techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you for that, Cabinet Secretary, and welcome back, incidentally. This is my first opportunity to say that to you. We only produce about 10 per cent of what we consume, so the deficit is up to 90 per cent, certainly of fruit and veg that can be grown in our climate. With 2 per cent of Welsh agricultural land given over to fruit and veg, albeit 10.5 per cent of grade 1 to 3 land, we would actually produce all that we need. So, I do hope that, in any shaping of future policy post Brexit, that we see the importance of this area. We did use to produce more; we should produce more again.
Welsh: Diolch am hynny, Ysgrifennydd y Cabinet, a chroeso'n ôl, gyda llaw. Dyma fy nghyfle cyntaf i ddweud hynny wrthych. Nid ydym ond yn cynhyrchu oddeutu 10 y cant o'r hyn a ddefnyddiwn, felly mae'r diffyg gymaint â 90 y cant, yn sicr o ran ffrwythau a llysiau y gellir eu tyfu yn ein hinsawdd. Gyda 2 y cant o dir amaethyddol Cymru yn cael ei ddefnyddio ar gyfer ffrwythau a llysiau, er bod y ffigur hwnnw'n 10.5 y cant o dir gradd 1 i radd 3, byddem mewn gwirionedd yn cynhyrchu popeth sydd ei angen arnom. Felly, gobeithiaf, wrth lunio unrhyw bolisi yn y dyfodol ar ôl Brexit, y byddwn yn gweld pwysigrwydd y maes hwn. Roeddem yn arfer cynhyrchu mwy; dylem gynhyrchu mwy eto.
English: Yes, I think you raise a very important point and, when we look at Brexit, it's not all doom and gloom - there are opportunities. I think one of the opportunities is that we could perhaps look at the potential different uses of land, if you like, and we've started scoping that work. Obviously, it's up to a landowner what they want to do with their land, but I think there is the opportunity to do that. As I say, we're scoping it now because we'll need that information to see what we can do. Obviously, the climate does have an impact and also consumers' choice and consumers demand vegetables out of season, if you like. So, I think all these decisions and information have to be looked at, but I think certainly, post Brexit, there is that opportunity to do that.
Welsh: Ie, credaf eich bod yn codi pwynt pwysig iawn ac wrth inni ystyried Brexit, nid yw'n ddu i gyd - mae cyfleoedd i'w cael. Credaf mai un o'r cyfleoedd yw y gallem, o bosibl, edrych ar wahanol ddefnyddiau posibl ar gyfer tir, os mynnwch, ac rydym wedi dechrau cwmpasu'r gwaith hwnnw. Yn amlwg, penderfyniad y tirfeddiannwyr yw'r hyn y dymunant ei wneud gyda'u tir, ond credaf fod cyfle i wneud hynny. Fel y dywedaf, rydym yn ei gwmpasu ar hyn o bryd gan y bydd angen y wybodaeth honno arnom er mwyn gweld beth y gallwn ei wneud. Yn amlwg, mae'r hinsawdd yn cael effaith, yn ogystal â dewis defnyddwyr, ac mae defnyddwyr yn galw am lysiau y tu allan i'r tymor tyfu, os hoffwch. Felly, credaf y dylid ystyried yr holl benderfyniadau a'r wybodaeth, ond credaf yn sicr, ar ôl Brexit, y bydd cyfle i wneud hynny.
English: I hope we're not going to wait until Brexit before doing something about this because there are lots of things that the Government could be doing now. One is that we could be planting more fruit trees because we need to plant more trees generally and, if we have fruit trees, then their produce is available. But, more strategically, I wondered if we could have a much more urgent approach to our public procurement policy around food, in particular to enable us to follow the lead of Flintshire, which is adopting the 'Food for Life' certification, which requires schools to produce 75 per cent of their dishes freshly produced. That would obviously stimulate the horticulture industry to provide the vegetables and fruit that schools would need. The same would apply to hospitals and other public buildings. We have this approach here in our canteen in the Senedd. Surely, we can extend it to all our children.
