techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The next vote is on the Plaid Cymru debate on broadcasting, and I call for a vote on the motion tabled in the name of Rhun ap Iorwerth. Open the vote. Close the vote. In favour 12, one abstention, 38 against. Therefore the motion is not agreed.
Welsh: Y bleidlais nesaf felly ar ddadl Plaid Cymru ar ddarlledu, a galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 12, un yn ymatal, 38 yn erbyn. Felly, gwrthodwyd y cynnig.
English: A vote now on amendment 1, and if amendment 1 is agreed, amendment 2 will be deselected. I call for a vote on amendment 1, tabled in the name of Julie James. Open the vote. Close the vote. In favour 29, no abstentions, 22 against. Therefore amendment 1 is agreed.
Welsh: Pleidlais ar welliant 1, ac os bydd gwelliant 1 yn cael ei dderbyn, yna bydd gwelliant 2 yn cael ei ddad-ddethol. Galwaf am bleidlais ar welliant 1 a gyflwynwyd yn enw Julie James. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 29, neb yn ymatal, 22 yn erbyn. Ac felly, derbyniwyd gwelliant 1.
English: I therefore call for a vote on amendment 3, tabled in the name of Paul Davies. Open the vote. Close the vote. In favour 41, no abstentions, eight against. Therefore amendment 3 is agreed.
Welsh: Galwaf am bleidlais ar welliant 3 a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 41, neb yn ymatal, wyth yn erbyn. Felly, derbyniwyd gwelliant 3.
English: I call for a vote on amendment 4, tabled in the name of Paul Davies. Open the vote. Close the vote. In favour 50, no abstentions, one against. Therefore amendment 4 is agreed.
Welsh: Galwaf am bleidlais ar welliant 4 a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 50, neb yn ymatal, un yn erbyn. Felly, derbyniwyd gwelliant 4.
English: I call for a vote on amendment 5, tabled in the name of Paul Davies. Open the vote. Close the vote. In favour 51, no abstentions, none against. Amendment 5 is therefore agreed.
Welsh: Galwaf am bleidlais ar welliant 5 a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 51, neb yn ymatal, neb yn erbyn. Derbyniwyd gwelliant 5.
English: I call for a vote on amendment 6, tabled in the name of Paul Davies. Open the vote. Close the vote. In favour 43, no abstentions, eight against. Therefore amendment 6 is agreed.
Welsh: Galwaf am bleidlais ar welliant 6 a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 43, neb yn ymatal, wyth yn erbyn. Derbyniwyd gwelliant 6.
English: Open the vote. Close the vote. In favour 41, no abstentions, eight against. Therefore, the motion as amended is agreed.
Welsh: Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 41, neb yn ymatal, wyth yn erbyn. Felly, derbyniwyd y cynnig wedi ei ddiwygio.
English: The next vote is on the Plaid Cymru debate on continued membership of the customs union. I call for a vote on the motion tabled in the name of Rhun ap Iorwerth. Open the vote. Close the vote. In favour eight, no abstentions, 43 against. Therefore the motion is not agreed.
Welsh: Y bleidlais nesaf yw dadl Plaid Cymru ar barhau ag aelodaeth o'r undeb dollau. Galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal, 43 yn erbyn. Gwrthodwyd y cynnig.
English: I now move to a vote on amendment 1. If amendment 1 is agreed, amendment 2 will be deselected. I call for a vote on amendment 1, tabled in the name of Paul Davies. Open the vote. Close the vote. In favour 17, no abstentions, 34 against. Therefore amendment 1 is not agreed.
Welsh: Felly, pleidlais ar welliant 1. Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliant 2 ei ddad-ddethol. Galwaf am bleidlais ar welliant 1 a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 17, neb yn ymatal, 34 yn erbyn. Gwrthodwyd gwelliant 1.
English: Amendment 2. I call for a vote on amendment 2, tabled in the name of Julie James. Open the vote. Close the vote. In favour 26, no abstentions, 25 against. Therefore the amendment is agreed.
Welsh: Gwelliant 2. Galwaf am bleidlais ar welliant 2 a gyflwynwyd yn enw Julie James. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 26, neb yn ymatal, 25 yn erbyn. Derbyniwyd y gwelliant.
