English: I am pleased to return to what I hope will be a positive debate on the health service. Over the past weeks, I, like many other people, have been dealing with constituents who are greatly concerned about the fact that there is increasing pressure on the local surgeries, that they have to wait for 10 days or a fortnight for an appointment with a GP, and that the services in the local hospital have been reduced. It's important that we here acknowledge that this arises directly from the decisions of the Welsh Government. Whether good or bad, decisions that we have made over the years are responsible for this, and not immigrants from outside as has been suggested in debates over the past weeks. You are much more likely to be treated by somebody from outside Wales and outside the United Kingdom as part of the workforce that is needed from outside the United Kingdom than lying in a hospital bed side by side with an immigrant. That's what we're discussing here. I believe that the Plaid Cymru debate acknowledges two things: that we did actually take the wrong turning, as it were, as regards the recruitment and retention of GPs in Wales. Another false move, if you like, is the way we treated some of our community hospitals, and the failure, particularly in rural areas, to recognise that we needed community hospitals, perhaps in a new guise - not like the old cottage hospitals - but that we needed some kind of institution in the rural areas to sustain the network of local hospitals that people appreciate but also enrich public health. One example of this was the undoubted success, in my view, of the bargain that was struck between Plaid Cymru and the former Labour Government to establish an intermediate care fund. At the time, the Government didn't believe that there was a need for such a fund, to provide for integration between health services and social services. By now, that fund is acknowledged as something which has been a success and has led to a number of people being able to stay in their homes, and been the means of integration between health and social services. So, I believe that we missed an opportunity to build on our community hospitals. There are opportunities to improve. The mid Wales joint partnership was established recently by the former health Minister, and is beginning to bear fruit. It's starting to bring new ideas to the fore to see what hospital and primary care services can do in rural areas. Examples have been portrayed during meetings of that joint partnership of places beyond Wales - Scandinavia and North America - but we don't need to go any further than Yorkshire to see what can be done with community hospitals in Wales. In Pontefract, a brand new community hospital was established with 42 beds in order to reduce the pressure on the acute wards. That new hospital that's only just opened, just under a year ago, has already saved money and enables patients to return from tertiary hospital treatment more successfully. So, these are the examples of what community hospitals in my constituency, such as in Blaenau Ffestiniog and in Tenby, could do in the future. Looking at Tenby specifically, this is another example of a hospital that lost its minor injuries unit, unfortunately, as it was closed for safety reasons - we've heard of this a number of times - but it has returned in pilot form last Easter and it was a sweeping success, and the local GPs also wish to see this being established. So, in rural areas - for example, 60 per cent of the population in Ceredigion and 53 per cent of the population in Carmarthen East and Dinefwr are further than 15 minutes away from their GP - we need to seriously consider how we can establish a network of community hospitals. During this debate we are looking to reconsider the way our community hospitals and GPs can deliver services, particularly in rural areas. Perhaps we should set aside some of the debates and arguments from the past and look forward to a more affirmative and positive attitude from this new Government.
