English: Maybe Mr Trump will want to make me the ambassador to Moscow as he wants to make Mr Farage the ambassador to Brussels. But one of the reasons why I'm relishing being in this place is the opportunity to improve my Welsh skills. But that's enough reminiscence from me. I agree with everything that's been said in this debate so far. It's certainly true that Welsh language education is the main source of new Welsh speakers, as the Welsh Government's Welsh language strategy says. It is vitally important that Welsh should be acquired as early as possible in life and I've read this great tome produced by the Welsh language commission on the position of the Welsh language between 2012 and 2015 and I think a couple of short paragraphs of it are worth putting on record for the facts that it elicits. 'More than 80 per cent of 3-4 year old children living in households where two adults are able to speak Welsh are also able to speak Welsh themselves, but only 5 per cent of 3-4 year olds in Wales live in such households.' So, that's a fact that is the background to all our discussions today. '80 per cent of those who learnt to speak Welsh at home consider themselves to be fluent Welsh speakers. But it is in school that children and young people tend to learn to speak Welsh today and fluency rates amongst them are not as high as they are amongst those who learnt Welsh at home. Fluent Welsh speakers use Welsh far more than those who are not fluent and therefore the shift from the home to school as the main source of Welsh speakers becomes very significant.' Then, if we look at the figures for when children have learnt to speak Welsh, that is also very interesting and instructive as well. 'Half of those who learnt Welsh mainly at nursery school say that they are fluent Welsh speakers. Of those who learnt Welsh mainly at primary school, around a quarter could speak Welsh fluently and fewer than one in five who learnt Welsh mainly at secondary school consider themselves to be fluent.' So, that proves that learning Welsh from the outset within the education system for children who have not learnt the language at home is crucial when considering that school is the main source of new Welsh speakers today. So, it's vitally important therefore that we should introduce Welsh into children's minds as early as possible. But I think it's right for us to acknowledge -
Welsh: Efallai y bydd Mr Trump eisiau fy ngwneud i'n llysgennad ym Moscow fel y mae am wneud Mr Farage yn llysgennad ym Mrwsel. Ond un o'r rhesymau pam rwy'n edrych ymlaen at fod yn y lle hwn yw'r cyfle i wella fy sgiliau Cymraeg. Ond dyna ddigon o hel atgofion ar fy rhan. Rwy'n cytuno â phopeth sydd wedi cael ei ddweud yn y ddadl hon hyd yn hyn. Mae'n sicr yn wir mai addysg Gymraeg yw'r brif ffynhonnell o siaradwyr Cymraeg newydd, fel y mae strategaeth iaith Gymraeg Llywodraeth Cymru yn ei ddweud. Mae'n hanfodol bwysig caffael y Gymraeg cyn gynted ag y bo modd mewn bywyd ac rwyf wedi darllen y gyfrol fawr hon a gynhyrchwyd gan gomisiwn y Gymraeg ar sefyllfa'r Gymraeg rhwng 2012 a 2015, ac rwy'n meddwl bod ychydig o baragraffau byr ohoni yn werth eu cofnodi er mwyn y ffeithiau y mae'n eu hamlygu. 'Mae dros 80 y cant o blant 3-4 mlwydd oed yn byw mewn cartrefi lle mae dau oedolyn yn gallu siarad Cymraeg hefyd yn gallu siarad Cymraeg eu hunain, ond pump y cant yn unig o blant 3-4 mlwydd oed yng Nghymru sy'n byw mewn aelwydydd o'r fath.' Felly, mae honno'n ffaith sy'n gefndir i'n holl drafodaethau heddiw. 'Mae 80 y cant o bobl a ddysgodd y Gymraeg gartref yn ystyried eu hunain yn siaradwyr Cymraeg rhugl. Ond yn yr ysgol mae plant a phobl ifanc yn dueddol o ddysgu'r Gymraeg heddiw, ac nid yw cyfraddau rhuglder ymysg y bobl hynny'r un mor uchel ag ydyw ymysg y rheini wnaeth ddysgu'r Gymraeg ar yr aelwyd. Mae siaradwyr Cymraeg rhugl yn defnyddio'r Gymraeg lawer amlach na'r rheini nad ydynt yn rhugl, felly y mae arwyddocâd sylweddol i'r shifft o'r cartref i'r ysgol fel y brif ffynhonnell o siaradwyr Cymraeg.' Yna, os edrychwn ar y ffigurau ar gyfer pan fydd plant wedi dysgu siarad Cymraeg, sydd hefyd yn ddiddorol iawn ac yn addysgiadol hefyd. 'Dywed hanner y bobl hynny a ddysgodd y Gymraeg yn yr ysgol feithrin yn bennaf eu bod yn siaradwyr Cymraeg rhugl. O'r bobl hynny a ddysgodd y Gymraeg yn yr ysgol gynradd yn bennaf, tua chwarter ohonynt a fedrai siarad Cymraeg yn rhugl ac mae llai nag un ym mhob pum person a ddysgodd y Gymraeg yn yr ysgol uwchradd yn bennaf yn eu hystyried eu hunain yn rhugl.' Felly, mae hynny'n profi bod dysgu Cymraeg o'r cychwyn cyntaf o fewn y system addysg i blant nad ydynt wedi dysgu'r iaith yn y cartref yn hanfodol wrth ystyried mai'r ysgol yw prif ffynhonnell siaradwyr Cymraeg newydd heddiw. Felly, mae'n hanfodol bwysig, felly, y dylem gyflwyno'r Gymraeg i feddyliau plant cyn gynted â phosibl. Ond rwy'n credu ei bod yn iawn i ni gydnabod -