techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you, Minister. It's not purely anecdotal, there are given clear examples of these businesses, predominantly London-based businesses, buying Welsh agricultural land for green-washing afforestation, which does play into the hands of the need for increasing our food security here. And yesterday, your colleague the First Minister made some interesting comments about the forthcoming agriculture Bill, particularly around its content and your future ambitions for this important industry. We were pleased on these benches that the further delay to the agriculture Bill is down to you and your team looking at it again, given the horrific conflict in Ukraine and its impact on food security. However, on multiple occasions, you've consistently told these benches that the production of food is not a public good, because, as you've said, food is a marketable commodity, and therefore, by Welsh Government standards, falls outside the remit of this important classification. Can you help me better understand, then, Minister, that if this is the policy of the Welsh Government, to not support something with a marketable value, then why do early suggestions show that the agriculture Bill will see Welsh Government support carbon sequestration despite there being a fast-growing carbon capture market? Doesn't this fly in the face of the 'public money for public goods' mantra of this Labour Government?
Welsh: Diolch, Weinidog. Mae'n fwy nag anecdotaidd yn unig, ceir enghreifftiau clir o'r busnesau hyn, busnesau sydd wedi'u lleoli yn Llundain yn bennaf, yn prynu tir amaethyddol Cymru ar gyfer coedwigaeth wyrddgalchu, sy'n cynyddu'r angen i wella diogeledd bwyd yma. A ddoe, gwnaeth eich cyd-Aelod, y Prif Weinidog, sylwadau diddorol am y Bil amaethyddiaeth (Cymru) sydd ar y gorwel, yn enwedig am ei gynnwys a'ch uchelgeisiau ar gyfer y diwydiant pwysig hwn yn y dyfodol. Roeddem yn falch ar y meinciau hyn fod yr oedi pellach i'r Bil amaethyddiaeth yn deillio o'r ffaith eich bod chi a'ch tîm yn edrych arno eto, gan ystyried y gwrthdaro erchyll yn Wcráin a'i effaith ar ddiogeledd bwyd. Fodd bynnag, ar sawl achlysur, rydych wedi dweud yn gyson wrth y meinciau hyn nad yw cynhyrchu bwyd yn nwydd cyhoeddus, oherwydd, fel y dywedoch chi, mae bwyd yn nwydd gwerthadwy, ac felly, yn ôl safonau Llywodraeth Cymru, mae y tu allan i gylch gorchwyl y dosbarthiad pwysig hwn. A allwch chi fy helpu i ddeall yn well felly, Weinidog, os mai dyma yw polisi Llywodraeth Cymru, sef peidio â chefnogi rhywbeth sydd â gwerth gwerthadwy, pam y mae awgrymiadau cynnar yn dangos y bydd y Bil amaethyddiaeth yn gweld Llywodraeth Cymru yn cefnogi atafaelu carbon er bod marchnad dal carbon yn bodoli sy'n tyfu'n gyflym? Onid yw hyn yn mynd yn groes i fantra 'arian cyhoeddus am nwyddau cyhoeddus' y Llywodraeth Lafur hon?
English: Thank you very much, Llywydd. I want to focus on Sam Kurtz's first question, if I may.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd. Dwi am barhau â chwestiwn cyntaf Sam Kurtz, os caf i.
English: Official figures on the Welsh fleet landings suggest that the Welsh fishing fleet is now at a dangerously low ebb, and if the current trajectory continues, it's in danger of disappearing soon. Overall, Welsh vessel landings have fallen from a high of 11,300 in 2017 to nearly a quarter of that, just over 3,000 last year. That's a huge drop of nearly 75 per cent in the number of Welsh vessel landings. Indeed, when compared to landings of the other nations of the UK, Wales's fleet landings for all species is a tiny fraction of landings in Scotland - a mere 1 per cent of Scottish landings. We're in danger of losing a sector culturally and economically important in rural Wales. So, we need a clear plan in order to ensure a viable future for the industry. Unfortunately, it doesn't look like there is one currently, let alone a co-produced plan with the industry. The Wales marine and fisheries advisory group has been under review since the end of 2020. And while, from your answer earlier, we understand that you had an unofficial meeting recently, no formal fisheries stakeholder engagement has taken place since 11 March 2021, over a year ago. Given that the joint fisheries statement and development of fisheries management plans are moving at pace, when do you expect to announce the details of the new enhanced engagement structure in Wales, and when do you expect the first meeting to take place?
