techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Of course, I'm grateful for the Member's views on Communities First and those of many Members who've taken part in the consultation. The consultation phase 1 ended on 15 January. I'm surprised at the Member's comments saying that it wasn't very successful or delivered successfully from a third party - I assume that's wrong. We received over 2,300 responses, primarily - 80 per cent of them - from the workforce or people who are associated with the organisation in the first place. My team are analysing that programme response very closely - they will give me advice on that very issue and I'm hoping to make a statement about what resilient communities are within the next two or three weeks. I hope that the Member will allow me some time just to finalise details of what the Communities First programme looks like for the future, but I will come back to this Chamber to let Members know.
Welsh: Wrth gwrs, rwy'n ddiolchgar am farn yr Aelod ar Cymunedau yn Gyntaf a barn llawer o Aelodau sydd wedi cymryd rhan yn yr ymgynghoriad. Daeth cyfnod ymgynghori 1 i ben ar 15 Ionawr. Rwy'n synnu ynglŷn â sylwadau'r Aelod yn dweud nad oedd yn llwyddiannus iawn neu wedi'i ddarparu'n llwyddiannus gan drydydd parti - rwy'n tybio bod hynny'n anghywir. Cawsom dros 2,300 o ymatebion, yn bennaf - 80 y cant ohonynt - gan y gweithlu neu bobl sy'n gysylltiedig â'r sefydliad yn y lle cyntaf. Mae fy nhîm yn dadansoddi'r ymateb i'r rhaglen yn agos iawn - maent yn rhoi cyngor i mi ar yr union fater hwnnw ac rwy'n gobeithio gwneud datganiad ynglŷn â'r hyn yw cymunedau cryf o fewn y ddwy neu dair wythnos nesaf. Rwy'n gobeithio y bydd yr Aelod yn caniatáu peth amser i mi gwblhau manylion sut beth fydd y rhaglen Cymunedau yn Gyntaf yn y dyfodol, ond byddaf yn dod yn ôl i'r Siambr hon i roi gwybod i'r Aelodau.
English: Thank you, and I look forward to that statement, because I think many people in the sector want to know exactly how any new scheme can be effective in targeting poverty. Many of the people I've talked to in the last few weeks have said that it's about the economy and boosting the job market for the less well-off: for example, more jobs closer to disadvantaged areas, action to improve terms and conditions - for example, a living wage - and strategies to improve low-paid sectors, e.g. social care and tourism. Are these things that you are considering as key elements of any new programme, because, of course, many of the Communities First projects have been well run and effective, but many, we would say, haven't achieved those aims of eradicating or tackling poverty in their respective areas?
Welsh: Diolch i chi, ac edrychaf ymlaen at y datganiad hwnnw, gan fy mod yn meddwl bod llawer o bobl yn y sector yn awyddus i wybod yn union sut y gall unrhyw gynllun newydd dargedu tlodi'n effeithiol. Mae llawer o'r bobl y siaradais â hwy yn ystod yr wythnosau diwethaf wedi dweud ei fod yn ymwneud â'r economi a hybu'r farchnad swyddi i'r rhai llai cefnog: er enghraifft, mwy o swyddi yn agosach at ardaloedd difreintiedig, camau i wella telerau ac amodau - er enghraifft, cyflog byw - a strategaethau i wella sectorau cyflog isel, e.e. gofal cymdeithasol a thwristiaeth. A yw'r rhain yn bethau rydych yn eu hystyried fel elfennau allweddol o unrhyw raglen newydd, oherwydd, wrth gwrs, mae llawer o brosiectau Cymunedau yn Gyntaf wedi cael eu rhedeg yn dda ac yn effeithiol, ond buasem yn dweud bod llawer ohonynt nad ydynt wedi cyflawni'r amcanion o ran dileu neu drechu tlodi yn eu hardaloedd?
English: I think the poverty figures speak for themselves - they've been very stubborn, bouncing along the bottom, and what we've done as a Government is looked at and reviewed all of our programmes. We're flexing between some of our Flying Start and Families First programmes; Communities First is under review, looking at what that may look like; we've got a big focus, working with Ken Skates regarding employment opportunities - so, Parents, Childcare and Employment, Lift, and Communities for Work. I will come back to the Chamber with a commitment, a vision, around what we do and want to do with our communities to ensure that we can start to turn the crest of poverty in a positive direction.
