English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. I welcome the opportunity to reiterate the Welsh Government's support for young adult carers to ensure that young adult carers have every opportunity to reach their potential in life. I think this is a very important debate. There is a lot of agreement on the whole in the Chamber, and the Government very much supports the spirit of the motion. As Suzy Davies said, this is a well-tempered debate, and I think Oscar's description of a carer's role summed it all up - a noble job. Wales has the highest proportion of carers under the age of 18 of all the UK nations. According to the 2011 census, there are 29,155 young people under the age of 25 in Wales who are caring for others for at least an hour a week. And, of course, all of these will not need support, but those who have substantial responsibilities do need much better recognition. In our Social Services and Well-being (Wales) Act 2014, as other speakers have mentioned today, we introduced new rights and duties for local authorities to promote the well-being of carers who need support. The motion rightly points to concerns about young adults' well-being and about their prospects to reach their full potential. So, let me tackle what the motion asks from the Welsh Government one by one. It asks for early identification, accessible support and preventing disengagement from education. In Wales we do not currently collect national data on the educational attainment of young carers, so it's not possible to say whether or not young carers have significantly lower educational attainment than their peers, as the motion suggests. But that said, we fully recognise the need for young carers to be identified and supported in education to achieve their best outcomes. Work is under way in partnership with Carers Trust Wales to support schools to identify and better support their young carers. Similarly, we don't recognise the suggestion that young carers are three times more likely to be not in education, employment or training, as the motion states, and I think these may be figures from England. In Wales we have a successful approach to reducing the number of young children who are NEET through our youth engagement and progression framework, and since its launch, the number of school leavers not entering education, employment or training in Wales has more than halved. However, we do absolutely acknowledge that young carers are much more at risk of becoming NEET, and we are very keen to support them and avoid this happening. The motion also mentions bringing forward young carers ID cards, together with a duty on local authorities to implement the card, and I referred to the Government's amendment. We are already making very good progress on the new national model of a young carers ID card, and I hope to announce their phased introduction before the end of the year. Last week, I sent a letter to all of the leaders of local authorities about the card, and have already had some very positive responses. We expect absolutely full engagement with our plans. There's absolutely no evidence to suggest we need to impose a duty. The important work of developing the detail of how the ID card is implemented cannot be legislated for. [ Interruption.] Yes, of course.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n croesawu'r cyfle i ailadrodd cefnogaeth Llywodraeth Cymru i oedolion ifanc sy'n ofalwyr er mwyn sicrhau bod oedolion ifanc sy'n ofalwyr yn cael pob cyfle i wireddu eu potensial mewn bywyd. Credaf fod hon yn ddadl bwysig iawn. Mae llawer o gytundeb ar y cyfan yn y Siambr, ac mae'r Llywodraeth yn gefnogol iawn i ysbryd y cynnig. Fel y dywedodd Suzy Davies, mae hon yn ddadl radlon, ac rwy'n meddwl bod disgrifiad Oscar o rôl gofalwr wedi crisialu'r cyfan - mae'n waith clodwiw. Cymru sydd â'r gyfran uchaf o ofalwyr o dan 18 oed o bob un o wledydd y DU. Yn ôl cyfrifiad 2011, mae 29,155 o bobl ifanc dan 25 oed yng Nghymru yn gofalu am eraill am o leiaf awr yr wythnos. Ac wrth gwrs, ni fydd angen cymorth ar bob un o'r rhain, ond mae angen i'r rheini sydd â chyfrifoldebau sylweddol gael eu cydnabod yn llawer gwell. Yn ein Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014, fel y crybwyllodd siaradwyr eraill heddiw, cyflwynasom hawliau a dyletswyddau newydd i awdurdodau lleol hyrwyddo lles gofalwyr sydd angen cymorth. Mae'r cynnig yn tynnu sylw'n briodol at bryderon ynghylch lles oedolion ifanc a'u gobaith o gyrraedd eu potensial llawn. Felly, gadewch i mi fynd i'r afael â'r hyn y mae'r cynnig yn ei ofyn gan Lywodraeth Cymru fesul un. Mae'n gofyn am nodi pwy sy'n ofalwyr yn gynnar, cymorth hygyrch ac atal ymddieithrio o addysg. Yng Nghymru, nid ydym yn casglu data cenedlaethol ar gyrhaeddiad addysgol gofalwyr ifanc ar hyn o bryd, felly nid yw'n bosibl dweud a yw cyrhaeddiad addysgol gofalwyr ifanc yn sylweddol is na'u cyfoedion, fel y mae'r cynnig yn awgrymu. Ond wedi dweud hynny, rydym yn llwyr gydnabod yr angen i nodi a chynorthwyo gofalwyr ifanc mewn addysg i gyflawni eu canlyniadau gorau. Mae gwaith yn mynd rhagddo mewn partneriaeth ag Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru ar helpu ysgolion i adnabod a rhoi cymorth gwell i'w gofalwyr ifanc. Yn yr un modd, nid ydym yn cydnabod yr awgrym fod gofalwyr ifanc dair gwaith yn fwy tebygol o beidio â bod mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant, fel y dywed y cynnig, a chredaf efallai mai ffigurau o Loegr yw'r rhain. Yng Nghymru mae gennym ddull llwyddiannus o leihau nifer y plant ifanc sy'n NEET drwy ein fframwaith ymgysylltu a datblygu ieuenctid, ac ers ei lansio, mae nifer y rhai sy'n gadael yr ysgol nad ydynt yn mynd i addysg, cyflogaeth na hyfforddiant yng Nghymru wedi mwy na haneru. Fodd bynnag, rydym yn cydnabod yn llwyr fod gofalwyr ifanc yn wynebu mwy o risg o lawer o fod yn NEET, ac rydym yn awyddus iawn i'w cefnogi ac osgoi gweld hyn yn digwydd. Mae'r cynnig hefyd yn sôn am gyflwyno cardiau adnabod i ofalwyr ifanc, ynghyd â dyletswydd ar awdurdodau lleol i roi'r cerdyn ar waith, a chyfeiriais at welliant y Llywodraeth. Rydym eisoes yn gwneud cynnydd da iawn gyda'r model cenedlaethol newydd ar gyfer cerdyn adnabod i ofalwyr ifanc, ac rwy'n gobeithio cyhoeddi y byddant yn cael eu cyflwyno'n raddol cyn diwedd y flwyddyn. Yr wythnos diwethaf, anfonais lythyr at holl arweinwyr awdurdodau lleol ynglŷn â'r cerdyn, ac rwyf eisoes wedi cael rhai ymatebion cadarnhaol iawn. Rydym yn disgwyl y byddant yn cymryd rhan lawn yn ein cynlluniau. Nid oes unrhyw dystiolaeth o gwbl i awgrymu bod angen i ni osod dyletswydd. Ni ellir deddfu ar gyfer y gwaith pwysig o ddatblygu manylion y dull o weithredu'r cerdyn adnabod. [ Torri ar draws.] Wrth gwrs.