English: Thanks, again, Deputy Minister, for meeting me this morning to pre-brief me on this, and no doubt other colleagues from across the Chamber, and for your statement. We've long provided a safe haven for victims of persecution, violence, ethnic cleansing and genocide from across the world, and long may that remain the case, because if we ever lose that, we'll have lost our humanity and true identity. In your plan, you provide definitions of asylum seekers and refugees, showing that an asylum seeker is a person fleeing persecution in his or her homeland. A refugee is a person who, owing to a well-founded fear of being persecuted on grounds of race, religion, nationality, membership of a particular social group or political opinion, is unsafe at home. You also state the term 'refugee' includes individuals not recognised as refugees but who have been granted indefinite leave to remain. As I warned you this morning, I will therefore question you on the basis of concerns raised with me by a failed asylum seeker at last Friday's Holocaust memorial event in Wrexham, currently going through the appeals process. Would such persons be therefore covered by this or would they not? If not, would you consider that further to see whether they might be incorporated? Some months ago, in June, responding to a statement by the then leader of the house on Wales - a nation of sanctuary, I noted figures from the previous year that had showed a very mixed picture for resettlement of refugees across Wales. It showed at that point that Merthyr Tydfil and Neath Port Talbot had accepted no refugees, Carmarthenshire was the highest at 51 and Swansea with 33. In north Wales, Denbighshire had 21 but only five in Flintshire and two in Conwy. The then leader of the house replied, 'The Member did raise why there is patchy take-upbut, of course, they're not the ongoing stats.' Are you able to provide now or subsequently to Members an up-to-date picture, or as up to date as possible, of the stats so we can establish whether the situation is improving in the areas where at that point there appeared to be greater barriers? You refer in your statement to a commitment to work with UK Government, local authorities, Welsh refugee coalition and people seeking sanctuary to deliver better outcomes, and of course you used the word co-production. You also referred to your ReStart: Refugee Integration project to deliver an ambitious integration support programme for refugees primarily in Wales for asylum dispersal clusters and state that ensuring that people seeking sanctuary can develop their knowledge of life in Wales and understand rights and opportunities as being vital to help their integration and settlement. How do you also propose to engage with the broader population, because it's clearly a two-way process? Unless we can break down barriers to understanding at home, then no matter how well we seek to integrate our new neighbours, those barriers will persist. So, it is very much a two-way process. Much of the heavy lifting across Wales is already being done, often on a shoestring, by a myriad of third sector bodies and partnerships between the third sector and others. So, how do you propose to engage with such projects? I'll give you a few examples. I think I mentioned to you this morning I'm honorary president of the North Wales Association for Multicultural Integration, which has been delivering on this very agenda for a number of years. Last May, I hosted in the Assembly the Let Us Integrate through Music and Art event put on by the North Wales Association for Multicultural Integration and Cwmbran-based KIRAN, the Knowledge based Inter-community Relationship and Awareness Network, aimed at removing barriers that keep people apart and promoting the mutual understanding that brings them