English: I call for a single statement, or even better a debate in Government time, on the changing Welsh Government fuel poverty strategy. A number of small matters I'll touch on, which are significant for many. In light of the Welsh Government's review of building regulations, we need to explore Welsh Government's position in respect of energy performance certificates, which can go up or down solely based on the cost of the fuel, and not on whether the actual efficiency of the home has improved. We need to know whether the Welsh Government believes it should be using cost or carbon savings, or both, as the scoring method for its energy efficiency schemes, particularly if they're looking to address fuel poverty. The Welsh Government's consultation on the future demand-led fuel poverty scheme proposes to introduce age requirements to the eligibility criteria, alongside property characteristics and financial criteria, effectively removing working-age households from eligibility unless a member has certain health conditions. The Fuel Poverty Coalition Cymru are concerned that this will deny help to many households who would currently otherwise be eligible, and risk them being caught in fuel poverty. So, we need to know the Welsh Government's reasoning for so many, potentially, fuel households losing eligibility, and what support will be available to those households to reduce energy costs and have a warm home? The Welsh Government consultation also proposes to remove the private rented sector from eligibility, arguing that the Welsh Government's home improvement loan scheme can fill the gap. But the Fuel Poverty Coalition Cymru are concerned that landlords will not be motivated to take out these loans, leaving private rented tenants without a source of help if they're in fuel poverty. So, we need to know what data the Welsh Government has on the uptake of home improvement loans by private landlords for energy efficiency measures so far, and an explanation of how it will incentivise landlords to take out such loans in the future. Ultimately and finally, we need to know where the intervention and prevention agenda fits into this, not only improving lives, but saving money for statutory services. And where are the well-being of future generations indicators that include energy efficiency?
Welsh: Rwy'n galw am ddatganiad sengl, neu hyd yn oed yn well, ddadl yn amser y Llywodraeth, ar y newid yn strategaeth tlodi tanwydd Llywodraeth Cymru. Rwyf am sôn am nifer o faterion bach, sy'n bwysig i lawer. Yng ngoleuni adolygiad Llywodraeth Cymru o reoliadau adeiladu, mae angen i ni ystyried safbwynt Llywodraeth Cymru ynglŷn â thystysgrifau perfformiad ynni, a all godi neu ostwng yn seiliedig ar gost y tanwydd yn unig, ac nid yn seiliedig ar ba un a yw effeithlonrwydd y cartref mewn gwirionedd wedi gwella. Mae angen i ni wybod a yw Llywodraeth Cymru o'r farn y dylai fod yn defnyddio arbedion cost neu garbon, neu'r ddau, fel y dull sgorio ar gyfer ei chynlluniau effeithlonrwydd ynni, yn enwedig os oes ganddi'r bwriad o fynd i'r afael â thlodi tanwydd. Mae ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ar y cynllun tlodi tanwydd a arweinir gan alw a gaiff ei weithredu yn y dyfodol, yn bwriadu cyflwyno gofynion o ran oedran i'r meini prawf cymhwysedd, ochr yn ochr â nodweddion eiddo a meini prawf ariannol, gan gael gwared mewn gwirionedd ar aelwydydd o oedran gweithio rhag bod yn gymwys oni bai bod gan aelod gyflyrau iechyd penodol. Mae Cynghrair Tlodi Tanwydd Cymru yn pryderu y bydd hyn yn gwadu cymorth i lawer o aelwydydd a fyddai fel arall, ar hyn o bryd, yn gymwys, ac yn peri risg iddynt ddioddef tlodi tanwydd. Felly, mae angen inni wybod beth yw rhesymeg Llywodraeth Cymru ar gyfer cymaint o gartrefi tanwydd, o bosibl, yn peidio â bod yn gymwys mwyach, a pha gefnogaeth fydd ar gael i'r aelwydydd hynny i leihau costau ynni a chael cartref cynnes? Mae ymgynghoriad Llywodraeth Cymru hefyd yn bwriadu hepgor y sector rhentu preifat o'r gofynion cymhwysedd, gan ddadlau y gall cynllun benthyciadau gwella cartrefi Llywodraeth Cymru lenwi'r bwlch. Ond mae Cynghrair Tlodi Tanwydd Cymru yn pryderu na fydd landlordiaid yn cael eu hannog i gymryd y benthyciadau hyn, gan olygu na fydd gan denantiaid sy'n rhentu'n breifat ffynhonnell o gymorth os ydynt yn dioddef o dlodi tanwydd. Felly, mae angen inni wybod pa ddata sydd gan Lywodraeth Cymru ar y nifer o landlordiaid preifat sydd wedi manteisio ar fenthyciadau gwella cartrefi ar gyfer mesurau effeithlonrwydd ynni hyd yn hyn, ac esboniad o sut y bydd yn annog landlordiaid i gymryd benthyciadau o'r fath yn y dyfodol. Yn y pen draw ac yn olaf, mae angen inni wybod pa ran sydd gan yr agenda ymyrraeth ac atal yn hyn, nid dim ond o ran gwella bywydau, ond o ran arbed arian ar gyfer gwasanaethau statudol. A lle mae'r dangosyddion llesiant cenedlaethau'r dyfodol sy'n cynnwys effeithlonrwydd ynni?