English: Rhun ap Iorwerth spoke about the success of the Ebbw valley line, and he's absolutely right to do so, and, of course, my friend would talk about the Maesteg line, and another friend would talk about the Vale of Glamorgan line. We do have these very real successes to celebrate, but we also need - . If these reopened lines are to remain a success in the future, we need to invest in them now for that future as well, and that means for ourselves on the Ebbw valley line to ensure that we do have new rolling stock, modern rolling stock, that we do have the new services, not simply the doubling of services in 2021, but I remember the Minister in his statement in June of last year saying that he wanted to investigate four services on the Ebbw valley line by 2024, and I hope we will be able to achieve that, and I would certainly be interested in his comments this afternoon on that increased capacity that we need to be able to deliver over the coming years. But we're only able to do that if we do have the structures in place that enable us to do it. I'm very interested in hearing a reassurance, if you like, from the Minister that the Ebbw valley line is still considered to be an inter-urban service, linking the Heads of the Valleys with the heart of our capital city, because whilst we all look towards increasing services, increasing stations, investment in our railways up and down the country, of course for those of us who are served by stations at the end of the line, every station stop on the way makes our journeys longer. So, we need to ensure there's a commitment in order to deliver an effective rail connection from Ebbw Vale town to Cardiff, including Abertillery, that is served by a railway that is there to serve the Heads of the Valleys and not a commuter service for Cardiff and Newport, and that's a very real and important distinction. And I will say to you, Minister - I know you've been lobbied on this on a number of different occasions: there is no support in Ebbw Vale or Blaenau Gwent for any service to Newport. This was established as a service linking the Heads of the Valleys with the capital of a country, and that is a service that we want, and we do not need a commuter service, either, I'm afraid to say, for Newport or for Cardiff. This is to link the poorest communities in this country with the heart of our capital, and we need to be able to keep a very real focus on that. So, there's no consensus and no support in Blaenau Gwent for our railway to be disrupted in that way. But in order to deliver what that railway can really do, which is social and economic success, we need a structure that can do that into the future, and whilst the Member for Montgomeryshire, the Conservative spokesman on these matters, made a gallant effort to defend the Conservative approach to railway development, I'm afraid he wasn't very convincing on that this afternoon. We have not seen the investment in Wales that we require. We have not seen the focus on Wales that we require, and what we have seen is a Welsh Government investing in our railways but without the democratic structure that we require to deliver that. This is about social justice, Minister. It's about economic justice. It's about having a structure that can deliver both of those in our country into the future. I don't know if UK Ministers have discussed investment on the Ebbw valley line with Welsh Ministers at all; I doubt it. The Ebbw valley line is a long, long way from Whitehall and Westminster. It's a long way from their thoughts, and I have never seen any - I've never been convinced that they in any way care about what we're doing here. So, I hope in the future, Minister, we'll be able to see a settlement that enables you and us to deliver social justice. We need investment in the rolling stock and in the rail connections. We need connections to communities such as Abertillery, which is not served at all by the current structures, but what we need more than anything is a settlement and a clarity that there's a commitment to funding these ambitions and these visions, a commitment to funding the sort of investment in the rail system that we need, and that to me means the devolution of the infrastructure and control over the infrastructure to Wales, so that this Government can roll up our sleeves and get on with the job that the Tories aren't even interested in starting.
