techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'll be happy to write to the Cabinet Secretary, if she would appreciate that. At the current time, a lot of uncertainty obviously exists in rural communities about the impact of Brexit, and this uncertainty is likely to continue for some time. I think it's very important that we keep things in perspective. We all hope, of course, there will be a deal at the end of the day that will, broadly speaking, preserve access to European markets as they exist now and vice versa. But isn't it important for us to recognise that agriculture, although a very important section of industry and community, is very, very small in the context of national GDP? It's only about 2 per cent in the UK, and the report that we're going to debate later this afternoon from the climate change committee provides some useful figures on this, that GVA in Wales from agriculture is only £385 million - 0.69 per cent of our Welsh national income. So, whatever problems might be thrown up by the Brexit process, it should be perfectly possible to finance them from existing budgets once the ability of the British and Welsh Governments is given to them to do so by leaving the European Union, with which, of course, we're in a substantial deficit. So, therefore, farmers have very little to fear from Brexit, because we'll be able to finance whatever transitional difficulties arise.
Welsh: Byddaf yn hapus i ysgrifennu at Ysgrifennydd y Cabinet, os byddai'n gwerthfawrogi hynny. Ar hyn o bryd, mae llawer o ansicrwydd, yn amlwg, ymhlith cymunedau gwledig ynglŷn ag effaith Brexit, ac mae'r ansicrwydd hwn yn debygol o barhau am beth amser. Credaf ei bod yn bwysig iawn ein bod yn cadw pethau mewn persbectif. Mae pob un ohonom yn gobeithio, wrth gwrs, y ceir cytundeb yn y pen draw a fydd, at ei gilydd, yn diogelu mynediad at farchnadoedd Ewrop fel y maent ar hyn o bryd, a'r ffordd arall. Ond onid yw'n bwysig inni gydnabod bod amaethyddiaeth, er ei bod yn rhan bwysig iawn o ddiwydiant a chymuned, yn elfen fach iawn yng nghyd-destun y cynnyrch domestig gros cenedlaethol? Mae'n cyfateb i oddeutu 2 y cant yn unig yn y DU, ac mae'r adroddiad y byddwn yn ei drafod yn nes ymlaen y prynhawn yma gan y pwyllgor newid hinsawdd yn darparu rhai ffigurau defnyddiol ar hyn, mai £385 miliwn yn unig yw'r gwerth ychwanegol gros o amaethyddiaeth yng Nghymru - 0.69 y cant o'n hincwm cenedlaethol yng Nghymru. Felly, ni waeth pa broblemau a allai ddeillio o broses Brexit, dylai fod yn gwbl bosibl eu hariannu o'r cyllidebau presennol pan gaiff Llywodraethau Prydain a Chymru y gallu i wneud hynny o ganlyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd, gan ein bod, wrth gwrs, mewn diffyg sylweddol â hwy ar hyn o bryd. Felly, ychydig iawn sydd gan ffermwyr i'w ofni o ganlyniad i Brexit, gan y byddwn yn gallu ariannu unrhyw anawsterau trosiannol a allai ddeillio o hynny.
English: Well, I'm afraid I don't share your rosy view of that. The agricultural sector is so important to Wales, and farmers are very concerned. They will have heard you and they can choose to believe you or not. But we've only had assurance that we will have that funding for them until 2020. After that there is a black hole. Those discussions are ongoing. We're putting an incredible amount of pressure on the UK Government, who said Wales would not lose a penny if we were to leave the EU. So, those are discussions I've had. I've already had an initial conversation with Michael Gove. I've made that view very clear to him also. So, you know - as I say, I don't share your rosy view. I do hope that that funding does continue for them, and we will be fighting for them.
Welsh: Wel, yn anffodus, nid wyf yn rhannu eich barn ramantaidd ar hynny. Mae'r sector amaethyddol mor bwysig i Gymru, ac mae'r ffermwyr yn bryderus iawn. Byddant wedi eich clywed a gallant ddewis eich credu neu beidio. Ond tan 2020 yn unig y cawsom sicrwydd y bydd y cyllid hwnnw gennym ar eu cyfer. Ar ôl hynny, mae yna dwll du. Mae'r trafodaethau hynny'n parhau. Rydym yn rhoi pwysau anhygoel ar Lywodraeth y DU, a ddywedodd na fyddai Cymru'n colli ceiniog pe baem yn gadael yr UE. Felly, mae'r rheiny'n drafodaethau a gefais. Rwyf eisoes wedi cael sgwrs gychwynnol gyda Michael Gove. Rwyf wedi cyfleu'r farn honno'n glir iawn wrtho yntau hefyd. Felly, wyddoch chi - fel y dywedaf, nid wyf yn rhannu eich barn ramantaidd. Gobeithiaf y bydd y cyllid hwnnw'n parhau ar eu cyfer, a byddwn yn ymladd drostynt.
