English: Well, just to say that I would encourage you to do that. There are a number of things that could be done. Before I respond to the specifics, I think many people across the world - one meets them in conferences and so on - see Wales as an exemplar. There are very many good things happening in Wales, so let's not become too negative because we are airing these issues today. We can be very proud of much of what is happening in Wales, but what we need to see is: how do we - ? In a position where the Welsh language is a minority language in any community, then how do you deal with that? If you look at French in Canada, the situation of French varies significantly because of the percentages speaking the language in any given area. The situation in Quebec is very different to New Brunswick, for example. Then the interventions required very often depend on that given situation, and something for you to think about, perhaps, in looking at international precedents is: since the Hughes-Parry report of 1965, we have emphasised the need for a national policy and national planning and a national approach, and perhaps we are now reaching a point where we have to look in more detail at situations in specific regions of Wales. The challenge in Carmarthen is not the same as the challenge in Swansea or the challenge in Bala, and we need a more localised approach. Perhaps this is one of the lessons to be learned. There is a risk that we focus too much on changing a commissioner for a commission that, in the eyes of those people at a local level, is very similar. It's just something that's happening in Cardiff. We need to empower these local organisations to have more of an influence and more control over that promotion and the local development, because it's they who know their areas. What will make a difference to the Welsh language in Pontyberem and Ammanford and these areas? These are the areas where the language is under siege, and it's perhaps a devolved approach to language planning that we need, and it's something that I would like to see being considered, and that there should be some research into that kind of approach. Now, you mentioned a lack of promotion at a local level - that standards or rights are created but that there hasn't been sufficient ownership of these at this crucial local level where there could be that language shift happening.
Welsh: Wel, dim ond i ddweud y byddwn i yn eich annog chi i wneud hynny. Mae yna nifer o bethau. Rydw i'n credu, cyn ateb yn benodol, mae llawer o bobl, wrth gwrs, ar hyd y byd - mae rhywun yn cyfarfod â nhw mewn cynadleddau a phethau fel hyn - yn gweld Cymru fel model ardderchog o arfer da, hefyd. Mae yna lawer iawn o bethau da iawn yn digwydd yma yng Nghymru. Felly, rhag inni fynd i ryw ffrwd negyddol, oherwydd ein bod ni'n gwyntyllu rhywbeth fel hyn, gallem ni fod yn falch iawn o lawer o bethau sydd yn digwydd yng Nghymru, a dweud y gwir. Ond beth sydd eisiau ei gweld ydy: sut mae dod i - ? Mewn sefyllfa lle mae'r Gymraeg yn iaith y lleiafrif mewn unrhyw gymdeithas neu gymuned, sut mae delio â hynny? Dyna sydd yn amlwg yma. Os edrychwch chi ar Ffrangeg yng Nghanada, mae sefyllfa Ffrangeg yn amrywio yn sylweddol oherwydd niferoedd a chanran y boblogaeth sydd yn siarad yr iaith mewn unrhyw fan arbennig, felly. Mae gwahaniaeth rhwng - . Mae'r sefyllfa yn Quebec yn dra gwahanol i Frunswick Newydd, er enghraifft, oherwydd hynny. Wedyn, mae'r ymyraethau sydd eu hangen yn aml iawn yn dibynnu ar y sefyllfa ar y pryd. Efallai rhywbeth ichi feddwl amdano wrth edrych ar gynseiliau rhyngwladol ydy: rydym ni, ers adroddiad Hughes-Parry 1965, wedi pwysleisio'r angen am bolisi cenedlaethol ac am gynllun cenedlaethol, ac am ymagwedd genedlaethol. Efallai ein bod ni'n dod i'r fan lle mae'n rhaid edrych yn fwy manwl ar y sefyllfaoedd mewn rhanbarthau penodol o Gymru. Nid ydy'r her yng Nghaerfyrddin yr un fath â'r her yn Abertawe neu'r her yn Y Bala, ac mae angen bod yna ymagwedd fwy lleol. Efallai mai dyma un o'r gwersi. Mae peryg ein bod ni'n canolbwyntio gormod ar gyfnewid comisiynydd am gomisiwn sydd, yn olwg y bobl yna yn lleol, yn rhywbeth digon tebyg, sef, rhywbeth sy'n digwydd yng Nghaerdydd, a bod angen grymuso'r cyrff lleol yma i gael mwy o ddylanwad a mwy o reolaeth dros yr hyrwyddo a datblygiadau lleol - nhw sydd nabod eu hardaloedd. Beth sy'n mynd i wneud gwahaniaeth i'r iaith Gymraeg ym Mhontyberem a Rhydaman a'r llefydd yma? Dyma'r llefydd lle mae'r iaith o dan warchae. Ymagwedd ddatganoledig, efallai, i gynllunio ieithyddol: mae hynny'n rhywbeth y hoffwn i'w weld yn cael ei ystyried, a bod ymchwil yn digwydd, wrth gwrs, mwy sylweddol i'r math yna o ffordd o fynd ati. Fe fuoch chi'n sôn am y diffyg hyrwyddo, efallai, ar lefel lleol - bod yna safonau neu hawliau yn cael eu creu, ond efallai nad oes yna ddigon o berchnogaeth o'r rhain yn digwydd ar y lefel yna, y lefel allweddol yna, lle mae newid yn y shifft ieithyddol yn digwydd.