English: We owe an unmeasurable level of debt to the sacrifices made by our armed forces who safeguarded our future and continue to do so. Quite rightly, as has been said today, we reflect on those soldiers and their families who are fighting to protect the rights of the Ukrainian people, and our thoughts go out to them in Europe as well. In the days leading up to Remembrance Day we have that opportunity to reflect on the vast contributions made by our armed forces personnel, and it's right that that altruism is preserved for all future generations. As Mark Isherwood stated, Wales in particular has an incredibly long and deep relationship with our armed forces family - it's been more than 300 years since the formation of the first regiment in 1689. As we know, it went on to become the Royal Welsh, making it our oldest and most decorated military regiment. No matter the conflict or situation, as we have seen throughout history, from world war one and two, the Falklands, Iraq, Afghanistan, and in many natural disasters, our servicemen and servicewomen always rise to the biggest challenges of the day, with many having also paid the ultimate sacrifice for our freedom. Sadly, some of the sacrifices made come at a dreadful cost. We have veterans, as we've heard today already, who bear the physical and mental scars of active service, and they will always be in our thoughts. It is disappointing that we have veterans still who are living with these haunting demons that post-traumatic stress disorder brings. But, fortunately, there are organisations, including the British legion and many others, that provide first-class help and assistance to those most in need. Despite these organisations, though, there are still veterans in society who still require specialist support. Therefore, it's incumbent on us as elected representatives to use all levers within our grasp to find ways to support them. That's why I warmly welcome the Welsh Government's continued commitment to honouring the armed forces covenant, where significant progress has been made in helping our armed forces community. I also welcome the UK Government's appointment of the Welsh veterans' commissioner, whose role is to improve opportunities for veterans in society. I'm pleased to hear of the Welsh Government's commitment to work with the commissioner. But more should and must be done. Recently, the armed forces expert group has warned that, currently, veterans right across Wales are experiencing significant challenges in accessing dental and orthodontic care, and this can't be right in this day and age. Problems also continue to fester around the MOD childcare scheme, where there needs to be more sufficient childcare providers to ensure the scheme's effectiveness. It would be good to understand what progress the Government is making to work with the UK Government to fulfil commitments set out in the UK armed forces family strategy. These are problems that can be addressed and should be addressed if we pull together and find a way. To conclude, our armed forces relentlessly make sacrifices on our behalf to keep our country safe, as they always have done. We now owe it to them to show our appreciation by working together to overcome the obstacles facing our veterans. I absolutely support the motion. We must never forget the lessons of the past. We must never forget those who have given so much for our freedom. And we will remember them.
