English: Unquote. At least this helpful intervention shows that the need to protect services at Withybush hospital is not a party political issue, and that, even in the Labour Party, there are some that understand and agree with the voice of local people. Despite this, the health board is determined to push ahead with plans that would directly put lives at risk by forcing people to travel further afield for emergency treatment. We in Pembrokeshire accept that we have to travel further afield for specialist treatment, but forcing us to travel further afield for lifesaving treatment and emergency services is totally unacceptable and dangerous. I use the word 'dangerous' because, from time to time, we see the A40 closed and getting further eastwards in an emergency situation when the road is closed is nigh on impossible. And what have the Welsh Government said on this issue? Very little, to be perfectly honest. The Minister has been right to point out that he may have to take a decision in the process and so has stepped back from giving a view on the proposals. But the First Minister was more than happy yesterday to give his view that no changes should take place to maternity services. Nevertheless, to refuse to confirm whether or not the money will be made available for the health board's plans to build a brand-new hospital somewhere between Narberth and St Clears is simply extraordinary. Either the money is there or it isn't, and let me remind Members that it would probably cost at least £500 million to build a brand-new, state-of-the-art hospital. Given that the health board is under targeted intervention status, the Welsh Government cannot simply wash its hands of it and remain silent on the affordability of its plans. In the meantime, the people of Pembrokeshire are completely in the dark about how services will be delivered in the future. Is it any wonder that communities in west Wales feel so let down and neglected by their local health board and the Welsh Government? Sadly, the local health board have a terrible track record when it comes to cutting services and leaving the public without new facilities. Even now, it has yet to give any concrete assurances over the future of some of Withybush's most essential services. Now, in August 2014, when the special care baby unit was closed, we were promised the delivery of a new, state-of-the-art facility at Glangwili hospital. Over four and a half years on, they still have not built this new facility. We are still waiting for these new services. So, where do we go from here? The health board and the Welsh Government are keen to point out the problems that Withybush hospital has had in recruiting staff, saying that reform must happen to confront these challenges. However, to my mind, the constant removal of key services from Withybush hospital in recent years, coupled with downgrading other services, has done nothing to attract junior doctors or other medical professionals to Pembrokeshire. Clinicians will feel disinclined to consider roles at a hospital that has been earmarked for downgrading, and this creates an even bigger wave of unsustainability over current services. We already know that the health board is struggling to fill posts in other areas, and I sincerely believe that the years of uncertainty and the erosion of services locally in Pembrokeshire has certainly not helped the situation. The health Minister himself has said that - and I quote: 'People have powerful emotional attachments to the venues in which healthcare is delivered, but it is about investing in communities, attracting doctors, nurses, therapists, scientists, by operating a modern healthcare system to make the best use of digital technology and to keep hospitals for those who really need it.' Unquote. And I completely agree. That's why further investment is not just needed in Pembrokeshire in relation to its primary and community-based services, but in its hospital services too. To allow any further reduction of services at the hospital and to support the removal of A&E services from Withybush hospital would simply work against that ambition. Indeed, any decisions that result in patients travelling further for treatment is a direct contradiction to the Minister's previous remarks that we want people to receive as much care as possible as locally as possible. Therefore, in responding to this debate, at the very least can the Minister confirm that, to meet the Government's intention to deliver services locally, it will ensure that A&E services will not be removed from Withybush hospital? Dirprwy