English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and can I add my voice to those who are saying how grateful they are to you for your firm and determined leadership in your position as Deputy Presiding Officer? I have been very grateful, during your term of office, for your guidance and support, and, in fact, ever since I joined the Assembly, back in 2011, I've been grateful for your friendship, comradeship, advice, good guidance and constant presence, good humour, laughter and fun. I'll really miss you, Ann, as will all the rest of us, and I wish you all the very best for the future. I'd also like to thank Members for the opportunity to respond to this debate. I think it was pretty brave of the Conservatives to table a motion, which, as ever, shows just how much out of touch they are with the people of Wales, and gives us the opportunity to showcase all of the many ways in which we have, of course, time and time again, stood up for the people of Wales in the face of the Tory threat. Our amendment sets out just a handful of our achievements in Government, and I'll happily list many more in a moment, but I thought I'd begin with sharing with you the original amendment that I was considering, and it would have said this: 'delete all' - of course, because the proposition is preposterous - 'and replace with: to propose that our Senedd regrets that, despite 20 years of devolution, the Welsh Conservatives have vowed not to spend a single penny on things that aren't strictly devolved, things like our 500 PCSOs that we fund; regrets that the Conservatives have failed to match our UK-leading business support packages; regrets that the UK Conservatives have blown £37 billion on test and trace contracts for their friends, £37 billion that a former Treasury Permanent Secretary described as the most inept public spending programme of all time; regrets that the Tories abolished EMA and Erasmus, whereas this Government has stepped in to protect the demonstrable benefits that come with both schemes; regrets, indeed, the disdain that the Welsh and UK Conservatives have for devolution.' This is particularly evident right now, in recent reports that the Conservatives regret 'allowing the Welsh Government to run your own NHS and response to COVID-19' - and I quote. Well, Deputy Presiding Officer, we on these benches do not share those views. Indeed, because of this Government and the dedication of remarkable public servants across Wales, we have shown how it should be done. We have an outstanding test and trace programme, run by our own local authorities, not outsourced to the highest bidder. We have one of the best vaccine programmes in the world, with over 50 per cent of the adult population having had their first dose. We have the UK's most generous business support package, showing that Labour is the party of innovation and entrepreneurship. We have provided over £1.5 billion-worth of extra money to our NHS, and secured over 580 million items of PPE, some of which we shared with England. We have bolstered our free school meals programme and delivered over 2.1 million food boxes to those on the shielding lists. We have expanded our discretionary assistance fund by over £13 million to help the worst affected by the pandemic. We have provided £20 million-worth of emergency funding to local authorities and housed over 7,000 people during the course of the pandemic, and, unlike England, we have never moved away from our 'everyone in' policy during this pandemic, and we are very proud of that. We have provided a £500 'thank you' payment to our NHS staff and care staff, which the Conservative Government has seen fit to tax. We have set up an £18 million freelancer fund, which simply does not exist in England, and secured over £90 million-worth of support to our key cultural sectors, at a time when the Tories were telling artists to retrain as IT specialists. The Tories in Wales have flip-flopped over measures they do and don't support. Beholden to an indecisive UK Government, they have made the wrong call time and time again. It's a strange reality when we have a Conservative Party that wants to defund the police and cut every single one of our 500 PCSOs, that doesn't show the