techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I think this one will run and run, and we'll see the reality of the agreement as other things emerge. One of the things that will be emerging today in Westminster, of course, is the final vote, in my view, to uphold parliamentary sovereignty and to make sure that Parliament, not Government, has the final meaningful say on the Brexit deal agreed and negotiated with the European Union. In March this year, when asked on whether or not the National Assembly should be provided with such a meaningful vote, also on the final treaty with the European Union, the First Minister responded by saying, and I quote, 'It wouldn't be right in principle for us to be bound by something that we had no role in negotiating nor agreeing.' So, what do you now propose should take place to ensure that Wales, and therefore this Parliament, is equally given the vote to have our say on the final Brexit deal?
Welsh: Credaf y bydd hyn yn parhau am beth amser, a byddwn yn gweld realiti'r cytundeb wrth i bethau eraill ddod i'r amlwg. Un o'r pethau a fydd yn dod i'r amlwg heddiw yn San Steffan, wrth gwrs, yw'r bleidlais derfynol, yn fy marn i, i gynnal sofraniaeth seneddol ac i sicrhau mai'r Senedd, nid y Llywodraeth, sydd â'r gair olaf ystyrlon ar y cytundeb Brexit sy'n cael ei negodi a'i gytuno gyda'r Undeb Ewropeaidd. Ym mis Mawrth eleni, pan ofynnwyd iddo a ddylai'r Cynulliad Cenedlaethol gael pleidlais ystyrlon o'r fath, hefyd ar y cytundeb terfynol gyda'r Undeb Ewropeaidd, atebodd y Prif Weinidog drwy ddweud, a dyfynnaf, 'Ni fyddai'n iawn mewn egwyddor i ni gael ein rhwymo gan rywbeth nad oedd gennym unrhyw rôl yn ei negodi na'i gytuno.' Felly, beth yr awgrymwch yn awr a ddylai ddigwydd i sicrhau bod Cymru, ac felly'r Senedd hon, yn cael pleidlais gyfwerth fel y gallwn ddweud ein dweud ar y cytundeb Brexit terfynol?
English: Can I begin just by agreeing with what Simon Thomas said, but not quite in the spirit that he said it? He's right to say that the impact of the agreement will now be lived out in the actual experience that we will have over the coming months, and it is our belief that the agreement secures the position of this Assembly. Any powers that we agree should be held temporarily, to be operated against the EU rule book until we agree something different, will come in front of this Assembly for approval. And there will be repeated opportunities for the Assembly to see whether or not the agreement that we have reached is actually measuring up to that. As to the meaningful vote, there is a second decision point coming in the whole Brexit business, because there will come a point when there will be a deal struck between the UK Government and the European Union and that will set the terms for our departure. The meaningful vote in Parliament is designed to make sure that Parliament has proper oversight of that. Whenever I've heard the First Minister talk about this, he refers to the Parliaments of the United Kingdom having oversight of that, and that says to me that the views that he expressed to the Assembly earlier have not altered.
Welsh: A gaf fi ddechrau drwy gytuno â'r hyn a ddywedodd Simon Thomas, ond nid yn hollol yn yr un ysbryd a'i dywedodd? Mae'n iawn i ddweud y byddwn yn byw effaith y cytundeb drwy'r profiad a gawn dros y misoedd nesaf, a chredwn fod y cytundeb yn diogelu sefyllfa'r Cynulliad hwn. Bydd unrhyw bwerau y cytunwn y dylid eu dal dros dro, i'w gweithredu yn erbyn llyfr rheolau'r UE hyd nes y byddwn yn cytuno ar rywbeth gwahanol, yn dod gerbron y Cynulliad hwn i'w cymeradwyo. A bydd sawl cyfle i'r Cynulliad weld a yw'r cytundeb a gyrhaeddwyd yn bodloni'r disgwyliadau hynny. O ran y bleidlais ystyrlon, mae ail bwynt penderfynu'n dod yn sgil yr holl fusnes Brexit, gan y bydd pwynt yn dod pan fydd Llywodraeth y DU a'r Undeb Ewropeaidd yn dod i gytundeb a fydd yn nodi'r telerau ar gyfer gadael yr UE. Diben y bleidlais ystyrlon yn y Senedd yw sicrhau bod gan y Senedd drosolwg priodol ar y broses honno. Bob tro y clywais y Prif Weinidog yn siarad am hyn, mae'n cyfeirio at drosolwg Seneddau'r Deyrnas Unedig o'r broses honno, ac mae hynny'n awgrymu i mi nad yw'r safbwyntiau a fynegodd wrth y Cynulliad yn gynharach wedi newid.
