English: Diolch, Llywydd. The issues of waste reduction, recycling, littering and single-use plastics are of great importance to our citizens and to all of us in this Senedd. Recycling has become part of who we are as a nation, and the fact that we've risen to third in the world in our recycling rates is due to the partnership working between Government, local government and the people of Wales. As a Government, we have ambitious plans to do more, so I therefore welcome the objectives and sentiment behind this motion. Twenty years ago, Wales had a recycling rate of just 7 per cent, and, through our actions as a nation collectively, we've achieved a rate that is now more than 60 per cent, on our way to that 100 per cent recycling that we want to see by 2050. To do so, we have wide-ranging plans in place that will deliver many changes. We've just completed a consultation on banning nine single-use plastic items, going further than similar proposals in England, and the summary of responses to the consultation will be published shortly, and our aim is to bring the ban into force next year. We're also progressing work on a deposit-return scheme for drinks containers, and, again, we'll be publishing proposals early next year. And we also intend to publish proposals on how we tackle packaging waste, through an extended producer-responsibility scheme. Powers for Welsh Ministers, alongside those of other devolved nations, to introduce both schemes have been included in the UK Environment Bill, which is currently at Committee Stage in the UK Parliament. The powers also include the ability to introduce charges for single-use plastic items, where appropriate, to reduce their use. Furthermore, to increase recycling for businesses and other organisations, we've already committed to introducing legislation that will require the separation of their waste by autumn 2021. And this will make it not only easier to recycle, but also ban recyclable material from going to landfill and incineration. Like others, I'm very concerned about the littering of single-use items, the use of which has increased as a consequence of the COVID pandemic. Evidence from the annual British beach litter survey shows single-use face coverings and gloves on our beautiful beaches. To tackle this issue, we will be launching a social media campaign to encourage people to wear reusable face coverings where possible, or they should dispose of single-use ones responsibly. Janet Finch-Saunders mentioned the work that's ongoing with Welsh Water at the current time in relation to wipes, and I have asked officials to discuss this to see what we can do, because it's clearly becoming a massive issue and something that we must deal with, I think, as a matter of urgency. In terms of mandatory reporting, we've published recycling rates for Wales every year since devolution, and will continue to do so. The new deposit-return and extended producer-responsibility schemes will also include mandatory reporting, so that everyone can judge the success of these policies. In relation to fly-tipping, this is an aspect that's just come back into my portfolio, and I've asked officials again to continue to look at fly-tipping, because it is certainly a blight on our communities, and the framework that Members referred to. I'm not quite sure why there was a link between bottles, because fly-tipping, generally, seems to be bigger items, but, again, it's something that we must continue to do more on. So, although I agree with the objectives behind this motion, I don't think a separate Bill is required, as the relevant powers are included in the UK Environment Bill, as I've referred to. Unfortunately, though, the positive inclusion of these powers for Wales is tempered by the provisions in the UK internal market Bill, and this means, without amendment, our ability to act in the interests of Wales will be limited, and it does risk tying us to the lowest common standard within the UK. We've got a really successful history in this area, which has seen us progress faster than any other UK nation, and it's now a matter of pride, not just amongst ourselves, but amongst our citizens. So, I do not believe Wales's ability to continue to act in this area should be reduced in any way. So, I do welcome today's debate, Llywydd, and we will continue to listen to the views from Members of the Senedd as the proposals I've outlined are developed further and implemented. Diolch.