techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, I thank the Member for that series of questions. In relation firstly to the point about article 50 and the revocation of article 50, she misrepresents the position, I'm sure unintentionally. The European Court of Justice has been very clear that it is not available to the UK Government to revoke article 50 in order to seek another referendum. It is clear that the only basis on which that can be revoked is if there is a change of approach and that the UK intends to remain as a member state of the European Union. In relation to the options provided to Members of Parliament, I hope that Members of Parliament will approach the options in front of them, recognising that no option is likely to lead to a situation where all members of the public are happy with the outcome that is reached. It is a time for constructive compromise in relation to the options that are available. We hope that they will have an opportunity to vote on the kind of Brexit deal that we have been advocating here - of close alignment and strong partnership - and we also hope they'll have an opportunity to vote on another referendum. We have been clear that we will be able to support either of those options on these benches.
Welsh: Wel, diolch i'r Aelod am y gyfres yna o gwestiynau. Yn gyntaf, ynglŷn â'r pwynt am erthygl 50 a dirymu erthygl 50, mae hi'n camgyfleu'r sefyllfa, yn anfwriadol rwy'n siŵr. Mae Llys Cyfiawnder Ewrop wedi bod yn glir iawn nad yw diddymu erthygl 50 ar gael i Lywodraeth y DU er mwyn ceisio cael refferendwm arall. Mae'n glir mae'r unig sail ar gyfer dirymu hynny yw pe byddai newid ymagwedd a bod y DU yn bwriadu aros fel aelod-wladwriaeth o'r Undeb Ewropeaidd. O ran y dewisiadau a ddarperir i Aelodau Seneddol, rwy'n gobeithio y bydd Aelodau Seneddol yn ystyried y dewisiadau sydd ger eu bron, gan gydnabod nad oes unrhyw ddewis yn debygol o arwain at sefyllfa pan fo pob aelod o'r cyhoedd yn fodlon ar y canlyniad y daethpwyd ato. Mae'n bryd i gyfaddawdu mewn modd adeiladol o ran y dewisiadau sydd ar gael. Rydym ni'n gobeithio y byddan nhw'n cael cyfle i bleidleisio ar y math o gytundeb Brexit yr ydym ni wedi bod yn ei hyrwyddo yn y fan yma - cyfochri agos a phartneriaeth gref - ac rydym ni hefyd yn gobeithio y byddan nhw'n cael cyfle i bleidleisio ar refferendwm arall. Rydym wedi nodi'n glir y byddwn ni'n gallu cefnogi'r naill ddewis neu'r llall ar y meinciau hyn.
English: Minister, I was very proud on Saturday to March with a million plus citizens of the UK, including many thousands of people from Wales. I'm sure you will also have seen the 5.5 million people who have signed the petition calling for article 50 to be revoked. Given the unprecedented democratic backlash on this issue, would you agree with me that it is now time for the Welsh Government to give full-voiced support to the need for a people's vote on this issue, which would be absolutely about listening to the will of the people now that they have had the opportunity to consider what the Brexit future looks like?
Welsh: Gweinidog, roeddwn i'n falch iawn ddydd Sadwrn o orymdeithio â miliwn neu fwy o ddinasyddion y Deyrnas Unedig, gan gynnwys miloedd lawer o bobl o Gymru. Rwy'n siŵr y byddwch chithau hefyd wedi gweld y 5.5 miliwn o bobl sydd wedi llofnodi'r ddeiseb yn galw am ddirymu erthygl 50. O ystyried yr adlach ddemocrataidd ddigynsail o ran y mater hwn, a ydych chi'n cytuno â mi ei bod yn bryd erbyn hyn i Lywodraeth Cymru roi cefnogaeth groch i'r angen am bleidlais y bobl ar y mater hwn, a fyddai'n ymwneud yn gyfan gwbl â gwrando ar ewyllys y bobl gan eu bod wedi cael y cyfle erbyn hyn i ystyried sut mae dyfodol Brexit yn edrych?
