techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: First of all, Deputy Minister, can I thank you for your willingness to appear regularly at the cross-party group on tourism, where you'll have heard that tourism and hospitality, perhaps more than any other sector, have been raised as a point of concern by Members? I'm just a bit worried that the position of attractions might be lost in this wider focus on pubs, restaurants and accommodation. And while they're obviously reasons why people visit an area, they're also a contributor to the well-being of people who live nearby, who perhaps now more than ever would appreciate a little bit of joy in their lives. The First Minister's message of asking what you should do, rather than what you can do, might undermine an alternative message that visiting local attractions, observing all the rules, could actually be good for your health, especially if it involves spending time outdoors. I wonder if you could tell us how you're working with Cabinet colleagues about messaging on this, as I'm sure that attractions would prefer to stay open and trading safely and profitably rather than seeking income support.
Welsh: Yn gyntaf oll, Ddirprwy Weinidog, a gaf fi ddiolch i chi am eich parodrwydd i fynychu'r grŵp trawsbleidiol ar dwristiaeth yn rheolaidd, lle byddwch wedi clywed bod twristiaeth a lletygarwch, yn fwy nag unrhyw sector arall efallai, wedi'u nodi fel mater o bryder gan Aelodau? Rwy'n poeni braidd y gallai sefyllfa atyniadau gael ei cholli yn y ffocws ehangach hwn ar dafarndai, bwytai a llety. Ac er eu bod yn amlwg yn rhesymau pam fod pobl yn ymweld ag ardal, maent hefyd yn cyfrannu at les pobl sy'n byw gerllaw a fyddai, yn fwy nag erioed ar hyn o bryd efallai, yn gwerthfawrogi ychydig o lawenydd yn eu bywydau. Gallai neges y Prif Weinidog ynglŷn â gofyn beth y dylech ei wneud, yn hytrach na'r hyn y gallwch ei wneud, danseilio'r neges arall y gallai ymweld ag atyniadau lleol, gan gadw at yr holl reolau, fod yn dda i'ch iechyd, yn enwedig os yw hynny'n golygu treulio amser yn yr awyr agored. Tybed a allech ddweud wrthym sut rydych yn gweithio gyda chyd-Aelodau o'r Cabinet ar y negeseuon mewn perthynas â hyn, gan fy mod yn siŵr y byddai'n well gan atyniadau aros ar agor a masnachu'n ddiogel ac yn broffidiol yn hytrach na gofyn am gymorth incwm.
English: Attractions and events are separate important strands in the tourist economy and should be seen as such. As it happens, I was in conversation, as I am most weeks, with a neighbour of mine who I don't see in the flesh anymore, because obviously I'm unable to travel - this is Sean Taylor, he of Zip World and other developments - and we were discussing this very issue. What we are very keen to do is to ensure that, in our discussions with the tourism operators, as soon as it is possible within the framework of public health for attractions to remain open or to reopen, the potential of these attractions can be marketed directly within Wales, as would be possible now, within communities. Certainly, it is important that we do that first of all within the public health context, but, beyond that, the attractiveness of Wales, from all the surveys that I've seen and the private discussions I've had, has not diminished in the crisis. In fact, the understanding of the centrality, which you quite rightly describe, of the tourist economy to Wales and the attractiveness of the Welsh landscape and our specific visitor attractions has been enhanced by people's inability to be able to take advantage of them.
