techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, whilst we recognise that the coronavirus pandemic is both a public health and an economic emergency, public health comes first. The worst thing that could happen to the economy is a second spike, which is why any rational approach has to be cautious. We'll consult with businesses and with trade unions to ensure that our approach is proportionate and fair to businesses and to workers.
Welsh: Wel, er ein bod ni'n cydnabod bod y pandemig coronafeirws yn argyfwng iechyd cyhoeddus ac yn argyfwng economaidd, iechyd y cyhoedd sy'n dod yn gyntaf. Y peth gwaethaf a allai ddigwydd i'r economi yw ail don, a dyna pam mae'n rhaid i unrhyw ddull gweithredu rhesymegol fod yn bwyllog. Fe fyddwn ni'n ymgynghori â busnesau ac ag undebau llafur i sicrhau bod ein dull ni o weithredu yn gymesur ac yn deg â busnesau a gweithwyr.
English: Thank you, Minister, for that answer. I appreciate public health needs to always come first and people's well-being safeguarded, but many businesses have come to me pointing out other countries' experiences and the World Health Organization's advice that 1m is an acceptable social distance. Here in Wales, we have 2m. What discussions within Government have now being undertaken to see where the line should be drawn, because businesses that are reopening are investing heavily in a 2m rule and obviously would have to reinvest if that was to change in the immediate future?
Welsh: Diolch, Gweinidog, am yr ateb yna. Rwy'n deall bod angen i iechyd y cyhoedd ddod yn gyntaf bob amser a bod lles pobl yn cael ei ddiogelu. Ond mae llawer o fusnesau wedi dod ataf yn tynnu sylw at brofiadau mewn gwledydd eraill a chyngor Sefydliad Iechyd y Byd bod 1m yn bellter cymdeithasol sy'n dderbyniol. Yma yng Nghymru, mae gennym ni 2m. Pa drafodaethau sy'n cael eu cynnal o fewn y Llywodraeth erbyn hyn i roi ystyriaeth i ba mor bell y dylai'r llinell fod, gan fod busnesau sy'n ailagor yn buddsoddi llawer yn y rheol 2m ac yn amlwg byddai'n rhaid iddyn nhw fuddsoddi eto pe byddai hynny'n newid yn y dyfodol agos?
English: And that's precisely what happened across the border, and we would not wish to see businesses waste valuable resources on installing physical barriers, guides and signs that are not necessarily going to be in place for a significant period of time. The regulations are, of course, continuously under review in Wales, but it is absolutely clear that 2m of social distancing provides for better protection that 1m, and so, wherever possible, 2m must be adhered to. Now, of course, we've already made the statement concerning public transport and I'd say that our cautious approach has been supported by funding to enable businesses to get through the worst of coronavirus, including the economic resilience fund, valued at £0.5 billion. If that had been a UK-wide scheme operated by the UK Government, it would have to have been a £10 billion fund to operate in the same way as the ERF.
Welsh: Dyna'n union sydd wedi digwydd dros y ffin, ac ni fyddem yn dymuno gweld busnesau yn gwastraffu adnoddau gwerthfawr ar osod rhwystrau ffisegol, canllawiau ac arwyddion na fyddant yn eu lle am gyfnod maith o amser. Wrth gwrs, mae'r rheoliadau dan adolygiad parhaus yng Nghymru, ond mae'n gwbl glir bod 2m o ymbellhau cymdeithasol yn amddiffyniad gwell nag 1m, ac felly, lle bynnag y bo modd gwneud hynny, dylid cadw at 2m. Nawr, wrth gwrs, rydym eisoes wedi gwneud y datganiad ynghylch trafnidiaeth gyhoeddus ac fe fyddwn i'n dweud bod ein dull pwyllog ni o weithredu wedi cael ei gefnogi gan gyllid i alluogi busnesau i fynd drwy effeithiau gwaethaf coronafeirws. Mae hyn yn cynnwys y gronfa cadernid economaidd, sy'n werth £0.5 biliwn. Pe bai wedi bod yn gynllun i'r DU gyfan a'i weithredu gan Lywodraeth y DU, byddai wedi bod yn rhaid iddi fod yn gronfa o £10 biliwn i weithio yn yr un ffordd â'r Gronfa Cadernid Economaidd.