Welsh: Rwy'n meddwl bod y ffigurau tlodi yn siarad drostynt eu hunain - maent wedi bod yn ystyfnig iawn, yn bownsio ar hyd y gwaelod, a'r hyn a wnaethom fel Llywodraeth yw edrych ar, ac adolygu ein holl raglenni. Rydym yn symud rhwng rhai o'n rhaglenni Dechrau'n Deg a Teuluoedd yn Gyntaf; mae Cymunedau yn Gyntaf yn cael ei adolygu, i edrych ar beth y gallai fod; mae gennym ffocws mawr ar gyfleoedd cyflogaeth, gan weithio gyda Ken Skates - felly Rhieni, Gofal Plant a Chyflogaeth, Esgyn, a Cymunedau am Waith. Byddaf yn dod yn ôl i'r Siambr gydag ymrwymiad, gweledigaeth, ynghylch yr hyn yr ydym yn ei wneud ac am ei wneud gyda'n cymunedau i sicrhau y gallwn ddechrau troi tlodi i gyfeiriad cadarnhaol.
English: Diolch, Lywydd. Of course, Plas Madoc Communities First was a grant-recipient body that received funding direct. After the whistleblower was vindicated, with the support of, dare I say, Janet Ryder, Eleanor Burnham and myself, and there were convictions in court, we also had two Wales Audit Office reports, one into Plas Madoc specifically and one into Communities First generally, which I'd asked the then auditor general to commission. Those found, above all, a failure since the inception of Communities First by the Welsh Government to put in place effective corporate governance controls - financial controls, human resource, and audit. In Higher Shotton, when the Communities First co-ordinator whistle-blew against Flintshire County Council, which was the grant-recipient body, she was subjected to what turned out to be false allegations. Now, in the context of NSA Afan, the lead delivery body for Communities First in Sandfields and Aberavon, you said last week, that, following an investigation that had provided strong evidence of financial irregularities, NSA Afan had had its funding terminated. Was this a grant-recipient body or not? Had heed been given to the Wales Audit Office findings all those years ago of the need to implement those corporate governance, finance, human resource, and audit controls, which had led to the problems of the past?
Welsh: Diolch, Lywydd. Wrth gwrs, roedd Cymunedau yn Gyntaf Plas Madoc yn gorff sy'n derbyn grantiau a gafodd gyllid uniongyrchol. Ar ôl i'r chwythwr chwiban gael eu cyfiawnhau, gyda chefnogaeth Janet Ryder, Eleanor Burnham a minnau, mentraf ddweud, a chafwyd euogfarnau yn y llys, cawsom ddau Adroddiad gan Swyddfa Archwilio Cymru hefyd, un ar Blas Madoc yn benodol ac un ar Cymunedau yn Gyntaf yn gyffredinol, y gofynnais i'r archwilydd cyffredinol ar y pryd ei gomisiynu. Canfu'r rheini, yn anad dim, fod methiant wedi bod ers dechrau Cymunedau yn Gyntaf ar ran Llywodraeth Cymru i roi rheolaethau llywodraethu corfforaethol effeithiol ar waith - rheolaethau ariannol, adnoddau dynol, ac archwilio. Yn Shotton Uchaf, pan chwythodd y cydlynydd Cymunedau yn Gyntaf y chwiban yn erbyn Cyngor Sir y Fflint, sef y corff sy'n derbyn grantiau, gwnaed honiadau yn ei herbyn y canfuwyd wedyn eu bod yn ffug. Nawr, yng nghyd-destun NSA Afan, y corff cyflawni arweiniol ar gyfer Cymunedau yn Gyntaf yn Sandfields ac Aberafan, fe ddywedoch yr wythnos diwethaf fod cyllid NSA Afan wedi cael ei derfynu yn dilyn ymchwiliad a oedd wedi darparu tystiolaeth gref o afreoleidd-dra ariannol. A oedd hwn yn gorff sy'n derbyn grantiau ai peidio? A roddwyd sylw i ganfyddiadau Swyddfa Archwilio Cymru yr holl flynyddoedd yn ôl ynglŷn â'r angen i weithredu'r rheolaethau llywodraethu corfforaethol, ariannol, adnoddau dynol, ac archwilio hynny a oedd wedi arwain at y problemau yn y gorffennol?
