techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Minister, the Welsh Labour Government has shown strong strategic and stable leadership for the Welsh nation by declaring a climate emergency, as acknowledged by climate extinction activist Greta Thunberg. Recently the Welsh Government received advice from the Committee on Climate Change recommending that emissions of greenhouse gases in Wales can and must fall by 95 per cent over the next 30 years to make our ambitious contribution to the commitments made in the Paris agreement. Minister, you've also stated that the Welsh Government has agreed to review Wales's 2050 target and report back to the National Assembly before setting the third Wales carbon budget by the end of 2020. So, therefore, what further strategic initiatives are the Welsh Government considering to proactively meet the climate emergency, so that Wales can lead by example, showing up the shocking vacuum of leadership from the likes of climate denier Donald Trump and those in the UK who share that political view?
Welsh: Weinidog, mae Llywodraeth Lafur Cymru wedi dangos arweinyddiaeth strategol gref a sefydlog ar ran Cymru drwy ddatgan argyfwng hinsawdd, fel y cydnabu Greta Thunberg, yr ymgyrchydd newid hinsawdd. Yn ddiweddar, cafodd Llywodraeth Cymru gyngor gan y Pwyllgor ar Newid Hinsawdd a oedd yn argymell y gallai ac y dylai allyriadau nwyon tŷ gwydr yng Nghymru ostwng 95 y cant dros y 30 mlynedd nesaf er mwyn gwneud ein cyfraniad uchelgeisiol i'r ymrwymiadau a wnaed yng nghytundeb Paris. Weinidog, rydych hefyd wedi dweud bod Llywodraeth Cymru wedi cytuno i adolygu targed Cymru ar gyfer 2050 ac adrodd yn ôl i'r Cynulliad Cenedlaethol cyn pennu trydedd gyllideb garbon Cymru erbyn diwedd 2020. Felly, pa fentrau strategol pellach y mae Llywodraeth Cymru yn eu hystyried er mwyn mynd ati'n rhagweithiol i wrthsefyll yr argyfwng hinsawdd, fel y gall Cymru arwain drwy esiampl, ac amlygu'r bwlch brawychus yn yr arweinyddiaeth gan bobl fel y gwadwr newid hinsawdd Donald Trump, a'r rheini yn y DU sy'n rhannu'r farn wleidyddol honno?
English: Thank you. I mentioned that officials are currently digesting the advice we had from the UK CCC, but we are also reviewing the urgency of actions in our low-carbon plan to see where we can take further action following the declaration. I chair the ministerial task and finish group - which is a cross-Government group - and I've made it a priority for that group to have a look at how we can address that. We fully recognise the urgency of tackling climate change. We may be a small country, but we take our responsibility globally very, very seriously, and we need to do it in a way that maximises the wider benefits for society as we move to a low-carbon economy. I go back to what I was saying. I think it was really important to make that declaration, to galvanise others to have that trigger - a wave of action at home and internationally, for everybody to come together to recognise the crisis that we do have. Wales is part of the Under2 coalition - we're actually on the steering group - and I've been very fortunate to attend conferences with other states and regions to see the work that's done right across the world. The coalition is made up of about 220 governments right across the world, and they represent over 1.3 billion people and 43 per cent of the global economy. It's important that we learn from other countries, but I think it is only through taking action at home that we can stimulate other actions right across the world.
