English: Diolch, Llywydd. Can I thank the Minister for her contribution this afternoon, because it has clearly set out some of the points that are important? It is important to stress that this is not about future trade agreements - this is about the trade agreements that are currently in place between the EU and other nations and how they're transferred over to the UK. The external affairs committee has been following the developments of the UK Government's policy for international trade, and we've taken steps as a committee to develop expertise and understanding of the possible implications for Wales of the UK's approach. We've also started work to scrutinise the implications for Wales arising from those international agreements that are being carried over, having considered around 20 in the past fortnight - and several of these will rely on the Trade Bill being approved. As a committee, I will start by saying that we do recognise that the Trade Bill, or at least some other form of legislation along similar lines, is needed to ensure that we have a smooth transition from the trading relationships we currently have through our membership of the EU to any relationships we have when we leave the EU. Acknowledging this, we also have a range of outstanding concerns, however, regarding the drafting of the Bill insofar as it seeks to legislate over devolved areas. A year ago, we published our first report on the Trade Bill, and we were in agreement with the Welsh Government not to approve consent on similar lines, but we actually had a few extra concerns to add. That was very much - I think we saw the Bill being written very much in the same vein as the EU withdrawal Bill at the time, and those changes that were in the EU withdrawal Bill hadn't been transferred to the Trade Bill at that point in time. The amendments to the Bill addressed some of our concerns - not all. Concurrent powers is a clear one that we have concerns about, because we believe that, actually, the Bill has exacerbated the use of concurrent powers under the European Union (Withdrawal) Act 2018; I'll focus my contribution on that today. Members will know that the external affairs committee, the Constitutional and Legislative Affairs Committee and the Llywydd have all expressed concerns over the Welsh Government's approach to legislating for Brexit, insofar as much as the primary and secondary legislation related to Brexit is being routed through the UK Parliament more than the Assembly, and that's mainly at the Welsh Government's request. Now, I understand that the Welsh Government often states that it's a capacity issue, but it is still a fact. We have previously opposed the granting of concurrent powers in devolved areas in the European Union (Withdrawal) Act 2018, because we were concerned that it would diminish the role of this Assembly in the process of legislating for Brexit. We've taken the same position in relation to the Trade Bill, so we are consistent in our concerns. We took this position last year, we've had the opportunity to observe how the EU withdrawal Act powers have been used and we've seen significantly more of the correcting statutory instruments that engage the Assembly's competence being made in London rather than Cardiff. The CLA committee has reported that some of these instruments have made substantive policy changes and that they've not just been used to make technical changes. Further, since the original LCM was laid, the new devolution settlement for Wales, set out in the Wales Act 2017, has also come into force. Under this settlement, the Assembly is restricted from removing or modifying UK ministerial powers in devolved policy areas where those powers are concurrent with the Welsh Ministers' powers, or where the Welsh Ministers need the consent of or to consult with UK Ministers before they can exercise those powers. Therefore, every time a new concurrent power is created, or a Welsh ministerial power is made subject to consent or consultation with UK Ministers, future Assembly legislative competence is restricted. Now, these three developments - the use of concurrent powers to limit the Assembly's role in legislating for Brexit, the use of concurrent powers to make substantive policy changes, in contradiction to the Welsh ministerial commitments and inter-governmental agreement, and