English: I've listened with interest to the reservations of Angela Burns and Helen Mary Jones, and I hope that we can iron out any inconsistencies and issues across the Assembly, because it seems to me that health and social care are something that we really do have to try and seek consensus on, because they're very large-ticket items, and it's a question of getting it right. It's very easy to put a duty of quality as words on the page, but I think it's the how do we achieve that quality that is the main issue. In terms of the duty of candour, it's absolutely my view that, unless the complaints system is fully integrated into the plans for continuous improvement of professional development, it is absolutely not fit for purpose, and we've seen countless horror stories happen all over the UK where this has not been the case. One of the most important things about the current community health councils is their right to inspect, their right to enter premises, health premises, and see what is there that the patient is experiencing. So, whatever replaces the CHC has to have that capability to stand up for the citizen, and we all can agree that there is a need for a culture change, because too many of us are dealing with issues in our constituencies where people simply haven't been properly informed about what is going to happen to them. I'm not on any of the committees where the committee Chairs have spoken, so I want to probe how this Bill empowers stakeholders to reshape services to better meet people's needs, obviously in line with prudent healthcare, because, otherwise, we will continue to have a bottomless pit from our health services. It's very good to read in the explanatory memorandum that we have to have a system that's 'person centred and seamless; without artificial barriers' and 'where NHS bodies are not just there to manage or deliver care but to improve it every day' and we need to ensure that the voice of the citizen is clearly heard. The Minister will know I have a particular interest in Buurtzorg as a radical new way of working to better meet the needs of citizens. I don't know if you've all seen the report that was published in one of the national newspapers last week about the way in which Buurtzorg has been applied to children's social services in England, and where there's been an absolutely dramatic improvement in the amount of time that social workers are able to spend with families - so, instead of it being a little more than 20 per cent of their time, as opposed to form filling and other bureaucratic tasks, they're now able to spend at least 60 per cent of their time with families, which surely must improve the outcomes for those families. So, in relation to the healthcare needs and the social care needs of the elderly, this seems to me an entirely important way of looking further at how we better meet the needs of our elders towards the end of their life. So, I want to probe how this Bill is going to advance the voice of the citizen being heard, and how it will enable professionals to be able to change the way they're working without having to have a fight with bureaucrats at the top of the tree. What do the three Buurtzorg pilots of the last 12 months tell us about their ability to ensure that the citizen's voice is much more centre stage? The chair of Cwm Taf health board, which is one of the three Buurtzorg pilots, reports that the trial is progressing well. It's too early to tell, but the encouraging signs are that this will enable us to have a change in the way people are using unscheduled care. Patients and nurses report feeling that the nature of the conversation they're having is changing, and that the conversation is now focused on what the patient wants to achieve and how the patient and the nurse can work together to achieve that. The conversations are becoming more co-productive and relationships are being restructured. So, that's a very positive message coming from Cwm Taf, but it would be very good to know what's happening in the other two pilots. What is the potential for the other two pilots to indicate - for improved job satisfaction and capacity of professionals to take their own initiative to better meet the needs of patients? How does this Bill eliminate the barriers to rolling out this way of working - for example, the transfer of data from one agency to another, so that patients aren't simply having to tell their story time over? And does the Bill allocate sufficient resources for the continuous professional development required for self-managed teams? Are senior managers going to let go to enable that to happen?
