English: Can I thank John Griffiths for raising this important matter for debate today? I know that it's an issue that he has felt strongly about for many years, and I'm very pleased to be able to respond to his and other Members' comments. Our new powers over national speed limits offer us opportunities to explore how they may be useful to help us meet our well-being goals in making Wales a more inclusive, healthy and thriving country, and there's been a lot of interest in this very topic of late. When Dr Sarah Jones and Huw Brunt published their research, which concluded that a default 20-mph limit in urban areas could improve road safety and air quality in Wales, we were delighted to invite them along to our active travel conference last year to discuss the issue, and their insight and contribution has assisted greatly. Lower traffic speeds can have a positive impact on road safety by potentially reducing the numbers of collisions and also their severity. And other potential benefits include making road environments more people-friendly overall, reducing severance, encouraging active travel by reducing the speed differential between motorised and active modes, and improving the perception of safety. All of these benefits can only be realised, of course, if lower speed limits are adhered to by the majority of drivers, or if speeds are noticeably reduced, at least. Up to now, local authorities in Wales have used 20-mph limits overwhelmingly in closely targeted areas. These may cover sometimes only a short stretch of road and sometimes a larger network of streets, and over the years we have funded hundreds of 20-mph zones and limits, from our safe routes and also from our road safety grants right across Wales. These schemes are developed in consultation - that is important - in consultation with communities, and are generally very well supported and welcomed by those communities. I must say in response to Joyce Watson, who raised a really important point about Welsh Government's responsibility, and not just the responsibility of local authorities, we have carried out a comprehensive review of our trunk roads and as a consequence we've introduced our multi-year programme of establishing part-time 20-mph limits near nearly all schools on or close to our trunk roads. These operate at the start and at the end of the school day to create a safe environment for children travelling to and from school, and they also encourage behavioural change, and drive behavioural change, by motorists. Now, this programme will be completed this financial year and will cover 45 locations on our strategic road network. I'm pleased to say that, in Fishguard, we've introduced a permanent 20-mph limit on the trunk road, and, based on evidence and consultation, I'd be more than happy to consider permanent 20-mph limits elsewhere. Now, as I stated, in order to achieve the positive impacts, lower speed limits need to be complied with, as John Griffiths rightly said. Twenty miles per hour speed limits have proven most effective in reducing speeds where they're either part of 20-mph zones, in which the speed limits are supported by physical measures such as road humps, tables and road narrowings, or where the existing physical environment has constraints that mean the lower speeds actually feel right for the motorist. Llywydd, area-wide signed-only speed limits have achieved varied, but generally smaller, reductions in average speeds. They are, however, becoming more common, in particular in larger urban areas. This includes Cardiff, where area-wide 20-mph speed limits are being rolled out, and I commend the council for doing this. As a result, the evidence base is growing. In deciding if and how we use our new powers, it will be very