English: Thank you for the Member's question. I prefer not to look in detail at NSA Afan because of the ongoing detailed discussions with South Wales Police and with my audit team. What I can tell the Member is that the decision to terminate funding from NSA Afan wasn't taken lightly - it was taken following a thorough investigation into the financial governance arrangements with NSA Afan. Our investigation has commenced. The Welsh Government official leading the investigation team informed the Wales Audit Office of the case and has continued to update the Wales Audit Office as it's been progressed. There is a rigorous process in place to manage the funding that we provide to thousands of organisations every year. In this respect, the grants centre of excellence is now well established and works to ensure continuous improvements in the delivery of grant funding across all of Welsh Government. What we have to recognise is that this is a huge programme - £300 million-worth of investment in our communities. And of course, at some stages there will be people who will seek to take advantage of a system that they understand. We have to take that in our stride and understand how we can resolve those issues when they come about. I'm conscious of the Member's interest in all of these activities and, as and when I can release more information about this particular case, I will do.
Welsh: Diolch am gwestiwn yr Aelod. Mae'n well gennyf beidio ag edrych yn fanwl ar NSA Afan oherwydd y trafodaethau manwl sydd ar y gweill gyda Heddlu De Cymru a chyda fy nhîm archwilio. Yr hyn y gallaf ei ddweud wrth yr Aelod yw na wnaed y penderfyniad i derfynu cyllid NSA Afan yn ysgafn - fe'i gwnaed yn dilyn ymchwiliad trylwyr i'r trefniadau llywodraethu ariannol gyda NSA Afan. Mae ein hymchwiliad wedi cychwyn. Mae'r Swyddog Llywodraeth Cymru a oedd yn arwain y tîm ymchwilio wedi rhoi gwybod i Swyddfa Archwilio Cymru am yr achos ac mae wedi parhau i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Swyddfa Archwilio Cymru wrth iddo symud ymlaen. Ceir proses drwyadl ar waith i reoli'r cyllid a ddarparwn i filoedd o sefydliadau bob blwyddyn. Yn hyn o beth, mae'r ganolfan ragoriaeth grantiau bellach wedi sefydlu'n dda ac yn gweithio i sicrhau gwelliannau parhaus o ran darparu arian grant ar draws Llywodraeth Cymru. Yr hyn sy'n rhaid i ni ei gydnabod yw bod hon yn rhaglen enfawr - gwerth £300 miliwn o fuddsoddiad yn ein cymunedau. Wrth gwrs, ar rai camau, bydd yna bobl yn ceisio manteisio ar system y maent yn eu deall. Mae'n rhaid i ni dderbyn hynny fel y daw a deall sut y gallwn ddatrys y materion hynny pan fyddant yn digwydd. Rwy'n ymwybodol o ddiddordeb yr Aelod ym mhob un o'r gweithgareddau hyn a phan allaf ryddhau mwy o wybodaeth am yr achos penodol hwn, byddaf yn gwneud hynny.
English: Well, of course, the particular concern was whether this was a grant recipient body, and whether the Welsh Government have acted on the recommendations of the Wales Audit Office all those years ago in terms of ensuring that effective controls were in place. But, moving on to a related matter, as I've raised with you previously, the ONS figures published last July said Wales had higher numbers - one in eight children living in long-term workless households - than the UK average, and research showing that children living with long-term unemployed parents tend to do less well at school or are at higher risk of unemployment later in life. Given the findings of the Social Mobility and Child Poverty Commission 'State of the Nation' report that more than 65,000 children whose families receive out-of-work benefits or tax credits in Wales were not living in Communities First programmes, how do you respond to the StatsWales workless households figures, which came out two months ago, that show that although the percentage of children living in workless households in Wales had slightly reduced, they had gone up in Wales's most deprived communities, from Blaenau Gwent to Bridgend, from Denbighshire to Merthyr, and many more besides?
