English: It's important that the Assembly continues with the good work of tackling waste. It's an issue that affects us all. The seas, coastlines and beaches of Wales are habitats that are seriously damaged by waste and, in supporting Simon Thomas today, I want to mention the impact of waste on marine habitats and the impact of polystyrene particularly. Following the plastic bag tax, introduced in 2011, there was a notable reduction in the number of plastic bags found on beaches around Wales, but according to the beach survey of 2016, when 28 Welsh beaches were surveyed, there was an increase of 16 per cent since the previous year in the number of items of waste found. Plastic and polystyrene are the main items found on beaches in the UK, and as we've heard, polystyrene is a huge environmental problem because it isn't a material that biodegrades over time, and we don't know how long it takes to biodegrade. In the meantime, landfill sites, as well as our seas, are filling with polystyrene. Polystyrene is worse than plastics, because there is increasing evidence that chemicals in polystyrene can be carcinogenic as well as damaging and being harmful to our wildlife and marine life. By way of coincidence, yesterday I received a letter from a county councillor living near a school in Arfon, and this is what she says: In our area, we see pupils visiting food shops at lunchtime and dumping their polystyrene containers in the woods and on riverbanks, on greenfield sites, along paths and on our pavements. It's terrible and it's a problem that's increasing. Certainly, there is work to be done to educate children to dispose of their litter in a responsible way. Of course, it's an ongoing battle to ensure a sufficient number of bins and so on. Despite that, I am of the view that it would be of great assistance to reduce packaging, particularly food packaging. She goes on, this councillor, to say: I wonder whether the Welsh Government would consider taxing polystyrene. The tax on plastic bags has been a sweeping success. So successful, indeed, that other nations in the UK have adopted the same policy. What about Wales leading the way once again, creating a Wales which is free of polystyrene? Thank you for reading my letter. I hope you'll have an opportunity to speak up on my behalf and ask the Government to consider my request. Clearly, there's more discussion to be had: a tax, a levy, a prohibition - which is the best approach of reaching our aim? But certainly, reducing the packaging waste in terms of goods would do a great deal to reduce the waste that is disposed of, with so much inevitably finishing up on our beaches and in our seas, where it can take many, many years to biodegrade. So, thank you for the opportunity to contribute to the debate. Thank you to Simon for bringing this issue forward, and on with the attempts to tackle the issue of waste.
Welsh: Mae'n bwysig bod y Cynulliad yn parhau â'r gwaith da o daclo gwastraff, mater sy'n effeithio arnom ni i gyd. Mae arfordir, moroedd a thraethau Cymru yn gynefinoedd sy'n cael eu niweidio yn sylweddol gan wastraff, ac wrth gefnogi Simon Thomas heddiw rwyf am sôn am effaith gwastraff ar gynefinoedd morol, a sôn am effaith polystyren yn benodol. Yn dilyn y dreth ar fagiau a gafodd ei chyflwyno yn 2011, cafwyd gostyngiad nodedig yn y nifer o fagiau plastig sy'n cael eu canfod ar draethau o gwmpas Cymru. Ond yn ôl arolwg traethau 2016, pan arolygwyd 28 o draethau yng Nghymru, roedd cynnydd o 16 y cant ers y flwyddyn flaenorol yn y nifer o eitemau gwastraff a ganfuwyd. Plastig a pholystyren ydy'r prif eitemau gwastraff a ganfuwyd ar draethau y Deyrnas Unedig ac, wrth gwrs, fel rydym wedi ei glywed, mae polystyren yn broblem amgylcheddol aruthrol oherwydd nad ydy o ddim yn ddeunydd sy'n dirywio efo amser, ac nid ydym yn gwybod faint o amser mae'n ei gymryd i bydru. Yn y cyfamser, mae safleoedd tirlenwi yn ogystal â'n moroedd ni yn llenwi efo fo. Mae polystyren yn waeth na phlastigion oherwydd mae yna dystiolaeth gynyddol bod cemegau ynddo fo sy'n gallu achosi canser, yn ogystal â'r ffaith ei fod hefyd yn niweidio a dinistrio bywyd gwyllt a bywyd môr. Ddoe, fe ges i, digwydd bod, lythyr gan gynghorydd sir sy'n byw wrth ymyl ysgol yn Arfon, a dyma mae hi'n ei ddweud: Yn ein ardal ni, gwelwn ddisgyblion ysgol yn ymweld â siopau bwyd amser cinio ac yn dympio'r boscys polysterene dros y cloddiau, yn y coed a glannau afonydd, ar diroedd gwyrdd, ar hyd llwybrau ac ar ochr y ffyrdd. Mae'n ofnadwy ac mae'n broblem sy'n gwaethygu. Yn sicr mae gwaith i'w wneud i addysgu plant i gael gwared o'u sbwriel mewn modd cyfrifol, ac wrth gwrs mae'n frwydr barhaus i sicrhau digon o finiau ac ati. Serch hynny, rwyf o'r farn y byddai'n help mawr i leihau deunydd pacio yn enwedig deunydd pacio bwyd.' Mae hi'n mynd ymlaen, y cynghorydd sir yma, i ddweud: Tybed a fyddai Llywodraeth Cymru yn ystyried rhoi treth ar bolysterene? Mae'r dreth ar fagiau plastig wedi bod yn llwyddiant ysgubol: yn wir mor llwyddiannus fel bod gwledydd eraill y DG wedi mabwysiadu'r un polisi! Beth am i Gymru arwain y ffordd unwaith eto, a chreu Cymru sy'n rhydd o bolysterene? Diolch yn fawr am ddarllen fy llythyr a gobeithio bydd cyfle i chi siarad ar fy rhan a gofyn i'r Llywodraeth ystyried fy nghais.' Yn amlwg, mae yna fwy o drafod i'w wneud: treth, lefi, gwahardd - pa un ydy'r dull gorau o gyrraedd y nod? Ond yn sicr, mi fyddai lleihau'r gwastraff pecynnu ar nwyddau yn gwneud llawer iawn i leihau'r gwastraff sy'n cael ei luchio, gyda chymaint ohono fo yn anochel yn diweddu ar ein traethau a'n moroedd, lle mae'n gallu cymryd blynyddoedd lawer i ddatgymalu. Felly, diolch am gael cyfrannu at y ddadl. Diolch i Simon am ddod â'r mater gerbron, ac ymlaen efo'r ymdrechion i daclo gwastraff.