English: I'd like to pay tribute to the Member - Caroline, Assembly Member - for bringing this here today. The effects upon someone's mental well-being as a result of loneliness and isolation can be devastating. The older people's commissioner has identified isolation amongst older people as a key public health issue. Seventy-five thousand older people in Wales feel lonely, with almost half of those saying their television or a pet was their main, and sometimes often only companion. Yet it is not always older people. Loneliness and social isolation can affect anyone of any age, and it is essential that we don't forget the impact that this can have on a person's physical and mental well-being: despair, depression, introversion, confusion, even malnutrition and dehydration, as quite often motivation to carry on living is often impaired. Today, I would like to call on the Minister in the Welsh Government to ensure that we do have some practical solutions. Day centres can break the monotony of living alone and allow for social engagement, but, quite often, people cannot access them, so I would like to see more support given for our community transport infrastructure. The funding is required for that so that people can actually access these facilities. We need a joined-up approach. I would like to pay tribute to Esther Rantzen, actually, who, four years ago, provided a telephone service that you can phone, and it's called the Silver Line. Pensioners can chat, for advice or support, or to report abuse. It's an 0800 number, it's freely available, and I really think we as politicians should be encouraging our constituents to perhaps engage more. All I know is that working with Welsh Government, we as Assembly Members, but working with these individuals who really - . As, Caroline, you indicated earlier, there but for the grace of God go us and, maybe, in years to come, there will we go.
Welsh: Hoffwn dalu teyrnged i'r Aelod - Caroline, Aelod Cynulliad - am gyflwyno hyn yma heddiw. Gall yr effeithiau ar les meddwl rhywun o ganlyniad i unigrwydd ac arwahanrwydd fod yn ddinistriol. Mae'r comisiynydd pobl hŷn wedi nodi unigrwydd ymysg pobl hŷn fel mater iechyd cyhoeddus pwysig. Mae 75,000 o bobl hŷn yng Nghymru yn teimlo'n unig, gyda bron i hanner y rheini'n dweud mai eu teledu neu anifail anwes oedd eu prif gydymaith, a'u hunig gydymaith yn aml. Ac eto, nid yw'n ymwneud bob amser â phobl hŷn. Gall unigrwydd ac arwahanrwydd cymdeithasol effeithio ar unrhyw un o unrhyw oed, ac mae'n hanfodol nad ydym yn anghofio'r effaith y gall hyn ei chael ar les corfforol a meddyliol yr unigolyn: anobaith, iselder, mewnblygrwydd, dryswch, diffyg maeth a hylif hyd yn oed, gan fod y cymhelliant i barhau i fyw yn aml yn cael ei amharu. Heddiw, hoffwn alw ar y Gweinidog yn Llywodraeth Cymru i sicrhau ein bod yn cael rhywfaint o atebion ymarferol. Gall canolfannau dydd dorri'r undonedd o fyw ar eich pen eich hun a'i gwneud yn bosibl creu ymgysylltiad cymdeithasol, ond yn aml iawn, nid ydynt yn hygyrch i bobl, felly hoffwn weld mwy o gefnogaeth yn cael ei roi i'n seilwaith trafnidiaeth gymunedol. Mae angen cyllid ar gyfer hynny er mwyn i bobl allu gwneud defnydd o'r cyfleusterau hyn mewn gwirionedd. Mae arnom angen dull cydgysylltiedig o weithredu. Hoffwn dalu teyrnged i Esther Rantzen, mewn gwirionedd, a ddarparodd wasanaeth ffôn bedair blynedd yn ôl y gallwch ei ffonio, ac fe'i gelwir yn Llinell Arian. Gall pensiynwyr sgwrsio, i gael cyngor neu gymorth, neu i roi gwybod am gam-drin. Mae'n rhif 0800, mae ar gael am ddim, ac rwy'n meddwl o ddifrif, fel gwleidyddion, y dylem annog ein hetholwyr i ymgysylltu mwy, o bosibl. Y cyfan rwy'n ei wybod yw ein bod ni fel Aelodau Cynulliad, gan weithio gyda Llywodraeth Cymru, ond gan weithio gyda'r unigolion hyn sydd o ddifrif yn - . Fel y dywedoch yn gynharach, Caroline, gallai fod yn ni ein hunain ac efallai, yn y blynyddoedd a ddaw, mai felly y bydd hi.