English: The Government is also very supportive of much of the sentiment of the second part of the motion. We agree the distribution of powers and responsibilities across the UK is in need of a fundamental change. That is why we have announced our intention to establish an independent commission on the constitutional future of Wales. But what we need is a comprehensive assessment of the powers Wales needs in a fundamentally different constitutional settlement. This includes, but is very much not limited to, our responsibilities in energy and in management of the Crown Estate in Wales. And I think it's very telling that Janet Finch-Saunders seems completely oblivious to the fact that the grid is not devolved - would that it were - and her utter confusion on that is indicative of the real nature of the need to make these much more clear. Because, unfortunately, what we have seen from the Conservative Government in London is a deep hostility to devolution. As they celebrate very small investments in Wales, similar to the list in the motion from Darren Millar, the UK Government also systemically undermines the responsibilities that the people of Wales have granted this Senedd. We welcome investment into Wales, but we want to work with the UK Government and continue our partnership working with local government and wider social partners in Wales. However, the UK Government is, unfortunately, pushing an agenda that deliberately cuts out the Government in Wales, which has had the responsibility to deliver for Wales over the last three decades. The way the UK Government has proceeded on funding for fisheries is a direct attack on devolution, and has caused confusion, and will continue to create unnecessary ill will amongst stakeholders. The Government will not be supporting the amendment from Darren Millar. The Government's amendment shares the sentiment of the original motion, and I call on all Members to support it. As we look forward to COP26, it is very important that we do not forget the action that has already been taken at previous UN climate change conferences of the parties, including COP24. We have been clear that, as we move to a greater share of our energy coming from renewable sources, this transition must be a just one. We heard something of the last transition, which was not a just one, and we are very determined that this one will be not be thus. Our programme for government underlines the importance of social justice and a transition to net zero that leaves no-one behind and no place behind. The Silesia declaration at COP24 captured the need to support workers as part of this move to net zero. We remain committed to the spirit of that declaration, reflecting its essence in our social partnership Bill and our working methodologies. Through the regional skills partnership, we are working to ensure that the education infrastructure is in place to support the growth in the green economy, and Marine Energy Wales are developing the resources needed to maximise the opportunity for new skilled jobs in marine energy in Wales. I really do agree with large numbers of Members who've contributed today that this is a chance for us to get thousands of new green jobs for the people of Wales in developing these new industries, and I call on the Senedd to confirm its commitment to the principles enshrined in the Silesia declaration. Deputy Llywydd, we are clear that the Welsh Government has a key part to play in the transformation of our energy system away from the use of fossil fuels and towards renewable energy sources. Our net-zero plan, to be published in