English: This motion refers to the Williams commission describing public services as being characterised by 'poverty of ambition'. Of course, the Williams commission report also stated that the only viable way to meet the needs and aspirations of people is to shift the emphasis of public service towards co-production and prevention. The need to make this change, they said, is shared across the developed and democratic world. As Co-production Wales have said, this is not just a nice add on, but a new way of operating for the Welsh Government as well as for public service professionals and citizens themselves. The report says that 'leaders at all levels will need to be open to different ways of working, including collaboration or coproduction' and that 'the basic purpose and nature of public service needs to be redefined. The key features of that redefinition are: a clearer shared vision and sense of common purpose between government at all levels, citizens, and communities; a much greater focus on co-production with citizens and communities to identify and implement means of pursuing those outcomes; and consequently, a much stronger emphasis on enablement, empowerment and prevention in the design and delivery of public services.' It says that 'new models of delivery which focus on prevention, early intervention and demand management through co-production and citizen engagement will be essential.' The Big Lottery funded co-production network for Wales, which was formally launched in May, is showing the way with scores, if not hundreds, of organisations - public and third sector - on board as part of the revolution. It's heartening that the Wales Audit Office is at the forefront of co-productive evaluation and behaviour-change initiatives. Their report, the Auditor General for Wales's report, 'A Picture of Public Services 2015', published last December, says: 'there is now a much clearer recognition that previous approaches have not worked as intended and that radical change is required. The narrative's focus on reform where it matters - at the frontline of service delivery - could help to move on from a tendency to see the production of strategies and plans as a solution to practical problems. The approach also is clearer in explicitly identifying co-production as a method of reshaping and redesigning services at the frontline.' The auditor general says 'Co-production and behaviour change offer opportunities to improve public services but often require public services to take radically different approaches'. It says the Welsh Government developed its updated vision for public services as part of its response to the Williams commission's report and recommendations with a stronger recommendation or emphasis on co-production, personal responsibility and focus on prevention. In fact, the Welsh Government vision says: 'Our public services must evolve to reflect a new relationship between the people who deliver services and those who benefit from them. In particular, public services must increasingly be delivered not to people, but with peopleinvolving people in the design and delivery of services, recognising people's own strengths and tailoring services accordingly.' But, of course, delivery, and the message, has been far more ambiguous. The auditor general's survey showed that there were differing views on the importance of co-production across Welsh public services. It said that local government respondents were far less likely to include this in their top three, and referred to the Wales public services think tank, which outlined how co-production could be combined with lean and whole-system methods to reshape public services. It also quoted Monmouthshire County Council, saying they used such an approach as part of the transformation of its approach to supporting older people and adults with a learning disability. And, as a local government cabinet authority member quoted in the report said: 'The need for co-production and service user involvement is immense but this is poorly understood in the public sector and the investment required in people, skills and culture change is a long term fundamental requirement.' So, they said: 'The gold standard of co-production is for people to consciously engage with, and embrace their involvement in, public services.' However, regrettably, the response from Welsh Government Ministers, with some notable exemptions, including, clearly, Mark Drakeford - the general response from Welsh Government Ministers and Cabinet Secretaries has been inconsistent, ambiguous, often hierarchical, frequently confused and sometimes even dismissive, yet the letter sent by Co-production Wales to the First Minister at the end of 2014, supported by over 130 letters, started by asking the Welsh Government to agree what co-production actually means, recognising that this is not a response to austerity, but part of a global movement that is now decades old and has made significant improvements across our planet. Thank you.