Welsh: Mae arnom ni ddyled anfesuradwy i'r aberth a wnaed gan ein lluoedd arfog a ddiogelodd ein dyfodol ac sy'n parhau i wneud hynny. Yn gwbl briodol, fel y dywedwyd heddiw, rydym yn myfyrio ar y milwyr hynny a'u teuluoedd sy'n brwydro i warchod hawliau pobl Wcráin, ac mae ein meddyliau gyda nhw yn Ewrop hefyd. Yn y dyddiau cyn Dydd y Cofio cawn y cyfle hwnnw i fyfyrio ar y cyfraniadau enfawr a wnaed gan bersonél ein lluoedd arfog, ac mae'n iawn fod yr anhunanoldeb honno'n cael ei gadw ar gyfer pob cenhedlaeth yn y dyfodol. Fel y dywedodd Mark Isherwood, mae gan Gymru yn arbennig berthynas anhygoel o hir a dwfn â theulu ein lluoedd arfog - mae dros 300 mlynedd wedi bod ers ffurfio'r gatrawd gyntaf ym 1689. Fel y gwyddom ni, datblygodd i fod yn gatrawd y Cymry Brenhinol, gan olygu mai ef yw ein catrawd filwrol hynaf a mwyaf addurnedig. Waeth beth yw'r gwrthdaro neu'r sefyllfa, fel y gwelsom drwy gydol hanes, o'r Rhyfel Byd Cyntaf a'r Ail Ryfel Byd, Ynysoedd Falkland, Irac, Affganistan, ac mewn sawl trychineb naturiol, mae ein dynion a'n merched sy'n gwasanaethu yn y lluoedd arfog bob amser yn ymateb i heriau mwyaf y dydd, a llawer hefyd wedi talu'r aberth eithaf am ein rhyddid. Yn drist, daw rhai o'r aberthau a wnaed ar gost ofnadwy. Mae gennym ni gyn-filwyr, fel rydym ni wedi clywed yn barod heddiw, sy'n dwyn creithiau corfforol a meddyliol gwasanaeth gweithredol, a byddan nhw bob amser yn ein meddyliau. Mae'n siomedig bod gennym ni gyn-filwyr o hyd sy'n byw gyda'r cythreuliaid hunllefus hyn a ddaw yn sgil anhwylder straen wedi trawma. Ond, yn ffodus, mae sefydliadau, gan gynnwys y lleng Brydeinig a llawer o rai eraill, sy'n darparu cymorth o'r radd flaenaf a chymorth i'r rhai sydd fwyaf mewn angen. Er y sefydliadau hyn, mae yna gyn-filwyr o hyd mewn cymdeithas sydd dal angen cymorth arbenigol. Felly, mae'n ddyletswydd arnom ni fel cynrychiolwyr etholedig i wneud popeth a allwn ni i ddod o hyd i ffyrdd o'u cefnogi. Dyna pam yr wyf yn croesawu'n gynnes ymrwymiad parhaus Llywodraeth Cymru i anrhydeddu cyfamod y lluoedd arfog, lle gwnaed cynnydd sylweddol wrth helpu cymuned ein lluoedd arfog. Rwyf hefyd yn croesawu penodiad Llywodraeth y DU o gomisiynydd cyn-filwyr Cymru, sy'n gweithio i wella cyfleoedd i gyn-filwyr mewn cymdeithas. Rwy'n falch o glywed am ymrwymiad Llywodraeth Cymru i weithio gyda'r comisiynydd. Ond dylid a rhaid gwneud mwy. Yn ddiweddar, mae grŵp arbenigol y lluoedd arfog wedi rhybuddio bod cyn-filwyr ledled Cymru, ar hyn o bryd, yn profi heriau sylweddol o ran cael mynediad at ofal deintyddol ac orthodonteg, ac ni all hyn fod yn iawn yn yr oes sydd ohoni. Mae problemau hefyd yn parhau o amgylch cynllun gofal plant y Weinyddiaeth Amddiffyn, lle mae angen mwy o ddarparwyr gofal plant digonol i sicrhau effeithiolrwydd y cynllun. Byddai'n dda deall pa gynnydd y mae'r Llywodraeth yn ei wneud i weithio gyda Llywodraeth y DU i gyflawni ymrwymiadau a nodir yn strategaeth deuluol lluoedd arfog y DU. Mae'r rhain yn broblemau y gellir mynd i'r afael â nhw ac y dylid mynd i'r afael â nhw os ydyn ni'n tynnu at ein gilydd ac yn canfod ffordd o wneud hynny. I gloi, mae ein lluoedd arfog yn aberthu ar ein rhan yn ddi-baid i gadw ein gwlad yn ddiogel, fel y maen nhw bob amser wedi ei wneud. Ein dyletswydd iddyn nhw yn awr yw dangos ein gwerthfawrogiad drwy gydweithio i oresgyn y rhwystrau sy'n wynebu ein cyn-filwyr. Rwy'n cefnogi'r cynnig yn llwyr. Ni ddylem ni fyth anghofio gwersi'r gorffennol. Ni ddylem ni fyth anghofio'r rhai sydd wedi rhoi cymaint am ein rhyddid. Ac fe fyddwn ni'n eu cofio nhw.