English: Thank you, Presiding Officer. I am pleased to have this opportunity to update Members on the NHS 111 pathfinder service in Wales. This is testing the practicalities of implementing a new and integrated service to help meet people's urgent care needs. The Welsh 111 service brings together NHS Direct Wales and GP out-of-hours call handling and triaging into a single service. It provides many opportunities to simplify access to services for patients, whilst supporting the delivery of primary care plans for Wales. The service supports patients in making the right choices about care, in the right place, at the right time. The new 111 service provides health advice and urgent care support through a free-to-call telephone service. This directs patients to the most clinically appropriate service for their needs. This should allow patients to be treated closer to home, whereas, too often in the past, this would have been in an emergency department, which is not always the right place for their care. The Welsh 111 model was launched in Abertawe Bro Morgannwg University Local Health Board in October last year, and extended to Carmarthenshire in May 2017, this year. We've already received positive feedback from local clinicians, operational staff and, more importantly, the public who have made use of the service. The 111 service in Wales differs from other UK models. We have a far greater proportion of clinical staff within our service than significant areas of England, for example. The 111 pathfinders in ABM and Carmarthenshire demonstrate that the service can support the assessment, direction and management of patients more effectively, using a range of healthcare professionals in a clinical support hub. That hub utilises the skills of experienced GPs, nurses and pharmacists, working within a clinical contact centre, and the hub is operational during the peak periods of out-of-hours demand. The GP within the hub has both a direct clinical role in dealing with complex calls, and crucially they also act as a supervisor, overseeing and managing queues. They also act as a resource for the wider unscheduled care system, for example, paramedics and nursing homes have a direct line in to 111 and there have been tangible benefits. Between 4 October last year, when we launched the service, and 30 April this year the service within ABM has dealt with more than 73,000 calls. Access to the service since launch has been good and the feedback from patients, particularly via social media, has been positive. I am also pleased to say that locally within ABM and Carmarthenshire the in-hours GP services and emergency department staff have been positive about the service, and importantly there are no significant patient safety issues. We've commissioned a formal evaluation from the Public and Corporate Economic Consultants unit in association with the University of Sheffield, and that report is expected in late July. That report, together with the valuable information gleaned by those delivering the 111 pathfinder, will help us to identify issues that need to be resolved prior to any final decision being made about the pace and timing of an all-Wales roll-out. When we launched the pathfinder in Wales we wanted to build on the good practices and initiatives that were already taking place, whilst learning lessons from similar services in England and Scotland. We want to ensure that we have a clinically safe and robust service in Wales. Adopting the pathfinder approach with some caution will ensure that lessons from the evaluation can be incorporated, and take on board advice from clinicians and patients. These can then be built into the design of our permanent model. I recognise that there is more still to do if we are to implement a national service to support the people of Wales using prudent healthcare principles. I have therefore asked the 111 programme board to provide me with a robust plan by autumn this year for taking the service forward. I expect that plan to set out options for how the 111 service could operate post pathfinder as a national service to support patients and the NHS to treat patients with urgent care needs more effectively. I want this plan to outline the future strategic role of the 111 service and its role at the heart of