Welsh: Mae'r cynnig yn cyfeirio at gomisiwn Williams yn disgrifio gwasanaethau cyhoeddus fel rhai a nodweddir gan 'ddiffyg uchelgais'. Wrth gwrs, nododd adroddiad comisiwn Williams hefyd mai'r unig ffordd ymarferol i ateb anghenion a dyheadau pobl yw symud pwyslais gwasanaethau cyhoeddus tuag at gydgynhyrchu ac atal. Mae'r angen i wneud y newid hwn, meddent, yn cael ei rannu ar draws y byd datblygedig a democrataidd. Fel y mae Cydgynhyrchu Cymru wedi dweud, nid atodiad bach cyfleus yn unig yw hyn, ond ffordd newydd o weithredu i Lywodraeth Cymru, yn ogystal ag i weithwyr proffesiynol y gwasanaethau cyhoeddus a dinasyddion eu hunain. Mae'r adroddiad yn dweud bod angen i arweinwyr ar bob lefel fod yn agored i wahanol ffyrdd o weithio, gan gynnwys cydweithio neu gydgynhyrchu a bod angen ailddiffinio diben sylfaenol a natur gwasanaethau cyhoeddus. Nodweddion allweddol yr ailddiffiniad hwnnw yw: cydweledigaeth gliriach ac ymdeimlad o bwrpas cyffredin rhwng llywodraethau ar bob lefel, dinasyddion, a chymunedau; llawer mwy o ffocws ar gydgynhyrchu gyda dinasyddion a chymunedau i nodi a gweithredu dulliau o fynd ar drywydd y canlyniadau hynny; ac o ganlyniad, pwyslais llawer cryfach ar alluogi, grymuso ac atal wrth fynd ati i gynllunio a darparu gwasanaethau cyhoeddus. Mae'n dweud y bydd modelau darparu newydd sy'n canolbwyntio ar atal, ymyrryd yn gynnar a rheoli galw drwy gydgynhyrchu ac ymgysylltu â dinasyddion yn hanfodol. Mae rhwydwaith cydgynhyrchu Cymru a ariennir gan y Loteri Fawr, ac a lansiwyd yn ffurfiol ym mis Mai, yn dangos y ffordd gyda dwsinau, os nad cannoedd, o sefydliadau - cyhoeddus a thrydydd sector - wedi ymuno'n rhan o'r chwyldro. Mae'n galonogol fod Swyddfa Archwilio Cymru ar y blaen yn y gwaith o werthuso cydgynhyrchu a mentrau newid ymddygiad. Mae eu hadroddiad, adroddiad Archwilydd Cyffredinol Cymru, sef 'Darlun o Wasanaethau Cyhoeddus 2015', a gyhoeddwyd ym mis Rhagfyr y llynedd, yn dweud: 'ceir cydnabyddiaeth lawer cliriach bellach nad yw dulliau gweithredu blaenorol wedi gweithio fel y bwriadwyd a bod angen newid radical. Gallai ffocws y naratif ar wneud diwygiadau lle mae'n bwysig gwneud hynny - sef yn rheng flaen y broses o ddarparu gwasanaethau - helpu i symud ymlaen o duedd i ystyried bod llunio strategaethau a chynlluniau yn ateb i broblemau ymarferol. Mae'r dull gweithredu hefyd yn gliriach wrth nodi'n benodol fod cydgynhyrchu yn ddull o ail-lunio ac ailgynllunio gwasanaethau yn y rheng flaen.' Mae'r archwilydd cyffredinol yn dweud 'Mae cydgynhyrchu a newid ymddygiad yn cynnig cyfleoedd i wella gwasanaethau cyhoeddus ond yn aml maent yn ei gwneud yn ofynnol i wasanaethau cyhoeddus fabwysiadu dulliau gweithredu hollol wahanol'. Mae'n dweud bod Llywodraeth Cymru wedi datblygu ei gweledigaeth newydd ar gyfer y gwasanaethau cyhoeddus fel rhan o'i hymateb i adroddiad ac argymhellion comisiwn Williams gydag argymhelliad neu bwyslais cryfach ar gydgynhyrchu, cyfrifoldeb personol a chanolbwyntio ar atal. Yn wir, mae gweledigaeth Llywodraeth Cymru'n dweud: 'Mae'n rhaid datblygu ein gwasanaethau cyhoeddus i adlewyrchu perthynas newydd rhwng y bobl sy'n darparu gwasanaethau a'r rheini sy'n elwa arnynt. Yn arbennig, mae angen i wasanaethau cyhoeddus gael eu darparu'n fwyfwy gyda phobl yn hytrach nag i bobl cynnwys pobl yn y gwaith o gynllunio a darparu gwasanaethau, gan gydnabod cryfderau pobl ac addasu gwasanaethau'n briodol.' Ond wrth gwrs, mae darparu, a'r neges, wedi bod yn llawer mwy amwys. Dangosodd arolwg yr archwilydd cyffredinol fod gwahaniaeth barn ynglŷn â phwysigrwydd cydgynhyrchu ar draws y gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru. Dywedodd fod ymatebwyr llywodraeth leol yn llawer llai tebygol o gynnwys hyn yn eu tri uchaf, a chyfeiriodd at felin drafod y gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru, a amlinellodd sut y gellid cyfuno cydgynhyrchu â dulliau system gyfan a diwastraff o ail-lunio gwasanaethau cyhoeddus. Hefyd, roedd yn dyfynnu Cyngor Sir Fynwy, a oedd yn dweud eu bod yn defnyddio dull o'r fath fel rhan o'r broses o drawsnewid eu dull o gefnogi pobl hŷn ac oedolion ag anabledd dysgu. Ac fel y dywedodd aelod o awdurdod cabinet llywodraeth leol a ddyfynnwyd yn yr adroddiad: 'Mae'r angen i gydgynhyrchu a chynnwys defnyddwyr gwasanaethau yn sylweddol ond ni ddeellir hyn yn dda yn y sector cyhoeddus ac mae'r buddsoddiad sydd ei angen mewn pobl, sgiliau a newid diwylliant yn ofyniad sylfaenol hirdymor.' Felly, roeddent yn dweud: 'Safon aur cydgynhyrchu yw bod pobl yn ymgysylltu'n fwriadus â gwasanaethau cyhoeddus ac yn croesawu'r cyfle i fod yn rhan ohonynt.' Fodd bynnag, yn anffodus, mae ymateb Gweinidogion Llywodraeth Cymru, gyda rhai eithriadau nodedig, gan gynnwys, yn amlwg, Mark Drakeford - mae ymateb cyffredinol Gweinidogion Llywodraeth Cymru ac Ysgrifenyddion y Cabinet wedi bod yn anghyson, yn amwys, yn aml yn hierarchaidd, yn aml yn ddryslyd ac weithiau hyd yn oed yn ddiystyriol, ac eto roedd y llythyr a anfonwyd gan Cydgynhyrchu Cymru at y Prif Weinidog ar ddiwedd 2014, a gefnogwyd gan dros 130 o lythyrau, yn agor drwy ofyn i Lywodraeth Cymru gytuno ar yr hyn y mae cydgynhyrchu yn ei olygu mewn gwirionedd, gan gydnabod nad yw hyn yn ymateb i galedi, ond yn rhan o fudiad byd-eang sy'n ddegawdau oed bellach ac wedi gwneud gwelliannau sylweddol ar draws ein planed. Diolch.