Welsh: Wel, wrth gwrs, y pryder penodol oedd a oedd hwn yn gorff sy'n derbyn grantiau, ac a yw Llywodraeth Cymru wedi gweithredu ar argymhellion Swyddfa Archwilio Cymru yr holl flynyddoedd yn ôl o ran sicrhau bod rheolaethau effeithiol ar waith. Ond i symud ymlaen at fater cysylltiedig, fel y soniais wrthych o'r blaen, mae ffigurau'r ONS a gyhoeddwyd fis Gorffennaf diwethaf yn dangos bod gan Gymru niferoedd uwch na chyfartaledd y DU - un o bob wyth o blant yn byw mewn cartrefi heb waith tymor hir - ac ymchwil sy'n dangos bod plant sy'n byw gyda rhieni di-waith yn y tymor hir yn tueddu i wneud yn waeth yn yr ysgol neu'n wynebu risg uwch o fod yn ddi-waith yn nes ymlaen yn eu bywydau. O ystyried canfyddiadau adroddiad 'Cyflwr y Genedl' y Comisiwn Symudedd Cymdeithasol a Thlodi Plant nad oedd mwy na 65,000 o blant y mae eu teuluoedd yn cael budd-daliadau i'r di-waith neu gredydau treth yng Nghymru yn byw mewn rhaglenni Cymunedau yn Gyntaf, sut yr ymatebwch i ffigurau StatsCymru ar aelwydydd di-waith a gyhoeddwyd ddau fis yn ôl sy'n dangos, er bod canran y plant sy'n byw mewn cartrefi di-waith yng Nghymru wedi gostwng ychydig, roeddent wedi codi yng nghymunedau mwyaf difreintiedig Cymru, o Flaenau Gwent i Ben-y-bont ar Ogwr, o Sir Ddinbych i Ferthyr Tudful a llawer mwy yn ogystal?
English: It really troubles me that we've got children living in workless households and living in poverty wherever they live, whether that be in a Communities First area or elsewhere. And it's not always a class issue - this can happen to any communities and any individual. It is an ambition of this Government to tackle the issue around poverty, and that's why we are looking at reviewing all of our programmes and interventions, to make sure that we tackle the people that need, in a way that we can deliver with our programmes that we are investing in. It doesn't given me any pleasure to say that those numbers are stubborn. But there's nothing wrong with any Government with ambition seeking to make those changes.
Welsh: Mae'n fy mhoeni'n wirioneddol fod gennym blant sy'n byw mewn cartrefi di-waith ac yn byw mewn tlodi ble bynnag y maent yn byw, boed hynny mewn ardal Cymunedau yn Gyntaf neu yn rhywle arall. Ac nid yw bob amser yn fater sy'n ymwneud â dosbarth - gall ddigwydd i unrhyw gymuned ac unrhyw unigolyn. Mae'n uchelgais gan y Llywodraeth hon i fynd i'r afael â thlodi, a dyna pam ein bod yn ystyried adolygu ein holl raglenni a'n hymyriadau, er mwyn sicrhau ein bod yn ymdrin â'r bobl sydd angen, mewn ffordd y gallwn ei chyflawni gyda'r rhaglenni yr ydym yn buddsoddi ynddynt. Nid yw'n rhoi unrhyw bleser i mi ddweud bod y niferoedd hynny'n ystyfnig. Ond nid oes dim o'i le ar unrhyw Lywodraeth gydag uchelgais yn ceisio gwneud y newidiadau hynny.
English: I agree, because, sadly, as you know, Wales still has higher child poverty than Scotland, Northern Ireland and all but two of the nine English regions. At least we've pulled ahead of two of those regions - I think London and the East Midlands. But, last week, the royal college of paediatricians said that poverty was the biggest threat to children's health in Wales. I welcome the news, given your previous comments, that your officials have now met the co-production network for Wales, re-named All in this Together, and I even heard you yesterday refer positively to co-production. How do you respond to the statement from the Well North Wales programme, with which you might be familiar, that the more deprived communities of north Wales have around a 25 per cent higher rate of emergency admission than the more affluent communities, and that there is, therefore, a requirement to tackle issues around deprivation and poverty at a local community level by meeting the principles of prudent health, particularly around co-production?
