English: The curlew is now considered the most pressing bird conservation priority in the UK, and the relevance of this to your statement will become evident. The 'State of birds in Wales 2018' partnership report shows that losses of curlew have been more acute than in the rest of the UK, with more than three quarters of the Welsh curlew population disappearing over the last 25 years and no hint of this trend levelling out. And Gylfinir Cymru, the curlew Wales partnership, has heard that agri-environment schemes for the curlew, although operating for 40 years, clearly haven't worked for this species. Yesterday, I attended the curlew summit at No. 10 Downing Street, alongside: Lewis Macdonald MSP - one of your Labour colleagues - species champion for the curlew in the Scottish Parliament; Jake Berry MP, species champion for the curlew in Westminster; and the lead specialist adviser for ornithology in Natural Resources Wales - you may have been aware he attended. We heard that sufficient resource will be required to advise, encourage and assist groups of farmers to come together to deliver, monitor and champion curlew and biodiversity across landscapes, and that there's a need to understand the multiple and multispecies benefits from an ecosystem resilience and a cultural and natural heritage perspective that can be delivered through curlew conservation action. So, how do you respond to the following relevant points to your statement made at this large round-table and cross-party meeting: that we're at a critical time for the curlew, and perhaps have only 15 years left; that we should all be involved in co-designing a scheme with tests and trials; that we need a needs-based mechanism for farm payments; a smart-based and measurable approach; and that we need co-ordination of actions working at scale and together including statutory agencies and across the UK? And I emphasise the critical importance that the Welsh and Scottish Governments be invited to become involved fully at the first moment that DEFRA or an UK agency is brought into this. And I conclude by quoting environmentalist and Curlew Moon author Mary Colwell, who was present, who said, 'It's so shocking that Wales may truly have only 15 years left of the haunting call of the curlew - heartbreaking.' It is heartbreaking. We can do something about it, but it isn't only about the curlew, it's about the farm support plans that follow and the multiple both food production and species benefits that can follow. How would you respond to those points made?
Welsh: Bellach, ystyrir mai'r gylfinir yw'r flaenoriaeth bwysicaf o ran gwarchod adar yn y DU, a bydd perthnasedd hyn i'ch datganiad yn dod yn amlwg. Mae'r adroddiad partneriaeth 'Sefyllfa adar yng Nghymru 2018' yn dangos bod nifer y gylfinirod a gollwyd wedi bod yn fwy difrifol nag yng ngweddill y DU, ac mae mwy na thri chwarter poblogaeth y gylfinir wedi diflannu yn ystod y 25 mlynedd diwethaf, ac nid oes unrhyw awgrym bod y duedd hon yn sefydlogi. Ac mae Gylfinir Cymru, partneriaeth y gylfinir yng Nghymru, wedi clywed bod cynlluniau amaeth-amgylcheddol ar gyfer y gylfinir, er eu bod wedi bod ar waith am 40 o flynyddoedd, yn amlwg, heb weithio ar gyfer y rhywogaeth hon. Ddoe, roeddwn yn uwchgynhadledd y gylfinir yn Rhif 10 Stryd Downing, ynghyd â: Lewis Macdonald ASA - un o'ch cyd-Aelodau Llafur - hyrwyddwr rhywogaeth ar gyfer y gylfinir yn Senedd yr Alban; Jake Berry AS, hyrwyddwr rhywogaeth ar gyfer y gylfinir yn San Steffan; a'r cynghorydd arbenigol arweiniol ar gyfer adareg yn Cyfoeth Naturiol Cymru - efallai eich bod yn ymwybodol ei fod yn bresennol. Clywsom y bydd angen digon o adnoddau i gynghori, annog a chynorthwyo grwpiau o ffermwyr i ddod at ei gilydd i gyflawni, monitro a hyrwyddo'r gylfinir a bioamrywiaeth ar draws tirweddau, a bod angen deall y manteision lluosog ac aml-rywogaeth sy'n deillio o gryfder ecosystemau a safbwynt treftadaeth ddiwylliannol a naturiol y mae'n bosibl eu cyflawni drwy gamau i ddiogelu'r gylfinir. Felly, sut ydych chi'n ymateb i'r pwyntiau perthnasol canlynol i'ch datganiad a wnaed yn y cyfarfod bord gron a thrawsbleidiol mawr hwn: ein bod mewn cyfnod tyngedfennol i'r gylfinir, ac efallai bod gennym ni ond 15 mlynedd ar ôl; y dylem ni i gyd fod yn rhan o'r gwaith o gyd-gynllunio cynllun gyda phrofion a threialon; bod angen dull yn seiliedig ar anghenion ar gyfer taliadau i ffermwyr; dull gweithredu yn seiliedig ar ddull clyfar a mesuradwy; a bod angen cydgysylltu camau gweithredu gan weithio ar raddfa fawr a gyda'n gilydd gan gynnwys asiantaethau statudol a hynny ledled y DU? Ac rwy'n pwysleisio ei bod yn hanfodol bwysig bod Llywodraethau Cymru a'r Alban yn cael eu gwahodd i gymryd rhan lawn ar yr eiliad gyntaf y daw DEFRA neu Asiantaeth y DU yn rhan o hyn. A dof i ben drwy ddyfynnu geiriau'r amgylcheddwraig ac awdures Curlew Moon, Mary Colwell, a oedd yn bresennol, a ddywedodd, ' It's so shocking that Wales may truly have only 15 years left of the haunting call of the curlew - heartbreaking.' Mae yn dorcalonnus. Gallwn ni wneud rhywbeth yn ei gylch, ond nid yw'n ymwneud â'r gylfinir yn unig, mae'n ymwneud â'r cynlluniau cymorth i ffermwyr sy'n dilyn a'r llu o fuddion o ran cynhyrchu bwyd a rhywogaethau a all ddilyn. Sut y byddech chi'n ymateb i'r pwyntiau hynny a gafodd eu gwneud?