techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Minister, small business is the backbone of our economy and needs a low tax, red-tape-free environment in order to thrive. However, the biggest barrier to growth currently is poor infrastructure. According to the Federation of Small Businesses, a majority of businesses in Wales have found they're affected by Government making decisions on infrastructure. It's not just the Government's failure to deliver the promised M4 relief road, but it's the state of the road network and poor public transport links. So, Minister, how does your Government plan to address the FSB's concerns over the next 12 months?
Welsh: Weinidog, busnesau bach yw asgwrn cefn ein heconomi, ac mae arnynt angen amgylchedd treth isel heb fiwrocratiaeth i allu ffynnu. Fodd bynnag, y rhwystr mwyaf i dwf ar hyn o bryd yw seilwaith gwael. Yn ôl y Ffederasiwn Busnesau Bach, mae'r mwyafrif o fusnesau Cymru wedi cael eu heffeithio o ganlyniad i'r Llywodraeth yn gwneud penderfyniadau ynglŷn â seilwaith. Mae'n ymwneud nid yn unig â methiant y Llywodraeth i ddarparu ffordd liniaru'r M4 fel yr addawyd, ond â chyflwr y rhwydwaith ffyrdd, a chysylltiadau trafnidiaeth gyhoeddus gwael. Felly, Weinidog, sut y mae eich Llywodraeth yn bwriadu mynd i'r afael â phryderon y Ffederasiwn Busnesau Bach dros y 12 mis nesaf?
English: Well, the FSB report, I think, was incredibly helpful and we'll be considering it very carefully. I would say, in terms of ambitious programmes for infrastructure, the £5 billion rail franchise, the transformational south Wales metro, the north Wales metro, which is making great strides, the development of a south-west Wales metro as well, all demonstrate that this Welsh Government has huge ambition for public transport and the infrastructure that's required to underpin it.
Welsh: Wel, credaf fod adroddiad y Ffederasiwn Busnesau Bach yn hynod ddefnyddiol a byddwn yn ei ystyried yn ofalus iawn. O ran rhaglenni uchelgeisiol ar gyfer seilwaith, buaswn yn dweud bod y fasnachfraint reilffyrdd gwerth £5 biliwn, metro trawsnewidiol de Cymru, metro gogledd Cymru, sy'n gwneud cryn dipyn o gynnydd, datblygu metro de-orllewin Cymru hefyd, i gyd yn dangos bod gan Lywodraeth Cymru uchelgais enfawr ar gyfer trafnidiaeth gyhoeddus a'r seilwaith sydd ei angen yn sail i hynny.
English: Wales has a reliable - [ Interruption.] Wales has a reliable rail service. However, that service is not without faults, and that is something that Transport for Wales have admitted to. I think if we look at, historically, the problems associated with underinvestment by the UK Government, we'll understand that the lack of decent signalling and the lack of major infrastructure improvements have contributed to a lack of reliability not just today but in many years previous.
Welsh: Mae gan Gymru wasanaeth - [ Torri ar draws.] Mae gan Gymru wasanaeth rheilffyrdd dibynadwy. Fodd bynnag, nid yw'r gwasanaeth hwnnw heb ei feiau, ac mae hynny'n rhywbeth y mae Trafnidiaeth Cymru wedi'i gyfaddef. Os edrychwn, yn hanesyddol, ar y problemau sy'n gysylltiedig â thanfuddsoddi gan Lywodraeth y DU, credaf y byddwn yn deall bod y diffyg signalau addas a'r diffyg gwelliannau seilwaith mawr wedi cyfrannu at ddiffyg dibynadwyedd, nid yn unig heddiw ond ers blynyddoedd lawer.
English: Minister, there'll be many people across Wales who will not agree with you that we have a reliable rail service. You have great aspirations, which I would welcome and agree with, but passengers want to know when they can expect a rail service that is reliable now. Passengers want to see improvements now, not just in the future. But this is what you told the people of Wales last year, and I'm quoting you here, 'Let me be absolutely clear: in the coming months and years, we will deliver groundbreaking transformation of transport across the country'. I'm sure that you will agree that we are not seeing that transformation and we're not seeing an acceptable level of service. This summer, we saw an unacceptable level of delays, cancellations, short-form trains. On the Cambrian line, which serves my own constituency, only 61 per cent of trains arrived on time between June and July, with many others being cancelled. There is a shortage of drivers, resulting in further cancellations, and, according to Transport for Wales's own website, 2019 was going to see an increased capacity on the Valleys lines. However, according to their own statistics, only 81 per cent of trains arrived on time between June and July. Is this the groundbreaking transformation that you had in mind?