the change to the devolution settlement, have led to a continuation of our concerns around the granting of concurrent powers in the Trade Bill. We concluded that our original concern about the provision of concurrent powers was well founded and still stands in relation to this Bill. Now, we did read the legislative consent memorandum from the Minister and the amendments to that Bill, and we concluded that perhaps the Minister found herself in a similar place to us: observing relatively unsatisfactory progress against some of the demands for changes to the Bill, yet having to acknowledge the need for legislation if we are to exit smoothly from the EU - we acknowledge that. I think it's important to highlight that where we have greater concerns is far more on the role of this institution as the Assembly, and ensuring the ability of this Assembly to scrutinise the processes and decisions being taken. We've continually reported against those concerns, and we will continue to do so if we see them. And our consideration of the Trade Bill illustrates the often unsatisfactory balancing act that is required when considering questions of legislative consent, because we can't actually change something; it's a simple binary decision on an LCM - we either approve it in its entirety or we reject it in its entirety. So, that is one of the concerns. That's nothing to do with this Bill, but it's still an issue we have. There has been progress made; we recognise that. Some of the amendments sought by the Welsh Government have been agreed by the UK Government - some of them based upon commitments rather than actual text at this point in time, because, as you said, they're despatch box commitments. But they're still not actually on the face of the Bill. So, we do have deep concerns. I hope, in closing, that the Welsh Government has heard our concerns about the use of concurrent powers and the gap in scrutiny that's being created as a consequence of that, and will ensure that we do a lot more scrutiny here rather than pass them on to Westminster.
Welsh: Diolch, Llywydd. A gaf i ddiolch i'r Gweinidog am ei chyfraniad y prynhawn yma, gan ei bod wedi nodi rhai o'r pwyntiau pwysig yn glir? Mae'n bwysig pwysleisio nad yw hwn yn ymwneud â chytundebau masnach yn y dyfodol - mae'n ymwneud a chytundebau masnach sydd ar waith rhwng yr UE a gwledydd eraill ar hyn o bryd a sut y maent yn cael eu trosglwyddo i'r DU. Mae'r Pwyllgor Materion Allanol wedi bod yn dilyn datblygiadau polisi Llywodraeth y DU ar gyfer masnach ryngwladol, ac rydym wedi cymryd camau fel Pwyllgor i ddatblygu arbenigedd a dealltwriaeth o'r goblygiadau posibl i Gymru o ddull gweithredu'r DU. Rydym wedi dechrau gwaith hefyd i graffu ar y goblygiadau i Gymru sy'n deillio o'r cytundebau rhyngwladol hynny sy'n cael eu trosglwyddo ac wedi ystyried tua 20 yn y pythefnos diwethaf. Bydd datblygiad nifer o'r rhain yn ddibynnol ar y penderfyniad i gymeradwyo'r Bil Masnach. Fel Pwyllgor, fe gychwynnaf drwy ddweud nad ydym yn cydnabod bod angen y Bil masnach, neu o leiaf ryw fath arall o ddeddfwriaeth ar yr un llinellau, i sicrhau trosglwyddiad esmwyth o'r berthynas masnachu sydd gennym ar hyn o bryd drwy ein haelodaeth o'r UE i unrhyw berthynas fydd gennym pan fyddwn yn gadael yr UE. Gan gydnabod hyn, mae gennym amrywiaeth o bryderon eraill hefyd, fodd bynnag, ynghylch drafftio'r Bil i'r graddau y mae'n ceisio deddfu ar feysydd datganoledig. Flwyddyn yn ôl, cyhoeddwyd ein hadroddiad cyntaf ar y Bil Masnach, ac roeddem yn cytuno â Llywodraeth Cymru i beidio cymeradwyo caniatâd ar linellau tebyg, ond yr oedd gennym hefyd rai pryderon ychwanegol i'w nodi. Yn wir - credaf inni weld fod y Bil yn cael ei ysgrifennu yn yr un modd â'r Bil Ymadael â'r UE ar y pryd, a doedd y newidiadau hynny yn y Bil Ymadael â'r UE ddim wedi cael eu trosglwyddo i'r Bil Masnach ar y pryd. Lleddfwyd peth o'n pryderon gan y gwelliannau i'r Bil - ond nid pob un. Mae pwerau cydredol yn amlwg yn un mater sy'n ein pryderu, oherwydd rydym yn credu, mewn gwirionedd, fod y Bil yn gwaethygu'r defnydd o rymoedd cydredol o dan Ddeddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018. Byddaf yn canolbwyntio ar hynny yn fy nghyfraniad heddiw. Bydd yr Aelodau'n gwybod bod y Pwyllgor Materion Allanol, y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol a'r Llywydd oll wedi mynegi pryderon