Welsh: Mae atyniadau a digwyddiadau'n elfennau unigol pwysig o'r economi twristiaeth, a dylid eu hystyried felly. Fel mae'n digwydd, bûm yn sgwrsio, fel y gwnaf y rhan fwyaf o wythnosau, â chymydog i mi nad wyf yn ei weld wyneb yn wyneb mwyach, oherwydd yn amlwg nid wyf yn gallu teithio - Sean Taylor, o Zip World a datblygiadau eraill - a buom yn trafod yr union fater hwn. Yn ein trafodaethau gyda'r gweithredwyr twristiaeth, cyn gynted ag y bo modd i atyniadau aros ar agor neu ailagor o fewn fframwaith iechyd y cyhoedd, rydym yn awyddus iawn i sicrhau y gellir marchnata potensial yr atyniadau hyn yn uniongyrchol yng Nghymru, i'r graddau y byddai modd gwneud hynny bellach, o fewn ein cymunedau. Yn sicr, mae'n bwysig ein bod yn gwneud hynny yn gyntaf oll yng nghyd-destun iechyd y cyhoedd, ond y tu hwnt i hynny, o'r holl arolygon rwyf wedi'u gweld a'r trafodaethau preifat rwyf wedi'u cael, nid yw apêl Cymru wedi lleihau yn ystod yr argyfwng. Fel y dywedoch chi yn gwbl gywir, mewn gwirionedd mae dealltwriaeth pobl o ba mor bwysig yw'r economi twristiaeth i Gymru ac apêl tirwedd Cymru a'n hatyniadau penodol i ymwelwyr wedi cynyddu yn sgil anallu pobl i fanteisio arnynt.
English: Minister, just north of the M4, just north of Bridgend, is an often-overlooked gem of the Ogmore valleys, where not only is it a real destination for day visitors and tourists for adventure tourism, with the Afan Argoed park, and so on, and the hills along the drovers' route, walking up onto the Bwlch mountain, but we also have little communities of yurt accommodation, we have caravan and camping sites, we have bed-and-breakfast offerings, and so on. I'm just wondering, as the firebreak lifts, and the travel restrictions are lifted within Wales, how do we give a clear message to people about what they should be doing - not just what they can do, but what they should be doing? And what message should we be giving, not only to day visitors and tourists in Wales, from Wales, but also to tourism providers as well? Because we need to deal with this responsibly because of where we are with the virus, but I think they are looking forward to, as you said, Minister, the day when we can point to some light at the end of the tunnel.
Welsh: Weinidog, ychydig i'r gogledd o'r M4, ychydig i'r gogledd o Ben-y-bont ar Ogwr, mae yna drysor sy'n cael ei anghofio yn aml, sef cymoedd Ogwr, sy'n gyrchfan go iawn i ymwelwyr dydd a thwristiaid ar gyfer twristiaeth antur, gyda pharc Afan Argoed ac yn y blaen, a'r bryniau ar hyd llwybr y porthmyn, wrth gerdded at fynydd Bwlch, ond mae gennym hefyd gymunedau bach o iwrtau, mae gennym safleoedd carafanau a gwersylla, mae gennym gynigion gwely a brecwast ac yn y blaen. Rwy'n meddwl tybed, wrth i'r cyfnod atal byr ddod i ben, ac wrth i'r cyfyngiadau teithio gael eu codi yng Nghymru, sut rydym yn rhoi neges glir i bobl am yr hyn y dylent fod yn ei wneud - nid yn unig beth y gallant ei wneud, ond beth y dylent fod yn ei wneud? A pha neges y dylem fod yn ei rhoi, nid yn unig i ymwelwyr dydd a thwristiaid yng Nghymru, o Gymru, ond hefyd i ddarparwyr twristiaeth hefyd? Oherwydd mae angen inni ymdrin â hyn yn gyfrifol oherwydd ein sefyllfa gyda'r feirws, ond credaf eu bod yn edrych ymlaen at y diwrnod pan allwn weld rhywfaint o oleuni ym mhen draw'r twnnel, fel y dywedoch chi Weinidog.
English: Well, I'm pleased to say that I have been able to walk in the area that Huw describes, and it is indeed extremely attractive. I find the Garw valley irresistible, because it's so different, and yet has a landscape that I'm familiar with in mid Wales and in north Wales. I think the key thing here is the co-operation between communities, between local authorities and their tourism officers with the local community. At the very beginning of this pandemic, we discussed with many communities the importance of ensuring that, when it was possible to return to a more balanced potential for the visitor economy, there had to be community consent, and that people wanted to have people visit their communities. Because in the traditional way of describing tourism, there is a host community, there is a visitor community, and without one you can't have the other. So I'm very keen, hopefully, that we will be able to return to that way of thinking about the industry, because it is so economically essential for our communities, but it is also so important for emphasising the partnership of nations within the United Kingdom and on mainland Europe.