Welsh: Gobeithiaf na fyddwn yn aros tan Brexit cyn gwneud rhywbeth ynglŷn â hyn gan fod sawl peth y gallai'r Llywodraeth ei wneud yn awr. Un yw y gallem blannu mwy o goed ffrwythau, gan fod angen i ni blannu mwy o goed yn gyffredinol, a phe bai gennym goed ffrwythau, byddai eu cynnyrch ar gael. Ond yn fwy strategol, tybed a allem gael mwy o frys yn ein hymagwedd tuag at ein polisi caffael cyhoeddus mewn perthynas â bwyd, yn enwedig er mwyn ein galluogi i ddilyn arweiniad Sir y Fflint, sy'n mabwysiadu'r ardystiad 'Bwyd am Oes', sy'n ei gwneud yn ofynnol i ysgolion sicrhau bod 75 y cant o'u seigiau wedi'u cynhyrchu'n ffres. Byddai hynny'n amlwg yn annog y diwydiant garddwriaethol i ddarparu'r llysiau a'r ffrwythau y byddai eu hangen ar ysgolion. Byddai'r un peth yn wir am ysbytai ac adeiladau cyhoeddus eraill. Rydym wedi mabwysiadu'r ymagwedd hon yma yn ein ffreutur yn y Senedd. 'Does bosib na allwn ymestyn hyn i bob un o'n plant.
English: Yes, we certainly don't have to wait until post Brexit - that was where I was specifically talking about the work that we were doing in looking at the use of land in a different way. Certainly, we have been looking at the current procurement regime to make sure that we do that. I have the Food and Drink Wales Industry Board and, obviously the food and drink industry action plan, and I think that absolutely recognises the importance of healthy eating, particularly in our schools and in other parts of our public sector. We've also got the Peas Please initiative, which was started by the Food Foundation, and that's bringing together farmers and retailers and fast-food outlets, and caterers and processors and Governments, and that really is looking at the supply chain and how we can raise fruit and vegetable production.
Welsh: Yn sicr nid oes rhaid inni aros tan ar ôl Brexit - dyna lle roeddwn yn siarad yn benodol am y gwaith a wnawn wrth edrych ar ddefnyddio tir mewn ffordd wahanol. Yn sicr, rydym wedi bod yn edrych ar y drefn gaffael bresennol er mwyn sicrhau ein bod yn gwneud hynny. Mae gennyf Fwrdd Diwydiant Bwyd a Diod Cymru, ac yn amlwg, cynllun gweithredu'r diwydiant bwyd a diod, a chredaf fod hynny'n sicr yn cydnabod pwysigrwydd bwyta'n iach, yn enwedig yn ein hysgolion ac mewn rhannau eraill o'n sector cyhoeddus. Mae gennym hefyd y fenter Peas Please, a ddechreuwyd gan y Food Foundation, ac mae honno'n dod â ffermwyr a manwerthwyr a siopau bwyd cyflym ac arlwywyr a phroseswyr a Llywodraethau ynghyd, ac mae'n edrych o ddifrif ar y gadwyn gyflenwi a sut y gallwn gynhyrchu rhagor o fwyd a llysiau.
English: Questions now from the party spokespeople. The Plaid Cymru spokesperson, Simon Thomas.
Welsh: Cwestiynau nawr gan lefarwyr y pleidiau i'r Ysgrifennydd Cabinet. Llefarydd Plaid Cymru, Simon Thomas.
English: Diolch, Llywydd. I also welcome the Cabinet Secretary back to this place. I'm sure the Cabinet Secretary, like me, welcomes the report from the National Farmers Union Cymru, published yesterday, 'Farming - Bringing Wales Together'. I know that she was present at the report's launch. It sets out how farming contributes to the seven well-being goals that the Government has in its own legislation - the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 - and it's part of the work that we all have to do, I think, in setting out the ongoing argument for support payments and continuing support for farming and the wider rural community as we leave the European Union. In that context, I was struck by the publication of the Welsh Labour Party manifesto, which doesn't seem to make any commitment to maintain those payments in the whole of the next Parliament, and I wondered if the Cabinet Secretary could explain why.