Lywydd, in recent years all but one thing has remained, and that's the local health board's inability to listen to the people of Pembrokeshire and meaningfully engage with them on the future of services at their local hospital. Members may point to the consultation on the transforming clinical services programme, but each one of the options offered to patients in Pembrokeshire resulted in services being downgraded at Withybush hospital. There was no option that would transform services for the better at Withybush hospital; in fact, it just demonstrated the health board's ongoing efforts to centralise services further away from communities in Pembrokeshire. As a result, the views of the people of Pembrokeshire were, once again, thrown to one side and ignored. At the crux of this issue is a health board that refuses to take on board local people's views and, as such, the patient's voice has been lost. That's why it's more important than ever that politicians of all colours and at all tiers of Government do all that they can to ensure the views of people are heard loud and clear. Therefore, in closing, Deputy Presiding Officer, I reiterate the title of today's debate: 'Fighting for Future Services'. We are fighting to protect vital services at Withybush hospital, fighting to ensure Pembrokeshire has a health service fit for the twenty-first century, and fighting to protect the patient's voice. Hywel Dda University Health Board has proven yet again that it is incapable of working with the people it serves. Therefore, it is time for the Welsh Government to intervene and to take control. Leadership is now needed, and I once again appeal to the Minister to step in and save those vital services at Withybush before it's too late. It seems that the First Minister can step in and make it clear that there will be no changes to current maternity services, so it goes without saying that the Welsh Government can now step in and save these other vital services, including A&E as well. Pembrokeshire needs and deserves a first-class health service fit for the future, and only by working with local communities, not against them, will that service be delivered.
Welsh: Cau'r dyfyniad. O leiaf mae'r ymyriad buddiol hwn yn dangos nad yw'r angen i amddiffyn gwasanaethau yn ysbyty Llwynhelyg yn fater sy'n ymwneud â gwleidyddiaeth plaid, a hyd yn oed yn y Blaid Lafur, ceir rhai sy'n deall ac yn cytuno gyda llais y bobl leol. Er hynny, mae'r bwrdd iechyd yn benderfynol o symud ymlaen gyda chynlluniau a fyddai'n rhoi bywydau mewn perygl yn uniongyrchol drwy orfodi pobl i deithio ymhellach i gael triniaeth frys. Rydym ni yn Sir Benfro yn derbyn bod yn rhaid inni deithio ymhellach i gael triniaeth arbenigol, ond mae ein gorfodi i deithio ymhellach i gael driniaeth sy'n achub bywyd a gwasanaethau brys yn gwbl annerbyniol ac yn beryglus. Rwy'n defnyddio'r gair 'peryglus' oherwydd, o bryd i'w gilydd, gwelwn yr A40 ar gau ac mae mynd ymhellach tua'r dwyrain mewn sefyllfa o argyfwng pan fydd y ffordd ar gau bron yn amhosibl. A beth y mae Llywodraeth Cymru wedi dweud ar y mater hwn? Ychydig iawn, a bod yn berffaith onest. Mae'r Gweinidog wedi bod yn iawn i nodi y gallai fod yn rhaid iddo wneud penderfyniad yn y broses ac felly ei fod wedi camu'n ôl rhag rhoi barn ar y cynigion. Ond roedd y Prif Weinidog yn fwy na bodlon ddoe i roi ei farn na ddylid newid gwasanaethau mamolaeth. Serch hynny, mae gwrthod cadarnhau a fydd arian ar gael ai peidio ar gyfer cynlluniau'r bwrdd iechyd i adeiladu ysbyty newydd sbon rywle rhwng Arberth a Sanclêr yn anhygoel. Naill ai mae arian ar gael neu nid yw ar gael, a gadewch imi atgoffa'r Aelodau y byddai'n costio o leiaf £500 miliwn i adeiladu ysbyty modern newydd sbon yn ôl pob tebyg. Gan fod y bwrdd iechyd yn destun statws ymyrraeth wedi'i thargedu, ni all Llywodraeth Cymru olchi ei dwylo ohono ac aros yn dawel ynghylch fforddiadwyedd ei gynlluniau. Yn y cyfamser, mae pobl Sir Benfro yn y tywyllwch yn llwyr o ran sut y caiff gwasanaethau eu darparu yn y dyfodol. A oes unrhyw syndod fod cymunedau yng ngorllewin Cymru yn teimlo eu bod wedi cael cam ac wedi'u hesgeuluso gan eu bwrdd iechyd lleol a Llywodraeth Cymru? Yn anffodus, mae gan y bwrdd iechyd lleol record ofnadwy am dorri gwasanaethau a gadael y cyhoedd heb gyfleusterau newydd. Hyd yn oed yn awr, mae eto i roi unrhyw sicrwydd pendant ynglŷn â dyfodol rhai o wasanaethau mwyaf hanfodol Llwynhelyg. Nawr, ym mis Awst 2014, pan gaewyd yr uned gofal arbennig i fabanod, addawyd y byddai cyfleuster newydd modern yn cael ei ddarparu yn ysbyty Glangwili. Dros bedair