Welsh: Weinidog, bydd llawer o bobl ledled Cymru yn anghytuno â chi fod gennym wasanaeth rheilffyrdd dibynadwy. Mae gennych ddyheadau gwych y buaswn yn eu croesawu ac yn cytuno â hwy, ond mae teithwyr am wybod pryd y gallant ddisgwyl gwasanaeth rheilffyrdd sy'n ddibynadwy yn awr. Mae teithwyr am weld gwelliannau yn awr, nid yn y dyfodol yn unig. Ond dyma a ddywedoch wrth bobl Cymru y llynedd, ac rwy'n eich dyfynnu chi: Gadewch i mi fod yn gwbl glir: dros y misoedd a'r blynyddoedd nesaf, byddwn yn cyflawni trawsnewid arloesol ym maes trafnidiaeth ledled y wlad. Rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno nad ydym yn gweld y trawsnewid hwnnw ac nad ydym yn gweld lefel dderbyniol o wasanaeth. Yr haf hwn, cawsom lefel annerbyniol o oedi, canslo, trenau rhy fach. Ar reilffordd y Cambrian, sy'n gwasanaethu fy etholaeth i, 61 y cant o drenau yn unig a gyrhaeddodd ar amser rhwng mis Mehefin a mis Gorffennaf, gyda llawer o rai eraill wedi cael eu canslo. Mae prinder gyrwyr yn arwain at ganslo rhagor o drenau, ac yn ôl gwefan Trafnidiaeth Cymru ei hun, roedd capasiti rheilffyrdd y Cymoedd i fod i gynyddu yn 2019. Fodd bynnag, yn ôl eu hystadegau eu hunain, 81 y cant o drenau yn unig a gyrhaeddodd ar amser rhwng mis Mehefin a mis Gorffennaf. Ai hwn yw'r trawsnewid arloesol a oedd gennych mewn golwg?
English: Well, thank you, Minister. You've referred to the Cambrian line. Well, trains are being pulled off the Cambrian line to be used in other parts of Wales. That isn't the responsibility of Network Rail; that's the responsibility of Transport for Wales and yourself. Now, last autumn, we saw huge disruption across the rail network, and we saw at one point the fleet reduced from 127 trains to just 86. Now, we know that we expect autumn weather every year in the way it comes to us, but I would have thought that our rail services would have been reliable enough during the warm and dry period this summer, which hasn't been the case. So, that does bring, of course, the concern for where passengers are going to be left this autumn. So, considering the appalling delays and cancellations over the summer, can you assure the people of Wales, and commuters, that this autumn will not be anywhere near the level of disruption that they saw last year?
Welsh: Wel, diolch, Weinidog. Rydych wedi cyfeirio at reilffordd y Cambrian. Wel, mae trenau'n cael eu tynnu oddi ar reilffordd y Cambrian i'w defnyddio mewn rhannau eraill o Gymru. Nid cyfrifoldeb Network Rail yw hynny; eich cyfrifoldeb chi a Trafnidiaeth Cymru ydyw. Nawr, yn yr hydref y llynedd, gwelsom gryn dipyn o darfu ar rwydwaith y rheilffyrdd, ac ar un adeg, gwelsom y fflyd yn lleihau o 127 o drenau i 86 trên yn unig. Nawr, gwyddom ein bod yn disgwyl tywydd hydrefol bob blwyddyn yn y ffordd y daw, ond buaswn wedi disgwyl i'n gwasanaethau rheilffyrdd fod yn ddigon dibynadwy yn ystod cyfnod cynnes a sych yr haf eleni, ac ni ddigwyddodd hynny. Felly, mae hynny, wrth gwrs, yn peri pryder ynghylch sefyllfa'r teithwyr yr hydref hwn. Felly, o ystyried yr achosion gwarthus o oedi a chanslo dros yr haf, a allwch roi sicrwydd i bobl Cymru, a chymudwyr, na fydd lefel y tarfu yr hydref hwn yn agos i'r hyn a welsant y llynedd?
