English: I've always found that actually, the Welsh Government and WLGA have been perfectly willing to share those briefings on those calculations. The problem at core isn't the way the calculations are done, because I accept they're done correctly; it's the formula, which is now nearly two decades old and needs reviewing. And, lo and behold, four of the five authorities to see the largest increase in 2020-21 are Labour-run councils in south Wales. The Vale of Glamorgan, previously Conservative-run, has gone from a 0.1 per cent decrease this year to one of the highest increases, at 4.9 per cent, now it's run by Labour. However, four of the five bottom authorities in terms of funding increases are again the same authorities in north Wales. Compared with a top increase of 5.4 per cent in Labour-run Newport, Conwy is twenty-first out of 22, with a 3.4 per cent increase; Wrexham, twentieth, with 3.5 per cent; Flintshire, nineteenth, with 3.7 per cent; and Anglesey, eighteenth, with 3.8 per cent; while Conservative-led Monmouthshire is again bottom, with a 3 per cent increase. This massive distortion in funding will disadvantage the worst-funded councils when seeking to tackle the funding pressures recently identified by the WLGA. So, how does the Minister respond to the letter sent to her in October by Flintshire County Council, signed by its leader and the leaders of all groups, which said, 'Flintshire has engaged with Welsh Government to make our case over a series of budget-setting years. We still contend that as a low-funded council per capita under the Local Government Funding Formula we are more exposed than most', adding 'We would welcome a private discussion with you over our case for support'? How does the Minister respond to the statement by the leader of Monmouthshire that, 'I am disappointed with this settlement. The UK Government gave sufficient resource to the Welsh Government to do significantly better than this and they have failed local government in Wales again. Furthermore,' he said, 'we yet again see massive distortions in the funding received by some councils in comparison to others. A differential between 3% and 5.4% is ridiculous in current times. Something needs to be done to address this variation'? How does the Minister respond to the statement by the leader of Conwy council that, 'I am disappointed that yet again Conwy and North Wales is not receiving its fair share of funding'? How does she respond to the constituent who wrote asking how Wrexham having the third lowest increase in Wales can be justified when Wrexham has 'three of the four wards with the highest poverty rates in Wales'? How does she respond to the statement by the leader of Wrexham that, 'I am furious with the settlement from the Welsh government, it's a disgrace the way Wrexham is being treated receiving crumbs from the table once again'? And, finally, will the Welsh Labour manifesto for 2021 include the commitment that will be in the Welsh Conservative manifesto to an independent review of the local government funding formula to ensure that all local authorities are provided with a fair settlement that provides the sustainable resources they need within the pot available?
Welsh: Rwyf erioed wedi bod o'r farn, mewn gwirionedd, bod Llywodraeth Cymru a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru wedi bod yn berffaith fodlon i rannu'r briffiau hynny ar y cyfrifiadau hynny. Nid y ffordd y gwneir y cyfrifiadau yw'r broblem graidd, oherwydd fy mod i'n derbyn eu bod yn cael eu gwneud yn gywir; y fformiwla yw'r broblem, sydd erbyn hyn yn bron i ddau ddegawd oed ac mae angen ei hadolygu. Ac ar y gair, mae pedwar o'r pum awdurdod i weld y cynnydd mwyaf yn 2020-21 yn gynghorau Llafur yn y de. Mae Bro Morgannwg, a oedd gynt yn cael ei redeg gan y Ceidwadwyr, wedi mynd o ostyngiad o 0.1 y cant eleni i un o'r codiadau uchaf, sef 4.9 y cant, nawr mai Llafur sydd â'r awenau. Fodd bynnag, pedwar o'r pum awdurdod isaf o ran cynnydd mewn cyllid yw unwaith eto yr un awdurdodau yn y gogledd. O'i gymharu â'r cynnydd mwyaf o 5.4 y cant yng Nghasnewydd sy'n cael ei redeg gan Llafur, mae Conwy yn yr unfed safle ar hugain o 22, gyda chynnydd o 3.4 y cant; Wrecsam, yw'r ugeinfed, gyda 3.5 y cant; Y Fflint, yn bedwaredd ar bymtheg, gyda 3.7 y cant; ac Ynys Môn, deunawfed, gyda 3.8 y cant; tra bo Sir Fynwy dan arweiniad y Ceidwadwyr ar y gwaelod unwaith eto, gyda chynnydd o 3 y cant. Bydd yr ystumio sylweddol hwn ar y cyllid yn anfanteisiol i'r cynghorau a gaiff eu hariannu waethaf wrth geisio mynd i'r afael â'r pwysau cyllid a nodwyd gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn ddiweddar. Felly, sut y mae'r Gweinidog yn ymateb i'r llythyr a anfonwyd ati ym mis Hydref gan Gyngor Sir y Fflint, a lofnodwyd gan ei arweinydd ac arweinwyr yr holl grwpiau, a oedd yn dweud: Mae Sir y Fflint wedi ymgysylltu â Llywodraeth Cymru i gyflwyno ein hachos dros gyfres o flynyddoedd o bennu cyllidebau. Rydym yn dal i ddadlau ein bod ni, yn gyngor â chyllid isel y pen yn unol â'r Fformiwla Ariannu Llywodraeth Leol, yn fwy agored na'r rhan fwyaf, gan ychwanegu: Byddem yn croesawu trafodaeth breifat gyda chi ynghylch ein hachos dros gymorth. Sut y mae'r Gweinidog yn ymateb i'r datganiad gan arweinydd Sir Fynwy: Rwy'n siomedig gyda'r setliad hwn. Rhoddodd Llywodraeth y DU ddigon o adnoddau i Lywodraeth Cymru i wneud yn llawer gwell na hyn ac mae wedi siomi llywodraeth leol yng Nghymru unwaith eto. Hefyd, dywedodd, unwaith eto gwelwn ystumio enfawr ar yr arian y mae rhai cynghorau yn ei gael o'u cymharu ag eraill. Mae gwahaniaeth o rhwng 3% a 5.4% yn afresymol yn yr oes sydd ohoni. Mae angen gwneud rhywbeth i fynd i'r afael â'r amrywiad hwn? Sut y mae'r Gweinidog yn ymateb i'r datganiad gan arweinydd cyngor Conwy: Rwyf i'n siomedig unwaith eto nad yw Conwy a Gogledd Cymru yn cael eu cyfran deg o gyllid? Sut y mae hi'n ymateb i'r etholwr a ysgrifennodd yn gofyn sut y gellir cyfiawnhau rhoi'r cynnydd trydydd lleiaf yng Nghymru i Wrecsam pan fo gan Wrecsam: dair o'r pedair ward sydd â'r cyfraddau tlodi uchaf yng Nghymru? Sut y mae hi'n ymateb i'r datganiad gan arweinydd Wrecsam: Rwy'n gandryll ynghylch y setliad gan Lywodraeth Cymru, mae'n warth y ffordd y mae Wrecsam yn cael ei drin yn cael dim ond briwsion o'r bwrdd unwaith eto? Ac, yn olaf, a fydd maniffesto Llafur Cymru ar gyfer 2021 yn cynnwys yr ymrwymiad a fydd ym maniffesto Ceidwadwyr Cymru i gynnal adolygiad annibynnol o'r fformiwla ariannu llywodraeth leol er mwyn sicrhau y darperir setliad teg i bob awdurdod lleol sy'n darparu'r adnoddau cynaliadwy sydd eu hangen arnynt o'r pot sydd ar gael?