English: I'd just like to register my support for these proposals as well. I echo what Llyr said about similar commitments appearing in manifestos and policy documents since 2016, and before that. So, I don't think it's unfair to draw attention to the fact that no decision has been made by Welsh Government in these intervening years. And while other contributors may want to blame this all on the UK Government and how long they're taking, that doesn't get away from the fact that it's Welsh Government that's behind them all. So, I'm hoping that Members will support the thrust of these proposals and send a strong signal to our constituents that we will seek primary legislation on this in the sixth Senedd, and I hope that that primary legislation is Janet's. I have my own views on how well Welsh Government has prioritised its legislative programme over this in the last five years. We have had time for a Bill on this. But, in the meantime, I am grateful to the Deputy Minister for her virtual visit to RPC Tedeco-Gizeh, a factory in my region that produces single-use plastic cups for the NHS across the UK - these are not the cups that appear in the litter that Jenny Rathbone was talking about. It was an important visit, because it illustrated that there's existing legislation that limits the recycling of certain types of plastic that has been in contact with food and drink. And so I think we need to be clear that this scheme accommodates only that that's currently recyclable, whilst, at the same time, encouraging research into different types of plastic that could be used for food and drink. Certainly, the consultations were on two different types of plastic in particular. The proposal refers to the wider aim of reducing waste as well, and the new challenge of how we handle all the disposable PPE. I think that the discarded face mask has become the new street litter and, of course, they contain plastic. I especially noticed Janet's reference to marine life, and hope that the UK's £0.5 billion blue planet fund will include consideration of this new type of litter. But it's Welsh Government that needs to get cracking as well on its own first steps to achieve anything under the zero waste strategy. So, like I think it was Alun Davies mentioned, I'm happy to welcome Wales's good score and high recycling collection rate, but that is just collection; we don't hear about what happens to the recyclate and we have a responsibility there, perhaps even more than for the collection of the recycling in the first place. Finally, a deposit scheme encourages personal responsibility and I think it would work well alongside other incentives that drinks providers currently offer - so, taking your own cup for use for takeaway drinks, for example. Just a quick shout out to the wonderful Hideout cafe at Kenfig nature reserve, who knock money off their coffee if you do just that, and it runs alongside a sort of refill culture that's starting to take off, with milk container refills looking particularly popular at the moment. And finally, of course, the Senedd Commission has to publish an annual report on its policy action taken to meet sustainability targets, because there's more to it than getting rid of just single-use plastic, and, if we can do it, I don't see why Welsh Government can't do it for policies designed for the whole nation. Thank you.
Welsh: Hoffwn gofnodi fy nghefnogaeth i'r cynigion hyn hefyd. Ategaf yr hyn a ddywedodd Llyr am ymrwymiadau tebyg sy'n ymddangos mewn maniffestos a dogfennau polisi ers 2016, a chyn hynny. Felly, nid wyf yn credu ei bod yn annheg i mi dynnu sylw at y ffaith nad oes penderfyniad wedi'i wneud gan Lywodraeth Cymru yn y blynyddoedd a fu yn y cyfamser. Ac er y gallai cyfranwyr eraill fod eisiau beio hyn i gyd ar Lywodraeth y DU a chymaint o amser y maent yn ei gymryd, nid yw hynny'n osgoi'r ffaith mai Llywodraeth Cymru sy'n llusgo ar ôl pob un ohonynt. Felly, rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau'n cefnogi byrdwn y cynigion hyn ac yn anfon neges gref i'n hetholwyr y byddwn yn ceisio deddfwriaeth sylfaenol ar hyn yn y chweched Senedd, a gobeithio mai Janet fydd â'r ddeddfwriaeth sylfaenol honno. Mae gennyf fy marn fy hun ar ba mor dda y mae Llywodraeth Cymru wedi blaenoriaethu ei rhaglen ddeddfwriaethol dros hyn yn ystod y pum mlynedd diwethaf. Cawsom amser ar gyfer Bil ar hyn. Ond yn y cyfamser, rwy'n ddiolchgar i'r Dirprwy Weinidog am ei hymweliad rhithwir â RPC Tedeco-Gizeh, ffatri yn fy rhanbarth sy'n cynhyrchu cwpanau plastig untro i'r GIG ledled y DU - nid dyma'r cwpanau sy'n ymddangos yn y sbwriel roedd Jenny Rathbone yn sôn amdano. Roedd yn ymweliad pwysig, oherwydd dangosodd fod deddfwriaeth yn bodoli'n barod sy'n cyfyngu ar ailgylchu mathau penodol o blastig sydd wedi bod mewn cysylltiad â bwyd a diod. Ac felly rwy'n credu bod angen i ni fod yn glir mai dim ond sicrhau bod modd ailgylchu hwnnw ar hyn o bryd y mae'r cynllun hwn gan annog ymchwil ar yr un pryd i wahanol fathau o blastig y gellid eu defnyddio ar gyfer bwyd a diod. Yn sicr, roedd yr ymgynghoriadau'n ymwneud yn benodol â dau fath gwahanol o blastig. Mae'r cynnig yn cyfeirio at y nod ehangach o leihau gwastraff hefyd, a'r her newydd ynglŷn â sut rydym yn ymdrin â'r holl gyfarpar diogelu personol tafladwy. Credaf mai masgiau wyneb wedi'u taflu yw'r sbwriel stryd newydd ac wrth gwrs, maent yn cynnwys plastig. Sylwais yn arbennig ar gyfeiriad Janet at fywyd morol, ac rwy'n gobeithio y bydd cronfa planed las £0.5 biliwn y DU yn cynnwys ystyriaeth o'r math newydd hwn o sbwriel. Ond mae angen i Lywodraeth Cymru hefyd fwrw iddi ar ei chamau cyntaf ei hun i gyflawni unrhyw beth o dan y strategaeth ddiwastraff. Felly, fel y dywedodd Alun Davies rwy'n credu, rwy'n hapus i groesawu sgôr dda a chyfradd casgliadau ailgylchu uchel Cymru, ond dim ond casglu yw hynny; nid ydym yn clywed am yr hyn sy'n digwydd i'r deunydd ailgylchu ac mae gennym gyfrifoldeb yn hynny o beth, mwy hyd yn oed nag am gasglu'r deunydd ailgylchu yn y lle cyntaf. Yn olaf, mae cynllun ernes yn annog cyfrifoldeb personol a chredaf y byddai'n gweithio'n dda ochr yn ochr â chymhellion eraill y mae darparwyr diodydd yn eu cynnig ar hyn o bryd - felly, mynd â'ch cwpan eich hun i'w ddefnyddio ar gyfer diodydd tecawê, er enghraifft. Gair bach sydyn am gaffi gwych Hideout yng ngwarchodfa natur Cynffig, sy'n gwerthu coffi am bris rhatach os gwnewch hynny, ac mae'n cyd-fynd â rhyw fath o ddiwylliant ail-lenwi sy'n dechrau magu stêm, gydag ail-lenwi cynwysyddion llaeth yn edrych yn arbennig o boblogaidd ar hyn o bryd. Ac yn olaf, wrth gwrs, mae'n rhaid i Gomisiwn y Senedd gyhoeddi adroddiad blynyddol ar ei gamau polisi a weithredwyd i gyrraedd targedau cynaliadwyedd, oherwydd mae mwy iddo na chael gwared ar blastig untro yn unig, ac os gallwn wneud hynny, ni welaf pam na all Llywodraeth Cymru wneud hynny ar gyfer polisïau wedi'u cynllunio ar gyfer y wlad gyfan. Diolch.