English: Laura Anne Jones made an opening contribution and I think I would say, more in sorrow than in anger, that I disagreed with almost every part of her contribution. I think it simply did not reflect the reality of the code and the statutory guidance that we have before us here today. Just for the record, Dirprwy Lywydd, I think Laura Anne Jones and Sam Rowlands believed that the guidance had been published last night, Darren Millar believed it was published this morning, and Gareth Davies didn't believe that it had been published at all; just for the record, it was shared with Members, as is conventional, on 26 November. Conventionally, it would be published after this debate because it relates to a code that has not yet been approved by the Senedd. So, I wanted to publish it in advance, in light of the discussion that was happening around the code in advance of this debate. It has been available to Members for at least two weeks, which I hope other Members at least will have found helpful. There are references aplenty, as I mentioned in my opening statement, to some of the points that Laura Anne Jones was challenging me on. It is very clear from the statutory guidance, Dirprwy Lywydd, how important the VAWDASV legislation is as part of this scheme, and how important this policy is in part of our broader policy to eliminate violence against women and girls. I hope I made that very clear in my opening remarks and it's certainly clear from the statutory guidance. Laura Anne Jones also indicated that there was an absence of references to both, I think, pornography and gender stereotypes. Both are dealt with explicitly, Dirprwy Lywydd, for the record, referring to learner's understanding of and awareness of how sexual material in the media often represents gender, sexual activity, bodily appearance and relationships in unrealistic and harmful ways, and the importance of learners knowing how to safely respond to and challenge gender and sexual stereotypes and unfair behaviours. Those are both set out in the letter that I sent to Members this morning, responding to some of the public discussion and debate. Dirprwy Lywydd, if I may, one of the most important contributions we can make in this Senedd is to take those steps together that help make us a more inclusive, kinder and healthier nation, and I hope you'll forgive me a personal reflection: I look at these new RSE reforms and think how much I myself would have benefited from a curriculum that had this kind of teaching at its heart, one in which my younger self could see himself reflected back at him, and a wonderful boost to well-being, to self-respect and the security that that would bring. Those were different times, Dirprwy Lywydd, but if we are truly committed to giving our children and young people an education that allows them to see themselves at its heart, to keep them safe from harm and equipped to develop healthy relationships, then let's take that next step on that journey today. So, I'd like to thank everyone who will cast their vote today for this code. It's an important act, Dirprwy Lywydd. For some of us, an inclusive Wales is more than a political objective; it's an essential precondition to well-being and, indeed, to safety. And, Dirprwy Lywydd, these reforms help make that a reality for all our children today, and for our future generations.
Welsh: Gwnaeth Laura Anne Jones gyfraniad agoriadol ac rwy'n credu y byddwn i'n dweud, yn fwy o dristwch nag o ddicter, fy mod i'n anghytuno â bron pob un rhan o'i chyfraniad. Nid wyf i'n credu iddo adlewyrchu realiti'r cod a'r canllawiau statudol sydd ger ein bron yma heddiw o gwbl. I'w roi ar gofnod, Dirprwy Lywydd, rwy'n credu bod Laura Anne Jones a Sam Rowlands yn credu bod y canllawiau wedi eu cyhoeddi neithiwr, bod Darren Millar yn credu eu bod wedi eu cyhoeddi y bore yma, ac nad oedd Gareth Davies yn credu eu bod wedi eu cyhoeddi o gwbl; i'w roi ar gofnod, cawson nhw eu rhannu ag Aelodau, fel sy'n gonfensiynol, ar 26 Tachwedd. Yn gonfensiynol, byddan nhw'n cael eu cyhoeddi ar ôl y ddadl hon gan eu bod yn ymwneud â chod nad yw wedi ei gymeradwyo gan y Senedd hyd yn hyn. Felly, roeddwn i'n dymuno eu cyhoeddi ymlaen llaw, yng ngoleuni'r drafodaeth a oedd yn digwydd ynghylch y cod cyn y ddadl hon. Mae wedi bod ar gael i'r Aelodau am o leiaf bythefnos, ac rwy'n gobeithio y bu hynny o gymorth i'r Aelodau eraill o leiaf. Mae yna gyfeiriadau niferus, fel y soniais yn fy natganiad agoriadol, at rai o'r pwyntiau yr oedd Laura Anne Jones yn fy herio arnyn nhw. Mae'n glir iawn o'r canllawiau statudol, Dirprwy Lywydd, pa mor bwysig yw deddfwriaeth trais yn erbyn menywod cam-drin domestig a thrais rhywiol yn rhan o'r cynllun hwn, a pha mor bwysig yw'r polisi hwn yn rhan o'n polisi ehangach i ddileu trais yn erbyn menywod a merched. Rwy'n gobeithio i mi wneud hynny'n glir iawn yn fy sylwadau agoriadol ac mae'n sicr yn glir o'r canllawiau statudol. Nododd Laura Anne Jones hefyd fod diffyg cyfeiriadau at bornograffi ac ystrydebau rhyw, rwy'n credu. Ymdrinnir â'r ddau yn benodol, Dirprwy Lywydd, i'w roi ar gofnod, gan gyfeirio at ddealltwriaeth ac ymwybyddiaeth dysgwyr o sut mae deunydd rhywiol yn y cyfryngau yn aml yn cynrychioli rhywedd, gweithgareddau rhywiol, ymddangosiad corfforol a pherthnasoedd mewn ffyrdd afrealistig a niweidiol, a'r pwysigrwydd bod dysgwyr yn gwybod sut i ymateb yn ddiogel i ystrydebau rhywedd a rhywiol ac ymddygiad annheg a'u herio. Mae'r ddau wedi eu nodi yn y llythyr a anfonais at yr Aelodau y bore yma, gan ymateb i rywfaint o'r drafodaeth a'r ddadl gyhoeddus. Dirprwy Lywydd, os caf i, un o'r cyfraniadau pwysicaf y gallwn ni ei wneud yn y Senedd hon yw cymryd y camau hynny gyda'n gilydd sy'n helpu i'n gwneud ni'n genedl fwy cynhwysol, caredig ac iach, ac rwy'n gobeithio y byddwch chi'n maddau myfyrdod personol i mi: rwy'n edrych ar y diwygiadau addysg cydberthynas a rhywioldeb newydd hyn ac yn meddwl faint y byddwn i fy hun wedi elwa ar gwricwlwm a oedd â'r math hwn o addysg wrth ei wraidd, un lle gallai fersiwn iau o fy hun weld ei hun yn cael ei adlewyrchu yn ôl ato, a'r hwb gwych i les, i hunan-barch a'r sicrwydd a ddaw yn sgil hynny. Roedden nhw'n adegau gwahanol, Dirprwy Lywydd, ond os ydym ni wedi ymrwymo yn wirioneddol i roi addysg i'n plant a'n pobl ifanc sy'n caniatáu iddyn nhw weld eu hunain wrth ei wraidd, i'w cadw'n ddiogel rhag niwed a'u galluogi i ddatblygu perthnasoedd iach, yna gadewch i ni gymryd y cam nesaf hwnnw ar y daith honno heddiw. Felly, hoffwn i ddiolch i bawb a fydd yn bwrw eu pleidlais heddiw dros y cod hwn. Mae'n weithred bwysig, Dirprwy Lywydd. I rai ohonom ni, mae Cymru gynhwysol yn fwy nag amcan gwleidyddol; mae'n rhag-amod hanfodol i les ac, yn wir, i ddiogelwch. A, Dirprwy Lywydd, mae'r diwygiadau hyn yn helpu i wireddu hynny i'n holl blant heddiw, ac i genedlaethau'r dyfodol.