English: It would be grossly irresponsible of any Member of this Senedd to support the imposition of significant restrictions on our constituents when we have not been provided with sufficient evidence to be able to justify them. The Welsh Government has a legal duty, as we heard earlier, to demonstrate that any restrictions that it imposes on the people of Wales are proportionate and necessary, and yet they have failed to provide the data to support their position. Now, as a person representing a constituency that straddles two local authority areas, Conwy and Denbighshire, I regret that in spite of asking repeatedly for this information and this data from Ministers and, indeed, from Public Health Wales and, indeed, from my own local health board, the Welsh Government and all of those other bodies have failed to provide it. The publicly available data does not show me the coronavirus case rates on a community-by-community basis. It may actually put communities in very low-risk parts of Conwy and Denbighshire at higher risk because we're encouraging people from high-risk parts of the counties to travel to those lower risk parts of the counties, if the Welsh Government's line on travel is to be believed. So, on that basis, it's absolutely impossible for me to be able to justify a county-wide approach to these local restrictions. There's no data being published on the likely place of transmission or the activity to which transmission is likely to have been associated, so how on earth can we determine whether the restrictions on matters such as travel can be justified? Now, I will say this sort of data is available in other parts of the UK, so why is the Welsh Government choosing not to publish it or share it with Members of this Senedd? We can only draw the conclusion that it's because the data doesn't support your position, it doesn't support your policy and it doesn't support the restrictions that you are seeking and already have imposed. And it's these travel restrictions in particular that are hitting people hard in the Conwy and Denbighshire areas. In fact, First Minister, I heard what you had to say during the debate, or the exchange in FMQs earlier on, yet it's completely at odds with what you've previously told this Chamber. You said in response to a question from me on 23 September, on the issue of tourism, which I presume we can use as a proxy for travel, that the good news is, and I quote: 'The good news is that we've had tourists coming to Wales from other parts of the United Kingdom since the first part of July now, and there isn't evidence that that has led to spikes of infection in those parts of Wales that people most often visit. Indeed, the coronavirus continues to be at its lowest ebb in those places that tourists most often visit.' That sort of undermines completely the argument that you're making on introducing these draconian travel restrictions on my constituents and other people across Wales. You know, it was absolutely heartbreaking to watch the tv over this weekend to see people being interviewed in the tourism queen of resorts, Llandudno, on the north Wales coast. We had a shopkeeper there telling reporters that, on one day last week, they took just £6.50 over the counter in takings. A local restaurateur said that usually on a Saturday, the previous week before the restrictions, they had 184 diners; that was down to 18 on the Saturday following the restrictions being introduced. And unless you act quickly, I can tell you that these businesses will be going down the pan. And when they go down the pan, all of those people who rely on their livelihoods from those businesses will see a significant impact on their quality of life, because it's not just those businesses, it's every single person they employ, every single family that relies on the pay packets that come in through that employment, and every single supplier that these businesses buy their