English: [ Inaudible.] - because during this COVID pandemic, what we have seen exposed are the searing inequalities that still exist in our society and the impact that they've had on the quality of life, the health and education of some of the poorest in our society. Can I start by commending those in our communities who've done so much during the pandemic to ensure that, in addition to the financial support made available from the Welsh Government to families entitled to free school meals, they nevertheless raised funds to provide and deliver food boxes to those families to make sure the children did not go hungry? In Tonyrefail, Leanne Parsons and her team of volunteers from Tonyrefail Community School prepared and delivered hundreds of boxes every day all the way through the summer; Councillors Maureen Webber and Carl Thomas, local community activists in Rhydyfelin and Hawthorn, and all of the local food banks that have become so vital in recent years. School meals are iconic. Under the previous income support regime, entitlement to free school meals was clear, but since the introduction of universal credit, there's been a replacement financial qualifying criterion of £7,400 net of tax and excluding any benefits received, and we do now need to review that. In Wales, we've ensured that almost 86,000 pupils receive free school meals or an equivalent of £19.50 per week. As more pupils return to school and as more families become dependent on universal credit, we must guarantee a principle that I believe we can all agree with in this Senedd: that no child in Wales should go hungry. Now, I do want to commend the action taken by the Welsh Government, which has led the way in the UK by providing £50 million of funding to ensure free school meals during holidays and the further £23 million that has been put in place to extend this provision. The motion tabled is very timely, albeit, in my view, too unspecific, because it does not give the clear assurances that we want to see and aspire to, and which can be delivered. The amendment establishes the principle that it is unacceptable for any child to go hungry. The final section of the amendment is the most important, because it is the clearest commitment to action. It commits the Senedd and the Welsh Government to reviewing all of the sources and policy options, including the income threshold, which is vital to fulfilling this principle. We all know the cost could be around £100 million per year, so in that review it is vital that we focus on all the causes of poverty in our communities and ensure that any redirection of funding does not impact on other vital projects, such as the Welsh Government's free school breakfasts programme, which is just as important in ensuring that our children are not hungry when they come to school and whilst in school. Llywydd, I'm sure we all aspire to the principle that one day school meals will become a universal benefit for all as part of the education system. Until then, despite the Tory financial austerity we are again likely to face, we must do everything we possibly can to maximise entitlement around this principle that no child should go hungry. This is a matter of absolute importance to all of us on the Labour side of the Senedd and in all other parties, I'm sure. I'm sure that it is something that we can all equally aspire to and unite around, so I welcome this clear commitment from the Welsh Government to enable us to achieve this. Diolch, Llywydd.
