English: Taking the approach of 'A Healthier Wales', this is the first time that the Welsh Government has adopted a co-ordinated approach to tackling obesity. The range of cross-Government action highlights how existing programmes and approaches can work in tandem to promote and enable positive change. This includes how interventions in areas like transport, planning, early years, education, communities and health services can be brought together to enable even greater opportunities for people to change behaviours. The four themes of the strategy are: healthy environments, healthy settings, healthy people, and leadership and enabling change. They illustrate the system-wide approach that will be required to tackle obesity, recognising that the environment influences our everyday choices. Over generations, we have evolved the environment into one that places a focus on convenience over health. We'll develop and scale approaches to reverse the current imbalance placed towards unhealthy food choices, and ensure that our active environment can help to make good physical activity choices. Our focus upon the environment will be coupled with approaches through behavioural change. This will develop a range of actions to enable prevention and early intervention support for people, which will focus upon providing the right information, advice or provision at the right time. We'll also develop an equitable and accessible clinical obesity pathway across Wales, which will put in place a range of specialist services for those who require the most specialist support. But obesity cannot be solved by the Government or NHS working in isolation. Our systems-based approach should help to develop leadership across all levels. This is on the basis of collective responsibility and drawing upon the strengths and assets of a particular community. We'll underpin this approach through the development of dynamic data, evaluation and strong communication. Now, I have previously stated that we will not set superficial targets and that the strategy is focused on delivering outcomes. To supplement the strategy, we'll publish an outcomes framework in the new year, which will help us to monitor and track change. We've begun to explore new data sources to develop this work. This will provide us with a range of indicators that are linked to behavioural change. Accompanying the strategy will be a series of two-yearly delivery plans, which will span its lifetime. The first delivery plan will be from 2020 to 2022, and it will provide detail of the initial priority areas that we will take forward. I will chair a newly-established implementation board later this year to agree these priorities and establish how to utilise and maximise existing resources, policies and programmes to achieve an integrated approach. Over the next two years, we will begin to develop policy and legislation, and I will make funding available to help achieve our aims. This will allow us to put a greater focus, together with partners, on prevention and early intervention through all systems as part of our approach to building a healthier Wales. The strategy will help to ensure that we can leverage and maximise additional funding and opportunities to drive changes across partners, to see a shift in how we use spend towards prevention. Of course, we have to take into consideration the impact of Brexit. Whilst I intend to announce funding approaches to influence positive health impacts across our population, the uncertainty over funding is unavoidable in the current climate. If we leave the European Union, especially a crash-out 'no deal' Brexit, then we will have many hard and unpleasant choices to make. There is no evidence to suggest there will be an overall shortage of food. However, a 'no deal' Brexit is likely to lead to a reduction in the choices and availability of some foods, especially fresh fruit and vegetables that we regularly import from the European Union. As a consequence, it is likely that costs for these foods will rise, and that will impact disproportionately upon families on the lowest incomes. We will need to consider and reflect the impact that Brexit would have on the delivery of this strategy. I continue to welcome cross-party support and challenge to ensure that we can achieve shared ambitions and forward-thinking aims. I welcome continued support and engagement with other parties and the wider public to ensure that we can deliver an approach that will make a significant difference for the health of our population.
