English: I'd like to thank the Members of the Economy, Infrastructure and Skills Committee for producing this report - thank you - on apprenticeships in Wales. It is clear that qualitative apprenticeships play an essential role in our economic success, as well as in building a stronger, fairer and more equal Wales. I'm proud of the Welsh Government's commitment to create 100,000 apprenticeships by the time of the next Assembly elections. These are qualitative apprenticeships, meaningful and targeted, as identified by the OECD interest in our wider economic action plan. There is much for us to be proud of, but of course this report identifies there is more that can be done. I am glad that the Welsh Government has accepted the report's recommendation to do more to tackle gender prejudice and wider access to apprenticeships. As has been said, although 60 per cent of those pursuing an apprenticeship are female, they are too often guided towards lower-paid sectors and, despite many educational initiatives, are noticeably absent from STEM subjects. It is vital that we tackle such gender disparities if we are to build a fairer and more equal Wales, and so I very much welcome the Welsh Government's platform of wider initiatives on STEM and its response pledging to do more to get women into these priority sectors, including the clear expectation on progression pathways needed to close the gender pay gap, and the fair work commission agenda. Indeed, just this morning, the Equality, Local Government and Communities Committee was hearing about the role of apprenticeships in tackling the gender pay gap through getting more women into predominantly male employment sectors such as engineering. It is right, and it is an expectation in Wales, that employers and apprentice providers adhere to the equality toolkit, which includes modules on gender identity, stereotyping and unconscious bias. This importance attached to ending the inequality and the gender pay gap is critical to the Welsh Government's calls for action, the economic action plan, and the economic contract, which the OECD and the World Economic Forum are exemplifying in Wales. I also welcome the report's recommendation to do more to tackle the under-representation of disabled people in apprenticeships. The establishment of an inclusive apprenticeships working group, which will publish an apprenticeships disability action plan, is also a welcome development, and it is vital that we reduce the barriers currently preventing disabled people from accessing apprenticeships. In an era of enforced austerity from the UK Tory Government, some barriers to accessing apprenticeships are also very much financial, including the report's finding that transport to and from training or learning centres takes up to 20 per cent of apprentices' wages. Again, it is right that the Welsh Government has accepted in principle the committee's recommendation to create a hardship fund for the apprentices on the lowest pay, or create other concessionary travel rates. I understand consultations are currently being reviewed on these issues, and that there are concerns that concessions to apprenticeships could amount to a taxable benefit. As such, I would like to ask if the Welsh Government has yet spoken to local authorities in Liverpool, Sheffield and the west midlands who have introduced similar schemes. So, to conclude, I wish to commend the stance that Wales has taken in the provision of qualitative and targeted apprenticeships in Wales, and will continue to enhance them, I believe, for the future workforce and the future productivity of a fair Wales.
