English: Many of the older people who come to me have been very grateful for the grants that they've had to adapt their homes or to renovate them, because as you and I and most of the Members here know, stability in your home is incredibly important as you get older because you are able then to stay connected to your community, things are more familiar, and it helps with mental health issues, loneliness, isolation and the raft of it - it's very important. However, the issue with the money is that, very often, the councils will give out that money, they've awarded the contract and then the contract itself, or the builders who provide it, are sub-service: the renovations have not been to the right standard, the adaptations do not meet the needs of the person, and they have not done what they said they would do. You go back to the councils and they say, 'But we've given out the money; our job has finished'. What can you do, as a Minister for this area, to encourage councils to actually just be a little bit more savvy in their business dealings with these organisations, and to do simple things like have a 5 per cent or 10 per cent retention fee, so that once the householder, and only when the householder, has actually signed off on it and said, 'Yes, that disabled bathroom is now fit for purpose', or 'Yes, that renovation is allowing me to stay in this home safely and securely', does the council then pay the balance? Because it's a loss-loss situation - the council have got money that's not being utilised properly, the poor person involved in this has got the stress, at an older age, of trying to deal with a recalcitrant company and they're not getting what they need.
Welsh: Mae llawer o'r bobl hŷn sy'n dod ataf wedi bod yn ddiolchgar iawn am y grantiau a gawsant i addasu neu adnewyddu eu tai, oherwydd fel y gwyddoch chi a minnau a'r rhan fwyaf o'r Aelodau yma, mae sefydlogrwydd yn eich cartref yn hynod o bwysig wrth i chi fynd yn hŷn gan y gallwch barhau i fod wedi'ch cysylltu wrth eich cymuned, mae pethau'n fwy cyfarwydd, ac mae'n helpu gyda materion iechyd meddwl, unigrwydd, teimlo'n ynysig a phopeth arall - mae'n bwysig iawn. Fodd bynnag, y broblem gyda'r arian yw y bydd y cynghorau yn aml iawn yn darparu'r arian hwnnw, maent wedi dyfarnu'r contract ac yna mae'r contract ei hun, neu'r adeiladwyr sy'n ei ddarparu, yn anfoddhaol: nid yw'r gwaith adnewyddu wedi'i gwblhau i'r safon iawn, nid yw'r addasiadau yn bodloni anghenion yr unigolyn, ac nid ydynt wedi gwneud yr hyn y dywedasant y byddent yn ei wneud. Rydych yn mynd yn ôl at y cynghorau ac maent yn dweud, 'Ond rydym wedi darparu'r arian; mae ein gwaith ni wedi'i wneud'. Beth y gallwch ei wneud, fel y Gweinidog sy'n gyfrifol am y maes hwn, i annog cynghorau i fod ychydig yn fwy doeth wrth ymdrin â'r sefydliadau hyn, ac i wneud pethau syml fel pennu ffioedd dargadw o 5 y cant neu 10 y cant, er mwyn sicrhau mai pan fydd deiliad y tŷ, a dim ond pan fydd deiliad y tŷ, wedi cytuno ac wedi dweud, 'Ydy, mae'r ystafell ymolchi anabl honno bellach yn addas i'r diben', neu 'Ydy, mae'r gwaith adnewyddu hwnnw'n caniatáu i mi aros yn y cartref hwn yn ddiogel', y bydd y cyngor wedyn yn talu'r hyn sy'n dal i fod yn ddyledus? Oherwydd mae hon yn sefyllfa lle mae pawb ar eu colled - mae gan y cyngor arian nad yw'n cael ei ddefnyddio'n iawn, mae'r unigolyn druan wedi dioddef straen, a hwythau'n bobl hŷn, o geisio ymdrin â chwmni ystyfnig ac nid ydynt yn cael yr hyn sydd ei angen arnynt.