English: Well, I know that the Member has been one of the advocates in our party of this position for some time and I know that she and others were there on Saturday. I also saw the First Minister's message on Saturday, which was clear that the Welsh Government' position is, as it has been, that if Parliament concludes that a second referendum is needed in order for us to get out of this crisis, that we would support that, and that we think, however, given the time that remains, preparations should be taken now, steps to prepare should be taken now, in case that is required. If Parliament takes that path and takes us forward on that basis, then I believe, and the Government believes, as we always have, that Wales would be better off choosing to remain in the European Union. That was the case in 2016 and it remains the case today.
Welsh: Wel, mi wn fod yr Aelod wedi bod yn un o gefnogwyr y safbwynt hwn yn ein plaid ni ers peth amser ac mi wn ei bod hi ac eraill yno ddydd Sadwrn. Gwelais hefyd neges Prif Weinidog Cymru ddydd Sadwrn, a oedd yn ei gwneud yn amlwg mai safbwynt Llywodraeth Cymru yw, fel ag y bu, sef os yw'r Senedd yn penderfynu bod angen ail refferendwm er mwyn ein hachub rhag yr argyfwng hwn, y byddem ni'n cefnogi hynny, a'n bod yn credu, er hynny, o gofio'r amser sydd ar ôl, y dylid gwneud paratoadau nawr, y dylid cymryd camau i baratoi nawr, rhag ofn y bydd angen hynny. Os yw'r Senedd yn cymryd y llwybr hwnnw ac yn ein symud ymlaen ar y sail honno, yna rwy'n credu, ac mae'r Llywodraeth yn credu, fel yr ydym wedi ei wneud erioed, y byddai Cymru yn well ei byd wrth ddewis i aros yn yr Undeb Ewropeaidd. Dyna oedd y sefyllfa yn 2016 ac mae hynny'n dal i fod yn wir heddiw.
English: Would the Counsel General agree with me that we are now in a crisis of democracy? He said at the beginning of this question today that it's incumbent now on the Government to carry out the will of Parliament. But isn't the problem here that Parliament is unwilling to carry out the will of the people? Seventeen point four million people voted to leave the EU in the referendum, but we have an overwhelming majority of Members of Parliament, as indeed an overwhelming majority of Members of this Assembly, who are remainers and are determined, at all costs, to frustrate the decision of the British people in a freely cast referendum two and a half years ago. Eighty-seven per cent of leavers, in the current opinion poll published today, think that politicians want to stop Brexit, and even 38 per cent of remainers think that politicians want to stop Brexit. Only 19 per cent of the public disagreed with that. Forty-one per cent of the public think we should leave on WTO terms, and only 28 per cent disagree. Fifty-three per cent of the public say that if MPs vote to revoke article 50, it will do irreparable damage to the democratic process. Is this not a case of the professional political class here confronting the people, and there's only one way that that's going to end up in due course?
Welsh: A yw'r Cwnsler Cyffredinol yn cytuno â mi ein bod yn awr mewn argyfwng o ran democratiaeth? Dywedodd ar ddechrau'r cwestiwn hwn heddiw ei bod yn ddyletswydd ar y Llywodraeth erbyn hyn i gyflawni ewyllys y Senedd. Ond onid y broblem yn y fan yma yw bod y Senedd yn anfodlon i gyflawni ewyllys y bobl? Pleidleisiodd 17.4 miliwn o bobl dros adael yr UE yn y refferendwm, ond mae gennym fwyafrif llethol o Aelodau Seneddol, ac yn wir, mwyafrif llethol o Aelodau'r Cynulliad hwn, sydd o blaid aros, ac yn benderfynol, ar bob cyfrif, i lesteirio penderfyniad pobl Prydain mewn refferendwm rhydd ddwy flynedd a hanner yn ôl. Mae 87 y cant o'r rhai sydd o blaid gadael, yn y pôl piniwn cyfredol a gyhoeddwyd heddiw, yn credu bod gwleidyddion eisiau atal Brexit, ac mae hyd yn oed 38 y cant o'r rhai sydd o blaid aros yn credu bod gwleidyddion eisiau atal Brexit. Dim ond 19 y cant o'r cyhoedd a anghytunodd â hynny. Mae pedwar deg un y cant o'r cyhoedd yn credu y dylem ni adael ar delerau Sefydliad Masnach y Byd, a dim ond 28 y cant sy'n anghytuno. Mae 53 y cant o'r cyhoedd yn dweud os bydd Aelodau Seneddol yn pleidleisio i ddirymu erthygl 50, y bydd yn gwneud niwed anadferadwy i'r broses ddemocrataidd. Onid yw hyn yn fater o'r dosbarth gwleidyddol proffesiynol yn y fan yma yn mynd wyneb yn wyneb â'r bobl, a dim ond un ffordd y mae hynny'n mynd i ddod i ben maes o law?
