techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank the Minister for that question and commend him on his work on the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Bill, which I know we all hope will lead to improved outcomes and experiences for children with autism on the school journey. I know he shares my sense of priority about making sure that the physical environment in schools is also appropriate for children with autism. The Welsh Local Government Association developed a programme, Learning with Autism, which stipulates some criteria for the school estate to make it more accessible for children with autism. To what extent is that guidance being followed by schools generally and, to the extent that it's not, is there anything that the Welsh Government can do to mandate that?
Welsh: Diolch i'r Gweinidog am y cwestiwn hwnnw a hoffwn ei ganmol am ei waith ar y Bil Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru), y gwn y bydd pawb ohonom yn gobeithio ei weld yn arwain at ganlyniadau a phrofiadau gwell i blant ag awtistiaeth ar eu taith ysgol. Gwn ei fod yn rhannu fy synnwyr o flaenoriaeth ynglŷn â sicrhau bod yr amgylchedd ffisegol mewn ysgolion hefyd yn addas ar gyfer plant ag awtistiaeth. Datblygodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru raglen, Dysgu gydag Awtistiaeth, sy'n pennu meini prawf ar gyfer yr ystad ysgolion i'w gwneud yn fwy hygyrch i blant ag awtistiaeth. I ba raddau y mae'r canllawiau'n cael eu dilyn gan ysgolion yn gyffredinol ac i'r graddau nad ydynt yn cael eu dilyn, a oes unrhyw beth y gall Llywodraeth Cymru ei wneud i fynnu hynny?
English: Thank you very much. I know that the Member takes a very close interest in these issues and has done a considerable amount of work in the area. I think all of us are aware of the Member's commitment to this agenda. Can I say, in terms of the twenty-first century schools programme, this is a programme that is delivered in partnership with local authorities and the technical guidance does exist with local authorities to ensure that there's an appropriate learning environment for all schools? This takes consideration of learners and pupils and all their needs, including those with an autistic spectrum disorder. In addition to this, Estyn will consider the school environment and whether the school is physically able to meet pupils' needs and whether specialist resources are used well to meet pupils' needs as well. So, I hope that, through the construction, design and building of a new estate, the technical guidelines deliver the sort of ambition that you've described. Then, within the school environment, whenever there is an inspection with Estyn, that school environment will be a part of that inspection and, clearly, if there are areas that need improving, this Government will take action to ensure that it is improved alongside local authorities. But I know that Members across the whole Chamber have raised concerns about these matters, and if there are particular areas of concern in particular schools, I'd be grateful for any Member to write to me and I will certainly take this forward.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Gwn fod gan yr Aelod ddiddordeb mawr iawn yn y materion hyn ac mae wedi gwneud cryn dipyn o waith yn y maes. Rwy'n meddwl bod pob un ohonom yn ymwybodol o ymrwymiad yr Aelod i'r agenda hon. Os caf ddweud, o ran y rhaglen ysgolion 21ain ganrif, mae hon yn rhaglen sy'n cael ei chyflwyno mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol ac mae gan awdurdodau lleol ganllawiau technegol i sicrhau bod yna amgylchedd dysgu priodol ar gyfer pob ysgol. Mae'n ystyried dysgwyr a disgyblion a'u holl anghenion, gan gynnwys disgyblion ag anhwylder ar y sbectrwm awtistig. Yn ogystal â hyn, bydd Estyn yn ystyried amgylchedd yr ysgol ac a yw'r ysgol yn gallu diwallu angenion disgyblion yn ffisegol ac a wneir defnydd da o adnoddau arbenigol hefyd i ddiwallu anghenion y disgyblion. Felly, drwy'r modd y caiff ystad newydd ei chynllunio, ei dylunio a'i hadeiladu, rwy'n gobeithio bod y canllawiau technegol yn darparu'r math o uchelgais a ddisgrifiwyd gennych. Yna, o fewn amgylchedd yr ysgol, pan fydd Estyn yn cynnal arolwg, bydd amgylchedd yr ysgol honno'n rhan o'r arolwg ac yn amlwg, os ceir meysydd sydd angen eu gwella, bydd y Llywodraeth hon yn rhoi camau ar waith i sicrhau eu bod yn cael eu gwella ochr yn ochr â'r awdurdodau lleol. Ond gwn fod Aelodau ar draws y Siambr gyfan wedi mynegi pryderon am y materion hyn, ac os oes meysydd penodol yn peri pryder mewn ysgolion penodol, mae croeso i unrhyw Aelod ysgrifennu ataf a byddaf yn sicr yn bwrw ymlaen â hyn.
