techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Two opinion polls in the last three days have placed your party in third place for the European elections. One has placed you third for elections to this Senedd on the regional list. If you do come third on Thursday, this will be the first time this has happened to the Labour Party in an all-Wales election since the year of the Labour Party's formation in 1900, when Keir Hardie was elected as the MP for Merthyr Tydfil. Do you feel some sense of personal responsibility for the depths to which your party has plunged? Some will no doubt view your personal loyalty to Jeremy Corbyn as an admirable quality, but many more will judge it to be at the expense of a greater loyalty, which is to the people of Wales. So, to quote another phrase that you should be familiar with, because you penned it, was this perhaps not a time for a drop or two of clear red water?
Welsh: Mae dau arolwg barn yn y tri diwrnod diwethaf wedi rhoi eich plaid chi yn y trydydd safle yn yr etholiadau Ewropeaidd. Mae un wedi eich rhoi chi'n drydydd mewn etholiadau i'r Senedd hon ar y rhestr ranbarthol. Os byddwch chi'n dod yn drydydd ddydd Iau, dyma fydd y tro cyntaf i hyn ddigwydd i'r Blaid Lafur mewn etholiad Cymru gyfan ers blwyddyn sefydlu'r Blaid Lafur yn 1900, pan etholwyd Keir Hardie yn AS dros Ferthyr Tudful. A ydych chi'n teimlo rhyw synnwyr o gyfrifoldeb personol am y dyfnderoedd y mae eich plaid wedi plymio iddynt? Mae'n siŵr y bydd rhai yn gweld eich teyrngarwch personol i Jeremy Corbyn fel priodwedd clodwiw, ond bydd llawer mwy o'r farn ei fod ar draul teyrngarwch mwy, sef i bobl Cymru. Felly, i ddyfynnu ymadrodd arall y dylech chi fod yn gyfarwydd ag ef, gan mai chi wnaeth ei lunio, onid oedd hon efallai'n adeg am ddiferyn neu ddau o ddŵr coch clir?
English: Llywydd, my interests are always on what matters to people in Wales. I spend every day that I have that opportunity trying to do everything I can to make sure that the future of people in Wales is safeguarded, and that the best prospects are available to them. I do that, I'll continue to do that, and when the time comes, I'll be judged like anybody else in this Chamber will be, against the efforts and the success of those efforts, when people come to make the choice that they will make about who is to be in charge in this Chamber.
Welsh: Llywydd, mae fy niddordebau i bob amser yn ymwneud â'r hyn sy'n bwysig i bobl yng Nghymru. Rwy'n treulio pob dydd sydd gennyf i geisio gwneud popeth y gallaf i sicrhau bod dyfodol pobl yng Nghymru yn cael ei ddiogelu, a bod y rhagolygon gorau ar gael iddyn nhw. Rwy'n gwneud hynny, byddaf yn parhau i wneud hynny, a phan ddaw'r amser, byddaf yn cael fy meirniadu fel unrhyw un arall yn y Siambr hon, yn erbyn yr ymdrechion a llwyddiant yr ymdrechion hynny, pan ddaw pobl i wneud y dewis y byddan nhw'n ei wneud ynghylch pwy ddylai fod wrth y llyw yn y Siambr hon.
English: The First Minister can't hear the question being asked. Can we have some quiet to hear the question, please?
Welsh: Ni all y Prif Weinidog glywed y cwestiwn sy'n cael ei ofyn. A allwn ni gael ychydig o dawelwch i glywed y cwestiwn, os gwelwch yn dda?
English: First Minister, do you respect the result of the referendum? You promised that you would, but it's not clear that you do. Will your party let us leave, or do you want to make us remain? Do you agree with your Brexit Minister when he said that your Government had to balance the decision the people of Wales made in the referendum with his superior understanding of what he says is in their interests? First Minister, you face your first electoral test on Thursday, but no-one knows where you stand on Brexit or whether people should be made to vote again. Who do you expect to receive a mandate from the people of Wales?