English: Thank you. Natural Resources Wales is working closely with the developer on the proposed application and the organisation has made significant progress on the marine licensing application. I understand the principal outstanding issue is the potential impacts on migratory fish and how to model these impacts, on which I'm unable to comment further due to my potential role in the licensing process.
Welsh: Diolch. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gweithio'n agos gyda'r datblygwr ar y cais arfaethedig ac mae'r sefydliad wedi gwneud cynnydd sylweddol ar y cais am drwydded forol. Rwy'n deall mai'r prif fater dan sylw yw'r effeithiau posibl ar bysgod mudol a sut i fodelu'r effeithiau hyn, ac ni allaf wneud sylwadau pellach ar hynny oherwydd fy rôl bosibl yn y broses drwyddedu.
English: I thank you for that answer, Cabinet Secretary. In your answer to Simon Thomas earlier, you highlighted the delays that the UK Government have been experiencing, but, with the general election now gone, perhaps we can see those delays and excuses for those delays disappear. But marine licensing is an important issue, because those delays could disappear and we could have a decision by the UK Government, but we still have a marine licence issue. I spoke to Natural Resources Wales last week and, as you say, the discrepancies between the two ends are narrowing, but we need a timescale, I think, for this solution. Are you prepared now to meet Natural Resources Wales and give them a timescale to work to so we can have a marine licence in place, either 'yes' or 'no', and we know a decision quickly?
Welsh: Diolch am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Yn eich ateb i Simon Thomas yn gynharach, fe dynnoch sylw at yr oedi sydd wedi bod yn effeithio ar Lywodraeth y DU, ond gyda'r etholiad cyffredinol bellach wedi bod, efallai y gallwn weld yr oedi a'r esgusodion hynny am yr oedi'n diflannu. Ond mae trwyddedu morol yn fater pwysig, oherwydd gallai'r oedi hwnnw ddiflannu a gallem gael penderfyniad gan Lywodraeth y DU, ond byddai problem drwyddedu morol gennym o hyd. Siaradais gyda Cyfoeth Naturiol Cymru yr wythnos diwethaf, ac fel y dywedwch, mae'r anghysondebau rhwng y ddau begwn yn lleihau, ond credaf fod arnom angen amserlen ar gyfer yr ateb hwn. A ydych yn barod bellach i gyfarfod â Cyfoeth Naturiol Cymru a rhoi amserlen iddynt weithio iddi er mwyn i ni gael trwydded forol ar waith, naill ai 'ie' neu 'na', fel y gallwn gael penderfyniad yn gyflym?
English: I do meet Natural Resources Wales at least once a month and have those discussions. There are no statutory deadlines set for marine licensing. I think the most important thing is that the company and NRW work very closely together, and they are doing that. I've been reassured on that point. But, as I say, I do have an appellant role, so it will come to me if there is an appeal.
Welsh: Rwy'n cyfarfod â Cyfoeth Naturiol Cymru o leiaf unwaith y mis ac yn cael y trafodaethau hynny. Nid oes terfynau amser statudol wedi cael eu gosod ar gyfer trwyddedu morol. Credaf mai'r peth pwysicaf yw bod y cwmni a Cyfoeth Naturiol Cymru yn gweithio'n agos iawn gyda'i gilydd, ac maent yn gwneud hynny. Rwyf wedi cael sicrwydd ar y pwynt hwnnw. Ond fel y dywedais, mae gennyf rôl fel apelydd, felly byddaf yn gyfrifol am hynny os ceir apêl.
English: Tidal lagoons, of course, are also an important feature that could be of benefit to the north Wales coastline, in terms of economic development and in terms of coastal protection. But one of the things that potential developers are saying to me is that they could do with some seed funding in order to fund the research that might be necessary, on an open-source basis, available for anybody to access, in order that they can take their projects forward. I wonder what discussions you have had with your colleague, the Cabinet Secretary for the economy, on the possibility of the Welsh Government investing in that research in order to make some progress on the possibility of such a development off the coast of north Wales.