English: I've just hotfooted it over with some of your colleagues from the cross-party autism group meeting in the Pierhead. At our previous meeting, we took a presentation from the Autistic Women's Empowerment Project, discussing the different presentations of autism in women and girls and suggesting that the ratio - the accepted ratio of five boys to one girl - should actually be a lot closer. We were told that many females are left undiagnosed, misdiagnosed or without support, and while autistic girls face many of the same challenges as autistic boys, boys explode and girls implode. How, therefore, will you and your colleagues address the very real problem, evidenced by a large body of casework that I have, of girls being denied diagnosis because of schools reporting that they cope so well in school, despite the fact that they're then going home, melting down and, in many cases, self-harming and, in one of my own cases, even attempting suicide?
Welsh: Rwyf newydd frysio draw gyda rhai o'ch cyd-Aelodau o gyfarfod y grŵp awtistiaeth trawsbleidiol yn y Pierhead. Yn ein cyfarfod diwethaf, cawsom gyflwyniad gan Brosiect Grymuso Menywod Awtistig, a oedd yn trafod y gwahanol fathau o awtistiaeth mewn menywod a merched ac yn awgrymu y dylai'r gymhareb - y gymhareb a dderbynnir o bum bachgen i un ferch - fod yn llawer agosach mewn gwirionedd. Dywedwyd wrthym fod llawer o fenywod nad ydynt yn cael diagnosis, yn cael diagnosis anghywir neu'n cael eu gadael heb gymorth, ac er bod merched awtistig yn wynebu nifer o'r un heriau â bechgyn awtistig, mae bechgyn yn ffrwydro allan a merched yn ffrwydro i mewn. Sut, felly, y byddwch chi a'ch cyd-Aelodau yn mynd i'r afael â'r broblem real iawn, fel y mae'r llwyth o waith achos sydd gennyf yn ei dystio, fod merched yn methu cael diagnosis am fod ysgolion yn nodi eu bod yn ymdopi mor dda yn yr ysgol, er gwaethaf y ffaith eu bod yn mynd adref wedyn, ac yn colli rheolaeth ac mewn llawer o achosion, yn hunan-niweidio ac yn un o fy achosion, yn ceisio cyflawni hunanladdiad hyd yn oed?
English: I fully appreciate, understand and accept the point made by the Member. I think many of us are aware that diagnosing girls with autism, particularly younger girls, is far more difficult than that with boys. The Member will be aware that the autism action plan - the refresh of that - which was published by my colleague Minister at the end of last year, does include a timetable for diagnosis and does include demands on the health service to ensure that diagnosis is pursued with an urgency, which, I agree, has sometimes been lacking. But, I will say that, in terms of education, we do also have the Learning with Autism programme, which is directly funded by the Welsh Government, which is part of our autistic spectrum disorder strategic action plan, and that is a comprehensive package of resources for mainly primary schools, which takes a whole-school awareness approach. I would hope that delivering that whole-school approach will ensure that children with autism have the education they need, but that that is contextualised within an environment that is supportive as well.
