techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: It's been necessary for us to become involved because we want to make sure that the metro is successful. We have a vision for the site around Cardiff Central to become an integrated transport hub to provide seamless integration between trains, buses, coaches and the metro, allowing easy access for pedestrians and storage facilities for cyclists, and of course facilities for taxis and private cars, because we know that an integrated transport hub is by far the most effective way of ensuring that people will actually use the system in the first place. So, I think it is appropriate for Government to become involved in developing the heart of our capital city for the benefit of not just the people of Cardiff but of course people who live beyond and work in the city every day.
Welsh: Bu'n rhaid i ni ymyrryd gan ein bod ni eisiau gwneud yn siŵr bod y metro yn llwyddiannus. Mae gennym ni weledigaeth i'r safle o gwmpas Caerdydd Canolog ddod yn ganolfan drafnidiaeth integredig i ddarparu integreiddiad di-dor rhwng trenau, bysiau, coetsys a'r metro, gan ganiatáu mynediad rhwydd i gerddwyr a chyfleusterau storio i feicwyr, a chyfleusterau ar gyfer tacsis a cheir preifat wrth gwrs, gan ein bod ni'n gwybod mai canolfan drafnidiaeth integredig yw'r ffordd fwyaf effeithiol o lawer i sicrhau y bydd pobl yn defnyddio'r system yn y lle cyntaf. Felly, rwy'n credu ei bod hi'n briodol i'r Llywodraeth gymryd rhan yn y gwaith o ddatblygu calon ein prifddinas er budd pobl Caerdydd ond, wrth gwrs, pobl sy'n byw ymhellach i ffwrdd ac yn gweithio yn y ddinas bob dydd hefyd.
English: We'll deliver on our commitment to produce a strategy by March 2019. Building on the work of the Health, Social Care and Sport Committee inquiry into loneliness and isolation, we are engaging widely with stakeholders, including the Scottish and UK Governments, to help us to set the direction that will drive our work.
Welsh: Byddwn yn cyflawni ein hymrwymiad o gynhyrchu strategaeth erbyn mis Mawrth 2019. Gan adeiladu ar waith ymchwiliad y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon i unigrwydd ac arwahanrwydd, rydym ni'n ymgysylltu'n eang â rhanddeiliaid, gan gynnwys Llywodraethau'r Alban a'r DU, i'n helpu i bennu'r cyfeiriad a fydd yn ysgogi ein gwaith.
English: Thank you, First Minister. Loneliness and isolation can affect anyone at any time in our lives. It's a significant public health issue and we know it can be as damaging as smoking 15 cigarettes a day. I hosted a round-table discussion with Age Cymru in my constituency last month about tackling loneliness, and one good example is the work of Ffrind i Mi in Aneurin Bevan Local Health Board. They're working to pair up care homes and schools, and the benefits there are clear for everyone to see. What role can Welsh Government play in supporting initiatives like this, which bring all generations together and tackle loneliness and isolation across Wales?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Gall unigrwydd ac arwahanrwydd effeithio ar unrhyw un ar unrhyw adeg yn ein bywydau. Mae'n fater iechyd y cyhoedd arwyddocaol a gwyddom y gall fod mor niweidiol ag ysmygu 15 o sigaréts y dydd. Cynhaliais drafodaeth bwrdd crwn gydag Age Cymru yn fy etholaeth i fis diwethaf ynghylch mynd i'r afael ag unigrwydd, ac un enghraifft dda yw gwaith Ffrind i Mi ym Mwrdd Iechyd Lleol Aneurin Bevan. Maen nhw'n gweithio i baru cartrefi gofal ac ysgolion, ac mae'r buddion yno yn amlwg i bawb eu gweld. Pa ran all Llywodraeth Cymru ei chwarae i gefnogi mentrau fel hyn, sy'n dod â phob cenhedlaeth ynghyd ac yn mynd i'r afael ag unigrwydd ac arwahanrwydd ledled Cymru?
