English: Minister, the programme broadcast this week was a very distressing programme, and we heard some very distressing testimony. And I think we should all join together to applaud and to commend the women who spoke out then, and also, of course, the journalists who have told this story and who brought this to our attention. To me, what this speaks of is not an individual HR issue, but a deep-rooted culture, and a culture that must change. And for all of us who have spent a lifetime supporting Welsh rugby at all levels, we want to see this change occur. And what I'm not interested in is hearing short-term, knee-jerk measures. I'm not interested in a short-term witch hunt; I'm interested in long-term, fundamental change, and long-term, fundamental cultural change. And I hope that Ieuan Evans will be leading that change, and what I will say is that the governance of the WRU needs to change, the culture of the WRU needs to change, and we need to ensure that the culture of rugby in this country is an inclusive culture and one which encourages women to be a fundamental part of it and doesn't force people out - that cannot be the case. And what I would say to the WRU - if you are unable or unprepared to lead this change, then change will be forced upon you. This is not something that a sticking plaster will repair. This is not something that can be brushed under the carpet, and this is not something that the media will move on from next week. This calls for fundamental cultural change. And my question to you, Minister, is this: what will the Welsh Government do to work with the WRU to ensure that this change happens, and how will we understand that that change has happened? Because what I don't want to see is simply a list of actions, and we'll have a Senedd inquiry this time next year or whatever - what I want to see is that change taking place. It's for the WRU to lead this change, and it's for the WRU to take responsibility for that change. And I hope that we can all rely on the WRU to understand where it is today.
Welsh: Weinidog, roedd y rhaglen a ddarlledwyd yr wythnos hon yn rhaglen dorcalonnus, a chlywsom dystiolaeth dorcalonnus. A chredaf y dylai pob un ohonom uno i gymeradwyo ac i ganmol y menywod a gododd eu lleisiau bryd hynny, a hefyd, wrth gwrs, y newyddiadurwyr sydd wedi adrodd ar y stori hon ac a ddaeth â'r mater i'n sylw. I mi, nid mater AD unigol yw hyn ond diwylliant sydd wedi'i wreiddio'n ddwfn, a diwylliant y mae'n rhaid ei newid. Ac i bob un ohonom sydd wedi treulio oes yn cefnogi rygbi Cymru ar bob lefel, rydym am weld y newid hwn yn digwydd. Ac nid oes gennyf ddiddordeb mewn clywed am fesurau byrdymor, adweithiol. Nid oes gennyf ddiddordeb mewn hela gwrachod yn y tymor byr; rwyf am weld newid hirdymor, sylfaenol, a newid diwylliannol sylfaenol hirdymor. A gobeithio y bydd Ieuan Evans yn arwain y newid hwnnw, a'r hyn rwyf am ei ddweud yw bod angen i lywodraethiant Undeb Rygbi Cymru newid, mae angen i ddiwylliant Undeb Rygbi Cymru newid, ac mae angen inni sicrhau bod diwylliant rygbi yn y wlad hon yn ddiwylliant cynhwysol ac yn un sy'n annog menywod i fod yn rhan annatod ohono ac nad yw'n gorfodi pobl allan - ni all hynny ddigwydd. A hoffwn ddweud wrth Undeb Rygbi Cymru - os nad ydych yn gallu neu os nad ydych yn barod i arwain y newid hwn, bydd y newid yn cael ei orfodi arnoch. Nid yw hyn yn rhywbeth y gellir rhoi plastr drosto. Nid yw hyn yn rhywbeth y gellir ei frwsio o dan y carped, ac nid yw'n rhywbeth y bydd y cyfryngau yn symud ymlaen ohono yr wythnos nesaf. Mae hyn yn galw am newid diwylliannol sylfaenol. A fy nghwestiwn i chi, Weinidog, yw hyn: beth fydd Llywodraeth Cymru yn ei wneud i weithio gydag Undeb Rygbi Cymru i sicrhau bod y newid hwn yn digwydd, a sut y byddwn yn deall bod y newid hwnnw wedi digwydd? Oherwydd nid wyf am weld rhestr o gamau gweithredu yn unig, ac y byddwn yn cael ymchwiliad gan y Senedd yr adeg hon y flwyddyn nesaf neu beth bynnag - rwyf am weld y newid yn digwydd. Mater i Undeb Rygbi Cymru yw arwain y newid, a mater i Undeb Rygbi Cymru yw ysgwyddo cyfrifoldeb am y newid. Ac rwy'n gobeithio y gall pob un ohonom ddibynnu ar Undeb Rygbi Cymru i ddeall y sefyllfa y mae ynddi heddiw.