English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I'm grateful to those Members that have taken part in this debate, and I'd like just to respond, first of all, to the First Minister, who spoke very, very powerfully, drawing on his own family experience, of course, in terms of the history of Northern Ireland. You know, actually, the contribution of the EU in terms of peace, right throughout this continent, has been right at the core of its history, of course. I was in Germany on the night the Berlin wall came down, there as a student - as an Erasmus student, as it happens. I thought I was on the wrong border that night, because I was on the Franco-German border; I was in Saarbrücken. Cardiff University sent its students to Saarland, which was a bit of a busman's holiday - a coal and steel region of Germany. But, actually, that was the right border to be on, that night, because I witnessed French and German students at that university hugging each other in tears, and I couldn't help myself thinking, actually, it wasn't so long ago on that border that young men from those two countries would have been fighting each other. And, you know, if there is a people's vote, that's the kind of passion, I think, that we can put at the core of this question. I am, like Leanne Wood, a passionate Welsh European. Gwyn Alf Williams actually famously said if the European Community as was didn't exist, then we Welsh would have to invent it. It's actually right at the core of our history, from the very beginning. In terms of the time that we find ourselves in now, I pay tribute to the passionate speeches that we've heard, particularly on the Labour backbenches. But here's another difficult truth: we, of course, between our parties, negotiated the White Paper, which set out a sensible way forward in delivering the Brexit mandate, limiting the damage in terms of people's lives and livelihoods. Unfortunately, we live in a time when the British political establishment has no sense. It's incapable of delivering anything. I mean, the truth of it is, if people talk about the moral mandate of the 'leave' campaign, that these people lied. They broke the law. And then they left the scene of their political crime, leaving the consequences to others. That isn't good enough. And, if you talk about the damage to democracy, think about what will happen next. Think about what will happen next if this disaster of a 'no deal' Brexit is allowed to happen in front of our very eyes. We've been witnessing, haven't we, a car crash in slow motion? Well, it's speeding up now, right, and the responsible thing is that we - . The first imperative in a democracy is to be honest with the people, and that is - . We have a mandate in this Parliament, we're a people's Parliament, and we have to be honest with the people of Wales. They were lied to, and they deserve the opportunity - now that they have the truth unveiled, they deserve the opportunity to actually decide what they want to happen next. [ Interruption. ] I give way.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n ddiolchgar i'r Aelodau sydd wedi cymryd rhan yn y ddadl hon, a hoffwn ymateb, yn gyntaf oll, i'r Prif Weinidog, a siaradodd yn rymus iawn, gan bwyso ar brofiad ei deulu ei hun, wrth gwrs, o ran hanes Gogledd Iwerddon. Wyddoch chi, mae cyfraniad yr UE o ran heddwch, ledled y cyfandir hwn, wedi bod yn gwbl ganolog i'w hanes, wrth gwrs. Roeddwn yn yr Almaen ar y noson y daeth wal Berlin i lawr yno fel myfyriwr - fel myfyriwr Erasmus, fel mae'n digwydd. Roeddwn yn meddwl fy mod ar y ffin anghywir y noson honno, oherwydd roeddwn ar y ffin Ffrengig-Almaenig; roeddwn yn Saarbrücken. Anfonodd Prifysgol Caerdydd ei myfyrwyr i Saarland, i fan tebyg i adref i raddau - ardal lo a dur yn yr Almaen. Ond mewn gwirionedd, honno oedd y ffin iawn i fod arni y noson honno, oherwydd gwelais fyfyrwyr Ffrengig ac Almaenig yn y brifysgol yno'n cofleidio'i gilydd yn eu dagrau, ac ni allwn help ond meddwl, mewn gwirionedd, nad oedd cymaint â hynny er pan oedd dynion ifanc o'r ddwy wlad yn ymladd ei gilydd ar y ffin honno. Ac os ceir pleidlais y bobl, wyddoch chi, dyna'r math o angerdd y gallwn ei roi wrth wraidd y cwestiwn hwn yn fy marn i. Fel Leanne Wood, rwy'n Ewropead Cymreig angerddol. Dywedodd Gwyn Alf Williams yn gofiadwy iawn mewn gwirionedd, pe na bai'r gymuned Ewropeaidd fel yr oedd hi yn bodoli, yna byddai'n rhaid i ni Gymry fod wedi ei ddyfeisio. Mae'n gwbl ganolog i'n hanes, o'r cychwyn cyntaf. O ran yr amser y cawn ein hunain ynddo yn awr, hoffwn dalu teyrnged i'r areithiau angerddol a glywsom, yn enwedig ar feinciau cefn y Blaid Lafur. Ond dyma wirionedd anodd arall: rhwng ein pleidiau, fe fuom yn trafod y Papur Gwyn a oedd yn nodi ffordd synhwyrol ymlaen ar gyfer sicrhau mandad Brexit, gan gyfyngu ar y niwed i fywydau a bywoliaeth pobl. Yn anffodus, rydym yn byw mewn cyfnod pan nad oes unrhyw synnwyr gan y sefydliad gwleidyddol Prydeinig. Mae'n analluog i gyflawni unrhyw beth. Hynny yw, os yw pobl yn siarad am fandad moesol yr ymgyrch dros 'adael', y gwir amdani yw bod y bobl hyn wedi dweud celwydd. Fe wnaethant dorri'r gyfraith. A diflannu wedyn o'r fan lle y cyflawnwyd eu trosedd wleidyddol, gan adael y canlyniadau i eraill. Nid yw hynny'n ddigon da. Ac os ydych yn sôn am y difrod i ddemocratiaeth, meddyliwch beth fydd yn digwydd nesaf. Meddyliwch beth fydd yn digwydd nesaf os caniateir i drychineb Brexit 'dim bargen' ddigwydd o flaen ein llygaid. Rydym wedi gweld damwain car yn digwydd yn araf deg o'n blaenau onid ydym? Wel, mae'n cyflymu yn awr, onid yw, a'r peth cyfrifol inni ei wneud - . Y gofyniad cyntaf mewn democratiaeth yw bod yn onest â'r bobl, a dyna - . Mae gennym fandad yn y Senedd hon, rydym yn Senedd y bobl, a rhaid inni fod yn onest gyda phobl Cymru. Dywedwyd celwydd wrthynt, ac maent yn haeddu cyfle - gan fod y gwir bellach wedi'i ddatgelu, maent yn haeddu cyfle i benderfynu mewn gwirionedd beth y maent eisiau ei weld yn digwydd nesaf. [ Torri ar draws. ] Fe ildiaf.