English: Minister, can I thank you for the advance copy of your statement and also for the technical briefing yesterday, which was hosted by yourself, to opposition spokespeople? That was very much appreciated. As this strategy is quite wide-ranging, I'm sure that Members will want to consider it in detail during the forthcoming consultation period. Myself, I certainly think that the transport strategy is well overdue. I do have a number of questions. I would be grateful if you could set out the timescales for the delivery of the transport strategy and the Welsh Government's approach to delivering the strategy. You talked about the national five-year plan. Will that be in association with local government via their local or regional transport plans? And just to have some dates around some of the context of what you talked about today. The Economy, Infrastructure and Skills Committee has considered the decarbonisation of transport - a report that, as it happens, we'll be debating in this Senedd in a couple of weeks' time. You've outlined today, to an extent, how the Wales transport strategy will support the aims of decarbonising transport, but can I ask in particular: how will you ensure that the freight sector and Cardiff Airport will play a role in addressing the pre-COVID gaps, which were found in the Welsh Government's plans for decarbonisation? And how will you address the findings that high capital costs of investing in electric vehicles are a real barrier for operators and local authorities? I appreciate that you've talked about that particular area not being the be-all and end-all. In your statement, you did mention that 'We have created a culture of car dependency that will not be easy to change.' To change people's travel preferences, mindsets need to change, because mindsets determine behaviour. I think the EIS committee has recently concluded in its report on decarbonisation that Wales cannot afford to miss the opportunity for a permanent culture shift in the way we travel as lockdown eases. So, I think we're in general agreement on that aspect, but I'm also conscious as well that large parts of the geography of Wales are very rural and people have no alternative but to use cars; there's no alternative for them. Also, there are those who have disabilities who also have no other choice but to travel by car. So, I suspect that we're in agreement, but I'm just conscious that we take that balanced approach, as well, and your comments on that would be appreciated. How has the Welsh Government incorporated COVID-19 and the recovery from the pandemic into its plans? We've got homeworking and changes in working patterns. Also, as a result of social distancing and the potential long-term reluctance by some people to use public transport again, how have you considered the implications that this could have on the capacity, demand and viability of the network? You've previously told us that you don't want people to be discouraged from using public transport, but how will the Wales transport strategy encourage people back onto public transport when we know that many are turning back to the private car? And I say there as well - . I'll leave that due to time. The threat of penalising the motorist is certainly not the way forward, in my view. Therefore, how will the draft Wales strategy seek to create an attractive and convenient alternative to the car, which will incentivise the behavioural change that is necessary? The National Infrastructure Commission wasn't mentioned at all, or rather, I couldn't see much mention of the National Infrastructure Commission - I won't say 'at all'; I haven't had time to read it all in detail. But I'm just conscious that that was set up as a body to look at infrastructure for the long term, and I'm just wondering how the National Infrastructure Commission fits into your plans in terms of the strategy and the plans that will follow. And finally, do you agree that the performance of Wales's road transport network will be a crucial enabler of future sustained productivity and competitiveness? Road transport corridors are the arteries of domestic and international trade and boost the overall competitiveness of the Welsh economy, and I'd welcome your perspective on that statement as well.
