English: As we know, in the weeks that followed, omicron turned economies back into emergency mode as we responded to the latest wave of COVID with actions delivered in partnership, based on evidence. This included a further round of business support with packages only available in Wales, such as the economic resilience fund. Similar funds, of course, were not available in England. Despite this setback, we have continued to move ahead with our mission to help create a stronger, greener and fairer Welsh economy. Earlier this month, I published a new plan for employability and skills backed by major investment in a more inclusive labour market, and Members will be familiar with that given the oral statement I made at the time. Against a difficult financial backdrop, I've had to make tough decisions to prioritise the job of narrowing the skills divide, helping more people to find work and boosting the career prospects of those already in work. We are investing £1.7 billion in the young person's guarantee. This package includes £366 million to help deliver 125,000 all-age apprenticeships within this Senedd term. As you know, Deputy Presiding Officer, accessible childcare is crucial to a stronger, fairer economy. The Deputy Minister for Social Services has confirmed that we will expand our childcare offer to support more families. This means that more families, and women in particular, will benefit from improved employment prospects. We've also provided an additional £5 million for personal learning accounts, to help workers on low pay upskill in sectors experiencing labour market shortages, with examples ranging from HGV drivers to health and social care. I'm also working closely with my colleague the Minister for Education and Welsh Language on the progress of the establishment of the commission for tertiary education and research. This should put us in a better position to prioritise investments that improve educational attainment, develop the skills needed for good jobs, and inspire more ambitious career plans for people of all ages. Wales continues to have the most progressive student finance scheme in the UK, and we're keen to maintain this whilst considering how best to support an improved lifelong learning offer. As I said in October, we want to ensure that our whole-Government approach allows more people to feel positive and ambitious about planning their future here in Wales. Graduate retention can help us in this mission, and we're working with partners to more effectively link students with the right opportunities at Welsh businesses. The new work route initiative offers international students the ability to stay in the UK and work for two years after they graduate. My ambition is that we can find ways for these workers to move on to full skilled worker visas so that we can go on benefiting from their contribution in a more dynamic Welsh economy. As I have noted, this progress has been made in spite of the urgent response that omicron demanded of us. As CBI Wales have recognised, the Welsh Government's approach to the pandemic has treated public health and economic growth as two sides of the same coin. Since the start of the pandemic, we have pulled every lever possible to back Welsh businesses. We reprioritised our budgets and repurposed funding to make sure financial support was available where it was needed most. As we move ahead, the new transition plan sets out how we will approach the task of living with coronavirus. We will continue to work on the basis of evidence, and that means working intensively this week to understand what the latest increase in cases means for the balance of harms that we currently face. In recent months, we've also delivered schemes designed to support individuals and businesses to look ahead, including: the backing local firms fund, progressing our commitment to the foundational economy; a £1 million business start-up fund, focused on those not in employment, education or training; an extra £0.5 million to support and promote the social enterprise sector; and a £116 million package of non-domestic