Welsh: [ Anghlywadwy.] - oherwydd yn ystod y pandemig COVID hwn, yr hyn rydym wedi'i weld yn cael ei ddatgelu yw'r anghydraddoldebau enfawr sy'n dal i fodoli yn ein cymdeithas a'r effaith y maent wedi'i chael ar ansawdd bywyd, iechyd ac addysg rhai o'r bobl dlotaf yn ein cymdeithas. A gaf fi ddechrau drwy ganmol y rheini yn ein cymunedau sydd wedi gwneud cymaint yn ystod y pandemig i sicrhau, yn ogystal â'r cymorth ariannol sydd ar gael gan Lywodraeth Cymru i deuluoedd sydd â hawl i gael prydau ysgol am ddim, eu bod serch hynny wedi codi arian i ddarparu a dosbarthu blychau bwyd i'r teuluoedd hynny i sicrhau nad oedd y plant yn mynd heb fwyd? Yn Nhonyrefail, paratôdd a dosbarthodd Leanne Parsons a'i thîm o wirfoddolwyr yn Ysgol Gymunedol Tonyrefail gannoedd o flychau bob dydd yr holl ffordd drwy'r haf; y Cynghorwyr Maureen Webber a Carl Thomas, ymgyrchwyr cymunedol lleol yn Rhydyfelin a'r Ddraenen Wen, a'r holl fanciau bwyd lleol sydd wedi bod mor hanfodol dros y blynyddoedd diwethaf. Mae prydau ysgol yn eiconig. O dan drefn flaenorol y cymorth incwm, roedd yr hawl i gael prydau ysgol am ddim yn glir, ond ers cyflwyno credyd cynhwysol, cafwyd maen prawf cymhwysedd ariannol newydd o £7,400 net o dreth ac eithrio unrhyw fudd-daliadau a dderbynnir, ac mae angen inni adolygu hynny yn awr. Yng Nghymru, rydym wedi sicrhau bod bron i 86,000 o ddisgyblion yn cael prydau ysgol am ddim neu gyfwerth â £19.50 yr wythnos. Wrth i fwy o ddisgyblion ddychwelyd i'r ysgol ac wrth i fwy o deuluoedd ddod yn ddibynnol ar gredyd cynhwysol, rhaid inni warantu egwyddor y credaf y gallwn i gyd gytuno â hi yn y Senedd hon: na ddylai unrhyw blentyn yng Nghymru fynd heb fwyd. Nawr, hoffwn ganmol y camau a gymerwyd gan Lywodraeth Cymru, sydd wedi arwain y ffordd yn y DU drwy ddarparu £50 miliwn o gyllid i sicrhau prydau ysgol am ddim yn ystod cyfnodau gwyliau a'r £23 miliwn pellach sydd wedi'i neilltuo ar gyfer ymestyn y ddarpariaeth hon. Mae'r cynnig a gyflwynwyd yn amserol iawn, er yn rhy amhenodol yn fy marn i, oherwydd nid yw'n rhoi'r sicrwydd clir rydym am ei weld ac am anelu ato, ac y gellir ei gyflawni. Mae'r gwelliant yn sefydlu'r egwyddor ei bod yn annerbyniol i unrhyw blentyn fynd heb fwyd. Adran olaf y gwelliant yw'r bwysicaf, oherwydd dyma'r ymrwymiad cliriaf i weithredu. Mae'n ymrwymo'r Senedd a Llywodraeth Cymru i adolygu'r holl ffynonellau ac opsiynau polisi, gan gynnwys y trothwy incwm, sy'n hanfodol i gyflawni'r egwyddor hon. Gwyddom i gyd y gallai'r gost fod oddeutu £100 miliwn y flwyddyn, felly yn yr adolygiad hwnnw mae'n hanfodol ein bod yn canolbwyntio ar holl achosion tlodi yn ein cymunedau ac yn sicrhau nad yw unrhyw ailgyfeirio cyllid yn effeithio ar brosiectau hanfodol eraill, megis rhaglen brecwast am ddim mewn ysgolion Llywodraeth Cymru, sydd yr un mor bwysig ar gyfer sicrhau nad yw ein plant yn mynd heb fwyd pan ddeuant i'r ysgol a thra'u bod yn yr ysgol. Lywydd, rwy'n siŵr ein bod i gyd yn arddel yr egwyddor y bydd prydau ysgol rhyw ddydd yn dod yn fudd cyffredinol i bawb fel rhan o'r system addysg. Tan hynny, er gwaethaf y cyni ariannol Torïaidd rydym yn debygol o'i wynebu unwaith eto, rhaid inni wneud popeth yn ein gallu i ymestyn yr hawl mewn perthynas â'r egwyddor hon fel na fydd unrhyw blentyn yn mynd heb fwyd. Mae hwn yn fater o bwys mawr i bob un ohonom ar ochr Lafur y Senedd ac ym mhob plaid arall, rwy'n siŵr. Rwy'n siŵr ei fod yn rhywbeth y gallwn i gyd anelu ato ac uno o'i gwmpas, felly rwy'n croesawu'r ymrwymiad clir hwn gan Lywodraeth Cymru i'n galluogi i gyflawni hyn. Diolch, Lywydd.