goods from. The ripple effects will be absolutely huge. And, of course, these travel restrictions pay absolutely no regard to the regular patterns of travel that people enjoy, particularly for those living in those border parts of these local authority areas. My constituents, for example, in Kinmel Bay can't nip a few hundred yards into Rhyl to their local supermarket. Instead, they can, of course, travel an hour in the opposite direction all the way down into the Snowdonia national park where, no doubt, there are very low levels of coronavirus infection, yet they can't go a few hundred yards to their nearest supermarket. It's absolutely bonkers. The evidence is lacking. I will not be voting for the restrictions in terms of regulations No. 16 on coronavirus. There's very little evidence as well to suggest that these restrictions are actually working. Where they have been imposed, the reality is that the rates have actually been going up in some cases. So, Rhondda Cynon Taf went into lockdown a month ago. Now, remember the incubation period is 14 days, okay? So, they should have had an impact by now. It went into lockdown a month ago when it had 82.1 cases per 100,000 over seven days. Today, that figure is 178.2, almost double what it was. Caerphilly's been in lockdown since 8 September. On 26 September, it had 36.4 cases - it had been travelling in the right direction - per 100,000, but as of today that figure is 92.2. So, if the evidence suggests that these may not be working, if there's no information on a community-by-community basis, if there's insufficient data and evidence to demonstrate that the travel restrictions work, why on earth should anybody in this Chamber vote for this particular set of restrictions? I urge everybody to vote against them.
Welsh: Byddai'n anghyfrifol iawn i unrhyw Aelod o'r Senedd hon gefnogi camau gorfodi cyfyngiadau sylweddol ar ein hetholwyr pan nad ydym ni wedi cael digon o dystiolaeth i allu eu cyfiawnhau. Mae gan Lywodraeth Cymru ddyletswydd gyfreithiol, fel y gwnaethom ni glywed yn gynharach, i ddangos bod unrhyw gyfyngiadau y mae'n eu gosod ar bobl Cymru yn gymesur ac yn angenrheidiol, ac eto maen nhw wedi methu â darparu'r data i gefnogi eu safbwynt. Nawr, fel person sy'n cynrychioli etholaeth sy'n pontio dwy ardal awdurdod lleol, Conwy a Sir Ddinbych, mae'n ofid i mi, er gwaethaf gofyn dro ar ôl tro am yr wybodaeth hon a'r data hyn gan Weinidogion ac, yn wir, gan Iechyd Cyhoeddus Cymru ac, yn wir, gan fy mwrdd iechyd lleol fy hun, fod Llywodraeth Cymru a'r holl gyrff eraill hynny wedi methu â'i darparu. Nid yw'r data sydd ar gael i'r cyhoedd yn dangos i mi y cyfraddau achosion y coronafeirws yn ôl cymuned. Mae'n bosibl mewn gwirionedd ei fod yn rhoi cymunedau mewn rhannau risg isel iawn o Gonwy a Sir Ddinbych mewn mwy o berygl oherwydd ein bod yn annog pobl o rannau risg uchel o'r siroedd i deithio i'r rhannau risg is hynny o'r siroedd, os ydym am gredu yr hyn y mae Llywodraeth Cymru yn ei ddweud ynghylch teithio. Felly, ar y sail honno, mae'n gwbl amhosibl i mi allu cyfiawnhau dull ar draws siroedd cyfan o weithredu'r cyfyngiadau lleol hyn. Nid oes unrhyw ddata yn cael eu cyhoeddi ynghylch y man trosglwyddo tebygol na'r gweithgareddau sy'n debygol o fod yn gysylltiedig â'r trosglwyddo, felly sut ar y ddaear ydym ni'n gallu penderfynu pa un a ellir cyfiawnhau'r cyfyngiadau ar faterion fel teithio? Nawr, byddaf i'n dweud bod y math hwn o ddata ar gael mewn rhannau eraill o'r DU, felly pam mae Llywodraeth Cymru yn dewis peidio â'u cyhoeddi neu eu rhannu ag Aelodau'r Senedd hon? Ni allwn ni ond dod i'r casgliad mai'r rheswm am hynny yw nad yw'r data yn cefnogi eich safbwynt, nad yw'n cefnogi eich polisi ac nad yw'n cefnogi'r cyfyngiadau yr ydych yn ceisio eu gorfodi ac yr ydych chi eisoes wedi eu gorfodi. A'r cyfyngiadau teithio hyn yn arbennig sy'n ei gwneud yn anodd iawn i bobl yn ardaloedd Conwy a Sir Ddinbych. Yn wir, Prif Weinidog, clywais