English: I would like, if I may, just to pay tribute to the way in which peers from across the House have been willing to work with us to mount a sterling defence of the devolution settlement, which the UK Government seems willing to trash. In particular, I would like to thank Lord Thomas of Cwmgiedd, Baroness Finlay of Llandaff, Lord Wigley and Lord Bourne of Aberystwyth, as well as the Labour opposition and Liberal Democrat front benches. Despite these efforts, it seems certain that the Bill that will be presented for Royal Assent in a few days' time will be deeply damaging to this Senedd and to our nation. The Legislation, Justice and Constitution Committee, the External Affairs and Additional Legislation Committee and the Finance Committee have all recognised in their reports the deeply damaging impact of this Bill on devolution, to the extent that the Legislation, Justice and Constitution Committee have broken with their precedent to recommend that the Senedd should not give its consent. Let me give just five reasons why, as a Government, we believe every Member of this Senedd should vote against giving legislative consent. Here, I'd like in particular to address my comments to the Conservative benches. Firstly, why would any Member of this Senedd elected to take decisions on devolved matters that reflect the views of those who elect them agree to legislation that neuters their ability to do just that? The market access principles mean that any product can be legally sold that is legally sold in any part of the UK; whether or not it complies with standards here in Wales, it must be able to be put on the market here. We cannot even demand that it be labelled differently. This is not just about hypothetical instances. As Members will be aware, we have recently consulted on banning nine types of single-use plastic in Wales. We've not yet completed the analysis of the responses, so I won't prejudge matters, but if we did decide - or the new Government in the new Senedd term, more likely - that they wished to do so, that could not meaningfully happen if this Bill is enacted. Let me quote the Government Minister, Lord True, in the House of Lords only two weeks ago: 'New restrictions on the sale of goods, including goods made from plastic produced in or imported into one part of the UK, will be subject to the mutual recognition principle for goods unless an exclusionapplies.' 'goodssold lawfully elsewhere in the United Kingdom will not be denied access to other parts of the UK market unless an exclusion applies. Consumers are of course not required to buy them.' Rather avoiding the point that for consumers to make choices they need information, and the restrictions against labelling in the Bill would, of course, prevent that. Secondly, consider the financial assistance powers that have been shoehorned into the Bill, the only thing they have in common with the remaining parts being that they reflect the same intent of undermining devolution. The Finance Committee eloquently articulated serious concerns about these provisions. They would enable UK Ministers to fund interventions in Wales in wholly devolved policy areas in ways that go around, or even run completely contrary to, the political agenda set by the Welsh Government on behalf of the people of Wales. I'd like to quote another Conservative, Lord Dunlop, former Scotland Office and Northern Ireland Office Minister: 'if the power in the Bill is to be fully effective, it