English: Skills have become our Welsh dragon's Achilles' heel. Sixty-seven per cent of senior business leaders have reported that their organisation is currently experiencing a skills shortage; 54 per cent of employers said that they could not recruit enough staff with the skills they required. And the skills shortage is costing business in Wales approximately £155.2 million. So that Welsh businesses can make the most of the expected benefits of Brexit, the skills of our workforce must be developed to meet the demands of the Welsh economy. If you don't believe me, the Wales Centre for Public Policy found that 'there is good evidence that skillsare important factors in driving growth in lagging regions.' Central to strengthening skills, of course, is fair funding for further education. ColegauCymru has highlighted that the current one-year funding cycle hinders longer term planning, and the Graystone review recommended that you should move towards a three to five-year planning cycle. Also, the Wales Audit Office has called for a long-term approach to FE funding. So, really, there's no excuse now for these recommendations not to be implemented. Similarly, I support calls for the creation of an adult learning allowance. As the Open University in Wales has argued, education should not be a one-off for young people. The number of successful applicants for the learning grant for those aged 19 and above has decreased. Less than 1 per cent of those who participate in apprenticeships and workplace learning schemes are older people. These facts actually contradict your own aim of providing people with equal opportunities to gain skills for life. There is even worse news when considering the Older People's Commissioner for Wales's finding that the economy is increasingly now becoming rather dependent on our older workers. Clearly, I would hope to hear you address this today and to carefully consider our plan to boost lifelong learning through the introduction of an adult learning allowance. Now, of equal interest to Aberconwy is how to improve skills across north Wales more generally. I've been working with others to set the ball rolling last term, with a written Assembly question asking for private sector influence on skills taught in further education. Employers are supposed to be able to influence through the regional skills partnership. However, the Economy, Infrastructure, and Skills Committee found that the role of the partnerships in developing the Welsh skills base remains unclear. We have two excellent FE colleges in north Wales, and I would in particular like to pay tribute to the excellent work of Mr Lawrence Wood, principal of Llandrillo college. He has recently seen an extensive refurbishment of the institute of health and social care, which enables students to explore all aspects of bedroom care and learn in a hospital ward simulation suite, using virtual reality equipment to explore organs and blood - just like being inside a human body. Also, his college is working with the north Wales growth deal, UK Government and Welsh Government to deliver a £14 million project. The aims of the north Wales tourism and hospitality centre of excellence also include the provision of targeted skills development in the region to accelerate the growth of the tourism and hospitality sector. This is brand new, this is inspirational, but we need to be doing more to connect high-quality teaching to business. One answer would be to create a science, technology, engineering and mathematics-focused institute of technology in north Wales. It would certainly help to ensure that my residents and businesses can influence and secure skills needed in this region. In fact, it could actually be one of the treatments that our Welsh economic dragon's Achilles' heel - skills - needs. Thank you.