Welsh: Mae ffigurau swyddogol ar laniadau fflyd Cymru yn awgrymu bod fflyd bysgota Cymru bellach ar drai peryglus o isel, ac os bydd y trywydd presennol yn parhau, mae mewn perygl o ddiflannu'n fuan. Yn gyffredinol, mae glaniadau cychod o Gymru wedi gostwng o uchafbwynt o 11,300 yn 2017 i bron i chwarter hynny, ychydig dros 3,000 y llynedd. Mae hwnnw'n ostyngiad enfawr o bron i 75 y cant yn nifer y cychod o Gymru sy'n cael eu glanio. Yn wir, o'i gymharu â glaniadau gwledydd eraill y DU, mae glaniadau fflyd Cymru ar gyfer pob rhywogaeth yn gyfran fach iawn o'r glaniadau yn yr Alban - dim ond 1 y cant o laniadau'r Alban. Rydym mewn perygl o golli sector sy'n bwysig yn ddiwylliannol ac yn economaidd yng nghefn gwlad Cymru. Felly, mae angen cynllun clir arnom er mwyn sicrhau dyfodol hyfyw i'r diwydiant. Yn anffodus, nid yw'n ymddangos bod gennym un ar hyn o bryd, heb sôn am gynllun sydd wedi'i gydgynhyrchu gyda'r diwydiant. Mae grŵp cynghori Cymru ar y môr a physgodfeydd wedi bod yn cael ei adolygu ers diwedd 2020. Ac er ein bod, o'ch ateb yn gynharach, yn deall ichi gael cyfarfod answyddogol yn ddiweddar, nid oes unrhyw ymgysylltiad ffurfiol â rhanddeiliaid pysgodfeydd wedi digwydd ers 11 Mawrth 2021, dros flwyddyn yn ôl. O ystyried bod y cyd-ddatganiad pysgodfeydd a datblygiad cynlluniau rheoli pysgodfeydd yn symud yn gyflym, pryd y disgwyliwch gyhoeddi manylion y strwythur ymgysylltu newydd a gwell yng Nghymru, a phryd y disgwyliwch i'r cyfarfod cyntaf gael ei gynnal?
English: Thank you. I quite agree with what you're saying about the Welsh fishing industry, and our concerns about it, and it is so important for our coastal communities. They were two formal meetings I held, actually. Sorry, I didn't answer the question about the March meeting, and I wasn't aware it had been cancelled - I thought officials had met. And those meetings will continue, and I'm due to meet with the stakeholders again - I think it's next month, May. In relation to the Wales marine and fisheries advisory group, as you say, I took the opportunity - it was following the end of the tenure of the previous chair, who I think had been in post for about 10 years - to review the group. And I did conclude that we do need to move to a different approach, going forward, and not expect one sole group to undertake all that we did expect of that one group. So, I will be announcing what we're going to do in relation to stakeholder engagement, probably before the end of this term that we're in now, before the summer.
Welsh: Diolch. Rwy'n cytuno yn llwyr â'r hyn yr ydych yn ei ddweud am y diwydiant pysgota yng Nghymru, a'n pryderon yn ei gylch, ac mae mor bwysig i'n cymunedau arfordirol. Dau gyfarfod ffurfiol a gynhaliais, a dweud y gwir. Mae'n ddrwg gennyf, nid atebais y cwestiwn am y cyfarfod ym mis Mawrth, ac nid oeddwn yn ymwybodol ei fod wedi'i ganslo - roeddwn yn meddwl bod swyddogion wedi cyfarfod. A bydd y cyfarfodydd hynny'n parhau, ac rwyf i fod i gwrdd â'r rhanddeiliaid eto - fis nesaf, rwy'n credu, sef mis Mai. Mewn perthynas â grŵp cynghori Cymru ar y môr a physgodfeydd, fel y dywedwch, manteisiais ar y cyfle - roedd yn dilyn diwedd cyfnod y cadeirydd blaenorol, a oedd wedi bod yn ei swydd ers tua 10 mlynedd rwy'n meddwl - i adolygu'r grŵp. A deuthum i'r casgliad fod angen inni symud at ddull gwahanol o weithredu, wrth symud ymlaen, a pheidio â disgwyl i un grŵp unigol wneud popeth yr oeddem yn ei ddisgwyl gan yr un grŵp hwnnw. Felly byddaf yn cyhoeddi'r hyn yr ydym yn mynd i'w wneud mewn perthynas ag ymgysylltu â rhanddeiliaid, cyn diwedd y tymor yr ydym ynddo yn awr mae'n debyg, cyn yr haf.