English: We've put in place significant packages of financial support for bus and rail operators, as well as funding local authorities to introduce measures to improve safety and conditions for sustainable and active modes.
Welsh: Rydym wedi rhoi pecynnau sylweddol o gymorth ariannol ar waith ar gyfer gweithredwyr bysiau a threnau, yn ogystal â rhoi cyllid i awdurdodau lleol i gyflwyno mesurau i wella diogelwch ac amodau ar gyfer dulliau cynaliadwy a gweithredol.
English: Deputy Minister, as I understand it, since the ending of the bus hardship fund, the bus emergency scheme is giving a revenue source to bus operators who obviously are dealing with vastly reduced passenger numbers at the moment, both because of the safety requirements, but also the lack of demand for bus services at the moment. But they are vital services for the long-term health of the economy and also for more active forms of travel and less congestion. So, what is the longer term plan to sustain our bus networks?
Welsh: Dirprwy Weinidog, yn ôl yr hyn a ddeallaf, ers i'r gronfa caledi ar gyfer bysiau ddod i ben, mae'r cynllun brys ar gyfer bysiau yn rhoi ffynhonnell refeniw i weithredwyr bysiau sy'n gorfod ymdrin, yn amlwg, â gostyngiad mawr yn nifer y teithwyr ar hyn o bryd, oherwydd y gofynion diogelwch, ond hefyd brinder y galw am wasanaethau bysiau. Ond maent yn wasanaethau hanfodol i iechyd hirdymor yr economi ac ar gyfer dulliau mwy egnïol o deithio a llai o dagfeydd hefyd. Felly, beth yw'r cynllun tymor hwy i gynnal ein rhwydweithiau bysiau ni?
English: I think David Melding rightly identifies the difficulty we face here. The amount of public funding going into bus operators has not reduced. What obviously has reduced, as passengers have stayed away from public transport, is the so-called farebox element of their business model, and that model has come under an immense strain in the face of the coronavirus. Now, we have worked very closely with them and provided significant investment and support in order to keep a core range of services going for key workers, and now we're in the difficult stage where we want to ramp up services, but the social distancing rules restrict the amount of people able to be carried, and obviously there is also suppressed demand because people - and we're seeing this around the world - are more reluctant to use public transport. We have, as you know, announced flexibility on the number of passengers buses are now allowed to carry, with face masks being recommended and required in order to facilitate that, and we are developing, on a staged basis, our bus emergency scheme with the operators, and we're working with them in exchange for a range of conditions to make sure that we get good value for the money we're putting in and we're able to get some control over the services that are offered and have guarantees around fares and routes. And we look to work with them to flex services, as we see what additional funding we can release.
Welsh: Credaf fod David Melding yn nodi'n gywir yr anhawster a wynebwn ni yma. Nid yw swm y cyllid cyhoeddus y mae cwmnïau bysiau yn ei gael wedi gostwng. Yr hyn sy'n amlwg wedi lleihau, gan fod teithwyr wedi cadw draw o drafnidiaeth gyhoeddus, yw'r elfen honno o'u model busnes sy'n seiliedig ar faint o arian a geir gan gwsmeriaid, ac mae'r model hwnnw wedi dod o dan straen aruthrol yn wyneb y coronafeirws. Nawr, rydym ni wedi gweithio'n agos iawn gyda nhw ac wedi darparu buddsoddiad a chymorth sylweddol er mwyn sicrhau fod ystod graidd o wasanaethau yn gweithredu ar gyfer gweithwyr allweddol, ac erbyn hyn rydym ni yn y cyfnod anodd lle rydym ni eisiau cynyddu gwasanaethau, ond mae'r rheolau cadw pellter cymdeithasol yn cyfyngu ar nifer y bobl y gellir eu cludo, ac yn amlwg mae llai o alw hefyd oherwydd bod pobl - ac rydym ni'n gweld hyn ar draws y byd - yn fwy cyndyn o ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. Fel y gwyddoch chi, rydym ni wedi cyhoeddi bod modd bod yn hyblyg o ran nifer y teithwyr y caniateir i fysiau eu cludo bellach, gyda mygydau wyneb yn cael eu hargymell ac yn angenrheidiol er mwyn hwyluso hynny, ac rydym ni yn datblygu, cam wrth gam, ein cynllun brys ar gyfer bysiau gyda'r cwmnïau, ac rydym ni yn gweithio gyda nhw yn gyfnewid am ystod o amodau i wneud yn siŵr ein bod yn cael gwerth da am yr arian yr ydym yn ei fuddsoddi ac y gallwn ni fod â rhywfaint o reolaeth dros y gwasanaethau sy'n cael eu cynnig a bod gennym ni sicrwydd ynghylch prisiau a llwybrau. A'n diben yw gweithio gyda nhw i addasu gwasanaethau, wrth i ni weld pa gyllid ychwanegol y gallwn ni ei ryddhau.
