English: I'd like to thank the Cabinet Secretary for his statement this afternoon. I should also say that I've had a lot of positive feedback about the bus summit as well, which was held last month. I am grateful as well that the Cabinet Secretary extended the invitation to Assembly Members to also attend that event. I'm sure you'll agree with me, Cabinet Secretary, that the long-term stability and continuity of funding support from the Welsh Government is absolutely crucial to help the industry to plan ahead in providing services and ensure continued investment. You referred to the need to develop funding solutions that offer greater stability to the bus industry. Therefore, I would be grateful if you could outline whether the merits of introducing a multi-year funding agreement will be considered to provide, of course, the certainty for operators to plan and invest in their services, rather than funding on a year-by-year basis. You also mentioned in your statement, just for clarity, that public sector investment in our public transport network is in the region of £0.5 billion annually. Can I just check, because this is a statement on buses: is that all for buses? Can I just check that as well? Also, could I ask: how are you looking to tackle the ongoing issue of late payments from the Welsh Government to bus operators, which causes problems specifically for smaller and independent operators? I hope you would agree that this isn't acceptable and must be addressed. In your statement, you also recognise that there has been, historically, a lack of integration between bus services and other local public services. I'm pleased you've mentioned that. I've had quite a bit of casework on that very issue in regard to the lack of integration between bus and train timetables, which has been an issue, I think, that does require some improvement. So, I would be grateful for any more information on what the Welsh Government is doing to deliver a more integrated transport system in that regard. It's previously been proposed that franchising could be introduced. Now, this suggestion isn't in your statement, so can you confirm whether this is a consideration as part of the consultation, and will you outline what representations you have received so far from the industry in response to this suggestion? With regard to improving passenger experience, it is clear that the availability and frequency of regular bus services is a major issue within many areas of Wales. Having irregular bus services in operation clearly discourages local residents from using bus services on a regular basis. So, can I ask what steps you will be taking to provide a more frequent and reliable bus service that residents can trust? You also said in your statement that you have an aim to increase the number of people using buses for their daily transport needs, but there is still a cultural perception that buses are not a viable mode of transport for all. I'm not sure if you agree with that or not, but that's my perspective. And this is demonstrated by the fact that you only managed to attract just 10 per cent of eligible young people to apply for the Welsh Government's mytravelpass scheme. So, I'll ask what specific measures you will take to incentivise more people to make the change from other forms of transport to buses through measures such as smart ticketing. Can I also ask you to commit to properly advertising the mytravelpass scheme to young people in Wales? You refer to the role of the bus operators in south-east Wales and north-east Wales metro transport systems; will the metro projects aim to incorporate or replace the small coach businesses currently in operation when they are implemented? Finally, I would be grateful if you could provide an assurance today that the formation of any future Welsh Government plans will be as a result of constructive and positive dialogue with representatives of the industry, operators and with local authorities?