Welsh: Siaradodd Rhun ap Iorwerth am lwyddiant llinell Cwm Ebwy, ac mae'n llygad ei le yn gwneud hynny, ac, wrth gwrs, byddai fy nghyfaill yn siarad am linell Maesteg, a byddai cyfaill arall yn sôn am linell Bro Morgannwg. Mae gennym ni'r llwyddiannau gwirioneddol yma i'w dathlu, ond mae angen inni hefyd - .Os yw'r llinellau yma a ail-agorwyd i barhau i fod yn llwyddiant yn y dyfodol, mae angen inni fuddsoddi ynddyn nhw yn awr ar gyfer y dyfodol hefyd, a golyga hynny i ni ar linell Glyn Ebwy ein bod yn gwneud yn siŵr fod gennym ni gerbydau newydd, cerbydau sy'n fodern, a bod gennym ni'r gwasanaethau newydd, nid dyblu'r gwasanaethau yn 2021 yn unig, ond rwy'n cofio'r Gweinidog yn dweud yn ei ddatganiad ym mis Mehefin y llynedd fod arno eisiau ymchwilio i bedwar gwasanaeth ar linell Cwm Ebwy erbyn 2024, ac rwy'n gobeithio y bydd modd inni gyflawni hynny, ac yn sicr mae gennyf ddiddordeb yn ei sylwadau'r prynhawn yma ynglŷn â'r cynnydd hwnnw mewn capasiti y mae angen inni allu ei gyflawni dros y blynyddoedd nesaf. Ond allwn ni ond gwneud hynny os yw'r strwythurau yn eu lle i hyrwyddo'r gwaith. Mae gennyf gryn ddiddordeb gael sicrwydd, os mynnwch chi, gan y Gweinidog fod llinell Cwm Ebwy yn parhau i gael ei hystyried yn wasanaeth rhyng-drefol, yn cysylltu Blaenau'r Cymoedd gyda chalon ein prifddinas, oherwydd er bod pob un ohonom ni'n gobeithio cynyddu gwasanaethau, cynyddu'r nifer o orsafoedd, buddsoddi yn ein rheilffyrdd ar hyd a lled y wlad, wrth gwrs, i'r rheini ohonom ni sy'n defnyddio gwasanaethau lle mae'r gorsafoedd ar ddiwedd y llinell, mae aros ymhob gorsaf ar y ffordd yn gwneud ein teithiau'n hirach. Felly, mae angen inni sicrhau fod yna ymrwymiad er mwyn gallu darparu cysylltiad rheilffordd effeithiol o dref Glynebwy i Gaerdydd, gan gynnwys Abertyleri, lle mae'r gwasanaeth rheilffordd yno ar gyfer Blaenau'r Cymoedd ac nid gwasanaeth cymudo i Gaerdydd a Chasnewydd, ac mae hwnnw'n wahaniaeth real a phwysig iawn. Ac fe ddyweda hyn wrthych chi, Gweinidog - ac rwy'n gwybod eich bod wedi cael eich lobïo ar hyn ar nifer o achlysuron gwahanol: nid oes yna unrhyw gefnogaeth yng Nglynebwy na Blaenau Gwent ar gyfer unrhyw wasanaeth i Gasnewydd. Cafodd hwn ei sefydlu fel gwasanaeth i gysylltu Blaenau'r Cymoedd gyda phrifddinas y wlad, ac mae hwn yn wasanaeth mae arnom ni ei eisiau, ac nid oes angen gwasanaeth cymudo arnom ni, ychwaith, mae arna i i ofn, ar gyfer Casnewydd na Chaerdydd. Gwasanaeth yw hwn i gysylltu'r cymunedau tlotaf yn y wlad hon gyda chalon ein prifddinas, ac mae angen inni allu canolbwyntio mewn difrif calon ar hynny. Felly, nid oes consensws na chefnogaeth ym Mlaenau Gwent i amharu â'n gwasanaeth rheilffyrdd fel yna. Ond er mwyn darparu'r hyn y gallai'r rheilffordd honno ei wneud mewn gwirionedd, sef llwyddiant cymdeithasol ac economaidd, mae angen strwythur arnom ni a all wneud hynny yn y dyfodol, ac er bod yr Aelod dros Sir Drefaldwyn, llefarydd y Ceidwadwyr ar y materion hyn, wedi gwneud ymdrech lew i amddiffyn agwedd y Ceidwadwyr tuag at ddatblygu'r rheilffyrdd, rwy'n ofni na lwyddodd i fy argyhoeddi ynglŷn â'r mater hwnnw y prynhawn yma. Nid ydym ni wedi gweld y buddsoddiad angenrheidiol yng Nghymru sydd ei angen arnom ni. Nid ydym ni wedi gweld y pwyslais ar Gymru sydd ei angen arnom ni, a'r hyn yr ydym ni wedi ei weld yw Llywodraeth Cymru yn buddsoddi yn ein rheilffyrdd, ond heb y strwythur democrataidd yr ydym ni'n disgwyl ei weld er mwyn cyflawni hynny. Mae hyn yn ymwneud â chyfiawnder cymdeithasol, Gweinidog. Mae'n ymwneud â chyfiawnder economaidd. Mae'n ymwneud â chael strwythur sy'n gallu darparu'r ddau beth yna yn ein gwlad yn y dyfodol. Wn i ddim a yw Gweinidogion y DU wedi trafod buddsoddiad ar linell Cwm Ebwy gyda Gweinidogion Cymru o gwbl; rwy'n amau hynny'n fawr. Mae rheilffordd Cwm Ebwy yn bell iawn, iawn o Whitehall a San Steffan. Mae'n bell iawn o'u meddyliau, ac nid wyf i erioed wedi gweld unrhyw un ohonyn nhw - nid wyf erioed wedi cael fy argyhoeddi eu bod yn poeni mewn unrhyw fodd am yr hyn yr ydym ni'n ei wneud yma. Felly, rwy'n gobeithio yn y dyfodol, Gweinidog, y byddwn ni'n gallu gweld setliad sy'n eich galluogi chi a ninnau i sicrhau cyfiawnder cymdeithasol. Mae angen buddsoddiad mewn cerbydau ac mewn cysylltiadau rheilffyrdd arnom ni. Mae angen cysylltiadau ar gyfer cymunedau megis Abertyleri, sydd ddim yn cael eu gwasanaethu o gwbl gan y strwythurau presennol, ond yr hyn sydd ei angen yn fwy na dim arnom ni yw setliad ac eglurder fod yna ymrwymiad i ariannu'r uchelgais a'r weledigaeth hon, ymrwymiad i ariannu'r math o fuddsoddiad yn y system reilffyrdd sydd ei angen arnom ni, ac i mi, mae hynny'n golygu datganoli'r seilwaith a'r rheolaeth dros y seilwaith i Gymru, fel y gall y Llywodraeth hon dorchi ei llewys a bwrw ymlaen â'r gwaith nad oes gan y Torïaid unrhyw ddiddordeb ei ddechrau hyd yn oed.