Welsh: Rwy'n cytuno, oherwydd, yn anffodus, fel y gwyddoch, mae gan Gymru dlodi plant gwaeth na'r Alban, Gogledd Iwerddon a phob un ond dau o'r naw rhanbarth yn Lloegr. Rydym o leiaf wedi codi'n uwch na dau o'r rhanbarthau - Llundain a Dwyrain Canolbarth Lloegr rwy'n credu. Ond yr wythnos diwethaf, dywedodd coleg brenhinol y pediatregwyr mai tlodi oedd y bygythiad mwyaf i iechyd plant yng Nghymru. O ystyried eich sylwadau blaenorol, rwy'n croesawu'r newyddion fod eich swyddogion bellach wedi cyfarfod â rhwydwaith cydgynhyrchu Cymru, a ailenwyd yn Mae Pawb yn Rhan o Hyn, a ddoe, fe'ch clywais hyd yn oed yn cyfeirio'n gadarnhaol at gydgynhyrchu. Sut yr ymatebwch i'r datganiad gan y rhaglen Gogledd Cymru Iach, y byddwch yn gyfarwydd â hi o bosibl, fod gan gymunedau mwy difreintiedig gogledd Cymru gyfradd oddeutu 25 y cant yn uwch o dderbyniadau argyfwng na'r cymunedau mwy cefnog, a bod angen mynd i'r afael, felly, â materion yn ymwneud ag amddifadedd a thlodi ar lefel y gymuned leol, drwy gyflawni egwyddorion iechyd darbodus, yn enwedig mewn perthynas â chydgynhyrchu?
English: I'm glad the Member and I are clearly coming together on our policies in some areas. [Laughter.] Let's not be too ambitious. I think the Member's right to raise the issue of prudent healthcare. Mark Drakeford has been for a long time raising this in the Cabinet setting, and I share his views on this about prevention and early intervention. And that's why we are tackling issues around adverse childhood experiences, wherever they exist in families and communities. It's something that we have to make sure we invest in now, to protect for the future. It's not just a moral issue, but this is a long-term fiscal issue for any Government in power.
Welsh: Rwy'n falch fod yr Aelod a minnau yn amlwg yn dod at ein gilydd o ran ein polisïau mewn rhai meysydd. [Chwerthin.] Gadewch i ni beidio â bod yn rhy uchelgeisiol. Rwy'n meddwl bod yr Aelod yn iawn i grybwyll mater gofal iechyd darbodus. Ers amser hir, mae Mark Drakeford wedi bod yn tynnu sylw at hyn yn y Cabinet, ac rwy'n rhannu ei farn ar hyn ynglŷn ag atal ac ymyrryd yn gynnar. A dyna pam ein bod yn mynd i'r afael â materion yn ymwneud â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, lle bynnag y bont mewn teuluoedd a chymunedau. Mae'n rhywbeth y mae'n rhaid i ni wneud yn siŵr ein bod yn buddsoddi ynddo yn awr, er mwyn diogelu ar gyfer y dyfodol. Nid mater moesol yn unig ydyw, mae'n fater cyllidol hirdymor i unrhyw Lywodraeth mewn grym.
English: Thank you, Presiding Officer. According to the Fawcett Society, women will lose approximately £300,000 over their working lives because of unequal pay. As you know, enforcement of equal pay legislation is in the hands of the employee. Does the Cabinet Secretary agree with me that ensuring gender-equal pay should be the job of the employer, rather than the employee?
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Yn ôl Cymdeithas Fawcett, bydd merched yn colli tua £300,000 dros eu bywydau gwaith oherwydd cyflog anghyfartal. Fel y gwyddoch, mae gorfodi deddfwriaeth cyflog cyfartal yn nwylo'r gweithiwr. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno â mi y dylai sicrhau cyflog sy'n gyfartal rhwng y rhywiau fod yn ddyletswydd ar y cyflogwr, yn hytrach na'r cyflogai?
English: I agree.
Welsh: Rwy'n cytuno.
English: Enforcing equal pay rights is made extremely difficult, if not impossible, by the lack of transparency regarding pay by employers. A worker can't make a claim regarding equal pay unless they know what everyone else is being paid and have a comparator. Admittedly, the Welsh Government have no control over what private sector employers do. However, Welsh Government does have control over what happens in the public sector in Wales. Does the Cabinet Secretary agree with me that pay data at all levels should be made available to public sector workers to facilitate the enforcement of their equal pay rights?