English: Can I thank Russell George for giving me an opportunity to address this very serious issue? If we go back to the autumn of last year, we'll all recall that there was a very serious problem with what are called 'wheel flats' caused by the lack of wheel-slide protection on trains. It was a unique problem for the rolling stock fleet that we adopted from Arriva Trains Wales. Now, the Member identifies, rightly, that trains were withdrawn from the Cambrian line and many other lines over the summer holiday period, in order to have wheel-slide protection kits fitted to them. Scores of trains over the summer had wheel-slide protection kits applied to them as part of our £40 million upgrade of the existing fleet, which will be in operation while we await the new trains, which will be delivered from 2022 onward. So, I'm pleased to be able to say to Members today that those trains that were not fitted with wheel-slide protection kits last year, which were not operating as a consequence of that or which did suffer from wheel slide, now have that vital kit applied to them.
Welsh: A gaf fi ddiolch i Russell George am roi cyfle imi sôn am y mater difrifol iawn hwn? Os meddyliwn am hydref y llynedd, bydd pob un ohonom yn cofio'r broblem ddifrifol iawn gyda'r hyn a elwir yn 'fannau fflat ar olwynion' a achoswyd gan ddiffyg amddiffyniadau ar drenau i atal olwynion rhag llithro. Roedd yn broblem unigryw i'r fflyd o gerbydau a etifeddwyd gennym gan Arriva Trains Wales. Nawr, mae'r Aelod yn llygad ei le wrth nodi bod trenau wedi'u tynnu oddi ar reilffordd y Cambrian a llawer o reilffyrdd eraill dros gyfnod gwyliau'r haf, er mwyn gosod citiau amddiffyniadau i atal olwynion rhag llithro. Gosodwyd citiau amddiffyniadau i atal olwynion rhag llithro ar lu o drenau dros yr haf fel rhan o'n hymdrech gwerth £40 miliwn i uwchraddio'r fflyd bresennol, a fydd yn weithredol wrth i ni aros am y trenau newydd, a fydd yn cael eu cyflenwi o 2022 ymlaen. Felly, rwy'n falch o allu dweud wrth yr Aelodau heddiw fod y trenau hynny nad oedd ganddynt amddiffyniadau i atal olwynion rhag llithro y llynedd, ac nad oeddent yn weithredol o ganlyniad i hynny, neu drenau â mannau fflat ar eu holwynion, bellach wedi cael y cit hanfodol hwnnw wedi'i osod.
English: Thank you very much, Llywydd. Will the Minister outline the Welsh Government's preparations for industry 4.0?
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd. A wnaiff y Gweinidog amlinellu paratoadau Llywodraeth Cymru ar gyfer diwydiant 4.0?
English: Can I thank the Member for his question? He'll be aware of the report that Professor Brown conducted for us on this, which we have now published and we will be responding to it accordingly. But alongside this work, the implementation of the economic action plan continues with the economic contract driving inclusive, fair growth and behavioural change within business settings, and the calls to action designed to futureproof businesses. And as part of the calls to action, we're investing heavily in the industries of tomorrow and in the components of those industries, such as automation and artificial intelligence, which will drive productivity and jobs growth.
Welsh: A gaf fi ddiolch i'r Aelod am ei gwestiwn? Fe fydd yn ymwybodol o'r adroddiad a gyflawnodd yr Athro Brown ar hyn ar ein cyfer, ac rydym bellach wedi'i gyhoeddi a byddwn yn ymateb iddo yn unol â hynny. Ond ochr yn ochr â'r gwaith hwn, mae'r broses o roi'r cynllun gweithredu ar yr economi ar waith yn parhau, gyda'r contract economaidd yn hybu twf cynhwysol, teg a newid ymddygiad mewn lleoliadau busnes, a'r galwadau i weithredu a gynlluniwyd i sicrhau bod busnesau'n cael eu diogelu at y dyfodol. Ac fel rhan o'r galwadau i weithredu, rydym yn buddsoddi'n helaeth yn niwydiannau'r dyfodol ac yng nghydrannau'r diwydiannau hynny, fel awtomatiaeth a deallusrwydd artiffisial, a fydd yn hybu cynhyrchiant a thwf swyddi.