Welsh: Diolch, Llywydd. Rwyf innau hefyd yn croesawu Ysgrifennydd y Cabinet yn ôl i'r lle hwn. Rwy'n siŵr fod Ysgrifennydd y Cabinet, fel finnau, yn croesawu adroddiad Undeb Cenedlaethol Amaethwyr Cymru, a gyhoeddwyd ddoe, 'Ffermio - Creu Cymru Unedig'. Gwn ei bod wedi mynychu lansiad yr adroddiad. Mae'n nodi sut y mae ffermio'n cyfrannu at y saith nod lles yn neddfwriaeth y Llywodraeth ei hun - Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 - a chredaf ei fod yn rhan o'r gwaith y mae'n rhaid i bawb ohonom ei wneud ar bennu'r dadleuon parhaus o blaid cymorthdaliadau a pharhau i gefnogi ffermio a'r gymuned wledig ehangach wrth i ni adael yr Undeb Ewropeaidd. Yn y cyd-destun hwnnw, roeddwn yn synnu pan gyhoeddwyd maniffesto Llafur Cymru, gan nad yw'n ymddangos ei fod yn cynnwys unrhyw ymrwymiad i barhau â'r taliadau hynny dros dymor cyfan y Senedd nesaf, a thybed a all Ysgrifennydd y Cabinet egluro pam.
English: You will have heard me say many times that I cannot imagine a time when we do not have to support our agricultural sector. Obviously, the manifesto was launched, there was a significant chapter in the manifesto regarding agriculture and environment, right across my portfolio. We have said all along we don't know what funding we're going to have post Brexit, but, if you remember, during the campaign for the EU referendum, we were told we would not lose a penny, and that's what I'll be holding the UK Government to.
Welsh: Byddwch wedi fy nghlywed yn dweud lawer gwaith na allaf ddychmygu adeg pan nad oes angen i ni gynorthwyo ein sector amaethyddol. Yn amlwg, lansiwyd y maniffesto, roedd pennod bwysig yn y maniffesto ynglŷn ag amaethyddiaeth a'r amgylchedd, ar draws fy mhortffolio. Rydym wedi dweud o'r dechrau na wyddom pa gyllid a fydd gennym ar ôl Brexit, ond os cofiwch, yn ystod yr ymgyrch ar gyfer refferendwm yr UE, dywedwyd wrthym na fyddem yn colli ceiniog, a byddaf yn sicrhau bod Llywodraeth y DU yn cadw at ei gair.
English: And so will I, but I thought you wanted to become the UK Government and therefore were seeking to make financial commitments for the next Westminster Government, because it's there that the 8 June is being fought upon. The one thing that you do state in your manifesto, however, is this: The Conservatives were dragged to court and forced to publish their draft nitrogen dioxide plan. But their commitments are disappointing and lack information about the action needed to address emissions on a UK basis, providing no detail about a diesel scrappage scheme.' I think that's quite factually correct, but does this mean that Welsh Labour is going to introduce a scrappage scheme to Wales?
Welsh: A finnau hefyd, ond roeddwn o dan yr argraff eich bod yn awyddus i ddod yn Llywodraeth y DU ac felly'n ceisio gwneud ymrwymiadau ariannol ar gyfer Llywodraeth nesaf San Steffan, gan mai am y fan honno yr ymleddir ar 8 Mehefin. Yr un peth a ddywedwch yn eich maniffesto, fodd bynnag, yw hyn: Llusgwyd y Ceidwadwyr i'r llys a'u gorfodi i gyhoeddi eu cynllun nitrogen deuocsid drafft. Ond mae eu hymrwymiadau yn destun siom ac maent yn brin o wybodaeth am y camau angenrheidiol i fynd i'r afael ag allyriadau yn y DU, ac nid ydynt yn rhoi unrhyw fanylion am gynllun sgrapio diesel. Credaf fod hynny'n ffeithiol gywir, ond a yw hyn yn golygu bod Llafur Cymru yn mynd i gyflwyno cynllun sgrapio diesel yng Nghymru?
English: That's something that will have to be looked at. You are quite right about the UK Government, and I've been working very closely with colleagues to make sure that we are in a position to take air quality forward. You know that I've made it a personal priority. I think it's really important, and I've written to DEFRA recently on it. You'll be aware DEFRA have recently published a joint consultation. One of the things we have committed to is to consult, within the next 12 months, on a clean air zone framework for Wales.
