English: Over the summer, we consulted on what our committee's priorities should be. I was pleased to see diverse and detailed submissions from nearly 90 organisations and individuals from across Wales. This led to the committee embarking on two inquiries that stakeholders had identified: statutory advocacy services for children and young people and educational outcomes for Gypsy/Traveller and minority ethnic learners. We have finished taking evidence on both of these subjects and will be reporting soon. Looking further ahead and more strategically, our committee, in the process of its planning, set out principles and ambitions for our work over the fifth term of this Assembly. Underpinning everything will be the involvement of children and young people. Through our work we will ensure the views and experiences of children and young people are captured in a useful, sensitive and constructive way. In our snapshot inquiry into youth services in Wales, more than 1,500 people gave us their views on the services they use. Their input formed an essential part of our findings and recommendations, which were published in December. The feedback from young people was incredibly clear: when youth work provision disappears from a young person's life, the impact is considerable. These services are often a catalyst to help them develop skills and confidence and make better choices in their lives. It continues to be essential for us to work with stakeholder organisations, carers, teachers and parents. I am wholly committed to ensuring we are an outward-facing and engaging committee. During our Stage 1 scrutiny of the additional learning needs Bill, our Members will be hosting events with parents and carers in north and south Wales. I am also pleased to inform Members there will be a series of workshops taking place for young people with additional learning needs. This will be an important part of our work scrutinising the ALN Bill and I look forward to seeing the views of young people guiding our work. We will also be holding a conference for practitioners and stakeholders working with children and young people to tell us their views on the Bill. It would be remiss of me not to thank TSANA and SNAP Cymru for their fantastic partnership working with our committee over the past few months. This partnership has allowed us to meaningfully engage with those who will be directly affected by the legislation. Our partnership work and outward-facing approach through the course of this legislative scrutiny will ensure service users' needs are at the heart of our work and scrutiny of the ALN Bill will form the substantive part of our work until the end of spring. Llywydd, the committee members and I are committed to undertaking work that will make a substantial contribution to improving the lives of children and young people in Wales. In one of our current consultations, we are examining the importance of the first 1,000 days of a child's life from pregnancy through to the second birthday. This formative time is a critical part of a child's upbringing and sets the stage for intellectual development and lifelong health. The Committee will consider the extent to which Welsh Government policies and programmes support the early parent role in the first 1,000 days and, crucially, how effective these are in supporting children's long term emotional and social capabilities and development. This important inquiry will, I hope, set the stage for a major national conversation about how we can really set our future citizens up for happy and healthy lives. The committee is seeking input from teachers and other education professionals for our inquiry into teachers' professional learning and education. The Welsh Government is reforming the way new teachers are trained before they qualify and also their ongoing professional development throughout their careers. These professionals are sometimes locked into inflexible schedules and due to capacity and planning issues often cannot get the time to further themselves professionally. This cannot continue given the ongoing changes to the Welsh education system, so we will be looking specifically at arrangements for continuing professional development for the current workforce; the role of initial teacher education; and the sufficiency of the future education workforce. As part of our consultation, we will be working with the Public Accounts Committee to jointly engage with the teaching profession as part of their work into consortia. Members will be pleased to hear that our committee will not just be undertaking a series of fixed pieces of work, but also ensuring that ongoing scrutiny of developing areas of policy takes place. To that