English: Let me recognise at the outset that not all memoranda, or LCMs, are the same. Some will relate to areas where there may indeed be sufficient and appropriate reasons for the UK Government to be permitted to legislate in devolved areas. For others, we recognise that the current UK Government is and has been seeking to legislate in devolved areas against the wishes of the Welsh Government, and indeed against the wishes of this Senedd. However, other memoranda - a third category - reflect the Welsh Government's approach to allow and sometimes request that the UK Government takes forward legislation on its behalf. And it's these memoranda that have caused the committee the most concern. Now, at times, we've felt it necessary to criticise the Welsh Government's approach and to do so quite strongly and starkly, and we genuinely take no satisfaction from doing so. We'd much prefer to contribute to the steady improvement of legislation in this place - in the Senedd - and to delivering the best possible outcomes for communities across Wales. But instead, we find ourselves, particularly in this sixth Senedd, spending a significant amount of time reporting on legislation being made in another place, in Westminster, which we have no real scope to influence or to shape. It is disconcerting and, sometimes, uncomfortable. Now, our role as a committee is to report on constitutional matters relevant to the memorandum in question, and, in so doing, we draw relevant matters to the attention of the Senedd so Members can take account of them when voting on a consent motion. We seek to ensure the integrity of devolution is preserved. This is a vital role, and it's one that we take very, very seriously, and not least because, as the Counsel General, in fact, has highlighted - a former Chair of the committee that I now chair - there is no second, revising Chamber here in the Senedd. Our committee does that role, in effect. Now, we'll always aim to be constructive in our reporting as a committee, but - and Ministers will understand this position - we have to speak out loudly and clearly when there are important questions to be asked, if we believe that Welsh or UK Governments are taking decisions that could potentially damage or undermine devolution. And in making these observations, I should add that only on rare occasions will the committee recommend that consent be granted or denied for a UK Bill. Ultimately, that has got to be a matter that is for the Senedd as a whole. But as I alluded to, our work programme since July has been dominated by the scrutiny of legislative consent memoranda. Last Friday, we laid our seventeenth report on LCMs since the establishment of our committee - 17. These 17 reports have covered 14 memoranda and eight supplementary memoranda. New memoranda have been laid in the last week or so, and there is the promise of yet more to come; we are busy. The 17 reports represent about half the number of reports published by our predecessor committee in the entirety of the fifth Senedd. This is quite stark when you bear in mind that many of the fifth Senedd reports concerned Brexit-related UK Bills. Now, the number of reports we publish does not of course represent the entire story, as the excellent Senedd Research article published recently highlights. So far in the sixth Senedd, up until today, Welsh Government has laid those memoranda for 17 UK Bills, covering 360 clauses and schedules. And that contrasts starkly with the fifth Senedd: from May 2016 to May 2017, the Welsh Government laid consent memoranda for 10 Bills, covering only around 80 clauses and schedules. Now clearly, this is a significant increase already this year in legislation in devolved areas being made at Westminster rather than the Senedd. We've made no secret about our concern about the extent to which the UK Government is now legislating in devolved areas and, not surprisingly - and picking up the comments made earlier by the person introducing this, by Rhys - it's a matter we'll return to in the new year. But in closing, there is one improvement I would recommend, as committee Chair, that the Welsh Government make in its approach, and that is bringing forward consistently high-quality memoranda. They need to articulate why a memorandum is being brought forward: is it being laid because the Welsh Government has requested provisions; is it as a result of collaboration; or is legislation being imposed on Wales, reluctantly, by the UK Government, or against the wishes of the Welsh Government? The rationale for the approach needs to be explained fully, covering not only the provisions for which consent is being sought, but also matters of legislative competence and progress on all relevant inter-governmental relations. Too often, important matters of detail are contained in correspondence when they should form an integral part of the case for seeking consent within a memorandum.
