English: Can I thank Dawn Bowden for her questions and also say that I've probably learned more about Merthyr in the space of the last 18 or so months from the Member than I have from any books or history lessons? And, again, today, Dawn Bowden gave a fascinating insight into the history of the area that she represents, and I think she was absolutely right to say that transport plays a crucial role in ensuring that the social fabric of our communities remain strong. I think Maslow's hierarchy of needs identifies that in order for people to live lives that are minimised in terms of stress and anxiety and maximised in terms of fulfilment we need to feel connected - connected emotionally, but also connected physically. The role of transport, therefore, is absolutely crucial. If we don't have good transport connectivity, people and communities can often feel marginalised or excluded - excluded, in particular, from economic growth - and I'm afraid that is what many communities, particularly in the constituency that Dawn Bowden represents, have felt over the last decade or more, since de-industrialisation took root. So, we need to make sure that those communities are better connected, not just with each other but also with the larger urban centres of Cardiff, Newport and other major cities. Better jobs closer to home requires us to invest more heavily in those communities where job prospects are minimal and it also means ensuring that, if you work in Cardiff but would like to live in a community outside of the city, you are able to access work on a more frequent basis - more frequent services and in a timely fashion. So, the metro vision is aimed at better connecting all people across an entire region. It's aiming to ensure that private sector investment is maximised in those Valleys communities and, as well as shaping a long-term vision of the redevelopment of the Valleys, we were also determined to use the metro vision in the short term as a means of, in tandem with the work of the Valleys taskforce, developing the Valleys as an attractive place for investors to develop their businesses. I can assure the Member that we are looking always at pushing out public sector jobs from areas where there is zero unemployment to areas where there is high unemployment, and I know that officials are looking not just at the maintenance depot that has been raised today, but other opportunities to get public sector work higher up into the north of the Valleys. I'd also say that in the short term we are committed to an ambitious programme of road and rail and active travel infrastructure upgrades specifically designed to meet the needs of people across the region that will be served in the medium and long term by the metro.
Welsh: A gaf i ddiolch i Dawn Bowden am ei chwestiynau a dweud hefyd fy mod i'n siŵr fy mod wedi dysgu mwy am Ferthyr yn ystod y 18 mis diwethaf gan yr Aelod nag a wnes o unrhyw lyfrau neu wersi hanes? Ac, unwaith eto, heddiw, rhoddodd Dawn Bowden gipolwg hynod ddiddorol ar hanes yr ardal y mae'n ei chynrychioli, ac rwy'n meddwl ei bod yn hollol gywir i ddweud bod trafnidiaeth yn chwarae rhan hanfodol o ran sicrhau bod ffabrig cymdeithasol ein cymunedau'n aros yn gryf. Rwy'n meddwl bod hierarchaeth anghenion Maslow yn nodi, er mwyn i bobl fyw bywydau â chyn lleied â phosibl o straen a phryder a chymaint â phosibl o fodlondeb, bod angen inni deimlo'n gysylltiedig - cysylltiedig yn emosiynol, ond hefyd cysylltiedig yn gorfforol. Mae swyddogaeth trafnidiaeth, felly, yn gwbl hanfodol. Os nad oes gennym ni gysylltedd trafnidiaeth da, yn aml gall pobl a chymunedau deimlo eu bod ar y cyrion neu wedi'u heithrio - wedi'u heithrio, yn benodol, o dwf economaidd - ac mae arnaf ofn mai dyna beth mae llawer o gymunedau, yn enwedig yn yr etholaeth y mae Dawn Bowden yn ei chynrychioli, wedi'i deimlo dros y degawd neu fwy diwethaf, ers i ddad-ddiwydiannu ddigwydd. Felly, mae angen inni wneud yn siŵr bod y cymunedau hynny wedi'u cysylltu'n well, nid dim ond â'i gilydd, ond hefyd â chanolfannau trefol mawr Caerdydd, Casnewydd a dinasoedd mawr eraill. I gael swyddi gwell yn agosach at adref, mae angen inni fuddsoddi mwy yn y cymunedau hynny lle nad yw'r rhagolygon am swyddi'n dda ac mae hefyd yn golygu sicrhau, os ydych chi'n gweithio yng Nghaerdydd ond yn dymuno byw mewn cymuned y tu allan i'r ddinas, eich bod yn gallu mynd i'r gwaith yn amlach - gwasanaethau yn amlach ac yn amserol. Felly, bwriad y weledigaeth metro yw cysylltu'r holl bobl ar draws y rhanbarth cyfan yn well. Y nod yw sicrhau cymaint â phosibl o fuddsoddiad gan y sector preifat yn y cymunedau hynny yn y Cymoedd ac, yn ogystal â llunio gweledigaeth hirdymor ar gyfer ailddatblygu'r Cymoedd, roeddem hefyd yn benderfynol o ddefnyddio gweledigaeth y metro yn y tymor byr fel ffordd, ochr yn ochr â gwaith tasglu'r Cymoedd, o ddatblygu'r Cymoedd fel lle deniadol i fuddsoddwyr i ddatblygu eu busnesau. Gallaf sicrhau'r Aelod ein bod bob amser yn ystyried symud swyddi sector cyhoeddus o'r ardaloedd lle nad oes dim diweithdra i ardaloedd lle ceir llawer o ddiweithdra, ac rwy'n gwybod bod swyddogion yn edrych nid dim ond ar y depo cynnal a chadw sydd wedi ei godi heddiw, ond ar gyfleoedd eraill i gael gwaith sector cyhoeddus yn uwch i fyny yng ngogledd y Cymoedd. Byddwn hefyd yn dweud, yn y tymor byr, ein bod wedi ymrwymo i raglen uchelgeisiol o uwchraddio seilwaith ffyrdd a rheilffyrdd a theithio llesol a gynlluniwyd yn benodol i ddiwallu anghenion pobl ar draws y rhanbarth a gaiff eu gwasanaethu yn y tymor canolig ac yn hirdymor gan y metro.