English: Can I just say that it was a pleasure to be involved in this report? I think it was a really important piece of work. We saw some excellent practice, but, in general, an area of public policy that needs to improve its game. I'd like to concentrate my remarks on the forestry sector, because I think it's often overlooked, its significance, at just over £0.5 billion every year. Trees in general - many of them in the forestry sector, rather than scattered woodlands or urban woodlands or whatever - absorb an awful lot of carbon pollution. That's again a great benefit, as well as the commercial one, and then, in terms of habitats for thousands of different species of plants and animals, especially when forestry is designed to allow occupation by a wide range of species, it can have many, many benefits. It's also good for flood management when we see afforestation upstream. The recreation and tourism that forestry and woodlands provide is something that we've already seen grow in use, and there is more potential still. Over 10,000 jobs in Wales are in forestry, it's an essential part of the rural economy, and it also offers a feasible way for many farmers to diversify. So, I think those are some of the clear benefits and they should be taken further. So, it is rather disappointing, as the Chair alluded to, that, since 2010, Wales has managed to plant just one tenth of its target of 35,000 hectares. This performance is well below, say, what's happened in Scotland. I think, overall in the UK, we should be planting more, but it is an area, really, when you compare us to the European average, where we are well below. So, I would urge the Government to look at its targets and see how they can be met more effectively, or, at least, we start to see the rate pick up, so that at some time in the current framework of 2010 to 2030 we really will be able to say we might hit 100,000 hectares. Can I look at a couple of the other recommendations? I have to say, Llywydd, that I have noticed in the Assembly that the Government is increasingly accepting recommendations in principle. It can be very difficult for a committee to get down to the root - no pun intended - of what this qualification means. The Welsh Government has not entered into vigorous correspondence with the committee on what 'in principle' meant, and has just said that they'll outline some of the reasons in today's debate. I'm glad that they're doing it in a public forum, but we've been after these answers for a couple of months, so I am concerned by this, as I am by the general principle of, instead of accepting or rejecting, having this sort of middle stream of intense ambiguity. I'm particularly worried also by the rejection outright of recommendation 4, but at least that allows us to engage and discuss and try to persuade the Government to change its mind. But, anyway, this is the recommendation of a 20 per cent urban tree canopy - again, our Chair referred to this. This is the target internationally recognised for establishing urban forests - that 20 per cent of your urban land has canopy. I really think that that's an aspiration that we should have for our urban areas, or certainly most of them, in Wales. We weren't given terribly convincing reasons, in my view, by the Government why this shouldn't happen. They said, 'Well, it would undermine local decision making' - well, crikey, if that's the test they're going to apply throughout the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, I'm afraid we're not going to see the sort of progress that most people are looking for. Again, I do hope that they will examine that. I should say, Llywydd, that urban tree canopy in Wales is falling; we're currently at 16.3 per cent, so I do think that it's time that we raised our level and adopted the 20 per cent. I was going to talk about the Glastir dimension for woodland schemes; I think the Chair has covered that. Can I just say in conclusion, Llywydd, that, in terms of woodland policy, again I think we need to be more ambitious? Wales is a natural area for temperate rainforest. We could see more planting and encouraging this sector to grow. It's really good for local communities, often, to take ownership or have schemes. I think many of us who visited Maesteg and saw the Spirit of Llynfi Woodland were really, really inspired, and I urge the Government to follow that example and raise its sights.