the coming weeks, sets out the key actions we will put in place to ensure that this is indeed the decade of action, and that the foundations are laid to meet our renewable and net-zero targets. In encouraging the significant scaling up of renewable energy, we are committed to retaining the wealth in our economy and in our communities. So, tomorrow, my colleague Lee Waters will begin a deep dive to determine the actions we can take to overcome the barriers to investment, and how we can increase the renewable energy generation capacity owned by public bodies and community groups across Wales. We want the public sector to take a leading role in the development of renewable energy in Wales. Leaving investment solely to the private sector will not secure the scale of benefits that our communities need, nor the share of benefits of our national resources that we need for the people of Wales. In the coming weeks, I will be setting out further details on our plans to set up a publicly owned renewable energy developer to lead investment in Wales. We know that the opportunities for that are very significant. In the Celtic sea alone, we are seeing the beginning of a revolution in marine energy, with a potential for 15 GW of floating offshore wind. We are committed to ensuring that our ports, our businesses and our communities are ready to benefit from that investment. Through the marine energy programme, we are developing options to secure the scale of investment needed in our ports in Wales. This will bring direct job opportunities and new investment to our local communities, and through the marine energy programme, we're also considering how Wales can best maximise the opportunities from tidal energy generation, including the work under way to bring forward a tidal lagoon challenge to make sure that we stay in the forefront of developments on tidal lagoon across the world. As we explore the opportunities for marine energy, we also recognise the impact that marine energy can have on our environment and the biodiversity of our marine environment. The Welsh national marine plan sets the strategic framework for development to make sure new developments follow the consenting procedures and undertake a habitats regulation assessment at either the plan or project level, ensuring protection of designated sites. Since the publication of the marine national plan - the Welsh national marine plan, sorry; that's a bit of a tongue-twister - further work has begun to map sector interactions, identification of key areas of resource to which safeguarding policy will apply, and developing greater understanding of ecological constraints. Through this work, we will be providing guidance for understanding the most suitable locations for marine energy development. In closing, Dirprwy Lywydd, I return to the importance of COP26. I urge world leaders to show the collective leadership that this generation and future generations require when they meet in Glasgow in just 18 days. We must not miss this opportunity. We cannot let the short-term response to the current energy market conditions jeopardise the decisive action needed. A priority action must be a global commitment to end the use of coal for energy generation. As set out in our coal policy earlier this year, we oppose the extraction and use of fossil fuels, and support social justice in the economic transition away from their use. We urge all nations to follow our leadership in Wales, and I call on the Senedd to support the motion in the name of Lesley Griffiths. Diolch.