together. Last May, I had a meeting in the Assembly with the Welsh Refugee Council, the North Wales Association for Multicultural Integration and the personal support service CAIS to talk about how we can work in partnership to break down barriers and increase understanding of each other's cultures. Last October, both I and Julie James spoke at NWAMI's annual Celebration of Integration Day event at the Temple of Peace in Cardiff. I closed the event by again emphasising the importance of integration by celebrating our glorious diversity together, building community cohesion and a tolerant society through cultural engagement. So, I hope you will outline further how your plan will engage and embrace those projects already operating across the nation of Wales, doing this heavy lifting to build bridges from both ends. Finally, if I may, just a question on how we can support within this agenda the local city and town initiatives that are also taking off. You'll recall well how Wales became a fair-trade nation because of the jigsaw pieces starting separately and coming together, with Wrexham as the first fair-trade town and others coming together before Wales could become a whole fair-trade nation. Now, in this case, last summer for example, Synergy in Flintshire, working together to make Flintshire a place of sanctuary for refugees and those fleeing violence and persecution, united not only Synergy members, but the Wales Cities of Sanctuary, Ethnic Minorities and Youth Support Team Wales, church, charity and action group representatives, Theatr Clwyd and Aura libraries and leisure - again, work on the ground that can further benefit from working with your plan. And finally -
Welsh: Diolch, unwaith eto, Dirprwy Weinidog, am gyfarfod â mi y bore 'ma i'm rhoi ar ben ffordd ynghylch hyn, a chydweithwyr eraill ar draws y Siambr mae'n debyg, ac am eich datganiad. Rydym ni ers tro bellach wedi darparu hafan ddiogel i ddioddefwyr erledigaeth, trais, glanhau ethnig a hil-laddiad o bedwar ban byd, a hir y pery hynny, oherwydd os collwn ni hynny fyth, byddwn wedi colli ein dynoliaeth a'n gwir hunaniaeth. Yn eich cynllun, rydych chi'n darparu diffiniadau o geiswyr lloches a ffoaduriaid, sy'n dangos bod ceisiwr lloches yn unigolyn sy'n ffoi rhag erledigaeth yn ei famwlad. Ffoadur yw unigolyn sydd, oherwydd ofn rhesymol o gael ei erlid ar sail hil, crefydd, cenedligrwydd, aelodaeth o grŵp cymdeithasol arbennig neu farn wleidyddol, yn teimlo ei fod mewn perygl gartref. Rydych chi'n nodi hefyd bod y term 'ffoaduriaid' yn cynnwys unigolion, nas cydnabyddir eu bod nhw'n ffoaduriaid ond sydd wedi cael caniatâd amhenodol i aros. Fel y rhybuddiais wrthych y bore 'ma, fe'ch holaf felly ar sail pryderon a godwyd â mi gan geisiwr lloches aflwyddiannus yn ystod digwyddiad i goffau'r Holocost ddydd Gwener diwethaf yn Wrecsam, sydd ar hyn o bryd yn mynd drwy'r broses apelio. A fyddai unigolion o'r fath felly yn cael eu cynnwys yn hyn neu beidio? Os na fydden nhw, a fyddech chi'n ystyried hyn eto i weld pa un a yw hi'n bosibl eu cynnwys? Rai misoedd yn ôl, ym mis Mehefin, wrth ymateb i ddatganiad gan arweinydd y tŷ ar y pryd ar Gymru - cenedl noddfa, nodais ffigurau o'r flwyddyn flaenorol a oedd wedi dangos darlun cymysg iawn o ailsefydlu ffoaduriaid ledled Cymru. Dangosodd bryd hynny nad oedd Merthyr Tudful na Chastell-nedd Port Talbot wedi derbyn unrhyw ffoaduriaid, Sir Gaerfyrddin oedd yr uchaf gyda 51 ac Abertawe gyda 33. Yn y gogledd, roedd gan Sir Ddinbych 21 ond dim ond pump yn Sir y Fflint a dau yng Nghonwy. Atebodd arweinydd y tŷ ar y pryd, Cododd yr Aelod y pwynt pam y ceir anghysondeb yn y nifer a fanteisiodd ar y cyfleond, wrth gwrs, nid ydyn nhw'n ystadegau parhaus. A ydych chi'n gallu darparu nawr neu yn nes ymlaen ddarlun cyfredol, neu mor gyfredol â phosibl, o'r ystadegau