English: Ffrind i Mi is an excellent project, of course, that's been developed by Aneurin Bevan board. We know that, where people are lonely, it's not just a question of them not having company and a sense of isolation, but it affects people's health. That's why, obviously, as a health board, it's correct to actually get involved in making sure that loneliness as an issue is dealt with. I can say to the Member that, on 23 April, we commissioned research looking at the basic principles of sustainable community-based volunteering approaches to tackling loneliness and social isolation amongst older people. It is not, perhaps, the snappiest title ever invented by Government - nevertheless, it does explain what it's going to do. That is there, of course, to enable us to find out what the most effective ways of tackling loneliness actually are, to make sure that what is developed in months and years to come is as effective as it can be.
Welsh: Mae Ffrind i Mi yn brosiect ardderchog, wrth gwrs, a ddatblygwyd gan fwrdd Aneurin Bevan. Rydym ni'n gwybod, pan fo pobl yn unig, nad yw'n gwestiwn o'r ffaith nad oes ganddyn nhw gwmni a'r synnwyr o arwahanrwydd yn unig, ond mae'n effeithio ar iechyd pobl. Dyna pam, yn amlwg, fel bwrdd iechyd, y mae'n briodol cymryd rhan yn y gwaith o wneud yn siŵr bod unigrwydd fel mater yn cael sylw. Gallaf ddweud wrth yr Aelod ein bod ni wedi comisiynu gwaith ymchwil ar 23 Ebrill yn ystyried egwyddorion sylfaenol dulliau gwirfoddoli cymunedol cynaliadwy i fynd i'r afael ag unigrwydd ac arwahanrwydd cymdeithasol ymhlith pobl hŷn. Nid dyma'r teitl mwyaf bachog a ddyfeisiwyd gan y Llywodraeth erioed, efallai - serch hynny, mae'n esbonio'r hyn y mae'n mynd i'w wneud. Mae hwnnw yno, wrth gwrs, i'n galluogi i ddarganfod beth yw'r ffyrdd mwyaf effeithiol o fynd i'r afael ag unigrwydd mewn gwirionedd, i wneud yn siŵr bod yr hyn a ddatblygir yn y misoedd a'r blynyddoedd i ddod mor effeithiol ag y gall fod.
English: Ffrind i Mi is, indeed, an excellent innovation, First Minister. In fact, next month, you will be paying tribute to, and recognising the work of, Mary Adams, who's a constituent of mine in west Wales, for the work that she undertakes through the Rotary-backed RotaKids project. RotaKids spends time with people with dementia, with people suffering from loneliness and who feel very, very isolated in order to bring some of that relief into some of the hours of their days. These projects are absolutely vital, and yet, in that very important Health, Social Care and Sport Committee report, the Government only partially accepted one of the recommendations. That was the recommendation to ask for three-year funding for projects such as this in order to ensure that they have a chance to embed in the local community and become self-sustaining. Will you work with your Secretaries of health, social care and finance whilst you're doing this review in order to ensure that we look at this, because all these projects are worth nothing if they evaporate after a year? In fact, they leave behind a really sad wake of people who once had something who can no longer access a very vital service.
Welsh: Mae Ffrind i Mi, yn wir, yn ddatblygiad ardderchog, Prif Weinidog. Yn wir, y mis nesaf, byddwch yn cydnabod ac yn talu teyrnged i waith Mary Adams, sy'n un o'm hetholwyr i yn y gorllewin, am y gwaith y mae hi'n ei wneud drwy'r prosiect RotaKids a gefnogir gan y Clwb Rotari. Mae RotaKids yn treulio amser gyda phobl â dementia, gyda phobl sy'n dioddef o unigrwydd ac sy'n teimlo'n gwbl ar wahân, er mwyn dod â rhywfaint o'r rhyddhad hwnnw i rai o oriau eu diwrnodau. Mae'r prosiectau hyn yn gwbl hanfodol, ac eto, yn yr adroddiad pwysig iawn hwnnw gan y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon, dim ond yn rhannol y derbyniodd y Llywodraeth un o'r argymhellion. Yr argymhelliad i ofyn am gyllid tair blynedd ar gyfer prosiectau fel hyn er mwyn sicrhau bod ganddyn nhw gyfle i ymsefydlu yn y gymuned leol a dod yn hunan-gynhaliol oedd hwnnw. A wnewch chi weithio gyda'ch Ysgrifenyddion dros iechyd, gofal cymdeithasol a chyllid wrth i chi gynnal yr adolygiad hwn er mwyn sicrhau ein bod ni'n ystyried hyn, gan nad yw'r holl brosiectau hyn yn werth dim os byddan nhw'n diflannu ar ôl blwyddyn? Mewn gwirionedd, maen nhw'n gadael trywydd gwirioneddol drist o bobl ar eu hôl, yr oedd ganddynt rywbeth ar un adeg ond na allant gael mynediad at wasanaeth hanfodol iawn mwyach.