English: If I may say, the Member does no service to the complexity of the debate in relation to Brexit. And we are, bluntly, in the position that we are in because for too long people have been promised things that they weren't able to deliver and people have not had politicians describing to them the difficult choices involved in navigating these choppy waters. He attacks Members of Parliament for their roles in this. I think that's incredibly irresponsible, and we saw the Prime Minister doing the same from Downing Street last week. What ought to have happened from the start is the Prime Minister should have listened to more Members of Parliament rather than fewer. They are engaged in a process of trying to reconcile the outcome of the 2016 referendum to the choices involved in that and how we best navigate a situation where respect is paid to that result, but also the least damage is done to the Welsh and the UK economy. I hope that in the coming days, and I'm sure that in the coming days, Members of Parliament will approach that task in a means that pays respect to the 2016 referendum result but also gets us to a position that reflects the kind of Brexit relationship - the post-Brexit relationship - that we've been advocating for here on these benches for two years or more.
Welsh: Os caf ddweud, nid yw'r Aelod yn gwneud dim tegwch â chymhlethdod y ddadl ynglŷn â Brexit. Ac rydym, i fod yn blwmp ac yn blaen, yn y sefyllfa yr ydym ni ynddi oherwydd yr addawyd pethau nad oedd yn bosibl eu cyflawni i bobl am gyfnod rhy hir, ac nid yw gwleidyddion wedi disgrifio iddynt y dewisiadau anodd sy'n gysylltiedig â tramwyo'r dyfroedd tymhestlog hyn. Mae e'n ymosod ar Aelodau Seneddol am y rhan y maen nhw'n ei chwarae yn hyn o beth. Mae hynny'n hynod anghyfrifol yn fy marn i, a gwelsom y Prif Weinidog yn gwneud yr un peth o Stryd Downing yr wythnos diwethaf. Beth ddylai fod wedi digwydd o'r cychwyn yw y dylai'r Prif Weinidog fod wedi gwrando ar fwy o Aelodau Seneddol yn hytrach na llai ohonyn nhw. Maen nhw'n ymwneud â phroses o geisio cysoni canlyniad refferendwm 2016 â'r dewisiadau sy'n ymwneud â hynny a sut yr ydym ni am ddilyn trywydd sy'n parchu'r canlyniad hwnnw yn y modd gorau, ond gan hefyd wneud cyn lleied â phosib o niwed i economi Cymru a'r DU. Rwy'n gobeithio, yn y dyddiau nesaf, ac rwyf yn siŵr y bydd Aelodau Seneddol yn y dyddiau nesaf, yn ymdrin â'r dasg honno mewn ffordd sy'n parchu canlyniad refferendwm 2016 ond sydd hefyd yn mynd â ni at sefyllfa sy'n adlewyrchu'r math o berthynas Brexit - y berthynas ôl-Brexit - yr ydym ni wedi bod yn ei hargymell ar y meinciau hyn am ddwy flynedd neu fwy.
English: Stop. There's too much anger in this room at this point and I ask Members to calm down. These are important issues and they need to be discussed and questioned calmly. The Minister to respond, please.
