English: On 23 June 2016, the people of Wales and, indeed, the UK voted by a majority to leave the European Union - the largest number of people ever voting across the UK since records began. Now, I have always believed, as I do today, that politicians, irrespective of party, have a fundamental duty to ensure that the will of our people is delivered. The legal default position, of course, is a 'no deal'. Over the past two and a half years, I have been saddened here to see this Welsh Government prevaricate from its own devolved responsibilities, avoiding scrutiny in favour of causing mayhem by scaremongering, and now seeking to derail Brexit through issuing confused calls for both a general election and, indeed, a second referendum or - call it what you like - a people's vote. Instead, you should have been focused on preparing the devolved areas that you have responsibility for here, not least the health sector, from the outset. You are right in your statement: there is a nervousness in the Welsh healthcare sector, but this is not being helped by you yourself. For example, it is an astonishing fact that the Welsh NHS's share of the Welsh Government's £50 million EU transition fund fails to reflect your hyperbolic rhetoric. As you might recall, Minister, in October 2018, you announced that only - yes only - £210,000 of the £50 million fund will be used to prepare the health service in Wales for Brexit. Really? When considering that health and social care spans seven health boards, 22 local authorities, it is actually quite shocking that you have essentially allocated just around £7,200 per public body. Sadly, lack of preparedness is a common theme when considering the Welsh health and social care sector, as has been picked up and acknowledged by one of your own Labour AMs, David Rees. Whilst you mentioned in your statement that you've commissioned Ipsos MORI to assess the composition of the social care and childcare workforce in Wales, it is a striking fact that this is only being done now. Thankfully, our UK Government is more organised and has acknowledged issues such as medicine and advised manufacturers to stockpile six weeks' worth of stock in the case of a 'no deal' scenario. It is also nice to know from the First Minister that the latest raft of 140 employees - interns - into the Welsh Government department to prepare for Brexit have, in fact, been funded by the UK Government. More so, the UK Government has no wish to prevent people from inside or outside the EU coming to work for our public services. The UK Government has - and don't deny it, they have guaranteed that there will be no change to the status of NHS staff if no deal is agreed. Finally, it seems -
Welsh: Ar 23 Mehefin 2016 pleidleisiodd pobl Cymru ac, yn wir, y Deyrnas Unedig, gan fwyafrif i adael yr Undeb Ewropeaidd - gyda'r nifer fwyaf o bobl yn pleidleisio ledled y DU erioed ers dechrau cadw cofnodion. Nawr, rwyf wedi credu erioed, fel yr wyf yn ei wneud heddiw, bod gan wleidyddion, ni waeth pa blaid, ddyletswydd sylfaenol i sicrhau y caiff ewyllys ein pobl ei wireddu. Y sefyllfa gyfreithiol ddiofyn, wrth gwrs, yw dim cytundeb. Dros y ddwy flynedd a hanner diwethaf, mae wedi fy nhristáu i yma yn gweld Llywodraeth bresennol Cymru yn esgeuluso ei chyfrifoldebau datganoledig ei hun, yn osgoi craffu ac yn hytrach yn achosi anhrefn gan godi bwganod, ac yn awr yn ceisio difetha Brexit drwy wneud cyhoeddiadau dryslyd yn galw am etholiad cyffredinol ac, yn wir, am gynnal ail refferendwm neu - galwch hynny beth fynnoch chi - bleidlais y bobl. Yn hytrach, dylech fod wedi canolbwyntio ar baratoi'r meysydd datganoledig y mae gennych chi gyfrifoldeb amdanyn nhw yma, nid yn lleiaf y sector iechyd, o'r cychwyn cyntaf. Rydych chi'n gywir yn eich datganiad: mae yna nerfusrwydd yn y sector gofal iechyd yng Nghymru, ond nid ydych chi eich hun o unrhyw gymorth i hyn. Er enghraifft, mae'n ffaith syfrdanol nad yw cyfran GIG Cymru o gronfa bontio £50 miliwn yr UE sydd ar gael i Lywodraeth Cymru yn adlewyrchu eich rhethreg chwyddedig. Efallai y cofiwch, Gweinidog, ym mis Hydref 2018, i chi gyhoeddi mai dim ond - ie, dim ond - £210,000 o'r gronfa £50 miliwn fydd yn cael ei ddefnyddio i baratoi'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru ar gyfer Brexit. O ddifrif? O gofio bod iechyd a gofal cymdeithasol yn rhychwantu saith bwrdd iechyd, 22 o awdurdodau lleol, mae'n eithaf syfrdanol mewn gwirionedd eich bod mewn difrif wedi dyrannu dim ond oddeutu £7,200 i bob corff cyhoeddus. Yn anffodus, mae diffyg parodrwydd yn thema gyffredin wrth ystyried sector iechyd a gofal cymdeithasol Cymru, fel mae un o'ch aelodau cynulliad Llafur eich hun, David Rees, wedi ei grybwyll a'i gydnabod. Er ichi sôn yn eich datganiad eich bod wedi comisiynu Ipsos MORI i asesu cyfansoddiad y gweithlu gofal cymdeithasol a gofal plant yng Nghymru, mae'n ffaith drawiadol mai dim ond nawr y mae hyn yn digwydd. Diolch byth, mae Llywodraeth y DU yn fwy trefnus ac wedi cydnabod materion fel meddyginiaeth ac wedi cynghori gweithgynhyrchwyr i bentyrru gwerth chwe wythnos o stoc yn achos sefyllfa o ddim cytundeb. Mae hefyd yn braf cael gwybod gan Brif Weinidog Cymru bod y llu diweddaraf o 140 o weithwyr - interniaid - yn yr adran honno o Lywodraeth Cymru sy'n paratoi ar gyfer Brexit, mewn gwirionedd, wedi'u hariannu gan Lywodraeth y DU. Yn fwy na hynny, nid oes gan Lywodraeth y DU unrhyw ddymuniad i atal pobl o'r tu mewn neu o'r tu allan i'r UE rhag dod i weithio yn ein gwasanaethau cyhoeddus. Mae Llywodraeth y DU wedi - a pheidiwch â gwadu hynny, mae wedi rhoi sicrwydd na fydd unrhyw newid i statws staff y GIG os na cheir cytundeb. Yn olaf, mae'n ymddangos -