Welsh: Prif Weinidog, a ydych chi'n parchu canlyniad y refferendwm? Addawsoch y byddech chi'n gwneud hynny, ond nid yw'n eglur eich bod chi. A wnaiff eich plaid ganiatáu i ni adael, neu a ydych chi eisiau ein gwneud ni aros? A ydych chi'n cytuno â'ch Gweinidog Brexit pan ddywedodd fod yn rhaid i'ch Llywodraeth gydbwyso'r penderfyniad a wnaeth pobl Cymru yn y refferendwm gyda'i ddealltwriaeth well ef o'r hyn y mae'n ei ddweud sydd er eu lles? Prif Weinidog, rydych chi'n wynebu eich prawf etholiadol cyntaf ddydd Iau, ond nid oes neb yn gwybod lle'r ydych chi'n sefyll ar Brexit neu pa un a ddylid gwneud i bobl bleidleisio eto. Pwy ydych chi'n disgwyl y bydd yn cael mandad gan bobl Cymru?
English: Llywydd, it's an afternoon for irony on the floor of the National Assembly, clearly. The Member asks me about respect and mandate. Here is somebody who I shared a platform with during the run-up to the last Assembly election when he urged the audience in front of us to support the United Kingdom Independence Party. No sooner had he arrived here under that ticket than he flew across to the other side of the Chamber to be a cuckoo in the nest of the Conservative Party. Now the bird has flown again. This sort of peripatetic approach to politics is not one that I think leaves him in any position to ask others in this Chamber questions about respecting democratic mandates. The Welsh Government has always respected the result of the referendum. We have always recognised the way in which people in Wales have voted, and we've been focused, as we've said so many times, on the form rather than the fact of Brexit. Of course the Brexit Minister was right to say we have to balance what people said in that referendum against the harm we know would come to Wales from the sort of Brexit that he and his party now advocate.
Welsh: Llywydd, mae'n amlwg ei bod hi'n brynhawn am eironi ar lawr y Cynulliad Cenedlaethol. Mae'r Aelod yn gofyn i mi am barch a mandad. Dyma rywun y rhannais lwyfan ag ef yn ystod y cyfnod cyn etholiad diwethaf y Cynulliad pan anogodd y gynulleidfa o'n blaenau i gefnogi Plaid Annibyniaeth y Deyrnas Unedig. Cyn gynted ag iddo gyrraedd yma ar sail y tocyn hwnnw, fe hedfanodd ar draws i ochr arall y Siambr i fod yn gyw cog yn nyth y Blaid Geidwadol. Nawr mae'r aderyn wedi hedfan eto. Nid yw'r math hwn o ymagwedd beripatetig at wleidyddiaeth yn un sy'n golygu, yn fy marn i, ei fod mewn unrhyw sefyllfa i ofyn cwestiynau i bobl eraill yn y Siambr hon am barchu mandadau democrataidd. Mae Llywodraeth Cymru wedi parchu canlyniad y refferendwm erioed. Rydym ni wedi cydnabod o'r cychwyn y ffordd y mae pobl yng Nghymru wedi pleidleisio, ac rydym ni wedi canolbwyntio, fel yr ydym ni wedi ei ddweud gynifer o weithiau, ar ffurf yn hytrach na ffaith Brexit. Wrth gwrs roedd y Gweinidog Brexit yn iawn i ddweud bod yn rhaid i ni gydbwyso'r hyn a ddywedodd pobl yn y refferendwm hwnnw yn erbyn y niwed yr ydym ni'n gwybod fyddai'n dod i Gymru o'r math o Brexit y mae ef a'i blaid yn ei hyrwyddo erbyn hyn.
English: The First Minister thinks that he knows better than the people of Wales. First Minister, I have consistently backed Brexit. Unfortunately, every party said that they were going to respect the result of the referendum. Unfortunately, you are doing anything but. You claim that you have always respected the result, but you haven't. You came out with a White Paper that you agreed with Plaid Cymru - who have an awful lot to say about who'll come third on Thursday, but very little to say about who might come first - and what they said with you was a Brexit in name only, but you still said you wanted to respect the result and deliver that Brexit, despite it being in name only. Since then, as soon as you thought you could get away with it, you started shifting your policy to say that the people of Wales should be forced to vote again, because they got it wrong. Now, you may not have said that quite as clearly as Adam Price has, or quite as clearly as Kirsty Williams has, and it may be that many of the Labour voters who voted remain may vote Liberal Democrat or Plaid Cymru on Thursday in consequence, but the people I speak to hear that you are saying, 'They got it wrong - they need to vote again', because you know best. You promised to implement the result, your promised to respect it. You are doing anything but. Do you understand why it is now time to change politics for good?