Welsh: Rwy'n llawn werthfawrogi, yn deall ac yn derbyn y pwynt a wnaeth yr Aelod. Rwy'n meddwl bod llawer ohonom yn ymwybodol fod gwneud diagnosis o awtistiaeth mewn merched, yn enwedig merched iau, yn llawer anos nag mewn bechgyn. Bydd yr Aelod yn gwybod bod y cynllun gweithredu ar awtistiaeth - y diweddariad ohono - a gyhoeddwyd gan fy nghyd-Weinidog ddiwedd y llynedd yn cynnwys amserlen ar gyfer diagnosis ac mae'n cynnwys gofynion ar y gwasanaeth iechyd i sicrhau bod diagnosis yn cael ei wneud ar fyrder, ac mae hynny wedi bod yn ddiffygiol ar adegau, rwy'n cytuno. Ond os caf ddweud, o ran addysg, mae gennym y rhaglen Dysgu gydag Awtistiaeth hefyd, sy'n cael ei hariannu'n uniongyrchol gan Lywodraeth Cymru, ac sy'n rhan o'n cynllun gweithredu strategol ar anhwylder ar y sbectrwm awtistig, pecyn cynhwysfawr o adnoddau ar gyfer ysgolion cynradd yn bennaf, sy'n mabwysiadu dull ymwybyddiaeth ysgol gyfan. Buaswn yn gobeithio bod cyflwyno dull ysgol gyfan yn sicrhau bod plant ag awtistiaeth yn cael yr addysg sydd ei hangen arnynt, ond bod hynny'n cael ei osod yng nghyd-destun amgylchedd sy'n gefnogol hefyd.
English: Thank you very much. The ministerial taskforce for supply models published a report last week on the possible options for supply teaching provision in the future. Of course, this is the second report to be published on the issue in some 18 months. So, can I ask you how much progress the Cabinet Secretary believes has been made in tackling the problems surrounding the provision of supply teachers since the original report of the Assembly's Children, Young People and Education Committee back in 2015? Are we any nearer the shore, or, as some of the unions and other suggest, have the last few years been wasted, to all intents and purposes, and is this report another missed opportunity?
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Mi gyhoeddodd y tasglu gweinidogol ar gyfer modelau cyflenwi adroddiad yr wythnos diwethaf ar yr opsiynau posib ar gyfer darpariaeth athrawon cyflenwi yn y dyfodol. Wrth gwrs, dyma'r ail adroddiad i ymddangos ar y pwnc yma mewn rhyw flwyddyn a hanner. A gaf fi ofyn faint o gynnydd y mae'r Ysgrifennydd Cabinet yn ystyried sydd wedi bod i fynd i'r afael â'r problemau ynghylch darpariaeth athrawon cyflenwi ers adroddiad gwreiddiol Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y Cynulliad yma yn ôl yn 2015? A ydym ni'n unrhyw agosach at y lan, neu, fel y mae rhai o'r undebau ac eraill yn ei awgrymu, a ydy'r blynyddoedd diwethaf wedi cael eu gwastraffu i bob pwrpas a bod yr adroddiad yma yn enghraifft arall o fethu cyfle?
English: Thank you for that, Llyr. As you'll be aware, this report has been done by people independent of Government but was commissioned by Government. If interested parties had been hoping that the task and finish group would produce a definitive answer to the issue of a single supply model, then I accept that the report does not do that. In meeting with the chair of that group, they have said that they felt it was impossible to, at this stage, be able to recommend a single model going forward. I accept that some people will be disappointed. This is an important area of education policy. We need to ensure that those who are providing supply teaching have the qualifications, the support, the continuous professional development and the terms and conditions that they deserve, and I will be looking again at how we can make progress in this area.
Welsh: Diolch i chi, Llyr. Fel y byddwch yn gwybod, lluniwyd yr adroddiad hwn gan bobl sy'n annibynnol ar y Llywodraeth, er iddo gael ei gomisiynu gan y Llywodraeth. Os oedd partïon â diddordeb wedi gobeithio y byddai'r grŵp gorchwyl a gorffen yn llunio ateb pendant o ran cael un model cyflenwi, yna rwy'n derbyn nad yw'r adroddiad yn gwneud hynny. Wrth gyfarfod gyda chadeirydd y grŵp hwnnw, maent wedi dweud eu bod yn teimlo ei bod yn amhosibl argymell un model ar gyfer y dyfodol ar hyn o bryd. Rwy'n derbyn y bydd rhai pobl yn cael eu siomi. Mae hwn yn faes pwysig o bolisi addysg. Mae angen i ni sicrhau bod y rhai sy'n darparu gwaith cyflenwi yn cael y cymwysterau, y cymorth, y datblygiad proffesiynol parhaus a'r telerau ac amodau y maent yn eu haeddu, a byddaf yn edrych eto ar sut y gallwn wneud cynnydd yn y maes hwn.
