English: Diolch, Llywydd. Our amendment calls for this Senedd to acknowledge that the Welsh Government's draft budget for 2021-22 does not enable Wales to build back better and recover from the COVID-19 pandemic. The term 'build back better' recognises the need for a growth strategy in the wake of coronavirus that delivers jobs, skills and infrastructure in every corner of Wales and tackles the great unresolved challenges of the last three decades, including 22 years of devolved Labour Welsh Governments. As the Prime Minister stated, when he also announced the UK Government's intention to bring forward funding to accelerate infrastructure projects in Wales, Scotland and Northern Ireland, the UK Government will work with the devolved Governments to identify where we can get spades in the ground, build our communities and create jobs faster for citizens across the United Kingdom. It is therefore regrettable that the public rhetoric of this Labour Welsh Government has instead focused entirely negatively on reactionary buck-passing, attempting to demonise UK Government and blame it for all their own failings. The pandemic has shone a spotlight on the failings of successive Labour Welsh Governments in managing our vital public services. In the year before the pandemic, NHS waiting times doubled in Wales, and Wales has retained the highest poverty rates and lowest pay of all the UK nations throughout devolution since 1999. Welsh Government spending has increased by 4.2 per cent to £22.3 billion, 83 per cent provided by the UK Government. Despite Welsh Government claims to the contrary, this month's Wales fiscal analysis by Cardiff University identified £655 million of COVID-19 funding, which the Welsh Government is yet to commit, rising to £760 million, including the pre-existing unallocated spending in its final budget plans. As for local government, despite the impact of COVID-19, local authorities will receive a smaller increase in their settlements than this financial year. North Wales councils are again receiving a lower average increase than south Wales, and this Labour Government is once again refusing a funding floor to protect councils like Wrexham and Ceredigion, expected to cope with increases of just 2.3 per cent and 1.96 per cent respectively. As the leader of Monmouthshire council highlighted, it's important that the real pressures in local government are addressed and that the Welsh Government makes use of the 'significant consequentials from UK Government funding announcements, some of which remains to be allocated within the Welsh Government's budget.' As the leader of Denbighshire council highlighted, 'there remain significant public service and financial challenges, particularly for those authorities who will receive a lower-than-average increase.' The third sector and charities in Wales, at the forefront of Wales's response to the pandemic, saving millions for the public sector, have experienced a dramatic decline in income supporting vital services. As the Wales Council for Voluntary Action response to the Welsh Government's draft budget proposals states: 'The voluntary sector continues to require greater resource to respond to increasing demand on its services A thriving third sector has a vital role to play in the prevention agenda', saving money, as well as improving lives, 'and coproduction of services must play a key part in this.' Responding to this draft budget, the Federation of Small Businesses Wales identified uncertainty about where funding support for business would come from, described the roll-out of business support packages as 'patchy' and expressed concern that this draft budget does not provide enough support for self-employed people. After I led the debate on palliative and end-of-life care last week, this health Minister announced £3 million extra to support hospices this financial year - welcome, but where is the rest of the extra funding received from the UK Government in consequence of increased funding for hospices in England? And what about next year? The Welsh Government announced a belated £2.25 million for the National Library of Wales. But this is just a sticking plaster and will not prevent redundancies. The Welsh Government mischievously claims that the UK Government reneged on promises about agriculture and rural development funding in Wales. The UK Government guaranteed the current annual budget to farmers in every year of this UK Parliament. When this commitment was made, total farm support provided for Welsh farmers was £337 million. For 2021-22, the UK Government has provided new funding on top of the remaining £97 million of EU funding, ensuring the Welsh Government can continue to provide Welsh farmers with £337 million of support next year, if they choose to. Welsh Conservatives have called on the Welsh Labour-led Government to implement a recovery plan for Wales. It is, therefore, deeply concerning that this draft budget fails to provide the much-needed financial revolution required to deliver this.