English: Diolch, Deputy Llywydd. I'm pleased to speak in this Plenary debate for the first time in my capacity as Chair of the Children, Young People, and Education Committee. I hope to build on the work of the predecessor committee and Chair, who, throughout their five-year term, demonstrated the value of effective committee scrutiny in driving through important changes to improve the lives of children and young people in Wales. As a committee, we have not yet had the opportunity to scrutinise the children's commissioner on her annual report. We will hold that session on 18 November. As this is the current commissioner's last annual report, I'd like to thank her and her team for all their work over the past six and a half years in advocating for the rights of children and young people in Wales. I'd also like to echo the words of the children's commissioner, in her foreword to the report, to thank all those front-line workers who've supported, nurtured, cared for and educated children and young people throughout this pandemic, and, of course, to pay tribute to the nearly 700,000 children and young people in Wales who have shown resilience way beyond their years over the past 18 months. We're all aware that the United Nations Convention on the Rights of the Child underpins all the work that the commissioner does. The right for children to express their views about things that affect them, and have their opinions taken into account when decisions are made, is well understood. And, as the Minister mentioned, a very rare example of this in practice has been the 'Coronavirus and Me' surveys that the commissioner has run over the pandemic, with 44,000 children and young people contributing to them over the reporting period. And we will certainly be taking into account some of these findings as we look to devise and refine our strategic plan as a committee. It's also very reassuring to see the commissioner state that, despite the pandemic, her office were able to deliver all the pre-pandemic objectives, whilst also doing additional work that arose because of the pandemic. The report also sets out a number of recommendations across a wide range of policy areas. I'm sure that, as a committee, some of these will be areas we will explore in more detail over the coming months and years. Today, I'd like to seek some further detail from the Welsh Government on how they intend to respond to those recommendations as they relate to children in care. I'm highlighting these as they relate to clear programme for government commitments. The programme for government commits to eliminate private profit from the care of looked-after children. The commissioner calls for a road map to be brought forward by April next year to set out the timescale and action for delivering on this. Can the Minister indicate whether such a road map will be published within the timescale, and if not, why not? In the annual report, the commissioner calls for the Government to bring forward swiftly statutory entitlements and policy for care leavers as a coherent package. I welcome the commitment from the Deputy Minister in our committee last week that the Government intends to legislate in this Senedd term to ensure that every care leaver is entitled to a personal adviser up to the age of 25. Can the Minister outline today what other elements of the package of support they intend to make available to care leavers? Once again, I'd like to thank the commissioner and her team for all their hard work, detailed in the annual report. The commissioner's role as an independent champion, advocating for children's rights and well-being, has been crucial. I look forward to exploring the report in more detail with the commissioner and the committee members on 18 November. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Rwy'n falch o gael siarad yn y ddadl hon yn y Cyfarfod Llawn am y tro cyntaf yn rhinwedd fy swydd fel Cadeirydd y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg. Rwy'n gobeithio datblygu gwaith y pwyllgor a'r Cadeirydd blaenorol, a ddangosodd, drwy gydol eu cyfnod pum mlynedd, werth craffu effeithiol gan y pwyllgor wrth gyflwyno newidiadau pwysig i wella bywydau plant a phobl ifanc yng Nghymru. Fel pwyllgor, nid ydym ni wedi cael cyfle eto i graffu ar adroddiad blynyddol y comisiynydd plant. Byddwn ni'n cynnal y sesiwn honno ar 18 Tachwedd. Gan mai hwn yw adroddiad blynyddol olaf y comisiynydd presennol, hoffwn i ddiolch iddi hi a'i thîm am eu holl waith yn ystod y chwe blynedd a hanner diwethaf i eirioli dros hawliau plant a phobl ifanc yng Nghymru. Hoffwn i hefyd adleisio geiriau'r comisiynydd plant, yn ei rhagair i'r adroddiad, i ddiolch i'r holl weithwyr rheng flaen hynny sydd wedi cefnogi, meithrin, addysgu a gofalu am blant a phobl ifanc drwy gydol y pandemig hwn, ac, wrth gwrs, i dalu teyrnged i'r bron i 700,000 o blant a phobl ifanc yng Nghymru sydd wedi dangos cadernid ymhell y tu hwnt i'w hoedran yn ystod y 18 mis diwethaf. Rydym ni i gyd yn ymwybodol bod Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn yn sail i'r holl waith y mae'r comisiynydd yn ei wneud. Mae'r hawl i blant fynegi eu barn ar bethau sy'n effeithio arnyn nhw, a bod eu barn yn cael ei hystyried pan fydd penderfyniadau'n cael eu gwneud, wedi ei deall yn dda. Ac, fel y soniodd y Gweinidog, mae'r arolygon 'Coronafeirws a Fi' y mae'r comisiynydd wedi eu cynnal yn ystod y pandemig, yn enghraifft brin iawn o hyn yn ymarferol, wrth i 44,000 o blant a phobl ifanc gyfrannu atyn nhw dros y cyfnod adrodd. A byddwn ni'n sicr yn ystyried rhai o'r canfyddiadau hyn wrth i ni geisio dyfeisio a mireinio ein cynllun strategol fel pwyllgor. Mae hefyd yn galonogol iawn gweld y comisiynydd yn dweud bod ei swyddfa, er gwaethaf y pandemig, wedi gallu cyflawni'r holl amcanion a fu cyn y pandemig, gan hefyd wneud gwaith ychwanegol a gododd oherwydd y pandemig. Mae'r adroddiad hefyd yn nodi nifer o argymhellion ar draws amrywiaeth eang o feysydd polisi. Rwy'n siŵr, fel pwyllgor, y bydd rhai o'r rhain yn feysydd y byddwn ni'n eu harchwilio'n fanylach yn ystod y misoedd a'r blynyddoedd nesaf. Heddiw, hoffwn i ofyn am ragor o fanylion gan Lywodraeth Cymru am sut y mae'n bwriadu ymateb i'r argymhellion hynny sy'n ymwneud â phlant mewn gofal. Rwy'n tynnu sylw at y rhain gan eu bod yn ymwneud ag ymrwymiadau clir y rhaglen lywodraethu. Mae'r rhaglen lywodraethu yn ymrwymo i ddileu elw preifat o ofal plant sy'n derbyn gofal. Mae'r comisiynydd yn galw am gyflwyno map ffordd erbyn mis Ebrill y flwyddyn nesaf i nodi'r amserlen a'r camau gweithredu ar gyfer cyflawni hyn. A wnaiff y Gweinidog nodi a fydd map ffordd o'r fath yn cael ei gyhoeddi o fewn yr amserlen, ac os na fydd, pam? Yn yr adroddiad blynyddol, mae'r comisiynydd yn galw ar y Llywodraeth i gyflwyno yn brydlon hawliau a pholisi statudol i'r rhai sy'n gadael gofal fel pecyn cydlynol. Rwy'n croesawu ymrwymiad y Dirprwy Weinidog yn ein pwyllgor yr wythnos diwethaf fod y Llywodraeth yn bwriadu deddfu yn nhymor y Senedd hon i sicrhau bod gan bob person sy'n gadael gofal hawl i gynghorydd personol hyd at 25 oed. A wnaiff y Gweinidog amlinellu heddiw pa elfennau eraill o'r pecyn cymorth y maen nhw'n bwriadu eu darparu i'r rhai sy'n gadael gofal? Unwaith eto, hoffwn i ddiolch i'r comisiynydd a'i thîm am eu holl waith caled, sydd wedi ei nodi yn yr adroddiad blynyddol. Mae rôl y comisiynydd fel hyrwyddwr annibynnol, sy'n eirioli dros hawliau a lles plant, wedi bod yn hollbwysig. Rwy'n edrych ymlaen at archwilio'r adroddiad yn fanylach gyda'r comisiynydd ac aelodau'r pwyllgor ar 18 Tachwedd. Diolch yn fawr.