English: I am pleased that you acknowledge, perhaps, that the report didn't meet some of the expectations out there. There is certainly a feeling of frustration that another 18 months' work is going to take place before we get to a point where we will see a very real difference. Of course, you are also right in recognising that there is increased pressure in terms of the provision, because we are aware, from the most recent workforce census, that the number of teachers in Wales has fallen annually for a period of some six years. We also know that, over the next few months and years, there will be significant change within the education system in Wales, with a number of reforms from the curriculum, as you mentioned, to CPD, and so on. Therefore, the demands on our teachers and the need to take them out of the classroom will increase, at the very same time as the number of teachers is reducing. In such a situation, it is inevitable that there will be an increasingly important role for supply teachers in supporting our schools. Can I ask, therefore, how you intend to ensure an adequate supply of supply teachers not in two years or three years, but in the crucial interim period?
Welsh: Wel, rwy'n falch eich bod chi'n cydnabod, efallai, nad oedd yr adroddiad yn cyrraedd rhai o'r disgwyliadau oedd mas yna. Yn sicr, mae yna deimlad o rwystredigaeth fod yna 18 mis arall, o bosib, o waith yn mynd i ddigwydd cyn ein bod ni'n cyrraedd rhyw bwynt lle, efallai, y byddwn ni'n gweld gwahaniaeth gwirioneddol. Ac, wrth gwrs, rydych chi'n iawn hefyd i gydnabod bod yna bwysau cynyddol o safbwynt y ddarpariaeth, oherwydd rŷm ni'n ymwybodol, o gyfrifiad mwyaf diweddar y gweithlu addysg y llynedd, fod niferoedd yr athrawon yng Nghymru wedi disgyn yn flynyddol ers rhyw chwe mlynedd. Rŷm ni hefyd yn gwybod, dros y misoedd a'r blynyddoedd nesaf, fod yna gyfnod o gryn newid yn mynd i fod o fewn y gyfundrefn addysg yng Nghymru, gyda nifer o ddiwygiadau ar y gweill, o'r cwricwlwm, fel roeddech chi'n sôn, i ddatblygu proffesiynol ac yn y blaen. Felly, mi fydd y galwadau ar ein hathrawon ni a'r angen efallai i'w tynnu nhw mas o'r dosbarth yn cynyddu ar yr union amser pan fydd niferoedd athrawon yn lleihau. Ac yn y fath sefyllfa, mae'n anochel y bydd rhan gynyddol bwysig i athrawon cyflenwi i'w chwarae wrth gefnogi ysgolion. A gaf i ofyn, felly, sut ydych chi'n bwriadu sicrhau cyflenwad digonol o athrawon cyflenwi, nid mewn dwy flynedd neu mewn tair blynedd, ond yn y cyfnod tyngedfennol nesaf yma sydd i ddod?
English: Thank you, Llyr. What the report does not show is that we have a difficulty in providing supply teachers. Interestingly, the report shows us a picture of supply teaching that perhaps some people would find unusual, where a great number of teachers that are employed on a supply basis are not for one, two or three days to cover absence or to cover the continuous professional development of a professional colleague, but are actually people providing supply on a termly basis, for an entire term or more than two terms. So, this is new data that we have got, which demonstrates to us how complex the supply teaching model is, and we will need to come up with a model that does have the flexibility to allow for those one, two days to cover sickness, or to the longer term. Can I just say that teacher-pupil ratios have moved very slightly in the years between 2010 and now, from 18 to 18.5? So, there isn't a crisis, but we do know that there are some specific areas where we find it difficult to recruit and retain teachers, particularly in some science, technology, engineering and mathematics subjects, and particularly in some Welsh-medium provision. Those particular pressure points will have to be factored into a solution for supply teaching.