English: It is a challenge in Government to seek to provide three-year revenue funding when our own budget often - necessarily, because of the block grant that we get - has to be developed on a shorter timescale. That is an issue that's always been with us - it's not a political point I make - but that, nevertheless, is true. But, yes, as far as possible, we try to ensure that we don't simply see revenue funding for organisations disappear after a particular period of time. Where that does happen, and it has, we look to work with them - we encourage them to work with us to look at sustainable funding solutions elsewhere. I know that there are some organisations like Men's Sheds - I visited one in your constituency, in fact, in Pembroke Dock - that have been very successful in terms of combating loneliness amongst men who've lost their partners.
Welsh: Mae'n her mewn Llywodraeth i geisio darparu cyllid refeniw tair blynedd pan fo'n rhaid datblygu ein cyllideb ein hunain - o reidrwydd, oherwydd y grant bloc yr ydym ni'n ei gael - yn unol ag amserlen fyrrach yn aml. Mae honno'n broblem a fu gennym ni erioed - nid pwynt gwleidyddol yr wyf i'n ei wneud yw hwn - ond, serch hynny, mae hynny'n wir. Ond, ydym, cyn belled â phosibl, rydym ni'n ceisio sicrhau nad ydym yn gweld cyllid refeniw ar gyfer sefydliadau yn diflannu ar ôl cyfnod penodol o amser. Pan fo hynny'n digwydd, ac mae wedi digwydd, rydym ni'n ceisio gweithio gyda nhw - rydym ni'n eu hannog i weithio gyda ni i ystyried atebion ariannu cynaliadwy mewn mannau eraill. Gwn fod rhai sefydliadau fel Men's Sheds - ymwelais ag un yn eich etholaeth chi, a dweud y gwir, yn Noc Penfro - sydd wedi bod yn llwyddiannus iawn o ran mynd i'r afael ag unigrwydd ymhlith dynion sydd wedi colli eu partneriaid.
English: Well, that's the fundamental point emerging from our report as a health committee. Further to the examples that we've already heard mentioned, which are going to be vulnerable in terms of long-term funding, do you believe that you, as a Government, should be providing greater clarity and more priority to this fundamental point - not only praising the service, but also saying something about long-term financial assurances?
Welsh: Ie, dyna ydy'r pwynt sylfaenol yn deillio o'n hadroddiad ni fel pwyllgor iechyd. Yn bellach i'r esiamplau rŷm ni wedi'u clywed, sydd hefyd, wrth gwrs, yn mynd i fod yn fregus o ran ariannu tymor hir, ydych chi'n credu y dylech chi, fel Llywodraeth, fod yn rhoi mwy o eglurder a mwy o flaenoriaeth i'r pwynt sylfaenol yma - nid yn unig clodfori'r gwasanaeth ond hefyd dweud rhywbeth ynglŷn â'r sicrwydd tymor hir ariannol?
English: Yes, that is the problem, of course. In a situation where the amount of money available falls year on year, it's very difficult to give any kind of pledge or promise in that way because it's not clear how much funding will be available to the Government. Where we can, we try to do so, but it is difficult to give that promise on all funding, because we know that the budget will be declining year on year.
Welsh: Ie, dyna beth yw'r broblem, onid yw e? Mewn sefyllfa lle mae maint yr arian yn cwympo bob blwyddyn, mae fe'n anodd rhoi unrhyw fath o addewid yn y ffordd yna achos y ffaith nad yw'n glir faint o arian fydd ar gael i'r Llywodraeth. Lle rŷm ni'n gallu gwneud hynny, rŷm ni'n ceisio gwneud hynny. Ond, i fod yn honest, mae fe'n anodd rhoi addewid yn y ffordd yna i bopeth, achos y ffaith rŷm ni'n gwybod bod y gyllideb yn cwympo o flwyddyn i flwyddyn.
