techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: A majority of us in this place are concerned about the so-called muscular unionism of the Conservative Party in Westminster, or shall we call it as it is - English nationalist tendency of the Boris Johnson Westminster Government? Plaid Cymru will stand firm with the Welsh Government against the attempt by those over there to overturn the democracy we have here in Wales - the trojan horse of the UK internal market Act. I'm glad to see further attempts to make Welsh law accessible - a problem legal professionals face, let alone laypeople. I'm also glad, finally, to see the implementation of the renting homes Act, a piece of legislation that was passed back in 2016. Why on earth did it take so long to implement that important piece of legislation? You mentioned that this will bring an end to retaliatory evictions - good news - but it's disappointing that, last week, you brought to an end the legal protection against no-fault evictions. The Counsel General rightly points out the pressures facing the Government, with Brexit and the COVID pandemic. However, there's one piece missing from your legislative jigsaw, and that is legislation dealing with the climate emergency.
Welsh: Mae'r mwyafrif ohonom ni yn y lle hwn yn pryderu am undeboliaeth gyhyrol honedig y Blaid Geidwadol yn San Steffan, neu beth am ei alw fel y mae - tueddiad at genedlaetholdeb Saesnig yn Llywodraeth Boris Johnson yn San Steffan? Fe fydd Plaid Cymru yn sefyll yn gadarn gyda Llywodraeth Cymru yn erbyn ymgais y rhai sydd draw yn y fan honno i wrthdroi'r ddemocratiaeth sydd gennym ni yma yng Nghymru - ceffyl pren Troea Deddf marchnad fewnol y DU. Rwy'n falch o weld ymdrechion pellach i wneud cyfraith Cymru yn hygyrch - problem y mae gweithwyr cyfreithiol proffesiynol yn ei hwynebu, heb sôn am leygwyr. Rwy'n falch hefyd, o'r diwedd, o weld gweithredu'r Ddeddf rhentu cartrefi, darn o ddeddfwriaeth a basiwyd yn ôl yn 2016. Pam ar y ddaear y cymerodd gymaint o amser i weithredu'r darn pwysig hwn o ddeddfwriaeth? Roeddech chi'n sôn y bydd hyn yn rhoi terfyn ar droi allan dialgar - newyddion da - ond mae'n siomedig eich bod chi, yr wythnos diwethaf, wedi terfynu'r amddiffyniad cyfreithiol yn erbyn troi allan heb fai. Mae'r Cwnsler Cyffredinol yn tynnu sylw at y pwysau sy'n wynebu'r Llywodraeth, a hynny'n briodol, oherwydd Brexit a phandemig COVID. Er hynny, mae un darn ar goll o'ch jig-so deddfwriaethol chi, a deddfwriaeth sy'n ymdrin â'r argyfwng hinsawdd yw hwnnw.
English: Llywydd, many of us here in the Senedd and outwith the Senedd are extremely disappointed that the clean air Bill is not contained within your statement today.
Welsh: Llywydd, mae nifer ohonom ni fan hyn yn y Senedd a thu hwnt yn hynod siomedig bod y Ddeddf aer glân ddim yn eich datganiad heddiw.
English: My colleague Delyth Jewell and I tabled a statement of opinion on Clean Air Day on 17 June, calling on the Welsh Government to bring a clean air Act into force this year. That had cross-party support. Why don't you get on with it? The Tories are more progressive than Welsh Government on this point. We need action. You mentioned prioritisation; well, we need action on the climate emergency now. That should be a priority and Welsh Government should be ashamed that the Conservatives are more forward than you on this matter. The Act would encourage the use of low-emission vehicles with fast charging points to replace more polluting vehicles; create clean air zones in towns and cities; allow pollution-monitoring equipment outside of schools and hospitals; enable local authorities to introduce pollution and congestion charges. What's more important than that, Counsel General? Our future generations cannot be starved of clean air, so we really need urgency now from the Welsh Government; we need action. There is nothing, either, in the statement on environmental governance legislation, despite it being part of the Plaid Cymru motion last week - a motion you supported. Warm words simply aren't enough to tackle global warming. We need to think globally but act locally here by legislating here in the Senedd. Token efforts aren't good enough.