English: Whilst the Chancellor's statement included some welcome announcements, it simply does not go far enough to measure up to the scale of the challenges we face. More extensive and far-reaching action is needed to tackle this crisis head on and to build back better.
Welsh: Er bod datganiad y Canghellor yn cynnwys rhai cyhoeddiadau i'w croesawu, nid yw'n mynd yn ddigon pell i gyfateb i raddau'r heriau sy'n ein hwynebu. Mae angen gweithredu'n helaethach ac yn fwy pellgyrhaeddol i fynd i'r afael â'r argyfwng hwn yn uniongyrchol ac i adeiladu'n ôl yn well.
English: Thank you for that answer, Minister. I think, sadly, history will not look favourably upon the UK Chancellor's recent announcement. I think what our young people were looking for was much-needed investment in their future, and what they ended up with was a half-price pizza. So, would you therefore agree that in places like Merthyr Tydfil and Rhymney, it's our Welsh Government plans for investment in key infrastructure, like the Heads of the Valleys road and the metro, as well as investing in the skills of our young people and regenerating homes, businesses and town centres, that are the key levers in restoring hope and opportunities to our Valleys communities?
Welsh: Diolch am yr ateb yna, Gweinidog. Rwy'n credu, yn anffodus, na fydd hanes yn edrych yn ffafriol ar gyhoeddiad diweddar Canghellor y DU. Rwy'n credu mai'r hyn yr oedd ein pobl ifanc yn gobeithio amdano oedd buddsoddiad y mae ei ddirfawr angen yn eu dyfodol, a'r hyn a gawson nhw oedd pizza hanner pris. Felly, a ydych chi'n cytuno felly, mewn lleoedd fel Merthyr Tudful a Rhymni, mai ein cynlluniau ni, Llywodraeth Cymru, ar gyfer buddsoddi mewn seilwaith allweddol, fel ffordd Blaenau'r Cymoedd a'r metro, yn ogystal â buddsoddi yn sgiliau ein pobl ifanc ac adfywio cartrefi, busnesau a chanol trefi, yw'r elfennau allweddol i adfer gobaith a chyfleoedd i'n cymunedau yn y Cymoedd?
English: The next item is questions to the Counsel General and Minister for European Transition in respect of his European Transition Minister responsibilities. And the first question is from Mandy Jones.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw cwestiynau i'r Cwnsler Cyffredinol a'r Gweinidog Pontio Ewropeaidd mewn perthynas â'i gyfrifoldebau fel Gweinidog Pontio Ewropeaidd. Ac felly, mae'r cwestiwn cyntaf gan Mandy Jones.
English: Presiding Officer, I've been trying to raise a point of order for the last 15 minutes.
Welsh: Llywydd, rwyf wedi bod yn ceisio codi pwynt o drefn dros y 15 munud diwethaf.
English: Fine. I've got a point of order to raise, Llywydd. I've been waiting for 15 minutes.
Welsh: Iawn. Mae gen i bwynt o drefn i'w godi, Llywydd. Rwyf wedi bod yn aros am 15 munud.
English: Well, you'll have to stay waiting. I've called the question. Mandy Jones to ask the question to the Counsel General. Mandy Jones.
