English: Wales has an ageing workforce and society. A third of the workforce will be aged over 55 or 50 in the next five years. It's a striking figure. However, investment in skills and adult education is heavily focused on young adults. This has been to the detriment of people aged 25 and over. In future, businesses will need even more workforce with higher skills, and new technologies will increase that demand. Yet, participation in lifelong learning is in decline. We need an adult education system that benefits our economy and boosts research. We need a system that recognises adults' needs to study flexibly and provides the opportunity to do so. The demand for highly skilled employees in the UK economy as a whole is increasing. According to the Confederation of British Industry, more than three quarters of businesses expect to have more job openings for people with higher skill levels over the coming years. But, again, according to the CBI, 53 per cent of Welsh firms feel that they will not be able to source the skilled employees they need to meet future demand. Evidence clearly shows that three quarters of people in low-paid work are still in low-paid work 10 years later. So, the trend is clear: businesses require, and will in future require, a more highly skilled workforce. The emergence of new technologies is already having a profound impact on the job market on the skills needed by tomorrow's workforce. A new approach to upskilling is required to ensure both that future demand is met and that businesses across Wales are able to take advantage of these new technologies. Sadly, the trend across Wales is for significantly fewer people to be involved in programmes that will help them add to their skills. Between 2015 and 2016 the number of adult learners fell by more than 23,000. The longer term decline is even more concerning. Wales saw a 25 per cent reduction in the number of adults participating in learning programmes between 2012 and 2016. In contrast, the UK Government has made significant progress in supporting the private sector to boost upskilling. The recent industrial strategy helped to create the right framework to incentivise businesses to invest in the skills base of their workforce. The UK Government's strategy prioritises the Government working with qualification providers and learning institutions. This joint approach is working to ensure new courses are developed to enable part-time and distance learners to participate, and it appeals more to those already in the workforce looking to reskill or upskill. The strategy recognises that, to date, different organisations have identified skill needs in their own areas. However, no single organisation has been charged with identifying emerging future skills trends. The UK Government is therefore working towards a single joined-up authoritative view of the skills gap faced by the UK now and in the future. They're assessing changes to the costs people face in accessing learning to make them less daunting. But first and foremost, the strategy recognises that high-growth sectors of the economy require corresponding high skill sets. It outlines measures to ensure that firms are able to contribute more to increasing the level of skills throughout the workforce. Presiding Officer, Wales needs this sort of industrial vision to ensure we can take full advantage of the new technologies and ways of working that will transform the Welsh workplace. We should teach the world, not learn from the world. There are certain areas, such concepts as adult learning, readiness for learning, orientation and motivation for learning - all these are motivation for our youngsters and senior citizens and men and women together. We are double in force and we can surely transform our economy, health and well-being, which were mentioned earlier. It can certainly help to get our senior people well educated and promote second learning in the workplace in this country. Thank you.