English: Diolch yn fawr, Llywydd. Labour now believes, according to their proposed amendment last week to the EU withdrawal Bill, that we should have full access to the internal market of the European Union, underpinned by shared institutions and regulations, with no new impediments to trade and common rights standards and protections as a minimum. It's perfectly clear from the conduct of the negotiations by Monsieur Barnier up until now that he regards the single market as indivisible and it must include free movement of labour. The main aim of Monsieur Barnier's negotiation has been to discourage other EU member states from following Britain's example, rather than to reach a deal that's in the interests of ordinary people in Europe, still less in Britain. Jeremy Corbyn said, in the days when he was a Eurosceptic just under a year ago, that under Labour there would be no wholesale importation of underpaid workers from central Europe in order to destroy conditions, particularly in the construction industries. Given that full membership of the single market involves free movement of labour, how can those two statements be reconciled?
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Mae Llafur bellach yn credu, yn ôl eu gwelliant arfaethedig yr wythnos diwethaf i'r Bil ymadael â'r UE, y dylem gael mynediad llawn at farchnad fewnol yr Undeb Ewropeaidd, wedi'i ategu gan sefydliadau a rheoliadau a rennir, heb unrhyw rwystrau newydd i fasnach a safonau ac amddiffyniadau hawliau cyffredin fel gofyniad sylfaenol. Mae'n berffaith amlwg o ddull Monsieur Barnier o arwain y trafodaethau hyd yn hyn ei fod yn credu bod y farchnad sengl yn anwahanadwy a bod yn rhaid iddi gynnwys rhyddid i weithwyr symud. Prif nod negodiadau Monsieur Barnier yw annog aelod-wladwriaethau eraill yr UE i beidio â dilyn esiampl Prydain, yn hytrach na dod i gytundeb sydd er budd pobl gyffredin yn Ewrop, ac yn llai fyth ym Mhrydain. Dywedodd Jeremy Corbyn, yn y dyddiau pan oedd yn Ewrosgeptig lai na blwyddyn yn ôl, na fyddai unrhyw weithwyr ar gyflogau gwael yn cael eu mewnforio'n gyfanwerthol o ganolbarth Ewrop o dan y Blaid Lafur er mwyn dinistrio amodau, yn enwedig yn y diwydiannau adeiladu. O gofio bod aelodaeth lawn o'r farchnad sengl yn golygu rhyddid i weithwyr symud, sut y gellir cysoni'r ddau ddatganiad?
English: I refer the Member to the documents that the Welsh Government has published: originally, the White Paper that we published jointly with Plaid Cymru and then the subsequent paper that we published on fair movement of people, which I think gives him exactly the answer to the question that he has raised, because we set out in that paper a series of proposals that we think could be brought within the broad umbrella of free movement. It's one of the myths of the whole EU debate that there are some sort of single standards about what all these freedoms - the four freedoms - actually mean. The way in which freedom of movement is interpreted in different member states varies very considerably from one part of the European Union to another. We set out a series of suggestions that we think would allow us to remain under that broad umbrella, but would have, also, the impact that Jeremy Corbyn pointed to - that freedom of movement must not become freedom to exploit. And there is no doubt that some of those people who voted to leave the European Union did so because they feared that freedom of movement had become a device through which wages were held down and the legal rights that people had were undermined by people being brought across the European continent to be exploited here. We set out a series of proposals to make sure that that doesn't happen and, together, they provide all the answers that the Member needs to the question that he's raised.