Welsh: Mae môr-lynnoedd llanw, wrth gwrs, hefyd yn nodwedd bwysig a allai fod o fudd i arfordir gogledd Cymru, o ran datblygu economaidd ac o ran gwarchod yr arfordir. Ond un o'r pethau y mae datblygwyr posibl yn ei ddweud wrthyf yw y gallent wneud â rhywfaint o gyllid sbarduno er mwyn ariannu'r ymchwil a allai fod yn angenrheidiol ar sail ffynhonnell agored, ac ar gael i unrhyw un gael gafael arno, er mwyn iddynt allu bwrw ymlaen â'u prosiectau. Tybed pa drafodaethau a gawsoch gyda'ch cyd-Aelod, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr economi, ynglŷn â'r posibilrwydd y gallai Llywodraeth Cymru fuddsoddi yn y gwaith ymchwil hwnnw er mwyn gwneud rhywfaint o gynnydd mewn perthynas â'r posibilrwydd o ddatblygiad o'r fath oddi ar arfordir gogledd Cymru.
English: I am aware, obviously, of the plans for a further tidal lagoon in the Colwyn bay area. I haven't had any specific discussions with the Cabinet Secretary for Economy and Infrastructure around this. What I think we really do need is that response from the UK Government. We need it so that we - you know, we're incredibly supportive of the principles of a tidal lagoon. I think it's really important that the UK Government also recognise that we have a big part to play in this. So, once we've had the response from the UK Government, if there is then, we think, a need for that further research, we can certainly look at that.
Welsh: Yn amlwg, rwy'n ymwybodol o'r cynlluniau ar gyfer morlyn llanw arall yn ardal bae Colwyn. Nid wyf wedi cael unrhyw drafodaethau penodol gydag Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a'r Seilwaith ynglŷn â hyn. Yr hyn sydd ei wir angen arnom, yn fy marn i, yw ymateb gan Lywodraeth y DU. Mae arnom ei angen er mwyn i ni - wyddoch chi, rydym yn hynod o gefnogol o egwyddorion morlyn llanw. Credaf ei bod yn bwysig iawn fod Llywodraeth y DU hefyd yn cydnabod bod gennym ran fawr i'w chwarae yn hyn. Felly, ar ôl i ni gael ymateb gan Lywodraeth y DU, os ydym yn credu bod angen yr ymchwil pellach hwnnw, gallwn edrych ar hynny, yn sicr.
English: Following the Conservative-DUP deal this week - I don't know if you've heard about that, Cabinet Secretary; and I note your earlier comments to Simon Thomas, but the tidal lagoon is vitally important to Swansea and Wales - will you be specifically making representations to the Secretary of State for Wales on this matter as well, as one of eight Welsh Conservative MPs who must now stand up for Wales? We have seen what 10 DUP MPs can do - what price Welsh Conservative MPs standing up for Wales?
Welsh: Yn dilyn y cytundeb rhwng y Ceidwadwyr a'r DUP yr wythnos hon - nid wyf yn gwybod a ydych wedi clywed am hynny, Ysgrifennydd y Cabinet; a nodaf eich sylwadau cynharach i Simon Thomas, ond mae'r morlyn llanw yn hanfodol bwysig i Abertawe ac i Gymru - a fyddwch yn gwneud sylwadau penodol i Ysgrifennydd Gwladol Cymru ar y mater hwn hefyd fel un o wyth Aelod Seneddol y Ceidwadwyr Cymreig y bydd yn rhaid iddynt sefyll cornel Cymru o hyn ymlaen? Rydym wedi gweld yr hyn y gall 10 o ASau'r DUP ei wneud - pa bris a fyddai i'w dalu am ASau'r Ceidwadwyr Cymreig yn sefyll cornel Cymru?
English: Well, the Member raises a very important point, and certainly, when I next meet with Alun Cairns, I think that's a discussion we'd have. But you will have heard the First Minister say yesterday he spoke to the Secretary of State for Wales on Monday, I think it was, when we will have raised that.
Welsh: Wel, mae'r Aelod yn codi pwynt pwysig iawn, ac yn sicr, pan fyddaf yn cyfarfod nesaf ag Alun Cairns, credaf fod honno'n drafodaeth y byddem yn ei chael. Ond byddwch wedi clywed y Prif Weinidog yn dweud ddoe ei fod wedi siarad ag Ysgrifennydd Gwladol Cymru ddydd Llun, rwy'n meddwl, pan godwyd hynny gennym.