will be important for the UK Government to work in partnership, not conflict, with the devolved Administrations and representatives of local communities throughout the devolved nations. It would be a retrograde stepif Ministers sought to substitute local priorities with the priorities of the centre, uninformed by local views. In my experience, the maxim "The man in Whitehall knows best" is never a popular one, and certainly will not cut much ice in Scotland', he said. Nor in Wales either, I say. There are plenty of ways in which a Conservative Government will want to thwart the priorities of a Welsh Labour Government, but imagine a future Conservative Government in this Senedd - not a prospect I relish - wanting to take steps and a more liberal Government in Westminster overruling that agenda. I'm sure Members on the Conservative benches would not regard that as acceptable. Thirdly, the UK Government have claimed that the Bill does not contain new restrictions, and, indeed, creates new devolved powers. I would like to report to the Chamber that I'm still waiting to be shown which clause enhances the powers of this Senedd. Members will not be surprised to hear that that hasn't been pointed out. Clause 50 specifically inserts a new reservation of state aid and subsidies into Schedule 7A to the Government of Wales Act 2006 - a new and fresh limitation on the powers of this Senedd. Fourthly, Dirprwy Lywydd, it's not as if we haven't tried to put forward and alternative approach to securing the internal market in a creative way that takes account of any legitimate concerns. We've proposed an approach that puts the common frameworks at the heart of the internal market, but gives the UK Government the right to ask Parliament to introduce market access principles in the narrow set of circumstances as a fall-back where the four Governments have failed to reach agreement. Common frameworks are there to align, respect devolution, while enabling a competitive internal market. The rejection by the UK Government of this approach is eloquent testimony to the fact that their motivation with bringing forward this Bill, and persisting in the teeth of such widespread opposition, has little to do with the concerns of businesses and everything to do with the desire to centralise power and hobble the freedom of this Senedd to do the job it was elected to do. And this is the fifth reason: the clearest clue that anyone needs that this legislation is intended not so much as market regulation, but instead is constitutional legislation, is the blanket prohibition across the entire Bill through the protected enactment clauses - an exclusion of this Senedd's power to modify any aspect of it, whether it's devolved or not. Not a restriction, of course, which applies to Parliament. It is truly exceptional for a Bill to be put beyond the reach of the Senedd in its entirety. It's a Bill that purports to be about market principles, but is in fact a stealth attack on the constitution. I hope Members will agree that that is outrageous. Dirpwy Lywydd, this Bill is an attack on devolution, it has no place in the regulation of the internal market, it has no place in the modern, devolved constitution of the United Kingdom, and it will hasten the break-up of the union if it becomes law. I urge all Members of the Senedd to reject the motion and deny the Bill our consent.