blynedd a hanner yn ddiweddarach, mae'r cyfleuster newydd yn dal i fod heb ei adeiladu. Rydym yn dal i aros am y gwasanaethau newydd hyn. Felly, i ble yr awn oddi yma? Mae'r bwrdd iechyd a Llywodraeth Cymru yn awyddus i nodi'r problemau y mae ysbyty Llwynhelyg wedi'u cael wrth recriwtio staff, gan ddweud bod yn rhaid i ddiwygio ddigwydd er mwyn mynd i'r afael â'r heriau hyn. Fodd bynnag, yn fy marn i, nid yw symud gwasanaethau allweddol yn gyson o ysbyty Llwynhelyg yn y blynyddoedd diwethaf, ynghyd ag israddio gwasanaethau eraill, wedi gwneud dim i ddenu meddygon iau neu weithwyr proffesiynol meddygol eraill i Sir Benfro. Bydd clinigwyr yn teimlo'n amharod i ystyried swyddi mewn ysbyty a glustnodwyd ar gyfer israddio, ac mae hyn yn creu ton hyd yn oed yn fwy o anghynaliadwyedd dros y gwasanaethau presennol. Rydym eisoes yn gwybod bod y bwrdd iechyd yn ei chael hi'n anodd llenwi swyddi mewn ardaloedd eraill, a chredaf yn ddiffuant nad yw'r blynyddoedd o ansicrwydd ac erydu gwasanaethau lleol yn Sir Benfro wedi helpu'r sefyllfa o gwbl. Mae'r Gweinidog ei hun wedi dweud - ac rwy'n dyfynnu: 'Mae gan bobl ymlyniad emosiynol grymus i'r lleoliadau lle y darperir gofal iechyd, ond mae'n ymwneud â buddsoddi mewn cymunedau, denu meddygon, nyrsys, therapyddion, gwyddonwyr, drwy weithredu system gofal iechyd fodern i wneud y defnydd gorau o dechnoleg ddigidol ac i gadw ysbytai ar gyfer y rhai sydd eu gwir angen.' Cau'r dyfyniad. Ac rwy'n cytuno'n llwyr. Dyna pam y mae angen buddsoddiad pellach nid yn unig yn Sir Benfro mewn perthynas â'i gwasanaethau sylfaenol a chymunedol, ond yn ei gwasanaethau ysbyty hefyd. Byddai caniatáu unrhyw ostyngiad pellach yng ngwasanaethau'r ysbyty a chefnogi cael gwared ar wasanaethau damweiniau ac achosion brys o ysbyty Llwynhelyg yn gweithio yn erbyn yr uchelgais hwnnw. Yn wir, byddai unrhyw benderfyniadau sy'n arwain at gleifion yn teithio ymhellach am driniaeth yn gwbl groes i sylwadau blaenorol y Gweinidog ein bod am i bobl dderbyn cymaint o ofal â phosibl mor lleol â phosibl. Felly, wrth ymateb i'r ddadl hon, a all y Gweinidog gadarnhau, er mwyn cyflawni bwriad y Llywodraeth i ddarparu gwasanaethau'n lleol, y bydd, fan lleiaf, yn sicrhau na chaiff gwasanaethau damweiniau ac achosion brys eu colli o ysbyty Llwynhelyg? Ddirprwy Lywydd, yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae un peth wedi aros, sef anallu'r bwrdd iechyd lleol i wrando ar bobl Sir Benfro ac ymgysylltu â hwy mewn ffordd ystyrlon ar ddyfodol gwasanaethau yn eu hysbyty lleol. Efallai y bydd yr Aelodau'n cyfeirio at yr ymgynghoriad ar y rhaglen trawsnewid gwasanaethau clinigol, ond arweiniai pob un o'r opsiynau a gynigiwyd i gleifion yn Sir Benfro at israddio gwasanaethau yn ysbyty Llwynhelyg. Ni chafwyd unrhyw opsiwn a fyddai'n trawsnewid gwasanaethau er gwell yn ysbyty Llwynhelyg; yn wir, dangosai'n unig ymdrechion parhaus y bwrdd iechyd i ganoli gwasanaethau ymhellach oddi wrth gymunedau yn Sir Benfro. O ganlyniad, cafodd safbwyntiau pobl Sir Benfro eu gwthio o'r neilltu unwaith eto a'u hanwybyddu. Yn ganolog i'r mater hwn ceir bwrdd iechyd sy'n gwrthod ystyried barn pobl leol, ac fel y cyfryw, mae llais y claf wedi'i golli. Dyna pam y mae'n bwysicach nag erioed fod gwleidyddion o bob lliw ac ar bob lefel o Lywodraeth yn gwneud popeth a allant i sicrhau bod safbwyntiau pobl yn cael eu clywed yn glir. Felly, i gloi, Ddirprwy Lywydd, rwy'n ailadrodd teitl y ddadl heddiw: 'Brwydro dros Wasanaethau'r Dyfodol.' Rydym yn brwydro i amddiffyn gwasanaethau hanfodol yn ysbyty Llwynhelyg, yn brwydro i sicrhau bod gan Sir Benfro wasanaeth iechyd sy'n addas ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain, ac yn brwydro i amddiffyn llais y claf. Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda wedi profi unwaith eto ei fod yn analluog i weithio gyda'r bobl y mae'n eu gwasanaethu. Felly, mae'n bryd i Lywodraeth Cymru ymyrryd a chymryd rheolaeth. Mae angen arweinyddiaeth yn awr, ac apeliaf unwaith eto ar y Gweinidog i gamu i mewn ac achub y gwasanaethau hanfodol hynny yn ysbyty Llwynhelyg cyn iddi fynd yn rhy hwyr. Mae'n ymddangos y gall y Prif Weinidog gamu i mewn a'i gwneud yn glir na fydd unrhyw newidiadau i wasanaethau mamolaeth cyfredol, felly nid oes angen dweud y gall Llywodraeth Cymru gamu i mewn yn awr ac achub y gwasanaethau hanfodol eraill hyn, gan gynnwys gwasanaethau damweiniau ac achosion brys yn ogystal. Mae Sir Benfro angen ac yn haeddu gwasanaeth iechyd o'r radd flaenaf sy'n addas ar gyfer y dyfodol, ac ni ellir darparu'r gwasanaeth hwnnw heb weithio gyda chymunedau lleol, yn hytrach nag yn eu herbyn.