English: Yes. The Permanent Secretary is responsible for the leadership and management of the Welsh Government civil service. I support her in leading a culture that is confident, inclusive, and focused on delivering for Wales.
Welsh: Gwnaf. Yr Ysgrifennydd Parhaol sy'n gyfrifol am arwain a rheoli gwasanaeth sifil Llywodraeth Cymru. Rwy'n ei chynorthwyo i arwain diwylliant sy'n hyderus, yn gynhwysol ac yn canolbwyntio ar gyflawni dros Gymru.
English: First Minister, I think it's important to note your absence from the debate on the leak inquiry last week. Despite retreating from the legal challenge to block the debate, I would've thought that you would've respected the institution of this Assembly and would've been here to hear the arguments that AMs put forward. We know that you've been cleared in the Hamilton report that was released late on a Tuesday evening following Plenary, but I think the public need to know why no protection was offered or given to witnesses, unlike with the leak inquiry. Have you seen, for example, BBC reports that people were afraid to give evidence because they were worried about the repercussions? Your former colleague - and I think very much former now - Leighton Andrews notes in his commentary on the matter that there was 'a toxic atmosphere on the Fifth Floor and that Mr Sargeant and certain other Ministers were subject to persistent personal undermining'. Now, I agree, and I see what has been said with regard to the Hamilton report, but do you not agree that cultural changes need to take place within Government, and will you prepare to take on those changes before you leave office?
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n meddwl ei bod hi'n bwysig nodi eich absenoldeb o'r ddadl ar yr ymchwiliad i ddatgeliadau answyddogol yr wythnos diwethaf. Er i chi dynnu'n ôl o'r her gyfreithiol i atal y ddadl, byddwn wedi meddwl y byddech chi wedi parchu sefydliad y Cynulliad hwn ac wedi bod yma i glywed y dadleuon a gyflwynwyd gan ACau. Gwyddom eich bod wedi cael eich difeio yn adroddiad Hamilton a gyhoeddwyd yn hwyr ar nos Fawrth ar ôl y Cyfarfod Llawn, ond credaf fod angen i'r cyhoedd wybod pam na chafodd unrhyw diogelwch ei gynnig na'i roi i dystion, yn wahanol i'r ymchwiliad i ddatgeliadau answyddogol. A ydych chi wedi gweld, er enghraifft, adroddiadau'r BBC bod pobl yn ofni cyflwyno tystiolaeth gan eu bod nhw'n poeni am y sgil-effeithiau? Mae eich cyn-gydweithiwr - ac yn bendant yn gyn gyd-gydweithiwr erbyn hyn, rwy'n credu - Leighton Andrews, yn nodi yn ei sylwadau ar y mater bod awyrgylch gwenwynig ar y Pumed Llawr a bod Mr Sargeant a rhai Gweinidogion eraill yn destun tanseilio personol parhaus. Nawr, rwy'n cytuno, a gwelaf yr hyn sydd wedi cael ei ddweud o ran adroddiad Hamilton, ond onid ydych chi'n cytuno bod angen i newidiadau diwylliannol gael eu gwneud o fewn y Llywodraeth, ac a wnewch chi baratoi i fynd i'r afael â'r newidiadau hynny cyn i chi adael eich swydd?
English: The Hamilton report is clear. I don't intend to elaborate on what it says, other than to say that, of course, as far as Welsh Government staff are concerned, that is a matter for the Permanent Secretary. And I can say that, according to our latest staff survey, 80 per cent of staff scored the organisation positively on inclusion and fair treatment - that's 4 per cent above the UK civil service benchmark - and 88 per cent of Welsh Government staff say they are treated with respect by those they work with, 3 per cent above the UK civil service benchmark. Now, of course, that does show that there's more work to be done, and I know the Permanent Secretary is very much aware of that.