Welsh: Mae sgiliau wedi dod yn ddraenen yn ystlys y ddraig Gymreig. Mae 67 y cant o uwch arweinwyr busnes wedi dweud bod eu sefydliad yn profi prinder sgiliau ar hyn o bryd; dywedodd 54 y cant o gyflogwyr na allent recriwtio digon o staff gyda'r sgiliau sydd eu hangen arnynt. Ac mae'r prinder sgiliau yn costio tua £155.2 miliwn i fusnes yng Nghymru. Er mwyn i fusnesau Cymru allu gwneud yn fawr o'r manteision a ddisgwylir yn sgil Brexit, mae'n rhaid datblygu sgiliau ein gweithlu er mwyn ateb galwadau economi Cymru. Os nad ydych yn fy nghredu, canfu Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru fod tystiolaeth dda fod sgiliau yn ffactorau pwysig ar gyfer hybu twf mewn rhanbarthau sydd ar ei hôl hi. Yn ganolog i gryfhau sgiliau, wrth gwrs, mae cyllid teg ar gyfer addysg bellach. Mae ColegauCymru wedi tynnu sylw at y ffaith bod y cylch ariannu cyfredol o flwyddyn yn llesteirio cynllunio mwy hirdymor, ac argymhellodd adolygiad Graystone y dylech symud tuag at gylch cynllunio tair i bum mlynedd. Hefyd, mae Swyddfa Archwilio Cymru wedi galw am ddull hirdymor o gyllido addysg bellach. Felly, mewn gwirionedd, nid oes esgus yn awr dros beidio â gweithredu'r argymhellion hyn. Yn yr un modd, rwy'n cefnogi galwadau i greu lwfans dysgu oedolion. Fel y dadleuodd y Brifysgol Agored yng Nghymru, ni ddylai addysg fod yn gynnig untro ar gyfer pobl ifanc. Mae nifer yr ymgeiswyr llwyddiannus am y grant dysgu i'r rheini sy'n 19 oed neu'n hŷn wedi lleihau. Mae llai nag 1 y cant o'r rheini sy'n cymryd rhan mewn prentisiaethau a chynlluniau dysgu yn y gweithle yn bobl hŷn. Mae'r ffeithiau hyn yn gwrthddweud eich nod eich hun o roi cyfleoedd cyfartal i bobl gael sgiliau am oes. Mae'r newyddion yn waeth byth wrth ystyried canfyddiad Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru fod yr economi bellach yn mynd yn fwyfwy dibynnol ar ein gweithwyr hŷn. Yn amlwg, buaswn yn gobeithio eich clywed yn mynd i'r afael â hyn heddiw ac yn ystyried yn ofalus ein cynllun i roi hwb i ddysgu gydol oes drwy gyflwyno lwfans dysgu oedolion. Nawr, yr un mor ddiddorol i Aberconwy, sut y gellir gwella sgiliau ar draws gogledd Cymru yn fwy cyffredinol. Bûm yn gweithio gydag eraill i roi hyn ar waith y tymor diwethaf, gyda chwestiwn ysgrifenedig yn y Cynulliad yn gofyn am ddylanwad y sector preifat ar y sgiliau a addysgir mewn addysg bellach. Mae cyflogwyr i fod i allu dylanwadu drwy'r bartneriaeth sgiliau rhanbarthol. Fodd bynnag, canfu Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau fod rôl y partneriaethau yn datblygu sylfaen sgiliau Cymru yn parhau i fod yn aneglur. Mae gennym ddau goleg addysg bellach rhagorol yng ngogledd Cymru, a hoffwn dalu teyrnged arbennig i waith rhagorol Mr Lawrence Wood, Prifathro Coleg Llandrillo. Yn ddiweddar, mae wedi gweld gwaith adnewyddu helaeth ar y sefydliad iechyd a gofal cymdeithasol, sy'n galluogi myfyrwyr i archwilio pob agwedd ar ofal ystafell wely a dysgu mewn ystafelloedd ar ffurf ward rithwir mewn ysbyty, gan ddefnyddio offer rhithwir i archwilio organau a gwaed - yn union fel bod y tu mewn i gorff dynol. Hefyd, mae ei goleg yn gweithio gyda bargen twf gogledd Cymru, Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru i gyflawni prosiect gwerth £14 miliwn. Mae nodau canolfan ragoriaeth gogledd Cymru ar gyfer twristiaeth a lletygarwch hefyd yn cynnwys darpariaeth ddatblygu sgiliau wedi'i thargedu yn y rhanbarth er mwyn cyflymu twf y sector twristiaeth a lletygarwch. Mae hyn yn newydd sbon, mae'n ysbrydoliaeth, ond mae angen inni wneud mwy i gysylltu addysgu o ansawdd â busnesau. Un ateb fyddai creu sefydliad technoleg sy'n canolbwyntio ar wyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg yng ngogledd Cymru. Yn sicr, byddai'n helpu i sicrhau y gall fy nhrigolion a busnesau ddylanwadu a sicrhau'r sgiliau sydd eu hangen yn y rhanbarth hwn. A dweud y gwir, gallai fod yn un o'r triniaethau sydd eu hangen i dynnu'r ddraenen o ystlys y Ddraig economaidd Gymreig - sef sgiliau. Diolch.