English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to begin by thanking Members for their contributions to this debate. As ever, these individual Member debates are a good opportunity for issues that would not otherwise receive a national profile to do so. We are talking today about a painful condition, as set out by David Melding - one that is not perhaps properly understood. That was referred to by many other Members. It's often that human experience of meeting someone with a condition that triggers a particular interest, not just in one Member but in a range of us, to understand that, actually, we almost all probably have constituents who are affected. The Government will abstain today and not support the specific wording of the motion. We do recognise that paediatric rheumatology services need to be reviewed, and I'll outline in my contribution what is already taking place. Yesterday, as has been referred to, in the statement regarding the parliamentary review, we rehearsed some of our challenges in providing a service fit to meet the challenges of the future, and this service is a good example of where we recognise and need to understand the level of need and then take a practical and evidence-based approach to improving services. It may also require the NHS family to work across health board boundaries and potentially national boundaries in providing the right configuration for all of the services. Now, we don't have, as the motion recognises, a formally designated paediatric rheumatology centre. In practice, a tertiary service is provided at the University Hospital of Wales, as has been referred to several times in the debate. Actually, a referral from the University Hospital of Wales to an alternative specialist service is sometimes necessary at present as well. As has been mentioned, all referrals of this nature are reviewed by a consultant rheumatologist who acts as a clinical gatekeeper, and he is authorised to refer and commit Welsh Health Specialised Services Committee - or WHSSC - funding for treatment at those specialist centres outside Wales. So, we do already have in place, for south and mid Wales, service level agreements in place with Birmingham, Bristol and Great Ormond Street. But I recognise that the current arrangements do not provide for the full multidisciplinary team that should be in place in a designated paediatric rheumatology centre. I also recognise the points that were made about travelling distances, which I will come back to later on. The motion largely refers to the number of patients in Wales - in particular, the number of patients in south Wales. In north Wales, there are outreach clinics provided by the health board, and patients do attend Alder Hey for their paediatric services. Before today, significant concerns hadn't been raised with us about the quality or the reach of those services for citizens in north Wales. In fact, the third sector hadn't raised challenges about that, and there are a range of support groups that exist in north Wales as well, but I'll reflect on comments made by Members in the Chamber and have that discussion with service users and the third sector too. There are three streams of work that I want to refer to to inform the future approach. The first is the comprehensive review of specialist paediatric services by WHSSC, as referred to in the motion and in the debate today. I know that WHSSC have already been in touch with the third sector, in particular the National Rheumatoid Arthritis Society, as part of that review. It is important to me that the third sector and the voice of the service user is a real feature in that review that takes place. I do welcome the review and I look forward to the results that can inform NHS thinking on both the potential but also then the practical considerations to be addressed around specialist service provision in Wales. The second area of work is the review of the snappily titled commissioning directive for arthritis and chronic musculoskeletal conditions. If you don't mind, I'll refer to it as the directive. Now, ultimately, of