English: Thank you. The administration of Glastir is reviewed annually, not least in preparation for European Commission scrutiny of the annual accounts. The effectiveness of the suite of Glastir schemes is evaluated through the Glastir monitoring and evaluation programme, which is due to publish its final report shortly.
Welsh: Diolch. Mae'r gwaith o weinyddu Glastir yn cael ei adolygu'n flynyddol, yn anad dim er mwyn paratoi ar gyfer gwaith craffu'r Comisiwn Ewropeaidd ar y cyfrifon blynyddol. Mae effeithiolrwydd y gyfres o gynlluniau Glastir yn cael ei werthuso drwy raglen fonitro a gwerthuso Glastir, sydd i fod i gyhoeddi eu hadroddiad terfynol cyn bo hir.
English: Thank you for the answer, Cabinet Secretary. Delayed Glastir scheme payments can have a significant detrimental impact on farm finances. According to the Farmers' Union of Wales, by 9 May this year, 22 per cent of claims for work done under Glastir last year still had not been paid, and the Welsh Government's intention was to pay only 90 per cent of claims by the end of May. Does the Cabinet Secretary accept it is essential that payments to compensate farmers for the work they have undertaken and the cost incurred are made within a reasonable time period, and what action will she take to speed up the payment process, please?
Welsh: Diolch am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Gall oedi mewn perthynas â thaliadau'r cynllun Glastir effeithio'n niweidiol iawn ar gyllid ffermydd. Yn ôl Undeb Amaethwyr Cymru, erbyn 9 Mai eleni, roedd 22 y cant o'r hawliadau am waith a wnaed o dan y cynllun Glastir y llynedd yn dal i fod heb eu talu, a bwriad Llywodraeth Cymru oedd talu 90 y cant o'r hawliadau yn unig erbyn diwedd mis Mai. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn derbyn ei bod yn hanfodol fod taliadau i ddigolledu ffermwyr am y gwaith y maent wedi'i wneud a'r costau yr eir iddynt yn cael eu gwneud o fewn cyfnod amser rhesymol, a pha gamau y bydd yn eu cymryd i gyflymu'r broses dalu, os gwelwch yn dda?
English: I do think farmers need that money as quickly as possible. However, you'll be aware that, firstly, we concentrated on the basic payment scheme, and 90 per cent of people received that funding on the first day that the window opened. In relation to Glastir, we said, from the outset, that we would start paying the Glastir payments in February. We actually started in January because we'd done so well on the basic payment scheme. We actually started a month early, and my officials have been working very hard to progress all but the most complex of Glastir cases by the end of this month - so, by the end of this week. There'll be a small number of farmers who won't be paid this week, and they will be written to and explained why that is, but I hope very much that that will be completed by the end of July.
Welsh: Credaf fod angen yr arian hwnnw ar ffermwyr cyn gynted â phosibl. Fodd bynnag, fe fyddwch yn gwybod, yn gyntaf, ein bod wedi canolbwyntio ar gynllun y taliad sylfaenol, a derbyniodd 90 y cant o bobl y cyllid hwnnw ar ddiwrnod cyntaf y cyfnod talu. Mewn perthynas â Glastir, fe ddywedasom, o'r cychwyn, y byddem yn dechrau talu taliadau Glastir ym mis Chwefror. Mewn gwirionedd, dechreuwyd gwneud hynny ym mis Ionawr gan ein bod wedi gwneud mor dda ar gynllun y taliad sylfaenol. Dechreuwyd fis yn gynnar, ac mae fy swyddogion wedi bod yn gweithio'n galed iawn i fwrw ymlaen â holl achosion Glastir heblaw am y rhai mwyaf cymhleth erbyn diwedd y mis hwn - felly, erbyn diwedd yr wythnos hon. Bydd nifer fach o ffermwyr na fyddant yn cael eu talu yr wythnos hon, a byddant yn derbyn eglurhad ysgrifenedig ynglŷn â hynny, ond gobeithiaf yn fawr y bydd hynny wedi'i gwblhau erbyn diwedd mis Gorffennaf.