Welsh: Wel, bydd rhaid i chi barhau i aros. Rwyf wedi galw'r cwestiwn. Mandy Jones i ofyn y cwestiwn i'r Cwnsler Cyffredinol. Mandy Jones.
English: I'd like to raise a point -
Welsh: Hoffwn godi pwynt -
English: I take every opportunity to stand up for Wales, despite the lack of meaningful engagement from the UK Government. I have attended several meetings with the Paymaster General and a meeting of the Joint Ministerial Committee (EU Negotiations) on 21 May, and a further committee meeting is scheduled for tomorrow.
Welsh: Cymeraf bob cyfle i sefyll dros Gymru, er gwaethaf y diffyg ymgysylltu ystyrlon gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig. Rwyf wedi bod mewn sawl cyfarfod gyda'r Tâl-feistr Cyffredinol ac mewn cyfarfod Cydbwyllgor y Gweinidogion (Negodiadau'r UE) ar 21 Mai, ac mae cyfarfod arall o'r pwyllgor wedi ei drefnu ar gyfer yfory.
English: Thank you for that answer, Minister. I do find it a matter of regret that all Governments in the UK don't seem to be able to work together in these tumultuous times to ensure parity of treatment of all UK citizens wherever they live, and it is depressing that, despite various forums for discussion and debate, despite reports of committees of the Senedd and a real will for a devo-respectful relationship that is inclusive and collaborative, I've read some of your recent articles and I don't find them either constructive or collaborative. Will you take some responsibility for the lack of mutual respect and a workable relationship, and, while I do appreciate it takes two, what more can you, the Welsh Government, and the Senedd do to change this? Thank you.
Welsh: Diolch am yr ateb yna, Gweinidog. Mae hi yn destun gofid i mi ei bod hi'n ymddangos nad yw pob Llywodraeth yn y DU yn gallu gweithio gyda'i gilydd yn y cyfnod cythryblus hwn i sicrhau y caiff holl ddinasyddion y DU eu trin yn gydradd lle bynnag y maen nhw'n byw, ac mae'n dorcalonnus, er gwaethaf gwahanol fforymau ar gyfer trafod a dadlau, er gwaethaf adroddiadau pwyllgorau'r Senedd a gwir ewyllys am berthynas sy'n parchu datganoli, sy'n gynhwysol ac yn gydweithredol, rwyf wedi darllen rhai o'ch erthyglau diweddar ac nid wyf yn eu gweld naill ai'n adeiladol nac yn gydweithredol. A wnewch chi gymryd rhywfaint o gyfrifoldeb am y diffyg cyd-parch a pherthynas ymarferol, ac, er fy mod yn sylweddoli bod rhaid i'r ddwy ochr weithio ar hyn, beth arall y gallwch chi, Lywodraeth Cymru, a'r Senedd ei wneud i newid hyn? Diolch.
English: Well, I'm not sure what articles the Member is referring to, but I would say that I have consistently tried to engage constructively with the UK Government in relation to each of our engagements in relation to the departure from the European Union and the proposed planned departure from the transition period. It has been the top priority of this Government to make sure that, notwithstanding obvious political differences between the Government here and the Government in London, the task of making sure that Wales's interests are well represented and well taken into account in the decisions taken by the UK Government on behalf of the UK has been the guiding principle throughout. We have sought as a Government consistently, not simply to complain, but to make a constructive case for alternatives at every point. Even in circumstances where the prospects of that being well received and affecting the course of direction in Westminster are limited, we have felt it appropriate and the right thing to do on behalf of the people of Wales to make a reasoned, evidence-based case at every point, and to take every possible opportunity to engage with the UK Government. And it is a matter of frustration because, when engagement does work well, it is very productive. We as a Government wish to see more of that.
