English: I welcome the debate today and I welcome Huw's position of not making political points, and I won't try to make any either. But I agree with my colleague Paul Davies on his summation of the situation, and I too am firmly of the belief that the UK Government must honour its repeated commitment to ensure that Wales does receive its share of post-EU funding. From what I'm already hearing within the Finance Committee, and we're yet to see the response, there is a clearer picture on post-European funding and clearly a misunderstanding or a different position being taken here. Clearly, clarity would be important from both sides, and that isn't there, that transparency isn't there. But I do think we've got to be careful that we don't see this as a threat constantly to devolution; this is an opportunity, and, I think, as Huw says, an opportunity for governments to work together to drive the very best for their local communities. I know as a past leader that there is an appetite for devolution to local authorities. They may not come out and say it in some areas, but any leader of a council and their cabinets who do not want to have access to the levers to make real change in their communities shouldn't be leader. They should be looking to lever in moneys to help their communities, close to communities, to help businesses and drive up opportunities. We have to recognise that there's been a significant amount of money flowing already through the various schemes - £121 million, we know, for projects to improve infrastructure in Wales through the levelling-up fund; £46 million for 165 projects through the community renewal fund; and we know £585 million of shared prosperity funding, along with the tail-off European funding, will be spent and match those opportunities that were there prior to. But, Llywydd, I wasn't going to make my contribution around just figures. I wanted to think about this debate in a slightly different way. What I think is missing from the debate is a discussion about why we still need this funding in the first place, following decades of similar investments. As part of the European Union, Wales received substantial funding via the structural funding mechanism, which was supplemented by UK Government funding, but, as we well know, this was because most of Wales fell under the 'less developed' category, which was regions below 75 per cent average EU per capita gross domestic product. And what did this fund really achieve? Yes, there are examples of good projects that have benefited communities, and yet economic development has still lagged behind, despite the various initiatives and funding streams. For example, when Objective 1 money first arrived, gross value added in the West Wales and the Valleys region was 62.1 per cent of the UK average. By 2019, it was 63.4 per cent GVA for Wales as a whole. By 2019, it was just 72.6 per cent of the UK total - [ Interruption.] Oh, sorry, Jenny - yes, please.
Welsh: Rwy'n croesawu'r ddadl heddiw ac rwy'n croesawu penderfyniad Huw i beidio â gwneud pwyntiau gwleidyddol, ac rwyf innau am geisio peidio â gwneud rhai hefyd. Ond rwy'n cytuno gyda fy nghyd-Aelod, Paul Davies, ar ei grynodeb o'r sefyllfa, ac rwyf innau hefyd yn credu'n gryf fod yn rhaid i Lywodraeth y DU anrhydeddu'r ymrwymiad a wnaed ganddi dro ar ôl tro i sicrhau bod Cymru'n cael ei chyfran o gyllid ôl-UE. O'r hyn a glywaf eisoes ar y Pwyllgor Cyllid, ac rydym eto i weld yr ymateb, ceir darlun cliriach o gyllid ôl-Ewropeaidd, ac yn amlwg, mae camddealltwriaeth neu safbwynt gwahanol yma. Yn amlwg, byddai eglurder yn bwysig o'r ddwy ochr, ac nid yw yno, nid yw'r tryloywder hwnnw yno. Ond credaf fod yn rhaid inni fod yn ofalus nad ydym yn ystyried hyn yn fygythiad cyson i ddatganoli; mae'n gyfle, a chredaf, fel y dywed Huw, ei fod yn gyfle i lywodraethau gydweithio i sicrhau'r gorau oll i'w cymunedau lleol. Fel arweinydd yn y gorffennol, gwn fod awydd i ddatganoli i awdurdodau lleol. Efallai nad ydynt yn dweud hynny'n gyhoeddus mewn rhai ardaloedd, ond ni ddylai unrhyw arweinydd cyngor a'u cabinetau nad ydynt am gael mynediad at yr ysgogiadau i wneud newid gwirioneddol yn eu cymunedau fod yn arweinydd. Dylent fod yn ceisio sicrhau arian i helpu eu cymunedau, yn agos at gymunedau, i helpu busnesau a chynyddu cyfleoedd. Mae'n rhaid inni gydnabod bod swm sylweddol o arian eisoes wedi bod yn llifo drwy'r gwahanol gynlluniau - £121 miliwn, fe wyddom, ar gyfer prosiectau i wella seilwaith yng Nghymru drwy'r gronfa ffyniant bro; £46 miliwn ar gyfer 165 o brosiectau drwy'r gronfa adfywio cymunedol; a gwyddom y bydd £585 miliwn o'r gronfa ffyniant gyffredin, ynghyd â'r cyllid Ewropeaidd sydd ar ôl, yn cael ei wario ac yn gyfwerth â'r cyfleoedd a oedd yno ynghynt. Ond Lywydd, nid oeddwn yn mynd i wneud fy nghyfraniad ar ffigurau yn unig. Roeddwn yn awyddus i feddwl am y ddadl hon mewn ffordd ychydig yn wahanol. Yr hyn sydd ar goll o'r ddadl yn fy marn i yw trafodaeth ynglŷn â pham fod angen y cyllid hwn arnom o hyd yn y lle cyntaf, yn dilyn degawdau o fuddsoddiadau tebyg. Fel rhan o'r Undeb Ewropeaidd, roedd Cymru'n cael cyllid sylweddol drwy'r mecanwaith cyllid strwythurol, a oedd yn cael ei ategu gan gyllid Llywodraeth y DU, ond fel y gwyddom yn iawn, y rheswm am hyn oedd bod y rhan fwyaf o Gymru yn y categori 'llai datblygedig', sef rhanbarthau â chynnyrch domestig gros y pen cyfartalog o lai na 75 y cant o'r cyfartaledd ar gyfer yr UE. A beth gyflawnodd y gronfa hon mewn gwirionedd? Oes, mae enghreifftiau o brosiectau da sydd wedi bod o fudd i gymunedau, ond mae datblygiad economaidd yn dal i fod ar ei hôl hi, er gwaethaf y gwahanol fentrau a ffrydiau cyllido. Er enghraifft, pan gyrhaeddodd arian Amcan 1 yn gyntaf, roedd gwerth ychwanegol gros yn rhanbarth Gorllewin Cymru a'r Cymoedd yn 62.1 y cant o gyfartaledd y DU. Erbyn 2019, roedd yn 63.4 y cant o'r gwerth ychwanegol gros ar gyfer Cymru gyfan. Erbyn 2019, roedd yn 72.6 y cant yn unig o gyfanswm y DU - [ Torri ar draws.] O, mae'n ddrwg gennyf, Jenny - ie, os gwelwch yn dda.