Welsh: Cyflwynodd fy nghyd-Aelod Delyth Jewell a minnau ddatganiad barn ar Ddiwrnod Aer Glân ar 17 Mehefin, yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddod â Deddf aer glân i rym eleni. Roedd yna gefnogaeth drawsbleidiol i hynny. Pam nad ydych chi'n bwrw ymlaen yn hyn o beth? Mae'r Torïaid yn fwy blaengar na Llywodraeth Cymru ar y pwynt hwn. Mae'n rhaid inni weithredu. Roeddech chi'n sôn am flaenoriaethu; wel, mae angen gweithredu ar yr argyfwng hinsawdd nawr. Fe ddylai honno fod yn flaenoriaeth ac fe ddylai Llywodraeth Cymru fod â chywilydd bod y Ceidwadwyr yn fwy blaengar na chi ar y mater hwn. Fe fyddai'r Ddeddf yn annog defnyddio cerbydau allyriadau isel gyda mannau gwefru cyflym i gymryd lle cerbydau sy'n llygru mwy; creu parthau awyr glân mewn trefi a dinasoedd; caniatáu offer monitro llygredd y tu allan i ysgolion ac ysbytai; a galluogi awdurdodau lleol i gyflwyno taliadau llygredd a thagfeydd. Beth allai fod yn bwysicach na hynny, Cwnsler Cyffredinol? Ni ellir amddifadu cenedlaethau'r dyfodol o aer glân, felly mae angen inni weld brys nawr gan Lywodraeth Cymru; mae angen gweithredu. Nid oes dim, ychwaith, yn y datganiad am ddeddfwriaeth llywodraethu amgylcheddol, er ei bod yn rhan o gynnig Plaid Cymru'r wythnos diwethaf - cynnig a gafodd eich cefnogaeth chi. Nid yw geiriau teg yn ddigon i fynd i'r afael â chynhesu byd-eang. Mae angen inni feddwl yn fyd-eang ond gweithredu'n lleol yma drwy ddeddfu yn y Senedd hon. Nid yw ymdrechion symbolaidd yn ddigonol.
English: We need a clean air Act to legally protect the people and citizens of our nation. The campaigners wanted the Bill introduced in the first 100 days of this Senedd. Well, we'll be lucky to have it in the first 100 weeks, the way you're dragging your feet.
Welsh: Mae angen Deddf aer glân arnom i amddiffyn yn gyfreithiol pobl a dinasyddion ein gwlad ni. Roedd yr ymgyrchwyr am i'r Ddeddf gael ei chyflwyno yn y 100 diwrnod cyntaf o'r Senedd hon. Wel, byddwn ni'n lwcus i'w chael hi yn y 100 wythnos gyntaf, y ffordd rŷch chi yn llusgo eich traed.
English: Another issue I know constituents in Cardiff and elsewhere feel very strongly about is building safety. We have people a stone's throw away from here in the Senedd who aren't sleeping at night. People are crippled with anxiety - people in fear for their own safety and the safety of their loved ones. Why isn't there anything in this legislative statement about building safety? Why are we allowing people's lives to stay on hold? There is no legislation in this to reform our transport system, essential as we build back better after COVID and important in our fight against the climate emergency.
Welsh: Mater arall yr wyf i'n gwybod bod etholwyr yng Nghaerdydd ac mewn mannau eraill yn teimlo'n gryf iawn yn ei gylch yw diogelwch adeiladau. Mae yna bobl, dafliad carreg o'r Senedd hon, nad ydyn nhw'n cysgu'r nos. Mae pobl yn cael eu parlysu gan bryder - pobl yn ofni am eu diogelwch eu hunain a diogelwch eu hanwyliaid. Pam nad oes yna unrhyw beth yn y datganiad deddfwriaethol hwn am ddiogelwch adeiladau? Pam rydym yn caniatáu i fywydau pobl aros yn yr unfan? Nid oes deddfwriaeth yma i ddiwygio ein system drafnidiaeth ni, sy'n hanfodol wrth inni adeiladu yn ôl yn well ar ôl COVID ac yn bwysig yn ein brwydr ni yn erbyn yr argyfwng hinsawdd.