our unscheduled care system here in Wales. I'll therefore consider a number of issues, including: the potential role of the 111 service as a single point of access for non-emergency health services, and the potential to integrate other healthcare inquiries into 111 in the longer term; agreeing how expanding the range of specialists employed within the clinical support hub could better support patients with complex and specific conditions, for example, paediatric diabetes and mental health; to quantify the resources required to deliver the service on both an interim and a longer term basis; the opportunities and economies of scale and other benefits that may be presented by the co-location of 111 clinical support hubs with the Welsh Ambulance Services NHS Trust's clinical contact centres; the potential to expand the opening times for the hub to provide greater resilience and support to other areas of the NHS; and the development of a nationally agreed and managed directory of services, along with an IT digital platform allowing Skype calls for transforming the way that patients and professionals interact. In conclusion, though, I am very pleased with the progress that has been made to date, which I have seen for myself on a visit earlier this year, and I want to acknowledge the hard work of the 111 team centrally, but in particular the clinicians and operational staff who are making this work and making it a successful pilot to date. The 111 pathfinder service has been a success so far. Lessons are already being learnt and considered as plans are developed for the future roll-out. A number of big decisions do, though, still need to be made, but I have made it clear that this is about doing it right, not necessarily doing it quickly. I believe that 111 will provide us with significant opportunities to enable patients to receive the most appropriate service for their care needs, at the right time and in the right place.
Welsh: Diolch i chi, Llywydd. Rwy'n falch o gael y cyfle hwn i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am wasanaeth braenaru 111 y GIG yng Nghymru. Mae hwn yn profi ymarferoldeb gweithredu gwasanaeth newydd ac integredig i helpu i ddiwallu anghenion gofal brys pobl. Mae gwasanaeth 111 Cymru yn dod â gwasanaethau ymdrin â galwadau a brysbennu Galw Iechyd Cymru a gwasanaethau meddygon teulu y tu allan i oriau at ei gilydd mewn un gwasanaeth. Mae'n darparu nifer o gyfleoedd i symleiddio mynediad at wasanaethau i gleifion, ac yn cefnogi cyflawniad cynlluniau gofal sylfaenol i Gymru. Mae'r gwasanaeth yn cynorthwyo cleifion i wneud y dewisiadau cywir am ofal, yn y lle iawn, ar yr adeg iawn. Mae'r gwasanaeth 111 newydd yn darparu cyngor iechyd a chymorth gofal brys drwy wasanaeth ffôn rhad ac am ddim. Mae hwn yn cyfeirio cleifion i'r gwasanaeth mwyaf priodol yn glinigol ar gyfer eu hanghenion. Dylai hyn ganiatáu i gleifion gael eu trin yn nes at adref, pan fyddai hyn, yn rhy aml yn y gorffennol, wedi bod mewn adran achosion brys, ac nid yw hwnnw bob amser y lle iawn ar gyfer eu gofal. Lansiwyd model 111 Cymru ym Mwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg fis Hydref y llynedd, a chafodd ei ehangu i Sir Gaerfyrddin ym mis Mai 2017, eleni. Rydym eisoes wedi cael adborth cadarnhaol gan glinigwyr lleol, staff gweithredol ac, yn bwysicach, y cyhoedd sydd wedi defnyddio'r gwasanaeth. Mae'r gwasanaeth 111 yng Nghymru yn wahanol i fodelau eraill y DU. Mae gennym gyfran lawer mwy o staff clinigol yn ein gwasanaeth nag mewn ardaloedd sylweddol o Loegr, er enghraifft. Mae'r gwasanaeth braenaru 111 yn ABM a Sir Gaerfyrddin yn dangos y gall y gwasanaeth gefnogi prosesau asesu, cyfeirio a rheoli cleifion yn fwy effeithiol, gan ddefnyddio amrywiaeth o weithwyr gofal iechyd proffesiynol mewn canolfan cymorth clinigol. Mae'r ganolfan honno yn defnyddio sgiliau meddygon teulu, nyrsys a fferyllwyr profiadol, sy'n gweithio mewn canolfan gyswllt glinigol, ac mae'r ganolfan yn weithredol yn ystod y cyfnodau prysuraf y tu allan i oriau. Mae gan y meddyg teulu yn y ganolfan swydd glinigol uniongyrchol wrth ymdrin â galwadau cymhleth, ac, yn hollbwysig, mae hefyd yn gweithredu fel goruchwyliwr, gan oruchwylio a rheoli ciwiau. Mae hefyd yn gweithredu fel adnodd ar gyfer y system gofal heb ei drefnu ehangach, er