English: Mike Hedges makes some really important points, Llywydd. I think it's one of the most pernicious myths of poverty that poverty is somehow caused by the people who are in poverty. I've never met people who could manage money better than those people who have the least of all to manage by - they have to. And the idea that it's parental indolence or neglect is absolutely to be rejected. The Welsh Government announced a further £1 million to support anti-poverty work at community level in Wales only a couple of weeks ago. That comes now to £5 million in this financial year. And much of that goes directly to foodbanks, who now find that the donations that they were able to rely on previously are drying up as families even further up the income level are unable to manage the impact of energy price and food inflation. Sioned Williams drew attention to the work of the Bevan Foundation, Llywydd, and she will now that, in that work, it isn't just families who are on the very lowest incomes who report that they cannot now afford the basics; it's families further up the income range as well, as people find that the things that they've made commitments to while they were in better times are now beyond their reach. And the point that Mike Hedges makes about standing charges and pre-payment meters, Llywydd, is, I think, one of the great injustices of our time. I raised this directly with UK Ministers at the British-Irish Council when it met in July, and I wrote immediately afterwards to the UK Government Minister who attended, asking him to take action at a UK level to cancel standing charges for people who rely on pre-payment meters. There can be nothing worse, Llywydd, can there, than to find, having not had access to energy for many days and scraping the money together to be able to charge the pre-payment meter again, that the money you've put into it is nothing like the money that you have found because it has already been taken away from you? In many cases, you will have been put on a pre-payment meter because of debt. There are 60,000 new pre-payment meter customers in the United Kingdom so far this year. Their meters are calibrated so that the first thing they have to do is pay back the money they owe. Then they find that, in all the days where they had no electricity at all, they have to pay a standing charge for a time when they weren't able to access the service. Imagine how galling that must be. The point that Mike Hedges makes about the action that could be taken, at very little cost, I believe, to the Government or to the companies, to put that injustice right is a really important call we've heard this afternoon.
Welsh: Mae Mike Hedges yn gwneud rhai pwyntiau pwysig iawn, Llywydd. Rwy'n meddwl mai un o gelwyddau mwyaf niweidiol tlodi yw bod tlodi yn cael ei achosi rywsut gan y bobl sydd mewn tlodi. Nid wyf i erioed wedi cwrdd â phobl a allai reoli arian yn well na'r bobl hynny sydd â'r lleiaf i ymdopi ag ef - mae'n rhaid iddyn nhw. Ac mae'r syniad mai diogi neu afradlondeb rhieni sy'n gyfrifol i'w wrthod yn llwyr. Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru £1 miliwn arall i gynorthwyo gwaith gwrth-dlodi ar lefel gymunedol yng Nghymru dim ond wythnos neu ddwy yn ôl. Mae hynny bellach yn £5 miliwn yn y flwyddyn ariannol hon. Ac mae llawer o hynny'n mynd yn uniongyrchol i fanciau bwyd, sydd bellach yn gweld bod y rhoddion yr oedden nhw'n gallu dibynnu arnyn nhw cynt yn lleihau wrth i deuluoedd hyd yn oed ymhellach i fyny'r lefel incwm fethu â rheoli effaith prisiau ynni a chwyddiant bwyd. Tynnodd Sioned Williams sylw at waith Sefydliad Bevan, Llywydd, a bydd yn gwybod nawr, yn y gwaith hwnnw, nad teuluoedd sydd ar yr incwm isaf oll yn unig sy'n dweud na allan nhw fforddio'r pethau sylfaenol erbyn hyn; mae teuluoedd ymhellach i fyny'r raddfa incwm yn dweud hynny hefyd, wrth i bobl ganfod bod y pethau y maen nhw wedi gwneud ymrwymiadau iddyn nhw pan oedden nhw mewn cyfnod gwell bellach y tu hwnt i'w cyrraedd. Ac mae'r pwynt y mae Mike Hedges yn ei wneud am daliadau sefydlog a'r mesuryddion talu ymlaen llaw, Llywydd, yn fy marn i, yn un o anghyfiawnderau mawr ein hoes. Codais hyn yn uniongyrchol gyda Gweinidogion y DU yng Nghyngor Prydain-Iwerddon pan gyfarfu ym mis Gorffennaf, ac ysgrifennais yn syth wedyn at Weinidog Llywodraeth y DU a oedd yn bresennol, gan ofyn iddo weithredu ar lefel y DU i ganslo taliadau sefydlog i bobl sy'n dibynnu ar fesuryddion talu ymlaen llaw. Ni all fod dim gwaeth, Llywydd, a all yna, na chanfod, ar ôl methu â chael mynediad at ynni ers llawer o ddiwrnodau a chrafu'r arian at ei gilydd er mwyn gallu llenwi'r mesurydd talu ymlaen llaw eto, nad yw'r arian rydych chi wedi ei roi ynddo yn ddim byd tebyg i'r arian yr ydych chi wedi ei ganfod gan ei fod eisoes wedi cael ei gymryd oddi arnoch? Mewn llawer o achosion, byddwch wedi cael eich rhoi ar fesurydd talu ymlaen llaw oherwydd dyled. Mae 60,000 o gwsmeriaid mesuryddion talu ymlaen llaw newydd yn y Deyrnas Unedig hyd yma eleni. Mae eu mesuryddion yn cael eu graddnodi fel mai'r peth cyntaf y mae'n rhaid iddyn nhw ei wneud yw talu'r arian sy'n ddyledus ganddyn nhw yn ôl. Wedyn maen nhw'n canfod, yn yr holl ddiwrnodau pan nad oedd ganddyn nhw unrhyw drydan o gwbl, bod yn rhaid iddyn nhw dalu tâl sefydlog am gyfnod pan nad oedden nhw'n gallu cael mynediad at y gwasanaeth. Dychmygwch faint y mae'n rhaid bod hynny'n brifo. Mae'r pwynt y mae Mike Hedges yn ei wneud am y camau y gellid eu cymryd, am gost isel iawn, rwy'n credu, i'r Llywodraeth neu i'r cwmnïau, i unioni'r anghyfiawnder hwnnw yn alwad hynod bwysig rydym ni wedi ei chlywed y prynhawn yma.