English: Diolch yn fawr, Llywydd. I'd like to take this opportunity to update Members following my meeting on 12 January with the NHS trade unions. I wrote to the unions on 6 January in advance of the meeting, inviting them to discuss a package of measures aiming to find a way to offer some additional reward to the workforce so they felt able to call off their industrial action. I suggested that the discussion could include a potential package including: on pay, a non-consolidated award funded through this year's Welsh Government budget; ways in which we can move forward on the issues highlighted in the staff welfare project and reducing agency spend; and ways in which we can work together to restore confidence in the pay review body process. Hard choices have been required to find the money for the proposed one-off cash payment. We will have to draw on our reserves and reorder spend from across Government if trade unions want to take up this opportunity. If we use this money now to increase pay, it means we can't use it for other purposes, but we are confident that this is the right thing to do and would put more money into the pockets of NHS workers this winter, many of whom are struggling with the cost-of-living crisis. The autumn statement was a missed opportunity for the UK Government to give hard-working public sector workers a pay rise in 2022-23, and to prevent widespread disruptive industrial action across the United Kingdom. The 2022-23 'Agenda for Change' pay award, which has been implemented, provided a 7.5 per cent pay rise on average for the lowest-paid staff - those on bands 1 to 4 - which make up nearly half of the 'Agenda for Change' workforce. For staff at the top of bands 6 and 7, the award was equivalent to a 4 per cent pay rise. Unfortunately, our financial settlement falls far short of what is needed to provide the consolidated pay awards that the unions have been campaigning for on behalf of their members. So, we're not in a position to increase the consolidated pay award already given. Last week's meeting was attended by representatives of the Royal College of Nursing, GMB, Unite, Unison, the British Association of Occupational Therapists, the Chartered Society of Physiotherapists, the Society of Radiographers, the Royal College of Midwives and the British Medical Association. I'd like to give thanks to those who attended the meeting. There was a great deal of recognition in that meeting of the position that we find ourselves in in Wales, and an acknowledgement that we are making efforts to end this dispute, unlike the approach being taken in England. I was realistic in terms of my expectations for that meeting, and whilst the trade unions felt that a one off non-consolidated payment was not enough to stop industrial action, the trade unions agreed to go away, and, as a collective, consider next steps. Whilst I have heard back from the chair of the health trade unions this morning, we agreed, as a collective, to not give a running commentary on the discussions, and I will respect that agreement. I will continue to engage with trade unions. Unlike the UK Government, we are not responding to the strikes by bringing forward new, draconian laws that would trample over the devolution settlement and restrict workers' rights further. There are currently strikes planned in the Welsh NHS. The RCN and GMB - the Welsh ambulance service - have already taken industrial action, and the Royal College of Midwives and the Chartered Society of Physiotherapy have a mandate for strike action, but have not yet announced dates. Unite - the Welsh ambulance service - will be striking this week and next, on 19 and 23 January. The RCN have now also announced two additional days of strike action on 6 and 7 February. We are committed to working with our trade unions, with a view to ending this industrial action within the means available to us. We recognise and respect the strength of feeling demonstrated by NHS staff members in these ballots, and through the industrial action taken, but we are committed to working in social partnership with unions to explore a way to resolve the current dispute over pay. I reminded the unions in the meeting that the clock is ticking on this matter. In order to get the money into NHS pay packets this financial year, we must come to an agreement by around the mid to the end of February. Diolch.