English: Diolch, Llywydd. Thanks to Laura Anne Jones for what she said in opening her remarks; this is indeed a day of reflection, and we ought to do exactly that. I don't think I've ever claimed that the decisions made by the Welsh Government are perfect. Sometimes, I feel like I've spent 12 months walking along a tightrope with an enormous chasm underneath - always balancing, always trying to find the right centre of gravity between so many competing harms and so many competing needs. And of course, reasonable people can disagree about whether that balance has been properly struck, or optimally struck. I think it has been one of the strengths of Welsh democracy that the Senedd has sat throughout the pandemic. We haven't had long periods in which Members of the Senedd have not been able to ask searching questions of the Government, to put different points. We met right through the summer, in extraordinary ways. And while, when you are in the position of trying to make decisions, and with all the demands that that brings, answering for what you do isn't always the most comfortable part of the job, I think it has been absolutely a necessary one. The Senedd has shown the strength of Welsh devolution in the way that those questions have been put and in the way that answers have been attempted to them. I hope that sense of scrutiny to which Laura Anne Jones refers certainly does go on into the next term, because there will be many other difficult and closely balanced decisions that we will want to debate and make better as a result of the conversations and the challenges that we have here.
Welsh: Diolch, Llywydd. Diolch i Laura Anne Jones am yr hyn a ddywedodd hi wrth agor ei sylwadau; mae hwn yn wir yn ddiwrnod ar gyfer myfyrio, ac fe ddylem ni wneud yr union beth hwnnw. Nid wyf i'n credu fy mod i erioed wedi honni bod y penderfyniadau a wnaeth Llywodraeth Cymru wedi bod yn berffaith. Weithiau, rwy'n teimlo fy mod i wedi treulio 12 mis yn cerdded ar hyd rhaff dynn gyda dibyn enfawr oddi tani - gan gadw balans bob amser, gan geisio dod o hyd i'r cydbwysedd cywir o ran disgyrchiant rhwng llawer o ddrygau cystadleuol a chymaint o anghenion cystadleuol. Ac wrth gwrs, fe allai pobl resymol anghytuno ynghylch a yw'r cydbwysedd hwnnw wedi cael ei daro'n briodol, neu yn y ffordd orau un. Rwy'n credu mai un o gryfderau democratiaeth Cymru yw'r ffaith bod y Senedd wedi eistedd drwy gydol y pandemig. Nid ydym wedi gweld cyfnodau maith o Aelodau'r Senedd yn methu gallu gofyn cwestiynau treiddiol i'r Llywodraeth, i roi safbwyntiau gwahanol. Fe wnaethom ni gyfarfod drwy'r haf, mewn ffyrdd anarferol. A phan fyddwch chi yn y sefyllfa o fod yn ceisio gwneud penderfyniadau, a chyda'r holl ofynion a ddaw yn sgil hynny, nid bod yn atebol am yr hyn yr ydych chi'n ei wneud yw'r rhan fwyaf cyfforddus o'r swydd bob amser. Serch hynny, rwy'n credu iddi fod yn rhan gwbl angenrheidiol. Mae'r Senedd wedi arddangos cryfder datganoli yng Nghymru yn y ffordd y mae'r cwestiynau hynny wedi cael eu gosod ac yn y ffordd y ceisiwyd rhoi atebion iddyn nhw. Rwy'n gobeithio y bydd yr ymdeimlad hwnnw o graffu y mae Laura Anne Jones yn cyfeirio ato'n parhau i'r tymor nesaf, oherwydd fe fydd yna lawer o benderfyniadau anodd a chydbwyso agos eto y byddwn ni'n awyddus i'w trafod a'u gwneud yn well o ganlyniad i'r sgyrsiau a'r heriau a gawn ni yn y fan hon.