rates relief for retail, leisure and hospitality ratepayers in Wales. This is in addition to the publication of new regional economic frameworks to strengthen Wales's distinctive economic regions and the refreshed economic contract. Our economy has emerged from an unprecedented downturn due to the pandemic, and our unemployment rate continues to track lower than the rest of the UK. However, I remain deeply concerned by the ongoing cost-of-living crisis, and we are already seeing GDP forecasts for the UK being halved. Tomorrow, the Chancellor will make his spring statement, and I urge him to do more before the crisis spins completely out of control. The Welsh Government has stretched its budget to provide a further package of support worth more than £330 million, but the UK Government holds the key levers through the tax and benefit system. Rising energy and fuel costs must now spur action to accelerate the transition to net zero. Tackling the climate and nature emergency as part of a just transition to net zero is also the overarching ambition of our new £8.1 billion infrastructure investment strategy. Our progress also risks being further held back by the UK Government's determination to deny Wales our promised share of EU replacement funds in full. At least £375 million per year should have been provided to the Welsh Government, but UK levelling-up plans will leave the Welsh budget £1 billion worse off by 2024. Deputy Presiding Officer, in the coming days and months, we'll also be publishing a new remote working strategy followed by a strategic vision for retail, among wider actions. Our social partnership approach has a crucial role in everything we have achieved, and I look forward to working in partnership to support a team Wales recovery, built by all of us. Thank you.
Welsh: Fel y gwyddom ni, yn yr wythnosau a ddilynodd, trodd omicron economïau'n ôl i fodd argyfwng wrth i ni ymateb i'r don ddiweddaraf o COVID gyda chamau gweithredu wedi'u cyflawni mewn partneriaeth, yn seiliedig ar dystiolaeth. Roedd hyn yn cynnwys cylch arall o gymorth busnes gyda phecynnau ar gael yng Nghymru yn unig, fel y gronfa cadernid economaidd. Nid oedd cronfeydd tebyg, wrth gwrs, ar gael yn Lloegr. Er gwaethaf y broblem hon, rydym ni wedi parhau i symud ymlaen â'n cenhadaeth i helpu i greu economi gryfach, wyrddach a thecach yng Nghymru. Yn gynharach y mis hwn, cyhoeddais i gynllun newydd ar gyfer cyflogadwyedd a sgiliau wedi'i gefnogi gan fuddsoddiad mawr mewn marchnad lafur fwy cynhwysol, a bydd yr Aelodau'n gyfarwydd â hynny o gofio'r datganiad llafar y gwnes i ar y pryd. Yn erbyn cefndir ariannol anodd, rwyf i wedi gorfod gwneud penderfyniadau anodd i flaenoriaethu'r gwaith o leihau'r rhaniad sgiliau, helpu mwy o bobl i ddod o hyd i waith a rhoi hwb i ragolygon gyrfa'r rhai sydd eisoes mewn gwaith. Rydym ni'n buddsoddi £1.7 biliwn yn y warant i bobl ifanc. Mae'r pecyn hwn yn cynnwys £366 miliwn i helpu i ddarparu 125,000 o brentisiaethau pob oed yn ystod tymor y Senedd hon. Fel y gwyddoch chi, Dirprwy Lywydd, mae gofal hygyrch i blant yn hanfodol i economi gryfach a thecach. Mae'r Dirprwy Weinidog Gwasanaethau Cymdeithasol wedi cadarnhau y byddwn ni'n ehangu ein cynnig gofal plant i gefnogi mwy o deuluoedd. Mae hyn yn golygu y bydd mwy o deuluoedd, a menywod yn arbennig, yn elwa ar well ragolygon cyflogaeth. Rydym ni hefyd wedi darparu £5 miliwn ychwanegol ar gyfer cyfrifon dysgu personol, i helpu gweithwyr ar gyflogau isel uwchsgilio mewn sectorau sy'n wynebu prinder yn y farchnad lafur, gydag enghreifftiau'n amrywio o yrwyr HGV i iechyd a gofal cymdeithasol. Rwyf i hefyd yn gweithio'n agos gyda fy nghyd-Weinidog, y Gweinidog Addysg a'r Gymraeg, ar hynt sefydlu'r comisiwn ar gyfer addysg drydyddol ac ymchwil. Dylai hyn ein rhoi ni mewn gwell sefyllfa i flaenoriaethu buddsoddiadau sy'n gwella cyrhaeddiad addysgol, datblygu'r sgiliau sydd eu hangen ar gyfer swyddi da, ac ysbrydoli cynlluniau gyrfa mwy uchelgeisiol ar gyfer pobl o bob oed. Cymru sydd â'r cynllun cyllid myfyrwyr mwyaf blaengar yn y DU o hyd, ac rydym ni'n awyddus i gynnal hyn