English: I therefore call for a vote on the motion as amended.
Welsh: Galwaf felly am bleidlais ar y cynnig fel y'i diwygiwyd.
English: Open the vote. Close the vote. In favour 27, no abstentions, 23 against. Therefore the motion as amended is agreed.
Welsh: Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 27, neb yn ymatal, 23 yn erbyn. Felly, derbyniwyd y cynnig wedi ei ddiwygio.
English: Point of order - Paul Davies.
Welsh: Pwynt o drefn - Paul Davies.
English: Diolch, Llywydd. I raise this point of order under Plenary business. In light of the fact that this place has just voted in favour of today's joint debate between the Welsh Conservatives and Plaid Cymru, calling on the Permanent Secretary to publish her recent report into the leaking of Welsh Government information, I'd like to seek clarification from you, Llywydd, on the status of today's vote. Given that this Parliament has now voted in favour of this motion calling for greater transparency, I therefore ask for your guidance on whether this vote, on behalf of the people of Wales, should now be respected.
Welsh: Diolch, Lywydd. Codaf y pwynt o drefn hwn o dan fusnes y Cyfarfod Llawn. Yng ngoleuni'r ffaith bod y lle hwn newydd bleidleisio o blaid y ddadl ar y cyd heddiw rhwng y Ceidwadwyr Cymreig a Phlaid Cymru, yn galw ar yr Ysgrifennydd Parhaol i gyhoeddi ei hadroddiad diweddar ar ddatgelu gwybodaeth Llywodraeth Cymru heb ganiatâd, hoffwn ofyn am eglurhad gennych chi, Lywydd, ar statws y bleidlais heddiw. O gofio bod y Senedd hon bellach wedi pleidleisio o blaid y cynnig hwn yn galw am fwy o dryloywder, gofynnaf am eich arweiniad ynglŷn ag a ddylid parchu'r bleidlais hon yn awr, ar ran pobl Cymru.
English: Thank you for that point. Any vote of the National Assembly is important and has effect and it is for the Government now, of course, to decide how it chooses to respond, but I would expect it to take seriously any resolution passed by this Parliament.
Welsh: Diolch i chi am y pwynt hwnnw. Mae unrhyw bleidlais yn y Cynulliad Cenedlaethol yn bwysig ac mae iddi rym a mater i'r Llywodraeth yn awr, wrth gwrs, yw penderfynu sut y bydd yn dymuno ymateb, ond buaswn yn disgwyl iddi fod o ddifrif ynghylch unrhyw benderfyniad a basiwyd gan y Senedd hon.
English: Our next item has been postponed and therefore that brings to a close our discussions for today.
Welsh: Gohiriwyd yr eitem nesaf ac felly daw hynny â'r trafodaethau i ben am heddiw.
English: Good morning and welcome to the meeting of the Finance Committee this morning. I'm pleased that people have arrived safely, but I do have apologies from Nick Ramsay and Steffan Lewis. Oh, no - there are no apologies from Nick Ramsay.
Welsh: Bore da a chroeso, felly, i gyfarfod y Pwyllgor Cyllid y bore yma, Mae'n dda gen i fod pobl wedi cyrraedd yn saff. Mae gen i ymddiheuriadau gan Nick Ramsay a Steffan Lewis. O, na - nid oes ymddiheuriadau gan Nick Ramsay.
English: May I just remind everyone that interpretation is available on channel 1 and to please silent any electronic devices?
Welsh: A gaf i jest atgoffa pawb, wrth gwrs, fod cyfieithu ar y pryd ar sianel 1 ac i dawelu unrhyw ddyfeisiadau electronig?
English: I ask Members to note a letter from the Minister for Housing and Regeneration to the Finance Committee on the Regulation of Registered Social Landlords (Wales) Bill and the minutes of the meeting held on 14 February. Are you happy to note those papers?
Welsh: Rwy'n gofyn i'r Aelodau nodi llythyr gan y Gweinidog Tai ac Adfywio i'r Pwyllgor Cyllid ynglŷn â'r Bil Rheoleiddio Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig (Cymru) a hefyd gofnodion y cyfarfod ar 14 Chwefror. A ydych chi'n hapus i nodi'r papurau?