end, we are continuing - [Interruption.] - sorry; it's a very bad time to develop a cough. To that end, we are continuing to closely examine the implementation of both the Donaldson and Diamond reviews. This will play a crucial role in delivering success of the important reforms being put forward. Linked to our ongoing scrutiny of curriculum reforms, we will be examining more closely Wales's performance in PISA and examining exactly how curriculum reforms will impact on our international standing. Child health will play a big part in our work over the coming years. I very much look forward to working with organisations like the Royal College of Paediatrics and Child Health and welcoming the Welsh Government's chief medical officer to the committee in March to outline his vision for improving child health. Members of the committee are incredibly passionate about the quality and provision of mental health services for young people. The committee has already undertaken scrutiny of the Cabinet Secretary for Health, Well-being and Sport, and I am sure that he is aware that we will be continuing to focus on this vital area. The committee will continue to examine the support available to young people in crisis, and in particular delays in accessing child and adolescent mental health services, as well as the support available to children and young people who do not reach the threshold for specialist services. The youth parliament initiative being led by the Llywydd is a genuinely exciting moment in the history of the Assembly. Not only is it one that should create meaningful and long-lasting ties between schools, young people and the Assembly, but it is a true recognition of the value children and young people have in our democracy. I want to offer our committee's full and unwavering support to the establishment of the youth parliament, and I look forward to us playing a full role in getting it off the ground. In closing my statement today, Llywydd, I would like to thank the young people, carers, parents and experts who have readily contributed to our broad remit of work since the establishment of the committee. I hope that, over the fifth term of this Assembly, the Children, Young People and Education Committee will be a real conduit for the voices of young people to shape policy and legislation in Wales.
Welsh: Dros yr haf, aethom ati i ymgynghori ar yr hyn y dylai blaenoriaethau ein pwyllgor fod. Roeddwn yn falch o weld cyflwyniadau amrywiol a manwl gan bron i 90 o sefydliadau ac unigolion o bob rhan o Gymru. Arweiniodd hyn y pwyllgor i agor dau ymchwiliad a nodwyd gan y rhanddeiliaid: gwasanaethau eiriolaeth statudol ar gyfer plant a phobl ifanc a chanlyniadau addysgol ar gyfer Sipsiwn/Teithwyr a dysgwyr o leiafrifoedd ethnig. Rydym wedi gorffen cymryd tystiolaeth ar y ddau bwnc a byddwn yn cyflwyno adroddiad yn fuan. Gan edrych ymhellach i'r dyfodol ac yn fwy strategol, nododd ein pwyllgor, yn y broses o'i gynllunio, yr egwyddorion a'r dyheadau ar gyfer ein gwaith dros bumed tymor y Cynulliad hwn. Bydd ymwneud plant a phobl ifanc yn sail i bopeth. Drwy ein gwaith, byddwn yn sicrhau bod barn a phrofiadau plant a phobl ifanc yn cael eu casglu mewn ffordd ddefnyddiol, sensitif ac adeiladol. Yn ein hymchwiliad ciplun i wasanaethau ieuenctid yng Nghymru, rhoddodd mwy na 1,500 o bobl eu barn ar y gwasanaethau y maent yn eu defnyddio. Roedd eu cyfraniad yn rhan hanfodol o'n canfyddiadau a'n hargymhellion, a gyhoeddwyd ym mis Rhagfyr. Roedd yr adborth gan bobl ifanc yn hynod o glir: pan fo'r ddarpariaeth gwaith ieuenctid yn diflannu o fywyd person ifanc, mae'r effaith yn sylweddol. Mae'r gwasanaethau hyn yn aml yn gatalydd i'w helpu i ddatblygu sgiliau a hyder a gwneud dewisiadau gwell yn eu bywydau. Mae'n parhau i fod yn hanfodol i ni weithio gyda sefydliadau rhanddeiliaid, gofalwyr, athrawon a rhieni. Rwy'n llwyr ymrwymedig i sicrhau ein bod yn bwyllgor eang ei orwelion a diddorol. Yn ystod ein gwaith craffu Cyfnod 1 ar y Bil anghenion dysgu ychwanegol, bydd ein haelodau yn cynnal digwyddiadau gyda rhieni a gofalwyr yng ngogledd a de Cymru. Rwyf hefyd yn falch o hysbysu'r Aelodau y bydd cyfres o weithdai'n digwydd i bobl ifanc ag anghenion dysgu ychwanegol. Bydd hwn yn rhan bwysig o'n gwaith craffu ar y Bil ADY ac rwy'n edrych ymlaen at weld safbwyntiau pobl ifanc yn llywio ein gwaith. Byddwn hefyd yn cynnal cynhadledd ar gyfer addysgwyr a rhanddeiliaid sy'n gweithio gyda phlant a phobl ifanc i roi eu barn ar y Bil. Buasai'n esgeulus ohonof i beidio â diolch i TSANA a SNAP Cymru am eu gwaith partneriaeth gwych gyda'n pwyllgor dros y misoedd diwethaf. Mae'r bartneriaeth hon wedi ein galluogi i ymgysylltu'n ystyrlon â'r rhai y bydd y ddeddfwriaeth