Welsh: Cyfeiriaf yr Aelod at y dogfennau a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru: yn wreiddiol, y Papur Gwyn a gyhoeddwyd gennym ar y cyd gyda Phlaid Cymru ac yna'r papur dilynol a gyhoeddwyd gennym ar degwch o ran symudiad pobl, sy'n ateb y cwestiwn a ofynnodd ar ei ben, yn fy marn i, gan ein bod wedi nodi cyfres o gynigion yn y papur hwnnw y credwn y gellid eu cynnwys o dan ymbarél eang rhyddid i symud. Un o'r mythau sydd ynghlwm wrth y ddadl ynghylch yr UE yw bod rhyw fath o safonau unigol ynghylch beth y mae'r gwahanol fathau hyn o ryddid - y pedwar rhyddid - yn ei olygu mewn gwirionedd. Dehonglir y rhyddid i symud yn wahanol iawn mewn gwahanol aelod-wladwriaethau o un rhan o'r Undeb Ewropeaidd i'r llall. Rydym wedi nodi cyfres o awgrymiadau y credwn y byddent yn ein caniatáu i aros o dan yr ymbarél eang hwnnw, ond a fyddai'n cael yr effaith y cyfeiriodd Jeremy Corbyn ati hefyd - na ddylai'r rhyddid i symud ddod yn rhyddid i ecsbloetio. Ac nid oes unrhyw amheuaeth fod rhai o'r bobl a bleidleisiodd dros adael yr Undeb Ewropeaidd wedi gwneud hynny am eu bod yn ofni bod y rhyddid i symud wedi dod yn ddyfais i gadw cyflogau i lawr a bod hawliau cyfreithiol pobl yn cael eu tanseilio o ganlyniad i gludo pobl dros gyfandir Ewrop i gael eu hecsbloetio yma. Nodwyd cyfres o gynigion gennym i sicrhau nad yw hynny'n digwydd, a chyda'i gilydd, maent yn rhoi'r atebion i'r cwestiwn a ofynnodd yr Aelod.
English: Of course, asking for something that's not on offer is not an answer to the question. He knows as well as I do - someone as well-informed and sophisticated as the finance Secretary must know - that the European Commission could never actually grant to the United Kingdom the kind of deviations from EU regulations on free movement that the Labour Party has been talking about. In fact, this is called 'cakeism' by the European Commission - having your cake and eating it. A source close to Guy Verhofstadt, the lead negotiator of the European Parliament on these issues, now says that 'Labour are as bad as the Tories, selling a unicorn to paste over their internal divisions.' Is it not clear that Labour policy now is that we'll be a rule taker on goods and European court rulings? That means not taking back control of our laws. Belief in full alignment means no free trade deals with the rest of the world, which means we don't take back control of our trade policy, and a compromise on free movement means that we don't take back control of our borders. This will all be at a price, as well; just like Norway, we'll be obliged to pay into the European budget, which means not taking back control of our money.
Welsh: Wrth gwrs, nid yw gofyn am rywbeth nad yw ar gael yn ateb i'r cwestiwn. Fe ŵyr cystal â minnau - rhaid bod rhywun mor wybodus a soffistigedig â'r Ysgrifennydd cyllid yn gwybod - na allai'r Comisiwn Ewropeaidd ganiatáu i'r Deyrnas Unedig wyro oddi wrth reoliadau'r UE ar ryddid i symud yn yr un modd ag y mae'r Blaid Lafur wedi'i honni. Yn wir, gelwir hyn yn 'cakeism' gan y Comisiwn Ewropeaidd - ei chael hi bob ffordd. Mae ffynhonnell agos at Guy Verhofstadt, prif negodydd Senedd Ewrop ar y materion hyn, yn dweud bellach fod Llafur cyn waethed â'r Torïaid, yn gwerthu ungorn er mwyn papuro dros eu hymraniadau mewnol. Onid yw'n amlwg mai polisi Llafur bellach yw y byddwn yn derbyn rheolau mewn perthynas â nwyddau a dyfarniadau llysoedd Ewrop? Mae hynny'n golygu peidio ag adfer rheolaeth dros ein cyfreithiau. Mae credu mewn ymochredd llawn yn golygu dim cytundebau masnach rydd â gweddill y byd sy'n golygu nad ydym yn adfer rheolaeth dros ein polisi llafur, ac mae cyfaddawd ar ryddid i symud yn golygu nad ydym yn adfer rheolaeth dros ein ffiniau. Bydd hyn yn costio, hefyd; yn union fel Norwy, bydd yn rhaid inni dalu i'r gyllideb Ewropeaidd, sy'n golygu peidio ag adfer rheolaeth dros ein harian.
