English: I must admit, I'm afraid I have to disagree with the Minister and the Welsh Government on why they have laid this LCM today and believe that this is a waste of the Senedd's time, and I'm not the only one who believes so. The technicalities of the Bill, as set out in annex A of the explanatory notes, clearly states that the UK Government does not consider that consent is required from this Senedd concerning any part of this Bill, a view that has been acknowledged by the Welsh Government in paragraph 19 of the LCM. In addition to this, the Senedd's own legal services also do not agree with the Welsh Government's assessments that these clauses require Senedd consent. But, if the Welsh Government truly believed that this LCM was necessary, then it should have been tabled within two weeks of the Bill being laid in the House of Commons, not the seven months in which it's taken the Welsh Government to do so. Speaking to the Bill itself, the Genetic Technology (Precision Breeding) Bill is a landmark piece of legislation that has the ability to transform the agricultural industry, aiding us in our combined resilience against some of the most significant challenges ahead of us. Be that food security, climate change, disease or cost, precision breeding can be a weapon in our arsenal, securing the future of our agricultural industry for generations to come. Now, we must be clear that precision breeding is not genetically modified crops. This isn't artificially adding modified genetics. Rather, this is using pre-existing traditional methods to supercharge investment in UK crop innovation. Precision breeding takes what occurs naturally over hundreds of years and expedites it in a controlled, ethical and safe way. This science is already happening. The Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences at Aberystwyth University, known as IBERS, has led pioneering work, similar to that of precision-bred organisms - PBOs - to develop high-performance grass and clover varieties that are already being used by livestock farmers. Sadly, the Welsh Government's short-sightedness on PBOs and this Bill could potentially see Welsh universities, Welsh academia, miss out on opportunities to be at the forefront of efforts to tackle global food security. Think of the missed opportunity, removing the hope, of Welsh drought- and disease-resistant wheat seed not going to sub-Saharan Africa to help end poverty - an unintended consequence of this legislation not being adopted having a colossal detrimental effect on our Wales and Africa humanitarian programme. So, given its undisputable benefits, applicable right across the board from public health to climate change, I am left disappointed and frustrated that the Welsh Government declined to join the Bill last year. If English farmers can increase their yield through PBOs, then this leaves Welsh farmers in Wales at a clear competitive disadvantage. I noted with interest the Minister's concerns, in particular those related to labelling, trade and science, although, across all three fronts, I'm afraid, I must strongly disagree. Concerning the science, DEFRA has shared the technical analysis with you. You possess everything the UK Government possesses. Yet, despite this, you've decided to come to a different conclusion. On trade, I would urge the Minister to look at the bigger picture. PBO products will not reach our shelves for at least five years post Royal consent. What is sought is to develop a statutory framework to ensure that, once our trading partners make the same advancements, we have the necessary ability to immediately start trading with our neighbours, because we know the European Union has indicated that they too wish to take a similar route to the UK Government. And lastly, labelling. The Food Standards Agency will only authorise products for sale if they are judged to present no risk to health, do not mislead consumers, and do not have lower nutritional value than their traditionally bred counterparts. Based on scientific evidence, PBOs pose no greater risk than what you'll currently find on our supermarket shelves. No risk, but significantly greater reward - that's the opportunity missed by this Welsh Government. Therefore, Dirprwy Lywydd, whilst we think this LCM is not required, it is before us today, so procedurally we will be voting in favour of the LCM. But we are left bitterly disappointed by the Welsh Government's view on this Bill and urge it to seriously reconsider its position. Diolch.