Welsh: Wel, dydw i ddim yn siŵr pa erthyglau y mae'r Aelod yn cyfeirio atyn nhw, ond byddwn i'n dweud fy mod i wedi ceisio ymgysylltu'n adeiladol â Llywodraeth y DU yng nghyswllt pob un o'n hymrwymiadau o ran gadael yr Undeb Ewropeaidd a'r bwriad arfaethedig i wyro o'r cyfnod pontio. Mae wedi bod yn brif flaenoriaeth i'r Llywodraeth hon sicrhau, er gwaethaf gwahaniaethau gwleidyddol amlwg rhwng y Llywodraeth yma a'r Llywodraeth yn Llundain, mai'r egwyddor arweiniol yw sicrhau bod cynrychiolaeth deilwng ac ystyriaeth deilwng i fuddiannau Cymru yn y penderfyniadau y mae Llywodraeth y DU yn eu gwneud ar ran y DU. Rydym ni wedi ceisio fel Llywodraeth yn gyson, nid i wneud dim byd ond cwyno, ond i gyflwyno dadl adeiladol dros ddewisiadau amgen ar bob cam. Hyd yn oed mewn amgylchiadau lle nad oes fawr o obaith i'r rheini gael derbyniad gwresog nac effeithio ar y gweithredu yn San Steffan, rydym ni wedi teimlo mai'r peth priodol a chywir i'w wneud ar ran pobl Cymru yw cyflwyno dadl resymegol ar sail tystiolaeth ar bob cam, ac i gymryd pob cyfle posib i ymgysylltu â Llywodraeth y DU. Ac mae'n fater o rwystredigaeth oherwydd, pan fydd ymgysylltu yn gweithio'n dda, mae'n gynhyrchiol iawn. Rydym ni fel Llywodraeth yn dymuno gweld mwy o hynny.
English: Minister, on many occasions before the committee, you've identified the challenges you've faced in actually trying to get the UK Government to come forward with ideas and decisions and to actually work collaboratively with the Welsh Government. Do you therefore join me in regretting the UK Government's approach to this as far as the EU-UK negotiation is concerned, and that there should be more engagement with the Welsh Government, so that collaboration actually works, and not imposition?
Welsh: Gweinidog, ar sawl achlysur gerbron y pwyllgor, rydych chi wedi nodi'r heriau yr ydych chi wedi'u hwynebu wrth geisio cael Llywodraeth y DU i gyflwyno syniadau a phenderfyniadau ac i gydweithio mewn gwirionedd â Llywodraeth Cymru. A ydych chi felly, fel finnau, yn gresynu wrth agwedd Llywodraeth y DU at hyn o ran y negodi rhwng yr UE a'r DU, ac y dylid cael mwy o ymgysylltu â Llywodraeth Cymru, fel bod cydweithredu mewn gwirionedd yn gweithio, ac nid yn cael ei orfodi?
English: Yes, I agree with that. The principle ought to be one of collaboration, and it ought to be one that proceeds on the basis of a parity of esteem and parity of participation across all four Governments in the UK. There may be a hierarchy of Parliament under the constitutional theory of the UK, but there actually isn't a hierarchy of Governments, and Governments should be treated as equals in those discussions. In relation to the negotiations that he refers to specifically, he will know from our discussions in committee that we are very disappointed about the lack of genuine involvement in that, even in so far as they relate to matters that are devolved. But, again, in that context, we, as a Government, have taken every opportunity, and I've written I think 10 or 11 letters to the Chancellor of the Duchy of Lancaster in recent weeks, making very clear what our position is in relation to those negotiations. But, actually, those should be the topic of discussions at the JMC (EN), which, if it lived up to its terms of reference, would enable that kind of shared participation to take place - it hasn't yet done that.
Welsh: Ydw, rwy'n cytuno â hynny. Dylai'r egwyddor fod yn un o gydweithredu, a dylai hynny allu digwydd mewn modd lle caiff pob un o bedair Llywodraeth y DU yr un parch a'r un cyfle i gyfrannu. Efallai fod hierarchaeth Seneddol dan ddamcaniaeth gyfansoddiadol y DU, ond mewn gwirionedd nid oes hierarchaeth o lywodraethau, a dylid trin llywodraethau fel rhai cydradd yn y trafodaethau hynny. O ran y trafodaethau y mae'n cyfeirio atyn nhw yn benodol, bydd yn gwybod o'n trafodaethau yn y pwyllgor ein bod yn siomedig iawn ynghylch diffyg ymwneud gwirioneddol â hynny, hyd yn oed i'r graddau y maent yn ymwneud â materion sydd wedi'u datganoli. Ond, eto, yn y cyd-destun hwnnw, rydym ni, fel Llywodraeth, wedi manteisio ar bob cyfle, ac rwyf wedi ysgrifennu rwy'n credu 10 neu 11 o lythyrau at Ganghellor Dugiaeth Caerhirfryn yn ystod yr wythnosau diwethaf yn dweud yn glir iawn beth yw ein safbwynt o ran y negodiadau hynny. Ond, mewn gwirionedd, dylai'r rheini fod yn destun trafodaethau yn Y Cyd-bwyllgor Gweinidogion (Negodiadau'r UE), a fyddai, pe bai'n cyflawni ei gylch gorchwyl, yn galluogi i'r math hwnnw o gyd-gyfrannu ddigwydd - nid yw wedi gwneud hynny eto.