Welsh: Rwyf wedi gwrando gyda diddordeb ar amheuon Angela Burns a Helen Mary Jones, a gobeithiaf y gallwn ni ddatrys unrhyw anghysonderau a materion fel Cynulliad cyfan, gan ei bod hi'n ymddangos i mi fod iechyd a gofal cymdeithasol yn rhywbeth y mae'n rhaid inni geisio cytuno yn ei gylch, oherwydd eu bod yn agweddau pwysig iawn, ac mae'n gwestiwn o wneud pethau'n iawn. Mae'n hawdd iawn rhoi dyletswydd ansawdd fel geiriau ar y dudalen, ond rwy'n credu mai'r brif elfen yw sut allwn ni sicrhau'r ansawdd hwnnw. O ran y ddyletswydd gonestrwydd, fy marn i yw, oni chaiff y system gwynion ei hintegreiddio'n llawn yn y cynlluniau i wella datblygiad proffesiynol yn barhaus, yna mae hi'n hollol anaddas i'w diben, ac rydym ni wedi clywed storïau arswydus dirifedi ym mhob cwr o'r DU lle na ddigwyddodd hynny. Un o'r pethau pwysicaf am y cynghorau iechyd cymuned presennol yw eu hawl i archwilio, eu hawl i ymweld â safle, safleoedd iechyd, ac i weld beth yw profiad y claf yno. Felly, mae'n rhaid i beth bynnag a ddaw yn lle'r cyngor iechyd cymuned fod â'r gallu hwnnw i sefyll dros y dinesydd, ac fe allwn ni i gyd gytuno bod angen newid diwylliant, gan fod gormod ohonom ni'n ymdrin â materion yn ein hetholaethau lle nad yw pobl wedi cael gwybod yn iawn am yr hyn fydd yn digwydd iddyn nhw. Nid wyf ar unrhyw un o'r pwyllgorau lle mae Cadeiryddion y pwyllgorau wedi siarad, felly rwyf eisiau holi sut mae'r Bil hwn yn grymuso rhanddeiliaid i ail-lunio gwasanaethau i ddiwallu anghenion pobl yn well, yn unol â gofal iechyd darbodus, yn amlwg, oherwydd, fel arall, byddwn yn parhau i gael pwll diwaelod o'n gwasanaethau iechyd. Mae'n dda iawn darllen yn y memorandwm esboniadol bod yn rhaid i ni gael system 'lle dylai gofal a chymorth ganolbwyntio ar y person a bod yn ddi-dor; heb rwystrau artiffisial' a 'lle nad yn unig ddiben cyrff GIG yw rheoli neu ddarparu gofal, ond ei wella bob dydd. ac mae angen inni sicrhau bod llais y dinesydd yn cael ei glywed yn glir. Bydd y Gweinidog yn gwybod bod gennyf ddiddordeb arbennig yn Buurtzorg fel ffordd newydd radical o weithio i ddiwallu anghenion dinasyddion yn well. Nid wyf yn gwybod os ydych i gyd wedi gweld yr adroddiad a gyhoeddwyd yn un o'r papurau newydd cenedlaethol yr wythnos diwethaf am y ffordd y mae Buurtzorg wedi'i gymhwyso i wasanaethau cymdeithasol plant yn Lloegr, a lle bu gwelliant dramatig iawn o ran faint o amser y gall gweithwyr cymdeithasol ei dreulio gyda theuluoedd - felly, yn hytrach na bod ychydig yn fwy nag 20 y cant o'u hamser, yn hytrach na llenwi ffurflenni a thasgau biwrocrataidd eraill, maen nhw bellach yn gallu gwario o leiaf 60 y cant o'u hamser gyda theuluoedd, ac mae'n rhaid bod hynny'n gwella'r canlyniadau i'r teuluoedd hynny. Felly, mewn cysylltiad ag anghenion gofal iechyd ac anghenion gofal cymdeithasol yr henoed, ymddengys i mi fod hyn yn ffordd hollbwysig o edrych ymhellach ar sut yr ydym ni'n diwallu anghenion ein henoed yn well tuag at ddiwedd eu hoes. Felly, rwyf eisiau holi sut mae'r bil hwn yn mynd i wella cyfleodd i lais y dinesydd gael ei glywed, a sut y bydd yn galluogi gweithwyr proffesiynol i allu newid y ffordd y maen nhw'n gweithio heb orfod ymladd â biwrocratiaid. Beth mae'r tri chynllun treialu Buurtzorg yn ystod y 12 mis diwethaf yn ei ddweud wrthym ni am eu gallu i sicrhau bod llais y dinesydd yn llawer mwy canolog? Mae Cadeirydd Bwrdd Iechyd Cwm Taf, sy'n un o'r tri chynllun treialu Buurtzorg, yn dweud bod yr arbrawf yn mynd rhagddo'n dda. Mae'n rhy gynnar i ddweud, ond yr arwyddion calonogol yw y bydd hyn yn ein galluogi i newid y ffordd y mae pobl yn defnyddio gofal heb ei drefnu. Mae cleifion a nyrsys yn dweud eu bod yn teimlo bod natur y sgwrs y maen nhw'n ei chael yn newid, a bod y sgwrs bellach yn canolbwyntio ar yr hyn y mae'r claf eisiau ei gyflawni a sut y gall y claf a'r nyrs gydweithio i gyflawni hynny. Mae'r sgyrsiau'n dod yn fwy cydgynhyrchiol ac mae perthnasoedd yn cael eu hailstrwythuro. Felly, mae honno'n neges gadarnhaol iawn sy'n dod o Gwm Taf, ond byddai'n dda iawn gwybod beth sy'n digwydd yn y ddau gynllun treialu arall. Beth yw'r potensial i'r ddau gynllun treialu arall nodi - ar gyfer boddhad swydd well a gallu gweithwyr proffesiynol i fynd ati o'u pen a'u pastwn eu hunain i ddiwallu anghenion cleifion yn well? Sut mae'r Bil hwn yn dileu'r rhwystrau rhag cyflwyno'r ffordd hon o weithio - er enghraifft, trosglwyddo data o un asiantaeth i'r llall, fel nad yw cleifion yn gorfod adrodd eu hanes drosodd a throsodd? Ac a yw'r Bil yn dyrannu digon o adnoddau ar gyfer y datblygiad proffesiynol parhaus sydd ei angen ar gyfer timau sy'n rheoli eu hunain? A yw uwch reolwyr yn mynd i lacio tipyn ar y ffrwyn i alluogi hynny ddigwydd?