yr hyn a oedd gennych i'w ddweud yn ystod y ddadl, neu'r cyfnewid yn ystod Cwestiynau'r Prif Weinidog yn gynharach, ac eto mae'n gwbl groes i'r hyn yr ydych wedi ei ddweud wrth y Siambr hon o'r blaen. Fe wnaethoch chi ddweud mewn ymateb i gwestiwn gen i ar 23 Medi, ynghylch twristiaeth, ac rwy'n tybio y gallwn ni ddefnyddio hyn fel dirprwy ar gyfer teithio, mai'r newyddion da yw, ac rwy'n dyfynnu: 'Y newyddion da yw ein bod ni wedi cael twristiaid yn dod i Gymru o rannau eraill o'r Deyrnas Unedig ers rhan gyntaf mis Gorffennaf bellach, ac nid oes tystiolaeth bod hynny wedi arwain at gynnydd sydyn mewn heintiau yn y rhannau hynny o Gymru y mae pobl yn ymweld â nhw amlaf. Yn wir, mae'r coronafeirws yn parhau i fod ar ei isaf yn y lleoedd hynny y mae twristiaid yn ymweld â nhw amlaf.' Mae hynny mewn ffordd yn tanseilio yn llwyr y ddadl yr ydych yn ei gwneud ynghylch cyflwyno'r cyfyngiadau teithio llym hyn ar fy etholwyr i a phobl eraill ledled Cymru. Wyddoch chi, roedd hi'n gwbl dorcalonnus yn gwylio'r teledu dros y penwythnos hwn i weld pobl yn cael eu cyfweld ym mrenhines y cyrchfannau twristiaeth, Llandudno, ar arfordir y gogledd. Roedd gennym ni un unigolyn sy'n cadw siop yno yn dweud wrth ohebwyr mai dim ond £6.50 y gwnaethon nhw ei gymryd dros y cownter ar un diwrnod yr wythnos diwethaf. Dywedodd bwyty lleol fod ganddyn nhw 184 o bobl yn bwyta yno fel arfer ar ddydd Sadwrn, yr wythnos flaenorol cyn y cyfyngiadau; roedd hynny i lawr i 18 ar y dydd Sadwrn yn dilyn cyflwyno'r cyfyngiadau. Ac oni bai eich bod yn gweithredu yn gyflym, gallaf i ddweud wrthych chi y bydd y busnesau hyn yn mynd i'r wal. A phan fyddan nhw'n mynd i'r wal, bydd yr holl bobl hynny sy'n dibynnu ar eu bywoliaeth o'r busnesau hynny yn gweld effaith sylweddol ar ansawdd eu bywyd, oherwydd nid ydym yn sôn am y busnesau hynny yn unig, rydym yn sôn am bob un person y maen nhw'n ei gyflogi, pob teulu sy'n dibynnu ar y pecynnau cyflog sy'n dod i mewn drwy'r gyflogaeth honno, a phob un cyflenwr y mae'r busnesau hyn yn prynu eu nwyddau oddi wrthyn nhw. Bydd yr effeithiau canlyniadol yn gwbl enfawr. Ac, wrth gwrs, nid yw'r cyfyngiadau teithio hyn yn rhoi unrhyw ystyriaeth o gwbl i'r patrymau teithio rheolaidd y mae pobl yn eu mwynhau, yn enwedig i'r rhai hynny sy'n byw yn y rhannau hynny ar ffiniau yr ardaloedd awdurdodau lleol hyn. Ni all fy etholwyr i, er enghraifft, ym Mae Cinmel fynd ychydig gannoedd o lathenni i'r Rhyl i'w harchfarchnad leol. Yn hytrach, gallan nhw, wrth gwrs, deithio awr i'r cyfeiriad arall yr holl ffordd i lawr i barc cenedlaethol Eryri lle mae lefelau isel iawn o haint y coronafeirws, mae'n siŵr, ac eto nid ydyn nhw'n cael mynd ychydig gannoedd o lathenni i'w harchfarchnad agosaf. Mae'n gwbl hurt. Mae prinder tystiolaeth. Ni fyddaf i'n pleidleisio dros y cyfyngiadau o ran rheoliadau Rhif 16 ar y coronafeirws. Ychydig iawn o dystiolaeth sydd hefyd i awgrymu bod y cyfyngiadau hyn yn gweithio mewn gwirionedd. Lle maen nhw wedi eu gosod, y realiti yw bod y cyfraddau wedi bod yn codi mewn rhai achosion. Felly, aeth Rhondda Cynon Taf yn destun cyfyngiadau fis yn ôl. Nawr, cofiwch mai 14 diwrnod yw'r cyfnod heintus, iawn? Felly, dylen nhw fod wedi cael effaith erbyn hyn. Aeth yn destun cyfyngiadau fis yn ôl pan oedd 82.1 o achosion ym mhob 100,000 o bobl dros saith diwrnod. Heddiw, mae'r ffigur hwnnw yn 178.2, bron i ddwbl yr hyn yr oedd. Mae Caerffili wedi bod dan gyfyngiadau ers 8 Medi. Ar 26 Medi, yr oedd ganddi 36.4 o achosion - yr oedd wedi bod yn teithio i'r cyfeiriad iawn - ym mhob 100,000 o bobl, ond heddiw mae'r ffigur hwnnw yn 92.2. Felly, os yw'r dystiolaeth yn awgrymu efallai nad yw'r rhain yn gweithio, os nad oes gwybodaeth fesul cymuned, os nad oes digon o ddata a thystiolaeth i ddangos bod y cyfyngiadau teithio yn gweithio, pam ar y ddaear y dylai unrhyw un yn y Siambr hon bleidleisio dros y gyfres benodol hon o gyfyngiadau? Rwyf i'n annog pawb i bleidleisio yn eu herbyn.