course, the direct responsibility for delivering improvements for musculoskeletal conditions, including paediatric rheumatology services, rests with health boards, but they do so in line with this commissioning directive. Now, we are currently in the process of updating the directive. It's nearly 10 years old at present. The broad aim is to move towards a greater focus on helping people of all ages to develop skills to enable them to manage their conditions and, where appropriate, increase their ability to stay in work and live the lives they want to live. Obviously, for children and young people, living the lives they want to live, as has been said by a number of Members in this debate, includes normal social interactions, the ability to go to school, and a range of other things. A project steering group has been convened to oversee that work, and it consists of both clinical experts from each health board in Wales and third sector representatives. Currently that's the National Osteoporosis Society and Arthritis Care Wales, and individual service users. An initial meeting of that group has already taken place, and the next meeting is scheduled for the first week in August. The third area of work has come from a specific area that I have already asked for, and as a result of my request the interim managing director and the acting medical director of WHSSC are due to meet with Arthritis Care Wales and the consultant who manages the tertiary rheumatology service at UHW to discuss a way forward. Representatives of the National Rheumatoid Arthritis Society and Arthritis Care Wales will be present at that meeting, which is due to take place within the next week. I hope that provides some assurance to Members that the Welsh Government recognises the reality that our current provision and service model could be improved, and we're committed to doing so, because I want to see all three strands of that work drawn together to provide us with practical steps forward. But if I may go back -
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i'r Aelodau am eu cyfraniadau yn y ddadl hon. Fel erioed, mae'r dadleuon gan Aelodau unigol yn gyfle da i wyntyllu materion na fyddai fel arall yn cael proffil cenedlaethol. Rydym yn sôn heddiw am gyflwr poenus, fel y nododd David Melding - un nad yw wedi'i ddeall yn iawn o bosibl. Cyfeiriodd sawl un o'r Aelodau eraill at hynny. Yn aml bydd profiad dynol o gyfarfod â rhywun sydd â chyflwr yn sbarduno diddordeb penodol, nid mewn un Aelod yn unig ond mewn amryw ohonom, i ddeall mewn gwirionedd fod gan bron bob un ohonom etholwyr yr effeithiwyd arnynt yn ôl pob tebyg. Bydd y Llywodraeth yn ymatal heddiw ac ni fydd yn cefnogi geiriad penodol y cynnig. Rydym yn cydnabod bod angen adolygu gwasanaethau rhewmatoleg pediatrig, a byddaf yn amlinellu yn fy nghyfraniad yr hyn sydd eisoes yn digwydd. Ddoe, fel y nodwyd, yn y datganiad ynglŷn â'r adolygiad seneddol, aethom drwy rai o'r heriau sy'n ein hwynebu o ran darparu gwasanaeth sy'n addas i ateb heriau'r dyfodol, ac mae'r gwasanaeth hwn yn enghraifft dda o ble rydym yn cydnabod ac angen deall lefel yr angen a rhoi dull ymarferol yn seiliedig ar dystiolaeth ar waith wedyn i wella gwasanaethau. Gallai ei gwneud yn ofynnol hefyd i'r teulu GIG weithio ar draws ffiniau byrddau iechyd a ffiniau cenedlaethol o bosibl er mwyn darparu'r cyfluniad cywir ar gyfer pob un o'r gwasanaethau. Nawr, fel y mae'r cynnig yn cydnabod, nid oes gennym ganolfan rewmatoleg bediatrig wedi'i dynodi'n ffurfiol. Yn ymarferol, darperir gwasanaeth trydyddol yn Ysbyty Athrofaol Cymru, fel y nodwyd sawl gwaith yn y ddadl. Mewn gwirionedd, weithiau bydd angen atgyfeiriad gan Ysbyty Athrofaol Cymru at wasanaeth arbenigol arall ar hyn o bryd hefyd. Fel y crybwyllwyd, caiff pob atgyfeiriad o'r fath eu hadolygu gan rewmatolegydd ymgynghorol sy'n gweithredu fel porthor clinigol, a chaiff ei awdurdodi i atgyfeirio ac ymrwymo cyllid Pwyllgor Gwasanaethau Iechyd Arbenigol Cymru - neu PGIAC - ar gyfer triniaeth yn y canolfannau arbenigol hynny y tu allan i Gymru. Felly, mae gennym gytundebau lefel gwasanaeth