English: Therefore, may I ask you to approve a motion under Standing Order 17.42 to resolve to exclude the public from the meeting for items 4, 5 and 6 until we meet publicly in about 30 minutes? Is everyone content with that? Thank you very much. We'll move into private session.
Welsh: Os felly, a gaf i ofyn i chi gymeradwyo cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i wahardd y cyhoedd o'r cyfarfod am y tro - eitemau 4, 5 a 6 - nes ein bod ni'n cyfarfod yn gyhoeddus mewn tua hanner awr? A ydy pawb yn hapus? Diolch yn fawr iawn. Awn ni i gyfarfod yn breifat.
English: Good afternoon, everybody. I call the Assembly to order, please.
Welsh: Prynhawn da, bawb. Galwaf y Cynulliad i drefn, os gwelwch yn dda.
English: Thank you. May I begin by thanking those volunteers who've worked so hard during the very inclement weather, and especially those who have helped to transport health service staff to their places of work, and those who have worked so hard to ensure that there is less pressure on the NHS, local government and, of course, the emergency services? We are providing full funding of £27 million to local authorities to enable them to meet the care and support needs of those who currently receive payments from the Welsh independent living grant.
Welsh: Diolch. A gaf i ddechrau, os gallaf, drwy roi diolch i'r gwirfoddolwyr sydd wedi gweithio mor galed yn ystod y tywydd garw, y rheini, wrth gwrs, sydd wedi helpu i gael staff y gwasanaeth iechyd i'w gwaith, a hefyd, wrth gwrs, y rheini sydd wedi gweithio mor galed er mwyn sicrhau bod yna lai o bwysau ar y gwasanaeth iechyd, llywodraeth leol ac, wrth gwrs, y gwasanaethau argyfwng? Rydym ni'n darparu cyllid llawn o £27 miliwn i'r awdurdodau lleol i'w galluogi i ddiwallu anghenion gofal a chymorth y rhai sy'n cael taliadau ar hyn o bryd oddi wrth grant byw'n annibynnol Cymru.
English: People with disabilities who are in receipt of this grant tell me that their greatest concern is losing that element of independence that the grant provides them on a personal level. They appreciate the independence more than anything else. So, what assurance can you give that they will continue to enjoy the same independence when that grant is brought to an end by your Government?
Welsh: Mae pobl ag anableddau ac sy'n derbyn y grant byw'n annibynnol yn dweud wrthyf i mai eu pryder nhw yw colli'r elfen yna o annibyniaeth y mae'r grant yn ei roi iddyn nhw ar lefel bersonol. Maen nhw'n gwerthfawrogi'r annibyniaeth yn fwy nag unrhyw beth arall. Felly, pa sicrwydd y gallwch chi ei roi y byddan nhw'n parhau i fwynhau yr un annibyniaeth pan fydd eich Llywodraeth chi yn dirwyn y grant yna i ben?
English: We've been monitoring what the local authorities have been doing, and that monitoring will continue in the current situation, namely the transition period. From the beginning of that period in April of last year to the end of that period, we will be monitoring the actions of local government. We know, of course, that individuals have been assessed during that same period. I know that the Minister is aware of the need to monitor the experience of individuals as regards the process at present, and the Minister is considering the way forward in order to ensure that there is assurance for those in receipt of the grant.
Welsh: Rydym ni wedi bod yn monitro beth mae'r awdurdodau lleol yn ei wneud, a bydd hynny'n parhau yn ystod y sefyllfa sydd gyda ni ar hyn o bryd, sef y cyfnod newid. O ddechrau'r cyfnod hwnnw ym mis Ebrill y llynedd i ddiwedd y cyfnod hwnnw, bydd beth mae awdurdodau lleol yn eu wneud yn cael ei fonitro. Rydym ni'n gwybod, wrth gwrs, fod unigolion wedi cael eu hasesu hefyd yn ystod yr amser hynny. Rwy'n gwybod hefyd fod y Gweinidog yn gwybod bod eisiau monitro beth yw profiad unigolion ynglŷn â'r broses ar hyn o bryd, ac mae'r Gweinidog yn ystyried pa fath o ffordd ymlaen a ddylai ddigwydd nawr er mwyn sicrhau bod yna fwy o sicrwydd i'r rheini sydd yn derbyn y grant.