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae lleihau gwastraff, ailgylchu, taflu sbwriel a phlastig untro yn bwysig iawn i'n dinasyddion ac i bob un ohonom yn y Senedd hon. Mae ailgylchu wedi dod yn rhan o bwy ydym ni fel cenedl, ac mae'r ffaith ein bod wedi codi i'r trydydd safle yn y byd o ran ein cyfraddau ailgylchu yn deillio o'r gwaith partneriaeth rhwng y Llywodraeth, llywodraeth leol a phobl Cymru. Fel Llywodraeth, mae gennym gynlluniau uchelgeisiol i wneud mwy, felly rwy'n croesawu'r amcanion a'r teimladau sy'n sail i'r cynnig hwn. Ugain mlynedd yn ôl, dim ond 7 y cant oedd cyfradd ailgylchu Cymru, a thrwy ein gweithredoedd fel cenedl gyda'n gilydd, rydym wedi cyflawni cyfradd sydd bellach yn fwy na 60 y cant, ar ein ffordd tuag at y 100 y cant o ailgylchu rydym am ei weld erbyn 2050. I wneud hynny, mae gennym gynlluniau eang ar waith a fydd yn cyflawni llawer o newidiadau. Rydym newydd gwblhau ymgynghoriad ar wahardd naw eitem blastig untro, gan fynd ymhellach na chynigion tebyg yn Lloegr, a chyhoeddir y crynodeb o'r ymatebion i'r ymgynghoriad cyn bo hir, a'n nod yw dod â'r gwaharddiad i rym y flwyddyn nesaf. Rydym hefyd yn datblygu gwaith ar gynllun dychwelyd ernes ar gynwysyddion diodydd, ac unwaith eto, byddwn yn cyhoeddi cynigion yn gynnar y flwyddyn nesaf. Ac rydym hefyd yn bwriadu cyhoeddi cynigion ar sut rydym yn mynd i'r afael â gwastraff deunydd pacio, drwy gynllun cyfrifoldeb cynhyrchwyr estynedig. Mae pwerau i Weinidogion Cymru gyflwyno'r ddau gynllun ochr yn ochr â rhai gwledydd datganoledig eraill wedi'u cynnwys ym Mil Amgylchedd y DU, sydd ar hyn o bryd yn y Cyfnod Pwyllgor yn Senedd y DU. Mae'r pwerau hefyd yn cynnwys y gallu i gyflwyno taliadau am eitemau plastig untro, lle bo'n briodol, er mwyn lleihau'r defnydd ohonynt. At hynny, er mwyn cynyddu lefelau ailgylchu ymhlith busnesau a sefydliadau eraill, rydym eisoes wedi ymrwymo i gyflwyno deddfwriaeth a fydd yn galw am wahanu eu gwastraff erbyn hydref 2021. A bydd hyn nid yn unig yn ei wneud yn haws ei ailgylchu, ond hefyd yn gwahardd deunydd ailgylchadwy rhag mynd i safleoedd tirlenwi ac i'w losgi. Fel eraill, rwy'n bryderus iawn ynglŷn â sbwriel eitemau defnydd sengl, ac mae'r defnydd ohonynt wedi cynyddu o ganlyniad i bandemig COVID. Mae tystiolaeth o arolwg sbwriel traeth blynyddol Prydain yn dangos gorchuddion wyneb a menig untro ar ein traethau hardd. Er mwyn mynd i'r afael â'r mater hwn, byddwn yn lansio ymgyrch ar y cyfryngau cymdeithasol i annog pobl i wisgo gorchuddion wyneb y gellir eu hailddefnyddio lle bo'n bosibl, neu dylent gael gwared ar rai untro mewn modd cyfrifol. Soniodd Janet Finch-Saunders am y gwaith sy'n mynd rhagddo gyda Dŵr Cymru ar hyn o bryd yng nghyswllt cadachau gwlyb, ac rwyf wedi gofyn i swyddogion drafod hyn i weld beth y gallwn ei wneud, oherwydd mae'n amlwg yn dod yn broblem enfawr ac yn rhywbeth y credaf fod yn rhaid inni ymdrin ag ef fel mater o frys. Mewn perthynas ag adroddiadau gorfodol, rydym wedi cyhoeddi cyfraddau ailgylchu ar gyfer Cymru bob blwyddyn ers datganoli, a byddwn yn parhau i wneud hynny. Bydd y cynlluniau newydd ar gyfer dychwelyd ernes a chyfrifoldeb cynhyrchwyr estynedig hefyd yn cynnwys adroddiadau gorfodol, fel y gall pawb farnu llwyddiant y polisïau hyn. Ar dipio anghyfreithlon, mae hon yn agwedd sydd newydd ddod yn ôl yn rhan o fy mhortffolio, ac rwyf wedi gofyn eto i swyddogion barhau i edrych ar dipio anghyfreithlon, oherwydd mae'n sicr yn falltod ar ein cymunedau, a'r fframwaith y cyfeiriodd yr Aelodau ato. Nid wyf yn hollol siŵr pam fod cysylltiad rhwng hyn a photeli, oherwydd yn gyffredinol, mae tipio anghyfreithlon i'w weld yn ymwneud ag eitemau mwy o faint, ond unwaith eto, mae'n rhywbeth y mae'n rhaid inni barhau i wneud mwy yn ei gylch. Felly, er fy mod yn cytuno â'r amcanion sy'n sail i'r cynnig hwn, nid wyf yn credu bod angen Bil ar wahân, gan fod y pwerau perthnasol wedi'u cynnwys ym Mil Amgylchedd y DU, fel y dywedais. Yn anffodus, fodd bynnag, mae effaith gadarnhaol cynnwys y pwerau hyn ar gyfer Cymru yn cael ei leihau gan y darpariaethau ym Mil marchnad fewnol y DU, ac mae hyn yn golygu, heb ei ddiwygio, y bydd ein gallu i weithredu er budd Cymru yn gyfyngedig, ac mae perygl y bydd yn ein clymu wrth y safon gyffredin isaf yn y DU. Mae gennym hanes llwyddiannus iawn yn y maes hwn, sydd wedi golygu ein bod wedi symud ymlaen yn gyflymach nag unrhyw wlad arall yn y DU, ac mae bellach yn destun balchder, nid yn unig ymysg ein gilydd, ond ymhlith ein dinasyddion hefyd. Felly, nid wyf yn credu y dylid lleihau gallu Cymru i barhau i weithredu yn y maes hwn mewn unrhyw ffordd. Felly, rwy'n croesawu'r ddadl heddiw, Lywydd, a byddwn yn parhau i wrando ar farn yr Aelodau o'r Senedd wrth i'r cynigion a amlinellais gael eu datblygu ymhellach a'u gweithredu. Diolch.