English: Thank you, Minister, and diolch, Llywydd, for accepting this topical question. This crisis is global, of course, in nature, but the UK is in a particularly perilous situation due to unusually low gas storage, the loss of the IFA interconnecter, hampering our ability to import electricity from Europe, and lower-than-usual wind energy production. We're seeing a crisis that sits within many interlinked crises and, Minister, as I'm sure you'll agree, we shouldn't underestimate the scale of the crisis. The head of Ofgem said today to MPs that the price increase was unprecedented, and that gas prices are already six times higher than last year, having increased 70 per cent in August alone. He also contradicted the Prime Minister's assurance by saying the problem is unlikely to be temporary. However global or complicated the causes of the crisis are, the impact will be very simple and it could be devastating for low-income households. As you've set out, Minister, this won't be visited on them alone. Thousands of families will see their universal credit cut, they'll face increased living costs, and now bigger energy bills. Minister, the Joseph Rowntree Foundation says that a couple with two children on universal credit will be £130 a month worse off by October, and the budget gap will increase to £1,750 by the end of the next financial year. These are people that cannot afford to take this kind of hit. Could the Minister tell us please what the Welsh Government can do to support people who face this imminent financial hardship? I'm especially concerned about people using prepayment meters who could have their supply cut off if they can't afford to top up. And will she also press UK Ministers about the need to take immediate financial action to support these families, like Spain, France and Italy have already announced? Further, could the Minister also tell us whether she's held discussions with Welsh steel makers and other heavy industries that face cost increases, and whether she's relayed their concerns to the UK Government? I'd also be grateful, Minister, to hear about any action being taken to protect the agricultural sector in the face of the carbon dioxide shortage. The UK Government deal announced last night to resume production is only for a fortnight, and I know that the National Farmers Union has called for immediate assurance. Finally, Minister, the crisis is bringing home to us just how urgent it is, of course, for us to switch to more renewable energy, but I know that the questions that will be at the forefront of people's minds will be about how we'll keep the lights on, and how people will be fed and kept warm. I'm sure many will listen to the Minister's answers with keen interest.
Welsh: Diolch, Weinidog, a diolch, Lywydd, am dderbyn y cwestiwn amserol hwn. Mae'r argyfwng hwn yn fyd-eang ei natur wrth gwrs, ond mae'r DU mewn sefyllfa arbennig o beryglus oherwydd cronfeydd nwy anarferol o isel, colli'r rhyng-gysylltydd IFA, gan lesteirio ein gallu i fewnforio trydan o Ewrop, a chynhyrchiant ynni gwynt ar lefel is na'r arfer. Rydym yn gweld argyfwng yn digwydd o fewn llawer o argyfyngau rhyng-gysylltiedig ac fel y cytunwch rwy'n siŵr, ni ddylem dangyfrif maint yr argyfwng. Dywedodd pennaeth Ofgem heddiw wrth ASau fod y cynnydd mewn prisiau yn ddigynsail, a bod prisiau nwy eisoes chwe gwaith yn uwch na'r llynedd, ar ôl cynnydd o 70 y cant ym mis Awst yn unig. Roedd hefyd yn gwrth-ddweud y sicrwydd a roddodd Prif Weinidog y DU drwy ddweud nad yw'r broblem yn debygol o fod yn un dros dro. Ni waeth pa mor fyd-eang neu gymhleth yw achosion yr argyfwng, bydd yr effaith yn syml iawn a gallai fod yn ddinistriol i aelwydydd incwm isel. Fel rydych wedi'i nodi, Weinidog, nid hyn yn unig sy'n mynd i effeithio arnynt. Bydd miloedd o deuluoedd yn gweld eu credyd cynhwysol yn cael ei dorri, byddant yn wynebu costau byw uwch, a biliau ynni uwch yn awr. Weinidog, mae Sefydliad Joseph Rowntree yn dweud y bydd cwpl â dau o blant ar gredyd cynhwysol £130 y mis yn waeth eu byd erbyn mis Hydref, a bydd y bwlch yn y gyllideb yn cynyddu i £1,750 erbyn diwedd y flwyddyn ariannol nesaf. Mae'r rhain yn bobl na all fforddio ergyd o'r fath. A allai'r Gweinidog ddweud wrthym beth y gall Llywodraeth Cymru ei wneud i gefnogi pobl sy'n wynebu'r caledi ariannol sydd ar fin digwydd? Rwy'n pryderu'n arbennig am bobl sy'n defnyddio mesuryddion rhagdalu a allai olygu bod eu cyflenwad yn cael ei dorri os na allant fforddio talu. Ac a wnaiff hi bwyso ar Weinidogion y DU ynglŷn â'r angen i gymryd camau ariannol ar unwaith i gefnogi'r teuluoedd hyn, fel y mae Sbaen, Ffrainc a'r Eidal eisoes wedi cyhoeddi? At hynny, a allai'r Gweinidog ddweud wrthym a yw wedi cynnal trafodaethau gyda gwneuthurwyr dur Cymru a diwydiannau trwm eraill sy'n wynebu cynnydd yn eu costau, ac a yw wedi trosglwyddo eu pryderon i Lywodraeth y DU? Byddwn hefyd yn falch o glywed, Weinidog, am unrhyw gamau a gymerir i ddiogelu'r sector amaethyddol yn wyneb y prinder carbon deuocsid. Yn y cytundeb â Llywodraeth y DU a gyhoeddwyd neithiwr, dim ond am bythefnos y cytunwyd i ailddechrau cynhyrchu, a gwn fod Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr wedi galw am sicrwydd ar unwaith. Yn olaf, Weinidog, mae'r argyfwng yn cadarnhau pa mor bwysig yw hi ein bod yn newid i ynni mwy adnewyddadwy, ond gwn y bydd y cwestiynau a fydd ar flaen meddyliau pobl yn ymwneud â sut y gallwn gadw'r goleuadau ynghynn, a sut y caiff pobl eu bwydo a'u cadw'n gynnes. Rwy'n siŵr y bydd llawer yn gwrando ar atebion y Gweinidog gyda diddordeb brwd.