English: I am well aware of what the referendum result is, but I'm also aware of the chaos that we are heading towards, especially with a hard Brexit. With Groucho's famous quote and our future in Europe in mind, who in all honesty would want to be part of a club that would have those three as members? In the midst of this Tory chaos we must still make a budget. Amidst the shambles, the Welsh Government must champion good government. Amidst constant attack from Whitehall, we must show the people of Wales our determination to stand for a decent public realm to protect the most vulnerable and, despite everything this UK Government throws at us, lay the groundwork for a better Wales. This, the Welsh Government has done. Through this budget, we have shown that our values chime with the values of the people of Wales. Just look at the contrasts. While the NHS in England struggles to soak up the consequences of starving social care, we in Wales invest in social care and commit an extra £0.25 billion to the NHS. While the English school system fragments into academies, free schools and now grammar schools, with all the waste that that entails, we keep our nerve and will continue to invest in school standards and school buildings. We must not be thrown off course in the scramble for a quick headline. Raising standards in schools takes time. The OECD agrees that we have the right strategies in place. I hope that we can still, even at this stage, see a re-commitment from the Welsh Government to Schools Challenge Cymru as the detail of this budget unfolds. Whilst local government in England is throttled year after year, in Wales we recognise the pressure they are under, value the job that they have done in hugely difficult times, and do our best to protect local services. We do, indeed, live in uncertain times, perhaps even in dangerous times, Mark Reckless. If this bunch of comedians in Whitehall lands us with a hard Brexit, then dangerous times they will be. Industry will stay or move abroad based on hard figures, not rhetoric from the Marx brothers. Regeneration will crumble as structural funds evaporate, and Welsh farming will face an existential threat. At the dawn of dangerous times in his own country, W.B. Yeats wrote, 'Things fall apart; the centre cannot hold; / Mere anarchy is loosed upon the world / The best lack all conviction, while the worst / Are full of passionate intensity.' Now, in the present, we see and hear that passionate intensity from the worst - the rampant xenophobia, the online hatred - but at least here, in Wales, the best do not lack all conviction, and this budget proves it. Whilst the Whitehall farce continues, the Welsh Government budgets for investment and to look after our people. In uncertain times it's what the best should do.
Welsh: Rwy'n ymwybodol iawn o ganlyniad y refferendwm, ond rwyf hefyd yn ymwybodol o'r anhrefn yr ydym yn symud tuag ato, yn enwedig gyda Brexit caled. Gyda dyfyniad enwog Groucho a'n dyfodol yn Ewrop mewn golwg, pwy mewn difri fyddai eisiau bod yn rhan o glwb a fyddai'n cael y tri hynny yn aelodau? Yng nghanol anhrefn y Torïaid mae'n rhaid i ni barhau i wneud cyllideb. Yng nghanol y llanastr, rhaid i Lywodraeth Cymru hyrwyddo llywodraethu da. Yng nghanol ymosodiad cyson o Whitehall, mae'n rhaid inni ddangos i bobl Cymru ein penderfyniad i sefyll yn deilwng dros y cyhoedd er mwyn amddiffyn y rhai mwyaf bregus ac, er gwaethaf popeth y mae Llywodraeth y DU yn ei daflu atom, i osod y seiliau ar gyfer Cymru well. Mae Llywodraeth Cymru wedi gwneud hyn. Drwy'r gyllideb hon, rydym wedi dangos bod ein gwerthoedd yn cyd-daro â gwerthoedd pobl Cymru. Edrychwch ar y cyferbyniadau. Er bod y GIG yn Lloegr yn cael trafferth ymdopi â chanlyniadau newynu gofal cymdeithasol, rydym ni yng Nghymru yn buddsoddi mewn gofal cymdeithasol ac yn ymrwymo £0.25 biliwn ychwanegol i'r GIG. Er bod y system ysgolion yn Lloegr yn ymrannu'n academïau, ysgolion rhydd a bellach ysgolion gramadeg, gyda'r holl wastraff y mae hynny'n ei olygu, rydym ni'n dal yn gadarn a byddwn yn parhau i fuddsoddi mewn safonau ysgolion ac mewn adeiladau ysgolion. Rhaid inni beidio â chael ein taflu oddi ar y trywydd wrth ymrafael am bennawd cyflym. Mae codi safonau mewn ysgolion yn cymryd amser. Mae'r OECD yn cytuno bod gennym y strategaethau cywir ar waith. Rwy'n gobeithio y gallwn, hyd yn oed ar y cam hwn, ddal i weld ailymrwymiad gan Lywodraeth Cymru i Her Ysgolion Cymru wrth i fanylion y gyllideb hon ddatblygu. Er bod llywodraeth leol yn Lloegr yn cael ei thagu flwyddyn ar ôl blwyddyn, yng Nghymru, rydym yn cydnabod y pwysau sydd arnynt, yn gwerthfawrogi'r gwaith y maent wedi'i wneud mewn cyfnod hynod anodd, ac yn gwneud ein gorau i ddiogelu gwasanaethau lleol. Rydym, yn wir, yn byw mewn cyfnod ansicr, mewn cyfnod peryglus hyd yn oed, o bosibl, Mark Reckless. Os yw'r criw hwn o gomediwyr yn Whitehall yn ein gadael gyda Brexit caled, yna fe fydd yn gyfnod peryglus. Bydd diwydiant yn aros neu'n symud dramor yn seiliedig ar ffigurau caled, nid rhethreg gan y brodyr Marx. Bydd adfywio yn chwalu wrth i gronfeydd strwythurol ddiflannu, a bydd ffermio yng Nghymru yn wynebu bygythiad dirfodol. Ar drothwy cyfnod peryglus yn ei wlad ei hun, ysgrifennodd WB Yeats, 'Things fall apart; the centre cannot hold; / Mere anarchy is loosed upon the world / The best lack all conviction, while the worst / Are full of passionate intensity.' Nawr, yn y presennol, rydym yn gweld ac yn clywed y dwyster angerddol hwnnw ar ei waethaf - y senoffobia rhemp, y casineb ar-lein - ond o leiaf yma, yng Nghymru, nid yw'r gorau heb argyhoeddiad, ac mae'r gyllideb hon yn profi hynny. Er bod ffars Whitehall yn parhau, mae Llywodraeth Cymru yn cyllidebu ar gyfer buddsoddi a gofalu am ein pobl. Mewn cyfnod ansicr, dyna ddylai'r gorau ei wneud.