English: Well, Llywydd, I've never shared the Member's view of the Commission as some sort of malign force, forever out to do us down. In my experience of going to Brussels and talking to people there, I think we are fortunate to have a group of people on the other side of the negotiating table who recognise that it is in their interests and ours to agree a Brexit deal that does the least possible harm to their economies and to the economy of the United Kingdom. I think that's the spirit in which those negotiations have been entered into. The Labour Party's policy in Wales is the policy set out in our original White Paper, and that is an approach to Brexit that insists that it is the needs of our economy, it is the needs of jobs, it is the needs of working people, that should be at the very top of the negotiating list of the United Kingdom Government, and that all the talk of taking back control, of being in charge of our laws, all that sort of thing, leads us to a series of red lines that, in the end, will mean that the UK Government has managed something really remarkable - it will have managed both to damage our economy and to see to it that our political voice in decision making has been diminished. There is a different way, a better way, and the Labour Party has set it out.
Welsh: Wel, Lywydd, nid wyf erioed wedi rhannu barn yr Aelod fod y Comisiwn yn rhyw fath o rym milain sy'n ceisio ein niweidio bob amser. Yn fy mhrofiad i o fynd i Frwsel a siarad â phobl yno, credaf ein bod yn ffodus fod gennym grŵp o bobl ar ochr arall y bwrdd negodi sy'n cydnabod ei bod yn fuddiol iddynt hwy ac i ninnau gytuno ar gytundeb Brexit sy'n gwneud cyn lleied o niwed â phosibl i'w heconomïau ac i economi'r Deyrnas Unedig. Credaf mai yn yr ysbryd hwnnw y cynhelir y negodiadau. Polisi'r Blaid Lafur yng Nghymru yw'r polisi a nodir yn ein Papur Gwyn gwreiddiol, sef ymagwedd tuag at Brexit sy'n mynnu mai anghenion ein heconomi, anghenion swyddi, anghenion pobl sy'n gweithio, a ddylai fod ar frig rhestr negodi Llywodraeth y Deyrnas Unedig, ac mae'r holl sôn am adfer rheolaeth, o fod yn gyfrifol am ein cyfreithiau, yr holl bethau hynny, yn ein harwain at gyfres o linellau coch a fydd yn golygu, yn y pen draw, fod Llywodraeth y DU wedi llwyddo i wneud rhywbeth rhyfeddol - bydd wedi llwyddo i niweidio ein heconomi ac i sicrhau bod ein llais gwleidyddol wrth wneud penderfyniadau wedi'i leihau. Mae ffordd wahanol i'w chael, ffordd well, ac mae'r Blaid Lafur wedi nodi'r ffordd honno.
English: I know the Labour Party doesn't believe in red lines; it believes in raising white flags on these issues - the white flag of surrender to the EU on all matters of major importance. Labour is an internationalist party, and constantly virtue signalling on the interests of poor countries in other parts of the world for reasons that I, to a great extent, share. The customs union of the European Union is a protectionist racket that disrupts our trade with the rest of the world, holds back the poorest overseas, whilst increasing prices and costs for the poorest at home. That, therefore, makes a nonsense of the statement that the Cabinet Secretary has just said of putting the interests of working people, whether at home or abroad, at the top of the agenda.
