh Government is alive to the issue of second home owners switching the status of their property from council tax to non-domestic rates in an effort to potentially benefit from rate relief schemes. Perhaps the Minister could tell us how many backdated council tax demands there have been. As I said earlier, HMRC ought to be chasing these people. If they're renting them out for up to 70 days, then that should be generating a substantial amount of money. Second homes also reduce the number of properties available for local people. They make young people leave the area as prices are forced up and cause the closure of local schools as the number of children left to attend them decreases. We know that owners of second homes who fulfil the criteria for determining whether a property is non-domestic may be liable for non-domestic rates. They may also be eligible for small business rate relief and therefore not have any liability after the small business rate relief is applied. The small business rate relief is fully funded by the Welsh Government, so why should we worry? Because all the non-domestic rates revenue raised in Wales is pooled and distributed to local authorities. When that money doesn't come in, all the rest of us in Wales are not getting as much as we would from that pool. This means that non payment in Gwynedd affects people in Swansea. Last week, I checked the rental prices of holiday accommodation in Gwynedd during August. I could not find a property where the annual council tax would be less than two weeks' rent with a 100 per cent surcharge, or one week's rent without a surcharge. If it's a house or flat, they should pay council tax. I'd again call on the Minister to remove the small business rate relief scheme from houses and flats. It's a different solution to the one that Siân Gwenllian has put forward, but it is another solution - whilst keeping it for hotels and guesthouses. It's the right thing to do, it's good for income, good for the area, and it's a good use of public money. I urge the Welsh Government to take action. I don't care if you take Siân Gwenllian's suggestion or mine, it's just we need to take some action and do it.
Welsh: Yn gyntaf oll, a gaf fi ddweud bod yna bobl yn Llafur Cymru sy'n cytuno â chi? Rwy'n un ohonynt. Rydym yn gwybod dau beth: mae'r cyfoethog yn dda iawn am gynhyrchu cynlluniau i osgoi talu'r swm o dreth y maent yn ei thalu, neu i'w lleihau - yr enghraifft glasurol yw'r dreth gorfforaeth, sydd wedi dod yn gyfraniad gwirfoddol gan gwmnïau amlwladol; ac mae angen trethi arnom, rhai lleol a chenedlaethol, i dalu am y gwasanaethau a ddefnyddiwn ac sydd eu hangen. Y ddwy dreth y mae pobl gyfoethog yn eu casáu fwyaf yw'r dreth gyngor ac ardrethi annomestig. Yn hanesyddol nid oedd modd osgoi'r rhain, a dyna sy'n egluro'r galw am gynlluniau lleihau ardrethi yn barhaus, a throi ail gartrefi yn eiddo gwyliau gan ddefnyddio'r cynllun lleihau ardrethi i osgoi neu leihau'n sylweddol y swm a fyddai wedi bod yn ddyledus fel treth gyngor. Rwy'n croesawu'r ffaith bod Llywodraeth Lafur Cymru ar hyn o bryd yn adolygu effaith a defnydd y pwerau disgresiwn i awdurdodau lleol gymhwyso premiymau'r dreth gyngor ac i weld a yw'r ddeddfwriaeth newydd yn gweithredu yn ôl y bwriad. Fel rhan o'r adolygiad, gofynnwyd i awdurdodau lleol ddarparu unrhyw dystiolaeth a allai fod ganddynt fod ail gartrefi preifat yn cael eu rhestru'n anghywir fel eiddo hunanddarpar. Yr anhawster yw bod llawer o berchnogion ail gartrefi yn gadael i ffrindiau a theulu eu defnyddio, ac felly'n ateb y meini prawf sy'n ei gwneud yn ofynnol iddynt fod ar gael ar gyfer rhentu yn dechnegol, oherwydd eu bod yn eu gosod i bobl - meibion, merched, cefndryd - ond buaswn yn awgrymu nad ydynt yn codi tâl ar y gyfradd y dylent ei wneud. Mae'n rhaid i berchnogion llety hunanddarpar ddarparu tystiolaeth