English: Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd, and thank you all for the very thoughtful and very constructive contributions to this debate today. I agree with the Deputy Minister when he referenced Janet Finch-Saunders's contribution and her concern at the number of people not receiving enough money to cover rent, and I'm really glad that she's now realised that there is a crisis, and will contact the UK Government. It's a crisis that's been ongoing for many years, Janet, but welcome to the game at last. Mike, thank you for being a champion for housing for the last number of years and making sure that you've been banging the drum, as you said, and thanks for pointing out that there's no link between rent inflation and the increasing housing allowances. Sioned made a point that the LGBTQ+ community is disproportionately represented in homelessness statistics, and that we need to specifically look at those communities. Jenny Rathbone made a point of the case study that you have in your constituency; I sincerely hope that that family you referenced will find housing soon, but it's an example of how this impacts on people right across Wales, from Caernarfon down to Cardiff. Peredur, of course, made a point of concentrating on HMOs, and the fact that tenants are more likely to have negative rental experiences in HMOs. Thank you for that contribution. Sarah, you referenced the Wallich, and Aaron and Lacey, two young people who were looking for housing, but specifically you said that universal basic income would be a help. I too am looking forward to seeing the impact of UBI, and I think it will be a positive step forward. Then, finally, the Deputy Minister - I thank him for his contribution. I'm looking forward to seeing the impact of the interventions that the Government will be making over the next few years in co-operation with Plaid Cymru, some of them very exciting, and making sure that we end homelessness. As the Deputy Minister said, the powers and the fiscal resources to help people lie with the UK Government - absolutely true. This is why we need to devolve welfare. In fact, I'd go further and say this is why we need independence, so that Wales decides our own fiscal and economic policies, and we direct our own future. The Conservative amendment mentions right to buy. Once again, right to buy is not part of the solution, it's actually part of the problem. Many of the properties that we're now seeing as troublesome properties are former houses in public ownership, and now they have less quality control over them, and public money is now lining private pockets and not being ploughed back into public housing. So, no, reintroducing right to buy will push house prices up and further push rental prices up. Our motion clearly calls on the UK Government to reform the local housing allowance to make it work for Wales and calls on the Welsh Government to consider the recommendations of the End Youth Homelessness Cymru road map. As it stands, local housing allowance rates are set at levels that are simply too low to cover the rents of low-income renters, as we've been told time and again. Reforming the local housing allowance is key if we're to find long-term solutions to the problems we've discussed here today. The UK Government must uprate the local housing allowance annually so it keeps pace with rising rents. It must scrap the shared accommodation local housing allowance rate, with single tenants under 35 being entitled to the one-bedroom LHA rate. The UK Government must play its role, and the Welsh Government must also consider the recommendations made by the Bevan Foundation when it comes to improving data on rents, action on top-up rents, action on rent controls, as well as protecting tenants. Aside from following End Youth Homelessness Cymru's road map, the Government should also consider that, while the goal must be to end youth homelessness, there will probably always be a need for crisis, emergency and recovery accommodation and prevention. When young people do become homeless, local authorities need to have a different range of options to meet young people's needs. So, there we have it. Those are the reasons why we need to support this motion. Please do so. Diolch.