Welsh: Gwn nad yw'r Blaid Lafur yn credu mewn llinellau coch; maent yn credu mewn codi baneri gwyn ar y materion hyn - baner wen i ildio i'r UE ar yr holl faterion pwysig. Mae'r Blaid Lafur yn blaid ryng-genedlaethol, ac maent yn gyson yn nodi eu rhinweddau mewn perthynas â buddiannau gwledydd tlawd mewn rhannau eraill o'r byd am resymau rwyf innau, i raddau helaeth, yn cytuno â hwy. Mae undeb tollau'r Undeb Ewropeaidd yn sgêm ddiffyndollol sy'n amharu ar ein masnach gyda gweddill y byd, yn dal y bobl dlotaf yn ôl dramor, gan godi prisiau a chostau i'r bobl dlotaf gartref. Mae hynny, felly, yn dangos mai nonsens yw'r datganiad a wnaeth Ysgrifennydd y Cabinet ynglŷn â rhoi buddiannau pobl sy'n gweithio, boed gartref neu dramor, ar frig yr agenda.
English: Well, Llywydd, it's absolutely in the interests of working people throughout Wales, whether they are in manufacturing industries, where goods pass across the border of the United Kingdom and other parts of the European Union every single day, or whether in our food and agriculture sectors, where exporters rely on their goods arriving fresh at the point where they are to be consumed - it's absolutely in the interests of Welsh businesses and Welsh working people that we have free and frictionless trade. That's what the customs union delivers, and, when we have barriers at the border, and we have businesses in Wales that can no longer trade as a result of the prospectus that he sets out, we'll be diverting them to the Member so that he can explain to them just the position that he has led us to.
Welsh: Wel, Lywydd, mae'n sicr er budd pobl sy'n gweithio ledled Cymru, boed yn y diwydiannau gweithgynhyrchu, lle mae nwyddau'n croesi ffiniau'r Deyrnas Unedig a rhannau eraill o'r Undeb Ewropeaidd bob dydd, neu yn ein sectorau bwyd ac amaethyddiaeth, lle mae allforwyr yn dibynnu ar allu cael eu nwyddau i'r man lle y cânt eu bwyta yn ffres - mae'n sicr er budd busnesau Cymru a phobl sy'n gweithio yng Nghymru fod gennym fasnach rydd a diffrithiant. Dyna mae'r undeb tollau yn ei sicrhau, a phan fydd gennym rwystrau ar y ffin, a busnesau yng Nghymru na allant fasnachu mwyach o ganlyniad i'r prosbectws y mae'n ei nodi, fe'u dargyfeiriwn at yr Aelod er mwyn iddo ef allu egluro'r sefyllfa y mae wedi ein harwain iddi.
English: Well, I thank the Member for that very pertinent leading-on question. The UK economy has already moved from being one of the fastest growing major economies to the slowest in the G7, due to the uncertainty created by the UK Government's chaotic handling of Brexit. Any reduction in access to European markets will reduce growth, cost jobs and threaten the resources available to fund public services.
Welsh: Wel, diolch i'r Aelod am y cwestiwn dilynol perthnasol iawn. Mae economi'r DU eisoes wedi newid o fod yn un o'r economïau mawr sy'n tyfu gyflymaf i fod yr arafaf yn y G7, o ganlyniad i'r ansicrwydd a grëwyd yn sgil dull di-drefn Llywodraeth y DU o ymdrin â Brexit. Bydd unrhyw leihad yn y mynediad at farchnadoedd Ewrop yn cyfyngu ar dwf, yn arwain at golli swyddi ac yn peryglu'r adnoddau sydd ar gael i ariannu gwasanaethau cyhoeddus.
English: Thank you, Cabinet Secretary. I'd like to focus on the possible implications for the food we import if we suddenly find ourselves having to impose tariffs and chaos at our borders. We currently import £9 billion of fruit and vegetables from the European Union, compared with the £1 billion-worth of fruit and vegetables that we grow in this country, so this is a very significant issue in terms of the type of food that we need to eat to keep healthy. I know that some elements in the Conservative Party are enthusiastic advocates of importing cheap food from the United States, like chlorinated chicken and hormone-induced beef, but, for the majority, we want to know the conditions under which our food is grown and, in particular, I wondered what consideration has been given to the issue of food security, because, if we cannot get hold of the products that we currently rely on, clearly, there is going to be a massive spike in the cost of those products and simply not enough available to feed the population. We still don't know what the future of pillar 1 payments might be. Gove talks a good game on pillar 2 and the environmental benefits of public goods, but what is going to be the implication for food production, for the feeding of our very own population, if we do not have free movement of these essential goods from Europe?