yn effeithio'n uniongyrchol arnynt. Bydd ein gwaith partneriaeth a'n dull o weithredu sy'n edrych tuag allan drwy gydol y gwaith craffu deddfwriaethol hwn yn sicrhau bod anghenion defnyddwyr y gwasanaeth wrth wraidd ein gwaith a bydd gwaith craffu ar y Bil ADY yn rhan sylweddol o'n gwaith tan ddiwedd y gwanwyn. Lywydd, mae aelodau'r pwyllgor a minnau wedi ymrwymo i ymgymryd â gwaith a fydd yn gwneud cyfraniad sylweddol at wella bywydau plant a phobl ifanc yng Nghymru. Yn un o'n hymgynghoriadau cyfredol, rydym yn archwilio pwysigrwydd y 1,000 diwrnod cyntaf ym mywyd plentyn o feichiogrwydd hyd at yr ail ben-blwydd. Mae'r amser ffurfiannol hwn yn rhan hollbwysig o fagwraeth plentyn ac yn gosod y llwyfan ar gyfer datblygiad deallusol ac iechyd gydol oes. Bydd y Pwyllgor yn ystyried i ba raddau y mae polisïau a rhaglenni Llywodraeth Cymru yn cefnogi rôl gynnar rhiant yn y 1,000 diwrnod cyntaf ac yn hollbwysig, pa mor effeithiol yw'r rhain am gefnogi galluoedd a datblygiad emosiynol a chymdeithasol plant yn y tymor hir. Rwy'n gobeithio y bydd yr ymchwiliad pwysig hwn yn gosod y llwyfan ar gyfer trafodaeth genedlaethol fawr ar sut y gallwn fynd ati o ddifrif i baratoi ein dinasyddion yn y dyfodol ar gyfer bywydau hapus ac iach. Mae'r pwyllgor yn gofyn am fewnbwn gan athrawon a gweithwyr addysg proffesiynol eraill i'n hymchwiliad i ddysgu ac addysgu proffesiynol athrawon. Mae Llywodraeth Cymru yn diwygio'r ffordd y mae athrawon newydd yn cael eu hyfforddi cyn iddynt gymhwyso a hefyd eu datblygiad proffesiynol parhaus drwy gydol eu gyrfaoedd. Weithiau mae'r gweithwyr proffesiynol hyn yn gaeth i amserlenni anhyblyg ac oherwydd materion capasiti a chynllunio, yn aml yn methu cael yr amser i wella'u hunain yn broffesiynol. Ni all hyn barhau o ystyried y newidiadau parhaus i'r system addysg yng Nghymru, felly byddwn yn edrych yn benodol ar drefniadau datblygiad proffesiynol parhaus ar gyfer y gweithlu presennol; rôl addysg gychwynnol i athrawon; a digonolrwydd y gweithlu addysg yn y dyfodol. Fel rhan o'n hymgynghoriad, byddwn yn gweithio gyda'r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus i ymgysylltu ar y cyd â'r proffesiwn addysgu fel rhan o'u gwaith ar gonsortia. Bydd yr Aelodau'n falch o glywed y bydd ein pwyllgor yn gwneud mwy na chynnal cyfres o ddarnau penodol o waith, ond y bydd hefyd yn sicrhau bod craffu parhaus yn digwydd ar feysydd polisi sy'n datblygu. I'r perwyl hwn, rydym yn parhau - [Torri ar draws.] - mae'n ddrwg gennyf; mae'n amser gwael iawn i ddechrau peswch. I'r perwyl hwnnw, rydym yn parhau i archwilio gweithrediad adolygiadau Donaldson a Diamond yn agos. Bydd hyn yn chwarae rhan hanfodol wrth sicrhau llwyddiant y diwygiadau pwysig sy'n cael eu cyflwyno. Yn gysylltiedig â'n gwaith craffu parhaus ar ddiwygiadau'r cwricwlwm, byddwn yn archwilio perfformiad Cymru yn y PISA yn agosach ac yn archwilio sut yn union y bydd y diwygiadau cwricwlwm yn effeithio ar ein safle rhyngwladol. Bydd iechyd plant yn chwarae rhan fawr yn ein gwaith dros y blynyddoedd nesaf. Rwy'n edrych ymlaen yn fawr at weithio gyda sefydliadau megis Coleg Brenhinol Pediatreg ac Iechyd Plant a chroesawu prif swyddog meddygol Llywodraeth Cymru i'r pwyllgor ym mis Mawrth i amlinellu ei weledigaeth ar gyfer gwella iechyd plant. Mae aelodau'r pwyllgor yn frwdfrydig iawn ynglŷn ag ansawdd a darpariaeth gwasanaethau iechyd meddwl i bobl ifanc. Mae'r pwyllgor eisoes wedi cynnal gwaith craffu ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon, ac rwy'n siŵr ei fod yn ymwybodol y byddwn yn parhau i ganolbwyntio ar y maes pwysig hwn. Bydd y pwyllgor yn parhau i edrych ar y cymorth sydd ar gael i bobl ifanc mewn argyfwng, ac yn benodol, ar achosion o oedi cyn cael mynediad at wasanaethau iechyd meddwl plant a'r glasoed, yn ogystal â'r cymorth sydd ar gael i blant a phobl ifanc nad ydynt yn cyrraedd y trothwy ar gyfer gwasanaethau arbenigol. Mae'r fenter senedd ieuenctid sy'n cael ei harwain gan y Llywydd yn foment wirioneddol gyffrous yn hanes y Cynulliad. Nid yn unig y mae'n un a ddylai greu cysylltiadau ystyrlon a pharhaol rhwng ysgolion, pobl ifanc a'r Cynulliad, ond mae'n gydnabyddiaeth o wir werth plant a phobl ifanc yn ein democratiaeth. Rwyf am gynnig cefnogaeth lawn a diwyro ein pwyllgor i sefydlu'r senedd ieuenctid, ac edrychaf ymlaen at ein gweld yn chwarae rhan lawn yn ei datblygiad. Wrth gloi fy natganiad heddiw, Lywydd, hoffwn ddiolch i'r bobl ifanc, gofalwyr, rhieni ac arbenigwyr sydd wedi cyfrannu'n barod at ein cylch eang o waith ers sefydlu'r pwyllgor. Dros bumed tymor y Cynulliad hwn, gobeithiaf y bydd y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg yn gyfrwng go iawn i leisiau pobl ifanc allu siapio polisi a deddfwriaeth yng Nghymru.