Welsh: Gan gymryd agwedd 'Cymru Iachach', dyma'r tro cyntaf i Lywodraeth Cymru fabwysiadu dull cydgysylltiedig o fynd i'r afael â gordewdra. Mae'r ystod o gamau traws-lywodraethol yn dangos sut y gall rhaglenni a'r dulliau gweithredu presennol weithio ar y cyd i hyrwyddo a hwyluso newid cadarnhaol. Mae hyn yn cynnwys sut y gellir cyflwyno ymyriadau mewn meysydd fel trafnidiaeth, cynllunio, y blynyddoedd cynnar, addysg, cymunedau a gwasanaethau iechyd at ei gilydd i alluogi pobl i newid eu harferion yn fwy byth. Pedair thema'r strategaeth yw: amgylcheddau iach, lleoliadau iach, pobl iach, ac arweinyddiaeth a galluogi newid. Mae'r rhain yn dangos y dull system-gyfan y bydd ei angen i fynd i'r afael â gordewdra, gan gydnabod bod yr amgylchedd yn dylanwadu ar ein dewisiadau bob dydd. Dros y cenedlaethau, rydym wedi datblygu'r amgylchedd i fod yn un sy'n canolbwyntio ar gyfleustra yn hytrach nag ar iechyd. Byddwn yn datblygu ac yn cynyddu dulliau o wrthdroi'r anghydbwysedd presennol a roddir ar ddewisiadau o fwyd gwael, ac yn sicrhau y gall ein hamgylchedd gweithredol ni helpu i wneud dewisiadau da o ran gweithgarwch corfforol. Bydd y ffocws hwn ar yr amgylchedd yn cael ei gyplysu â dulliau o weithredu sy'n ymwneud ag ymddygiad. Bydd hyn yn datblygu ystod o gamau i alluogi cymorth ataliol ac ymyrraeth gynnar i bobl, a fydd yn canolbwyntio ar ddarparu'r wybodaeth, y cyngor neu'r ddarpariaeth gywir ar yr amser priodol. Fe fyddwn ni hefyd yn datblygu llwybr gordewdra clinigol teg a hygyrch ledled Cymru, a fydd yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau arbenigol i'r rheini sydd angen y cymorth mwyaf arbenigol Ond ni all y Llywodraeth na'r GIG ddatrys gordewdra ar eu pennau eu hunain. Fe ddylai ein dull ni o weithredu ar sail systemau helpu i ddatblygu arweinyddiaeth ar bob lefel. Mae hyn yn seiliedig ar gydgyfrifoldeb, gan ddefnyddio cryfderau ac asedau cymuned benodol. Caiff hyn ei ategu drwy ddatblygu data deinamig, gwerthuso a chyfathrebu cadarn. Nawr, rwyf wedi datgan o'r blaen na fyddwn ni'n pennu nodau arwynebol a bod y strategaeth yn canolbwyntio ar gyflawni canlyniadau. I ategu'r strategaeth, byddwn yn cyhoeddi fframwaith canlyniadau yn y flwyddyn newydd, a fydd yn ein helpu ni i fonitro a chofnodi newid. Rydym wedi dechrau archwilio ffynonellau newydd o ddata i ddatblygu'r gwaith hwn. Fe fydd hyn yn rhoi amrywiaeth o ddangosyddion inni sy'n gysylltiedig â newid ymddygiad. I gyd-fynd â'r strategaeth, fe fydd yna gyfres o gynlluniau cyflawni bob dwy flynedd, a fydd yn cwmpasu cyfnod y strategaeth. Fe fydd y cynllun cyflawni cyntaf rhwng 2020 a 2022, ac fe fydd hwn yn rhoi manylion y meysydd blaenoriaeth cychwynnol y byddwn ni'n eu datblygu. Fe fyddaf i'n cadeirio bwrdd gweithredu newydd yn ddiweddarach eleni i gytuno ar y blaenoriaethau hyn ac i sefydlu sut i ddefnyddio a manteisio i'r eithaf ar yr adnoddau, y polisïau a'r rhaglenni presennol i sicrhau dull integredig o weithredu. Dros y ddwy flynedd nesaf, fe fyddwn ni'n dechrau datblygu polisi a deddfwriaeth, ac fe fyddaf i'n sicrhau bod cyllid ar gael i helpu i gyflawni ein nodau ni. Bydd hyn yn ein galluogi ni, ynghyd â phartneriaid, i ganolbwyntio mwy ar atal ac ymyrryd yn gynnar drwy bob system fel rhan o'n dull ni o adeiladu Cymru sy'n iachach. Fe fydd y strategaeth yn helpu i sicrhau y gallwn ysgogi a gwneud yn fawr o gyllid ychwanegol a chyfleoedd i hybu newidiadau ymysg partneriaid, i weld newid yn y ffordd yr ydym ni'n defnyddio'r gwariant i ganolbwyntio mwy ar atal. Wrth gwrs, fe fydd yn rhaid inni ystyried effaith Brexit. Er fy mod i'n bwriadu cyhoeddi dulliau ariannu i ddylanwadu ar effeithiau cadarnhaol ar iechyd ar draws ein poblogaeth ni, nid oes modd osgoi'r ansicrwydd ynghylch cyllid yn yr hinsawdd sydd ohoni. Os byddwn ni'n ymadael â'r Undeb Ewropeaidd, yn enwedig yn achos Brexit 'dim cytundeb', yna fe fydd gennym lawer o ddewisiadau anodd ac annymunol i'w gwneud. Nid oes unrhyw dystiolaeth i awgrymu y bydd prinder bwyd yn gyffredinol. Serch hynny, mae Brexit 'dim cytundeb' yn debygol o arwain at leihad yn y dewis o fwyd a'r bwyd fydd ar gael, yn enwedig y ffrwythau a'r llysiau ffres yr ydym yn eu mewnforio'n rheolaidd o'r Undeb Ewropeaidd. O ganlyniad, mae'n debygol y bydd costau'r bwydydd hyn yn codi, ac fe fydd hynny'n effeithio'n anghymesur ar deuluoedd incwm isel. Fe fydd angen inni ystyried ac adlewyrchu'r effaith y byddai Brexit yn ei chael ar gyflawni'r strategaeth hon. Rwy'n parhau i groesawu cefnogaeth a herio trawsbleidiol i sicrhau y gallwn ni gyflawni'r uchelgeisiau a'r nodau blaengar a rannwn. Rwy'n croesawu cefnogaeth ac ymgysylltiad parhaus â phleidiau eraill ac â'r cyhoedd i sicrhau y gallwn gyflwyno dull o weithredu a fydd yn gwneud gwahaniaeth sylweddol i iechyd ein poblogaeth ni.