English: And yet today I'm unsure whether or not I will actually be able to support this motion, because I do believe that it may ill-thought-through. I will listen intently to the comments of the Minister on this matter before making my decision, but I want to pick up on the most obvious point. It's a very delicate point, but a point that really does need to be made. The motion states that the history of Wales should be taught to every school pupil in Wales without exception. This is clearly a blanket proposal that views young people as a homogenous mass, and I believe that that is actually unrealistic. It overlooks the fact that we have some pupils within our special school system, not all of them, but a number, with very complex learning disabilities. Take, for example, a pupil who may be both blind and deaf, learning disabilities that are so complex that the delivery of basic literacy and numeracy skills may be a significant challenge for them. For some, their education is quite rightly focused on basic life skills. Are we really, as a group of politicians, nearly all of us lacking in expertise in the delivery of education, going to say that we know how best to educate those pupils with the most complex learning needs? Have we consulted with experts as to whether this approach would be possible or indeed beneficial? I think the answer is that we have not, but I will listen intently to what the Minister says, and I hope that she'll be able to make a comment about that specific point. That is, of course, not to say that the teaching of Welsh history should only be the preserve of a certain cohort, and I would strongly argue that this has never been the case. Welsh history has always been firmly embedded in the national curriculum throughout the key stages, and in all my years of teaching I have never met a teacher who failed to make full use of Welsh history topics and case studies in all of their lessons. These were very often the ones that were most popular amongst students, too. So I do object to the comments made by Siân Gwenllian when she said that thousands of pupils leave school every year without a full understanding of Welsh history, and I wonder what evidence she's used for those comments when we know that Estyn has never raised any systematic criticisms of the teaching of Welsh history in our schools. I do think it's important also to note the role of our teacher training institutions in this area. I spent many years working with Swansea University, with Cardiff Met and with Trinity St David's as a mentor for history PGCE students. What I saw was consistent good practice, with very many hours of university classroom time being devoted to ensuring that PGCE students, especially those from outside Wales, completed their course with a very thorough grounding in Welsh history, having been assessed rigorously in the classroom for their delivery of that too. There's absolutely no reason to suggest that any of that will change with the roll-out of the new curriculum, 'Successful Futures', even for the most cynical observer, and unfortunately we appear to have some of those in the Chamber today. It is a long-held truth that teachers will teach the topics that their students will be assessed on. Welsh history has always been firmly embedded in history GCSE, and it is a relatively strong feature in A-level syllabuses too, although I do agree that more could be done to make it a more prominent feature here. The revised course content for GCSE, AS and A-level all still require the development of a Welsh perspective, at times through individual Welsh history modules and at other times by linking Welsh history to a national or international perspective. As long as Welsh history remains on the syllabus for exam-level classes you can bet your bottom dollar that it will be taught, and taught well - not just at key stage 4 and key stage 5, but also at earlier key stages as teachers prepare their pupils for the future. However, I would also argue very strongly that the natural love and enthusiasm for Welsh history amongst those in the teaching profession is its greatest asset, and we do teachers a terrible disservice in implying that that enthusiasm or the skills to research and deliver lessons on perhaps unfamiliar topics are not there. Local history examples are the very best way to get students engaged in a topic. Teachers know this, they're inspired by this, and they work very hard to deliver lessons based around this too. So, let's trust our professionals, let's trust our exam system, and let's trust in our young people too.