Welsh: A gaf fi ddweud ei bod yn bleser gennyf ymwneud â'r adroddiad hwn? Credaf ei fod yn waith pwysig iawn. Gwelsom beth ymarfer rhagorol, ond yn gyffredinol, mae'n faes polisi cyhoeddus sydd angen ei wella. Hoffwn ganolbwyntio fy sylwadau ar y sector coedwigaeth, oherwydd credaf fod ei bwysigrwydd yn aml yn cael ei anghofio, ar ychydig dros £0.5 biliwn bob blwyddyn. Mae coed yn gyffredinol - gyda llawer ohonynt yn y sector coedwigaeth, yn hytrach na choetiroedd gwasgaredig neu goetiroedd trefol neu beth bynnag - yn amsugno llawer iawn o lygredd carbon. Unwaith eto, mae hynny o fudd mawr, yn ogystal â'r budd masnachol, ac o ran cynefinoedd ar gyfer miloedd o wahanol rywogaethau o blanhigion ac anifeiliaid, yn enwedig pan fo coedwigoedd wedi eu cynllunio i ganiatáu ar gyfer cynnal amrywiaeth eang o rywogaethau, gall greu llawer iawn o fanteision. Mae hefyd yn dda ar gyfer rheoli llifogydd pan welwn goedwigo i fyny'r afon. Eisoes, gwelsom dwf yn yr hamdden a thwristiaeth y mae coedwigaeth a choetiroedd yn eu darparu, ac mae mwy o botensial hyd. Mae dros 10,000 o swyddi yng Nghymru mewn coedwigaeth, mae'n rhan hanfodol o'r economi wledig, ac mae hefyd yn cynnig ffordd ymarferol i lawer o ffermwyr arallgyfeirio. Felly, dyna rai o'r manteision amlwg a dylid eu datblygu. Felly, mae braidd yn siomedig, fel y soniodd y Cadeirydd, nad yw Cymru ers 2010 ond wedi llwyddo i blannu un rhan o ddeg yn unig o'i tharged o 35,000 hectar. Mae'r perfformiad hwn yn waeth o lawer, dywedwch, na'r hyn sydd wedi digwydd yn yr Alban. Yn gyffredinol yn y DU, rwy'n credu y dylem fod yn plannu rhagor, ond mewn gwirionedd mae'n faes lle rydym ymhell o dan y cyfartaledd Ewropeaidd mewn cymhariaeth. Felly, buaswn yn annog y Llywodraeth i edrych ar ei thargedau a gweld sut y gellir eu cyrraedd yn fwy effeithiol, neu o leiaf, sut y gallwn wella'r gyfradd, fel y gallwn ar ryw adeg yn y fframwaith cyfredol o 2010 i 2030 ddweud o ddifrif y gallem gyrraedd 100,000 hectar. A gaf fi edrych ar un neu ddau o'r argymhellion eraill? Rhaid i mi ddweud, Lywydd, fy mod wedi sylwi yn y Cynulliad fod y Llywodraeth yn fwyfwy parod i dderbyn argymhellion mewn egwyddor. Gall fod yn anodd iawn i bwyllgor i fynd i wraidd - heb fwriadu chwarae ar eiriau - yr hyn y mae'r cyfyngiad hwn yn ei olygu. Nid yw Llywodraeth Cymru wedi cychwyn ar ohebiaeth fywiog gyda'r pwyllgor ynglŷn â'r hyn a olygai 'mewn egwyddor', ac nid yw ond wedi dweud y bydd yn amlinellu rhai o'r rhesymau yn y ddadl heddiw. Rwy'n falch eu bod yn gwneud hynny mewn fforwm cyhoeddus, ond rydym wedi bod ar ôl yr atebion hyn ers rhai misoedd, felly rwy'n bryderus ynglŷn â hyn, fel rwyf fi ynglŷn â'r egwyddor gyffredinol, yn hytrach na derbyn neu wrthod, o gael ffrwd ganol o amwysedd dwys fel hyn. Rwy'n arbennig o bryderus hefyd ynglŷn â'r ffaith fod argymhelliad 4 wedi'i wrthod yn llwyr, ond o leiaf mae hynny'n ein galluogi i ymgysylltu a thrafod a cheisio dwyn perswâd ar y Llywodraeth i newid ei meddwl. Ond, beth bynnag, argymhelliad yw hwn ynghylch sicrhau isafswm o 20 y cant o orchudd canopi coed trefol - unwaith eto, cyfeiriodd ein Cadeirydd at hyn. Y targed a gydnabyddir yn rhyngwladol ar gyfer sefydlu coedwigoedd trefol - fod gorchudd canopi gan 20 y cant o'ch tir trefol. Credaf o ddifrif fod hwnnw'n ddyhead a ddylai fod gennym ar gyfer ein hardaloedd trefol, neu yn sicr y rhan fwyaf ohonynt, yng Nghymru. Ni chawsom resymau argyhoeddiadol iawn gan y Llywodraeth yn fy marn i pam na ddylai hyn ddigwydd. Roeddent yn dweud, 'Wel, byddai'n tanseilio penderfyniadau lleol' - wel, mawredd, os mai dyna'r prawf y maent yn mynd i'w ddefnyddio drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 i gyd, mae arnaf ofn nad ydym yn mynd i weld y math o gynnydd y mae'r rhan fwyaf o bobl yn edrych amdano. Unwaith eto, rwy'n gobeithio y byddant yn archwilio hynny. Dylwn ddweud, Lywydd, fod gorchudd canopi coed trefol yng Nghymru yn lleihau; rydym ar hyn o bryd ar 16.3 y cant, felly rwy'n credu ei bod yn bryd i ni gynyddu ein lefel a mabwysiadu'r 20 y cant. Roeddwn yn mynd i siarad am y dimensiwn Glastir ar gyfer cynlluniau coetir; credaf fod y Cadeirydd wedi trafod hynny. A gaf fi ddweud i gloi, Lywydd, o ran y polisi coetiroedd, unwaith eto rwy'n meddwl bod angen i ni fod yn fwy uchelgeisiol? Mae Cymru'n ardal naturiol ar gyfer coedwig law dymherus. Gallem weld rhagor o blannu ac annog y sector i dyfu. Yn aml, mae'n dda iawn i gymunedau lleol gymryd perchenogaeth neu gael cynlluniau. Rwy'n meddwl bod llawer ohonom a ymwelodd â Maesteg a gweld Coetir Ysbryd Llynfi wedi cael ein hysbrydoli'n fawr, ac rwy'n annog y Llywodraeth i ddilyn yr esiampl honno a chodi ei golygon.