English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I formally move the amendment tabled in my name. I'd like to thank the Welsh Conservatives for bringing forward this very important debate, which I will be supporting, along with the Plaid Cymru amendments that I feel seek to strengthen the debate. I've been calling for the wearing of face coverings to be mandatory on public transport particularly from the early days of the pandemic, following calls from my constituents who were key workers but not able to get on buses because public transport was running at only 25 per cent capacity, which was unsustainable. I did put this forward as a question to the First Minister, and I was pleased to see this suggestion adopted a day later. We know for a fact that SARS-CoV-2 virus is spread by microdroplets making it effectively airborne. We also know that the disease can be spread by those not displaying any symptoms at all, and face masks can and do prevent the spread of COVID-19. We must heighten people's awareness and be consistent in our message and emphasise the importance of wearing a mask. Had the guidelines been adhered to, we may not be seeing local lockdowns as we are seeing now, and the only way we can ensure that people wear a mask is to mandate it. There is evidence that the outbreaks we are seeing are caused by people returning from overseas and not self-isolating. And an entire county and beyond, as we've learnt today, of people have had their freedoms curtailed because of the actions of a few. Anyone travelling from overseas should have to quarantine in isolation for 14 days. It makes no sense that people can travel from COVID hotspots, told to isolate, but can, if they so wish, ignore the instructions, safe in the knowledge that nobody is checking. They are allowed to leave their homes to shop. It is also nonsensical that everyone in the household can carry on as normal - going to work, the supermarket or the pub. I believe that the Welsh Government needs to secure accommodation to enable travellers to quarantine in complete isolation, where food and medication is delivered to them and they are tested for COVID-19 at day 2 and day 9, regardless of whether they are displaying symptoms. And those returning to the UK who have the facilities to completely isolate from the remainder of their households can do so in their own homes, but would be subject to testing and regular random checks to ensure compliance. This is how it is done in countries that have successfully suppressed COVID - countries that haven't had any cases in over three months. And if we are to have any chance of suppressing a second wave, then we need to be tough. Locking everyone down is unfair and is unnecessary. We need to isolate carriers and possible carriers and test them all, regardless of whether they are displaying symptoms. If we don't, this outbreak will continue to smoulder unchecked, flaring up when we least expect it. Lockdowns may well be necessary in future, but they need to be hyperlocal and strictly enforced. Caerphilly county is in lockdown, but its residents can still travel to work or go to the pub, so it is more of a partial lockdown. If we are to get a handle on this, measures may need to be tougher, but they also don't need to be applied across the board. Our focus must be on identifying and isolating those infected with the virus, not locking everybody away - that's akin to chopping down the forest to prevent a fire. I urge Members to support my amendment and the motion. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n cynnig y gwelliant a gyflwynwyd yn fy enw i yn ffurfiol. Hoffwn ddiolch i'r Ceidwadwyr Cymreig am gyflwyno'r ddadl bwysig hon. Byddaf yn ei chefnogi, ynghyd â gwelliannau Plaid Cymru y teimlaf eu bod yn ceisio cryfhau'r ddadl. Rwyf wedi bod yn galw am wneud gwisgo gorchuddion wyneb yn orfodol ar drafnidiaeth gyhoeddus yn arbennig ers dyddiau cynnar y pandemig, yn dilyn galwadau gan fy etholwyr a oedd yn weithwyr allweddol ond nad oeddent yn gallu mynd ar fysiau am mai ar 25 y cant o'r capasiti roedd trafnidiaeth gyhoeddus yn rhedeg, ac roedd hynny'n anghynaliadwy. Fe'i cynigiais fel cwestiwn i'r Prif Weinidog, ac roeddwn yn falch o weld yr awgrym yn cael ei fabwysiadu ddiwrnod yn ddiweddarach. Gwyddom fel ffaith bod feirws SARS-CoV-2 yn cael ei ledaenu gan ficroddefnynnau sy'n ei wneud yn haint a drosglwyddir drwy'r awyr i bob pwrpas. Gwyddom hefyd y gall rhai nad ydynt yn arddangos unrhyw symptomau o gwbl ledaenu'r clefyd, a gall masgiau wyneb atal COVID-19 rhag lledaenu. Rhaid inni gynyddu ymwybyddiaeth pobl a bod yn gyson yn ein neges a phwysleisio pwysigrwydd gwisgo masg. Pe bai pobl wedi glynu wrth y canllawiau, efallai na fyddem yn gweld cyfyngiadau symud lleol fel rydym yn ei weld yn awr, a'r unig ffordd y gallwn sicrhau bod pobl yn gwisgo masg yw ei wneud yn orfodol. Ceir tystiolaeth fod yr achosion a welwn yn cael eu hachosi gan bobl sy'n dychwelyd o dramor heb hunanynysu. A chyfyngwyd ar ryddid llond sir gyfan o bobl a thu hwnt, fel y clywsom heddiw, oherwydd gweithredoedd ychydig o bobl. Dylai fod yn rhaid i unrhyw un sy'n teithio o dramor ynysu dan gwarantin am 14 diwrnod. Nid yw'n gwneud synnwyr fod modd i bobl deithio o fannau lle ceir problemau COVID a chael cyfarwyddyd i ynysu, anwybyddu'r cyfarwyddiadau hynny os dymunant gan deimlo'n ddiogel wrth wybod nad oes neb yn cadw llygad. Caniateir iddynt adael eu cartrefi i siopa. Mae hefyd yn nonsens y gall pawb ar yr aelwyd barhau fel arfer - mynd i weithio, i'r archfarchnad neu i'r dafarn. Credaf fod angen i Lywodraeth Cymru sicrhau llety i alluogi teithwyr i ynysu dan gwarantin, lle caiff bwyd a meddyginiaeth eu danfon iddynt a'u bod yn cael eu profi am COVID-19 ar ddiwrnod 2 a diwrnod 9, p'un a ydynt yn arddangos symptomau ai peidio. A gall y rhai sy'n dychwelyd i'r DU sydd â'r cyfleusterau i ynysu'n llwyr oddi wrth weddill eu haelwydydd wneud hynny yn eu cartrefi eu hunain, ond byddent yn ddarostyngedig i brofion a gwiriadau ar hap rheolaidd i sicrhau cydymffurfiaeth. Dyma sut y caiff ei wneud mewn gwledydd sydd wedi llwyddo i atal COVID - gwledydd nad ydynt wedi cael unrhyw achosion mewn dros dri mis. Ac os ydym am gael unrhyw obaith o atal ail don, mae angen i ni fod yn gadarn. Mae rhoi pawb dan gyfyngiadau symud yn annheg ac yn ddiangen. Rhaid inni ynysu rhai sy'n cludo'r haint a rhai a allai fod yn cludo'r haint a phrofi pob un ohonynt, p'un a ydynt yn arddangos symptomau ai peidio. Os na wnawn hynny, bydd yr achosion hyn yn parhau i ledaenu heb eu hatal, gan gynyddu'n sydyn pan na fyddwn yn disgwyl hynny. Efallai'n wir y bydd angen cyfyngiadau symud yn y dyfodol, ond mae angen iddynt fod yn hyperleol ac wedi'u gorfodi'n llym. Mae sir Caerffili dan gyfyngiadau symud, ond gall ei thrigolion barhau i deithio i'r gwaith neu fynd i'r dafarn, felly maent yn debycach i gyfyngiadau symud rhannol. Os ydym am gael rheolaeth ar hyn, efallai y bydd angen i fesurau fod yn fwy cadarn, ond nid oes angen eu gweithredu ym mhobman ychwaith. Rhaid inni ganolbwyntio ar nodi ac ynysu'r rhai sydd wedi'u heintio â'r feirws, nid gosod pawb dan gyfyngiadau - mae hynny'n debyg i dorri'r goedwig gyfan er mwyn atal tân. Rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi fy ngwelliant a'r cynnig. Diolch yn fawr.