Welsh: Ac eto heddiw rwy'n ansicr a fyddaf yn gallu cefnogi'r cynnig hwn ai peidio, oherwydd credaf efallai nad ydych wedi meddwl drwyddo'n iawn. Fe wrandawaf yn astud ar sylwadau'r Gweinidog ar y mater cyn gwneud fy mhenderfyniad, ond hoffwn dynnu sylw at y pwynt mwyaf amlwg. Mae'n bwynt sensitif iawn, ond yn bwynt y mae angen ei wneud mewn gwirionedd. Mae'r cynnig yn nodi y dylid addysgu hanes Cymru i bob disgybl ysgol yng Nghymru yn ddieithriad. Nawr, mae hwn yn amlwg yn gynnig cyffredinol sy'n ystyried pobl ifanc fel màs unffurf, a chredaf fod hynny'n afrealistig mewn gwirionedd. Mae'n diystyru'r ffaith bod gennym rai disgyblion yn ein system ysgolion arbennig, nid pob un ohonynt, ond nifer, gydag anableddau dysgu cymhleth iawn. Er enghraifft, cymerwch ddisgybl sy'n ddall ac yn fyddar efallai, gydag anableddau dysgu sydd mor gymhleth fel y gallai cyflwyno sgiliau llythrennedd a rhifedd sylfaenol fod yn her sylweddol iddynt. I rai, mae eu haddysg yn canolbwyntio ar sgiliau bywyd sylfaenol, ac yn briodol felly. Fel grŵp o wleidyddion, a bron bob un ohonom heb arbenigedd ym maes addysg, a ydym yn mynd i ddweud ein bod yn gwybod beth yw'r ffordd orau o addysgu'r disgyblion sydd â'r anghenion dysgu mwyaf cymhleth? A ydym wedi ymgynghori ag arbenigwyr i weld a fyddai'r dull hwn yn bosibl neu'n fuddiol yn wir? Credaf mai'r ateb yw nad ydym wedi gwneud hynny, ond rwy'n mynd i wrando'n astud ar yr hyn y mae'r Gweinidog yn ei ddweud, a gobeithiaf y bydd yn gallu gwneud sylw ar y pwynt penodol hwnnw. Nid yw hynny'n gyfystyr â dweud wrth gwrs mai carfan benodol yn unig a ddylai ddysgu hanes Cymru, a buaswn yn dadlau'n gryf na fu hyn yn wir erioed. Mae hanes Cymru bob amser wedi ei wreiddio'n gadarn yn y cwricwlwm cenedlaethol ar draws y cyfnodau allweddol, ac yn fy holl flynyddoedd o addysgu, nid wyf erioed wedi cyfarfod ag athro a fethodd wneud defnydd llawn o bynciau ac astudiaethau achos hanes Cymru yn eu holl wersi. Yn aml iawn y rhain oedd y rhai mwyaf poblogaidd ymysg myfyrwyr hefyd. Felly rwy'n gwrthwynebu sylwadau Siân Gwenllian pan ddywedodd fod miloedd o ddisgyblion yn gadael yr ysgol bob blwyddyn heb ddealltwriaeth lawn o hanes Cymru, a tybed pa dystiolaeth a ddefnyddiodd ar gyfer y sylwadau hynny a ninnau'n gwybod nad yw Estyn erioed wedi gwneud unrhyw feirniadaeth systematig o'r modd y caiff hanes Cymru ei addysgu yn ein hysgolion. Rwy'n credu ei bod yn bwysig nodi rôl ein sefydliadau hyfforddi athrawon yn y maes hwn hefyd. Treuliais flynyddoedd lawer yn gweithio gyda Phrifysgol Abertawe, gyda Met Caerdydd a chyda'r Drindod Dewi Sant fel mentor ar gyfer myfyrwyr TAR mewn hanes. Yr hyn a welais oedd arferion da yn gyson, gyda nifer fawr o oriau o amser y dosbarthiadau prifysgol yn cael eu neilltuo i sicrhau bod myfyrwyr TAR, yn enwedig y rhai o'r tu allan i Gymru, wedi cwblhau eu cwrs gyda sylfaen drylwyr iawn mewn hanes Cymru ar ôl cael eu hasesu'n drwyadl yn yr ystafell ddosbarth mewn perthynas â chyflwyno hwnnw hefyd. Nid oes unrhyw reswm o gwbl dros awgrymu y bydd dim o hynny'n newid wrth i'r cwricwlwm newydd, 'Dyfodol Llwyddiannus', gael ei gyflwyno, hyd yn oed i'r sylwebydd mwyaf sinigaidd, ac yn anffodus mae'n ymddangos bod gennym rai o'r rheini yn y Siambr heddiw. Mae'n wir ers amser maith y bydd athrawon yn addysgu'r pynciau y bydd eu myfyrwyr yn cael eu hasesu arnynt. Mae hanes Cymru bob amser wedi'i wreiddio'n gadarn yn y TGAU hanes, ac mae'n nodwedd gymharol gryf mewn meysydd llafur Safon Uwch hefyd, er fy mod yn cytuno y gellid gwneud mwy i'w wneud yn nodwedd fwy amlwg yma. Mae cynnwys y maes llafur diwygiedig ar gyfer TGAU, UG a Safon Uwch i gyd yn dal i fod angen datblygu persbectif Cymreig, ar adegau trwy fodiwlau hanes Cymru unigol ac ar adegau eraill drwy gysylltu hanes Cymru â phersbectif cenedlaethol neu ryngwladol. Cyhyd â bod hanes Cymru yn parhau i fod ar y maes llafur ar gyfer dosbarthiadau lefel arholiad, gallwch fod yn sicr y bydd yn cael ei addysgu, a'i addysgu'n dda - nid yn unig yng nghyfnod allweddol 4 a chyfnod allweddol 5, ond hefyd mewn cyfnodau allweddol cynharach wrth i athrawon baratoi eu disgyblion ar gyfer y dyfodol. Fodd bynnag, buaswn hefyd yn dadlau'n gryf iawn mai'r cariad a'r brwdfrydedd naturiol dros hanes Cymru ymhlith y rhai yn y proffesiwn addysgu yw ei ased mwyaf, ac rydym yn gwneud cam mawr ag athrawon drwy awgrymu nad ydynt yn meddu ar y brwdfrydedd neu'r sgiliau i ymchwilio a chyflwyno gwersi ar bynciau sydd efallai'n anghyfarwydd. Enghreifftiau o hanes lleol yw'r ffordd orau oll o gael myfyrwyr i ymddiddori mewn pwnc. Mae athrawon yn gwybod hyn, cânt eu hysbrydoli gan hyn, ac maent yn gweithio'n galed iawn i gyflwyno gwersi'n seiliedig ar hyn hefyd. Felly, gadewch i ni ymddiried yn ein gweithwyr proffesiynol, gadewch i ni ymddiried yn ein system arholiadau, a gadewch i ni ymddiried yn ein pobl ifanc hefyd.