Welsh: Diolch i chi, Llyr. Yr hyn nad yw'r adroddiad yn ei ddangos yw ein bod yn cael anhawster i ddarparu athrawon cyflenwi. Yn ddiddorol, mae'r adroddiad yn dangos darlun o waith cyflenwi y byddai rhai pobl yn ei ystyried yn anarferol o bosibl, lle y mae nifer fawr o athrawon sy'n cael eu cyflogi ar sail cyflenwi yn gwneud hynny, nid am un, dau neu dri diwrnod dros absenoldeb neu dros ddatblygiad proffesiynol parhaus cydweithiwr, ond eu bod mewn gwirionedd yn bobl sy'n darparu gwaith cyflenwi ar sail dymhorol, am dymor cyfan neu fwy na dau dymor. Felly, mae hwn yn ddata newydd sydd gennym, sy'n dangos i ni pa mor gymhleth yw'r model cyflenwi athrawon, a bydd angen i ni ddod o hyd i fodel sydd â'r hyblygrwydd i ganiatáu ar gyfer y cyfnodau o ddiwrnod neu ddau dros absenoldeb salwch, neu'n fwy hirdymor. A gaf fi ddweud mai ychydig bach iawn y mae cymarebau athro-disgybl wedi newid yn ystod y blynyddoedd rhwng 2010 a'r presennol, o 18 i 18.5? Felly, nid oes argyfwng ond gwyddom fod yna rai meysydd penodol lle'r ydym yn ei chael hi'n anodd recriwtio a chadw athrawon, yn enwedig mewn rhai pynciau gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg, ac yn enwedig yn y ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg. Bydd yn rhaid cynnwys y meysydd anodd penodol hyn mewn ateb ar gyfer athrawon cyflenwi.
English: Well, I don't think I used the word 'crisis', but we know that some 68 per cent of the recruitment targets for primary schools have been achieved - sorry, 90 per cent in primary schools, and 68 per cent in secondary schools. So, it is a problem and it does store up problems for ensuing years, and I do understand that you have acknowledged that risk, of course. There are some 5,000 teachers registered as supply teachers with the Education Workforce Council. But, interestingly, there are also around 5,000 learning support workers who are also registered as supply staff. It appears to me that no consideration has been given to this group in looking at the future of supply staff in Wales - something that the taskforce, as far as I can see, didn't consider. Is there a risk, therefore, that this important group of people is undervalued, and can you tell us how and where the Government sees the position of learning support workers in considering the future of supply provision?
Welsh: Nid wyf yn meddwl fy mod i wedi defnyddio'r gair 'creisis', ond, yn sicr, rŷm ni'n gwybod mai rhyw 68 y cant, rwy'n meddwl, o'r targed recriwtio ysgolion cynradd sydd wedi digwydd - na, 90 y cant mewn ysgolion cynradd, 68 y cant mewn ysgolion uwchradd. Felly mae yn broblem ac mae yn storio problemau i fyny ar gyfer y blynyddoedd nesaf, ac rwy'n deall eich bod chi yn cydnabod y perig yna, wrth gwrs. Mae tua 5,000 o athrawon wedi'u rhestru fel athrawon cyflenwi gyda Chyngor y Gweithlu Addysg, ond, yn ddiddorol iawn, mae hefyd 5,000 o weithwyr cefnogi dysgu - 'learning support workers' - hefyd wedi'u rhestru fel staff cyflenwi gyda nhw, ac mae'n ymddangos i mi nad oes unrhyw ystyriaeth o'r grŵp yma wedi bod wrth edrych ar ddyfodol staff cyflenwi yng Nghymru - rhywbeth yn sicr wnaeth y tasglu, hyd y gwelaf i, ddim edrych arno fe. A oes yna berig felly fod y grŵp pwysig yma'n cael ei dan-werthfawrogi, ac a allwch chi ddweud wrthym ni sut a ble mae'r Llywodraeth yn ystyried sefyllfa gweithwyr cefnogi dysgu wrth ystyried dyfodol gwasanaethau cyflenwi?
English: Well, I certainly don't undervalue the contribution that learning support workers bring to the Welsh education system. Many classroom teachers and headteachers tell me that their schools would not function as well as they do without the ability of those individuals in their schools to help, especially in the foundation phase. This Government is committed to expanding the number of higher level qualified learning support assistants because we value them. Only last week, we passed the regulations with regard to their registration with the Education Workforce Council. We regard them as important, that's why we want them to be a registered profession, that's why we are supporting them by lowering their fees for registration, and they will be an important part of how we plan the workforce for our schools and colleges going forward.