Welsh: Mae'r Llywodraeth hefyd yn gefnogol iawn i lawer o'r hyn a nodir yn ail ran y cynnig. Rydym yn cytuno bod angen newid yn sylfaenol y ffordd y caiff pwerau a chyfrifoldebau eu dosbarthu ledled y DU. Dyna pam ein bod wedi cyhoeddi ein bwriad i sefydlu comisiwn annibynnol ar ddyfodol cyfansoddiadol Cymru. Ond yr hyn sydd ei angen arnom yw asesiad cynhwysfawr o'r pwerau sydd eu hangen ar Gymru mewn setliad cyfansoddiadol sylfaenol wahanol. Mae hyn yn cynnwys ond nid yn gyfyngedig i'n cyfrifoldebau ym maes ynni a rheoli Ystad y Goron yng Nghymru. A chredaf ei bod yn dweud llawer fod Janet Finch-Saunders yn ymddangos fel pe bai'n gwbl anymwybodol o'r ffaith nad yw'r grid wedi'i ddatganoli - o, na byddai - ac mae ei dryswch llwyr ynglŷn â hynny yn arwydd o wir natur yr angen i wneud y pethau hyn yn llawer cliriach. Oherwydd, yn anffodus, yr hyn a welsom gan y Llywodraeth Geidwadol yn Llundain yw gelyniaeth ddofn tuag at ddatganoli. Wrth iddynt ddathlu buddsoddiadau bach iawn yng Nghymru, yn debyg i'r rhestr yn y cynnig gan Darren Millar, mae Llywodraeth y DU hefyd yn tanseilio'r cyfrifoldebau y mae pobl Cymru wedi'u rhoi i'r Senedd hon mewn modd systemig. Rydym yn croesawu buddsoddiad i Gymru, ond rydym eisiau gweithio gyda Llywodraeth y DU a pharhau â'n gwaith partneriaeth gyda llywodraeth leol a phartneriaid cymdeithasol ehangach yng Nghymru. Fodd bynnag, mae Llywodraeth y DU, yn anffodus, yn gwthio agenda sy'n mynd ati'n fwriadol i adael y Llywodraeth yng Nghymru allan, er mai hi sydd wedi bod yn gyfrifol am gyflawni dros Gymru dros y tri degawd diwethaf. Mae'r ffordd y mae Llywodraeth y DU wedi bwrw ymlaen â chyllid ar gyfer pysgodfeydd yn ymosodiad uniongyrchol ar ddatganoli, ac mae wedi achosi dryswch, a bydd yn parhau i greu drwgdeimlad diangen ymhlith rhanddeiliaid. Ni fydd y Llywodraeth yn cefnogi'r gwelliant gan Darren Millar. Mae gwelliant y Llywodraeth yn rhannu teimlad y cynnig gwreiddiol, a galwaf ar bob Aelod i'w gefnogi. Wrth inni edrych ymlaen at COP26, mae'n bwysig iawn nad ydym yn anghofio'r camau sydd eisoes wedi'u cymryd yng nghynadleddau blaenorol partïon y Cenhedloedd Unedig ar newid hinsawdd, gan gynnwys COP24. Rydym wedi bod yn glir, wrth inni symud at sefyllfa lle bydd cyfran fwy o'n hynni yn dod o ffynonellau adnewyddadwy, fod yn rhaid i'r newid hwn fod yn un cyfiawn. Clywsom nad oedd y newid diwethaf yn un cyfiawn ac rydym yn benderfynol iawn na fydd y newid hwn yn anghyfiawn. Mae ein rhaglen lywodraethu yn tanlinellu pwysigrwydd cyfiawnder cymdeithasol a thrawsnewid i sero-net mewn ffordd nad yw'n gadael unrhyw berson nag unrhyw le ar ôl. Roedd datganiad Silesia yn COP24 yn dangos yr angen i gefnogi gweithwyr yn rhan o'r newid hwn i sero-net. Rydym yn parhau i fod yn ymrwymedig i ysbryd y datganiad hwnnw, gan adlewyrchu ei hanfod yn ein Bil partneriaeth gymdeithasol a'n methodolegau gwaith. Drwy'r bartneriaeth sgiliau rhanbarthol, rydym yn gweithio i sicrhau bod y seilwaith addysg ar waith i gefnogi'r twf yn yr economi werdd, ac mae Ynni Morol Cymru yn datblygu'r adnoddau sydd eu hangen i fanteisio i'r eithaf ar y cyfle i gael swyddi medrus newydd mewn ynni morol yng Nghymru. Cytunaf yn gryf â nifer fawr o Aelodau sydd wedi cyfrannu heddiw fod hwn yn gyfle inni gael miloedd o swyddi gwyrdd newydd i bobl Cymru wrth ddatblygu'r diwydiannau newydd hyn, a galwaf ar y Senedd i gadarnhau ei hymrwymiad i'r egwyddorion a ymgorfforwyd yn natganiad Silesia. Ddirprwy Lywydd, rydym yn glir fod gan Lywodraeth Cymru ran allweddol i'w chwarae yn trawsnewid ein system ynni drwy symud oddi wrth y defnydd o danwydd ffosil a thuag at ffynonellau ynni adnewyddadwy. Mae ein cynllun sero-net, sydd