English: I'd like to thank David Melding for bringing this forward, because the Cumberlege report is such a crucial piece of evidence in trying to move medicine for women forward. I have two points I really want to make. One of the things that Cumberlege said very clearly was that the system, the big system, is not good at spotting trends in practice and outcome that give rise to safety concerns. We can look at this, we can look at maternity services at Cwm Taf - it doesn't matter, whatever it is. Now, if you had an aeroplane that fell out of the sky, they're not going to send the next plane up until they absolutely not only know what went wrong, but can ensure that it never happens again - safety record is par excellence in something like the aircraft industry. But we don't apply the same kind of principles to what we do here on the ground in the NHS, whether it's in Wales or the UK. It's that sort of drive that we must have to ensure that we follow innovation, that we give it good pre-market testing, that we follow the outcomes and we ensure it does no harm. The first thing I'd like to ask, Minister, is: can we start looking at really developing a robust system to ensure that we learn from our mistakes? We're always going to make mistakes - it happens - but we must learn from each and every one. And my last comment is - and I have to say it again: gender bias. There is such strong gender bias in the development of medicines, the trialling of medicines. You've only got to look at all the reports that are written about it, and how gender bias is shown in cardiovascular and the management of irritable bowel syndrome, even just risk bias for saying, 'We'll let this device go forward'. And we need to look at how we alter that paradigm within research. I think it's probably a question for all Governments - I'm not aiming this at the Welsh Government - but there is gender bias in the delivery and research of medicine, and we need to work our way slowly towards balancing that out. Women and children tend not to have quite the same attention to some of the details. I'm not saying it; report after report that I've read say that, and I think we need to consider that.
Welsh: Hoffwn ddiolch i David Melding am gyflwyno hyn, oherwydd mae adroddiad Cumberlege yn ddarn mor hanfodol o dystiolaeth wrth geisio symud meddygaeth i fenywod yn ei blaen. Mae gennyf ddau bwynt rwy'n awyddus iawn i'w gwneud. Un o'r pethau a ddywedodd Cumberlege yn glir iawn oedd nad yw'r system, y system fawr, yn dda am sylwi ar dueddiadau mewn ymarfer a chanlyniadau sy'n arwain at bryderon diogelwch. Gallwn edrych ar hyn, gallwn edrych ar wasanaethau mamolaeth yng Nghwm Taf - nid oes ots, beth bynnag ydyw. Nawr, pe bai gennych awyren yn disgyn o'r awyr, nid ydynt yn mynd i anfon yr awyren nesaf i fyny hyd nes y byddant nid yn unig yn gwybod beth aeth o'i le, ond hefyd yn gallu sicrhau na fydd byth yn digwydd eto - mae lefelau diogelwch yn rhagorol mewn pethau fel y diwydiant awyrennau. Ond nid ydym yn cymhwyso'r un math o egwyddorion i'r hyn a wnawn yma ar lawr gwlad yn y GIG, boed yng Nghymru neu'r DU. Rhaid inni gael y math hwnnw o ymdrech i sicrhau ein bod yn cadw llygad ar arloesedd, ein bod yn ei brofi'n dda cyn ei gyflwyno i'r farchnad, ein bod yn mynd ar drywydd y canlyniadau ac yn sicrhau nad yw'n gwneud unrhyw niwed. Y peth cyntaf yr hoffwn ei ofyn, Weinidog, yw hyn: a gawn ni ddechrau edrych ar ddatblygu system gadarn i sicrhau ein bod yn dysgu o'n camgymeriadau? Rydym bob amser yn mynd i wneud camgymeriadau - mae'n digwydd - ond rhaid inni ddysgu o bob un. A fy sylw olaf yw hwn - a rhaid i mi ei ddweud eto: gogwydd o ran rhyw. Mae gogwydd o ran rhyw mor gryf wrth ddatblygu meddyginiaethau, treialu meddyginiaethau. Nid oes ond angen i chi edrych ar yr holl adroddiadau sydd wedi'u hysgrifennu amdano, a sut y dangosir gogwydd o ran rhyw mewn triniaeth gardiofasgwlaidd a rheoli syndrom coluddyn llidus, dim ond gogwydd risg hyd yn oed i ddweud, 'Fe wnawn ni adael i'r ddyfais hon gael ei chyflwyno'. Ac mae angen i ni edrych ar sut rydym yn newid y paradeim hwnnw yn yr ymchwil. Rwy'n credu ei fod yn gwestiwn i bob Llywodraeth, mae'n debyg - nid wyf yn anelu hyn at Lywodraeth Cymru - ond ceir gogwydd o ran rhyw mewn darpariaeth ac ymchwil feddygol, ac mae angen i ni weithio ein ffordd yn araf tuag at gydbwyso hynny. Tuedda menywod a phlant i beidio â chael yr un sylw o ran rhai o'r manylion. Nid fi sy'n ei ddweud; mae adroddiad ar ôl adroddiad a ddarllenais yn dweud hynny, a chredaf fod angen inni ei ystyried.