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd, a diolch i bob un ohonoch am y cyfraniadau ystyriol ac adeiladol iawn i'r ddadl hon heddiw. Rwy'n cytuno â'r Dirprwy Weinidog pan gyfeiriodd at gyfraniad Janet Finch-Saunders a'i phryder ynghylch nifer y bobl nad ydynt yn cael digon o arian i dalu eu rhent, ac rwy'n falch iawn ei bod bellach wedi sylweddoli bod yna argyfwng, ac y bydd yn cysylltu â Llywodraeth y DU. Mae'n argyfwng sydd wedi bod yn mynd rhagddo ers blynyddoedd lawer, Janet, ond croeso i'r gêm o'r diwedd. Mike, diolch am fod yn hyrwyddwr tai dros y blynyddoedd diwethaf a sicrhau eich bod wedi bod yn codi llais, fel y dywedoch chi, a diolch am nodi nad oes cysylltiad rhwng chwyddiant rhent a'r lwfansau tai cynyddol. Gwnaeth Sioned bwynt fod y gymuned LHDTC+ yn cael ei chynrychioli'n anghymesur mewn ystadegau digartrefedd, a bod angen inni edrych yn benodol ar y cymunedau hynny. Gwnaeth Jenny Rathbone bwynt ynghylch yr astudiaeth achos sydd gennych yn eich etholaeth; rwy'n mawr obeithio y bydd y teulu hwnnw y cyfeirioch chi ato'n dod o hyd i dŷ cyn bo hir, ond mae'n enghraifft o'r modd y mae hyn yn effeithio ar bobl ledled Cymru, o Gaernarfon i lawr i Gaerdydd. Gwnaeth Peredur bwynt, wrth gwrs, o ganolbwyntio ar dai amlfeddiannaeth, a'r ffaith bod tenantiaid yn fwy tebygol o gael profiadau rhentu negyddol mewn tai amlfeddiannaeth. Diolch am eich cyfraniad. Sarah, fe gyfeirioch chi at y Wallich, ac Aaron a Lacey, dau unigolyn ifanc a oedd yn chwilio am dai, ond yn benodol, fe ddywedoch chi y byddai incwm sylfaenol cyffredinol o gymorth. Rwyf innau hefyd yn edrych ymlaen at weld effaith incwm sylfaenol cyffredinol, a chredaf y bydd yn gam cadarnhaol ymlaen. Yna, yn olaf, y Dirprwy Weinidog - diolch iddo ef am ei gyfraniad. Edrychaf ymlaen at weld effaith yr ymyriadau y bydd y Llywodraeth yn eu gwneud dros yr ychydig flynyddoedd nesaf ar y cyd â Phlaid Cymru, rai ohonynt yn gyffrous iawn, a sicrhau ein bod yn rhoi diwedd ar ddigartrefedd. Fel y dywedodd y Dirprwy Weinidog, Llywodraeth y DU sydd â'r pwerau a'r adnoddau cyllidol i helpu pobl - mae hynny'n gwbl wir. Dyma pam fod angen inni ddatganoli lles. A dweud y gwir, byddwn yn mynd ymhellach a dweud mai dyma pam fod angen annibyniaeth arnom, fel bod Cymru'n penderfynu ar ein polisïau cyllidol ac economaidd ein hunain, ac yn cyfarwyddo ein dyfodol ein hunain. Mae gwelliant y Ceidwadwyr yn sôn am yr hawl i brynu. Unwaith eto, nid yw'r hawl i brynu yn rhan o'r ateb, mae'n rhan o'r broblem. Mae llawer o'r eiddo yr ydym yn eu hystyried yn drafferthus erbyn hyn yn dai a oedd yn arfer bod yn mewn dwylo cyhoeddus, a bellach mae llai o reolaeth ansawdd drostynt, ac mae arian cyhoeddus bellach yn llenwi pocedi preifat yn hytrach na chael ei ailfuddsoddi mewn tai cyhoeddus. Felly, na, bydd ailgyflwyno'r hawl i brynu yn gwthio prisiau tai i fyny ac yn gwthio prisiau rhent yn uwch eto. Mae ein cynnig yn galw'n glir ar Lywodraeth y DU i ddiwygio'r lwfans tai lleol i wneud iddo weithio i Gymru ac yn galw ar Lywodraeth Cymru i ystyried argymhellion map ffordd End Youth Homelessness Cymru. Fel y mae, mae cyfraddau'r lwfans tai lleol wedi'u gosod ar lefelau sy'n rhy isel i dalu rhenti rhentwyr incwm isel, fel y dywedwyd wrthym dro ar ôl tro. Mae diwygio'r lwfans tai lleol yn allweddol os ydym am ddod o hyd i atebion hirdymor i'r problemau a drafodwyd gennym yma heddiw. Mae'n rhaid i Lywodraeth y DU godi'r lwfans tai lleol yn flynyddol fel ei fod yn codi gyfuwch â rhenti cynyddol. Mae'n rhaid iddi gael gwared ar y gyfradd lwfans tai lleol ar gyfer llety a rennir, gyda thenantiaid sengl o dan 35 oed â hawl i'r gyfradd lwfans tai lleol ar gyfer un ystafell wely. Mae'n rhaid i Lywodraeth y DU chwarae ei rhan, ac mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru hefyd ystyried yr argymhellion a wnaed gan Sefydliad Bevan ar gyfer gwella data ar renti, camau gweithredu ar renti atodol, camau gweithredu ar reolaethau rhent, yn ogystal ag amddiffyn tenantiaid. Ar wahân i ddilyn map ffordd End Youth Homelessness Cymru, dylai'r Llywodraeth hefyd ystyried, er bod yn rhaid i roi diwedd ar ddigartrefedd ymhlith pobl ifanc fod yn nod, mae'n debyg y bydd bob amser angen am lety mewn argyfwng, llety brys a llety adfer, ynghyd â mesurau atal. Pan fydd pobl ifanc yn dod yn ddigartref, mae angen i awdurdodau lleol gael ystod wahanol o opsiynau i ateb anghenion pobl ifanc. Felly, dyna ni. Dyna'r rhesymau pam fod angen inni gefnogi'r cynnig hwn. Gwnewch hynny os gwelwch yn dda. Diolch.