i'r Aelodau fel y gallwn sefydlu pa un a yw'r sefyllfa yn gwella yn yr ardaloedd lle bryd hynny roedd hi'n ymddangos y ceid mwy o rwystrau? Rydych yn cyfeirio yn eich datganiad at ymrwymiad i weithio gyda Llywodraeth y DU, awdurdodau lleol, Clymblaid Ffoaduriaid Cymru a phobl sy'n ceisio lloches i gyflawni canlyniadau gwell, ac wrth gwrs fe wnaethoch chi ddefnyddio'r gair cydgynhyrchu. Cyfeiriasoch hefyd at eich prosiect integreiddio ffoaduriaid, ReStart, i gyflawni rhaglen uchelgeisiol i gefnogi integreiddio ar gyfer ffoaduriaid yn bennaf yng Nghymru ar gyfer clystyrau didoli lloches a datgan hefyd bod sicrhau bod pobl sy'n ceisio lloches yn gallu datblygu eu gwybodaeth am fywyd yng Nghymru a deall hawliau a chyfleoedd, yn hanfodol i'w helpu i integreiddio a dod yn rhan o'r gymdeithas. Sut ydych chi hefyd yn bwriadu ymgysylltu â'r boblogaeth ehangach, gan ei bod yn amlwg yn broses ddwy ffordd? Oni bai inni dorri'r rhwystrau rhag deall gartref, yna ni waeth pa mor dda yr ydym yn ceisio integreiddio ein cymdogion newydd, bydd y rhwystrau hynny yn parhau. Felly, mae hyn wirioneddol yn broses dwy ffordd. Mae'r gwaith caib a rhaw eisoes yn cael ei wneud ledled Cymru, yn aml am y nesaf peth i ddim, gan fyrdd o gyrff y trydydd sector a phartneriaethau rhwng y trydydd sector ac eraill. Felly, sut ydych chi'n bwriadu ymgysylltu â phrosiectau o'r fath? Fe rof i ychydig o enghreifftiau ichi. Rwy'n credu fy mod i wedi sôn wrthych y bore yma fy mod i'n Llywydd Anrhydeddus Cymdeithas Integreiddio Amlddiwylliannol Gogledd Cymru, sydd wedi bod yn cyflawni'r agenda hon dros nifer o flynyddoedd. Fis Mai diwethaf, yn y Cynulliad cynhaliais y digwyddiad Gadewch inni Integreiddio Drwy Gerddoriaeth a Chelf a gyflwynwyd gan Gymdeithas Integreiddio Amlddiwylliannol Gogledd Cymru a KIRAN o Gwmbrân, y rhwydwaith perthynas ac ymwybyddiaeth rhwng cymunedau ar sail gwybodaeth, sydd â'r nod o ddileu'r rhwystrau sy'n cadw pobl ar wahân a hybu'r cyd-ddealltwriaeth sy'n dod â phawb at ei gilydd. Fis Mai diwethaf, cefais gyfarfod yn y Cynulliad gyda Chyngor Ffoaduriaid Cymru, Cymdeithas Integreiddio Amlddiwylliannol Gogledd Cymru a gwasanaethau cymorth personol CAIS i siarad ynghylch sut y gallwn ni weithio mewn partneriaeth i chwalu rhwystrau a chynyddu dealltwriaeth o ddiwylliannau ein gilydd. Fis Hydref diwethaf, siaradodd Julie James a minnau yn nigwyddiad NWAMI Dathlu Blynyddol Diwrnod Integreiddio Rhyngwladol yn y Deml Heddwch yng Nghaerdydd. Fe wnes i gloi'r digwyddiad drwy bwysleisio unwaith eto pwysigrwydd integreiddio drwy ddathlu gyda'n gilydd ein hamrywiaeth odidog, gan adeiladu cydlyniant cymunedol a chymdeithas oddefgar drwy ymgysylltu diwylliannol. Rwy'n gobeithio felly, y gwnewch chi amlinellu'n ehangach sut bydd eich cynllun yn ymgysylltu a chofleidio'r prosiectau hynny sydd eisoes yn gweithredu ar draws y genedl, yn gwneud y gwaith caib a rhaw i godi pontydd o'r ddau ben. Yn olaf, os caf, dim ond cwestiwn ynghylch sut y gallwn ni gefnogi o fewn yr agenda hon y mentrau dinas a thref lleol sydd hefyd yn codi stêm. Fe gofiwch yn dda sut y daeth Cymru yn genedl fasnach deg wrth i ddarnau'r jig-so ddechrau ar wahân ac yna dod at ei gilydd, a Wrecsam y dref fasnach deg gyntaf ac eraill yn dod at ei gilydd cyn y gallai Cymru ddod yn genedl fasnach deg gyfan. Nawr, yn yr achos hwn, yr haf diwethaf er enghraifft, Synergedd yn Sir y Fflint, yn gweithio gyda'i gilydd i wneud Sir y Fflint yn noddfa i ffoaduriaid a'r rhai a oedd yn dianc rhag trais ac erledigaeth, yn uno nid yn unig aelodau Synergedd, ond Dinasoedd Noddfa Cymru, Tîm Cymorth Lleiafrifoedd Ethnig ac Ieuenctid Cymru, cynrychiolwyr yr eglwys, elusenau a grwpiau gweithredu, Theatr Clwyd a hamdden a llyfrgelloedd Aura - unwaith eto, gwaith ar lawr gwlad a allai elwa'n ychwanegol ar weithio gyda'ch cynllun chi. Ac yn olaf -