English: Thank you, Deputy Presiding Officer. The explanatory memorandum of the Bill notes the rationale of the Assembly Commission in deliberately choosing not to include the enfranchisement of foreign nationals in the Bill on introduction. The Assembly Commission determined that there was no clear cross-party consensus on this issue due to the complexity of the arguments around it. In the absence of such consensus, the Commission wasn't of the view that it was appropriate to make changes to the law on the current franchise to include foreign nationals in this particular Bill. However, I do want to offer a few contextual comments for Members to consider before they vote this afternoon. First, it's important to remind ourselves of the report of the Constitutional and Legislative Affairs Committee, which noted in its Stage 1 report that extending voting rights to foreign nationals would represent a significant change to the electoral franchise. The committee believed that provisions of this nature should be included in a Bill on introduction, rather than amend the Senedd and elections Bill later in the legislative process. These points were at the heart of David Melding's comments. And as David Melding reminded me specifically, as the Llywydd in being the Member in charge of this Bill, a two-thirds majority of Members will be required for this Bill to pass at Stage 4. Therefore, maintaining cross-party consensus is important to the success of this legislation in its entirety, and it does concern me that one aspect could put at risk that majority necessary for Stage 4. On the other hand, it's also important, as the Counsel General stated, Members will recall that 66 per cent of respondents to the Assembly Commission's consultation did support the statement that all Welsh residents should be able to vote in Assembly elections irrespective of nationality. Of course, we are aware that that consultation also noted the administrative advantages of the Assembly franchise being joined up with the local government franchise. We are aware of the changes proposed by the Government in due course in that particular area. Amendments 61 to 63 in the name of David Melding would also disqualify qualifying foreign citizens from standing for election to the Assembly, removing provisions that were inserted into the Bill at Stage 2. Again, this is not an issue that the Assembly Commission has a position on. The Commission did not consult on this issue at all and, therefore, this was not in the original Bill. Having said that, some Members may believe that allowing qualifying foreign citizens to stand for election would be consistent with the policy proposals on disqualification that are included in the Bill, namely to allow as many people as possible to stand for election to the Assembly. It won't be me, as the Member in charge of the Bill, who takes ownership of this policy, neither, as Suzy Davies noted very clearly, is it the policy of the Assembly Commission. But it's the Assembly as a whole that will take ownership of this Bill at the end of voting today, and it's important that we bear that in mind as we move to Stage 4.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Mae memorandwm esboniadol y Bil yma yn nodi rhesymeg Comisiwn y Cynulliad wrth ddewis yn fwriadol i beidio â chynnwys etholfreinio gwladolion tramor yn y Bil wrth ei gyflwyno. Penderfynodd Comisiwn y Cynulliad nad oedd consensws gwleidyddol trawsbleidiol clir ar y mater yma oherwydd y dadleuon dyrys ar bob ochr yn ei gylch. Yn absenoldeb consensws o'r fath, nid oedd y Comisiwn o'r farn ei bod yn briodol i'r Comisiwn wneud newidiadau i'r gyfraith yn yr etholfraint bresennol i gynnwys gwladolion tramor yn y Mesur yma. Fodd bynnag, dwi eisiau cynnig ychydig o sylwadau ar gyd-destun y pwnc yma i Aelodau eu hystyried cyn pleidleisio'r prynhawn yma. Yn gyntaf, mae'n bwysig atgoffa'n hunain o adroddiad y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol, a wnaeth nodi yn ei adroddiad Cyfnod 1 y byddai ymestyn hawliau pleidleisio i wladolion tramor yn cynrychioli newid sylweddol i'r etholfraint etholiadol. Roedd y pwyllgor o'r farn y dylid cynnwys darpariaethau o'r natur hon mewn Bil wrth ei gyflwyno, yn hytrach na diwygio'r Bil Senedd ac etholiadau'n hwyrach yn y broses ddeddfu. Roedd y pwyntiau yma wrth wraidd yr hyn roedd David Melding yn ei gynnig fel sylwadau. Ac fel atgoffodd David Melding fi yn benodol, fel y Llywydd yn cyflwyno'r Mesur yma, bydd angen mwyafrif o ddwy ran o dair o'r Aelodau i bleidleisio o blaid y Bil yma yng Nghyfnod 4 er mwyn iddo gael ei basio. Felly, mae cynnal consensws trawsbleidiol yn bwysig i lwyddiant y ddeddfwriaeth yma yn ei chyfanrwydd, ac mae yn fy mhryderu i os bydd un agwedd yn unig yn peryglu y mwyafrif sydd yn angenrheidiol ar gyfer Cyfnod 4. Ar y llaw arall, mae'n bwysig hefyd, fel y gwnaeth y Cwnsler Cyffredinol ddweud a sôn, bydd Aelodau yn cofio bod 66 y cant o ymatebwyr i ymgynghoriad Comisiwn y Cynulliad wedi cefnogi datganiad y dylai holl drigolion Cymru fedru pleidleisio yn etholiadau'r Cynulliad, waeth beth yw eu cenedligrwydd nhw. Wrth gwrs, rydym ni'n ymwybodol bod yr ymgynghoriad hynny hefyd wedi nodi manteision gweinyddol drwy gysoni etholfraint y Cynulliad ac etholfraint llywodraeth leol. Rydym ni'n ymwybodol o'r newid sydd i'w gyflwyno gan y Llywodraeth maes o law yn y maes yna. Byddai gwelliannau 61 i 63 David Melding hefyd yn anghymwyso dinasyddion tramor cymwys rhag sefyll i'w hethol i'r Cynulliad, gan ddileu darpariaethau a fewnosodwyd yn y Bil yng Nghyfnod 2. Unwaith eto, nid yw hyn yn fater y mae gan Gomisiwn y Cynulliad safbwynt arno, ond nid ymgynghorodd y Comisiwn ar y mater yma o gwbl, felly ni chyflwynwyd hyn yn y Bil yn wreiddiol. Wedi dweud hynny, gall rhai Aelodau ystyried y byddai galluogi dinasyddion tramor cymwys i sefyll yn gyson â'r egwyddor sy'n sail i'r cynigion polisi ar anghymwyso sydd wedi eu cynnwys yn y Bil, sef caniatáu i gynifer â phosibl o bobl i sefyll i'w hethol i'r Cynulliad. Nid fi fel yr Aelod yn cyflwyno'r Mesur yma sydd biau'r polisi yma, nac ychwaith fel nododd Suzy Davies yn glir iawn, nid polisi Comisiwn y Cynulliad yw'r agwedd yma ar y Bil. Ond y Cynulliad cyfan fydd biau'r Bil yma ar ddiwedd y pleidleisio heddiw, ac mae'n bwysig i gadw hynny mewn cof wrth i ni symud at Gyfnod 4.