English: Diolch. The Gower cockle industry is an important fishery, which is why Welsh Government and Natural Resources Wales funded the study into the mortality issues. The recent announcement on the cockle research programme across Atlantic states will help us to understand and further develop the science and issues relating to the cockle mortality.
Welsh: Diolch. Mae diwydiant cocos Gŵyr yn bysgodfa bwysig, a dyna pam fod Llywodraeth Cymru a Cyfoeth Naturiol Cymru wedi ariannu'r astudiaeth o'r problemau sy'n ymwneud â marwolaethau. Bydd y cyhoeddiad diweddar ar y rhaglen ymchwil ar gocos yng ngwledydd yr Iwerydd yn gymorth inni ddeall a datblygu ymhellach y wyddoniaeth a'r materion sy'n ymwneud â marwolaethau cocos.
English: Thank you for that response, but, although I welcome any efforts to try and establish the cause of cockle mortality in the area, you will be aware that the local cockle pickers and processors on Gower have declared that they have lost confidence in NRW to get to the root of the problem. The saga, as you know - certainly, we're aware of this on the Gower peninsula - has dragged on for many years now, and we need solutions for this ancient, traditional industry. They didn't get the necessary answers in a study conducted in 2012. Why should they have more confidence this time?
Welsh: Diolch yn fawr am yr ateb yna, ond, er fy mod i'n croesawu unrhyw ymgais i geisio sefydlu achos marwolaethau'r cocos yn yr ardal, byddwch yn ymwybodol bod y casglwyr cocos lleol a phroseswyr ar benrhyn Gŵyr, fel ei gilydd, wedi datgan eu bod wedi colli hyder yng Nghyfoeth Naturiol Cymru i ddod i wraidd y broblem. Mae'r saga, fel rydych chi'n ymwybodol - ac yn bendant rydym ni'n ymwybodol ar benrhyn Gŵyr - wedi llusgo ymlaen am flynyddoedd lawer nawr, ac mae angen atebion ar y diwydiant hynafol, traddodiadol yma. Wnaethon nhw ddim dderbyn yr atebion angenrheidiol mewn astudiaeth a gynhaliwyd yn 2012. Pam y dylent fod yn fwy hyderus y tro hwn?
English: Thank you. Well, this is an issue that certainly has been on my desk over the past year. I've had meetings with Lee Waters and Rebecca Evans and Bethan Jenkins around this. You're right: the report, when it was published in 2012, couldn't identify a single, clear cause of the increased mortality, but it did identify a small number of potential factors. Those included overcrowding, parasites, and loss of condition in the cockles post spawning. I think it's really important that we look at this new research that's currently being undertaken, and NRW are part of that. If you have anything specific that you'd like to write to me on, I'd be very keen to see.
Welsh: Diolch. Wel, mae hwn yn fater sy'n sicr wedi bod ar fy nesg dros y flwyddyn ddiwethaf. Rwyf wedi cael cyfarfodydd am hyn gyda Lee Waters a Rebecca Evans a Bethan Jenkins. Rydych yn iawn: ni allai'r adroddiad, pan y'i cyhoeddwyd yn 2012, nodi un rheswm clir am y cynnydd yn y marwolaethau, ond nododd nifer fach o ffactorau posibl. Roedd y rheiny'n cynnwys gorlenwi, parasitiaid, a dirywiad yng nghyflwr cocos ar ôl silio. Credaf ei bod yn bwysig tu hwnt ein bod yn edrych ar y gwaith ymchwil newydd hwn sy'n mynd rhagddo ar hyn o bryd, ac mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn rhan o hynny. Os oes gennych unrhyw beth penodol yr hoffech ysgrifennu ataf yn ei gylch, byddwn yn awyddus iawn i'w weld.
English: Good afternoon, Cabinet Secretary. Natural Resources Wales, of course, have said that this new study is to try and deal with unanswered questions from the 2012 study. When I asked the First Minister about cockle deaths back in February, he said that investigations into cockle mortality in the Burry Inlet were continuing and that a progress review of Welsh Government's investigation would be released by Natural Resources Wales when complete. Can you explain to me where that progress review fits into what looks like a new study? How does one inform the other? It's a question, essentially, to make sure that we're not duplicating any expenditure here, particularly as we're looking at unanswered questions rather than repeating studies into answered questions.