Welsh: Mae gorfodi hawliau cyflog cyfartal yn cael ei wneud yn anodd iawn, os nad yn amhosibl, gan ddiffyg tryloywder ynglŷn â chyflogau ar ran cyflogwyr. Ni all gweithiwr wneud hawliad ynghylch cyflog cyfartal oni bai eu bod yn gwybod beth yw cyflog pawb arall a chael cymharydd. Rhaid cyfaddef, nid oes gan Lywodraeth Cymru unrhyw reolaeth dros yr hyn y mae cyflogwyr yn y sector preifat yn ei wneud. Fodd bynnag, mae gan Lywodraeth Cymru reolaeth dros yr hyn sy'n digwydd yn y sector cyhoeddus yng Nghymru. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno â mi y dylai data cyflog ar bob lefel fod ar gael i weithwyr y sector cyhoeddus er mwyn hwyluso'r broses o orfodi eu hawliau cyflog cyfartal?
English: I think the Member raises an important issue around making sure that we get equality in job evaluation. It's something that many in this Chamber, in all parties, have championed for many years. Ensuring that that happens is another thing, but we've been blighted by the ambulance chasers on trying to stop equal pay on the basis of people wanting to stop the claims going ahead. And I think there are many local authorities that have acted very responsibly in terms of the way they operate. The trade unions have brought forward legislation and support for Government interventions in local authorities, and it's something that I'm very keen that we pursue.
Welsh: Rwy'n credu bod yr Aelod yn tynnu sylw at fater pwysig ynglŷn â gwneud yn siŵr ein bod yn cael cydraddoldeb wrth werthuso swyddi. Mae'n rhywbeth y mae llawer yn y Siambr hon, ym mhob plaid, wedi'i hyrwyddo ers blynyddoedd lawer. Mae sicrhau bod hynny'n digwydd yn fater arall, ond rydym wedi dioddef y pla o helwyr ambiwlansys sy'n ceisio atal cyflog cyfartal ar y sail fod pobl am atal yr hawliadau rhag cael eu cyflwyno. Ac rwy'n credu bod llawer o awdurdodau lleol wedi gweithredu'n gyfrifol iawn o ran y ffordd y maent yn gweithredu. Mae'r undebau llafur wedi cyflwyno deddfwriaeth a chymorth ar gyfer ymyriadau'r Llywodraeth mewn awdurdodau lleol, ac mae'n rhywbeth rwy'n awyddus iawn i ni fynd ar ei drywydd.
English: I'm sorry, I didn't quite hear whether you're prepared to actually introduce pay transparency in the public sector, because if you're not, can you explain to women in the public sector how they're going to enforce their equal pay rights if you won't tell them what the relative pay rates in the rest of their organisation are?
Welsh: Mae'n ddrwg gennyf, ni chlywais yn iawn a ydych yn barod i gyflwyno tryloywder cyflogau yn y sector cyhoeddus mewn gwirionedd, oherwydd os nad ydych, a allwch esbonio i fenywod yn y sector cyhoeddus sut y maent yn mynd i orfodi eu hawliau cyflog cyfartal os nad ydych yn mynd i ddweud wrthynt beth yw'r cyfraddau cyflog cymharol yng ngweddill eu sefydliad?
English: I think there are lots of data out there around pay and pay scales. It is a matter for the employer in terms of how that is given to employees. But employers will not see any closed doors at Welsh Government level in terms of introduction of equal pay.
Welsh: Rwy'n credu bod llawer o ddata ar gael ynglŷn â chyflogau a graddfeydd cyflog. Mater i'r cyflogwr yw sut y caiff hwnnw ei roi i gyflogeion. Ond ni fydd cyflogwyr yn gweld unrhyw ddrysau caeedig ar lefel Llywodraeth Cymru o ran cyflwyno cyflog cyfartal.
English: I thank the Member for Mid and West Wales for his question. A number of organisations have put forward proposals for pilot children's zones in Wales. I will announce the pilot areas as soon as we have an opportunity to assess the bids received.
Welsh: Diolch i'r Aelod dros Ganolbarth a Gorllewin Cymru am ei gwestiwn. Mae nifer o sefydliadau wedi cyflwyno cynigion ar gyfer treialu parthau plant yng Nghymru. Byddaf yn cyhoeddi'r ardaloedd peilot cyn gynted ag y cawn gyfle i asesu'r cynigion a ddaeth i law.