Welsh: Wel, yn sicr nid wyf yn tanbrisio cyfraniad gweithwyr cymorth dysgu i system addysg Cymru. Mae llawer o athrawon dosbarth a phenaethiaid yn dweud wrthyf na fuasai eu hysgolion yn gweithredu cystal ag y maent yn ei wneud heb allu'r unigolion hyn i helpu yn eu hysgolion, yn enwedig yn y cyfnod sylfaen. Mae'r Llywodraeth hon wedi ymrwymo i ehangu nifer y cynorthwywyr cymorth dysgu cymwysedig lefel uwch oherwydd eu bod mor werthfawr i ni. Yr wythnos diwethaf yn unig, pasiwyd y rheoliadau ar gyfer eu cofrestru gyda Chyngor y Gweithlu Addysg. Rydym yn eu hystyried yn bwysig, dyna pam rydym am iddynt fod yn broffesiwn cofrestredig, dyna pam rydym yn eu cefnogi drwy ostwng eu ffioedd cofrestru, a byddant yn rhan bwysig o'r ffordd yr ydym yn cynllunio'r gweithlu ar gyfer ein hysgolion a'n colegau yn y dyfodol.
English: Diolch, Lywydd. Cabinet Secretary, Estyn's annual report, which was published recently, identified the quality and variability of the quality of teaching as being a major issue here in Wales. In fact, the chief inspector said: 'The most important factor in how well learners develop and learn is the quality of teaching. However, teaching is one of the weakest aspects of the provision in most sectors.' Can you tell us what you're doing to address this particular problem, and when we can expect to see change?
Welsh: Diolch, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, roedd adroddiad blynyddol Estyn, a gyhoeddwyd yn ddiweddar, yn nodi bod ansawdd ac amrywioldeb ansawdd addysgu yn broblem fawr yma yng Nghymru. Yn wir, dywedodd y prif arolygydd: 'Y ffactor pwysicaf o ran pa mor dda y mae dysgwyr yn datblygu a dysgu yw ansawdd yr addysgu. Fodd bynnag, addysgu yw un o'r agweddau gwannaf ar y ddarpariaeth yn y rhan fwyaf o sectorau.' A allwch ddweud wrthym beth rydych yn ei wneud i fynd i'r afael â'r broblem benodol hon, a phryd y gallwn ddisgwyl gweld newid?
English: Thank you, Darren. It is concerning to read the chief inspector's comments regarding the consistency of excellent teaching across Wales. There are some excellent practitioners, but too often there is a level of variability that I do not think is acceptable. I want every child in Wales, regardless of where they are studying, regardless of which school they attend, regardless of which class they are in within a school, to have access to first-quality teaching. What are we doing? You are aware that we are radically reforming our initial teacher training programmes, so that the teachers coming out of our universities are the very best that they can be. Later on this spring, I will be publishing new teaching standards, new professional standards, by which we would expect teachers and their managers - headteachers - to manage their staff by. We continue to work with our schools and our partners to improve the continuing professional development opportunities for teachers who are already in the workforce.
Welsh: Diolch i chi, Darren. Roedd darllen sylwadau'r prif arolygydd ynglŷn â chysondeb addysgu rhagorol ar draws Cymru yn peri pryder. Ceir rhai addysgwyr rhagorol, ond yn rhy aml mae yna lefel o amrywioldeb nad wyf yn credu ei bod yn dderbyniol. Rwyf am i bob plentyn yng Nghymru gael mynediad at addysgu o'r safon orau ni waeth ble y maent yn astudio, ni waeth pa ysgol y maent yn ei mynychu, ni waeth ym mha ddosbarth y maent yn yr ysgol. Beth rydym yn ei wneud? Rydych yn gwybod ein bod yn diwygio ein rhaglenni hyfforddiant cychwynnol i athrawon yn sylweddol, fel mai'r athrawon gorau posibl sy'n dod o'n prifysgolion. Yn nes ymlaen y gwanwyn hwn, byddaf yn cyhoeddi safonau addysgu newydd, safonau proffesiynol newydd, y byddwn yn disgwyl i athrawon a'u rheolwyr - penaethiaid - eu dilyn ar gyfer rheoli eu staff. Rydym yn parhau i weithio gyda'n hysgolion a'n partneriaid i wella'r cyfleoedd datblygiad proffesiynol parhaus ar gyfer athrawon sydd eisoes yn y gweithlu.