English: I look forward to the full response on Professor Brown's report. What he saw was that too many Welsh companies are locked into low-value parts of worldwide chains and, actually, that there's little scope for higher value roles in areas like research and development and international procurement. Now Professor Brown further argues that the Welsh workforce, as a result, will be exposed to quality-cost competition as companies seek to automate less valuable parts of their chains. We know that automation is happening and that it will accelerate, so the window for taking action to prepare for that is narrowing. So, what preparations are Welsh Government making to provide retraining opportunities, for example, for those who are and will increasingly be affected by automation?
Welsh: Edrychaf ymlaen at yr ymateb llawn i adroddiad yr Athro Brown. Yr hyn a welodd ef oedd fod gormod o gwmnïau yn Nghymru wedi'u cloi i mewn i rannau isel eu gwerth o gadwyni byd-eang, ac mewn gwirionedd, nad oes llawer o le i rolau uwch eu gwerth mewn meysydd fel ymchwil a datblygu a chaffael rhyngwladol. Nawr, mae'r Athro Brown yn dadlau ymhellach y bydd gweithlu Cymru, o ganlyniad, yn agored i gystadleuaeth cost ac ansawdd wrth i gwmnïau geisio awtomeiddio rhannau llai gwerthfawr o'u cadwyni. Gwyddom fod awtomatiaeth yn digwydd ac y bydd yn cyflymu, felly mae'r amser i weithredu er mwyn paratoi ar gyfer hynny'n lleihau. Felly, pa baratoadau y mae Llywodraeth Cymru yn eu gwneud i ddarparu cyfleoedd ailhyfforddi, er enghraifft, i'r rheini yr effeithir arnynt yn awr ac yn gynyddol yn y dyfodol gan awtomatiaeth?
English: I'm pleased to be able to tell Members today that the implementation of our plans for individual learning accounts has been commenced and this programme is now being rolled out. What it enables individuals in work to do is to have financial support in order to undergo training and retraining specifically to address the challenges that industry 4.0 will present, and the need to ensure that they are fully equipped to take full advantage of the new jobs that will be created in the transition to an automated society.
Welsh: Rwy'n falch o allu dweud wrth yr Aelodau heddiw fod y broses o roi ein cynlluniau ar gyfer cyfrifon dysgu unigol ar waith wedi cychwyn ac mae'r rhaglen hon bellach yn cael ei chyflwyno. Yr hyn y mae'n galluogi unigolion mewn gwaith i'w wneud yw cael cymorth ariannol er mwyn cael hyfforddiant ac ailhyfforddi yn benodol er mwyn mynd i'r afael â'r heriau y bydd diwydiant 4.0 yn eu cyflwyno, a'r angen i sicrhau eu bod yn barod i fanteisio i'r eithaf ar y swyddi newydd a gaiff eu creu wrth drawsnewid i gymdeithas awtomataidd.
English: One thing that Professor Brown identifies is that gross value added measures are a very good indication of how prepared an economy is for automation. And the report highlights the sheer scale of the challenge for Wales in particular in preparing the workforce for advances in automation because of a failure to increase our GVA. And if we look at GVA figures by region, then it's very, very uncomfortable reading for you, as Welsh Government, I'm sure. London produces 33 per cent more than the UK average. You've been in your role now since 2016. It's very fair now, after that amount of time, to assess how successful the steps you have taken have been in increasing GVA. It's not a good story to tell. So, how prepared can we be for automation when our GVA under your leadership, as economy Minister, is still lagging so far behind?
Welsh: Un peth y mae'r Athro Brown yn ei nodi yw bod mesurau gwerth ychwanegol gros yn arwydd da iawn o ba mor barod yw economi ar gyfer awtomatiaeth. Ac mae'r adroddiad yn tynnu sylw at faint yr her i Gymru, yn enwedig o ran paratoi'r gweithlu ar gyfer datblygiadau mewn awtomatiaeth yn sgil methiant i gynyddu ein gwerth ychwanegol gros. Ac os edrychwn ar ffigurau gwerth ychwanegol gros yn ôl rhanbarth, maent yn eich gwneud yn anghyfforddus tu hwnt fel Llywodraeth Cymru, rwy'n siŵr. Mae Llundain yn cynhyrchu 33 y cant yn fwy na chyfartaledd y DU. Rydych wedi bod yn eich swydd ers 2016. Ar ôl cymaint o amser, mae'n deg iawn asesu bellach pa mor llwyddiannus y bu'r camau a gymerwyd gennych o ran cynyddu gwerth ychwanegol gros. Nid yw'n edrych yn dda. Felly, pa mor barod y gallwn fod ar gyfer awtomatiaeth pan fydd ein gwerth ychwanegol gros o dan eich arweinyddiaeth fel Gweinidog yr economi mor bell ar ei hôl hi o hyd?