Welsh: Wel, rwy'n falch o ddweud fy mod wedi gallu cerdded yn yr ardal y mae Huw yn ei disgrifio, ac mae'n ddeniadol dros ben yn wir. Mae cwm Garw yn hudolus i mi, oherwydd ei fod mor wahanol, ac eto mae ganddo dirwedd rwy'n gyfarwydd â hi yng nghanolbarth a gogledd Cymru. Credaf mai'r peth allweddol yma yw'r cydweithrediad rhwng cymunedau, rhwng awdurdodau lleol a'u swyddogion twristiaeth a'r gymuned leol. Ar ddechrau'r pandemig hwn, trafodasom gyda llawer o gymunedau bwysigrwydd sicrhau, pan oedd hi'n bosibl dychwelyd at botensial mwy cytbwys i'r economi ymwelwyr, fod yn rhaid cael cydsyniad cymunedol, a bod pobl eisiau i bobl eraill ymweld â'u cymunedau. Oherwydd yn y ffordd draddodiadol o ddisgrifio twristiaeth, mae yna gymuned sy'n cynnig llety, mae yna gymuned ymwelwyr, ac ni allwch gael un heb y llall. Felly rwy'n awyddus iawn, gobeithio, i'n gweld yn gallu dychwelyd at y ffordd honno o feddwl am y diwydiant, oherwydd mae mor hanfodol yn economaidd i'n cymunedau, ond mae hefyd mor bwysig er mwyn pwysleisio partneriaeth y gwledydd o fewn y Deyrnas Unedig ac ar dir mawr Ewrop.
English: Minister, we know that the lockdown measures are having a devastating effect on the Welsh tourism industry - many thousands of businesses will not survive this series of lockdowns. And to echo Gareth Bennett's comments, the situation is exacerbated by the fact that we are actively discouraging the English, in particular, from coming to Wales. Does the Minister not accept that this will have a huge detrimental effect on our ability to attract these alienated tourists back to Wales in the coming years?
Welsh: Weinidog, gwyddom fod y cyfyngiadau symud yn cael effaith ddinistriol ar ddiwydiant twristiaeth Cymru - ni fydd miloedd lawer o fusnesau'n goroesi'r cyfnod hwn o gyfyngiadau symud hyn. Ac i adleisio sylwadau Gareth Bennett, mae'r sefyllfa'n cael ei gwaethygu gan y ffaith ein bod yn mynd ati'n weithredol i annog Saeson, yn arbennig, rhag dod i Gymru. Onid yw'r Gweinidog yn derbyn y bydd hyn yn cael effaith andwyol enfawr ar ein gallu i ddenu'r twristiaid hyn a estroneiddiwyd yn ôl i Gymru yn y blynyddoedd i ddod?
English: Well I'm sorry you choose to try to turn this reasonable discussion about tourism into a discussion of relationships between the English and the Welsh because this is not the issue. It's not about nationalities within the United Kingdom; it is about public health, and we have to concentrate on that. I have spent a lot of time and energy during this pandemic in trying to ensure that people do not turn this into an anti-English position, or indeed an anti-Welsh position. And in a sense, with the new measures in England as well as the new measures in Wales, hopefully we can now understand that we are all, as it were, in the same boat - or at least in two boats that are moving in the same direction.
Welsh: Wel rwy'n gresynu eich bod yn dewis ceisio troi'r drafodaeth resymol hon am dwristiaeth yn drafodaeth ar y berthynas rhwng y Saeson a'r Cymry oherwydd nid dyna'r mater dan sylw. Nid yw'n ymwneud â'r cenhedloedd o fewn y Deyrnas Unedig; mae'n ymwneud ag iechyd y cyhoedd, ac mae'n rhaid inni ganolbwyntio ar hynny. Rwyf wedi treulio llawer o amser ac egni yn ystod y pandemig hwn yn ceisio sicrhau nad yw pobl yn troi hwn yn safbwynt gwrth-Seisnig, nac yn wir yn safbwynt gwrth-Gymreig. Ac ar un ystyr, gyda'r mesurau newydd yn Lloegr yn ogystal â'r mesurau newydd yng Nghymru, gobeithio y gallwn ddeall nawr ein bod i gyd yn yr un cwch, fel petai - neu o leiaf mewn dau gwch sy'n symud i'r un cyfeiriad.