useful to look in detail at the experiences from these places alongside the comprehensive research carried out for the Department for Transport on the impact of 20-mph speed limits in a diverse range of locations across the UK, and that's due to report imminently. To supplement this, Llywydd, I've also commissioned an evidence review of published evaluations ourselves. Now, as John Griffiths said in the previous debate, what works in Caernarfon might not work in Carmarthen. So, it's important to also consider alternative or additional means of improving road safety. There are other measures that can contribute to improving safety on our roads, such as a graduated driving licence, which I'm a supporter of, and I'm also a big fan of the play streets initiative, which essentially hands roads back to the communities, particularly for young people for the purpose of play. I'm also supportive of methods of design to eliminate the most common cause of road traffic accidents, and that's driver distraction - methods such as encouraging motorists to minimise the risk of being distracted themselves by making sure that they don't switch on a mobile phone when they're driving, and to ensure that any entertainment that they have in their car is minimised so they're not distracted by that. I think the urban environment that is planned is also crucial in ensuring that driver distraction is minimised. So, I strongly believe, Llywydd, that this topic merits very serious consideration, and I'm a strong supporter of 20 is plenty. We'll look at all the available evidence and we'll discuss it with our partners, before the proposals for consultation with the wider public are published.
Welsh: Hoffwn ddiolch i John Griffiths am godi'r mater pwysig hwn ar gyfer y ddadl heddiw. Gwn fod hwn yn fater y mae wedi teimlo'n gryf yn ei gylch ers blynyddoedd lawer, ac rwy'n falch iawn o allu ymateb i'w sylwadau ac i sylwadau'r Aelodau eraill. Mae ein pwerau newydd dros derfynau cyflymder cenedlaethol yn cynnig cyfleoedd inni archwilio sut y gallant fod yn ddefnyddiol i'n helpu i gyrraedd ein nodau llesiant a gwneud Cymru'n wlad fwy cynhwysol, iach a ffyniannus, a bu llawer o ddiddordeb yn y pwnc hwn yn ddiweddar. Pan gyhoeddodd Dr Sarah Jones a Huw Brunt eu hymchwil a ddaeth i'r casgliad y gallai terfyn 20 mya diofyn mewn ardaloedd trefol wella diogelwch ar y ffyrdd ac ansawdd aer yng Nghymru, roeddem yn falch iawn o'u gwahodd i'n cynhadledd teithio llesol y llynedd i drafod y mater, ac mae eu syniadau a'u cyfraniad wedi bod o gymorth mawr. Gallai cyflymder traffig is effeithio'n gadarnhaol ar ddiogelwch ar y ffyrdd drwy leihau nifer y gwrthdrawiadau a hefyd eu difrifoldeb. Ac mae manteision posibl eraill yn cynnwys gwneud amgylcheddau ffyrdd yn fwy addas ar gyfer pobl yn gyffredinol, lleihau gwahanu ardaloedd o bobtu ffyrdd, annog teithio llesol drwy leihau'r gwahaniaeth cyflymder rhwng moddau modurol a dulliau teithio llesol, a gwella'r canfyddiad o ddiogelwch. Ni ellir gwireddu yr un o'r manteision hyn, wrth gwrs, heb fod y rhan fwyaf o yrwyr yn glynu at y terfynau cyflymder is hyn, neu heb fod y cyflymderau'n cael eu gostwng yn amlwg, fan lleiaf. Hyd yn hyn, mae awdurdodau lleol yng Nghymru wedi defnyddio terfynau cyflymder 20 mya yn bennaf mewn ardaloedd a dargedwyd yn fanwl. Weithiau, ni fydd y rhain ond yn ymestyn dros ddarn byr o ffordd a rhwydwaith mwy o strydoedd weithiau, a dros y blynyddoedd rydym wedi ariannu cannoedd o barthau a therfynau cyflymder 20 mya, o'n grantiau llwybrau diogel a hefyd ein grantiau diogelwch ffyrdd ar draws Cymru. Datblygir y cynlluniau hyn mewn ymgynghoriad - mae hynny'n bwysig - mewn ymgynghoriad â chymunedau, ac yn gyffredinol cânt gefnogaeth a chroeso da gan y cymunedau hynny. Rhaid imi ddweud