eisoes ar waith yn ne a chanolbarth Cymru gyda Birmingham, Bryste a Great Ormond Street. Ond rwy'n cydnabod nad yw'r trefniadau presennol yn darparu ar gyfer y tîm amlddisgyblaethol llawn a ddylai fod ar waith mewn canolfan rewmatoleg bediatrig ddynodedig. Rwyf hefyd yn cydnabod y pwyntiau a wnaed ynglŷn â phellteroedd teithio, a dof yn ôl at hynny yn nes ymlaen. Mae'r cynnig yn cyfeirio i raddau helaeth at nifer y cleifion yng Nghymru - yn benodol, nifer y cleifion yn ne Cymru. Yng ngogledd Cymru, mae'r bwrdd iechyd yn darparu clinigau allgymorth, ac mae cleifion yn mynychu ysbyty Alder Hey i gael gwasanaethau pediatrig. Cyn heddiw, ni soniwyd wrthym am bryderon sylweddol ynglŷn ag ansawdd neu gyrhaeddiad y gwasanaethau hynny i ddinasyddion yng ngogledd Cymru. Mewn gwirionedd, nid oedd y trydydd sector wedi tynnu sylw at heriau ynglŷn â hynny, ac mae ystod o grwpiau cymorth yn bodoli yng ngogledd Cymru hefyd, ond fe ystyriaf sylwadau a wnaed gan Aelodau yn y Siambr a chael y drafodaeth honno gyda defnyddwyr gwasanaethau a'r trydydd sector hefyd. Ceir tair ffrwd waith rwyf am gyfeirio atynt i lywio'r dull o weithredu yn y dyfodol. Y gyntaf yw'r adolygiad cynhwysfawr o wasanaethau pediatrig arbenigol gan PGIAC, fel y nodwyd yn y cynnig ac yn y ddadl heddiw. Gwn fod PGIAC eisoes wedi bod mewn cysylltiad â'r trydydd sector, yn enwedig y Gymdeithas Arthritis Gwynegol Genedlaethol, fel rhan o'r adolygiad hwnnw. Mae'n bwysig i mi fod y trydydd sector a llais y defnyddwyr gwasanaethau'n nodwedd go iawn yn yr adolygiad hwnnw sy'n digwydd. Rwy'n croesawu'r adolygiad ac rwy'n edrych ymlaen at y canlyniadau a all lywio syniadau'r GIG ar y potensial, ond hefyd wedyn ar yr ystyriaethau ymarferol i fynd i'r afael â hwy ynglŷn â darparu gwasanaethau arbenigol yng Nghymru. Yr ail faes gwaith yw'r adolygiad o'r ddogfen â'r teitl bachog, y gyfarwyddeb gomisiynu ar gyfer arthritis a chyflyrau cyhyrysgerbydol cronig. Os nad oes ots gennych, fe gyfeiriaf ati fel y gyfarwyddeb. Nawr, yn y pen draw, wrth gwrs, mae'r cyfrifoldeb uniongyrchol dros sicrhau gwelliannau ar gyfer cyflyrau cyhyrysgerbydol, gan gynnwys gwasanaethau rhewmatoleg pediatrig, yn nwylo'r byrddau iechyd, ond maent yn gwneud hynny yn unol â'r gyfarwyddeb gomisiynu hon. Nawr, rydym ar hyn o bryd yn y broses o ddiweddaru'r gyfarwyddeb. Mae hi bron yn 10 mlwydd oed ar hyn o bryd. Y nod cyffredinol yw symud tuag at fwy o ffocws ar helpu pobl o bob oed i ddatblygu sgiliau i'w galluogi i reoli eu cyflyrau a lle bo'n briodol, i gynyddu eu gallu i aros yn y gwaith a byw'r bywydau y maent yn dymuno eu byw. Yn amlwg, ar gyfer plant a phobl ifanc, mae byw bywydau y maent am eu byw, fel y dywedwyd gan nifer o'r Aelodau yn y ddadl hon, yn cynnwys rhyngweithio cymdeithasol arferol, y gallu i fynd i'r ysgol, ac ystod o bethau eraill. Mae grŵp llywio prosiect wedi cael ei gynnull i oruchwylio'r gwaith hwnnw, ac mae'n cynnwys arbenigwyr clinigol o bob bwrdd iechyd yng Nghymru a chynrychiolwyr o'r trydydd sector. Ar hyn o bryd mae hynny'n golygu Cymdeithas Genedlaethol Osteoporosis a Gofal Arthritis Cymru, a defnyddwyr gwasanaethau unigol. Cynhaliwyd cyfarfod cychwynnol y grŵp hwnnw eisoes, ac mae'r cyfarfod nesaf wedi'i drefnu ar gyfer yr wythnos gyntaf ym mis Awst. Mae'r trydydd maes gwaith wedi dod o faes penodol y gofynnais amdano eisoes, ac o ganlyniad i fy nghais, mae rheolwr gyfarwyddwr dros dro a chyfarwyddwr meddygol dros dro PGIAC i fod i gyfarfod â Gofal Arthritis Cymru a'r ymgynghorydd sy'n rheoli'r gwasanaeth rhewmatoleg trydyddol yn Ysbyty Athrofaol Cymru i drafod y ffordd ymlaen. Bydd cynrychiolwyr o'r Gymdeithas Arthritis Gwynegol Genedlaethol a Gofal Arthritis Cymru yn bresennol yn y cyfarfod hwnnw, sydd i fod i ddigwydd o fewn yr wythnos nesaf. Rwy'n gobeithio bod hynny'n rhoi rhywfaint o sicrwydd i'r Aelodau fod Llywodraeth Cymru yn cydnabod y realiti y gellid gwella ein darpariaeth bresennol a'r model gwasanaeth, ac rydym yn ymrwymedig i wneud hynny, oherwydd rwyf am weld pob un o dair elfen y gwaith hwnnw'n cael eu dwyn at ei gilydd i roi camau ymarferol ymlaen i ni. Ond os caf fynd yn ôl -