English: Thank you very much, Llywydd. A week ago, we were discussing a motion from Plaid Cymru calling for the declaration of a health crisis in Wales. Just as the Labour leader has described the situation in England as a crisis, and Labour in Scotland have described the situation as a crisis, we were eager to see Labour in Government in Wales recognise this crisis. The Labour Ministers rejected that a week ago, and the First Minister said again yesterday why he refused to use the term 'crisis'. Those are just words, according to him, and there's no value to them. Well, likewise, you could argue that declaring a climate emergency was just words. But words have value - there's a recognition of the gravity of the situation. It is a means of providing renewed focus, and I explained in that debate a week ago that we wanted the motion to be seen in a positive light, as a means of empowering Government. Although they rejected that - and surely the Government needs to be empowered here - we're back today again proposing a positive motion. We have many roles as opposition parties. Our work is to hold Government to account, to assess how effective Government measures are - in this particular context, their efficiency in spending their budgets on health and care services, in developing policy, in supporting staff. That includes telling it as it is, and as constituents see it, even more importantly, and, necessarily, that will sometimes lead to conflict. But we on these benches do take our role of being proactive in putting alternative proposals on the table seriously, trying to influence the Government to move in a particular direction, not just outlining what we think is wrong with the direction that they've chosen. In the context of a crisis in the health service, we, I think, all have to put our energy into finding solutions. And what we have before us today, published by Plaid Cymru this week, is a plan: a series of recommendations that we're asking the Welsh Government to implement. The risk is, of course, that the Government will say, 'Well, we're already doing all of this.' Well, sorry, but if the Welsh Government were operating effectively in these areas and were doing all of these things already, then a series of health professional bodies, royal colleges, staff representative bodies, would not have worked with us to draw up with this plan. They, like us, are entirely convinced that the Government is falling well short of what should be done. This is the product of collaboration.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd. Wythnos yn ôl, mi oeddem ni'n trafod cynnig gan Blaid Cymru yn galw am ddatgan creisis iechyd yng Nghymru. Yn yr un modd ag y mae arweinydd Llafur wedi galw sefyllfa'r NHS yn Lloegr yn greisis, a Llafur yn yr Alban yn galw sefyllfa'r NHS yn yr Alban yn greisis, mi oeddem ni'n eiddgar i weld Llafur mewn Llywodraeth yng Nghymru yn cydnabod y creisis yma. Gwrthod hynny wnaeth Gweinidogion Llafur wythnos yn ôl, ac mi ddywedodd y Prif Weinidog eto ddoe pam mae o'n gwrthod defnyddio'r term 'creisis'. Dim ond geiriau ydy hynny, meddai fo; does yna ddim gwerth i eiriau. Wel, yn yr un modd, mi allech chi ddadlau mai dim ond geiriau oedd datgan argyfwng hinsawdd. Ond, wrth gwrs, mae yna werth i eiriau yn y gydnabyddiaeth o ddifrifoldeb y sefyllfa. Mae o'n fodd i gynnig ffocws newydd, ac, yn wir, mi eglurais i yn y ddadl honno wythnos yn ôl ein bod ni am i'r cynnig gael ei weld mewn ffordd gadarnhaol, mewn difrif, mewn modd i arfogi'r Llywodraeth. Er iddyn nhw wrthod hynny - a dyn a ŵyr, mae'r Llywodraeth angen cael ei harfogi yn hyn o beth - rydyn ni nôl yma heddiw yn gweithredu mewn ffordd gadarnhaol eto. Mae sawl rôl gennym ni fel gwrthbleidiau. Mae ein gwaith ni ydy dal y Llywodraeth i gyfrif; ein gwaith ni ydy asesu pa mor effeithiol ydy'r mesurau y mae'r Llywodraeth yn eu cymryd - yn y cyd-destun penodol yma, ei heffeithlonrwydd wrth wario ei chyllidebau ar wasanaethau iechyd a gofal, wrth lunio polisi, wrth gefnogi staff. Mae hynny'n cynnwys ei dweud hi fel y mae hi, ei dweud hi fel y mae etholwyr yn ei gweld hi, yn bwysicach byth, ac, yn annatod, ydy, mae hynny yn golygu gwrthdaro weithiau. Ond rydyn ni ar y meinciau yma hefyd yn cymryd yn ddifrifol iawn ein rôl ni o fod yn rhagweithiol mewn rhoi cynigion amgen ar y bwrdd, ceisio dylanwadu ar y Llywodraeth i symud i gyfeiriad arbennig, nid dim ond amlinellu beth rydyn ni'n meddwl sydd o'i le efo'r cyfeiriad y maen nhw wedi ei ddewis. Yng nghyd-destun creisis yn y gwasanaeth iechyd, mae'n rhaid inni i gyd, dwi'n meddwl, rhoi ein hegni i mewn i chwilio am atebion. A beth sydd gennym ni o'n blaenau ni heddiw, sydd wedi cael ei gyhoeddi gan Blaid Cymru yr wythnos yma, ydy cynllun: cyfres o argymhellion rydyn ni'n gofyn i Lywodraeth Cymru eu gweithredu. Y perig, wrth gwrs, ydy bod y Llywodraeth yn dweud, 'Ond rydyn ni wedi gwneud hyn i gyd yn barod.' Wel, sori, ond pe bai Llywodraeth Cymru yn gweithredu'n effeithiol yn y meysydd yma, yn gwneud hyn i gyd yn barod, fyddai cyfres o gyrff iechyd proffesiynol, colegau brenhinol, cynrychiolwyr staff, ddim wedi gweithio efo ni i lunio'r cynllun yma. Maen nhw, fel ninnau, yn gwbl grediniol bod y Llywodraeth yn syrthio'n fyr iawn o'r hyn dylai fod yn cael ei wneud. Cynnyrch cydweithio ydy'r cynlluniau yma.