Welsh: Arhoswch. Mae gormod o ddicter yn yr ystafell hon ar hyn o bryd a gofynnaf i'r Aelodau ymdawelu. Mae'r rhain yn faterion pwysig ac mae angen iddyn nhw gael eu trafod a'u cwestiynu mewn ffordd ddigyffro. Y Gweinidog i ymateb, os gwelwch yn dda.
English: Diolch, Llywydd. Well, in response to the Member, as he will know, it is the position of the Welsh Government that a referendum is one of two means of responding to the situation that we are in. I know that he was there with other colleagues on Saturday advocating for a referendum. We have been clear that if a deal is available that reflects the principles in 'Securing Wales' Future' - one of close partnership and alignment in the future - that is the way forward that we advocate, and in the absence of that, then another referendum will be required in order to take us forward. And that will be the opportunity for people to give their opinion, and we, as a Government, will be advocating that Wales, as it has always been, will be better off as a member of the European Union and we'll be giving that advice to the Welsh people at that point.
Welsh: Diolch, Llywydd. Wel, mewn ymateb i'r Aelod, fel y bydd ef yn gwybod, safbwynt Llywodraeth Cymru yw bod refferendwm yn un o ddwy ffordd o ymateb i'r sefyllfa yr ydym ni ynddi. Gwn ei fod yno gyda chyd-Aelodau eraill ddydd Sadwrn yn hyrwyddo refferendwm. Rydym ni wedi bod yn eglur os oes cytundeb ar gael sy'n adlewyrchu egwyddorion 'Diogelu Dyfodol Cymru' - un o bartneriaeth agos a chyfochri yn y dyfodol - mai dyna'r ffordd ymlaen yr ydym ni'n ei hyrwyddo, ac yn absenoldeb hynny, yna bydd angen refferendwm arall er mwyn i ni allu bwrw ymlaen. A dyna fydd y cyfle i bobl fynegi eu barn, a byddwn ni, fel Llywodraeth, yn dadlau y bydd Cymru, fel y bu erioed, yn well ei byd fel aelod o'r Undeb Ewropeaidd, a byddwn yn rhoi'r cyngor hwnnw i bobl Cymru ar yr adeg honno.
English: That brings us to our next item, namely the questions to the First Minister, and the first question is from Russell George.
Welsh: A dyma ni'n dod i'r eitem nesaf, sef y cwestiynau i'r Prif Weinidog, a'r cwestiwn cyntaf - Russell George.
English: Llywydd, the Welsh Government supports the steel sector economy in Wales both directly and indirectly. Investments in innovation, research and development, skills development and procurement all reflect our recognition of the importance of steel manufacturing to the Welsh economy.
Welsh: Llywydd, mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi'r economi sector dur yng Nghymru yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol. Mae buddsoddiadau mewn arloesedd, ymchwil a datblygiad, datblygu sgiliau a chaffael i gyd yn adlewyrchu ein cydnabyddiaeth o bwysigrwydd gweithgynhyrchu dur i economi Cymru.
English: Thank you, First Minister. I do welcome your written statement earlier today on steel research and development. I'm aware that Liberty group have launched a green steel strategy, which recycles steel. Now, they say that this will transform manufacturing, reinvigorate the supply chain and generate new skilled jobs, in turn securing the future for the steel industry here in Wales. What considerations have your Government and yourself given to investing and supporting this particular scheme and other schemes and strategies like it?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Rwyf yn croesawu eich datganiad ysgrifenedig yn gynharach heddiw ar ymchwil a datblygiad ym maes dur. Rwy'n ymwybodol bod grŵp Liberty wedi lansio strategaeth dur gwyrdd, sy'n ailgylchu dur. Nawr, maen nhw'n dweud y bydd hyn yn gweddnewid gweithgynhyrchu, yn ailfywiogi'r gadwyn gyflenwi ac yn creu swyddi medrus newydd, gan sicrhau dyfodol wedyn i'r diwydiant dur yma yng Nghymru. Pa ystyriaethau mae eich Llywodraeth a chi eich hunan wedi eu rhoi i fuddsoddi a chefnogi'r cynllun arbennig hwn a chynlluniau a strategaethau eraill tebyg iddo?