English: Diolch, Llywydd. Minister, outside of the UK, the European Union is now officially a low-growth economic region. Even the once-mighty German economy is now stagnating because, unlike the UK, where a large percentage of our business base is taken up by small and medium-sized enterprises, Germany's economy is dominated by large multinational corporations and it is heavily dependent on its export markets. Does the Minister not agree with me that should a ludicrous tariff war follow a 'no deal' Brexit the German economy will be far more damaged than that of the UK?
Welsh: Diolch, Lywydd. Weinidog, y tu allan i'r DU, mae'n swyddogol bellach fod yr Undeb Ewropeaidd yn rhanbarth economaidd twf isel. Mae hyd yn oed economi'r Almaen, a fu unwaith mor gryf, bellach yn aros yn ei hunfan oherwydd, yn wahanol i'r DU, lle mae canran fawr o'n sylfaen fusnes yn fentrau bach a chanolig, mae economi'r Almaen wedi'i ddominyddu gan gorfforaethau rhyngwladol mawr ac mae'n ddibynnol iawn ar ei marchnadoedd allforio. Onid yw'r Gweinidog yn cytuno â mi, pe ceid rhyfel tariff gwarthus ar ôl Brexit heb gytundeb, y byddai economi'r Almaen yn waeth ei byd o lawer nag economi'r DU?
English: I'm more concerned with the UK economy rather than the German economy. The German economy has been referred to as a low-growth economy. I always struggle with the idea of a low-growth economy being a poorly performing economy if that low growth is sustainable. It's my firm belief that we shouldn't be chasing, as Greta Thunberg recently put it, this fairytale of eternal high growth. Growth has to be sustainable. And if you look at the market of the EU, it's still a market to which we send the majority of our exports; it is a sustainable market for the UK to be part of. So, whilst we can become obsessed with other economies around the globe, let's just look at our own and focus on what we can do to improve the UK economy and the Welsh economy. We have certain levers here in Wales to improve the Welsh economy, but, ultimately, the UK Government must decide on a course of action that will benefit the economy of Wales and the UK, and that course of action will not lead to any net benefits if the UK Government decide to drive us off a cliff at the end of October.
Welsh: Rwy'n fwy pryderus ynghylch economi'r DU nag economi'r Almaen. Cyfeiriwyd at economi'r Almaen fel economi twf isel. Rwyf bob amser yn ei chael hi'n anodd deall y syniad fod economi twf isel yn economi sy'n perfformio'n wael os yw'r twf isel hwnnw'n gynaliadwy. Credaf yn gryf na ddylem fod yn dyheu, fel y nododd Greta Thunberg yn ddiweddar, am y chwedl hon o dwf uchel tragwyddol. Mae'n rhaid i dwf fod yn gynaliadwy. Ac os edrychwch ar farchnad yr UE, mae'n dal i fod yn farchnad rydym yn anfon mwyafrif ein hallforion iddi; mae'n farchnad gynaliadwy i'r DU fod yn rhan ohoni. Felly, er y gallwn fod yn obsesiynol ynghylch economïau eraill ledled y byd, gadewch inni edrych ar ein heconomi ein hunain a chanolbwyntio ar yr hyn y gallwn ei wneud i wella economi'r DU ac economi Cymru. Mae gennym ysgogiadau penodol yma yng Nghymru i wella economi Cymru, ond yn y pen draw, mae'n rhaid i Lywodraeth y DU benderfynu ar lwybr gweithredu a fydd o fudd i economi Cymru a'r DU, ac ni fydd y llwybr gweithredu hwnnw'n arwain at unrhyw fuddion net os bydd Llywodraeth y DU yn penderfynu ein gyrru oddi ar glogwyn ddiwedd mis Hydref.