English: Thanks for that partial clarification. The independent living fund, pre-devolution, was about giving individuals choice and control over how they spent their money, their fund, to live independently. Initially, the Welsh independent living grant worked that way, but, unlike Scotland and Northern Ireland that have developed their models in partnership with the third sector, you're requiring local authorities to meet with people receiving the grant to agree the support they need to do this. The Save the Welsh Independent Living Grant campaign says that independent living is a rights issue and closing the Welsh independent living grant is a betrayal of disabled people, their families, friends, staff and community because it takes their voice, choice, control and independence away from them. I know that the leader of the campaign met Huw Irranca-Davies in January, and the leader of that campaign subsequently said that this was probably the most important meeting of his life. That's how important this is. Will you, at this final point, please listen to this community and recognise that independence means giving them choice and control, and not having to agree how they should spend their money with well-meaning experts in county hall when they are the real experts in their own lives?
Welsh: Diolch am yr eglurhad rhannol yna. Diben y gronfa byw'n annibynnol, cyn datganoli, oedd rhoi dewis a rheolaeth i unigolion dros sut yr oeddent yn gwario eu harian, eu cronfa, i fyw'n annibynnol. Ar y cychwyn, dyna sut yr oedd grant byw'n annibynnol Cymru yn gweithio, ond, yn wahanol i'r Alban a Gogledd Iwerddon sydd wedi datblygu eu modelau mewn partneriaeth â'r trydydd sector, rydych chi'n ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol gyfarfod â phobl sy'n cael y grant i gytuno ar y cymorth sydd ei angen arnynt i wneud hyn. Mae ymgyrch Achub Grant Byw'n Annibynnol Cymru yn dweud bod byw'n annibynnol yn fater o hawliau a bod cau grant byw'n annibynnol Cymru yn bradychu pobl anabl, eu teuluoedd, eu ffrindiau, aelodau staff a'r gymuned gan ei fod yn cymryd eu llais, eu dewis, eu rheolaeth a'u hannibyniaeth oddi arnynt. Gwn fod arweinydd yr ymgyrch wedi cyfarfod â Huw Irranca-Davies ym mis Ionawr, a dywedodd arweinydd yr ymgyrch honno wedyn ei bod yn debygol mai hwn oedd cyfarfod pwysicaf ei fywyd. Dyna pa mor bwysig yw hyn. A wnewch chi, ar y pwynt terfynol hwn, wrando ar y gymuned hon os gwelwch yn dda, a chydnabod bod annibyniaeth yn golygu rhoi dewis a rheolaeth iddyn nhw, ac nid gorfod cytuno ar sut y dylen nhw wario eu harian gydag arbenigwyr â bwriadau da yn neuadd y sir pan mai nhw yw'r arbenigwyr gwirioneddol yn eu bywydau eu hunain?
English: In terms of how we got to where we are, there was an advisory group, as the Member will know, which recommended providing future support through local authorities' social services. Now, the principle behind that was to ensure that all disabled people in Wales were supported to live in the same way, and to ensure that the finite funding - let's remember that transferred from the UK Government - is used directly for that purpose and not on the operating costs of separate arrangements for only some disabled people. We've made sure in Wales that every penny of that money has gone to recipients. That has not been the case elsewhere in the UK.
Welsh: O ran sut y daethom ni i'r sefyllfa bresennol, roedd grŵp cynghori, fel y bydd yr Aelod yn gwybod, a argymhellodd ddarparu cymorth yn y dyfodol trwy wasanaethau cymdeithasol awdurdodau lleol. Nawr, yr egwyddor y tu ôl i hynny oedd sicrhau bod yr holl bobl anabl yng Nghymru yn cael eu cynorthwyo i fyw yn yr un ffordd, ac i sicrhau bod y cyllid cyfyngedig - a drosglwyddwyd gan Lywodraeth y DU, gadewch i ni gofio - yn cael ei ddefnyddio'n uniongyrchol at y diben hwnnw ac nid ar gostau gweithredu trefniadau ar wahân ar gyfer rhai pobl anabl yn unig. Rydym ni wedi gwneud yn siŵr yng Nghymru bod pob ceiniog o'r arian hwnnw wedi mynd i dderbynwyr. Ni fu hynny'n wir mewn mannau eraill yn y DU.