English: Well, Llywydd, I thank the Member for pointing to the green steel proposals of Liberty Steel. They are a very important contribution to discussions on the future of the steel sector, and I commend the company for the work that they have carried out in Newport to date. I was fortunate enough, Llywydd, to have a tour of the Liberty Steel premises in Newport earlier last year and to hear directly from the company about their plans for the future. So, at an official level, discussions with the company were carried out last year in relation to the state of the ideas that they are bringing forward under the green steel vision at that point. The Member will understand that there was a series of issues that arose for the Government in relation to them. There are balance sheet issues that Members in this Chamber will be familiar with, which have to involve the Office for National Statistics and Eurostat in relation to any financial assistance that the Government might provide. There are state aid issues that have to be explored, and, of course, there are value-for-money issues in any investment that the Welsh Government might make. Those discussions took place last year. Officials continue to be engaged with Liberty Steel on a regular basis, as we see how we can work with this company in taking forward the very interesting ideas that they are bringing to the table.
Welsh: Wel, Llywydd, hoffwn ddiolch i'r Aelod am dynnu sylw at gynigion dur gwyrdd Liberty Steel. Maen nhw'n gyfraniad pwysig iawn i drafodaethau ar ddyfodol y sector dur, a chymeradwyaf y cwmni ar y gwaith y mae wedi ei wneud yng Nghasnewydd hyd yn hyn. Roeddwn i'n ddigon ffodus, Llywydd, o gael taith o gwmpas safle Liberty Steel yng Nghasnewydd yn gynharach y llynedd ac i glywed yn uniongyrchol gan y cwmni am eu cynlluniau ar gyfer y dyfodol. Felly, ar lefel swyddogol, cynhaliwyd trafodaethau gyda'r cwmni y llynedd o ran cyflwr y syniadau y maen nhw'n eu cyflwyno o dan y weledigaeth dur gwyrdd ar yr adeg honno. Bydd yr Aelod yn deall bod cyfres o faterion a gododd i'r Llywodraeth ynglŷn â nhw. Ceir materion mantolen y bydd Aelodau yn y Siambr hon yn gyfarwydd â nhw, y mae'n rhaid iddyn nhw gynnwys y Swyddfa Ystadegau Gwladol ac Eurostat o ran unrhyw gymorth ariannol y gallai'r Llywodraeth ei roi. Ceir materion cymorth gwladwriaethol y mae'n rhaid eu hymchwilio, ac, wrth gwrs, ceir materion gwerth am arian mewn unrhyw fuddsoddiad y gallai Llywodraeth Cymru ei wneud. Cynhaliwyd y trafodaethau hynny y llynedd. Mae swyddogion yn parhau i ymgysylltu â Liberty Steel yn rheolaidd, wrth i ni weld sut y gallwn ni weithio gyda'r cwmni hwn i fwrw ymlaen â'r syniadau diddorol iawn y maen nhw'n eu cynnig.
English: In the written statement today, you talk about reducing emissions and about modernising the steel workforce in relation to the power plant and in relation to the new facilities that are available. Of course, this was as part of a Plaid Cymru and Welsh Government budget negotiation, and I'm just curious to understand what phase we are at now in relation to releasing the funds for future phases. We've had many a discussion in the cross-party group on steel, wanting to progress this development but perhaps not understanding fully when future phases will be able to be released, to make sure that we can be as environmentally friendly as possible in the Port Talbot steelworks, but also making sure that it's a modern place for people to work as well.