ynghylch dull Llywodraeth Cymru o ddeddfu ar gyfer Brexit, i'r graddau fod deddfwriaeth sylfaenol ac is-ddeddfwriaeth sy'n ymwneud â Brexit yn cael ei yrru drwy Senedd y DU yn fwy na drwy'r Cynulliad, a hynny'n bennaf ar gais Llywodraeth Cymru. Deallaf fod Llywodraeth Cymru yn nodi'n aml mai problem o ran capasiti yw hon, ond mae'n ffaith, serch hynny. Yn y gorffennol rydym wedi gwrthwynebu rhoi pwerau cydredol mewn meysydd datganoledig yn Neddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018, gan ein bod yn bryderus y byddai'n lleihau rôl y Cynulliad hwn yn y broses ddeddfu ar gyfer Brexit. Rydym wedi gwneud yr un peth mewn cysylltiad â'r Bil Masnach, felly yr ydym yn gyson yn ein pryderon. Fe wnaethom y penderfyniad hwn y llynedd, cafwyd cyfle i arsylwi sut y defnyddiwyd pwerau'r Ddeddf Ymadael â'r UE, ac rydym wedi gweld llawer mwy o'r offerynnau statudol cywiro, sy'n ymwneud â chymhwysedd y Cynulliad, yn cael eu gwneud yn Llundain yn hytrach na Chaerdydd. Mae'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol wedi dweud bod rhai o'r offerynnau hyn wedi gwneud newidiadau polisi sylweddol ac nad ydynt wedi'u defnyddio i wneud newidiadau technegol yn unig. Ymhellach, ers gosod y Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol gwreiddiol, mae'r setliad datganoli newydd i Gymru, a nodir yn Neddf Cymru 2017, wedi dod i rym hefyd. Yn ôl y setliad hwn, cyfyngir ar y Cynulliad rhag dileu neu addasu pwerau gweinidogol y DU mewn meysydd polisi datganoledig lle mae'r pwerau hynny yn gydredol â phwerau Gweinidogion Cymru, neu lle mae angen i Weinidogion Cymru gael cydsyniad, neu ymgynghori, â Gweinidogion y DU cyn y gallant arfer y pwerau hynny. Felly, bob tro y caiff pŵer cydredol newydd ei chreu, neu pan wneir pŵer Gweinidogion Cymru yn ddarostyngedig i gydsyniad neu ymgynghoriad â Gweinidogion y DU, fe gyfyngir ar gymhwysedd deddfwriaethol y Cynulliad yn y dyfodol. Nawr, mae'r tri datblygiad hyn - y defnydd o bwerau cydredol i gyfyngu ar swyddogaeth y Cynulliad i ddeddfu ar gyfer Brexit, y defnydd o bwerau cydredol i wneud newidiadau polisi sylweddol, sy'n mynd yn groes i ymrwymiadau Gweinidogion Cymru a chytundeb rhynglywodraethol, a'r newid i'r setliad datganoli, wedi arwain at ein pryderon yn parhau o ran rhoi pwerau cydredol yn y Bil Masnach. Daethom i'r casgliad bod sail gadarn i'n pryder gwreiddiol am y ddarpariaeth o'r pwerau cydredol ac mae'r rheini'n parhau o ran y Bil hwn. Nawr, rydym wedi darllen y Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol gan y Gweinidog a'r gwelliannau i'r Bil hwnnw, a daethom i'r casgliad fod y Gweinidog, efallai, wedi gweld ei hun mewn lle tebyg i ni: yn arsylwi ar gynnydd cymharol anfoddhaol ar rai o'r gofynion am newidiadau i'r Bil, ond yn gorfod cydnabod yr angen am ddeddfwriaeth os ydym i adael yr UE yn esmwyth - rydym yn cydnabod hynny. Rwy'n credu ei bod yn bwysig tynnu sylw at y ffaith fod gennym bryderon llawer mwy ynglŷn â swyddogaeth y sefydliad hwn fel Cynulliad, ac i sicrhau gallu'r Cynulliad hwn i graffu ar y prosesau ac ar y penderfyniadau a wneir. Rydym wedi adrodd yn barhaus am y pryderon hynny, a byddwn yn parhau i wneud hynny os ydym yn eu gweld. Ac mae ein hystyriaeth o'r Bil Masnach yn dangos bod cadw'r ddysgl yn wastad yn aml yn anfoddhaol ac mae hyn yn ofynnol wrth ystyried cwestiynau am gydsyniad deddfwriaethol, gan na allwn newid rhywbeth mewn gwirionedd; mae'n benderfyniad deuaidd syml ar Femorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol. Rydym yn ei gymeradwyo yn ei gyfanrwydd neu ei wrthod yn ei gyfanrwydd. Felly, dyna un o'r pryderon. Nid oes a wnelo hynny ddim â'r Bil hwn, ond mae'n parhau i fod yn fater o bryder gennym. Mae peth cynnydd wedi'i wneud; rydym yn cydnabod hynny. Mae Llywodraeth y DU wedi cytuno â rhai o'r gwelliannau a geisir gan Lywodraeth Cymru - rai ohonynt yn seiliedig ar ymrwymiadau yn hytrach na thestun gwirioneddol ar hyn o bryd, oherwydd, fel y dywedasoch, maent yn ymrwymiadau blwch dogfennau. Ond nid ydynt ar wyneb y Bil, mewn gwirionedd. Felly, mae gennym bryderon dwfn. Rwy'n gobeithio, wrth gloi, fod Llywodraeth Cymru wedi clywed ein pryderon ynghylch y defnydd o'r pwerau cydredol a'r bwlch yn y broses graffu sy'n cael ei greu o ganlyniad i hynny, ac y bydd yn sicrhau ein bod ni'n gwneud llawer mwy o waith craffu yma yn hytrach na'u trosglwyddo i San Steffan.