English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and thank you, Russell George, for bringing this subject forward for debate today. I think as you said in your opening remarks, we really have set our course as a leader in recycling and waste management. We've got the highest in the UK, and the fourth highest in Europe. I believe that our ambitions and our targets really will take us to first place in Europe and then, I think, the world, during the next few years. But I think also we must pay tribute to the public. You said that we really have taken the public with us on this journey, and our recycling targets have been reached because of the way the public have embraced it. I think I said it in the debate we had yesterday - it is now second nature to so many people in Wales. So, whilst I do agree there are challenges for businesses and residents in rural Wales, I think there are also opportunities as well. Rural authorities such as Powys do of course have specific challenges, and the distances, as you've mentioned, of rural collection rounds are larger, and facilities such as household waste and recycling centres are often further away for residents than in our more urban authorities. But I think we do need to be very careful how we characterise our local authorities. There are some city and Valleys authorities with rural areas, whilst many rural authorities have sizeable towns. I think local authorities have to take these factors into consideration when they're planning and designing and delivering the services to businesses and residents. I think it's really important - and again, you referred to this - that barriers aren't put up for people. I also think that rural authorities here in Wales have managed these challenges very well. Last year, Wales achieved a 60.2 per cent municipal recycling rate. If you drill down into those figures and look at the specific authorities, rural authorities achieved an average of 62 per cent; Valleys authorities reached 59.3 per cent; and urban authorities 59 per cent. Some local authorities have consulted on reducing the number of household waste and recycling centres they provide, and I know some sites have closed. I think it's also important that, when local authorities are looking at whether they should close a site, or even open a site, they need to look at what supermarkets are offering with these very good bring sites for material - banks, for instance - and good kerbside collections, too. Powys County Council covers a quarter of the area of Wales, so you can see just how large it is, and they have many sparsely populated areas where the provision of services, I know, can be a challenge. But I am advised that, despite these challenges, Powys is making - [Interruption.] Yes.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, a diolch i chi, Russell George, am gyflwyno'r pwnc hwn ar gyfer y ddadl heddiw. Fel y dywedoch yn eich sylwadau agoriadol, rwy'n meddwl mewn gwirionedd ein bod wedi gosod ein cyfeiriad fel arweinydd ym maes ailgylchu a rheoli gwastraff. Ni yw'r uchaf yn y DU, a'r pedwerydd uchaf yn Ewrop. Credaf yn wir y bydd ein huchelgeisiau a'n targedau yn mynd â ni i'r safle uchaf yn Ewrop, a'r byd wedyn fe gredaf, yn ystod yr ychydig flynyddoedd nesaf. Ond rwy'n credu hefyd fod yn rhaid i ni dalu teyrnged i'r cyhoedd. Fe ddywedoch ein bod wedi mynd â'r cyhoedd gyda ni ar y daith hon, ac mae ein targedau ailgylchu wedi eu cyrraedd oherwydd y ffordd y mae'r cyhoedd wedi agor eu breichiau i hyn. Rwy'n credu fy mod wedi dweud yn y ddadl a gawsom ddoe - mae'n ail natur bellach i gymaint o bobl yng Nghymru. Felly, er fy mod yn cytuno bod yna heriau i fusnesau a thrigolion yng nghefn gwlad Cymru, rwy'n meddwl bod yna gyfleoedd yn ogystal. Mae gan awdurdodau gwledig fel Powys heriau penodol wrth gwrs, ac mae pellteroedd rowndiau casglu gwastraff gwledig, fel rydych wedi sôn, yn fwy, a chyfleusterau megis canolfannau gwastraff cartref ac ailgylchu yn aml yn bellach i ffwrdd i drigolion nag yn ein hawdurdodau mwy trefol. Ond rwy'n credu fod angen i ni fod yn ofalus iawn sut rydym yn disgrifio ein hawdurdodau lleol. Mae gan rai awdurdodau dinesig a'r Cymoedd ardaloedd gwledig, tra bo gan lawer o awdurdodau gwledig drefi gweddol fawr. Rwy'n credu bod yn rhaid i awdurdodau lleol ystyried y ffactorau hyn pan fyddant yn cynllunio ac yn dylunio ac yn darparu gwasanaethau i fusnesau a thrigolion. Rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn - ac eto, fe gyfeirioch chi at hyn - nad oes rhwystrau'n cael eu rhoi yn ffordd pobl. Rwyf hefyd yn meddwl bod awdurdodau gwledig yma yng Nghymru wedi rheoli'r heriau hyn yn dda iawn. Y llynedd, cyflawnwyd cyfradd ailgylchu drefol o 60.2 y cant yng Nghymru. Os edrychwch yn fanwl ar y ffigurau hynny ac edrych ar yr awdurdodau penodol, cyflawnodd awdurdodau gwledig gyfartaledd o 62 y cant; cyflawnodd awdurdodau yn y Cymoedd 59.3 y cant; ac awdurdodau trefol 59 y cant. Mae rhai awdurdodau lleol wedi ymgynghori ar leihau nifer y canolfannau gwastraff cartref ac ailgylchu a ddarperir ganddynt, ac rwy'n gwybod bod rhai safleoedd wedi cau. Rwy'n credu ei bod hefyd yn bwysig, pan fydd awdurdodau lleol yn ystyried a ddylent gau safle, neu hyd yn oed agor safle, fod angen iddynt edrych ar beth y mae archfarchnadoedd yn ei gynnig gyda'u safleoedd da iawn ar gyfer derbyn deunydd - banciau ailgylchu, er enghraifft - a chasgliadau ymyl y ffordd da hefyd. Mae Cyngor Sir Powys yn gyfrifol am chwarter arwynebedd Cymru, felly gallwch weld yn union pa mor fawr ydyw, ac mae ganddynt lawer o ardaloedd tenau eu poblogaeth lle y gall darparu gwasanaethau fod yn her, rwy'n gwybod. Ond rwy'n deall bod Powys, er gwaethaf yr heriau hyn, yn gwneud - [Torri ar draws.] Iawn.