English: There's a great deal of talk about subordinate legislation in your statement, but language rights haven't been created since 2018. So, will you pledge that there will be enhanced language rights introduced? There's no mention of a Welsh education Act, which is crucial if we are to reach a million Welsh speakers. The truth, Counsel General, is that your plan is light on detail and is weak. It's no surprise; in the Scottish Parliament, in the previous Parliament, they passed 63 pieces of legislation, and we only passed 17. You have a mandate now - you have the mandate to act radically to intervene in the housing market, to provide social care and to take steps to tackle child poverty, which is a national embarrassment, and should embarrass you as a Government too. There is a clear mandate for you now to introduce radical changes. Don't miss that opportunity. We will scrutinise you every step of the way in order for you to create the radical new Wales that we need. Thank you.
Welsh: Mae llawer o sôn am is-ddeddfwriaeth yn eich datganiad, ond does dim hawliau iaith wedi cael eu creu ers 2018. A wnewch chi addo y bydd yna fwy o hawliau iaith yn cael eu cyflwyno? Does dim sôn am Ddeddf addysg Gymraeg, ffordd hollol allweddol inni gyrraedd y filiwn o siaradwyr Cymraeg. Y gwir yw, Gwnsler Cyffredinol, mae'ch cynllun chi yn ysgafn ac mae'ch cynllun chi yn wan. Dyw e ddim yn syndod; yn y Senedd ddiwethaf, yn Senedd yr Alban, mi wnaethon nhw basio 63 darn o ddeddfwriaeth, ac mi wnaethon ni dim ond pasio 17. Mae gennych chi'r mandad nawr - mae gennych chi'r mandad i wneud pethau radical, fel ymyrraeth yn y farchnad dai, gwasanaeth gofal cymdeithasol a chamau pendant i daclo tlodi plant, sy'n embaras cenedlaethol i ni, a dylai fod yn embaras i chi yn y Llywodraeth. Mae yna fandad clir gennych chi i gael newidiadau radical. Peidiwch â gwastraffu'ch cyfle. Mi wnawn ni eich sgrwtineiddio chi ac mi wnawn ni graffu arnoch chi bob cam o'r ffordd er mwyn ichi greu'r Gymru radical newydd rŷn ni ei hangen. Diolch yn fawr.
English: I just wanted to press you a little bit on how we could improve and enhance electoral registration, because it seems to me that one of the most important things is that everybody is entitled to take part in elections, because if we have a large number of people not taking part, it really does undermine the democratic mandate of whoever is elected. So, this seems to me to be absolutely crucial to ensure that it's made easy. If only we could cross-reference who's on the electoral register with other bureaucratic transactions that citizens have to conduct, for example relating to renewing their driving licence and things like that. It would certainly enhance our ability to have accurate electoral registration, because I know, in my constituency, at least 20 per cent of the register is no longer at the place that they're registered. So, it's a huge problem, but one that we really do need to address. On the business about clean air, I am also disappointed, certainly, because I really want to test the enthusiasm of the opposition parties to really want to go ahead with clean air. There are two issues here, two contributors: one is industry -
Welsh: Rwy'n awyddus i bwyso ychydig arnoch chi o ran sut y gallem wella a grymuso cofrestru etholiadol. Mae'n ymddangos i mi mai un o'r pethau pwysicaf yw bod gan bawb yr hawl i gymryd rhan mewn etholiadau, oherwydd os gwelwn fod nifer fawr o bobl ddim yn cymryd rhan, mae hynny'n tanseilio mandad democrataidd pwy bynnag sy'n cael ei ethol. Felly, mae'n ymddangos i mi ei bod yn gwbl hanfodol sicrhau bod hynny'n hawdd ei wneud. Pe gallem ond croesgyfeirio'r sawl sydd ar y gofrestr etholiadol â thrafodion biwrocrataidd eraill sy'n gysylltiedig â dinasyddion, er enghraifft adnewyddu trwydded gyrru a phethau o'r fath. Fe fyddai hynny'n sicr yn gwella ein gallu ni i gael cofrestru etholiadol sy'n gywir, oherwydd yn fy etholaeth i, gwn nad yw o leiaf 20 y cant o'r rheini ar y gofrestr erbyn hyn yn byw yn y lleoliad y'u cofrestrwyd ynddo. Felly, mae honno'n broblem enfawr, ond yn un y mae gwir angen mynd i'r afael â hi. O ran y busnes ynglŷn ag aer glân, rwyf innau'n siomedig hefyd, yn bendant, oherwydd rwy'n awyddus iawn i brofi brwdfrydedd y gwrthbleidiau o ran bod yn eiddgar i fwrw ymlaen â mater aer glân. Mae yma ddau fater, dau beth sy'n cyfrannu: mae diwydiant yn un -