English: Yes, delighted to do so, because Transport for Wales will introduce new light-rail metro vehicles, or tram trains, on the Rhondda line from 2022. These will include free onboard Wi-Fi, power sockets, electronic passenger information, and they'll include air conditioning and increased storage capacity for bikes.
Welsh: Gwnaf, rwy'n falch iawn o wneud hynny, gan y bydd Trafnidiaeth Cymru yn cyflwyno cerbydau metro rheilffordd ysgafn newydd, neu drenau tram, ar reilffordd y Rhondda o 2022. Bydd y rhain yn cynnwys Wi-Fi am ddim, socedi trydan, gwybodaeth electronig i deithwyr, a byddant yn cynnwys systemau aerdymheru a mwy o gapasiti storio ar gyfer beiciau.
English: But, so far, no toilets. Minister, I wish I didn't have to keep raising the train service in Wales with you, but things are getting worse. Services are being taken off the timetable; carriages are being taken off peak-time services on the Valleys lines. Now, I catch the train regularly and the peak-time experience is more often than not uncomfortable and bordering on unsafe. This is not just my view; it's the view of the train guards that are tasked with placating angry passengers and trying to maintain safety. It's an unacceptable situation that shows no sign of being solved within the next two months either, as rolling stock will not come on stream until early December. I had a message just this morning from a mother whose child was left stranded on a station and ended up being late for school because of the overcrowding. Minister, someone is going to get hurt unless this situation is resolved. Do you share my concerns about these overcrowding issues, and if not, why not? And what do you have to say to those passengers who have to continue to endure these appalling conditions for at least another two months? And can you note, Minister, I'm asking you here about trains and not stations?
Welsh: Ond hyd yn hyn, dim toiledau. Weinidog, hoffwn pe na bai'n rhaid i mi barhau i godi'r gwasanaeth trenau yng Nghymru gyda chi, ond mae pethau'n gwaethygu. Mae gwasanaethau'n cael eu tynnu oddi ar yr amserlen; mae cerbydau'n cael eu tynnu oddi ar wasanaethau brig ar reilffyrdd y Cymoedd. Nawr, rwy'n dal y trên yn rheolaidd ac mae'r profiad ar adegau brig, yn amlach na pheidio, yn anghyfforddus ac yn ymylu ar fod yn anniogel. Nid fy marn i yn unig yw hon; dyna farn gweithwyr trenau sydd â'r dasg o ostegu teithwyr blin a cheisio cynnal diogelwch. Mae'n sefyllfa annerbyniol nad yw'n dangos unrhyw arwydd o gael ei datrys o fewn y deufis nesaf chwaith, gan na fydd cerbydau newydd ar waith tan ddechrau mis Rhagfyr. Cefais neges y bore yma gan fam a ddywedodd fod ei phlentyn wedi'u gadael mewn gorsaf ac yn hwyr i'r ysgol oherwydd gorlenwi. Weinidog, bydd rhywun yn cael eu brifo oni bai fod y sefyllfa hon yn cael ei datrys. A ydych yn rhannu fy mhryderon ynglŷn â'r materion gorlenwi hyn, ac os nad ydych, pam? A beth sydd gennych i'w ddweud wrth y teithwyr sy'n gorfod parhau i ddioddef yr amodau gwarthus hyn am ddeufis arall o leiaf? Ac a wnewch chi nodi, Weinidog, fy mod yn eich holi ynglŷn â threnau yn y fan hon, nid gorsafoedd?
English: Of course I share the concerns of passengers, of course I do, but let me give the Member just some detail about what's going to be coming very soon - yes, in December, but that's the soonest that we can get the new rolling stock on the lines with the December timetable change.
Welsh: Wrth gwrs, rwy'n rhannu pryderon y teithwyr, wrth gwrs fy mod, ond gadewch i mi roi rhywfaint o fanylion i'r Aelod am yr hyn a fydd yn dod yn fuan iawn - ie, ym mis Rhagfyr, ond dyna'r cynharaf y gallwn roi'r cerbydau newydd ar y rheilffyrdd wrth i'r amserlen newid ym mis Rhagfyr.
English: You've been in charge of the railways a long time now.
Welsh: Rydych wedi bod yn gyfrifol am y rheilffyrdd ers tro bellach.