enghraifft, mae gan barafeddygon a chartrefi nyrsio linell uniongyrchol i 111 a gwelwyd manteision pendant i hyn. Rhwng 4 Hydref y llynedd, pan lansiwyd y gwasanaeth gennym, a 30 Ebrill eleni, mae'r gwasanaeth yn ABM wedi ymdrin â mwy na 73,000 o alwadau. Mae mynediad at y gwasanaeth ers ei lansio wedi bod yn dda ac mae'r adborth gan gleifion, yn arbennig drwy'r cyfryngau cymdeithasol, wedi bod yn gadarnhaol. Rwyf hefyd yn falch o ddweud, yn lleol yn ABM a Sir Gaerfyrddin, bod y gwasanaethau meddygon teulu y tu mewn i oriau a staff yr adran achosion brys yn gadarnhaol am y gwasanaeth, ac yn bwysig nid oes unrhyw faterion o bwys o ran diogelwch cleifion. Rydym wedi comisiynu gwerthusiad ffurfiol gan yr uned Ymgynghorwyr Economaidd Cyhoeddus a Chorfforaethol ar y cyd â Phrifysgol Sheffield, a disgwylir yr adroddiad hwnnw tua diwedd mis Gorffennaf. Bydd yr adroddiad hwnnw, ynghyd â'r wybodaeth werthfawr a gasglwyd gan y rhai sy'n cyflwyno'r gwasanaeth braenaru 111, yn ein helpu i nodi problemau y mae angen eu datrys cyn i unrhyw benderfyniad terfynol gael ei wneud am gyflymder ac amseriad cyflwyno hyn i Gymru gyfan. Pan lansiwyd y cynllun braenaru yng Nghymru, roeddem yn awyddus i ddatblygu ymhellach yr arferion da a'r mentrau sydd eisoes ar waith, a dysgu gwersi gan wasanaethau tebyg yn Lloegr ac yn yr Alban. Rydym yn awyddus i sicrhau bod gennym wasanaeth sy'n glinigol ddiogel a chadarn yng Nghymru. Bydd mabwysiadu'r dull braenaru yn ofalus yn sicrhau y gellir ymgorffori'r gwersi o'r gwerthusiad, ac y gellir rhoi ystyriaeth i gyngor gan glinigwyr a chleifion. Gall y rhain wedyn gael eu cynnwys wrth gynllunio ein model parhaol. Rwy'n cydnabod bod rhagor eto i'w wneud os ydym am weithredu gwasanaeth cenedlaethol i gefnogi pobl Cymru gan ddefnyddio egwyddorion gofal iechyd doeth. Rwyf felly wedi gofyn i fwrdd y rhaglen 111 ddarparu cynllun cadarn i mi erbyn hydref eleni i symud y gwasanaeth yn ei flaen. Rwy'n disgwyl i'r cynllun hwnnw amlinellu dewisiadau ar gyfer sut y gallai'r gwasanaeth 111 weithredu ar ôl braenaru fel gwasanaeth cenedlaethol i gefnogi cleifion a'r GIG i drin cleifion ag anghenion gofal brys yn fwy effeithiol. Rwy'n awyddus i'r cynllun hwn amlinellu swyddogaeth strategol y gwasanaeth 111 a'i swyddogaeth wrth wraidd ein system gofal heb ei drefnu yma yng Nghymru yn y dyfodol. Byddaf felly yn ystyried nifer o faterion, gan gynnwys: swyddogaeth bosibl y gwasanaeth 111 fel un pwynt mynediad ar gyfer gwasanaethau iechyd nad ydynt yn rhai brys, a'r potensial i integreiddio ymholiadau gofal iechyd eraill i 111 yn y tymor hwy; cytuno ar sut y gallai ehangu'r amrywiaeth o arbenigwyr a gyflogir yn y ganolfan cymorth glinigol gefnogi cleifion â chyflyrau cymhleth a phenodol yn well, er enghraifft, diabetes pediatrig ac iechyd meddwl; mesur yr adnoddau sydd eu hangen i ddarparu'r gwasanaeth dros dro ac yn y tymor hir; y cyfleoedd a'r arbedion maint a buddion eraill y gellir eu cyflawni drwy gydleoli canolfannau cymorth clinigol 111 â chanolfannau cyswllt clinigol Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaethau Ambiwlans Cymru; y potensial i ehangu oriau agor y ganolfan er mwyn darparu mwy o gadernid a chefnogaeth i feysydd eraill y GIG; a datblygu cyfeiriadur o wasanaethau y cytunwyd arnynt ac a reolir yn genedlaethol, ynghyd â phlatfform digidol TG sy'n caniatáu ar gyfer galwadau Skype i weddnewid y ffordd y mae cleifion a gweithwyr proffesiynol yn rhyngweithio. I gloi, fodd bynnag, rwy'n falch iawn o'r cynnydd sydd wedi ei wneud hyd yn hyn, ac yr wyf wedi ei weld drosof fy hunan ar ymweliad yn gynharach eleni, ac rwyf eisiau cydnabod gwaith caled y tîm 111 yn ganolog, ond yn arbennig y clinigwyr a'r staff gweithredol sy'n gwneud y gwaith hwn ac yn ei wneud yn gynllun treialu llwyddiannus hyd yn hyn. Mae'r gwasanaeth braenaru 111 wedi bod yn llwyddiant hyd yn hyn. Mae gwersi eisoes yn cael eu dysgu a'u hystyried wrth i gynlluniau gael eu datblygu ar gyfer eu cyflwyno yn y dyfodol. Fodd bynnag, mae angen gwneud nifer o benderfyniadau mawr o hyd, ond yr wyf wedi ei gwneud yn glir bod hyn yn ymwneud â gwneud pethau'n iawn, nid o reidrwydd eu gwneud yn gyflym. Credaf y bydd 111 yn rhoi cyfleoedd sylweddol i alluogi cleifion i gael y gwasanaeth mwyaf priodol ar gyfer eu hanghenion gofal, ar yr adeg iawn ac yn y lle iawn.