English: We will have a values-led reconstruction guided by principles of social justice, fair work and environmental sustainability. Towns across Wales will continue to benefit from interventions, building on a range of transforming towns programmes that follow the £90 million further package of support announced in January.
Welsh: Byddwn yn ail-greu ar sail gwerthoedd ac egwyddorion cyfiawnder cymdeithasol, gwaith teg a chynaliadwyedd amgylcheddol. Bydd trefi ledled Cymru yn parhau i elwa o ymyriadau, gan adeiladu ar raglenni amrywiol trawsnewid trefi sy'n dod ar ben y pecyn cymorth pellach, gwerth £90 miliwn, a gyhoeddwyd ym mis Ionawr.
English: Thank you for that response. One does accept, in the circumstances that we face, that it's inevitable that jobs will be lost. But what we are seeing now, and what I've noticed recently, is that we are seeing companies choosing to close sites in rural or coastal towns - the more peripheral communities - and to centralise jobs where there are headquarters, or where they have a greater presence or footprint. In my region alone, Mail Solutions in Llangollen has announced that they are closing the site there and moving the jobs to Telford. We also have Northwood Hygiene Products in Penygroes, near Caernarfon, which is also relocating posts. Now, the impact of those job losses on those more peripheral communities is relatively worse, in terms of the impact that it has on those communities. So, I want to ask specifically how your strategy and how your approach to economic recovery in the post-COVID period is going to take particular account of that. What are you doing to encourage and to give reassurance to companies that are moving out of those areas to try and actually keep them there?
Welsh: Diolch i chi am eich ateb. Wrth gwrs, mae rhywun yn derbyn, yn yr amgylchiadau sydd ohonynt, mae'n anochel y bydd yna swyddi yn cael eu colli. Ond, wrth gwrs, beth rydym ni'n ei weld nawr, a beth dwi wedi sylwi arno fe yn ddiweddar, yw ein bod ni'n gweld cwmnïau yn dewis cau safleoedd mewn trefi gwledig neu drefi arfordirol - cymunedau, efallai, mwy ymylol - a chanoli swyddi lle mae yna bencadlysoedd neu lle mae ganddyn nhw bresenoldeb mwy, dwi'n meddwl. Er enghraifft, yn fy rhanbarth i yn unig, mae gennym ni Mail Solutions yn Llangollen, sydd wedi cyhoeddi eu bod nhw'n cau'r safle yn fanna ac yn symud y swyddi i Telford. Mae gennym ni hefyd Northwood Hygiene Products ym Mhenygroes, ger Caernarfon, sydd hefyd yn adleoli swyddi. Nawr, wrth gwrs, mae effaith colli'r swyddi hynny ar y cymunedau efallai mwy ymylol yna yn gymharol waeth, onid ydy hi - yn relatively waeth - o safbwynt yr effaith y mae'n ei chael ar y cymunedau hynny. Felly, dwi eisiau gofyn yn benodol sut mae'ch strategaeth chi a'ch dynesiad chi at adferiad yr economi yn y cyfnod ôl-COVID yn mynd i gymryd ystyriaeth benodol o hynny. Beth ydych chi'n ei wneud i annog ac i roi sicrwydd i'r cwmnïau sydd yn symud allan o'r cymunedau hynny i drio cadw rhyw fath o bresenoldeb?