English: Thank you very much, Minister. I'm sure that response will give hope to some in the sector at least.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Gweinidog. Dwi'n siŵr y bydd yr ateb yna yn rhoi gobaith o leiaf i rai yn y sector.
English: As we know, the sector is integral for our food security. As we've noted, it has huge potential. However, like other sectors, it too is suffering the consequences of the multiple crises facing society today. The fishing fleet is having to make fewer trips per week, or have to focus on the near shore as they have to regularly maintain set gear in the hope of enough catch to cover the costs. All ancillaries have also risen in cost dramatically - steel, ropes, nets and bait, for example. Energy costs for storing fish and shellfish is also a significant issue. Direct sales have been affected due to the implications of the rising cost of living, resulting in restaurants cancelling, or at best significantly reducing standing orders. Packaging and transport courier costs are also impacting the sector, as these increased costs cannot be passed on to the consumer without reducing consumer demand further. The EU is making provisions with an European maritime, fisheries and aquaculture fund programme to support the EU fishing fleet, together with an EU temporary crisis framework that sets out a much broader package of financial support for member states. Northern Ireland is due to make statements on a support package for the Northern Irish fishing fleet soon, and a joint appeal, co-signed by the UK national fishing organisation, has also been made to the UK fisheries Minister. So, Minister, what support is the Welsh Government providing to the Welsh fishing fleet to ensure it survives this current crisis?
Welsh: Fel y gwyddom, mae'r sector yn hanfodol ar gyfer ein diogeledd bwyd. Fel y nodwyd gennym, mae ganddo botensial aruthrol. Fodd bynnag, fel sectorau eraill, mae'r sector hwn hefyd yn dioddef canlyniadau'r amryfal argyfyngau sy'n wynebu cymdeithas heddiw. Mae'r fflyd bysgota yn gorfod gwneud llai o deithiau yr wythnos, neu'n gorfod canolbwyntio ar yr ardal yn agos at y lan gan fod yn rhaid iddynt osod offer pysgota yn rheolaidd yn y gobaith o ddal digon i dalu'r costau. Mae cost yr holl offer atodol hefyd wedi codi'n aruthrol - dur, rhaffau, rhwydi ac abwyd, er enghraifft. Mae costau ynni ar gyfer storio pysgod a physgod cregyn hefyd yn broblem sylweddol. Mae gwerthiannau uniongyrchol wedi'u heffeithio oherwydd goblygiadau costau byw cynyddol, sydd wedi arwain at fwytai'n canslo, neu ar y gorau, yn lleihau archebion sefydlog yn sylweddol. Mae costau pecynnu a chludiant hefyd yn effeithio ar y sector, gan na ellir trosglwyddo'r costau uwch hyn i'r cwsmer heb leihau galw cwsmeriaid ymhellach. Mae'r UE yn gwneud darpariaethau gyda rhaglen cronfa'r môr, pysgodfeydd a dyframaethu Ewropeaidd i gefnogi fflyd bysgota'r UE, ynghyd â fframwaith argyfwng dros dro yr UE sy'n nodi pecyn llawer ehangach o gymorth ariannol i aelod-wladwriaethau. Mae disgwyl i Ogledd Iwerddon wneud datganiadau ar becyn cymorth ar gyfer fflyd bysgota Gogledd Iwerddon yn fuan, ac mae apêl ar y cyd, wedi'i chyd-lofnodi gan sefydliad pysgota cenedlaethol y DU, hefyd wedi'i gwneud i Weinidog pysgodfeydd y DU. Felly, Weinidog, pa gymorth y mae Llywodraeth Cymru yn ei roi i fflyd bysgota Cymru i sicrhau ei bod yn goroesi'r argyfwng presennol hwn?