Welsh: Rhaid i mi gyfaddef, mae gen i ofn bod yn rhaid i mi anghytuno â'r Gweinidog a Llywodraeth Cymru ynghylch pam eu bod nhw wedi gosod y cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn heddiw ac rwy'n credu bod hyn yn wastraff amser y Senedd, ac nid fi yw'r unig un sy'n credu hynny. Mae manylion technegol y Bil, fel sydd wedi'u nodi yn atodiad A y nodiadau esboniadol, yn nodi'n glir nad yw Llywodraeth y DU o'r farn bod angen caniatâd gan y Senedd hon ynghylch unrhyw ran o'r Bil hwn, barn sydd wedi'i chydnabod gan Lywodraeth Cymru ym mharagraff 19 o'r memorandwm cydsyniad deddfwriaethol. Yn ogystal â hyn, nid yw gwasanaethau cyfreithiol y Senedd eu hunain ychwaith yn cytuno ag asesiadau Llywodraeth Cymru bod y cymalau hyn angen caniatâd y Senedd. Ond, os oedd Llywodraeth Cymru wir yn credu bod angen y cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn, yna fe ddylai fod wedi'i gyflwyno o fewn pythefnos i gyflwyno'r Bil yn Nhŷ'r Cyffredin, nid y saith mis mae wedi cymryd Llywodraeth Cymru i wneud hynny. O ran y Bil ei hun, mae'r Bil Technoleg Enetig (Bridio Manwl) yn ddarn nodedig o ddeddfwriaeth sydd â'r gallu i drawsnewid y diwydiant amaethyddol, gan ein cynorthwyo yn ein cadernid cyfunol yn erbyn rhai o'r heriau mwyaf arwyddocaol sydd o'n blaenau. Boed hynny yn ddiogelwch bwyd, newid hinsawdd, clefyd neu gost, gall bridio manwl fod yn arf yn ein blwch arfau, gan sicrhau dyfodol ein diwydiant amaethyddol am genedlaethau i ddod. Nawr, mae'n rhaid i ni fod yn glir nad yw bridio manwl yn golygu cnydau wedi'u haddasu'n enetig. Nid ychwanegu geneteg wedi'i addasu'n artiffisial yw hyn. Yn hytrach, mae hyn yn defnyddio dulliau traddodiadol sy'n bodoli eisoes i atgyfnerthu buddsoddiad mewn arloesedd cnydau yn y DU. Mae bridio manwl yn cymryd yr hyn sy'n digwydd yn naturiol dros gannoedd o flynyddoedd ac yn ei hwyluso mewn ffordd reoledig, moesegol a diogel. Mae'r wyddoniaeth hon eisoes yn digwydd. Mae Sefydliad y Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig ym Mhrifysgol Aberystwyth, a elwir yn IBERS, wedi arwain gwaith arloesol, yn debyg i waith organebau wedi'u bridio'n fanwl - PBOs - i ddatblygu mathau o laswellt a meillion perfformiad uchel sy'n cael eu defnyddio eisoes gan ffermwyr da byw. Yn anffodus, gallai cibddallineb Llywodraeth Cymru ar PBOs a'r Bil hwn o bosibl weld prifysgolion Cymru, academia Cymru, yn colli allan ar gyfleoedd i fod ar flaen y gad yn yr ymdrechion i fynd i'r afael â diogelwch bwyd byd-eang. Meddyliwch am y cyfle a gollwyd, cael gwared ar y gobaith, o hadau gwenith Cymreig sy'n gwrthsefyll sychder ac afiechydon ddim yn mynd i Affrica Is-Sahara i helpu i ddod â thlodi i ben - canlyniad anfwriadol i beidio â mabwysiadu'r ddeddfwriaeth hon yn cael effaith andwyol aruthrol ar ein rhaglen ddyngarol Cymru ac Affrica. Felly, o ystyried ei fuddion diamheuol, sy'n berthnasol yn gyffredinol o iechyd y cyhoedd i newid hinsawdd, rwy'n siomedig ac yn rhwystredig bod Llywodraeth Cymru wedi gwrthod ymuno â'r Bil y llynedd. Os gall ffermwyr Lloegr gynyddu eu cynnyrch drwy PBOs, yna mae hyn yn gadael ffermwyr Cymru dan anfantais gystadleuol amlwg. Nodais gyda diddordeb bryderon y Gweinidog, yn enwedig y rhai sy'n ymwneud â labelu, masnach a gwyddoniaeth, er, ar y tri, mae gen i ofn, bod rhaid i mi anghytuno'n gryf. O ran y wyddoniaeth, mae DEFRA wedi rhannu'r dadansoddiad technegol gyda chi. Rydych chi'n meddu ar bopeth sydd gan Lywodraeth y DU. Ond eto, er hyn, rydych chi wedi penderfynu dod i gasgliad gwahanol. O ran masnach, byddwn yn annog y Gweinidog i edrych ar y darlun ehangach. Ni fydd cynhyrchion PBO yn cyrraedd ein silffoedd am o leiaf bum mlynedd ar ôl caniatâd Brenhinol. Yr hyn rydym ni'n ei geisio yw datblygu fframwaith statudol i sicrhau, unwaith y bydd ein partneriaid masnachu yn gwneud yr un datblygiadau, fod gennym ni'r gallu angenrheidiol i ddechrau masnachu gyda'n cymdogion ar unwaith, oherwydd rydym ni'n gwybod bod yr Undeb Ewropeaidd wedi nodi eu bod hwythau'n dymuno dilyn llwybr tebyg i Lywodraeth y DU. Ac yn olaf, labelu. Bydd yr Asiantaeth Safonau Bwyd ond yn awdurdodi cynhyrchion i'w gwerthu os ydyn nhw o'r farn nad ydynt yn cyflwyno unrhyw risg i iechyd, nad ydynt yn camarwain defnyddwyr, ac nad oes ganddynt werth maethol is na'r rhai sydd wedi'u bridio'n draddodiadol. Yn seiliedig ar dystiolaeth wyddonol, nid yw PBOs yn peri mwy o risg na'r hyn y byddwch chi'n ei ddarganfod ar hyn o bryd ar silffoedd ein harchfarchnadoedd. Dim risg, ond llawer mwy o wobr - dyna'r cyfle a gollir gan y Llywodraeth Cymru hon. Felly, Dirprwy Lywydd, er nad ydym ni'n credu bod angen y cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn, mae o'n blaenau ni heddiw, felly yn weithdrefnol byddwn yn pleidleisio o blaid y cynnig cydsyniad deddfwriaethol. Ond rydym ni wedi ein siomi'n arw gan farn Llywodraeth Cymru ar y Bil hwn ac yn ei hannog i ailystyried ei safbwynt o ddifrif. Diolch.