Welsh: Hoffwn, os caf i, dalu teyrnged i'r ffordd y mae arglwyddi o bob rhan o'r Tŷ wedi bod yn barod i weithio'n galed gyda ni i amddiffyn y setliad datganoli, y mae Llywodraeth y DU yn ymddangos yn barod i'w chwalu. Yn benodol, hoffwn ddiolch i'r Arglwydd Thomas o Gwmgiedd, y Farwnes Finlay o Landaf, yr Arglwydd Wigley a'r Arglwydd Bourne o Aberystwyth, yn ogystal â meinciau blaen yr wrthblaid Lafur a'r Democratiaid Rhyddfrydol. Er gwaethaf yr ymdrechion hyn, mae'n ymddangos yn sicr y bydd y Bil a gyflwynir i gael Cydsyniad Brenhinol ymhen ychydig ddyddiau yn niweidiol iawn i'r Senedd hon ac i'n cenedl. Mae'r Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad, y Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaeth Ychwanegol a'r Pwyllgor Cyllid i gyd wedi cydnabod yn eu hadroddiadau effaith niweidiol iawn y Bil hwn ar ddatganoli, i'r graddau bod y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad wedi torri cynsail i argymell na ddylai'r Senedd roi ei chydsyniad. Gadewch imi roi pum rheswm yn unig pam, fel Llywodraeth, y credwn ni y dylai pob Aelod o'r Senedd hon bleidleisio yn erbyn rhoi cydsyniad deddfwriaethol. Yma, hoffwn yn arbennig gyfeirio fy sylwadau at feinciau'r Ceidwadwyr. Yn gyntaf, pam fyddai unrhyw Aelod o'r Senedd hon a etholwyd i wneud penderfyniadau ar faterion datganoledig sy'n adlewyrchu barn y rhai sy'n eu hethol yn cytuno i ddeddfwriaeth sy'n ysbaddu eu gallu i wneud yr union beth hwnnw? Mae egwyddorion mynediad i'r farchnad yn golygu y gellir gwerthu unrhyw gynnyrch yn gyfreithlon sy'n cael ei werthu'n gyfreithlon mewn unrhyw ran o'r DU; p'un a yw'n cydymffurfio â safonau yma yng Nghymru ai peidio, mae'n rhaid iddi fod yn bosibl i'w roi ar y farchnad yma. Ni allwn hyd yn oed fynnu ei fod yn cael ei labelu'n wahanol. Nid yw hyn yn ymwneud ag achosion damcaniaethol yn unig. Fel y gŵyr Aelodau, rydym ni wedi ymgynghori'n ddiweddar ar wahardd naw math o blastig untro yng Nghymru. Nid ydym ni wedi cwblhau'r dadansoddiad o'r ymatebion eto, felly ni fyddwn yn rhagfarnu pethau, ond pe byddem yn penderfynu - neu'r Llywodraeth newydd yn nhymor newydd y Senedd, yn fwy tebygol - eu bod yn dymuno gwneud hynny, ni allai hynny ddigwydd yn ystyrlon pe bai'r Bil hwn yn cael ei ddeddfu. Gadewch imi ddyfynnu Gweinidog y Llywodraeth, yr Arglwydd True, yn Nhŷ'r Arglwyddi bythefnos yn ôl: Bydd cyfyngiadau newydd ar werthu nwyddau, gan gynnwys nwyddau a wneir o blastig a gynhyrchir mewn un rhan o'r DU neu a fewnforir i un rhan o'r DU, yn ddarostyngedig i'r egwyddor cydnabod cydfuddiannol ar gyfer nwyddau oni bai fod gwaharddiad yn berthnasol. Ni cheir nwyddau a werthir yn gyfreithlon mewn mannau eraill yn y Deyrnas Unedig eu rhwystro rhag cael mynediad i rannau eraill o farchnad y DU oni bai fod gwaharddiad yn berthnasol. Wrth gwrs, nid yw'n ofynnol i ddefnyddwyr eu prynu. Mae'n osgoi'r pwynt i raddau bod angen gwybodaeth ar ddefnyddwyr i wneud dewisiadau, a byddai'r cyfyngiadau yn erbyn labelu yn y Bil, wrth gwrs, yn atal hynny. Yn ail, ystyriwch y pwerau cymorth ariannol sydd wedi'u gwthio i mewn i'r Bil, yr unig beth sy'n gyffredin rhyngddyn nhw a'r rhannau sy'n weddill yw eu bod yn adlewyrchu'r un bwriad o danseilio datganoli. Mynegodd y Pwyllgor Cyllid bryderon difrifol am y darpariaethau hyn yn huawdl. Bydden nhw'n galluogi Gweinidogion y DU i ariannu ymyriadau yng Nghymru mewn meysydd polisi cwbl ddatganoledig mewn ffyrdd sy'n osgoi, neu hyd yn oed yn gwbl groes, i'r agenda wleidyddol a bennwyd gan Lywodraeth Cymru ar ran pobl Cymru. Hoffwn ddyfynnu Ceidwadwr arall, yr Arglwydd Dunlop, cyn-Weinidog