wrth ystyried y ffordd orau o gefnogi cynnig dysgu gydol oes gwell. Fel y dywedais i ym mis Hydref, rydym ni eisiau sicrhau bod ein dull llywodraeth gyfan ni'n caniatáu i fwy o bobl deimlo'n gadarnhaol ac yn uchelgeisiol ynghylch cynllunio eu dyfodol yma yng Nghymru. Gall cadw graddedigion ein helpu ni yn y genhadaeth hon, ac rydym ni'n gweithio gyda phartneriaid i gysylltu myfyrwyr yn fwy effeithiol â'r cyfleoedd cywir mewn busnesau yng Nghymru. Mae'r fenter llwybr gwaith newydd yn cynnig y gallu i fyfyrwyr rhyngwladol aros yn y DU a gweithio am ddwy flynedd ar ôl iddyn nhw raddio. Fy uchelgais i yw y gallwn ni ddod o hyd i ffyrdd i'r gweithwyr hyn symud ymlaen at fisâu gweithwyr medrus llawn fel y gallwn ni barhau i elwa ar eu cyfraniad mewn economi fwy deinamig yng Nghymru. Fel yr wyf i wedi nodi, mae'r cynnydd hwn wedi'i wneud er gwaethaf yr ymateb brys yr oedd omicron wedi mynnu gennym ni. Fel y mae CBI Cymru wedi cydnabod, mae dull Llywodraeth Cymru o ymdrin â'r pandemig wedi trin iechyd y cyhoedd a thwf economaidd fel dwy ochr yr un geiniog. Ers dechrau'r pandemig, rydym ni wedi defnyddio pob dull posibl i gefnogi busnesau Cymru. Gwnaethom ni ailflaenoriaethu ein cyllidebau ac addasu arian at ddibenion gwahanol i sicrhau bod cymorth ariannol ar gael lle'r oedd ei angen fwyaf. Wrth i ni symud ymlaen, mae'r cynllun pontio newydd yn nodi sut y byddwn ni'n mynd ati i ymdrin â'r dasg o fyw gyda coronafeirws. Byddwn ni'n parhau i weithio ar sail tystiolaeth, ac mae hynny'n golygu gweithio'n ddwys yr wythnos hon i ddeall beth mae'r cynnydd diweddaraf mewn achosion yn ei olygu i gydbwysedd y niwed yr ydym yn ei wynebu ar hyn o bryd. Yn ystod y misoedd diwethaf, rydym ni hefyd wedi darparu cynlluniau ac wedi'u cynllunio i gefnogi unigolion a busnesau i edrych i'r dyfodol, gan gynnwys: y gronfa cefnogi cwmnïau lleol, gan ddatblygu ein hymrwymiad i'r economi sylfaenol; cronfa cychwyn busnes gwerth £1 filiwn, sy'n canolbwyntio ar y rhai nad ydyn nhw mewn cyflogaeth, addysg na hyfforddiant; £0.5 miliwn ychwanegol i gefnogi a hyrwyddo'r sector mentrau cymdeithasol; a phecyn gwerth £116 miliwn o ryddhad ardrethi annomestig ar gyfer trethdalwyr manwerthu, hamdden a lletygarwch yng Nghymru. Mae hyn yn ychwanegol at gyhoeddi fframweithiau economaidd rhanbarthol newydd i gryfhau rhanbarthau economaidd unigryw Cymru a'r contract economaidd newydd. Mae ein heconomi ni wedi dod allan o ddirywiad digynsail oherwydd y pandemig, ac mae ein cyfradd diweithdra yn parhau i dracio'n is na gweddill y DU. Fodd bynnag, rwy'n dal i bryderu'n fawr am yr argyfwng costau byw parhaus, ac yr ydym ni eisoes yn gweld rhagolygon cynnyrch domestig gros ar gyfer y DU yn cael eu haneru. Yfory, bydd y Canghellor yn cyflwyno ei ddatganiad y gwanwyn, ac rwy'n ei annog i wneud mwy cyn i'r argyfwng fynd allan o reolaeth yn llwyr. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymestyn ei chyllideb i ddarparu pecyn cymorth arall gwerth mwy na £330 miliwn, ond Llywodraeth y DU sydd â'r prif ddulliau drwy'r system dreth a budd-daliadau. Rhaid i gostau ynni a thanwydd cynyddol nawr sbarduno camau gweithredu i gyflymu'r broses o drosglwyddo i sero net. Ymdrin â'r argyfwng hinsawdd a natur fel rhan o newid i sero net yw uchelgais gyffredinol ein strategaeth buddsoddi seilwaith newydd gwerth £8.1 biliwn hefyd. Mae perygl hefyd y bydd ein cynnydd yn cael ei ddal yn ôl ymhellach gan benderfyniad Llywodraeth y DU i wrthod ein cyfran lawn o'r arian i gymryd lle arian yr UE a gafodd ei addo i ni. Dylai o leiaf £375 miliwn y flwyddyn fod wedi'i ddarparu i Lywodraeth Cymru, ond bydd cynlluniau codi'r gwastad y DU yn gadael cyllideb Cymru £1 biliwn yn waeth ei byd erbyn 2024. Dirprwy Lywydd, yn y dyddiau a'r misoedd nesaf, byddwn ni hefyd yn cyhoeddi strategaeth gweithio o bell newydd ac yna gweledigaeth strategol ar gyfer manwerthu, ymhlith camau gweithredu ehangach. Mae gan ein dull partneriaeth gymdeithasol rhan hanfodol ym mhopeth yr ydym ni wedi'i gyflawni, ac edrychaf i ymlaen at weithio mewn partneriaeth i gefnogi adferiad tîm Cymru, wedi'i adeiladu gan bob un ohonom ni. Diolch.