English: We are monitoring the impact of the pandemic on mental health and well-being through a range of surveys and other evidence. On 9 October, I issued a detailed written statement setting out the actions we are taking to respond to the mental health-related effects of the pandemic.
Welsh: Rydym yn monitro effaith y pandemig ar iechyd meddwl a llesiant drwy amrywiaeth o arolygon a thystiolaeth arall. Ar 9 Hydref, cyhoeddais ddatganiad ysgrifenedig manwl yn nodi'r camau rydym yn eu cymryd i ymateb i effeithiau'r pandemig sy'n gysylltiedig ag iechyd meddwl.
English: Thank you for your answer, Minister. I also noted the funding that you announced this morning. I read the Welsh Government press release in regards to an additional £3 million of funding. I'd like to think that perhaps my question submitted last week, and asked today, helped prompt that funding announcement. Can I ask how, Minister, you've reached that figure of £3 million? Do you think - ? Have you got evidence that you can provide to ensure that this is an adequate amount for the increased demand for mental health services, for those directly and, indeed, indirectly impacted by the pandemic? I'm particularly concerned about people who live in the most rural parts of Wales, and I wonder how, Minister, you will ensure that any extra support and grant funding reach those in the most isolated parts of Wales, including those third sector and charitable organisations that do an excellent job in providing mental health support in these particular areas.
Welsh: Diolch ichi am eich ateb, Weinidog. Nodais hefyd y cyllid a gyhoeddwyd gennych y bore yma. Darllenais ddatganiad i'r wasg gan Lywodraeth Cymru mewn perthynas â £3 miliwn o gyllid ychwanegol. Byddwn yn hoffi meddwl efallai bod fy nghwestiwn, a gyflwynwyd yr wythnos ddiwethaf, ac a ofynnwyd heddiw, wedi helpu i ysgogi'r cyhoeddiad hwnnw am gyllid. A gaf fi ofyn, Weinidog, sut y cyrhaeddoch chi'r ffigur hwnnw o £3 miliwn? A ydych yn credu - ? A oes gennych dystiolaeth y gallwch ei darparu i sicrhau bod hwn yn swm digonol ar gyfer y galw cynyddol am wasanaethau iechyd meddwl, i'r rheini yr effeithir arnynt yn uniongyrchol, ac yn anuniongyrchol yn wir, gan y pandemig? Rwy'n pryderu'n arbennig am bobl sy'n byw yn y rhannau mwyaf gwledig o Gymru, ac rwy'n meddwl tybed sut y gallwch sicrhau bod unrhyw gymorth ychwanegol a chyllid grant yn cyrraedd y rheini sy'n byw yn y rhannau mwyaf anghysbell o Gymru, gan gynnwys y sefydliadau trydydd sector ac elusennol sy'n gwneud gwaith rhagorol yn darparu cymorth iechyd meddwl yn yr ardaloedd hyn.
English: Diolch, Russell. Just to make it clear that any funding that we're announcing now is on top of the annual amount of £700 million that we spend. We must not lose sight of that. We spend more money on mental health than on any other aspect in the NHS, and so this funding is additional to what was already in place. And the funding I've announced today is on top of the funding that we've announced previously during this pandemic. You'll be aware that we already have suggested that we're going to spend more money on tier 0 and tier 1 support, because those are the low-level interventions that save you the money later on. And so that's what this additional funding that we've put in place today - that's some of it. In fact, most of it will be spent on that low-level intervention. You're quite right: that will be available to organisations in Powys and elsewhere. You'll be aware that the person leading on this is the chief executive of the health board in Powys, with whom I had a meeting last week, because she is the lead on mental health for the whole of Wales, and you can be assured that the concerns of rural communities are very much at the forefront of her concerns.