Welsh: Diolch. Soniais fod swyddogion wrthi'n ystyried y cyngor a gawsom gan Bwyllgor y DU ar Newid Hinsawdd, ond rydym hefyd yn adolygu brys y camau gweithredu yn ein cynllun carbon isel i weld ble y gallwn gymryd camau pellach yn dilyn y datganiad. Rwy'n cadeirio grŵp gorchwyl a gorffen y Gweinidog - sy'n grŵp trawslywodraethol - ac rwyf wedi sicrhau bod edrych ar sut y gallwn fynd i'r afael â hynny yn flaenoriaeth i'r grŵp hwnnw. Rydym yn llwyr gydnabod y brys i fynd i'r afael â newid hinsawdd. Efallai ein bod yn wlad fach, ond rydym yn cymryd ein cyfrifoldeb byd-eang o ddifrif, ac mae angen i ni wneud hynny mewn ffordd sy'n darparu cymaint â phosibl o fanteision ehangach i gymdeithas wrth i ni newid i economi carbon isel. Rwy'n mynd yn ôl at yr hyn roeddwn yn ei ddweud. Credaf ei bod yn wirioneddol bwysig gwneud y datganiad hwnnw, er mwyn ysgogi eraill i gael y sbardun hwnnw - ton o weithredu gartref ac yn rhyngwladol, i bawb ddod at ei gilydd i gydnabod yr argyfwng sy'n ein hwynebu. Mae Cymru'n rhan o gynghrair Dan2 - rydym ar y grŵp llywio mewn gwirionedd - ac rwyf wedi bod yn ffodus iawn i fynychu cynadleddau gyda gwladwriaethau a rhanbarthau eraill i weld y gwaith sy'n mynd rhagddo ym mhob rhan o'r byd. Mae'r gynghrair yn cynnwys oddeutu 220 o lywodraethau o bob cwr o'r byd, ac maent yn cynrychioli dros 1.3 biliwn o bobl a 43 y cant o economi'r byd. Mae'n bwysig ein bod yn dysgu gan wledydd eraill, ond credaf mai dim ond drwy weithredu gartref y gallwn ysgogi gweithredoedd eraill ledled y byd.
English: Thank you. The Welsh Government is supporting the growth of the food and drink industry across all of Wales. A £10 million call for proposals for investment in food businesses opened at the beginning of May. I intend to publish a consultation on future plans to develop the food and drink industry beyond 2020 by July.
Welsh: Diolch. Mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi twf y diwydiant bwyd a diod ledled Cymru. Agorodd galwad £10 miliwn am gynigion i fuddsoddi mewn busnesau bwyd ddechrau mis Mai. Rwy'n bwriadu cyhoeddi ymgynghoriad ar gynlluniau yn y dyfodol i ddatblygu'r diwydiant bwyd a diod y tu hwnt i 2020 erbyn mis Gorffennaf.
English: Thank you for your answer, Minister. Later today, I'm a supporter of Jenny Rathbone's motion in regard to healthy school meals. In particular, I would like to see an increase in the amount of food for schools being procured locally. Can I ask, what is the Welsh Government doing to assist local authorities, such as Powys County Council and others, to source ingredients locally, where that is, indeed, possible, to improve food traceability, reduce food mileage and to ensure that school meals can be fresher, tastier, more nutritious, better for the environment and better for the local economy?
Welsh: Diolch am eich ateb, Weinidog. Yn ddiweddarach heddiw, rwy'n cefnogi cynnig Jenny Rathbone mewn perthynas â phrydau ysgol iach. Yn benodol, hoffwn weld cynnydd o ran faint o fwyd i ysgolion sy'n cael ei gaffael yn lleol. A gaf fi ofyn beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i gynorthwyo awdurdodau lleol, fel Cyngor Sir Powys ac eraill, i gael gafael ar gynhwysion yn lleol, lle mae hynny'n bosibl, i wella'r gallu i olrhain bwyd, lleihau milltiredd bwyd a sicrhau y gall prydau ysgol fod yn fwy ffres, yn fwy blasus, yn fwy maethlon, yn well i'r amgylchedd ac yn well i'r economi leol?
English: Absolutely. So, again, this is cross-Government working with several Ministers to ensure this happens. I think procurement is an area where we have a big opportunity. If we're clutching opportunities post Brexit, I think this is one area that we can do that. And as you say, if we buy local produce, it helps not just our farmers and our food producers, but also our climate.
Welsh: Yn sicr. Felly, unwaith eto, mae hwn yn waith trawslywodraethol gyda nifer o Weinidogion i sicrhau bod hyn yn digwydd. Credaf fod caffael yn faes lle mae gennym gyfle mawr. Os ydym yn ceisio bachu ar gyfleoedd ar ôl Brexit, credaf fod hwn yn un maes lle gallwn wneud hynny. Ac fel y dywedwch, os prynwn gynnyrch lleol, mae'n helpu ein ffermwyr a'n cynhyrchwyr bwyd, ac mae'n helpu ein hinsawdd hefyd.