English: First Minister, I've been contacted by a number of constituents who are also concerned about the future working of the grant. My constituents are not concerned as to where this funding comes from, whether it's Welsh Government or local authorities. All that concerns them is that they will be given the same level of support. So, what can the Welsh Government do to monitor this new system to ensure that local authorities continue to provide that level of support?
Welsh: Prif Weinidog, mae nifer o etholwyr wedi cysylltu â mi sydd hefyd yn bryderus am y ffordd y bydd y grant yn gweithio yn y dyfodol. Nid yw fy etholwyr yn hidio ynghylch o ble daw'r cyllid hwn, pa un a yw hynny gan Lywodraeth Cymru neu awdurdodau lleol. Y cwbl sydd o bwys iddyn nhw yw eu bod yn cael yr un lefel o gymorth. Felly, beth all Llywodraeth Cymru ei wneud i fonitro'r system newydd hon i sicrhau bod awdurdodau lleol yn parhau i ddarparu'r lefel honno o gymorth?
English: Well, that monitoring is continuing. We know that local authorities had reviewed, or were in the process of reviewing, the future support needs of just over 350 of the former ILF recipients in Wales. Out of these, just over 30 had already agreed and were receiving their future support either direct from the authority or by receiving direct payments in order to obtain their support themselves. Now, there is a need, of course, to continue with the monitoring arrangements, as I mentioned earlier on. We want to monitor recipients' experience of the process, and that is what the Minister is considering at the moment in terms of how that might be taken forward.
Welsh: Wel, mae'r gwaith monitro hwnnw'n parhau. Rydym ni'n gwybod bod awdurdodau lleol wedi adolygu, neu wrthi'n adolygu anghenion cymorth ychydig dros 350 o gyn-dderbynwyr y gronfa byw'n annibynnol yng Nghymru yn y dyfodol. O'r rhain, roedd ychydig dros 30 eisoes wedi cytuno ac yn derbyn eu cymorth yn y dyfodol naill ai'n uniongyrchol gan yr awdurdod neu drwy dderbyn taliadau uniongyrchol er mwyn cael gafael ar eu cymorth eu hunain. Nawr, mae angen, wrth gwrs, parhau gyda'r trefniadau monitro, fel y soniais yn gynharach. Rydym ni eisiau monitro profiad derbynwyr o'r broses, a dyna'r hyn y mae'r Gweinidog yn ei ystyried ar hyn o bryd o ran sut y gellid bwrw ymlaen â hynny.
English: First Minister, many local authorities appear to be struggling to meet their obligations under the Social Services and Well-being Act (Wales) 2014. For example, many carers across the country have not received carer assessments. The end of the independent living grant places additional pressures on local authority social services. First Minister, can you guarantee that those in receipt of the independent living grant will receive support that is equal to or better than the support they currently receive once local authorities have to provide that support?
Welsh: Prif Weinidog, mae'n ymddangos bod llawer o awdurdodau lleol yn cael anhawster o ran bodloni eu rhwymedigaethau o dan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014. Er enghraifft, mae llawer o ofalwyr ledled y wlad nad ydyn nhw wedi cael asesiadau gofalwyr. Mae diwedd y grant byw'n annibynnol yn rhoi pwysau ychwanegol ar wasanaethau cymdeithasol awdurdodau lleol. Prif Weinidog, a allwch chi sicrhau y bydd y rheini sy'n cael y grant byw'n annibynnol yn derbyn cymorth sydd yr un fath neu'n well na'r cymorth y maen nhw'n ei gael ar hyn o bryd pan mai awdurdodau lleol fydd yn darparu'r cymorth hwnnw?
English: Well, the money has been transferred to local authorities. We want to make sure that the level of care remains at least as good as it has been in the past. And I remind the Member, of course, that the amount we spend on social services per head in Wales is significantly higher than in England.