Welsh: Mae hynny'n rhywbeth y bydd yn rhaid edrych arno. Rydych yn llygad eich lle ynglŷn â Llywodraeth y DU, ac rwyf wedi bod yn gweithio'n agos iawn gyda chydweithwyr i sicrhau ein bod mewn sefyllfa i fwrw ymlaen ag ansawdd aer. Gwyddoch fod hynny'n flaenoriaeth bersonol i mi. Credaf ei fod yn bwysig iawn, ac rwyf wedi ysgrifennu at DEFRA yn ddiweddar yn ei gylch. Byddwch yn gwybod bod DEFRA wedi cyhoeddi ymgynghoriad ar y cyd yn ddiweddar. Un o'r pethau rydym wedi ymrwymo i'w wneud yw ymgynghori, o fewn y 12 mis nesaf, ar fframwaith parth aer glân i Gymru.
English: This is indeed true of what you're doing as a Cabinet Secretary, and I welcome it insofar as it goes, but it does underline the fact that, as a party, you don't seem to be serious about taking control at Westminster at all. I don't really have firm proposals or financial securities and commitments for how you're going to support these actions going forward. However, let's look at something that happens here in Wales, because I think we can agree, or potentially agree at least, that if we are to have diesel scrappage or some kind of approach like that, we will move away from diesel into, yes, more petrol, but also into electric vehicles, which are predicted now by the 'Financial Times' to be at the same price by 2018 as petrol vehicles. At the moment, there are about 100,000 electric vehicles registered in the UK. There are 1,500 electric vehicle rapid charging points in England and Scotland. It's possible to drive from north Wales to Orkney in an electric car using rapid charging points, but you can't drive from north Wales to Cardiff. There are just 13 rapid charging points in the whole of Wales and not a single one in mid Wales. What is Cabinet Secretary doing with her colleagues, because we have a 2015 report that hasn't been acted on yet, to develop a network of electric vehicle charging points throughout Wales and particularly in mid and west Wales?
Welsh: Mae hynny'n wir o ran yr hyn a wnewch fel Ysgrifennydd y Cabinet, ac rwy'n ei groesawu i'r graddau y mae'n mynd, ond mae'n tanlinellu'r ffaith nad yw'n ymddangos eich bod, fel plaid, o ddifrif o gwbl ynglŷn â bod mewn grym yn San Steffan. Nid oes gennyf unrhyw gynigion cadarn neu warantau ac ymrwymiadau ariannol o ran sut y byddwch yn cefnogi'r camau hyn yn y dyfodol. Fodd bynnag, gadewch i ni edrych ar rywbeth sy'n digwydd yma yng Nghymru, gan y credaf y gallwn gytuno, neu mae'n bosibl y gallwn gytuno, o leiaf, os cawn gynllun sgrapio diesel neu ryw fath o ddull o'r fath, y byddwn yn ymbellhau oddi wrth ddiesel a thuag at, ie, rhagor o betrol, ond hefyd tuag at gerbydau trydan, y rhagwela'r 'Financial Times' bellach y byddant yn costio'r un faint â cherbydau petrol erbyn 2018. Ar hyn o bryd, mae oddeutu 100,000 o gerbydau trydan wedi'u cofrestru yn y DU. Ceir 1,500 o bwyntiau gwefru cyflym ar gyfer cerbydau trydan yn Lloegr a'r Alban. Gellir gyrru o ogledd Cymru i Ynysoedd Orkney mewn car trydan gan ddefnyddio pwyntiau gwefru cyflym, ond ni allwch yrru o ogledd Cymru i Gaerdydd. Nid oes ond 13 pwynt gwefru cyflym yng Nghymru gyfan, a dim un o gwbl yng nghanolbarth Cymru. Beth y mae Ysgrifennydd y Cabinet yn ei wneud gyda'i chydweithwyr, gan fod gennym adroddiad a luniwyd yn 2015 nad oes unrhyw beth wedi'i wneud yn ei gylch hyd yn hyn, i ddatblygu rhwydwaith o bwyntiau gwefru cerbydau trydanol ledled Cymru ac yn enwedig yng nghanolbarth a gorllewin Cymru?
English: I actually had a discussion about this this morning because this is something that we need to look at. On a personal level, I'm making sure that Welsh Government puts some charging points in as soon as possible. Unfortunately, for a variety of reasons, which I won't bore you with, they can only be used by staff in the beginning, but I think it's really important. You'll be aware of an app that we have to make sure that we know where the electric points are. One of the suggestions we've had is that perhaps we put charging points where there are public toilets. So, there needs to be significant investment in charging points because, as you say, we haven't got enough in Wales yet. I don't want it to affect our tourism offer, and I know my colleague, Ken Skates, doesn't want that also. So, we need to think about that too, because, as you say, you need to be able to move freely around Wales and know that you've got those charging points available.