mewn ymateb i Joyce Watson, a nododd bwynt pwysig iawn am gyfrifoldeb Llywodraeth Cymru, ac nid cyfrifoldeb yr awdurdodau lleol yn unig, rydym wedi cynnal adolygiad cynhwysfawr o'n cefnffyrdd ac o ganlyniad rydym wedi cyflwyno ein rhaglen amlflwydd i sefydlu terfynau cyflymder 20 mya ger y mwyafrif helaeth o ysgolion ar ein cefnffyrdd neu'n agos atynt. Mae'r rhain yn gweithredu ar ddechrau ac ar ddiwedd y diwrnod ysgol i greu amgylchedd diogel ar gyfer plant sy'n teithio i ac o'r ysgol, ac maent hefyd yn annog newid mewn ymddygiad, ac yn hybu newid ymddygiad, ymhlith modurwyr. Nawr, bydd y rhaglen hon yn cael ei chwblhau yn y flwyddyn ariannol hon a bydd yn cwmpasu 45 o leoliadau ar ein rhwydwaith ffyrdd strategol. Rwy'n falch o ddweud, yn Abergwaun, ein bod wedi cyflwyno terfyn cyflymder 20 mya parhaol ar y gefnffordd, ac ar sail tystiolaeth ac ymgynghoriad, buaswn yn fwy na pharod i ystyried terfynau cyflymder 20 mya parhaol mewn mannau eraill. Nawr, fel y dywedais, er mwyn cyflawni'r effeithiau cadarnhaol, mae angen cydymffurfio â therfynau cyflymder is, fel y dywedodd John Griffiths yn gywir. Mae terfynau cyflymder 20 milltir yr awr wedi bod yn fwyaf effeithiol am leihau cyflymder lle maent naill ai'n rhan o barthau 20 mya, pan fo'r terfynau cyflymder wedi'u cefnogi gan fesurau ffisegol fel twmpathau ffordd, byrddau arafu a chulhau ffyrdd, neu lle mae'r amgylchedd ffisegol presennol yn cynnwys cyfyngiadau sy'n golygu bod cyflymder is yn teimlo'n iawn i'r modurwr. Lywydd, mae terfynau cyflymder ardal gyfan gydag arwyddion yn unig wedi llwyddo i sicrhau gostyngiadau sy'n amrywiol ond yn llai ar y cyfan i'r cyflymder cyfartalog. Fodd bynnag, maent yn dod yn fwy cyffredin, yn arbennig mewn ardaloedd trefol mwy o faint. Mae hyn yn cynnwys Caerdydd, lle mae terfynau cyflymder 20 mya ardal gyfan yn cael eu cyflwyno, a chymeradwyaf y cyngor am wneud hyn. O ganlyniad, mae'r sylfaen dystiolaeth yn tyfu. Wrth benderfynu os a sut y defnyddiwn ein pwerau newydd, bydd yn ddefnyddiol iawn inni edrych yn fanwl ar brofiadau'r lleoedd hyn ochr yn ochr â'r gwaith ymchwil cynhwysfawr a wnaed ar gyfer yr Adran Drafnidiaeth ar effaith terfynau cyflymder 20 mya mewn amrywiaeth eang o leoliadau ar draws y DU, ac maent i fod i gyflwyno eu hadroddiad yn fuan. I ategu hyn, Lywydd, rwyf wedi comisiynu ein harolwg ein hunain o dystiolaeth gwerthusiadau a gyhoeddwyd. Nawr, fel y dywedodd John Griffiths yn y ddadl flaenorol, efallai na fydd beth sy'n gweithio yng Nghaernarfon yn gweithio yng Nghaerfyrddin. Felly mae'n bwysig ystyried dulliau amgen neu ychwanegol o wella diogelwch ar y ffyrdd hefyd. Ceir mesurau eraill a all gyfrannu at wella diogelwch ar ein ffyrdd, megis trwydded yrru raddedig, ac rwy'n cefnogi hynny, ac rwyf hefyd yn un o gefnogwyr brwd y fenter strydoedd chwarae, sydd i bob pwrpas yn trosglwyddo ffyrdd yn ôl i'r cymunedau, yn enwedig ar gyfer pobl ifanc at ddibenion chwarae. Rwyf hefyd yn cefnogi dulliau o gael gwared ar yr hyn sy'n achosi'r nifer fwyaf o ddamweiniau traffig, sef pethau sy'n tynnu sylw gyrwyr - dulliau fel annog modurwyr i leihau'r risg y bydd rhywbeth yn tynnu eu sylw drwy wneud yn siŵr nad yw'r ffôn symudol ymlaen ganddynt pan fyddant yn gyrru, a sicrhau bod unrhyw adloniant sydd ganddynt yn eu car yn cael ei gyfyngu cymaint ag y bo modd fel nad yw'n tynnu eu sylw. Credaf fod yr amgylchedd trefol a gynllunnir yn hollbwysig hefyd er mwyn sicrhau bod cyn lleied â phosibl o bethau'n tynnu sylw gyrwyr. Felly, rwy'n credu'n gryf fod y pwnc hwn yn haeddu ystyriaeth ddifrifol iawn, Lywydd, ac rwy'n cefnogi'r ymgyrch 20's Plenty yn frwd. Byddwn yn edrych ar yr holl dystiolaeth sydd ar gael a byddwn yn ei thrafod gyda'n partneriaid cyn cyhoeddi'r argymhellion ar gyfer ymgynghori â'r cyhoedd yn ehangach.