Welsh: Wel, mae'r arian wedi ei drosglwyddo i awdurdodau lleol. Rydym ni eisiau gwneud yn siŵr bod lefel y gofal yn parhau i fod cystal ag y mae wedi bod yn y gorffennol o leiaf. Ac atgoffaf yr Aelod, wrth gwrs, fod y swm yr ydym ni'n ei wario ar wasanaethau cymdeithasol fesul pen yng Nghymru yn sylweddol uwch nag yn Lloegr.
English: Well, we consulted on lowering the voting age for local government elections recently. That change will be implemented for the next elections, given effect through the local government Bill in the autumn. And I know the Llywydd is consulting separately in respect of elections to the Assembly.
Welsh: Wel, cynhaliwyd ymgynghoriad gennym ar ostwng yr oedran pleidleisio mewn etholiadau llywodraeth leol yn ddiweddar. Bydd y newid hwnnw'n cael ei gyflwyno ar gyfer yr etholiadau nesaf, ac yn cael ei roi ar waith drwy'r Bil llywodraeth leol yn yr hydref. A gwn fod y Llywydd yn ymgynghori ar wahân o ran etholiadau'r Cynulliad.
English: I thank the First Minister for that reply. There are strong arguments for reducing the voting age to 16, but would the First Minister agree with me that consistency is also an important element in the law, and if somebody is adult enough to be able to participate in choosing the Government of the country at the age of 16, they should be able to drive a car lawfully, to decide for themselves whether to get their bodies tattooed or pierced, they should be able to buy alcohol lawfully, they shouldn't be subject to any rules on film censorship, and so on and so forth? If we are not to have any consistency across the whole range of the law, what possible justification could there be?
Welsh: Diolchaf i'r Prif Weinidog am yr ateb yna. Ceir dadleuon cryf dros ostwng yr oedran pleidleisio i 16, ond a fyddai'r Prif Weinidog yn cytuno â mi bod cysondeb yn elfen bwysig yn y gyfraith hefyd, ac os yw rhywun yn ddigon aeddfed i allu cymryd rhan mewn dewis Llywodraeth y wlad yn 16 oed, y dylai gael gyrru car yn gyfreithlon, penderfynu drosto ei hun a ddylai gael tatŵ neu dwll yn ei gorff, y dylai gael prynu alcohol yn gyfreithlon, ni ddylai fod yn ddarostyngedig i unrhyw reolau ar sensoriaeth ffilmiau, ac yn y blaen? Os nad ydym ni'n mynd i gael unrhyw gysondeb ar draws ystod gyfan y gyfraith, pa gyfiawnhad posibl a allai fod?
English: Well, there's no consistency in that case now. I believe that 16-year-olds are well able to vote. They're able, for example, to give their consent for medical procedures. Why then should they not be able to form their own minds, make up their own minds, in terms of who to vote for? They can't drive until they're 17, they can't consume alcohol until they're 18, they can't be a competent driver until they're 21, they can't ride any motorcycle of any engine size until they're 24. There are inconsistencies, of course, but, nevertheless, to my mind, 16 is an appropriate age, and the Scots showed this in their referendum, for young people to be able to vote at.
Welsh: Wel, nid oes unrhyw gysondeb yn hynny o beth nawr. Rwy'n credu bod y gallu gan bobl 16 oed i bleidleisio yn sicr. Maen nhw'n cael, er enghraifft, rhoi eu caniatâd ar gyfer triniaethau meddygol. Pam felly na ddylen nhw gael gwneud eu penderfyniadau eu hunain, ynghylch pwy i bleidleisio drosto? Ni chânt yrru tan eu bod yn 17 oed, ni chânt yfed alcohol tan eu bod yn 18 oed, ni chânt fod yn yrrwr cymwys tan eu bod yn 21 oed, ni chânt reidio unrhyw feic modur o unrhyw faint injan tan eu bod yn 24 oed. Ceir anghysondebau, wrth gwrs, ond, serch hynny, yn fy marn i, mae 16 yn oedran priodol, a dangosodd yr Albanwyr hyn yn eu refferendwm, pan gafodd pobl ifanc bleidleisio ynddo.