English: Thank you. Well, you mentioned the marine and fisheries future funding replacement, and the proposals for all four countries are currently under development. Officials have embarked on further engagement with our stakeholders to ensure co-production of the scheme, which will support various commitments that we already have in our new programme for government. The investment through the EMFAF replacement scheme will contribute to the Welsh national marine plan, the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, as well as the principles and commitments of the JFS, which you'll be aware of, the joint fisheries statement, and fisheries management plans. The UK spending review and budget allocated £6.2 million over the next three financial years to the Welsh Government for marine and fisheries, and that will enable us to make a very positive change to that sector, working with the stakeholders.
Welsh: Diolch. Wel, fe sonioch chi am yr arian yn lle cyllid morol a physgodfeydd yn y dyfodol, ac mae'r cynigion ar gyfer pob un o'r pedair gwlad yn cael eu datblygu ar hyn o bryd. Ac mae swyddogion wedi dechrau ymgysylltu ymhellach â'n rhanddeiliaid i sicrhau bod y cynllun yn cael ei gydgynhyrchu, gan gefnogi amryw o ymrwymiadau sydd gennym eisoes yn ein rhaglen lywodraethu newydd. Bydd y buddsoddiad drwy gynllun newydd cronfa'r môr a physgodfeydd Ewrop yn cyfrannu at gynllun morol cenedlaethol Cymru, Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, yn ogystal ag egwyddorion ac ymrwymiadau'r cyd-ddatganiad pysgodfeydd, y byddwch yn ymwybodol ohonynt, a chynlluniau rheoli pysgodfeydd. Dyrannodd adolygiad o wariant a chyllideb y DU £6.2 miliwn dros y tair blynedd ariannol nesaf i Lywodraeth Cymru ar gyfer y môr a physgodfeydd, a bydd hynny'n ein galluogi i wneud newid cadarnhaol iawn i'r sector hwnnw, gan weithio gyda'r rhanddeiliaid.
English: Llywydd, I understand that you've given your permission for questions 3 and 5 to be grouped.
Welsh: Lywydd, rwy'n deall eich bod wedi rhoi eich caniatâd i gwestiynau 3 a 5 gael eu grwpio.
English: The Welsh Government has been working closely with the UK Government departments on the Animal Welfare (Kept Animals) Bill. The Bill intends to introduce a series of measures that will discourage the illegal importation of dogs before they reach Welsh ports, measures that have been designed following close consultation with agencies and stakeholders.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio'n agos gydag adrannau Llywodraeth y DU ar y Bil Lles Anifeiliaid (Anifeiliaid a Gedwir). Mae'r Bil yn bwriadu cyflwyno cyfres o fesurau a fydd yn anghymell mewnforio cŵn yn anghyfreithlon cyn iddynt gyrraedd porthladdoedd Cymru, mesurau sydd wedi'u cynllunio ar ôl ymgynghori agos ag asiantaethau a rhanddeiliaid.
English: Thank you so much, Minister. The UK Conservative Government is seeking views from the public and industry on plans to safeguard the welfare of imported puppies and dogs. The Dogs Trust points out that, currently, only, and I quote, 'a "document and identity" check on imported pets is required by the rules of PETS, this is conducted by ferry and Eurotunnel staff with no expertise in animal welfare. This does not include a requirement to visualise the imported pet.' Do you agree, Minister, that legislation must introduce a visual check of all animals entering the country via the pet travel scheme, and that the focus of enforcement for the pet travel legislation must be shifted from carriers to Government agencies, with a requrirement for there to be sufficient out-of-hours and weekend cover at ports by these agencies? Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Weinidog. Mae Llywodraeth Geidwadol y DU yn ceisio barn y cyhoedd a diwydiant ar gynlluniau i ddiogelu lles cŵn a chŵn bach sy'n cael eu mewnforio. Mae'r Dogs Trust yn nodi, ar hyn o bryd, ac rwy'n dyfynnu: 'dim ond gwiriad "dogfen ac adnabod" anifeiliaid anwes a fewnforir sy'n ofynnol yn ôl rheolau PETS, a gwneir hyn gan staff fferi ac Eurotunnel nad oes ganddynt unrhyw arbenigedd mewn lles anifeiliaid. Nid yw hyn yn cynnwys gofyniad i dynnu llun yr anifail anwes a fewnforir.' Weinidog, a ydych yn cytuno bod rhaid i ddeddfwriaeth gyflwyno gwiriad gweledol o'r holl anifeiliaid sy'n dod i mewn i'r wlad drwy'r cynllun teithio anifeiliaid anwes, a bod yn rhaid i ffocws gorfodi ar gyfer y ddeddfwriaeth teithio anifeiliaid anwes newid o'r cludwyr i asiantaethau'r Llywodraeth, a'i bod yn ofynnol i'r asiantaethau hyn gael digon o staff mewn porthladdoedd y tu allan i oriau ac ar benwythnosau? Diolch.