slightest remorse for blowing £37 billion instead of funding public services, and has proven weak on business, indifferent to freelancers, and callous on free school meals. This is not our record in Wales. Our amendment is just a glimpse of how we have, time and time again, fought for the people of Wales, how we have bolstered our NHS, secured jobs, provided 100,000 apprenticeships, built schools, reformed our curriculum, fought against climate change, built 20,000 homes, created a vision for tourism and culture, strengthened our local authorities, invested in our town centres, expanded childcare, helped people and businesses pay less tax and rates, prioritised workers' rights and the social partnership, increased funding for mental health. We have published an unprecedented race equality action plan. We were the first nation to provide PrEP across the UK. We introduced a gender recognition service. We have committed to a taskforce to tackle inequality faced by disabled people. We have increased our funding to tackle violence and domestic abuse. We have invested in active travel, in placemaking, and in finding housing solutions to challenges such as fuel poverty, changing demographics and reducing carbon emissions. Our coastal communities and towns remain a priority for this Government, and that's why, despite the UK Tory Government's decision to stop this important funding, we have committed to providing £6 million to our coastal towns. Deputy Presiding Officer, the list goes on and on, and so does our absolute determination that, together, we will keep Wales moving forward. Llywydd, on this side of the house, we are rightly proud of the record of this Government. Despite the challenges of COVID and of Brexit, we have kept our eyes on the future of this country, and on the hopes we all share. Diolch.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, ac a gaf fi ychwanegu fy llais at y rhai sy'n dweud pa mor ddiolchgar ydynt i chi am eich arweiniad cadarn a phenderfynol yn eich swydd fel Dirprwy Lywydd? Rwyf wedi bod yn ddiolchgar iawn, yn ystod eich cyfnod yn y swydd, am eich arweiniad a'ch cefnogaeth, ac mewn gwirionedd, byth ers i mi ymuno â'r Cynulliad yn ôl yn 2011, rwyf wedi bod yn ddiolchgar am eich cyfeillgarwch, eich cyngor, eich arweiniad da a'ch presenoldeb cyson, eich hiwmor da, eich chwerthin a'ch hwyl. Byddaf yn gweld eich colli'n fawr, Ann, fel y bydd y gweddill ohonom, ac rwy'n dymuno'r gorau i chi ar gyfer y dyfodol. Hoffwn ddiolch hefyd i'r Aelodau am y cyfle i ymateb i'r ddadl hon. Credaf fod y Ceidwadwyr yn eithaf dewr i gyflwyno cynnig, sydd, fel arfer, yn dangos cyn lleied o gysylltiad sydd ganddynt â phobl Cymru, ac mae'n rhoi cyfle inni arddangos yr holl ffyrdd niferus rydym wedi sefyll dros bobl Cymru dro ar ôl tro, wrth gwrs, yn wyneb bygythiad y Torïaid. Mae ein gwelliant yn nodi llond llaw yn unig o'n cyflawniadau fel Llywodraeth, a byddaf yn hapus i restru llawer mwy mewn munud, ond roeddwn yn meddwl y byddwn yn dechrau drwy rannu gyda chi y gwelliant gwreiddiol roeddwn yn ei ystyried, a byddai wedi dweud hyn: 'dileu popeth' - wrth gwrs, oherwydd bod y cynnig yn hurt - 'a rhoi yn ei le: cynnig bod ein Senedd yn gresynu at y ffaith, er gwaethaf 20 mlynedd o ddatganoli, fod y Ceidwadwyr Cymreig wedi addo peidio â gwario'r un geiniog ar bethau nad ydynt wedi'u datganoli'n llawn, pethau fel ein 500 o Swyddogion Cymorth Cymunedol yr Heddlu a ariennir gennym ni; yn gresynu bod y Ceidwadwyr wedi methu cynnig pecynnau cymorth busnes cystal â'n rhai ni sy'n well na dim arall a gynigir yn y DU; yn gresynu bod Ceidwadwyr y DU wedi gwastraffu £37 biliwn ar gontractau profi ac olrhain i'w ffrindiau, £37 biliwn a ddisgrifiwyd gan gyn Ysgrifennydd Parhaol y Trysorlys fel y rhaglen gwariant cyhoeddus fwyaf di-glem erioed; yn gresynu bod y Torïaid wedi diddymu'r lwfans cynhaliaeth addysg ac Erasmus, tra bod y Llywodraeth hon wedi camu i'r adwy i ddiogelu'r manteision amlwg sy'n dod gyda'r ddau gynllun; yn gresynu yn wir at y modd y mae'r Ceidwadwyr yng Nghymru a'r DU yn dirmygu datganoli. Mae hyn yn arbennig o amlwg ar hyn o bryd, mewn adroddiadau diweddar fod y Ceidwadwyr yn gresynu 'caniatáu i Lywodraeth Cymru redeg eich GIG eich hun ac ymateb i COVID-19' - ac