bod eu heiddo yn bodloni'r meini prawf. Asiantaeth y Swyddfa Brisio sy'n penderfynu a yw eiddo i'w gategoreiddio fel cartref domestig neu annomestig. Nid oes gennym reolaeth dros Asiantaeth y Swyddfa Brisio fel asiantaeth weithredol a noddir gan Gyllid a Thollau ei Mawrhydi. Gan nad yw wedi'i ddatganoli, mae'n annibynnol ar Lywodraeth Cymru. Os yw'r bobl hyn yn dweud mai ail gartrefi yw'r rhain a'u bod yn eu gosod, yn hytrach nag eiddo ar rent, nid wyf yn deall pam nad yw Cyllid a Thollau EM yn mynd ar eu holau am yr incwm. Rwy'n gwybod beth yw prisiau rhentu ac mae wythnos yn y rhan fwyaf o Gymru yn ystod cyfnodau brig ymhell dros £1,000. Os ydynt yn ei osod ar rent am y cyfnod a ddywedant, dylai'r bobl hyn fod yn gwneud o leiaf £12,000 i £15,000, ac felly dylai Cyllid a Thollau ei Mawrhydi fod yn mynd ar eu holau. Ac rwy'n siomedig nad yw Cyllid a Thollau ei Mawrhydi yn mynd ar eu holau, oherwydd dylent fod yn talu treth ar eu hincwm. Rhaid i drethdalwyr barhau i fodloni meini prawf ardrethi annomestig ar gyfer pob eiddo ym mhob cyfnod o 12 mis. Fel arall, oni bai fod yr eiddo yn dod o fewn unrhyw gategori arall o eiddo annomestig, mae'r eiddo yn debygol o gael ei ystyried yn ddomestig a byddai'n ddarostyngedig i asesiad o rwymedigaeth i dalu'r dreth gyngor. Lle y caiff eiddo ei restru fel llety hunanddarpar annomestig, ond nad yw'n bodloni'r meini prawf statudol, gallai'r perchennog wynebu gorchymyn i dalu'r dreth gyngor wedi'i hôl-ddyddio. A tybed faint o'r rheini a wnaed yng Nghymru hyd yma. Dywedir wrthyf fod Llywodraeth Cymru yn effro i'r broblem fod perchnogion ail gartrefi yn newid statws eu heiddo o'r dreth gyngor i ardrethi annomestig mewn ymdrech i geisio elwa ar gynlluniau rhyddhad ardrethi. Efallai y gallai'r Gweinidog ddweud wrthym faint o orchmynion wedi'u hôl-ddyddio i dalu'r dreth gyngor a gafwyd. Fel y dywedais yn gynharach, dylai Cyllid a Thollau EM fynd ar drywydd y bobl hyn. Os ydynt yn gosod eiddo ar rent am hyd at 70 diwrnod, dylai hynny gynhyrchu swm sylweddol o arian. Mae ail gartrefi hefyd yn cyfyngu ar faint o eiddo sydd ar gael i bobl leol. Maent yn gwneud i bobl ifanc adael yr ardal wrth i brisiau gael eu gwthio i fyny ac achosi i ysgolion lleol gau wrth i nifer y plant a adewir ar ôl i'w mynychu ostwng. Gwyddom y gallai perchnogion ail gartrefi sy'n bodloni'r meini prawf ar gyfer penderfynu a yw eiddo yn annomestig fod yn gymwys i dalu ardrethi annomestig. Gallant hefyd fod yn gymwys i gael rhyddhad ardrethi i fusnesau bach ac felly ni fydd unrhyw rwymedigaeth arnynt ar ôl i'r rhyddhad ardrethi i fusnesau bach gael ei roi ar waith. Mae'r rhyddhad ardrethi i fusnesau bach yn cael ei ariannu'n llawn gan Lywodraeth Cymru, felly pam y dylem boeni? Oherwydd bod yr holl refeniw ardrethi annomestig a godir yng Nghymru yn cael ei gronni a'i ddosbarthu i awdurdodau lleol. Pan na ddaw'r arian i mewn, nid yw'r gweddill ohonom yng Nghymru yn cael cymaint ag y byddem yn ei gael o'r gronfa honno. Golyga fod peidio â thalu yng Ngwynedd yn effeithio ar bobl yn Abertawe. Yr wythnos diwethaf, edrychais i weld beth oedd prisiau rhent llety gwyliau yng Ngwynedd yn ystod mis Awst. Ni allwn ddod o hyd i eiddo lle byddai'r dreth gyngor flynyddol yn llai na phythefnos o rent gyda gordal o 100 y cant, neu rent un wythnos heb ordal. Os yw'n dŷ neu'n fflat, dylent dalu'r dreth gyngor. Unwaith eto, hoffwn alw ar y Gweinidog i ddileu'r cynllun rhyddhad ardrethi i fusnesau bach oddi ar dai a fflatiau. Mae'n ateb gwahanol i'r un y mae Siân Gwenllian wedi'i gyflwyno, ond mae'n ateb arall - gan ei gadw ar gyfer gwestai a thai llety. Dyma'r peth iawn i'w wneud, mae'n dda i incwm, yn dda i'r ardal, ac mae'n ddefnydd da o arian cyhoeddus. Rwy'n annog Llywodraeth Cymru i weithredu. Nid wyf yn poeni a ydych yn derbyn awgrym Siân Gwenllian neu fy un i, mae'n rhaid i ni weithredu a'i wneud.