English: So, despite the declaration having been made, there is, of course, still purpose to today's debate. I understand, by the way, Llywydd, that members of the public are being denied access to the gallery to view this debate, so I am concerned at that, but maybe we can be told why that's the case at some point. Of course, we now have to make sure that we cannot end up seeing this as being some sort of headline-grabbing grandstanding from the Government. It really needs to mean real and immediate change and action to tackle climate change. Many of us were a bit disturbed by the First Minister's statement yesterday, when he said that declaring a climate emergency doesn't really represent a sharp difference in policy for the Government. Surely, the whole point of declaring a climate emergency is that everything changes. I very nearly expect something more like a civil contingency response than a business-as-usual response from this Government. We only have to look at the environment Minister's statement issued yesterday and, again, I agree with her own backbencher, who described it as a wholly inadequate response. In essence, I think, it's establishing two new committees and giving the university of Cardiff a bit more money. Well, my question to the First Minister and to the Government today is whether you're really up for this challenge. Declaring a climate emergency can't just be a rebranding of existing policies. We've seen recently published, of course, the Government's 'low carbon Wales' paper, and the BBC highlighted quite clearly that the vast majority of pledges in that document already exist in different Government departments. This has to be a game changer, and business as usual is not an option. The 'low carbon Wales' document that I mentioned - if you look at it closely, of course, a lot of the commitments start with, 'We will consult on', 'We will consider', 'We will start to explore' this, that and the other. Of course, the Government's narrative around climate change really has to fundamentally change, and the Government needs to move to action mode. So, prove to us today, Minister, that this Government, as I say, is up for the challenge. As a party, we've made it clear the kinds of initiatives that we would want to pursue in Government, from establishing a national energy company to help achieve our goal of Wales becoming self-sufficient in renewable energy, to the energy atlas, of course, the national inventory of green energy potentials so that we can start unlocking some of that potential in a way that brings benefits to our communities and our people, of course. The biggest home retrofitting programme that Wales has ever seen was outlined, our multibillion pound energy-efficiency programme, contributing to the triple bottom line of reducing emissions, creating jobs, tackling fuel poverty across Wales. I'm already running out of time, because I've been limited to four minutes, so I'll just say - [ Interruption. ] Yes, that's fine. Okay -
Welsh: Felly, er bod y datganiad wedi cael ei wneud, mae yna bwrpas o hyd i'r ddadl heddiw, wrth gwrs. Gyda llaw, Lywydd, rwy'n deall bod aelodau o'r cyhoedd wedi'u gwahardd o'r oriel rhag dod i weld y ddadl hon, felly, rwy'n poeni am hynny, ond efallai y gellir dweud wrthym pam fod hynny wedi digwydd ar ryw bwynt. Wrth gwrs, rhaid inni wneud yn siŵr yn awr na allwn yn y pen draw weld hyn fel rhyw fath o ymgais orchestol gan y Llywodraeth i ddenu'r penawdau. Mae gwir angen iddo olygu newid go iawn ac uniongyrchol, a chamau gweithredu i fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd. Roedd datganiad y Prif Weinidog ddoe yn peri ychydig o ofid i lawer ohonom, pan ddywedodd nad yw datgan argyfwng hinsawdd yn golygu gwahaniaeth mawr ym mholisi'r Llywodraeth mewn gwirionedd. Does bosibl nad holl bwynt datgan argyfwng hinsawdd yw bod popeth yn newid. Bron iawn nad wyf yn disgwyl rhywbeth tebyg i ymateb argyfwng sifil posibl yn hytrach nag ymateb busnes fel arfer gan y Llywodraeth. Nid oes ond raid inni edrych ar ddatganiad Gweinidog yr amgylchedd a gyhoeddwyd ddoe ac unwaith eto, cytunaf â'r aelod o'i meinciau cefn ei hun, a'i disgrifiodd fel ymateb cwbl annigonol. Yn y bôn, rwy'n meddwl mai'r hyn a olyga yw sefydlu dau bwyllgor newydd a rhoi ychydig mwy o arian i Brifysgol Caerdydd. Wel, fy nghwestiwn i'r Prif Weinidog ac i'r Llywodraeth heddiw yw a ydych chi o ddifrif yn mynd i allu wynebu'r her hon. Rhaid i ddatgan argyfwng hinsawdd olygu mwy nag ailfrandio polisïau presennol. Rydym wedi gweld cyhoeddi papur 'Cymru carbon isel' y Llywodraeth yn ddiweddar wrth gwrs, a nododd y BBC yn gwbl glir fod y mwyafrif helaeth o'r addewidion yn y ddogfen honno eisoes yn bodoli mewn gwahanol adrannau o'r Llywodraeth. Mae'n rhaid i hyn newid pethau'n sylfaenol, ac nid yw busnes fel arfer yn opsiwn. Mae'r ddogfen 'Cymru carbon isel' a grybwyllais - os edrychwch arni'n fanwl, wrth gwrs, mae llawer o'r ymrwymiadau'n dechrau gyda, 'Byddwn yn ymgynghori ar', 'Byddwn yn ystyried', 'Byddwn yn dechrau archwilio' hyn, llall ac arall. Wrth gwrs, mae'n rhaid i naratif y Llywodraeth ynghylch newid yn yr hinsawdd newid yn wirioneddol sylfaenol ac mae'n rhaid i'r Llywodraeth ddechrau gweithredu. Felly, profwch inni heddiw, Weinidog, fod y Llywodraeth hon, fel y dywedais, yn gallu ateb yr her. Fel plaid, rydym wedi egluro'r mathau o fentrau y byddem am fynd ar eu trywydd fel Llywodraeth, o sefydlu cwmni ynni cenedlaethol i helpu i gyflawni ein nod o sicrhau bod Cymru'n dod yn hunangynhaliol mewn ynni adnewyddadwy, i'r atlas ynni, wrth gwrs, y rhestr genedlaethol o bosibiliadau ynni gwyrdd fel y gallwn ddechrau datgloi rhywfaint o'r potensial hwnnw mewn ffordd sy'n creu manteision i'n cymunedau ac i'n pobl. Amlinellwyd y rhaglen ôl-osod cartrefi fwyaf a welodd Cymru erioed, sef ein rhaglen effeithlonrwydd ynni gwerth miliynau o bunnoedd, i gyfrannu at y llinell waelod driphlyg sef lleihau allyriadau, creu swyddi, a threchu tlodi tanwydd ledled Cymru. Rwyf eisoes yn brin o amser, gan fy mod wedi fy nghyfyngu i bedair munud, felly rwyf am ddweud - [ T orri ar draws. ] Iawn, mae hynny'n iawn. O'r gorau -