English: - and their activities, and I can understand the reticence of the Government to want to add to the challenges that industry is facing as a result of Brexit and the tsunami, and COVID, but one of the things we really, really need - as well as the 20 mph default speed in residential areas, which is a huge contribution to clean air, but we also need to reregulate our buses, if we are going to provide really clear and affordable opportunities for people to leave their car at home for regular journeys.
Welsh: - a'u gweithgarwch nhw, ac fe allaf ddeall amharodrwydd y Llywodraeth i ychwanegu at yr heriau y mae diwydiant yn eu hwynebu o ganlyniad i Brexit a'r tswnami, a COVID. Ond un o'r pethau sydd ei angen arnom ni mewn gwirionedd - yn ogystal â'r terfyn cyflymder safonol o 20 mya mewn ardaloedd preswyl, sy'n cyfrannu llawer iawn at aer glân, mae angen inni reoleiddio ein bysiau ni o'r newydd hefyd, os ydym eisiau darparu cyfleoedd clir a fforddiadwy i bobl adael eu car gartref ar gyfer teithiau rheolaidd.
English: Jane Dodds. No, you're still muted, Jane. Can you wait a second? Thank you. Now you can start.
Welsh: Jane Dodds. Nid ydych wedi diffodd eich mudydd, Jane. A wnewch chi aros am eiliad? Diolch. Fe allwch chi ddechrau nawr.
English: Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd. Just following up on some of the points that Jenny Rathbone raised: I'm encouraged to see your commitment to electoral reform, to reduce the democratic deficit. And I'm sure you are as concerned as I am over the UK Conservative Government proposal to disenfranchise voters, under plans unveiled only on Monday, that will force people to carry identification to cast a ballot. This voter suppression across the UK could lead to more than 2 million voters lacking that voter ID to take part in elections. These plans will make it harder for working-class, older, and black and minority Asian groups to vote. I welcome your comments on this proposal by the UK Conservative Government, and I hope that your programme will be committed to fair and accessible voting by everyone, no matter what their background is, or access, to voting ID. Thank you. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd. Yn dilyn rhai o'r pwyntiau a gododd Jenny Rathbone: rwy'n cael fy nghalonogi o weld eich ymrwymiad chi i ddiwygio etholiadol, i leihau'r diffyg democrataidd. Ac rwy'n siŵr eich bod chi mor bryderus â minnau ynghylch cynnig Llywodraeth Geidwadol y DU i ddifreinio pleidleiswyr, dan gynlluniau a ddadorchuddiwyd ddim ond ddydd Llun diwethaf, a fydd yn gorfodi pobl i gario dogfen adnabod ar gyfer bwrw pleidlais. Fe allai llethu'r pleidleiswyr yn y modd hwn ledled y DU arwain at fwy na 2 filiwn o bleidleiswyr heb ddogfennau adnabod priodol yn peidio â chymryd rhan mewn etholiadau. Fe fydd y cynlluniau hyn yn ei gwneud yn fwy anodd i'r grwpiau dosbarth gweithiol, pobl hŷn, yn ogystal â phobl ddu ac o leiafrifoedd Asiaidd, fwrw eu pleidleisiau nhw. Rwy'n croesawu eich sylwadau chi am y cynnig hwn gan Lywodraeth Geidwadol y DU, ac rwy'n gobeithio y bydd eich rhaglen chi'n ymrwymo i sicrhau pleidlais sy'n deg ac yn hygyrch i bawb, o ba gefndir bynnag, ac na fydd yn rhoi ystyriaeth i allu unrhyw un i gael gafael ar ddogfennau adnabod. Diolch i chi. Diolch yn fawr iawn.