i'w gyhoeddi yn yr wythnosau nesaf, yn nodi'r camau allweddol y byddwn yn eu rhoi ar waith i sicrhau mai hwn yn wir fydd y degawd o weithredu, a bod y sylfeini'n cael eu gosod i gyrraedd ein targedau ynni adnewyddadwy a sero-net. Wrth annog y cynnydd sylweddol mewn ynni adnewyddadwy, rydym wedi ymrwymo i gadw'r cyfoeth yn ein heconomi ac yn ein cymunedau. Felly, yfory, bydd fy nghyd-Aelod Lee Waters yn dechrau astudiaeth ddofn i bennu'r camau y gallwn eu cymryd i oresgyn y rhwystrau i fuddsoddi, a sut y gallwn gynyddu capasiti cynhyrchu ynni adnewyddadwy sy'n eiddo i gyrff cyhoeddus a grwpiau cymunedol ledled Cymru. Rydym eisiau i'r sector cyhoeddus chwarae rhan flaenllaw yn y gwaith o ddatblygu ynni adnewyddadwy yng Nghymru. Ni fydd gadael buddsoddiad i'r sector preifat yn unig yn sicrhau budd o'r maint sydd ei angen ar ein cymunedau, na'r gyfran o fudd o'n hadnoddau cenedlaethol yr ydym ei hangen ar gyfer pobl Cymru. Yn ystod yr wythnosau nesaf, byddaf yn nodi rhagor o fanylion am ein cynlluniau i sefydlu datblygwr ynni adnewyddadwy sy'n eiddo cyhoeddus i arwain buddsoddiad yng Nghymru. Gwyddom fod y cyfleoedd ar gyfer hynny'n sylweddol iawn. Yn y môr Celtaidd yn unig, rydym yn gweld dechrau chwyldro mewn ynni morol, gyda photensial ar gyfer 15 GW o ynni gwynt arnofiol ar y môr. Rydym wedi ymrwymo i sicrhau bod ein porthladdoedd, ein busnesau a'n cymunedau yn barod i elwa o'r buddsoddiad hwnnw. Drwy'r rhaglen ynni morol, rydym yn datblygu opsiynau i sicrhau maint y buddsoddiad sydd ei angen yn ein porthladdoedd yng Nghymru. Bydd hyn yn dod â chyfleoedd gwaith uniongyrchol a buddsoddiad newydd i'n cymunedau lleol, a thrwy'r rhaglen ynni morol, rydym hefyd yn ystyried sut y gall Cymru fanteisio i'r eithaf ar y cyfleoedd o gynhyrchiant ynni'r llanw, gan gynnwys y gwaith sydd ar y gweill i gyflwyno her môr-lynnoedd llanw i sicrhau ein bod yn aros ar flaen y gad gyda datblygiadau môr-lynnoedd llanw ledled y byd. Wrth i ni archwilio'r cyfleoedd ar gyfer ynni morol, rydym hefyd yn cydnabod yr effaith y gall ynni morol ei chael ar ein hamgylchedd a bioamrywiaeth ein hamgylchedd morol. Mae cynllun morol cenedlaethol Cymru yn gosod y fframwaith strategol ar gyfer datblygu i sicrhau bod datblygiadau newydd yn dilyn y gweithdrefnau cydsynio ac yn cynnal asesiad rheoleiddio cynefinoedd naill ai ar lefel cynllun neu ar lefel prosiect, gan sicrhau bod safleoedd dynodedig yn cael eu diogelu. Ers cyhoeddi cynllun morol cenedlaethol Cymru, mae gwaith pellach wedi dechrau ar fapio rhyngweithiad sectorau, nodi meysydd adnoddau allweddol y bydd polisi diogelu yn berthnasol iddynt, a datblygu gwell dealltwriaeth o gyfyngiadau ecolegol. Drwy'r gwaith hwn, byddwn yn darparu canllawiau ar gyfer deall y lleoliadau mwyaf addas ar gyfer datblygu ynni morol. Wrth gloi, Ddirprwy Lywydd, rwy'n dychwelyd at bwysigrwydd COP26. Rwy'n annog arweinwyr y byd i ddangos yr arweiniad cyfunol sydd ei angen ar y genhedlaeth hon a chenedlaethau'r dyfodol pan fyddant yn cyfarfod yn Glasgow ymhen cwta 18 diwrnod. Mae'n rhaid inni beidio â cholli'r cyfle hwn. Ni allwn adael i'r ymateb tymor byr i amodau presennol y farchnad ynni beryglu'r camau pendant sydd eu hangen. Mae'n rhaid blaenoriaethu ymrwymiad byd-eang i roi diwedd ar y defnydd o lo ar gyfer cynhyrchu ynni. Fel y nodwyd yn ein polisi glo yn gynharach eleni, rydym yn gwrthwynebu echdynnu a defnyddio tanwydd ffosil, ac yn cefnogi cyfiawnder cymdeithasol yn y trawsnewid economaidd wrth gefnu ar eu defnydd. Rydym yn annog pob gwlad i ddilyn ein harweiniad yng Nghymru, a galwaf ar y Senedd i gefnogi'r cynnig yn enw Lesley Griffiths. Diolch.