Welsh: Mewn gwirionedd, cefais drafodaeth ynglŷn â hyn y bore yma gan fod hyn yn rhywbeth y mae angen inni edrych arno. Ar lefel bersonol, rwy'n gwneud yn siŵr fod Llywodraeth Cymru yn gosod rhai pwyntiau gwefru cyn gynted ag y bo modd. Yn anffodus, am sawl rheswm nad wyf am eich diflasu â hwy, staff yn unig fydd yn gallu eu defnyddio i gychwyn, ond credaf ei fod yn bwysig iawn. Byddwch yn gwybod am ap sydd gennym i sicrhau ein bod yn gwybod ble mae'r pwyntiau gwefru. Un awgrym a gawsom yw efallai y dylem osod pwyntiau gwefru yn yr un mannau â thoiledau cyhoeddus. Felly, mae angen cryn fuddsoddiad mewn pwyntiau gwefru, oherwydd, fel y dywedwch, nid oes digon ohonynt gennym yng Nghymru hyd yn hyn. Nid wyf am i hynny effeithio ar ein cynnig twristiaeth, a gwn nad yw fy nghyd-Aelod, Ken Skates, am i hynny ddigwydd chwaith. Felly, mae angen inni feddwl am hynny hefyd, oherwydd, fel y dywedwch, mae angen i chi allu symud yn rhydd o gwmpas Cymru gan wybod bod y pwyntiau hynny ar gael.
English: Diolch, Llywydd. Like others, I'm delighted to see your return to this Chamber and I hope you will be fully recovered in the very near future. Now, Cabinet Secretary, at the Royal Welsh Spring Festival recently, you said that young farmers are the future of the industry and we must invest in them to ensure both they and this industry have a bright future. Of course, I completely agree with you on that, Cabinet Secretary. Therefore, could you tell us what specific policies you've introduced during your time as Cabinet Secretary for Environment and Rural Affairs for young farmers to ensure that they have a bright future?
Welsh: Diolch, Llywydd. Fel eraill, rwy'n hapus eich gweld yn dychwelyd i'r Siambr hon, a gobeithiaf y byddwch yn gwella'n llawn yn y dyfodol agos iawn. Nawr, Ysgrifennydd y Cabinet, fe ddywedoch yng Ngŵyl Wanwyn Frenhinol Cymru yn ddiweddar mai ffermwyr ifanc yw dyfodol y diwydiant a bod angen i ni fuddsoddi ynddynt er mwyn sicrhau dyfodol disglair ar eu cyfer hwy a'r diwydiant hwn. Wrth gwrs, cytunaf yn llwyr â chi ar hynny, Ysgrifennydd y Cabinet. Felly, a allech ddweud wrthym pa bolisïau penodol rydych wedi'u cyflwyno yn ystod eich cyfnod fel Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig ar gyfer ffermwyr ifanc er mwyn sicrhau bod ganddynt ddyfodol disglair?
English: I'm not sure about specific policies, but I've certainly supported them financially. You'll be aware of the significant investment we've put to young farmers. For instance, we've got the Agri Academy, which is full of young, dynamic farmers who are very willing to help me formulate policies going forward, and I've met them regularly. I've also made it a personal choice to go out to visit as many young farmers on their farms as I can. Certainly, I can think of a couple in north Wales that I've visited - one of them leased the farm and wanted to talk to me specifically about what we could do in our policies to encourage young people to be able to lease their farms. I then wrote to all local authorities to try to encourage them not to sell their farms, which, unfortunately, some local authorities seem to be doing at quite an alarming rate.