Welsh: Mae adroddiad Hamilton yn eglur. Nid wyf i'n bwriadu ymhelaethu ar yr hyn y mae'n ei ddweud, ac eithrio i ddweud, wrth gwrs, cyn belled ag y mae staff Llywodraeth Cymru yn y cwestiwn, bod hwnnw'n fater i'r Ysgrifennydd Parhaol. A gallaf ddweud, yn ôl ein harolwg staff diweddaraf, bod 80 y cant o staff wedi rhoi sgôr cadarnhaol i'r sefydliad o ran cynhwysiant a thriniaeth deg - mae hynny 4 y cant yn uwch na meincnod gwasanaeth sifil y DU - ac mae 88 y cant o staff Llywodraeth Cymru yn dweud eu bod yn cael eu trin gyda pharch gan y rheini y maen nhw'n gweithio gyda nhw, 3 y cant yn uwch na meincnod gwasanaeth sifil y DU. Nawr, wrth gwrs, mae hynny'n dangos bod mwy o waith i'w wneud, a gwn fod yr Ysgrifennydd Parhaol yn ymwybodol iawn o hynny.
English: First Minister, it is important to nurture an appropriate culture and the right culture within Welsh Government, and to ensure that work is carried out in a timely manner and that people working within the Government correspond in a timely fashion. Following on from the question that the Member for Carmarthen West and South Pembrokeshire asked you last week, I can confirm that I'm also waiting for a response to my subject access request submitted to the Government on 15 March regarding information asked about me by the Welsh Government to the Hywel Dda university health board. Given the importance of nurturing a culture of accountability and respect within the Welsh Government, it's crucial that matters like this are dealt with openly and professionally. Therefore, can you give me an indication of when I will receive a response to my subject access request?
Welsh: Prif Weinidog, mae'n bwysig meithrin diwylliant priodol a'r diwylliant cywir o fewn Llywodraeth Cymru, ac i sicrhau bod gwaith yn cael ei wneud yn brydlon a bod pobl sy'n gweithio o fewn y Llywodraeth yn gohebu yn brydlon. Yn dilyn ymlaen o'r cwestiwn a ofynnodd yr Aelod dros Orllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro i chi yr wythnos diwethaf, gallaf gadarnhau fy mod innau hefyd yn aros am ymateb i'm cais mynediad pwnc a gyflwynwyd i'r Llywodraeth ar 15 Mawrth ynghylch gwybodaeth y gofynnwyd amdano amdanaf i gan Lywodraeth Cymru i fwrdd iechyd prifysgol Hywel Dda. O gofio pwysigrwydd meithrin diwylliant o atebolrwydd a pharch o fewn Llywodraeth Cymru, mae'n hanfodol yr ymdrinnir â materion fel hyn yn agored ac yn broffesiynol. A allwch chi roi awgrym i mi felly o bryd y byddaf yn derbyn ymateb i'm cais mynediad pwnc?
English: I entirely agree that we should be open and professional, and that's what we strive to do. It's not something I've been directly involved with, as he can appreciate, but I do hope that a position will be reached soon when the question can be answered - and answered it must be, I understand that.
Welsh: Cytunaf yn llwyr y dylem ni fod yn agored ac yn broffesiynol, a dyna'r hyn yr ydym ni'n ceisio ei wneud. Nid yw'n rhywbeth yr wyf i wedi ymwneud ag ef yn uniongyrchol, fel y gall ef ei werthfawrogi, ond rwy'n gobeithio y bydd sefyllfa yn cael ei chyrraedd yn fuan pan fydd modd ateb y cwestiwn - ac mae'n rhaid ei ateb, rwy'n deall hynny.
English: We continue to work closely with local authorities to explore opportunities to enhance existing TrawsCymru services and introduce new routes where there are clear strategic benefits from offering new long-distance bus and coach services.
Welsh: Rydym ni'n dal i weithio'n agos gydag awdurdodau lleol i ymchwilio i gyfleoedd i wella'r gwasanaethau TrawsCymru sy'n cael eu cynnig yn barod. Rydym ni hefyd yn awyddus i gyflwyno llwybrau newydd lle mae manteision strategol amlwg i gynnig gwasanaethau bysiau a choetsys pellter hir newydd.