English: I certainly think the UK Government's plan to tackle puppy smuggling doesn't go far enough. I think it will leave the door open for organised criminals to continue to profit from this vile practice. At the moment, as you infer, there's no requirement for ferry or for Eurotunnel staff to see the dogs that are being imported. The Government's got to introduce, I think, visual checks at the border, because I really don't think, without those checks, we'd have any chance of ending this cruel trade.
Welsh: Rwy'n sicr yn meddwl nad yw cynllun Llywodraeth y DU i fynd i'r afael â smyglo cŵn bach yn mynd yn ddigon pell. Rwy'n meddwl y bydd yn gadael y drws ar agor i droseddwyr cyfundrefnol barhau i elwa o'r arfer ffiaidd hwn. Ar hyn o bryd, fel y nodwch, nid oes angen i staff fferi na staff Eurotunnel weld y cŵn sy'n cael eu mewnforio. Mae'n rhaid i'r Llywodraeth gyflwyno gwiriadau gweledol, rwy'n meddwl, ar y ffin, oherwydd heb y gwiriadau hynny, nid wyf yn meddwl y byddai gennym unrhyw obaith o ddod â'r fasnach greulon hon i ben.
English: Thank you. The Member raises a very important point. You'll be aware of legislation I brought in at the tail end of last year to ensure that people really think about where they buy their puppies and kittens from, or any dog, to make sure that they meet with the breeder and they see that the breeder is a legal one. We're working very closely with local authorities around the enforcement of this. At the moment, my officials are working closely with both the UK Government and the Scottish Government on changes to commercial imports of pet animals, and the aim of that is to deliver it within the new kept animals Bill. One thing we want to see is the minimum age of imported dogs increased - so, to go from 15 weeks to six months. We want to ban the importation of dogs with non-exempted mutilations, prohibit the importation and non-commercial movement of a bitch that is more than 42 days pregnant - provisions that are to be supported by a really robust enforcement system. As I say, we're now in the third year of a three-year programme, working with our local authorities to ensure that enforcement is far more robust, and that does include both civil and criminal sanctions.
Welsh: Diolch. Mae'r Aelod yn codi pwynt pwysig iawn. Fe fyddwch yn ymwybodol o ddeddfwriaeth a gyflwynwyd gennyf ddiwedd y llynedd i sicrhau bod pobl yn meddwl o ddifrif ynglŷn â ble y maent yn prynu eu cŵn bach a'u cathod bach, neu unrhyw gi, i wneud yn siŵr eu bod yn cwrdd â'r bridiwr a'u bod yn gweld bod y bridiwr yn un cyfreithlon. Rydym yn gweithio'n agos iawn gydag awdurdodau lleol ar orfodi hyn. Ar hyn o bryd, mae fy swyddogion yn gweithio'n agos gyda Llywodraeth y DU a Llywodraeth yr Alban ar newidiadau i fewnforion anifeiliaid anwes masnachol, a'r nod yw cyflawni hynny o fewn y Bil anifeiliaid a gedwir newydd. Un peth yr ydym am ei weld yw isafswm oedran cŵn a fewnforir yn codi - felly, i fynd o 15 wythnos i chwe mis. Rydym eisiau gwahardd mewnforio cŵn ag anffurfiadau sydd heb eu heithrio, gwahardd mewnforio a symud anfasnachol geist sy'n dorrog ers mwy na 42 diwrnod - darpariaethau sydd i'w cefnogi gan system orfodi wirioneddol gadarn. Fel y dywedaf, rydym bellach yn nhrydedd flwyddyn rhaglen tair blynedd, yn gweithio gyda'n hawdurdodau lleol i sicrhau bod y drefn orfodi yn llawer mwy cadarn, ac mae hynny'n cynnwys sancsiynau sifil a throseddol.