Welsh: Mae'r Prif Weinidog yn credu ei fod yn gwybod yn well na phobl Cymru. Prif Weinidog, rwyf i wedi cefnogi Brexit yn gyson. Yn anffodus, dywedodd pob plaid eu bod yn mynd i barchu canlyniad y refferendwm. Yn anffodus, rydych chi'n gwneud popeth ond hynny. Rydych chi'n honni eich bod chi wedi parchu'r canlyniad o'r cychwyn, ond nid yw hynny'n wir. Cyhoeddwyd Papur Gwyn gennych yr oeddech wedi ei gytuno gyda Phlaid Cymru - sydd â llawer iawn i'w ddweud am bwy fydd yn dod yn drydydd ddydd Iau, ond ychydig iawn i'w ddweud am bwy allai ddod yn gyntaf - ac roedd yr hyn a ddywedasant gyda chi yn Brexit mewn enw yn unig, ond roeddech chi'n dal i ddweud eich bod chi eisiau parchu'r canlyniad a sicrhau'r Brexit hwnnw, er ei fod mewn enw yn unig. Ers hynny, cyn gynted ag yr oeddech chi'n meddwl y gallech chi wneud hynny, dechreuasoch symud eich polisi i ddweud y dylid gorfodi pobl Cymru i bleidleisio eto, gan eu bod wedi gwneud camgymeriad. Nawr, efallai na ddywedasoch chi hynny mor eglur ag y gwnaeth Adam Price, neu mor eglur ag y gwnaeth Kirsty Williams, ac mae'n bosibl y gallai llawer o'r pleidleiswyr Llafur a bleidleisiodd i aros bleidleisio dros y Democratiaid Rhyddfrydol neu Blaid Cymru ddydd Iau o ganlyniad, ond mae'r bobl yr wyf i'n siarad â nhw yn clywed eich bod chi'n dweud, 'Roedden nhw'n anghywir - mae angen iddyn nhw bleidleisio eto', gan mai chi sy'n gwybod orau. Addawsoch weithredu'r canlyniad, addawsoch ei barchu. Rydych chi'n gwneud popeth ond hynny. A ydych chi'n deall pam mae hi'n amser bellach i newid gwleidyddiaeth am byth?
English: I think I heard the Member use the word 'consistency' in the first part of his question. It's a pantomime turn that we're offered, but the trouble is, Llywydd, the Member is a lot more than a pantomime villain, and the prospectus that he offers people in Wales would, without a shadow of a doubt, lead people in Wales to be worse off in future. Their security would be undermined, their influence in the world would be diminished. I'm proud of the White Paper that we published with Plaid Cymru because it has stood the test of time. And unlike the meanderings of the Member around this Chamber, the things that we said then about membership of a customs union, full and unfettered participation in a single market, a sensible approach to migration that doesn't damage Welsh businesses and public services - those are the things that have stood the test of time. Those are the things that have been consistent throughout this debate. And it may be more complex than the Member would like to admit, but those are things that we will go on contributing to this debate. That's our consistency, and I think it's a consistency that people in Wales will come to recognise.