Welsh: Hoffwn ddiolch i aelodau'r Pwyllgor Economi, Seilwaith a Sgiliau am gynhyrchu'r adroddiad hwn - diolch ichi - ar brentisiaethau yng Nghymru. Mae'n amlwg fod prentisiaethau ansoddol yn chwarae rôl hanfodol yn ein llwyddiant economaidd, yn ogystal ag adeiladu Cymru gryfach, decach a mwy cyfartal. Rwy'n falch o ymrwymiad Llywodraeth Cymru i greu 100,000 o brentisiaethau erbyn etholiadau nesaf y Cynulliad. Mae'r rhain yn brentisiaethau ansoddol, ystyrlon ac wedi'u targedu, fel y nododd diddordeb y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd yn ein cynllun gweithredu economaidd ehangach. Mae llawer i ni fod yn falch ohono, ond wrth gwrs mae'r adroddiad hwn yn nodi fod yna fwy y gellir ei wneud. Rwy'n falch fod Llywodraeth Cymru wedi derbyn argymhelliad yr adroddiad i wneud mwy i fynd i'r afael â rhagfarn ar sail rhyw a mynediad ehangach at brentisiaethau. Fel y dywedwyd eisoes, er bod 60 y cant o'r rhai sy'n mynd ar drywydd prentisiaeth yn fenywod, yn rhy aml cânt eu tywys tuag at sectorau lle mae'r cyflogau'n is ac er gwaethaf llawer o fentrau addysgol, mae'r niferoedd sy'n dilyn pynciau STEM yn amlwg yn is. Mae'n hanfodol ein bod yn mynd i'r afael â gwahaniaethau o'r fath rhwng y rhywiau os ydym am greu Cymru decach a mwy cyfartal, ac felly rwy'n croesawu platfform Llywodraeth Cymru o fentrau ehangach ar gyfer STEM a'i hymateb yn addo gwneud mwy i ddenu menywod i'r sectorau blaenoriaethol hyn , gan gynnwys y disgwyliad clir ynghylch y llwybrau cynnydd sydd eu hangen i gau'r bwlch cyflog rhwng y rhywiau, ac agenda'r comisiwn gwaith teg. Yn wir, y bore yma, roedd y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol yn clywed am rôl prentisiaethau yn mynd i'r afael â'r bwlch cyflog rhwng y rhywiau drwy annog mwy o fenywod i mewn i sectorau cyflogaeth gwrywaidd yn bennaf fel peirianneg. Mae'n iawn, ac mae disgwyl yng Nghymru i gyflogwyr a darparwyr prentisiaethau lynu at y pecyn cydraddoldeb, sy'n cynnwys modiwlau ar hunaniaeth o ran rhywedd, stereoteipio a rhagfarn anymwybodol. Mae'r pwysigrwydd a roddir i roi terfyn ar anghydraddoldeb a'r bwlch cyflog rhwng y rhywiau yn allweddol i alwadau Llywodraeth Cymru am weithredu, y cynllun gweithredu economaidd, a'r contract economaidd, y mae'r Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd a Fforwm Economaidd y Byd yn tynnu sylw atynt yng Nghymru. Rwyf hefyd yn croesawu argymhelliad yr adroddiad i wneud mwy i fynd i'r afael â diffyg cynrychiolaeth pobl anabl mewn prentisiaethau. Mae sefydlu gweithgor prentisiaeth gynhwysol a fydd yn cyhoeddi cynllun gweithredu anabledd prentisiaethau hefyd yn ddatblygiad i'w groesawu, ac mae'n hanfodol ein bod yn lleihau'r rhwystrau sydd ar hyn o bryd yn atal pobl anabl rhag cael mynediad at brentisiaethau. Mewn cyfnod o gyni a orfodwyd gan Lywodraeth Dorïaidd y DU, mae rhai o'r rhwystrau i gael mynediad at brentisiaethau yn ariannol, gan gynnwys casgliad yr adroddiad fod trafnidiaeth i ac o ganolfannau hyfforddiant neu ddysgu yn mynd â hyd at 20 y cant o gyflogau prentisiaid. Unwaith eto, mae'n iawn fod Llywodraeth Cymru wedi derbyn mewn egwyddor argymhelliad y pwyllgor i greu cronfa galedi ar gyfer prentisiaid ar y cyflogau isaf, neu greu cyfraddau teithio rhatach eraill. Rwy'n deall bod ymgynghoriadau yn cael eu hadolygu ar y materion hyn ar hyn o bryd, a bod yna bryderon y gallai consesiynau i brentisiaethau fod yn gyfystyr â budd-daliad trethadwy. Fel y cyfryw, hoffwn ofyn a yw Llywodraeth Cymru wedi siarad eto ag awdurdodau lleol yn Lerpwl, Sheffield a gorllewin canolbarth Lloegr sydd wedi cyflwyno cynlluniau tebyg. Felly, i gloi, hoffwn ganmol y safiad y mae Cymru wedi'i wneud mewn perthynas â darparu prentisiaethau ansoddol ac wedi'u targedu yng Nghymru, ac y credaf y bydd yn parhau i'w gwella er mwyn dyfodol y gweithlu a chynhyrchiant Cymru deg yn y dyfodol.