English: Thank you very much. I think one thing that's important in terms of food production companies in mid Wales, like my constituency in Anglesey, is to ensure that there is enough appropriate property available for businesses who wish to develop in this area. I do have a letter that's ready to be sent to you - and I will do that today - about the principle of ensuring that there are adequate premises available. And I would welcome a pledge from you that you would be willing to work with me, as with other Members representing mid Wales, on ways of ensuring that those kinds of premises are available. Because in my constituency recently, a number of businesses have grown in the food sector, but I still think premises provided specifically for them would work better.
Welsh: Dwi'n meddwl mai un peth sy'n bwysig o ran busnesau cynhyrchu bwyd yn y canolbarth, fel yn fy etholaeth i yn Ynys Môn, ydy sicrhau bod yna ddigon o eiddo addas ar gael ar gyfer busnesau sy'n dymuno datblygu yn y maes yma. Mae gen i lythyr sy'n barod i gael ei anfon atoch chi - mi wnaf i hynny heddiw - ynglŷn â'r egwyddor yma o sicrhau bod yna ddigon o eiddo ar gael. Ac mi fyddwn i'n croesawu gennych chi adduned y byddwch chi'n barod i weithio efo fi, fel Aelodau sy'n cynrychioli'r canolbarth, ar ffyrdd o sicrhau bod y math yna o eiddo ar gael. Oherwydd yn fy etholaeth i yn ddiweddar, er enghraifft, mae yna sawl busnes wedi tyfu yn y sector bwyd, lle dwi'n dal yn credu y byddai eiddo wedi'i ddarparu'n benodol ar eu cyfer nhw yn gweithio'n well.
English: I think the Member makes a very important point. We've had discussions about this over the last two or three years, and if we're going to see these hubs developing, I think it's really important that we have food production standard buildings to go along with it. Obviously, we've got the food innovation centre in Llangefni, so I think it does lend itself to having that sort of food zone, if you like. So, I'd be very happy. I'll await your letter, and then we can take it from there.
Welsh: Credaf fod yr Aelod yn gwneud pwynt pwysig iawn. Rydym wedi cael trafodaethau ynglŷn â hyn dros y ddwy neu dair blynedd ddiwethaf, ac os ydym am weld yr hybiau hyn yn datblygu, credaf ei bod yn bwysig iawn fod gennym adeiladau safonau cynhyrchu bwyd i gyd-fynd â hynny. Yn amlwg, mae gennym y ganolfan arloesedd bwyd yn Llangefni, felly credaf fod honno'n addas ar gyfer cael y math hwnnw o barth bwyd, os mynnwch. Felly, rwy'n fwy na pharod. Fe arhosaf am eich eich llythyr, a gallwn fwrw ymlaen o'r fan honno.
English: Thank you. I published the natural resources policy in August 2017. This was the second statutory product of the Environment (Wales) Act 2016. The focus of the natural resources policy is the sustainable management of Wales's natural resources, to maximise their contribution to achieving goals within the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
Welsh: Diolch. Cyhoeddais y polisi adnoddau naturiol ym mis Awst 2017. Hwn oedd ail gynnyrch statudol Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. Ffocws y polisi adnoddau naturiol yw rheoli adnoddau naturiol Cymru yn gynaliadwy, er mwyn sicrhau eu bod yn gwneud y cyfraniad mwyaf posibl at gyflawni nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.
English: One of the huge opportunities that our natural resources afford us is recreational opportunities that are linked in with the ambitious plans to improve tourism here in Wales. Our forests, I think, are one part of our natural resources that are underutilised for tourism and recreation purposes. We're very fortunate in north Wales, both in the Llandegla forest and in and around the Clocaenog forest, to enjoy some wonderful mountain biking opportunities, which are growing in their popularity. What work is the Welsh Government doing to support those very small organisations, very often, that are trying to open up further opportunities for mountain biking in particular in Welsh forests where Natural Resources Wales are managing them?