English: Can I thank the Member for those comments? They are comments I almost in entirety agree with. Just to say to her, in respect of the issues of electoral reform, as Counsel General, I have met with the Electoral Commission, I have met with the Electoral Reform Society. The issue of reform is very much an important issue that needs to be considered. One of the issues, not just in terms of reforming and modernising the electoral administration system is potentially also the opportunity to actually codify it and to have it in one place. I have to say, as Counsel General, this is the first time I've actually had to look at it, and I'm dumbfounded at the complexity and the archaic nature of that. In respect of the points you make about the UK Government's electoral reform legislation, the issue of ID cards is not something that we'll have any traction with; this is not an issue that we will support. As I said in questions last week, there is no evidence to justify making this change and putting these hurdles in. In the entirety of the UK, I think there were six complaints that were taken forward and resulted in convictions or action being taken - two of those, I think, were cautions. So, there is no evidential base for it, and it begs the question as to why the measure is actually being introduced. You raise the issue of voter suppression; people will form their views on that. All I can say is Welsh Government's position is ID cards are not something we have any sympathy or interest in.
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Aelod am y sylwadau yna? Rwy'n cytuno bron yn llwyr â'i sylwadau. Dim ond i ddweud wrthi, o ran materion diwygio etholiadol, fel Cwnsler Cyffredinol, rwyf wedi cyfarfod â'r Comisiwn Etholiadol, ac rwyf wedi cyfarfod â'r Gymdeithas Diwygio Etholiadol. Mae diwygio yn fater pwysig iawn y mae angen ei ystyried. Un o'r materion, nid yn unig o ran diwygio a moderneiddio'r system i weinyddu etholiadau, yw'r cyfle i'w chodio a'i chael mewn un lleoliad. Mae'n rhaid imi ddweud, fel Cwnsler Cyffredinol, mai hwn yw'r tro cyntaf imi orfod bwrw golwg ar y system hon, ac rwyf wedi fy syfrdanu gan ei chymhlethdod a'i natur hynafol. O ran y pwyntiau yr ydych chi'n eu gwneud ynglŷn â deddfwriaeth diwygio etholiadol gan Lywodraeth y DU, nid yw mater cardiau adnabod yn rhywbeth y byddwn ni'n gwneud dim ag ef; nid yw'n fater y byddwn ni'n ei gefnogi o gwbl. Fel y dywedais mewn cwestiynau yr wythnos diwethaf, nid oes unrhyw dystiolaeth sy'n cyfiawnhau'r newid hwn na rhoi'r rhwystrau hyn yn eu lle. Yn y DU gyfan, rwy'n credu mai chwe achos o gwynion a gyflwynwyd gan arwain at euogfarnau neu gymryd camau o unrhyw fath - a rhybuddion oedd dau o'r rhain, rwy'n credu. Felly, nid oes yna sail dystiolaethol ar gyfer y newid hwn, ac mae hyn yn codi'r cwestiwn pam mae'r mesur yn cael ei gyflwyno mewn gwirionedd. Roeddech chi'n codi'r mater o lethu pleidleiswyr; fe fydd gan bobl eu safbwyntiau eu hunain yn hynny o beth. Y cyfan a ddywedaf i yw mai safbwynt Llywodraeth Cymru yw nad yw cardiau adnabod yn fater y mae gennym ni unrhyw gydymdeimlad ag ef, na diddordeb ynddo.