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau yn dilyn fy nghyfarfod ar 12 Ionawr gydag undebau llafur y GIG. Ysgrifennais at yr undebau ar 6 Ionawr cyn y cyfarfod, gan eu gwahodd i drafod pecyn o fesurau sydd â'r nod o ddod o hyd i ffordd o gynnig rhywfaint o dâl ychwanegol i'r gweithlu fel eu bod yn teimlo eu bod yn gallu dileu eu gweithredu diwydiannol. Awgrymais y gallai'r drafodaeth gynnwys pecyn posib gan gynnwys: ar gyflog, dyfarniad anghyfunol wedi'i ariannu drwy gyllideb Llywodraeth Cymru eleni; ffyrdd y gallwn ni symud ymlaen ar y materion a amlygwyd yn y prosiect lles staff a lleihau'r gwariant ar asiantaethau; a ffyrdd y gallwn ni weithio gyda'n gilydd i adfer hyder ym mhroses y corff adolygu cyflogau. Roedd angen dewisiadau anodd er mwyn dod o hyd i'r arian ar gyfer y taliad arian parod untro arfaethedig. Bydd yn rhaid i ni ddefnyddio ein cronfeydd wrth gefn ac aildrefnu gwariant o bob rhan o'r Llywodraeth os yw undebau llafur am fanteisio ar y cyfle hwn. Os byddwn yn defnyddio'r arian hwn nawr i gynyddu cyflogau, mae'n golygu na allwn ni ei ddefnyddio at ddibenion eraill, ond rydym yn hyderus mai dyma'r peth iawn i'w wneud a byddai'n rhoi mwy o arian ym mhocedi gweithwyr y GIG y gaeaf hwn, llawer ohonyn nhw'n ei chael hi'n anodd gyda'r argyfwng costau byw. Roedd datganiad yr hydref yn gyfle a gollwyd i Lywodraeth y DU roi codiad cyflog yn 2022-23 i weithwyr y sector cyhoeddus sy'n gweithio'n galed, ac atal gweithredu diwydiannol aflonyddgar eang ledled y Deyrnas Unedig. Rhoddodd dyfarniad cyflog 'Agenda ar gyfer Newid' 2022-23, sydd wedi'i weithredu, godiad cyflog o 7.5 y cant ar gyfartaledd i'r staff sy'n derbyn y cyflogau isaf - y rhai hynny ar fandiau 1 i 4 - sy'n ffurfio bron i hanner y gweithlu 'Agenda ar gyfer Newid'. I staff ar frig bandiau 6 a 7, roedd y dyfarniad yn cyfateb i godiad cyflog o 4 y cant. Yn anffodus, nid yw ein setliad ariannol yn ddigon ar gyfer yr hyn sydd ei angen i roi'r dyfarniadau cyflog cyfunol y mae'r undebau wedi bod yn ymgyrchu drostynt ar ran eu haelodau. Felly, nid ydym mewn sefyllfa i gynyddu'r dyfarniad cyflog cyfunol a roddwyd eisoes. Daeth cynrychiolwyr o'r Coleg Nyrsio Brenhinol, GMB, Unite, Unison, Cymdeithas Therapyddion Galwedigaethol Prydain, Cymdeithas Siartredig y Ffisiotherapyddion, Cymdeithas y Radiograffwyr, Coleg Brenhinol y Bydwragedd a'r Gymdeithas Feddygol Brydeinig i'r cyfarfod yr wythnos diwethaf. Hoffwn ddiolch i'r rhai a ddaeth i'r cyfarfod. Roedd llawer o gydnabyddiaeth yn y cyfarfod hwnnw o'r sefyllfa yr ydym yn ein cael ein hunain ynddi yng Nghymru, a chydnabyddiaeth ein bod yn gwneud ymdrechion i ddod â'r anghydfod hwn i ben, yn wahanol i'r hyn sy'n digwydd yn Lloegr. Roeddwn i'n realistig o ran fy nisgwyliadau ar gyfer y cyfarfod hwnnw, ac er bod yr undebau llafur yn credu nad oedd taliad untro anghyfunol yn ddigon i atal gweithredu diwydiannol, cytunodd yr undebau llafur i fynd i ffwrdd ac ystyried y camau nesaf ar y cyd. Er fy mod wedi clywed yn ôl gan gadeirydd yr undebau llafur iechyd y bore yma, fe gytunon ni, ar y cyd, i beidio â rhoi sylwebaeth gyson ar y trafodaethau, a byddaf yn parchu'r cytundeb hwnnw. Byddaf yn parhau i ymgysylltu ag undebau llafur. Yn wahanol i Lywodraeth y DU, nid ydym yn ymateb i'r streiciau drwy gyflwyno deddfau newydd, llym a fyddai'n sathru ar y setliad datganoli ac yn cyfyngu ar hawliau gweithwyr ymhellach. Ar hyn o bryd mae streiciau wedi'u cynllunio yn y GIG yng Nghymru. Mae'r RCN a GMB - gwasanaeth ambiwlans Cymru - eisoes wedi gweithredu'n ddiwydiannol, ac mae gan Goleg Brenhinol y Bydwragedd a Chymdeithas Siartredig Ffisiotherapi fandad ar gyfer streic, ond dydyn nhw ddim wedi cyhoeddi dyddiadau eto. Bydd Unite - gwasanaeth ambiwlans Cymru - yn streicio yr wythnos hon a'r nesaf, ar 19 a 23 Ionawr. Mae'r RCN bellach hefyd wedi cyhoeddi dau ddiwrnod ychwanegol o streicio ar 6 a 7 Chwefror. Rydym wedi ymrwymo i weithio gyda'n hundebau llafur, gyda'r bwriad o roi diwedd ar y gweithredu diwydiannol hwn o fewn y dulliau sydd ar gael i ni. Rydym yn cydnabod ac yn parchu cryfder y teimladau a ddangoswyd gan aelodau staff y GIG yn y pleidleisiau hyn, a thrwy'r camau diwydiannol a gymerwyd, ond rydym wedi ymrwymo i weithio mewn partneriaeth gymdeithasol ag undebau i ystyried ffordd o ddatrys yr anghydfod presennol dros gyflog. Atgoffais yr undebau yn y cyfarfod bod y cloc yn tician ar y mater hwn. Er mwyn cael yr arian i becynnau cyflog y GIG y flwyddyn ariannol hon, mae'n rhaid i ni ddod i gytundeb erbyn tua chanol i ddiwedd Chwefror. Diolch.