Welsh: Un o'r cyfleoedd enfawr y mae ein hadnoddau naturiol yn eu rhoi i ni yw'r cyfleoedd hamdden sy'n gysylltiedig â'r cynlluniau uchelgeisiol i wella twristiaeth yma yng Nghymru. Credaf fod coedwigoedd yn un rhan o'n hadnoddau naturiol na wneir digon o ddefnydd ohonynt at ddibenion twristiaeth a hamdden. Rydym yn ffodus iawn yng ngogledd Cymru, yng nghoedwig Llandegla ac yng nghoedwig Clocaenog, i allu mwynhau cyfleoedd beicio mynydd gwych, sy'n tyfu o ran poblogrwydd. Pa waith y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i gefnogi'r sefydliadau bach hyn, a bach iawn yn aml, sy'n ceisio darparu cyfleoedd pellach ar gyfer beicio mynydd yn enwedig mewn coedwigoedd yng Nghymru a reolir gan Cyfoeth Naturiol Cymru?
English: Thank you. I think you make a very important point about our forests and you'll be aware that one of the First Minister's manifesto commitments was to bring forward a national forest. At the moment, he and I are going to consider options as to how we bring that forward. Obviously, I know Llandegla forest very well, I live not far from it, and certainly the extra funding it brings into the economy, for instance, with the mountain bike centre and other facilities is to be welcomed. I think I can certainly continue to work with my colleague the Deputy Minister for Culture, Sport and Tourism to see what else we can do to enhance that.
Welsh: Diolch. Credaf eich bod yn gwneud pwynt pwysig iawn am ein coedwigoedd ac fe fyddwch yn gwybod mai un o ymrwymiadau maniffesto'r Prif Weinidog oedd cyflwyno coedwig genedlaethol. Ar hyn o bryd, bydd ef a minnau yn ystyried opsiynau o ran sut i roi hynny ar waith. Yn amlwg, rwy'n adnabod coedwig Llandegla yn dda iawn, rwy'n byw nid nepell ohoni, ac yn sicr mae'r arian ychwanegol y mae'n ei ddarparu i'r economi, er enghraifft, gyda'r ganolfan feicio mynydd a chyfleusterau eraill, i'w groesawu. Yn sicr, credaf y gallaf barhau i weithio gyda fy nghyd-Aelod, y Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth, i weld beth arall y gallwn ei wneud i wella hynny.
English: Question 8 [OAQ53846] was withdrawn, even though the Member Caroline Jones is in the Chamber to have asked it.
Welsh: Tynnwyd cwestiwn 8 [OAQ53846] yn ôl, er bod yr Aelod Caroline Jones yn y Siambr i fod wedi'i ofyn.
English: Thank you. Tackling air pollution in South Wales West and across Wales remains a top priority for the Welsh Government. Actions to improve air quality across a range of sectors, including agriculture, transport and industry, will be in our clean air plan for Wales, which will be consulted on this autumn, building on our clean air Wales programme.
Welsh: Diolch. Mae mynd i'r afael â llygredd aer yng Ngorllewin De Cymru a ledled Cymru yn parhau i fod yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru. Bydd camau i wella ansawdd aer ar draws ystod o sectorau, gan gynnwys amaethyddiaeth, trafnidiaeth a diwydiant, wedi'u cynnwys yn ein cynllun aer glân i Gymru, a fydd yn destun ymgynghoriad yn yr hydref, gan adeiladu ar ein rhaglen aer glân i Gymru.
English: Following a very effective campaign by local residents, an application for a waste-to-energy incinerator in Llansamlet was thankfully rejected by Swansea council's planning committee last week. However, what has become apparent is that current Welsh Government policy on incinerators is not in keeping with the concerns of local people on air pollution, toxic ash and carbon dioxide, particularly when they are proposed close to residential areas and schools. We have heard of similar concerns in Barry and people are understandably calling for a tightening of Welsh Government policy on this issue. Do you recognise those concerns and is the Welsh Government prepared to reconsider its policy on incineration to bring its waste management policy in line with more sustainable solutions?