English: I welcome the Welsh Government's programme; fair work rights are long overdue. I hope that the social partnership Bill will ensure that companies who engage in fire and rehire, and who have exploitative contracts paying less that the real living wage, will not get public sector contracts. I welcome the taxation Bill to enable a quick end to tax-evasion loopholes - I have previously asked for that. I assume that the no-detriment rule on taxation and other changes caused by Westminster will continue. Twenty-mile per hour zones - very much welcome. In large parts of my constituency, you'll be driving dangerously if you travel over 20 mph, and likely to have a head-on collision. Local government having the ability to formally have regional economic partnerships is very helpful. We've now set up the four regions in Wales; having regional economic partnership is something that can only help drive Wales forward. And finally, in 2021, we are making sure rented homes are fit for human habitation - something that some of us have asked for ever since we arrived here.
Welsh: Rwy'n croesawu rhaglen Llywodraeth Cymru; mae'n hen bryd i ni gael hawliau gwaith teg. Gobeithio y bydd y Bil partneriaeth gymdeithasol yn sicrhau na fydd cwmnïau sy'n ymgymryd â diswyddo ac ailgyflogi, ac sydd â chontractau camfanteisiol sy'n talu llai na'r cyflog byw gwirioneddol, yn cael contractau sector cyhoeddus. Rwy'n croesawu'r Bil trethiant i sicrhau tranc cyflym y bylchau ar gyfer osgoi talu trethi - rwyf wedi gofyn am hynny o'r blaen. Rwy'n tybio y bydd y rheol 'dim niwed' ar drethiant a newidiadau eraill a achosir gan San Steffan yn parhau. Parthau ugain milltir yr awr - rwy'n eu croesawu nhw'n fawr iawn. Mewn rhannau helaeth o'm hetholaeth, byddwch yn gyrru'n beryglus os byddwch yn teithio dros 20mya, ac yn debygol o gael gwrthdrawiad penben. Mae galluogi llywodraeth leol i gael partneriaethau economaidd rhanbarthol yn ffurfiol yn ddefnyddiol iawn. Rydym ni bellach wedi sefydlu'r pedwar rhanbarth yng Nghymru; mae cael partneriaeth economaidd ranbarthol yn rhywbeth na all ond helpu i yrru Cymru yn ei blaen. Ac yn olaf, yn 2021, rydym yn sicrhau bod cartrefi rhent yn addas i bobl fyw ynddyn nhw - rhywbeth y mae rhai ohonom ni wedi gofyn amdano ers i ni gyrraedd y fan yma.
English: Thank you to the Counsel General for your statement this afternoon. But it's disappointing not to see legislation on older persons' rights in your programme. You may remember, during my Member's legislation debate last week, your Government indicated that, although you support my proposals for a rights-based approach to services for older people, you'd be bringing forward your own legislation. So, Counsel General, why are there no proposals for your human rights Act, and do you think it's fair that older people should have to wait in order to have their rights protected? Thank you very much.
Welsh: Diolch Cwnsler Cyffredinol am eich datganiad y prynhawn yma. Ond mae'n siomedig i beidio â gweld deddfwriaeth ar hawliau pobl hŷn yn eich rhaglen. Efallai y cofiwch, yn ystod fy nadl Aelodau ar ddeddfwriaeth yr wythnos diwethaf, fod eich Llywodraeth wedi nodi, er eich bod yn cefnogi fy nghynigion ar gyfer dull o ymdrin â gwasanaethau i bobl hŷn yn seiliedig ar hawliau, y byddech chi'n cyflwyno eich deddfwriaeth eich hun. Felly, Cwnsler Cyffredinol, pam nad oes cynigion ar gyfer eich Deddf hawliau dynol, ac a ydych chi'n credu ei bod yn deg i bobl hŷn orfod aros er mwyn i'w hawliau gael eu diogelu? Diolch yn fawr iawn.