English: Whilst we can make regulations about the buying and selling of dogs, unless there is a paper trail - or more correctly today, an electronic trail - it will always be open to abuse. Does the Minister agree with me that a good first step would be to bring back dog licences and keep a record of dogs, their buyers and their sellers?
Welsh: Er y gallwn wneud rheoliadau ynghylch prynu a gwerthu cŵn, oni bai bod trywydd papur - neu'n fwy cywir heddiw, trywydd electronig - bydd hynny bob amser yn agored i gamfanteisio. A yw'r Gweinidog yn cytuno â mi mai cam cyntaf da fyddai dod â thrwyddedau cŵn yn ôl a chadw cofnod o gŵn, eu prynwyr a'u gwerthwyr?
English: You and I are both old enough, Mike, to remember dog licences. I think there are quite a few people in the Chamber who probably don't remember them. I remember, when I first came into post, asking why we wouldn't have dog licences back. But I have been persuaded that there are a lot more things that we can do. There are more important and more worthwhile things to make sure that we have a better system - so, compulsory microchipping, for instance; the border controls that we have on imports, and you've just heard me say in previous answers how we can improve that; regulation on the sales of puppies and kittens that we introduced last year, which I know you were very keen to see brought forward; and those enhancements to strengthen enforcement within our local authorities. Dog licensing was actually abolished in 1988, and I did think, when I looked back at the system and the briefing I had, it was probably quite unmanageable and it was very expensive. So, I do hope that the range of measures that we have brought in do increase the traceability of dogs and puppies, particularly the ones I outlined.
Welsh: Rydych chi a minnau'n ddigon hen, Mike, i gofio trwyddedau cŵn. Rwy'n meddwl bod cryn dipyn o bobl yn y Siambr na fyddent yn eu cofio yn ôl pob tebyg. Pan ddeuthum i'r swydd gyntaf, rwy'n cofio gofyn pam na allem gael trwyddedau cŵn yn eu holau. Ond rwyf wedi cael fy mherswadio bod llawer mwy o bethau y gallwn eu gwneud. Gellir gwneud pethau pwysicach a mwy gwerth chweil i sicrhau bod gennym system well - felly, gosod microsglodion gorfodol, er enghraifft; y rheoli ffiniau sydd gennym ar fewnforion, ac rydych newydd fy nghlywed yn dweud mewn atebion blaenorol sut y gallwn wella hynny; rheoleiddio gwerthu cŵn bach a chathod bach a gyflwynwyd gennym y llynedd, a gwn eich bod yn awyddus iawn i weld hynny'n cael ei gyflwyno; a'r gwelliannau i gryfhau'r drefn orfodi yn ein hawdurdodau lleol. Diddymwyd trwyddedu cŵn ym 1988, a phan edrychais yn ôl ar y system a'r briff a gefais, roeddwn o'r farn ei bod yn eithaf anhylaw ac roedd yn ddrud iawn. Felly, rwy'n gobeithio y bydd yr ystod o fesurau a gyflwynwyd gennym yn cynyddu'r gallu i olrhain cŵn a chŵn bach, yn enwedig y rhai a amlinellais.
English: We acknowledge the issue raised in relation to costs associated with responsible pet ownership for those on low incomes. Officials regularly discuss this issue with our third sector partners, both to monitor the situation and see if more can be done to publicise the support they offer.
Welsh: Rydym yn cydnabod y mater a godwyd mewn perthynas â chostau sy'n gysylltiedig â pherchnogaeth gyfrifol ar anifeiliaid anwes i'r rhai ar incwm isel. Mae swyddogion yn trafod y mater hwn yn rheolaidd gyda'n partneriaid yn y trydydd sector, er mwyn monitro'r sefyllfa a gweld a ellir gwneud mwy i roi cyhoeddusrwydd i'r cymorth y maent yn ei gynnig.