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae ein gwelliant yn galw ar i'r Senedd hon gydnabod nad yw cyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru ar gyfer 2021-22 yn galluogi Cymru i ailgodi'n gryfach ac adfer ar ôl pandemig COVID-19. Mae'r term 'ailgodi'n gryfach' yn cydnabod yr angen am strategaeth dwf yn sgil coronafeirws sy'n darparu swyddi, sgiliau a seilwaith ym mhob cwr o Gymru ac yn mynd i'r afael â heriau mawr heb eu datrys yn ystod y tri degawd diwethaf, gan gynnwys 22 mlynedd o Lywodraethau Llafur datganoledig Cymru. Fel y dywedodd Prif Weinidog y DU, pan gyhoeddodd hefyd fwriad Llywodraeth y DU i gyflwyno cyllid i gyflymu prosiectau seilwaith yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon, bydd Llywodraeth y DU yn gweithio gyda'r Llywodraethau datganoledig i nodi lle y gallwn ni roi rhawiau yn y ddaear, adeiladu ein cymunedau a chreu swyddi'n gyflymach i ddinasyddion ledled y Deyrnas Unedig. Mae'n destun gofid felly bod rhethreg gyhoeddus y Llywodraeth Lafur hon yng Nghymru yn hytrach wedi canolbwyntio'n gwbl negyddol ar fwrw'r cyfrifoldeb yn adweithiol, gan geisio diawleiddio Llywodraeth y DU a'i beio am eu holl fethiannau eu hunain. Mae'r pandemig wedi tynnu sylw at fethiannau Llywodraethau Llafur Cymru un ar ôl y llall wrth reoli ein gwasanaethau cyhoeddus hanfodol. Yn y flwyddyn cyn y pandemig, dyblodd amseroedd aros y GIG yng Nghymru, ac mae Cymru wedi cadw'r cyfraddau tlodi uchaf a'r cyflog isaf o holl wledydd y DU drwy gydol datganoli ers 1999. Mae gwariant Llywodraeth Cymru wedi cynyddu 4.2 y cant i £22.3 biliwn, 83 y cant a ddarparwyd gan Lywodraeth y DU. Er gwaethaf honiadau Llywodraeth Cymru i'r gwrthwyneb, nododd dadansoddiad cyllidol Cymru y mis hwn gan Brifysgol Caerdydd £655 miliwn o gyllid COVID-19, nad yw Llywodraeth Cymru wedi'i ymrwymo eto, gan godi i £760 miliwn, gan gynnwys y gwariant sy'n bodoli eisoes ac heb ei ddyrannu yn ei chynlluniau cyllideb derfynol. O ran llywodraeth leol, er gwaethaf effaith COVID-19, bydd awdurdodau lleol yn cael cynnydd llai yn eu setliadau na'r flwyddyn ariannol hon. Unwaith eto, mae cynghorau'r gogledd yn cael cynnydd cyfartalog is na'r de, ac unwaith eto mae'r Llywodraeth Lafur hon yn gwrthod cyllid gwaelodol i ddiogelu cynghorau fel Wrecsam a Cheredigion, y disgwylir iddynt ymdopi â chynnydd o ddim ond 2.3 y cant ac 1.96 y cant yn y drefn honno. Fel y nododd arweinydd cyngor Sir Fynwy, mae'n bwysig mynd i'r afael â'r pwysau gwirioneddol mewn llywodraeth leol a bod Llywodraeth Cymru yn defnyddio'r 'arian canlyniadol sylweddol yn llifo o gyhoeddiadau cyllid Llywodraeth y DU, gyda chyfran ohono eto i'w ddyrannu o fewn cyllideb Llywodraeth Cymru.' Fel y nododd arweinydd cyngor Sir Ddinbych, 'mae heriau gwasanaeth cyhoeddus a chyllidebol yn parhau, yn enwedig i'r awdurdodau hynny a fydd yn derbyn cynnydd is na'r cyfartaledd.' Mae'r trydydd sector ac elusennau yng Nghymru, sydd ar flaen y gad yn ymateb Cymru i'r pandemig, gan arbed miliynau i'r sector cyhoeddus, wedi gweld gostyngiad sylweddol mewn incwm sy'n cefnogi gwasanaethau hanfodol. Dywedodd ymateb Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru i gynigion cyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru fod y sector gwirfoddol yn parhau i fod ag angen mwy o adnoddau i ymateb i'r galw cynyddol am ei wasanaethau Mae gan drydydd sector ffyniannus ran hanfodol i'w chwarae yn yr agenda atal, yn arbed arian yn ogystal â gwella bywydau, a bod yn rhaid i gydgynhyrchu gwasanaethau chwarae rhan allweddol yn hyn. Wrth ymateb i'r gyllideb ddrafft hon, nododd Ffederasiwn Busnesau Bach Cymru ansicrwydd ynghylch o ble y byddai cymorth ariannol i fusnesau yn dod, a disgrifiodd gyflwyno pecynnau cymorth busnes fel rhai 'tameidiog' a mynegodd bryder nad yw'r gyllideb ddrafft hon yn rhoi digon o gymorth i bobl hunangyflogedig. Ar ôl imi arwain y ddadl ar ofal lliniarol a gofal diwedd oes yr wythnos diwethaf, cyhoeddodd y Gweinidog iechyd hwn £3 miliwn yn ychwanegol i gefnogi hosbisau yn ystod y flwyddyn ariannol hon - i'w groesawu, ond ble mae gweddill yr arian ychwanegol a gafwyd gan Lywodraeth y DU o ganlyniad i fwy o gyllid ar gyfer hosbisau yn Lloegr? A beth am y flwyddyn nesaf? Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru £2.25 miliwn hwyr ar gyfer Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Ond rhoi plastr ar friw yn unig yw hwn ac ni fydd yn atal diswyddiadau. Mae Llywodraeth Cymru yn honni'n ddrygionus fod Llywodraeth y DU wedi torri addewidion ynghylch cyllid amaethyddiaeth a datblygu gwledig yng Nghymru. Gwarantodd Llywodraeth y DU y gyllideb flynyddol bresennol i ffermwyr ym mhob blwyddyn Senedd y DU. Pan wnaed yr ymrwymiad hwn, cyfanswm y cymorth fferm a roddwyd i ffermwyr Cymru oedd £337 miliwn. Ar gyfer 2021-22, mae Llywodraeth y DU wedi darparu cyllid newydd ar ben y £97 miliwn sy'n weddill o gyllid yr UE, gan sicrhau y gall Llywodraeth Cymru barhau i ddarparu £337 miliwn o gymorth i ffermwyr Cymru y flwyddyn nesaf, os ydyn nhw'n dewis gwneud hynny. Mae'r Ceidwadwyr Cymreig wedi galw ar Lywodraeth Cymru dan arweiniad Llafur i weithredu cynllun adfer i Gymru. Mae'n destun pryder mawr, felly, nad yw'r gyllideb ddrafft hon yn darparu'r chwyldro ariannol y mae mawr ei angen i gyflawni hyn.