Welsh: Yn dilyn ymgyrch effeithiol iawn gan drigolion lleol, cafodd cais am losgydd gwastraff-i-ynni yn Llansamlet ei wrthod, diolch byth, gan bwyllgor cynllunio cyngor Abertawe yr wythnos diwethaf. Fodd bynnag, daeth yn amlwg nad yw polisi cyfredol Llywodraeth Cymru ar losgyddion yn cyd-fynd â phryderon pobl leol ynglŷn â llygredd aer, lludw gwenwynig a charbon deuocsid, yn enwedig pan geir cais i'w codi yn agos at ardaloedd preswyl ac ysgolion. Rydym wedi clywed am bryderon tebyg yn y Barri, ac yn ddealladwy, mae pobl yn galw am dynhau polisi Llywodraeth Cymru ar y mater hwn. A ydych yn cydnabod y pryderon hynny ac a yw Llywodraeth Cymru yn barod i ailystyried ei pholisi ar losgyddion er mwyn sicrhau bod ei pholisi rheoli gwastraff yn cyd-fynd ag atebion mwy cynaliadwy?
English: This is a matter that falls within the remit of my colleague the Minister for Housing and Local Government, who is now going to answer questions. But I'll be very happy to have a discussion with her and write to the Member.
Welsh: Mae hwn yn fater sy'n rhan o gylch gwaith fy nghyd-Aelod, y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol, a fydd yn ateb cwestiynau yn awr. Ond rwy'n fwy na pharod i gael trafodaeth gyda hi ac ysgrifennu at yr Aelod.
English: Minister, as you know, I've raised the issue many times about pollution in my constituency from industrial emissions. One of the agendas we want to look at is the cumulative effect of any proposal that comes forward for any incinerator or any other aspect, to look at how that impacts upon the community in addition to what's already there. Will you meet with your colleague from Cabinet Julie James to discuss how the planning rules can be looked at to show that cumulative effects have to be taken into consideration, so that when it comes to any industrial emissions we're looking at what's already there as well, not just that single proposal?
Welsh: Weinidog, fel y gwyddoch, rwyf wedi sôn droeon am lygredd yn fy etholaeth yn sgil allyriadau diwydiannol. Un o'r agendâu yr hoffem edrych arnynt yw effaith gronnol unrhyw gynnig a gyflwynir ar gyfer unrhyw losgydd neu unrhyw agwedd arall, i edrych ar sut y mae hynny'n effeithio ar y gymuned yn ogystal â'r hyn sydd yno'n barod. A wnewch chi gyfarfod â'ch cyd-aelod o'r Cabinet, Julie James, i drafod sut y gellir edrych ar y rheolau cynllunio i ddangos bod yn rhaid ystyried effeithiau cronnol, fel ein bod yn edrych ar yr hyn sydd yno'n barod wrth ystyried unrhyw allyriadau diwydiannol, nid y cynnig unigol hwnnw'n unig?
English: Yes, absolutely. Having been the planning Minister not that long ago, I'm very aware of that and the impact on policy. The Minister heard your request and will be very happy to do that.
Welsh: Gwnaf, yn sicr. Ar ôl bod yn Weinidog cynllunio heb fod mor bell â hynny'n ôl, rwy'n ymwybodol iawn o hynny a'r effaith ar bolisi. Mae'r Gweinidog wedi clywed eich cais a bydd yn fwy na pharod i wneud hynny.
English: At the start of February, Minister, I asked whether Welsh Government would consider putting money into helping councils upgrade their public transport to make them greener and less polluting. At the time, you told me that the idea was something that you'd be very happy to discuss with the transport Minister Ken Skates. That's three months ago now, so I'm wondering if you can update me on how your conversations are going.
Welsh: Ddechrau mis Chwefror, Weinidog, gofynnais a fyddai Llywodraeth Cymru yn ystyried rhoi arian i helpu cynghorau i uwchraddio eu trafnidiaeth gyhoeddus i'w gwneud yn fwy gwyrdd ac yn llai llygrol. Ar y pryd, dywedasoch wrthyf fod y syniad yn rhywbeth y byddech yn fwy na pharod i'w drafod gyda'r Gweinidog trafnidiaeth Ken Skates. Mae hynny dri mis yn ôl bellach, felly tybed a allech roi'r wybodaeth ddiweddaraf i mi ynglŷn â'ch sgyrsiau.
English: I will write to the Member with that, because off the top of my head I'm not aware that I've actually had that meeting. So, I will ensure that happens and write to the Member.