English: Following the budget agreement, Plaid Cymru secured £400,000 to upgrade the TrawsCymru network from bus to coach, and following that, the new service from Aberystwyth to Cardiff was established last week, securing a more comfortable and swifter service. This is an important step forward in the process of creating public transport services fit for the twenty-first century in our rural communities. So, will the Government commit to looking to enhance and expand this service and offer coach services that would be available to people in my constituency who would wish to travel on a comfortable coach to the capital city and other parts of Wales?
Welsh: Yn dilyn y cytundeb cyllideb, mi sicrhaodd Plaid Cymru £400,000 er mwyn uwchraddio rhwydwaith TrawsCymru o fws i goets, ac yn dilyn hynny mi ddechreuodd y gwasanaeth newydd o Aberystwyth i Gaerdydd wythnos diwethaf, gan sicrhau siwrnai mwy pleserus a chyflymach. Mae hyn, wrth gwrs, yn gam pwysig ymlaen yn y broses o greu gwasanaethau trafnidiaeth cyhoeddus sy'n ffit ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain yn ein cymunedau gwledig ni. Felly, a wnaiff y Llywodraeth ymrwymo i edrych i mewn i ehangu'r gwasanaeth yma, a chynnig gwasanaethau coets a fydd ar gael i bobl yn fy etholaeth i a fyddai'n dymuno teithio ar fws cyfforddus i'r brifddinas ac i rannau eraill o Gymru?
English: Well, two points: first, regarding the question of whether we're planning to expand the service, that is true; we are at present working with local authorities to look at new routes, namely Bangor to Chirk and Oswestry, and also from Wrexham to Newtown. But also, what we need to consider is how those services can be used and run. I'm very pleased to see a coach running on the service between Cardiff and Aberystwyth, as one who was very familiar with the former TrawsCambria service. That was a coach, but there was no toilet, if I remember, and so you had to stop in Swansea for some time for people to use the conveniences there. So, what we are considering is how we can expand the service, and then how we can ultimately ensure that the vehicles running on the service are enhanced over the ensuing years.
Welsh: Wel, dau beth: yn gyntaf, ynglŷn â'r cwestiwn a ydym ni'n cynllunio i ehangu'r gwasanaeth, mae hynny yn iawn; rydym ni yn gweithio gydag awdurdodau lleol ar hyn o bryd er mwyn edrych ar lwybrau newydd, sef Bangor i'r Waun a Chroesoswallt, ac hefyd, er enghraifft, o Wrecsam i'r Drenewydd. Wrth gwrs, beth mae'n rhaid i ni ystyried yw ym mha ffordd mae'r gwasanaethau yna yn gallu cael eu defnyddio a'u rhedeg. Rwy'n falch iawn i weld coets yn mynd ar y gwasanaeth rhwng Caerdydd ac Aberystwyth, fel rhywun a oedd yn hen gyfarwydd â'r TrawsCambria flynyddoedd mawr yn ôl. Coets oedd hwnnw, ond coets heb dŷ bach, os cofiaf, ac roeddem yn gorfod stopio yn Abertawe am beth amser er mwyn i bobl fod yn gyfforddus. Felly, beth rydym yn ystyried yw ym mha ffordd y gallwn ni ehangu'r gwasanaeth, ac wedyn ym mha ffordd y gallwn ni yn y pen draw sicrhau bod y cerbydau sydd yn rhedeg y gwasanaeth yn cael eu gwella dros y blynyddoedd nesaf.
English: Has the Welsh Government conducted a cost-benefit analysis of the TrawsCymru service, and can I ask how do passenger numbers compare with other subsidised services? And can I ask what assessment you can make of the pilot on the free weekend bus travel on the TrawsCymru network?
Welsh: A yw Llywodraeth Cymru wedi cynnal dadansoddiad cost a budd o wasanaeth TrawsCymru, ac a gaf i ofyn i chi sut y mae nifer y teithwyr yn cymharu â gwasanaethau eraill sy'n cael cymhorthdal? A gaf i ofyn pa asesiad y gallwch chi ei wneud o'r arbrawf teithio ar ar y bws am ddim dros y penwythnos ar rwydwaith TrawsCymru?