English: Thank you for your statement today, Cabinet Secretary, but you've read, I'm sure, the statement issued by the Tawel Fan families group in response to the HASCAS report's publication: 'we cannot and will not accept the findings', they say. They say that what they've read in this report doesn't stack up compared with all else that has gone before it - the experiences of the families themselves, the public emergence of those experiences that led five years ago to the closure of the Tawel Fan ward, the previously critical reports, the apologies from the health board itself for, and I quote: 'the appalling treatment and subsequent harmexperienced'. Of course, as you say, it still is a very damning report. We heard you say this afternoon that 'The report set out a range of failings that let down patients and led to real harm being caused. I am deeply sorry', you say, 'that this happened and I apologise for it without hesitation.' So, the report highlights serious failings, but, somehow, it not only concludes that this didn't amount to institutional abuse and neglect, in direct conflict with the Ockenden report, but also that some of the light that ought to be shed on what happened should be reflected back onto the families themselves. Cabinet Secretary, how do you account for the difference in conclusion between this and previous reports? How do you account for the difference between the clear description of multiple and serious failings in the way that Tawel Fan was run and the conclusion that (a) this didn't in effect mean poor care for patients and (b) that, really, the patients and their families were somehow themselves to blame, at least partly for having unrealistic expectations or for not understanding dementia or for changing their recollection of their experiences in response to media coverage. Looking forward, I wish Mark Polin well taking over as chair of the health board. I note your planned publication today of a special measures improvement framework, but, of course, Betsi Cadwaladr has been in special measures for nearly three years and people must have confidence that lessons have been learnt about the past before they can have confidence in what the health board can provide for them in future. Many have already concluded that this is a cover-up. Families don't find this to be a credible report. And bearing in mind what we've heard from you today - that you wish for this report, which the families don't consider to be credible, to be the basis for moving forward to better healthcare - how do you now regain those people's trust?
Welsh: Diolch i chi am eich datganiad heddiw, Ysgrifennydd y Cabinet, ond rydych chi wedi darllen, rwy'n siŵr, y datganiad a gyhoeddwyd gan grŵp teuluoedd Tawel Fan mewn ymateb i gyhoeddi adroddiad HASCAS: maen nhw'n dweud 'ni allwn ni ac ni wnawn ni dderbyn y canfyddiadau', Maen nhw'n dweud nad yw'r hyn y maen nhw wedi ei ddarllen yn yr adroddiad hwn yn gwneud synnwyr o'i gymharu â phopeth arall a ddigwyddodd cyn hynny - profiadau y teuluoedd eu hunain, rhoi cyhoeddusrwydd i'r profiadau hynny, a arweiniodd bum mlynedd yn ôl at ga u ward Tawel Fan, yr adroddiadau beirniadol blaenorol, yr ymddiheuriadau gan y Bwrdd Iechyd ei hun am y driniaeth ofnadwy a'r niwed a brofwyd yn sgil hynny. Wrth gwrs, fel y dywedwch chi, mae'n dal i fod yn adroddiad damniol iawn. Fe glywsom ni chi'n dweud y prynhawn yma fod yr adroddiad yn nodi amrywiaeth o fethiannau oedd yn siom i gleifion ac a arweiniodd at achosi niwed gwirioneddol, ac rydych chi'n dweud ei bod hi'n ddrwg iawn gennych chi y digwyddodd hynny a'ch bod yn ymddiheuro yn ei gylch heb unrhyw betruso. Felly, mae'r adroddiad yn amlygu methiannau difrifol, ond, rhywsut, daw nid yn unig i'r casgliad nad oedd hyn yn gyfystyr â cham-drin ac esgeulustod sefydliadol, yn hollol groes i adroddiad Ockenden, ond hefyd y dylai peth o'r goleuni a ddylai gael ei daflu ar yr hyn a ddigwyddodd gael ei adlewyrchu ar y teuluoedd eu hunain. Ysgrifennydd y Cabinet, sut ydych chi'n egluro'r gwahaniaeth yng nghasgliadau'r adroddiad hwn â chasgliadau'r adroddiadau blaenorol? Sut ydych chi'n egluro'r gwahaniaeth rhwng y disgrifiad clir o d diffygion difrifol a lluosog yn y ffordd y rheolwyd Tawel Fan a'r casgliad (a), nad yw hyn i bob diben yn golygu gofal gwael i gleifion a (b), mewn gwirionedd, fod y cleifion a'r teuluoedd rywsut eu hunain ar fai, yn rhannol o leiaf am fod â disgwyliadau afrealistig neu am beidio â deall dementia neu am newid eu barn am eu profiadau mewn ymateb i sylw yn y cyfryngau. Gan edrych i'r dyfodol, hoffwn ddymuno'n dda i Mark Polin wrth iddo gamu i swydd Cadeirydd y Bwrdd Iechyd. Rwy'n nodi eich cyhoeddiad arfaethedig heddiw o fframwaith gwella mesurau arbennig, ond, wrth gwrs, mae Betsi Cadwaladr wedi bod mewn mesurau arbennig ers bron i dair blynedd ac mae'n rhaid i bobl gael hyder bod gwersi wedi eu dysgu am y gorffennol cyn y gallan nhw fod yn ffyddiog yn yr hyn y gall y Bwrdd Iechyd ei ddarparu ar eu cyfer yn y dyfodol. Mae llawer eisoes wedi dod i'r casgliad mai ymgais yw hon i gelu'r gwir. Nid yw'r teuluoedd yn ystyried bod hwn yn adroddiad credadwy. Ac o gofio'r hyn yr ydym ni wedi'i glywed gennych chi heddiw - eich bod yn dymuno i'r adroddiad hwn, nad yw teuluoedd yn ei ystyried yn gredadwy, fod yn sail ar gyfer symud ymlaen at ofal iechyd gwell - sut ydych chi yn awr yn adennill ymddiriedaeth y bobl hynny?