Welsh: Mae gan Gymru weithlu a chymdeithas sy'n heneiddio. Bydd traean o'r gweithlu dros 55 neu 50 oed yn ystod y pum mlynedd nesaf. Mae'n ffigur trawiadol. Fodd bynnag, mae buddsoddi mewn sgiliau ac addysg i oedolion yn canolbwyntio'n drwm ar oedolion ifanc. Mae hyn wedi bod er anfantais i bobl 25 oed a throsodd. Yn y dyfodol, bydd angen i fusnesau gael gweithlu â sgiliau uwch byth, a bydd technolegau newydd yn cynyddu'r galw hwnnw. Eto i gyd, mae lefelau cyfranogiad mewn dysgu gydol oes yn dirywio. Mae arnom angen system addysg i oedolion sydd o fudd i'n heconomi ac yn hybu ymchwil. Mae arnom angen system sy'n cydnabod anghenion oedolion i astudio'n hyblyg ac sy'n rhoi cyfle i wneud hynny. Mae'r galw am weithwyr medrus iawn yn economi'r DU yn ei chyfanrwydd yn cynyddu. Yn ôl Cydffederasiwn Diwydiant Prydain, mae mwy na thri chwarter y busnesau'n disgwyl y bydd ganddynt fwy o swyddi i bobl â lefelau sgiliau uwch dros y blynyddoedd nesaf. Ond unwaith eto, yn ôl y CBI, mae 53 y cant o gwmnïau Cymru yn teimlo na fyddant yn gallu dod o hyd i'r gweithwyr medrus sydd eu hangen arnynt i ateb y galw yn y dyfodol. Dengys y dystiolaeth yn glir fod tri chwarter y bobl sydd mewn gwaith ar gyflog isel yn dal i fod mewn gwaith ar gyflog isel 10 mlynedd yn ddiweddarach. Felly, mae'r duedd yn glir: mae busnesau angen gweithlu mwy medrus, ac fe fyddant angen gweithlu mwy medrus yn y dyfodol. Mae ymddangosiad technolegau newydd eisoes yn cael effaith fawr yn y farchnad swyddi ar y sgiliau sydd eu hangen ar weithlu yfory. Mae angen dull newydd o uwchsgilio er mwyn sicrhau bod y galw yn y dyfodol yn cael ei ddiwallu a bod busnesau ledled Cymru yn gallu manteisio ar y technolegau newydd hyn. Yn anffodus, y duedd ar draws Cymru yw bod llawer llai o bobl yn cymryd rhan mewn rhaglenni a fydd yn eu helpu i ychwanegu at eu sgiliau. Rhwng 2015 a 2016 cafwyd gostyngiad o fwy na 23,000 yn nifer y dysgwyr sy'n oedolion. Mae'r dirywiad hirdymor yn peri mwy o bryder hyd yn oed. Gwelodd Cymru ostyngiad o 25 y cant yn nifer yr oedolion a gymerodd ran mewn rhaglenni dysgu rhwng 2012 a 2016. Ar y llaw arall, mae Llywodraeth y DU wedi gwneud cynnydd sylweddol yn cynorthwyo'r sector preifat i roi hwb i uwchraddio sgiliau. Mae'r strategaeth ddiwydiannol ddiweddar wedi helpu i greu'r fframwaith cywir i gymell busnesau i fuddsoddi yn sylfaen sgiliau eu gweithlu. Mae strategaeth Llywodraeth y DU yn rhoi blaenoriaeth i waith y Llywodraeth gyda darparwyr cymwysterau a sefydliadau dysgu. Mae'r dull hwn o gydweithio yn sicrhau bod cyrsiau newydd yn cael eu datblygu er mwyn galluogi dysgwyr rhan-amser a dysgwyr o bell i gymryd rhan, ac mae'n apelio mwy at y rhai sydd eisoes yn y gweithlu ac yn dymuno dysgu sgiliau newydd neu wella'u sgiliau. Mae'r strategaeth yn cydnabod bod sefydliadau gwahanol hyd yma wedi nodi anghenion sgiliau yn eu meysydd eu hunain. Fodd bynnag, nid oes un sefydliad wedi cael cyfrifoldeb dros nodi tueddiadau sgiliau a fydd yn datblygu yn y dyfodol. Felly, mae Llywodraeth y DU yn gweithio tuag at un olwg gydgysylltiedig awdurdodol ar y bwlch sgiliau a wynebir gan y DU yn awr ac yn y dyfodol. Maent yn asesu newidiadau i'r costau y bydd pobl yn eu hwynebu wrth gael mynediad at ddysgu i'w gwneud yn llai brawychus. Ond yn gyntaf ac yn bennaf, mae'r strategaeth yn cydnabod bod sectorau twf uchel yn yr economi yn galw am setiau sgiliau uchel cyfatebol. Mae'n amlinellu camau i sicrhau bod cwmnïau'n gallu cyfrannu mwy tuag at gynyddu lefel sgiliau'r gweithlu drwyddo draw. Llywydd, mae angen gweledigaeth ddiwydiannol o'r fath ar Gymru er mwyn sicrhau y gallwn fanteisio i'r eithaf ar y technolegau newydd a ffyrdd o weithio a fydd yn trawsnewid y gweithle yng Nghymru. Dylem ddysgu'r byd, nid dysgu gan y byd. Ceir rhai meysydd, cysyniadau megis dysgu oedolion, parodrwydd ar gyfer dysgu, cyfeiriadedd a chymhelliant i ddysgu - mae'r rhain oll yn gymhelliant ar gyfer ein pobl ifanc a'r henoed a dynion a menywod gyda'i gilydd. Rydym yn ddwbl y grym a gallwn yn sicr drawsnewid ein heconomi, ein hiechyd a'n lles, a grybwyllwyd yn gynharach. Yn bendant, gall helpu i sicrhau bod ein pobl hŷn wedi'u haddysgu'n dda a hyrwyddo ailddysgu yn y gweithle yn y wlad hon. Diolch.