Welsh: Nid wyf yn siŵr am bolisïau penodol, ond rwy'n sicr wedi eu cefnogi'n ariannol. Fe fyddwch yn ymwybodol o'r buddsoddiad sylweddol rydym wedi'i roi i ffermwyr ifanc. Er enghraifft, mae gennym yr Academi Amaeth, sy'n llawn o ffermwyr ifanc, dynamig sy'n barod iawn i roi cymorth i mi wrth lunio polisïau ar gyfer y dyfodol, ac rwyf wedi eu cyfarfod yn rheolaidd. Rwyf hefyd wedi gwneud dewis personol i ymweld â chymaint o ffermwyr ifanc ar eu ffermydd ag y gallaf. Yn sicr, gallaf feddwl am un neu ddau yr ymwelais â hwy yng ngogledd Cymru - roedd un ohonynt yn lesio'r fferm ac yn awyddus i siarad â mi yn benodol am yr hyn y gallem ei wneud yn ein polisïau i annog pobl ifanc i allu lesio eu ffermydd. Yna, ysgrifennais at bob awdurdod lleol i geisio eu hannog i beidio â gwerthu eu ffermydd, gan ei bod yn ymddangos, yn anffodus, fod rhai awdurdodau lleol yn gwneud hynny ar gyflymdra sy'n peri pryder.
English: A recent NatWest report concluded that, young farmers need more support to diversify and while the entrepreneurial ideas may be there the support networks could be improved.' Therefore, it's crucial that more support is offered to young farmers, both in terms of advice and support, and in terms of finance as well. So, in light of this report, will you confirm what funding you will now bring forward to better support young farmers who are looking to diversify?
Welsh: Daeth adroddiad diweddar gan NatWest i'r casgliad fod, ffermwyr ifanc angen mwy o gefnogaeth i arallgyfeirio ac er bod y syniadau entrepreneuraidd yno, mae lle i wella'r rhwydweithiau cymorth. Felly, mae'n hanfodol fod mwy o gefnogaeth yn cael ei chynnig i ffermwyr ifanc, ar ffurf cyngor a chymorth, ac ar ffurf cyllid hefyd. Felly, yng ngoleuni'r adroddiad hwn, a wnewch chi gadarnhau pa gyllid y byddwch yn ei roi yn awr i wella cymorth i ffermwyr ifanc sydd am arallgyfeirio?
English: That can be part of our programmes. You will be aware of the farming business grants that we've just brought forward. That's not just available to young farmers, it's available to all farmers, and I know that when it was launched recently young farmers were telling me that that was really helpful for them, because if they wanted a piece of equipment that they couldn't afford, they didn't have to go through that long business plan and getting several quotes - we've taken all of that hard work away. Going forward, we can be looking at what specific support we can give them as we formulate a Welsh agricultural policy.
Welsh: Gall hynny fod yn rhan o'n rhaglenni. Fe fyddwch yn gwybod am y grantiau busnes i ffermydd a gyflwynwyd gennym. Maent ar gael nid yn unig i ffermwyr ifanc, ond i bob ffermwr, a phan gawsant eu lansio'n ddiweddar, gwn fod ffermwyr ifanc wedi dweud wrthyf eu bod yn llawer o gymorth iddynt, oherwydd os oeddent yn awyddus i gael darn o gyfarpar na allent ei fforddio, nid oedd yn rhaid iddynt fynd drwy'r cynllun busnes hir hwnnw a chael sawl dyfynbris - rydym wedi cael gwared ar yr holl waith caled hwnnw. Wrth symud ymlaen, gallwn edrych ar ba gefnogaeth benodol y gallwn ei rhoi iddynt wrth inni lunio polisi amaethyddol Cymru.
English: Cabinet Secretary, the same report concluded that There is a generational crisis in farming', which has long been a concern of many in the agricultural world. Indeed, according to the Department for Environment, Food and Rural Affairs, the percentage of farmers under the age of 45 had fallen to just 13 per cent in 2015, down from 18 per cent in 2003. Therefore, in light of the pressing need to attract young people into the farming profession, and the need to keep young people in the farming profession, what immediate steps will the Welsh Government now be taking to ensure that the percentage of farmers under the age of 45 doesn't continue to fall in the future?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, daeth yr un adroddiad i'r casgliad fod argyfwng cenedliadol ym maes ffermio, sydd wedi peri pryder i sawl un yn y byd amaeth ers peth amser. Yn wir, yn ôl Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig, roedd canran y ffermwyr o dan 45 oed wedi gostwng i 13 y cant yn unig yn 2015, i lawr o 18 y cant yn 2003. Felly, yn sgil yr angen dybryd i ddenu pobl ifanc i mewn i'r proffesiwn ffermio, a'r angen i gadw pobl ifanc yn y proffesiwn ffermio, pa gamau uniongyrchol y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd yn awr i sicrhau nad yw canran y ffermwyr o dan 45 oed yn parhau i ostwng yn y dyfodol?