Welsh: Rwy'n credu fy mod i wedi clywed yr Aelod yn defnyddio'r gair 'cysondeb' yn rhan gyntaf ei gwestiwn. Perfformiad pantomeim sy'n cael ei gynnig i ni, ond y broblem, Llywydd, yw bod yr Aelod yn llawer mwy na dihiryn pantomeim, a byddai'r prosbectws y mae'n ei gynnig i bobl yng Nghymru, heb os nac oni bai, yn peri i bobl Cymru fod yn waeth eu byd yn y dyfodol. Byddai eu diogelwch yn cael ei danseilio, byddai eu dylanwad yn y byd yn lleihau. Rwy'n falch o'r Papur Gwyn a gyhoeddwyd gennym ni gyda Phlaid Cymru gan ei fod wedi sefyll prawf amser. Ac yn wahanol i grwydradau'r aelod o amgylch y Siambr hon, mae'r pethau a ddywedasom bryd hynny am aelodaeth o undeb tollau, cyfranogiad llawn a dilyffethair mewn marchnad sengl, ymagwedd synhwyrol at fudo nad yw'n niweidio busnesau Cymru a gwasanaethau cyhoeddus - dyna'r pethau sydd wedi sefyll prawf amser. Dyna'r pethau sydd wedi bod yn gyson drwy gydol y ddadl hon. Ac efallai ei fod yn fwy cymhleth nag yr hoffai'r aelod ei gyfaddef, ond dyna'r pethau y byddwn ni'n parhau i'w cyfrannu at y ddadl hon. Dyna ein cysondeb, ac rwy'n credu ei fod yn gysondeb y bydd pobl yng Nghymru yn dod i'w gydnabod.
English: I want to thank the Member for that question. On International Women's Day, Jane Hutt set out our ambition for gender equality in Wales, focused on equality of outcome for all. The statement was developed as part of a gender equality review, of course, initiated by Carwyn Jones in March 2018.
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r Aelod am y cwestiwn yna. Ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Menywod, cyflwynodd Jane Hutt ein huchelgais ar gyfer cydraddoldeb rhywiol yng Nghymru, gan ganolbwyntio ar gydraddoldeb canlyniadau i bawb. Datblygwyd y datganiad yn rhan o adolygiad cydraddoldeb rhywiol, wrth gwrs, a sefydlwyd gan Carwyn Jones ym mis Mawrth 2018.
English: I welcome that gentleman's initiative. Thank you for that, First Minister. Could I ask you to outline what further changes you think will be needed in the future to realise our shared ambition of true equality in Wales?
Welsh: Croesawaf fenter y gŵr bonheddig hwnnw. Diolch am hynna, Prif Weinidog. A gaf i ofyn i chi amlinellu pa newidiadau eraill ydych chi'n ei gredu fydd eu hangen yn y dyfodol i wireddu ein huchelgais ar y cyd o gydraddoldeb gwirioneddol yng Nghymru?
English: I thank Carwyn for that supplementary. He's absolutely right; it is the core ambition of this Government to create a more equal Wales. Llywydd, I'll mention just three brief ways in which those future changes will be shaped. First of all, I know that the Member will have seen the report of the fair work commission - another initiative that was set in motion by him. He'll have seen its excellent report. He'll know that Julie James has already accepted the six key proposals of that report, and we've had discussions during last week and this as to how we will establish a fair work office inside the Government here in Wales to take forward that agenda. Secondly, as the Member knows, phase 2 of the gender equality review is expected in July of this year. It will provide both a report and a road map. And that road map is really important in the way that the former First Minister said, in giving us a sense of those changes that will be needed to secure that more equal Wales. And thirdly, Llywydd, as Members will know, we have made a commitment to enact Part 1 of the Equality Act 2010 - the socio-economic duty - because, in the end, it is people's relationship to the economy that gives them the most fundamental chances in life, and this is a Government determined that people in Wales will have those chances fairly and equally across the whole of our nation.