Welsh: Hoffwn ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei ddatganiad y prynhawn yma. Dylwn hefyd ddweud fy mod wedi cael llawer o adborth cadarnhaol am yr uwchgynhadledd bysiau hefyd, a gynhaliwyd fis diwethaf. Rwy'n ddiolchgar hefyd bod Ysgrifennydd y Cabinet wedi estyn y gwahoddiad i Aelodau'r Cynulliad i fod yn bresennol yn y digwyddiad hwnnw hefyd. Rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno â mi, Ysgrifennydd y Cabinet, bod sefydlogrwydd hirdymor a pharhad y cymorth ariannol gan Lywodraeth Cymru yn gwbl hanfodol i helpu'r diwydiant i gynllunio ymlaen llaw o ran darparu gwasanaethau a sicrhau buddsoddiad parhaus. Cyfeiriasoch at yr angen i ddatblygu atebion ariannu sy'n cynnig mwy o sefydlogrwydd i'r diwydiant bysiau. Felly, byddwn yn ddiolchgar pe gallech amlinellu pa un a fydd rhinweddau cyflwyno cytundeb ariannu aml-flwyddyn yn cael eu hystyried i ddarparu, wrth gwrs, y sicrwydd i weithredwyr i gynllunio a buddsoddi yn eu gwasanaethau, yn hytrach nag ariannu ar sail blwyddyn i flwyddyn. Gwnaethoch sôn hefyd yn eich datganiad, dim ond er eglurder, bod buddsoddiad y sector cyhoeddus yn ein rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus yn oddeutu £0.5 biliwn y flwyddyn. A gaf i ofyn, am mai datganiad ar fysiau yw hwn: a yw hynny i gyd ar gyfer bysiau? A gaf i wirio hynny hefyd? Hefyd, a gaf i ofyn: sut ydych chi'n bwriadu mynd i'r afael â'r mater parhaus o daliadau hwyr gan Lywodraeth Cymru i weithredwyr bysiau, sy'n achosi problemau yn benodol i weithredwyr llai ac annibynnol? Rwy'n gobeithio eich bod yn cytuno nad yw hyn yn dderbyniol a bod yn rhaid rhoi sylw iddo. Yn eich datganiad, rydych hefyd yn cydnabod y bu, yn hanesyddol, diffyg integreiddio rhwng gwasanaethau bysiau a gwasanaethau cyhoeddus lleol eraill. Rwy'n falch eich bod wedi sôn am hynny. Rwyf wedi cael cryn dipyn o waith achos ar yr union fater hwnnw o ran y diffyg integreiddio rhwng amserlenni bysiau a threnau, sydd wedi bod yn broblem, rwy'n meddwl, sydd angen gwella rhywfaint arni. Felly, byddwn yn ddiolchgar am unrhyw wybodaeth bellach am yr hyn y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i ddarparu system drafnidiaeth fwy integredig yn hynny o beth. Cynigiwyd yn flaenorol y gellid cyflwyno rhyddfreinio. Nawr, nid yw'r awgrym hwn yn eich datganiad, felly a allwch chi gadarnhau a yw hyn yn cael ei ystyried yn rhan o'r ymgynghoriad, ac a wnewch chi amlinellu pa sylwadau yr ydych chi wedi'u cael hyd yma gan y diwydiant mewn ymateb i'r awgrym hwn? O ran gwella profiad teithwyr, mae'n amlwg bod y gwasanaethau bws rheolaidd sydd ar gael a pha mor aml y maen nhw'n rhedeg yn fater pwysig mewn llawer o ardaloedd yng Nghymru. Mae bod â gwasanaethau bws afreolaidd yn gweithredu yn amlwg yn annog trigolion lleol i beidio â defnyddio gwasanaethau bws yn rheolaidd. Felly, a gaf i ofyn pa gamau y byddwch chi'n eu cymryd i ddarparu gwasanaeth bws amlach a mwy dibynadwy y gall trigolion ymddiried ynddo? Gwnaethoch hefyd ddweud yn eich datganiad mai eich nod yw cynyddu nifer y bobl sy'n defnyddio bysiau ar gyfer eu hanghenion cludiant bob dydd, ond mae canfyddiad diwylliannol o hyd nad yw bysiau yn fath o gludiant sy'n ymarferol i bawb. Nid wyf yn siŵr a ydych chi'n cytuno â hynny ai peidio, ond dyna fy safbwynt i. Ac mae hyn yn cael ei ddangos gan y ffaith nad ydych ond wedi llwyddo i ddenu 10 y cant o bobl ifanc sy'n gymwys i wneud cais am gynllun 'fyngherdynteithio' Llywodraeth Cymru. Felly, gofynnaf pa fesurau penodol y byddwch chi'n eu cymryd i annog mwy o bobl i newid o fathau eraill o gludiant i fysiau drwy fesurau megis tocynnau craff. A gaf i hefyd ofyn i chi ymrwymo i hysbysebu cynllun 'fyngherdynteithio' yn briodol i bobl ifanc yng Nghymru? Rydych chi'n cyfeirio at swyddogaeth y gweithredwyr bysiau yn y de-ddwyrain a systemau trafnidiaeth metro'r gogledd-ddwyrain; a fydd y prosiectau metro yn ceisio ymgorffori neu ddisodli'r busnesau bysiau bach sy'n weithredol ar hyn o bryd pan gânt eu rhoi ar waith? Yn olaf, byddwn yn ddiolchgar pe gallech roi sicrwydd heddiw y bydd ffurfio unrhyw gynlluniau Llywodraeth Cymru yn y dyfodol yn digwydd o ganlyniad i ddeialog adeiladol a chadarnhaol gyda chynrychiolwyr o'r diwydiant, gweithredwyr ac awdurdodau lleol?