Welsh: Mae'n dda gen i ddychwelyd at beth fydd, yr wyf yn gobeithio, yn ddadl gadarnhaol dros y gwasanaeth iechyd. Yn ystod yr wythnosau diwethaf, rwyf innau, fel sawl un, rwy'n siŵr, wedi bod yn delio efo etholwyr sydd yn poeni yn ddirfawr ynglŷn â'r ffaith bod yna bwysau cynyddol ar feddygfeydd lleol, eu bod yn gorfod aros 10 diwrnod neu bythefnos i gael apwyntiad gyda meddyg teulu, a bod y gwasanaethau yn yr ysbyty lleol wedi cael eu lleihau. Rwy'n credu ei bod yn bwysig ein bod ni fan hyn yn cydnabod bod hynny'n deillio yn uniongyrchol o benderfyniadau'r Llywodraeth, a Llywodraeth Cymru yn hynny o beth. Er da neu er drwg, penderfyniadau rydym ni wedi eu cymryd dros y blynyddoedd sy'n gyfrifol am hyn, ac nid mewnfudwyr o'r tu allan fel sydd wedi cael ei greu yn ystod y ddadl yn ystod yr wythnosau diwethaf. Rydych yn llawer fwy tebygol yng Nghymru o gael eich trin gan rywun o'r tu allan i Gymru a thu allan i'r Deyrnas Gyfunol fel rhan o'r gweithlu sydd ei angen o'r tu allan i'r Deyrnas gyfunol, na gorwedd mewn gwely mewn ysbyty wrth ochr mewnfudwr o'r tu allan. Felly, dyna'r cyd-destun rydym yn ei drafod fan hyn. Rwy'n credu bod y ddadl gan Blaid Cymru heddiw yn cydnabod dau beth: ein bod ni wedi cymryd tro gwag rhywbryd yn y gorffennol, un ynglŷn â diffyg cynllunio ar gyfer recriwtio a chadw meddygon teulu yng Nghymru, ac un tro gwag arall - diffyg cynllunio ynglŷn â dyfodol rhai o'n hysbytai cymunedol ni, a methiant i gydnabod, yn enwedig mewn ardaloedd cefn gwlad, bod angen ysbytai cymunedol, efallai ar wedd newydd - nid fel yr hen ysbytai bwthyn fel oedd hi efallai - ond bod angen yr adeiladau hyn a'r presenoldeb yn y cymunedau i gynnal gwe o wasanaethau lleol y mae pobl leol yn eu gwerthfawrogi, ond sydd hefyd yn ychwanegu at iechyd y cyhoedd. Un enghraifft o hyn oedd llwyddiant digamsyniol, rwy'n meddwl, y cytundeb a darwyd rhwng Plaid Cymru a'r Llywodraeth Lafur flaenorol i sefydlu cronfa gofal canolradd. Ar y pryd, nid oedd y Llywodraeth wedi cydnabod bod angen cronfa o'r fath i ddarparu ar gyfer integreiddio rhwng gwasanaethau cymdeithasol a gwasanaethau gofal ac iechyd. Ac erbyn hyn mae'r gronfa yna yn cael ei chydnabod fel rhywbeth sydd wedi bod yn llwyddiant ac wedi cynnal nifer o bobl i aros yn eu cartrefi, ac wedi bod yn ffordd i integreiddio rhwng y gwasanaeth iechyd a'r gwasanaethau cymdeithasol. Felly, rwy'n meddwl ein bod ni wedi methu cyfle i adeiladu ar ein hysbytai cymunedol ni. Nawr, mae yna gyfleoedd i wella. Mae cyd-bartneriaeth canolbarth Cymru wedi ei sefydlu yn ddiweddar gan y cyn Weinidog iechyd, ac mae'n dechrau bod yn llwyddiannus; mae'n dechrau dod â syniadau newydd i mewn i weld beth all gwasanaethau ysbytai a gwasanaethau sylfaenol fod mewn ardaloedd cefn gwlad. Mae yna enghreifftiau wedi cael eu portreadu yn ystod cyfarfodydd y cyd-bartneriaeth yna o'r tu hwnt i Gymru - lleoedd yn Sgandinafia, lleoedd yng Ngogledd America - ond nid oes rhaid mynd ymhellach na swydd Efrog, a dweud y gwir, i weld beth allem ni wneud gydag ysbytai cymunedol yng Nghymru. Fe sefydlwyd yn Pontefract ysbyty cymunedol cwbl newydd gyda 42 o welyau, er mwyn lleihau'r pwysau ar y wardiau aciwt. Ac mae'r ysbyty newydd yna, sydd ond newydd agor, llai na blwyddyn yn ôl, eisoes yn cyfrannu at arbed arian, ac yn galluogi pobl i fynd yn ôl o driniaeth mewn ysbytai trydyddol yn fwy llwyddiannus. Felly, dyma enghreifftiau o'r rôl y gallai ysbytai cymunedol yng Nghymru, yn fy etholaeth i, mewn lleoedd fel Blaenau Ffestiniog a Dinbych-y-Pysgod, efallai eu chwarae ar gyfer y dyfodol. Ac wrth edrych ar Ddinbych-y-Pysgod yn benodol, dyma enghraifft arall o ysbyty cymunedol a gollodd uned mân anafiadau yn anffodus, a gafodd ei chau am resymau diogelwch - rydym wedi clywed hynny sawl gwaith - ac sydd wedi dod yn ôl fel peilot yr uned mân anafiadau dros y Pasg diwethaf, ac a oedd yn llwyddiant ysgubol, lle roedd y meddygon teulu lleol hefyd yn dymuno gweld hynny yn cael ei sefydlu. Felly, mewn ardaloedd gwledig - er enghraifft, mae 60 y cant o'r boblogaeth yng Ngheredigion a 53 y cant o'r boblogaeth yn Nwyrain Caerfyrddin a Dinefwr ymhellach i ffwrdd o'r meddyg teulu na 15 munud - mae angen edrych yn ddifrifol ar sut y gallwn ni adeiladu rhwydwaith rhwng ysbytai cymunedol yn ogystal. Rydym ni'n galw yn y ddadl yma am ailedrych ar y ffordd mae ysbytai cymunedol a'n meddygon teulu ni yn gallu gwasanaethu, yn enwedig mewn ardaloedd cefn gwlad. A allwn ni roi o'r neilltu, efallai am y tro, rai o ddadleuon y gorffennol, gan edrych ymlaen at agwedd fwy cadarnhaol gan y Llywodraeth newydd hon?