Welsh: Diolchaf i Carwyn am y cwestiwn atodol yna. Mae yn llygad ei le; uchelgais graidd y Llywodraeth hon yw creu Cymru sy'n fwy cyfartal. Llywydd, soniaf am dair ffordd gryno yn unig y bydd y newidiadau hynny yn y dyfodol yn cael eu llunio. Yn gyntaf oll, gwn y bydd yr Aelod wedi gweld adroddiad y comisiwn gwaith teg - menter arall a sefydlwyd ganddo. Bydd wedi gweld ei adroddiad ardderchog. Bydd yn gwybod bod Julie James eisoes wedi derbyn chwe chynnig allweddol yr adroddiad hwnnw, a chawsom drafodaethau yn ystod wythnos diwethaf a'r wythnos hon ynghylch sut y byddwn ni'n sefydlu swyddfa gwaith teg o fewn y Llywodraeth yma yng Nghymru i fwrw ymlaen â'r agenda honno. Yn ail, fel y mae'r Aelod yn gwybod, disgwylir cam 2 yr adolygiad o gydraddoldeb rhwng y rhywiau ym mis Gorffennaf eleni. Bydd yn darparu adroddiad a map ffordd. Ac mae'r map ffordd hwnnw'n wirioneddol bwysig yn y modd y dywedodd y cyn Brif Weinidog, i roi syniad i ni o'r newidiadau hynny y bydd eu hangen i sicrhau'r Gymru fwy cyfartal honno. Ac yn drydydd, Llywydd, fel y bydd yr Aelodau yn gwybod, rydym ni wedi gwneud ymrwymiad i ddeddfu Rhan 1 Deddf Cydraddoldeb 2010 - y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol - oherwydd, yn y pen draw, perthynas pobl â'r economi sy'n rhoi'r cyfle mwyaf sylfaenol iddyn nhw mewn bywyd, ac mae hon yn Llywodraeth sy'n benderfynol y bydd pobl yng Nghymru yn cael y cyfleoedd hynny yn deg ac yn gyfartal ar draws ein cenedl gyfan.
English: I have to say, I think it's pretty brave of the former First Minister to raise this question. At the point of his departure, the gender pay gap within Government had gone up yet again and, of course, Chwarae Teg's - what can I call it - assessment of the work that he had done in the eight years of being in charge was this: current legislation and frameworks, such as the Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015, the gender equality duties, and the duty to have due regard to equality, which was in the Government of Wales Act 2006 - 'should ensure that consideration of gender, and equality more broadly, is embedded at the heart of policy and decision-making. However, this framework is having limited impact so far, due to integration and implementation challenges.' I heard what you said about what's happening within Government, but implementation matters when it comes to policy, and I want to know what your vision is for this. Actually, I want to know what steps you're taking to make sure that all good intentions that find themselves coming forward to legislation and policy actually happen and have the outcomes that you're intending them to have.
Welsh: Mae'n rhaid i mi ddweud, rwy'n credu ei bod yn eithaf dewr i'r cyn Brif Weinidog godi'r cwestiwn hwn. Ar adeg ei ymadawiad, roedd y bwlch cyflog rhwng y rhywiau yn y Llywodraeth wedi cynyddu unwaith eto ac, wrth gwrs, dyma - beth gallaf i ei alw - asesiad Chwarae Teg o'r gwaith yr oedd wedi ei wneud yn yr wyth mlynedd o fod mewn grym: dylai deddfwriaeth a fframweithiau cyfredol, fel Deddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015, y dyletswyddau cydraddoldeb rhywiol, a'r ddyletswydd i roi sylw dyledus i gydraddoldeb, a oedd yn Neddf Llywodraeth Cymru 2006 - 'sicrhau y caiff y broses o ystyried rhywedd a chydraddoldeb, yn fwy cyffredinol, ei hymgorffori yng nghanol prosesau llunio polisïau a gwneud penderfyniadau. Fodd bynnag, cyfyngedig yw effaith y fframwaith hwn hyd yma, oherwydd heriau o ran integreiddio a gweithredu.' Clywais yr hyn a ddywedasoch am yr hyn sy'n digwydd o fewn y Llywodraeth, ond mae gweithredu yn bwysig pan ddaw i bolisi, a hoffwn wybod beth yw eich gweledigaeth ar gyfer hyn. A dweud y gwir, rwyf i eisiau gwybod pa gamau yr ydych chi'n eu cymryd i sicrhau bod pob bwriad da sy'n cael ei gyflwyno i ddeddfwriaeth a pholisi yn digwydd mewn gwirionedd ac yn cael y canlyniadau yr ydych chi'n bwriadu iddyn nhw eu cael.
English: May I thank the Member for the question? Revision textbooks are produced by commercial publishers, and the Welsh Government works in partnership with the WJEC to secure Welsh language translations of these books. A list of available materials is circulated to schools.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Mae gwerslyfrau adolygu yn cael eu cynhyrchu gan gyhoeddwyr masnachol. Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio mewn partneriaeth â CBAC i gyfieithu'r llyfrau hyn i'r Gymraeg. Mae rhestr o'r deunydd sydd ar gael yn cael ei dosbarthu i'r ysgolion.