rwy'n dyfynnu. Wel, Ddirprwy Lywydd, nid ydym ni ar y meinciau hyn yn rhannu'r safbwyntiau hynny. Yn wir, oherwydd y Llywodraeth hon ac ymroddiad gweision cyhoeddus rhyfeddol ledled Cymru, rydym wedi dangos sut y dylid ei wneud. Mae gennym raglen brofi ac olrhain ragorol, sy'n cael ei rhedeg gan ein hawdurdodau lleol ein hunain, a heb ei rhoi ar gontract allanol i'r cynnig uchaf. Mae gennym un o'r rhaglenni brechu gorau yn y byd, gyda dros 50 y cant o'r boblogaeth oedolion wedi cael eu dos cyntaf. Gennym ni y mae'r pecyn cymorth busnes mwyaf hael yn y DU, sy'n dangos mai Llafur yw plaid arloesedd ac entrepreneuriaeth. Rydym wedi darparu gwerth dros £1.5 biliwn o arian ychwanegol i'n GIG, ac wedi sicrhau dros 580 miliwn o eitemau o gyfarpar diogelu personol, ac rydym wedi rhannu peth ohono â Lloegr. Rydym wedi cryfhau ein rhaglen prydau ysgol am ddim ac wedi dosbarthu dros 2.1 miliwn o flychau bwyd i'r rhai ar y rhestrau gwarchod. Rydym wedi ychwanegu dros £13 miliwn at ein cronfa cymorth dewisol i helpu'r rhai yr effeithiwyd arnynt waethaf gan y pandemig. Rydym wedi darparu gwerth £20 miliwn o gyllid brys i awdurdodau lleol ac wedi cartrefu dros 7,000 o bobl yn ystod y pandemig, ac yn wahanol i Loegr, nid ydym erioed wedi symud oddi wrth ein polisi 'pawb i mewn' yn ystod y pandemig hwn, ac rydym yn falch iawn o hynny. Rydym wedi darparu taliad 'diolch' o £500 i staff a staff gofal y GIG, taliad y mae'r Llywodraeth Geidwadol wedi gweld yn dda i'w drethu. Rydym wedi sefydlu cronfa gwerth £18 miliwn i weithwyr llawrydd, cronfa nad yw'n bodoli yn Lloegr, ac wedi sicrhau gwerth dros £90 miliwn o gymorth i'n sectorau diwylliannol allweddol, ar adeg pan oedd y Torïaid yn dweud wrth artistiaid am ailhyfforddi fel arbenigwyr TG. Mae'r Torïaid yng Nghymru wedi fflip-fflopian dros fesurau y maent yn eu cefnogi ac nad ydynt yn eu cefnogi. A hwythau wedi'u clymu wrth Lywodraeth anwadal yn y DU, maent wedi gwneud y dewis anghywir dro ar ôl tro. Mae'n realiti rhyfedd pan fo gennym Blaid Geidwadol sydd am ddadariannu'r heddlu a chael gwared ar bob un o'n 500 o Swyddogion Cymorth Cymunedol yr Heddlu, plaid nad yw'n dangos unrhyw edifeirwch am wastraffu £37 biliwn yn hytrach nag ariannu gwasanaethau cyhoeddus, ac sydd wedi profi'n wan ar fusnes, yn ddi-hid tuag at weithwyr llawrydd, ac yn galongaled ar fater prydau ysgol am ddim. Nid dyma yw ein cyflawniad ni yng Nghymru. Dim ond cipolwg yw ein gwelliant ar y ffordd rydym wedi ymladd dros bobl Cymru dro ar ôl tro, y ffordd rydym wedi cryfhau ein GIG, wedi diogelu swyddi, wedi darparu 100,000 o brentisiaethau, wedi adeiladu ysgolion, wedi diwygio ein cwricwlwm, wedi ymladd yn erbyn newid hinsawdd, wedi adeiladu 20,000 o gartrefi, wedi creu gweledigaeth ar gyfer twristiaeth a diwylliant, wedi cryfhau ein hawdurdodau lleol, wedi buddsoddi yng nghanol y dref, wedi ymestyn gofal plant, wedi helpu pobl a busnesau i dalu llai o dreth ac ardrethi, wedi blaenoriaethu hawliau gweithwyr a'r bartneriaeth gymdeithasol, wedi cynyddu'r cyllid ar gyfer iechyd meddwl. Rydym wedi cyhoeddi cynllun gweithredu cydraddoldeb hiliol na welwyd mo'i debyg o'r blaen. Ni oedd y genedl gyntaf i ddarparu proffylacsis cyn-gysylltiad ledled y DU. Gwnaethom gyflwyno gwasanaeth cydnabod rhywedd. Rydym wedi ymrwymo i dasglu i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb a wynebir gan bobl anabl. Rydym wedi cynyddu ein cyllid i fynd i'r afael â thrais a cham-drin domestig. Rydym wedi buddsoddi mewn teithio llesol, mewn creu lleoedd, a dod o hyd i atebion tai i heriau fel tlodi tanwydd, demograffeg newidiol a lleihau allyriadau carbon. Mae ein cymunedau a'n trefi arfordirol yn parhau i fod yn flaenoriaeth i'r Llywodraeth hon, a dyna pam, er gwaethaf penderfyniad Llywodraeth Dorïaidd y DU i atal y cyllid pwysig hwn, ein bod wedi ymrwymo i ddarparu £6 miliwn ar gyfer ein trefi arfordirol. Ddirprwy Lywydd, mae'r rhestr yn mynd ymlaen ac ymlaen, ac felly hefyd ein penderfyniad diwyro y byddwn, gyda'n gilydd, yn cadw Cymru i symud yn ei blaen. Lywydd, ar yr ochr hon i'r tŷ, rydym yn falch iawn o gyflawniad y Llywodraeth hon. Er gwaethaf heriau COVID a Brexit, rydym wedi cadw ein llygaid ar ddyfodol y wlad hon, ac ar y gobeithion y mae pawb ohonom yn eu rhannu. Diolch.