Welsh: Byddaf yn ysgrifennu at yr Aelod ynglŷn â hynny, gan nad wyf yn ymwybodol yr eiliad hon a wyf fi wedi cael y cyfarfod hwnnw ai peidio. Felly, byddaf yn sicrhau bod hynny'n digwydd ac yn ysgrifennu at yr Aelod.
English: Communities have a central voice in the planning system when local development plans are prepared and planning applications determined. Local planning authorities and developers are encouraged to go further than the statutory minimum to realise the benefits that collaboration and involvement brings to the quality of the built environment.
Welsh: Mae gan gymunedau lais canolog yn y system gynllunio pan gaiff cynlluniau datblygu lleol eu paratoi a phan benderfynir ar geisiadau cynllunio. Anogir awdurdodau cynllunio lleol a datblygwyr i fynd ymhellach na'r gofynion statudol er mwyn gwireddu'r manteision y mae cydweithredu a chyfranogi yn eu cynnig i ansawdd yr amgylchedd adeiledig.
English: Thank you, Minister. I know that you're aware of the huge opposition to the proposal to start recovering aggregate at the much-loved beauty spot called 'The Canyons' in my constituency. I, of course, understand you can't comment on a live planning appeal, but, as you know, residents were deeply concerned about whether their voices had been fully heard at the lengthy public inquiry. I've had complaints about key documents being submitted late by developers, statements of common ground being submitted just the night before the inquiry, and no verbatim record being taken of proceedings, to name but a few. Minister, would you agree with me that it is crucial in contentious planning inquiries that the voice of the community is fully heard? And what steps can you take as Minister to enure that this happens and also that the whole process becomes more open and transparent?
Welsh: Diolch, Weinidog. Gwn eich bod yn ymwybodol o'r gwrthwynebiad enfawr i'r cynnig i ddechrau cloddio am agregau yn y man hardd poblogaidd a elwir yn 'The Canyons' yn fy etholaeth. Wrth gwrs, rwy'n deall na allwch wneud sylwadau ar apêl gynllunio fyw, ond fel y gwyddoch, roedd preswylwyr yn pryderu'n fawr nad oedd eu lleisiau wedi cael eu clywed yn iawn yn yr ymchwiliad cyhoeddus hirfaith. Rwyf wedi cael cwynion am ddatblygwyr yn cyflwyno dogfennau allweddol yn hwyr, fod datganiadau tir cyffredin wedi cael eu cyflwyno ar y noson cyn yr ymchwiliad, ac na wnaed cofnod gair am air o'r trafodion, i nodi rhai yn unig. Weinidog, a fyddech yn cytuno â mi ei bod yn hanfodol, mewn archwiliadau cynllunio dadleuol, fod llais y gymuned yn cael ei glywed yn iawn? A pha gamau y gallwch eu cymryd fel Gweinidog i sicrhau bod hyn yn digwydd a bod yr holl broses yn dod yn fwy agored a thryloyw?
English: Yes, I'm very grateful for the Member's well-articulated views on the involvement of communities in planning appeals, which she shared with me in the meeting that we had. I have raised these concerns with the Planning Inspectorate's director for Wales. I know my colleague is well aware that the planning appeal is currently before the Welsh Ministers for determination, and understands that I can't comment on any aspect of the case because to do so could prejudice the outcome of the decision or risk a challenge to the decision itself.
Welsh: Ie, rwy'n ddiolchgar iawn am farn eglur yr Aelod ynglŷn â chynnwys cymunedau mewn apeliadau cynllunio, barn a rannodd gyda mi yn y cyfarfod a gawsom. Rwyf wedi mynegi'r pryderon hyn wrth gyfarwyddwr Arolygiaeth Gynllunio Cymru. Gwn fod fy nghyd-Aelod yn ymwybodol iawn fod yr apêl gynllunio gerbron Gweinidogion Cymru i'w phenderfynu ar hyn o bryd, a'i bod yn deall na allaf wneud sylwadau ar unrhyw agwedd ar y mater gan y gallai gwneud hynny niweidio canlyniad y penderfyniad neu arwain at herio'r penderfyniad ei hun.