English: The roll-out of the new curriculum will be an excellent opportunity for publishing all relevant materials in both languages from the very outset, unlike the situation as it currently stands. But the clock is ticking with that. There are some who are concerned that there won't be sufficient time for defining needs, administering tenders, commissioning, writing, trialling, designing, translating and publishing in both languages simultaneously. Will you today, therefore, give an assurance that your Government will plan carefully in order to ensure that textbooks, resources and materials will be available simultaneously in both languages, so that pupils who choose to conduct their courses through the medium of Welsh won't be disadvantaged in the future?
Welsh: Mi fydd rowlio allan y cwricwlwm newydd yn gyfle gwych ar gyfer cyhoeddi'r holl ddeunyddiau perthnasol yn y ddwy iaith o'r cychwyn cyntaf, yn wahanol i fel y mae'r sefyllfa ar hyn o bryd, ond mae'r cloc yn tician efo hynny. Mae yna rai yn pryderu na fydd yna ddim digon o amser ar gyfer diffinio'r anghenion, gweinyddu tendrau, comisiynu, awduro, treialu, dylunio, cyfieithu a chyhoeddi yn y ddwy iaith ar yr un un pryd. A wnewch chi heddiw felly roi sicrwydd y bydd eich Llywodraeth chi yn cynllunio'n ofalus er mwyn gwneud yn siŵr y bydd gwerslyfrau ac adnoddau ar gael ar yr un pryd yn y ddwy iaith fel na fydd disgyblion sydd yn dymuno gwneud eu cyrsiau drwy gyfrwng y Gymraeg dan anfantais i'r dyfodol?
English: Well, may I thank Siân Gwenllian for that? Of course, I agree with the comments that she has made. It is not acceptable to me if revision textbooks aren't available in a timely fashion for those taking exams through the medium of Welsh, as we've heard over the past weeks. The new curriculum gives a new opportunity to plan for the future. To be clear, when the curriculum is rolled out throughout the whole of Wales, we will do it in a manner where the important materials for pupils in the schools will be available simultaneously in both languages. That is why we are doing the work in the way in which we are doing it. We will begin with the youngest children and the new curriculum will be developed year on year. That is why we are confident that we will be able to do things in the manner in which Siân Gwenllian has proposed this afternoon, and I know that the Minister has a new group that is supporting us to plan, prepare and do the important things that Siân Gwenllian has alluded to this afternoon.
Welsh: Diolch i Siân Gwenllian am hynny. Wrth gwrs, dwi'n cytuno â'r sylwadau y mae hi wedi'u rhoi i ni. Nid yw'n dderbyniol i fi os nad oes gwerslyfrau adolygu ar gael mewn pryd i'r rhai sy'n cymryd arholiadau drwy'r iaith Gymraeg, fel rŷn ni wedi clywed dros yr wythnos diwethaf. Mae'r cwricwlwm newydd yn rhoi cyfle newydd i ni gynllunio am y dyfodol. I fod yn glir, pan fydd y cwricwlwm yn cael ei rowlio allan ledled Cymru, byddwn ni'n ei wneud e mewn ffordd fel y bydd y pethau sy'n bwysig i blant yn yr ysgolion ar gael ar yr un pryd. Dyna pam rŷn ni'n gwneud y gwaith yn y ffordd rŷn ni'n ei wneud e. So, ni'n dechrau gyda'r plant ifanc, a bydd y cwricwlwm newydd yn tyfu, blwyddyn ar ôl blwyddyn. Dyna pam rŷn ni'n hyderus rŷn ni'n gallu gwneud pethau yn y ffordd y mae Siân Gwenllian wedi ei hawgrymu y prynhawn yma, a dwi'n gwybod bod grŵp newydd gan y Gweinidog sy'n ein helpu ni i gynllunio, i baratoi ac i wneud y pethau pwysig y mae Siân Gwenllian wedi cyfeirio atynt y prynhawn yma.
English: How could I forget you, Darren? [ Laughter.]
Welsh: Sut gallwn i anghofio amdanoch chi, Darren? [ Chwerthin.]