Swyddfa'r Alban a Swyddfa Gogledd Iwerddon: os yw'r pŵer yn y Bil i fod yn gwbl effeithiol, bydd yn bwysig i Lywodraeth y DU weithio mewn partneriaeth, nid gwrthdaro, gyda Gweinyddiaethau datganoledig a chynrychiolwyr cymunedau lleol ledled y gwledydd datganoledig. Byddai'n gam yn ôlpe bai Gweinidogion yn ceisio disodli blaenoriaethau lleol â blaenoriaethau'r canol, heb eu llywio gan safbwyntiau lleol. Yn fy mhrofiad i, nid yw'r ddihareb 'Y dyn yn Whitehall sy'n gwybod orau' byth yn un boblogaidd, ac yn sicr ni fydd yn boblogaidd iawn yn yr Alban, dywedodd. Nac yng Nghymru ychwaith, dywedaf i. Mae digon o ffyrdd y bydd Llywodraeth Geidwadol eisiau rhwystro blaenoriaethau Llywodraeth Lafur Cymru, ond dychmygwch Lywodraeth Geidwadol yn y dyfodol yn y Senedd hon - nid syniad yr wyf yn ei hoffi - eisiau cymryd camau a Llywodraeth fwy rhyddfrydol yn San Steffan yn gwrthod yr agenda honno. Rwy'n siŵr na fyddai Aelodau ar feinciau'r Ceidwadwyr yn ystyried hynny'n dderbyniol. Yn drydydd, mae Llywodraeth y DU wedi honni nad yw'r Bil yn cynnwys cyfyngiadau newydd, ac, yn wir, ei fod yn creu pwerau datganoledig newydd. Hoffwn adrodd i'r Siambr fy mod yn dal i aros i rywun ddangos i mi pa gymal sy'n cryfhau pwerau'r Senedd hon. Ni fydd aelodau'n synnu o glywed nad yw hynny wedi'i nodi. Mae cymal 50 yn gosod yn benodol mater newydd a gedwir yn ôl o ran cymorth gwladwriaethol a chymorthdaliadau yn Atodlen 7A i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 - cyfyngiad newydd a ffres ar bwerau'r Senedd hon. Yn bedwerydd, Dirprwy Lywydd, nid yw fel pe baem ni heb geisio cyflwyno dull amgen o sicrhau'r farchnad fewnol mewn ffordd greadigol sy'n ystyried unrhyw bryderon dilys. Rydym ni wedi cynnig dull sy'n rhoi'r fframweithiau cyffredin wrth wraidd y farchnad fewnol, ond sy'n rhoi'r hawl i Lywodraeth y DU ofyn i Senedd y DU gyflwyno egwyddorion mynediad i'r farchnad yn y gyfres gul o amgylchiadau fel cam wrth gefn pan fo'r pedair Llywodraeth wedi methu dod i gytundeb. Ceir fframweithiau cyffredin i alinio, parchu datganoli, wrth alluogi marchnad fewnol gystadleuol. Mae'r ffaith bod Llywodraeth y DU wedi gwrthod y dull hwn yn dystiolaeth huawdl o'r ffaith nad oes gan eu cymhelliant i gyflwyno'r Bil hwn, a pharhau yn wyneb gwrthwynebiad mor eang, fawr ddim i'w wneud â phryderon busnesau a phopeth i'w wneud â'r awydd i ganoli grym a chloffi rhyddid y Senedd hon i wneud y gwaith y cafodd ei hethol i'w wneud. A dyma'r pumed rheswm: y cliw cliriaf sydd ei angen i ddangos bod y ddeddfwriaeth hon wedi'i bwriadu nid yn gymaint fel rheoleiddiad y farchnad, ond yn hytrach deddfwriaeth gyfansoddiadol, yw'r gwaharddiad cyffredinol ar draws y Bil cyfan drwy'r cymalau deddfu gwarchodedig - eithrio pŵer y Senedd hon i addasu unrhyw agwedd arni, p'un a yw wedi'i datganoli ai peidio. Nid yw'n gyfyngiad, wrth gwrs, sy'n berthnasol i Senedd y DU. Mae'n eithriad gwirioneddol i Fil yn ei gyfanrwydd gael ei roi y tu hwnt i gyrraedd y Senedd. Mae'n Fil sy'n honni ei fod yn ymwneud ag egwyddorion y farchnad, ond sydd mewn gwirionedd yn ymosodiad llechwraidd ar y cyfansoddiad. Gobeithio y bydd yr Aelodau'n cytuno bod hynny'n warthus. Dirprwy Lywydd, mae'r Bil hwn yn ymosodiad ar ddatganoli, nid oes ganddo le o ran rheoleiddio'r farchnad fewnol, nid oes ganddo le yng nghyfansoddiad modern, datganoledig y Deyrnas Unedig, a bydd yn cyflymu'r broses o chwalu'r undeb os daw'n gyfraith. Anogaf holl Aelodau'r Senedd i wrthod y cynnig a gwrthod rhoi cydsyniad i'r Bil.