Welsh: Diolch, Russell. Hoffwn ddweud yn glir fod unrhyw gyllid rydym yn ei gyhoeddi yn awr yn ychwanegol at y swm blynyddol o £700 miliwn rydym yn ei wario. Mae'n rhaid inni beidio â cholli golwg ar hynny. Rydym yn gwario mwy o arian ar iechyd meddwl nag ar unrhyw elfen arall yn y GIG, ac felly mae'r cyllid hwn yn ychwanegol at yr hyn a oedd eisoes yn ei le. Ac mae'r cyllid rwyf wedi'i gyhoeddi heddiw yn ychwanegol at y cyllid rydym eisoes wedi'i gyhoeddi yn ystod y pandemig hwn. Fe fyddwch yn ymwybodol ein bod eisoes wedi awgrymu y byddwn yn gwario mwy o arian ar gymorth haen 0 a haen 1, oherwydd mai'r rheini yw'r ymyriadau lefel isel sy'n arbed yr arian i chi yn nes ymlaen. Ac felly dyna yw'r arian ychwanegol rydym wedi'i gyhoeddi heddiw - dyna yw rhywfaint ohono. Yn wir, caiff y rhan fwyaf ohono ei wario ar yr ymyrraeth lefel isel honno. Rydych yn llygad eich lle: bydd hwnnw ar gael i sefydliadau ym Mhowys ac mewn mannau eraill. Fe fyddwch yn ymwybodol mai'r person sy'n arwain ar hyn yw prif weithredwr y bwrdd iechyd ym Mhowys y cefais gyfarfod â hi yr wythnos diwethaf, am mai hi yw'r arweinydd ar iechyd meddwl ar gyfer Cymru gyfan, a gallwch fod yn dawel eich meddwl fod pryderon cymunedau gwledig yn sicr yn flaenoriaeth iddi.
English: We now turn to spokespeople's questions, and the first up again this afternoon is the Conservative spokesperson, Andrew R.T. Davies.
Welsh: Trown yn awr at gwestiynau'r llefarwyr, a'r cyntaf eto y prynhawn yma yw llefarydd y Ceidwadwyr, Andrew R.T. Davies.
English: Thank you, Deputy Presiding Officer. Minister, congratulations on your appointment to Cabinet in this very important role. We have some five/six months now before the next parliamentary elections for the Welsh Parliament. I appreciate it's a very tight time frame, but in your initial assessment of what you can achieve in those five to six months, what goals have you set yourself, so that when you look back in March, and we, as legislators, scrutinise what you've achieved in that period, you'll feel are attainable goals within the department?
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Weinidog, llongyfarchiadau ar eich penodiad i'r Cabinet yn y rôl bwysig hon. Mae gennym oddeutu pum/chwe mis nawr cyn yr etholiadau seneddol nesaf ar gyfer Senedd Cymru. Rwy'n derbyn bod yr amserlen yn dynn iawn, ond yn eich asesiad cychwynnol o'r hyn y gallwch ei gyflawni yn y pump i chwe mis hwnnw, pa nodau rydych chi wedi'u gosod i chi'ch hun, fel y byddwch, pan fyddwch yn edrych yn ôl ym mis Mawrth, a phan fyddwn ni, fel deddfwyr, yn craffu ar yr hyn rydych wedi'i gyflawni yn y cyfnod hwnnw, yn teimlo eu bod yn nodau cyraeddadwy o fewn yr adran?
English: Thank you for that answer, Minister. Could I draw your attention to the tragic case that's been reported today of Dr Deborah Lamont? She tragically took her life last year, and the findings have come out around the mental health legislation that govern hotel rooms, and in particular assessments and sectioning. There seems to be an anomaly in the categorisation of hotel rooms because they can be designated as your house, even though you might only be staying for one night in that particular area. There is a campaign, as I understand it, supported by the police as well, to try and have this piece of legislation reformed and amended, so that it offers greater protection to people, both on the law enforcement side and the mental health teams, but also people who are in vulnerable positions themselves. If you're not familiar with the particular case, I fully understand, but could I seek a commitment from you today to review this, and if you feel it's suitable, and I hope you will feel it suitable, to offer your support to amending this piece of legislation, which, as I understand it, is a Westminster piece of legislation, to afford the protection that Dr Deborah Lamont sadly didn't have in this particular instance?