Welsh: Gadewch imi gydnabod i gychwyn nad yw pob memorandwm, neu LCM, yr un peth. Bydd rhai yn ymwneud â meysydd lle gallai fod rhesymau digonol a phriodol, yn wir, dros ganiatáu i Lywodraeth y DU ddeddfu mewn meysydd datganoledig. Gydag eraill, rydym yn cydnabod bod Llywodraeth bresennol y DU yn ceisio deddfu ac wedi bod yn ceisio deddfu mewn meysydd datganoledig yn groes i ddymuniadau Llywodraeth Cymru, ac yn wir, yn groes i ddymuniadau'r Senedd hon. Fodd bynnag, mae memoranda eraill - trydydd categori - yn adlewyrchu dull Llywodraeth Cymru o ganiatáu a gofyn, weithiau, i Lywodraeth y DU gyflwyno deddfwriaeth ar ei rhan. A'r memoranda hyn sydd wedi peri'r pryder mwyaf i'r pwyllgor. Nawr, ar brydiau, rydym wedi teimlo bod angen beirniadu dull Llywodraeth Cymru o weithredu a gwneud hynny'n eithaf cryf a llym, ac nid yw gwneud hynny'n rhoi unrhyw foddhad o gwbl i ni. Byddai'n well o lawer gennym gyfrannu at wella deddfwriaeth yn gyson yn y lle hwn - yn y Senedd - a chyflawni'r canlyniadau gorau posibl i gymunedau ledled Cymru. Ond yn lle hynny, rydym mewn sefyllfa, yn enwedig yn y chweched Senedd hon, lle rydym yn treulio cryn dipyn o amser yn adrodd ar ddeddfwriaeth sy'n cael ei gwneud mewn man arall, yn San Steffan, nad oes gennym unrhyw allu go iawn i ddylanwadu arni na'i llunio. Mae'n annifyr, ac yn anghyfforddus weithiau. Nawr, ein rôl fel pwyllgor yw adrodd ar faterion cyfansoddiadol sy'n berthnasol i'r memorandwm dan sylw, ac wrth wneud hynny, rydym yn tynnu sylw'r Senedd at faterion perthnasol fel y gall yr Aelodau eu hystyried wrth bleidleisio ar gynnig cydsyniad. Rydym yn ceisio sicrhau y cedwir uniondeb datganoli. Mae hon yn rôl hanfodol, ac mae'n un rydym o ddifrif yn ei chylch, yn anad dim, fel y mae'r Cwnsler Cyffredinol wedi'i nodi mewn gwirionedd - cyn-Gadeirydd y pwyllgor rwy'n ei gadeirio bellach - am nad oes ail Siambr i adolygu yma yn y Senedd. Ein pwyllgor sy'n cyflawni'r rôl honno, i bob pwrpas. Nawr, byddwn bob amser yn anelu at fod yn adeiladol wrth adrodd fel pwyllgor, ond - a bydd Gweinidogion yn deall y safbwynt hwn - mae'n rhaid inni godi ein llais yn uchel ac yn glir pan fydd cwestiynau pwysig i'w gofyn, os credwn fod Llywodraeth Cymru neu Lywodraeth y DU yn gwneud penderfyniadau a allai niweidio neu danseilio datganoli. Ac wrth wneud y sylwadau hyn, dylwn ychwanegu mai ar adegau prin yn unig y bydd y pwyllgor yn argymell rhoi neu wrthod cydsyniad ar gyfer Bil y DU. Yn y pen draw, mae'n rhaid i hynny fod yn fater i'r Senedd gyfan. Ond fel y nodais, mae ein rhaglen waith ers mis Gorffennaf yn llawn o waith craffu ar femoranda cydsyniad deddfwriaethol. Ddydd Gwener diwethaf, fe wnaethom osod ein hail adroddiad ar bymtheg ar femoranda cydsyniad deddfwriaethol ers sefydlu ein pwyllgor - 17. Mae'r 17 o adroddiadau wedi ymdrin â 14 memorandwm ac wyth memorandwm atodol. Mae memoranda newydd wedi'u gosod yn ystod yr wythnos neu ddwy ddiwethaf, ac mae addewid o fwy eto i ddod; rydym yn brysur. Mae 17 o adroddiadau yn cynrychioli oddeutu hanner nifer yr adroddiadau a gyhoeddwyd gan y pwyllgor blaenorol drwy gydol y pumed Senedd. Mae hyn yn eithaf syfrdanol pan gofiwch fod llawer o adroddiadau'r pumed Senedd yn trafod Biliau'r DU a oedd yn ymwneud â Brexit. Nawr, nid nifer yr adroddiadau rydym yn eu cyhoeddi yw'r stori lawn wrth gwrs, fel y mae'r erthygl ragorol a gyhoeddwyd yn ddiweddar gan Wasanaeth Ymchwil y Senedd yn ei nodi. Hyd yn hyn, yn y chweched Senedd, hyd heddiw, mae Llywodraeth Cymru wedi gosod y memoranda hynny ar gyfer 17 o Filiau'r DU, gan gwmpasu 360 o gymalau ac atodlenni. Ac mae hynny'n cyferbynnu'n amlwg â'r bumed Senedd: rhwng mis Mai 2016 a mis Mai 2017, gosododd Llywodraeth Cymru femoranda cydsynio ar gyfer 10 Bil, gan gwmpasu oddeutu 80 o gymalau ac atodlenni yn unig. Nawr, yn amlwg, mae hwn yn gynnydd sylweddol eisoes eleni yn y ddeddfwriaeth mewn meysydd datganoledig a wneir yn San Steffan yn hytrach na'r Senedd. Nid ydym wedi ceisio cuddio ein pryder ynglŷn ag i ba raddau y mae Llywodraeth y DU bellach yn deddfu mewn meysydd datganoledig, ac nid yw'n syndod - a chan gyfeirio at y sylwadau a wnaed yn gynharach gan yr unigolyn sy'n cyflwyno hyn, gan Rhys - mae'n fater y down yn ôl ato yn y flwyddyn newydd. Ond wrth gloi, fel Cadeirydd y pwyllgor mae un gwelliant y byddwn yn ei argymell y dylai Llywodraeth Cymru ei wneud o ran ei dull o weithredu, sef cyflwyno memoranda o ansawdd uchel yn gyson. Mae angen iddynt fynegi pam fod memorandwm yn cael ei gyflwyno: a yw'n cael ei osod am fod Llywodraeth Cymru wedi gofyn am ddarpariaethau; a yw o ganlyniad i gydweithredu; neu a yw deddfwriaeth yn cael ei gorfodi ar Gymru, yn erbyn ei hewyllys, gan Lywodraeth y DU, neu yn erbyn dymuniadau Llywodraeth Cymru? Mae angen esbonio'r sail resymegol dros y dull yn llawn, gan gyfeirio nid yn unig at y darpariaethau y ceisir cydsyniad ar eu cyfer, ond hefyd at faterion cymhwysedd deddfwriaethol a chynnydd yr holl gysylltiadau rhynglywodraethol perthnasol. Yn rhy aml, mae manylion pwysig wedi'u cynnwys mewn gohebiaeth pan ddylent ffurfio rhan annatod o'r achos dros geisio cydsyniad mewn memorandwm.