English: Whilst I accept that protocol dictates I question the Deputy Minister on her statement today, I feel the content and the completeness of the statement leaves little to criticise or add to. I also feel that making some political gain out of the occasion or the actions outlined in the statement would be totally inappropriate. I would therefore like to simply say that, having attended the Holocaust Educational Trust event in the Senedd on the fourteenth of this month, I was completely and utterly moved by the courage of Mala Tribich in giving her testimony, especially when she described the moment she and her young cousin entered the infamous camp of Belsen. To feel I was in the presence of someone whose eyes had actually gazed on the horrors of that camp brought home to me as nothing had previously the sheer brutality of those times. We must never forget that these appalling crimes were carried out by a supposedly civilised nation. The events that occurred in Cambodia, Rwanda and Darfur, and much closer to home in Bosnia, especially at Srebrenica, remind us of the constant potential for man's inhumanity to man. Just one point I wish to raise with regard to this report, Deputy Minister, and that is many were murdered by the Nazis simply because they were disabled. I know that Mark has raised this point as well. It should be noted here that most hate crime is aimed at those who are disabled in some way. If we are to teach people about intolerance to their fellow beings, this aspect of being victimised because you are different should also be emphasised in any project aimed at eliminating prejudice.
Welsh: Er fy mod yn derbyn bod protocol yn mynnu fy mod yn holi'r Dirprwy Weinidog am ei datganiad heddiw, teimlaf nad oes lle i feirniadu nac i ychwanegu o ran cynnwys a chyflawnder y datganiad. Teimlaf hefyd y byddai gwneud rhywfaint o enillion gwleidyddol o'r achlysur neu'r camau a amlinellwyd yn y datganiad yn gwbl amhriodol. Hoffwn ddweud felly, ar ôl bod yn bresennol yn nigwyddiad Ymddiriedolaeth Addysgol yr Holocost yn y Senedd ar y pedwerydd ar ddeg o'r mis hwn, cefais fy nghyffwrdd yn llwyr ac yn gyfan gwbl gan ddewrder Mala Tribich wrth iddi roi ei thystiolaeth, yn enwedig pan ddisgrifiodd y foment pan aeth hi a'i chefnder ifanc i wersyll enwog Belsen. Roedd teimlo fy mod ym mhresenoldeb rhywun yr oedd ei llygaid wedi syllu ar erchyllterau'r gwersyll hwnnw wedi fy ngwneud yn fwy ymwybodol nag erioed o'r blaen o greulondeb llwyr y cyfnod hwnnw. Na foed inni byth ag anghofio bod y troseddau erchyll hyn wedi'u cyflawni gan genedl a oedd i fod yn genedl wâr. Mae'r digwyddiadau a ddigwyddodd yn Cambodia, Rwanda a Darfur, ac yn llawer agosach at adref yn Bosnia, yn enwedig yn Srebrenica, yn ein hatgoffa o bosibilrwydd cyson annynoldeb dyn tuag at ei gyd-ddyn. Mae un sylw yn unig yr hoffwn ei wneud ynghylch yr adroddiad hwn, Dirprwy Weinidog, a hynny yw bod llawer wedi'u llofruddio gan y Natsïaid dim ond am eu bod yn anabl. Rwy'n gwybod fod Mark wedi crybwyll hyn hefyd. Dylid dweud yn y fan yma fod y rhan fwyaf o droseddau casineb wedi'u hanelu at y rhai sy'n anabl mewn rhyw ffordd. Os ydym ni am addysgu pobl am oddefgarwch at eu cyd-ddyn, dylai'r agwedd hon o gael eich erlid oherwydd eich bod yn wahanol hefyd gael ei phwysleisio mewn unrhyw brosiect sydd â'r nod o ddileu rhagfarn.