English: We've been in national crisis, as many have described today, for some three years now following the referendum result and the ongoing Brexit fiasco or tragedy, and matters are now coming to a head, it would seem, with a new leadership at UK Government level much more inclined towards a 'no deal' outcome, with all the damage that that would do. I think it's absolutely right that we come together today, Llywydd, to discuss these matters as a representative body, as a voice for the people of Wales, because it is so obviously a great national crisis in the UK, including, of course, Wales. We know that a 'no deal' would be very, very damaging to our economy. We've heard Dai Rees talk about the possible effects on the steel industry. The unsettling effect for business has been going on for three years now. It's so damaging to investment and jobs, and I know, Llywydd, that the steelworkers in the Orb works, the Cogent works in my constituency of Newport East, feel these matters very keenly and very obviously. And they expect us, Llywydd, to meet and to discuss and to consider what can be done to help them and the Brexit situation. The 'no deal' possibilities are very germane to their prospects - general prospects and particular prospects in the near future and beyond - and they expect us to address all the issues that we're used to addressing in these situations: help from Welsh Government around retraining, the avoidance of compulsory redundancies, opportunities elsewhere in Tata Steel, Llanwern, Port Talbot, for example, as well as more general job opportunities, retraining, all the advice and assistance that's usual, but also, of course, as the Community trade union and Unite are making very clear, the possibilities of that plant continuing with the necessary investment that would allow those electrical steels to be used for electric cars, for example, and other uses in the future. Many are convinced of a very strong future for that plant with the right level of investment and commitment. What they also expect, of course, Llywydd, is that the UK Parliament continues to meet and to discuss because, obviously, they have very real responsibilities for the steel industry, to set a strategy and policy for the steel industry, to address the particular issues at that Orb steelworks. So, the idea of suspending the UK Parliament for more than four weeks at such a time is obviously an absolute anathema to those working in my constituency in that plant. That plant - Llywydd, there has been a steelworks there since the end of the nineteenth century, and, in fact, the transporter bridge in Newport was built to transport workers to the plant that existed at that time. It has a fantastic history. Many believe it could still have a very strong future. Those are matters that the UK Parliament needs to continue to meet to discuss and, indeed, to decide what action is appropriate. Not to do so would be a denial of the responsibility that they so obviously have. And I know that the workers and the trade unions representing those workers at Orb expect us to address the issues of the time and expect the UK Parliament to do likewise, and, Llywydd, I hope everybody here today can understand that and understand the significance of us meeting here today in the light of those events.
Welsh: Rydym wedi bod mewn argyfwng cenedlaethol, fel y mae llawer wedi'i ddisgrifio heddiw, ers rhyw dair blynedd bellach yn dilyn canlyniad y refferendwm a ffiasgo neu drychineb Brexit parhaus, ac mae pethau'n cyrraedd penllanw yn awr mae'n debyg, gydag arweinwyr newydd ar lefel Llywodraeth y DU yn gogwyddo llawer mwy tuag at adael heb gytundeb, gyda'r holl ddifrod y byddai hynny'n ei achosi. Rwy'n credu ei bod yn hollol iawn ein bod yn dod at ein gilydd heddiw, Lywydd, i drafod y materion hyn fel corff cynrychioliadol, fel llais ar ran pobl Cymru, oherwydd mae hi mor amlwg fod yna argyfwng cenedlaethol mawr yn y DU, gan gynnwys Cymru wrth gwrs. Rydym yn gwybod y byddai gadael heb gytundeb yn niweidiol iawn i'n heconomi. Rydym wedi clywed Dai Rees yn sôn am yr effeithiau posibl ar y diwydiant dur. Mae'r effaith gythryblus ar fusnes wedi bod yn digwydd ers tair blynedd bellach. Mae mor niweidiol i fuddsoddiad a swyddi, ac rwy'n gwybod, Lywydd, fod y gweithwyr dur yng ngweithfeydd Orb, gweithfeydd Cogent yn fy etholaeth i, sef Dwyrain Casnewydd, yn teimlo'r pethau hyn yn enbyd iawn ac yn amlwg iawn. Ac maent yn disgwyl i ni, Lywydd, gyfarfod a thrafod ac ystyried yr hyn y gellir ei wneud i'w helpu a sefyllfa Brexit. Mae'r posibilrwydd o Brexit heb gytundeb yn berthnasol iawn i'w rhagolygon - rhagolygon cyffredinol a rhagolygon penodol yn y dyfodol agos a thu hwnt - ac maent yn disgwyl inni fynd i'r afael â'r holl faterion rydym wedi arfer mynd i'r afael â hwy yn y sefyllfaoedd hyn: cymorth gan Lywodraeth Cymru mewn perthynas ag ailhyfforddi, osgoi diswyddiadau gorfodol, cyfleoedd mewn mannau eraill yn Tata Steel, Llanwern, Port Talbot, er enghraifft, yn ogystal â chyfleoedd gwaith mwy cyffredinol, ailhyfforddi, yr holl gyngor a chymorth sy'n arferol, ond hefyd, wrth gwrs, fel y mae undeb llafur Community ac Unite yn dweud yn glir iawn, y posibilrwydd y bydd y gwaith hwnnw'n parhau gyda'r buddsoddiad angenrheidiol a fyddai'n caniatáu i'r peiriannau trydanol hynny gael eu defnyddio ar gyfer ceir trydan, er enghraifft, a defnyddiau eraill yn y dyfodol. Mae llawer wedi'u hargyhoeddi fod yna ddyfodol cryf iawn i'r gwaith hwnnw gyda'r lefel gywir o fuddsoddiad ac ymrwymiad. Wrth gwrs, Lywydd, maent hefyd yn disgwyl i Senedd y DU barhau i gyfarfod a thrafod oherwydd, yn amlwg, mae ganddynt gyfrifoldebau go iawn tuag at y diwydiant dur, er mwyn gosod strategaeth a pholisi ar gyfer y diwydiant dur, ac i fynd i'r afael â'r problemau penodol yng ngwaith dur Orb. Felly, mae'r syniad o addoedi Senedd y DU am fwy na phedair wythnos ar adeg o'r fath yn amlwg yn anathema llwyr i'r rhai sy'n gweithio yn y gwaith hwnnw yn fy etholaeth. Mae'r gwaith hwnnw - Lywydd, bu gwaith dur yno ers diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mewn gwirionedd, cafodd y bont gludo yng Nghasnewydd ei hadeiladu i gludo gweithwyr i'r gwaith a fodolai ar y pryd. Mae iddo hanes gwych. Mae llawer yn credu y gallai fod iddo ddyfodol cryf iawn o hyd. Mae'r rheini'n faterion y mae angen i Senedd y DU barhau i gyfarfod i'w trafod ac yn wir, i benderfynu pa gamau gweithredu sy'n briodol. Byddai peidio â gwneud hynny'n gwadu'r cyfrifoldeb sydd ganddynt. A gwn fod y gweithwyr a'r undebau llafur sy'n cynrychioli'r gweithwyr yn Orb yn disgwyl inni fynd i'r afael â materion cyfredol ac yn disgwyl i Senedd y DU wneud yr un peth, ac rwy'n gobeithio, Lywydd, y bydd pawb yma heddiw yn gallu deall hynny a deall arwyddocâd y ffaith ein bod yn cyfarfod yma heddiw yng ngoleuni'r digwyddiadau hynny.