Welsh: Prynhawn da, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru, wrth gwrs, wedi dweud bod yr astudiaeth newydd hon yn ceisio ymdrin â chwestiynau nas atebwyd yn yr astudiaeth yn 2012. Pan ofynnais i'r Prif Weinidog am farwolaethau cocos yn ôl ym mis Chwefror, dywedodd fod yr ymchwiliadau i farwolaethau cocos yng Nghilfach Tywyn yn parhau ac y byddai adolygiad cynnydd o ymchwiliad Llywodraeth Cymru yn cael ei ryddhau gan Cyfoeth Naturiol Cymru ar ôl ei gwblhau. A wnewch chi esbonio i mi ble y mae'r adolygiad cynnydd hwnnw'n ffitio o fewn yr hyn sy'n ymddangos fel pe bai'n astudiaeth newydd? Sut y mae un yn llywio'r llall? Mae'n fater, yn y bôn, o sicrhau nad ydym yn dyblygu unrhyw wariant yma, yn enwedig gan ein bod yn edrych ar gwestiynau heb eu hateb yn hytrach nag ailadrodd astudiaethau i gwestiynau a atebwyd.
English: Well, I haven't received a recent report from NRW, but I'm certainly happy to ask them what work they've got and if they've got a report that can be shared with Members in relation to that. This new research, the Atlantic area cockles research, is a major funding programme. I think it's €3.5 million, if I remember rightly. So, like you, I'd be very upset if there was money being spent in two ways, but I'll certainly clarify that for Suzy Davies.
Welsh: Wel, nid wyf wedi derbyn adroddiad diweddar gan Cyfoeth Naturiol Cymru, ond rwy'n sicr yn barod i ofyn iddynt pa waith sydd ganddynt a pha un a oes adroddiad ganddynt y gellir ei rannu gyda'r Aelodau mewn perthynas â hynny. Mae'r ymchwil newydd hwn, yr ymchwil i gocos yn ardal yr Iwerydd, yn rhaglen gyllido sylweddol. Mae'n werth €3.5 miliwn, os cofiaf yn iawn. Felly, fel chithau, buaswn yn siomedig iawn pe bai arian yn cael ei wario mewn dwy ffordd, ond yn sicr fe egluraf hynny i Suzy Davies.
English: Diolch, Llywydd. Cabinet Secretary, cockles have been harvested off the Gower coast since Roman occupation. Yet, over the last decade, there's been significant die-off of the cockle beds every year. I welcome the new study, which will, hopefully, address the shortcomings of the 2012 study. Cabinet Secretary, what more can your Government do to ensure that the Penclawdd cockle remains the best in the world and available for generations to come?
Welsh: Diolch, Llywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, mae cocos wedi cael eu cynaeafu oddi ar arfordir Gŵyr ers oes y Rhufeiniaid. Fodd bynnag, dros y degawd diwethaf, mae'r gwelyau cocos wedi bod yn marw ar raddfa sylweddol bob blwyddyn. Croesawaf yr astudiaeth newydd, a fydd, gobeithio, yn mynd i'r afael â diffygion astudiaeth 2012. Ysgrifennydd y Cabinet, beth arall y gall eich Llywodraeth ei wneud i sicrhau bod cocos Penclawdd yn parhau i fod y gorau yn y byd ac ar gael ar gyfer y cenedlaethau sydd i ddod?
English: Well, the Member will have heard my answer to Dai Lloyd's initial question. I think that's why it's important that we do keep taking forward research so that we get that scientific evidence. You will have heard me say that we need to look at the reasons for the increase in cockle mortality. One of the other things that I did pick up from NRW was that water quality wasn't a factor, so we need to find out what is causing this. As I mentioned, no single clear cause was identified back in the 2012 study.
Welsh: Wel, bydd yr Aelod wedi clywed fy ateb i gwestiwn gwreiddiol Dai Lloyd. Credaf mai dyna pam ei bod yn bwysig ein bod yn parhau i fwrw ymlaen ag ymchwil er mwyn i ni gael y dystiolaeth wyddonol honno. Byddwch wedi fy nghlywed yn dweud bod angen i ni edrych ar y rhesymau dros y cynnydd mewn marwolaethau cocos. Un o'r pethau eraill a ddysgais gan Cyfoeth Naturiol Cymru oedd nad yw ansawdd dŵr yn ffactor, felly mae angen i ni ddarganfod beth sy'n achosi hyn. Fel y soniais, ni nodwyd un rheswm clir yn ôl yn astudiaeth 2012.