Welsh: Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Hoffwn ganolbwyntio ar y goblygiadau posibl o ran y bwyd rydym yn ei fewnforio os bydd yn rhaid inni orfodi tariffau ac anhrefn ar ein ffiniau. Ar hyn o bryd, rydym yn mewnforio gwerth £9 biliwn o ffrwythau a llysiau o'r Undeb Ewropeaidd, o gymharu â'r gwerth £1 biliwn o ffrwythau a llysiau rydym yn eu tyfu yn y wlad hon, felly mae hwn yn fater arwyddocaol iawn o ran y math o fwyd y mae angen inni ei fwyta i gadw'n iach. Gwn fod rhai elfennau yn y Blaid Geidwadol yn cefnogi mewnforio bwyd rhad o'r Unol Daleithiau, fel cyw iâr clorinedig a chig eidion a driniwyd â hormonau, ond mae'r rhan fwyaf ohonom eisiau gwybod am yr amodau y caiff ein bwyd ei dyfu ynddynt, ac yn benodol, tybed pa ystyriaeth a roddwyd i ddiogelu'r cyflenwad bwyd, oherwydd os na allwn gael gafael ar y cynhyrchion rydym yn dibynnu arnynt ar hyn o bryd, yn amlwg, bydd cynnydd enfawr yng nghost y cynhyrchion hynny, ac ni fydd digon ar gael i fwydo'r boblogaeth. Ni wyddom o hyd beth fydd dyfodol taliadau colofn 1. Mae Gove yn dweud pethau mawr am golofn 2 a manteision amgylcheddol nwyddau cyhoeddus, ond beth fydd y goblygiadau o ran cynhyrchu bwyd, er mwyn bwydo ein poblogaeth ein hunain, os nad oes gennym ryddid i symud y nwyddau hanfodol hyn o Ewrop?
English: Well, I thank Jenny Rathbone for that follow-up question. In my answer to Neil Hamilton, I focused on the impact on food exporters of a hard Brexit, but she is absolutely right to point to the impact on food that we use in this country if we either were to have a hard Brexit that meant we were no longer able to import fresh food in a timely manner, or the sort of Brexit that Brexit hardliners point to, in which we would sacrifice environmental and food standards in order to try and earn a living across the world. Neither of those are acceptable to the Welsh Government, nor to people here in Wales. I was the health Minister during the period of the horse meat scandal, when we saw what can go wrong when you don't have proper standards - [ Interruption.] - when you don't have proper standards to ensure that the food that ends up on people's plates here is of a proper - [ Interruption.] I'm afraid there are no - [ Interruption.]
Welsh: Wel, diolch i Jenny Rathbone am ei chwestiwn dilynol. Yn fy ateb i Neil Hamilton, canolbwyntiais ar effaith Brexit caled ar allforwyr bwyd, ond mae'n llygad ei lle i dynnu sylw at yr effaith ar y bwyd rydym yn ei ddefnyddio yn y wlad hon pe baem yn cael naill ai Brexit caled a fyddai'n golygu na allem fewnforio bwyd ffres mewn modd amserol, neu'r math o Brexit y mae pobl Brexit digyfaddawd yn ei awgrymu, lle byddem yn aberthu safonau amgylcheddol a safonau bwyd er mwyn ceisio ennill bywoliaeth ar draws y byd. Nid oes yr un o'r rheini'n dderbyniol i Lywodraeth Cymru, nac i bobl Cymru. Roeddwn yn Weinidog iechyd yn ystod y sgandal cig ceffyl, pan welsom beth sy'n gallu mynd o'i le pan nad oes gennych safonau priodol - [ Torri ar draws.] - pan nad oes gennych safonau priodol i sicrhau bod y bwyd sy'n cyrraedd platiau pobl yma o safon - [ Torri ar draws.] Mae arnaf ofn nad oes unrhyw - [ Torri ar draws.]