Welsh: Gweinidog, a gaf i ddiolch ichi am gopi ymlaen llaw o'ch datganiad a hefyd am y briff technegol ddoe, a gynhaliwyd gennych chi eich hun, i lefarwyr y gwrthbleidiau? Gwerthfawrogwyd hynny'n fawr. Gan fod y strategaeth hon yn eithaf eang, rwy'n siŵr yr hoffai Aelodau ei hystyried yn fanwl yn ystod y cyfnod ymgynghori sydd i ddod. O'm rhan i, rwy'n sicr yn credu ei bod hi'n hen bryd cael y strategaeth drafnidiaeth. Mae gennyf nifer o gwestiynau. Byddwn yn ddiolchgar pe gallech chi nodi'r amserlenni ar gyfer cyflawni'r strategaeth drafnidiaeth a dull Llywodraeth Cymru o gyflawni'r strategaeth. Fe wnaethoch chi sôn am y cynllun pum mlynedd cenedlaethol. A fydd hynny ar y cyd â llywodraeth leol drwy eu cynlluniau trafnidiaeth lleol neu ranbarthol? A byddai'n dda cael rhai dyddiadau ynghylch peth o gyd-destun yr hyn y buoch chi'n sôn amdano heddiw. Mae Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau wedi ystyried datgarboneiddio trafnidiaeth - adroddiad y byddwn, fel y mae'n digwydd, yn ei drafod yn y Senedd hon ymhen ychydig wythnosau. Rydych chi wedi amlinellu heddiw, i raddau, sut y bydd strategaeth drafnidiaeth Cymru yn cefnogi nodau datgarboneiddio trafnidiaeth, ond a gaf i ofyn yn benodol: sut y byddwch chi'n sicrhau y bydd y sector cludo nwyddau a Maes Awyr Caerdydd yn chwarae rhan yn y gwaith o fynd i'r afael â'r bylchau a oedd yn bodoli cyn COVID, a ganfuwyd yng nghynlluniau Llywodraeth Cymru ar gyfer datgarboneiddio? A sut y byddwch yn mynd i'r afael â'r canfyddiadau bod costau cyfalaf sylweddol buddsoddi mewn cerbydau trydan yn rhwystr gwirioneddol i gwmnïau ac awdurdodau lleol? Rwy'n sylweddoli eich bod wedi sôn bod mwy i'r maes penodol hwnnw na dim ond hynny. Yn eich datganiad, fe wnaethoch chi ddweud: Rydym ni wedi creu diwylliant o ddibyniaeth ar geir na fydd yn hawdd ei newid. Er mwyn newid y ffyrdd y mae pobl yn dewis teithio, mae angen newid meddylfryd, oherwydd mae meddylfryd yn pennu ymddygiad. Credaf fod Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau wedi dod i'r casgliad yn ddiweddar yn ei adroddiad ar ddatgarboneiddio na all Cymru fforddio colli'r cyfle i weld newid diwylliant parhaol yn y ffordd yr ydym ni'n teithio wrth i'r cyfyngiadau symud liniaru. Felly, rwy'n credu ein bod yn cytuno'n gyffredinol ar yr agwedd honno, ond rwyf hefyd yn ymwybodol yn ogystal bod rhannau helaeth o ddaearyddiaeth Cymru yn wledig iawn ac nad oes gan bobl ddewis ond defnyddio ceir; does dim dewis arall iddyn nhw. Hefyd, mae yna rai sydd ag anableddau nad oes ganddyn nhw ddewis arall ond teithio mewn car. Felly, rwy'n tybio ein bod yn cytuno, ond rwy'n ymwybodol y dylem ni fynd ati yn y ffordd gytbwys honno hefyd, a byddai eich sylwadau ynglŷn â hynny'n cael eu gwerthfawrogi. Sut mae Llywodraeth Cymru wedi ymgorffori COVID-19 a'r adferiad o'r pandemig yn ei chynlluniau? Mae gennym ni bobl yn gweithio o gartref a newidiadau mewn patrymau gwaith. Hefyd, o ganlyniad i gadw pellter cymdeithasol a'r amharodrwydd hirdymor posib gan rai pobl i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus eto, sut ydych chi wedi ystyried y goblygiadau posib hyn ar gapasiti, galw a hyfywedd y rhwydwaith? Rydych chi wedi dweud wrthym ni o'r blaen nad ydych chi eisiau i bobl gael eu hannog i beidio â defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, ond sut y bydd strategaeth drafnidiaeth Cymru yn annog pobl i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus drachefn pan wyddom ni fod llawer yn troi'n ôl at y car preifat? A dywedaf yn hynny o beth hefyd - . Gadawaf hynny oherwydd amser. Yn sicr, nid y bygythiad o gosbi'r modurwr yw'r ffordd ymlaen, yn fy marn i. Felly, sut y bydd strategaeth ddrafft Cymru yn ceisio creu dewis amgen deniadol a chyfleus yn hytrach na defnyddio'r car, a fydd yn cymell y newid ymddygiad sydd ei angen? Ni soniwyd am y Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol o gwbl, neu yn hytrach, ni allwn i weld llawer o sôn am y Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol - ni ddywedaf 'o gwbl'; dydw i ddim wedi cael amser i ddarllen y cyfan yn fanwl. Ond rwy'n ymwybodol y sefydlwyd hwnnw fel corff i edrych ar seilwaith ar gyfer y tymor hir, a meddwl ydw i tybed sut mae'r Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol yn cyd-fynd â'ch cynlluniau o ran y strategaeth a'r cynlluniau a fydd yn dilyn. Ac yn olaf, a ydych chi'n cytuno y bydd perfformiad rhwydwaith trafnidiaeth ffyrdd Cymru yn galluogi cynhyrchiant a chystadleurwydd parhaus yn y dyfodol? Coridorau trafnidiaeth ffyrdd yw rhydwelïau masnach ddomestig a rhyngwladol ac maen nhw'n hybu cystadleurwydd cyffredinol economi Cymru, a byddwn yn croesawu eich safbwynt ar y datganiad hwnnw hefyd.