Welsh: Diolch ichi am yr ateb hwnnw, Weinidog. A gaf fi dynnu eich sylw at achos trasig Dr Deborah Lamont a gafodd sylw heddiw? Yn drist iawn, fe gyflawnodd hunanladdiad y llynedd, ac mae'r canfyddiadau wedi'u cyhoeddi ynghylch y ddeddfwriaeth iechyd meddwl sy'n llywodraethu ystafelloedd gwesty, ac asesiadau a gorfodi yn arbennig. Mae'n ymddangos bod anghysondeb yn y modd y caiff ystafelloedd gwesty eu categoreiddio oherwydd gellir eu dynodi'n dŷ i chi, er mai dim ond am un noson y gallech fod yn aros yn y man penodol hwnnw. Yn ôl yr hyn a ddeallaf, mae yna ymgyrch sy'n cael ei chefnogi gan yr heddlu i geisio diwygio'r ddeddfwriaeth hon fel ei bod yn cynnig mwy o amddiffyniad i bobl, ar ochr gorfodi'r gyfraith a'r timau iechyd meddwl, ond hefyd pobl sydd mewn sefyllfaoedd agored i niwed eu hunain. Os nad ydych yn gyfarwydd â'r achos penodol, rwy'n deall yn iawn, ond a gaf fi ofyn am ymrwymiad ar eich rhan heddiw i adolygu hyn, ac os teimlwch fod hynny'n addas, a gobeithio y byddwch yn teimlo bod hynny'n addas, a gaf fi ofyn i chi gefnogi'r ymgyrch i ddiwygio'r ddeddfwriaeth, sydd, yn ôl yr hyn a ddeallaf, yn un o ddeddfwriaethau San Steffan, er mwyn darparu'r amddiffyniad nad oedd ar gael i Dr Deborah Lamont, gwaetha'r modd, yn yr achos hwn?
English: Can I, first of all, pass my condolences on to the family? Every suicide case is one too many and we have got to make sure that services are available for anybody who wants to access mental health support. We know that about 25 per cent of people who take their own lives are not known to social services and other healthcare workers. So, there is space for us to do more here. You'll be aware that we have got a very clear strategy, 'Talk to me 2', which is about reducing suicide and self-harm. But I will make a commitment to you that I will look into that particular issue, to see whether there is indeed an anomaly and whether there is anything we can do, specifically in Wales, to address that issue. But, as you pointed out, it may be that this is UK legislation, in which case, if there is an issue, we can look to whether we want to pursue that with the UK Government.
Welsh: A gaf fi gydymdeimlo â'r teulu yn gyntaf oll? Mae pob achos o hunanladdiad yn un yn ormod ac mae'n rhaid i ni sicrhau bod gwasanaethau ar gael i unrhyw un sydd eisiau mynediad at gymorth iechyd meddwl. Gwyddom nad yw tua 25 y cant o bobl sy'n cyflawni hunanladdiad yn hysbys i wasanaethau cymdeithasol a gweithwyr gofal iechyd eraill. Felly, mae lle inni wneud mwy yma. Fe fyddwch yn ymwybodol fod gennym strategaeth glir iawn, 'Beth am siarad â fi 2', sy'n ymwneud â gostwng lefelau hunanladdiad a hunan-niweidio. Ond rwy'n gwneud ymrwymiad i chi y byddaf yn ymchwilio i'r mater penodol hwnnw, i weld a oes anghysondeb yn wir, ac a oes unrhyw beth y gallwn ei wneud, yn benodol yng Nghymru, i fynd i'r afael â'r mater hwnnw. Ond fel y nodoch chi, efallai mai deddfwriaeth y DU yw hon, ac os felly, os oes problem, gallwn ystyried a ydym am fynd ar drywydd hynny gyda Llywodraeth y DU.