Welsh: Yn y datganiad ysgrifenedig heddiw, rydych chi'n sôn am leihau allyriadau ac am foderneiddio'r gweithlu dur o ran y gwaith pŵer ac o ran y cyfleusterau newydd sydd ar gael. Wrth gwrs, roedd hyn yn rhan o gytundeb cyllidebol Plaid Cymru a Llywodraeth Cymru, a hoffwn ddeall ar ba gam yr ydym ni erbyn hyn o ran rhyddhau'r cyllid ar gyfer camau'r dyfodol. Rydym ni wedi cael sawl trafodaeth yn y grŵp trawsbleidiol ar y diwydiant dur, gan fod yn awyddus i fwrw ymlaen â'r datblygiad hwn, ond efallai heb ddeall yn llawn pryd y bydd camau'r dyfodol yn gallu cael eu rhyddhau, i wneud yn siŵr y gallwn ni fod mor ystyriol o'r amgylchedd â phosibl yng ngwaith dur Port Talbot, ond hefyd gwneud yn siŵr ei fod yn lle modern i bobl weithio ynddo hefyd.
English: I thank the Member for that important question. I know that she, as others in this Chamber, welcomed the announcement in February of this year that Swansea University was appointed to lead a £35 million project, with other universities as well, specifically aimed at making the steel industry fit for the future in terms of emissions and the low-carbon economy that we want to create. Today's joint written statement by the Minister for Economy and Transport and the Minister for Education focused on the research and development support for the steel industry that the Welsh Government has been able to assist with. In the autumn of last year, I met, with the then First Minister and others, with the chief executive of the Tata Steel group in the United Kingdom. I've since met with other senior members in the Tata group, and we are very close now, I believe, to being able to finalise a further series of investments of the sort that were agreed with Plaid Cymru and that we have had to work through with the company. The company, as you know, is itself undergoing a restructuring, and that leads to some complexities in making sure that the necessary guarantees can be put in place. But we are very close now to the point where I hope we will be able to make that announcement. My colleague Ken Skates will write to all Members when those discussions are finally concluded.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn pwysig yna. Gwn ei bod hi, fel eraill yn y Siambr hon, wedi croesawu'r cyhoeddiad ym mis Chwefror eleni fod Prifysgol Abertawe wedi ei phenodi i arwain prosiect gwerth £35 miliwn, gyda phrifysgolion eraill hefyd, gyda'r nod penodol o wneud y diwydiant dur yn addas ar gyfer y dyfodol o ran allyriadau a'r economi carbon-isel yr ydym ni eisiau ei chreu. Roedd y datganiad ysgrifenedig ar y cyd heddiw gan Weinidog yr Economi a Thrafnidiaeth a'r Gweinidog Addysg yn canolbwyntio ar y cymorth ymchwil a datblygu ar gyfer y diwydiant dur y mae Llywodraeth Cymru wedi gallu cynorthwyo ag ef. Yn ystod hydref y llynedd, cefais gyfarfod gyda'r Prif Weinidog ar y pryd ac eraill, gyda phrif weithredwr grŵp Tata Steel yn y Deyrnas Unedig. Rwyf i wedi cyfarfod ers hynny gydag aelodau uwch eraill yng ngrŵp Tata, ac rydym ni'n agos iawn erbyn hyn, rwy'n credu, i allu cwblhau cyfres bellach o fuddsoddiadau o'r math a gytunwyd gyda Plaid Cymru ac y bu'n rhaid i ni weithio drwyddynt gyda'r cwmni. Mae'r cwmni ei hun, fel y gwyddoch, wrthi'n cael ei ailstrwythuro, ac mae hynny'n arwain at rai cymhlethdodau o ran gwneud yn siŵr y gellir rhoi'r sicrwydd angenrheidiol ar waith. Ond rydym ni'n agos iawn erbyn hyn at yr adeg pan rwy'n gobeithio y byddwn ni'n gallu gwneud y cyhoeddiad hwnnw. Bydd fy nghyd-Weinidog Ken Skates yn ysgrifennu at bob Aelod pan fydd y trafodaethau hynny wedi eu cwblhau yn derfynol.