English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to thank the Presiding Officer, and I welcome very much this debate today. I would also like to place on record the formal thanks of the Welsh Conservatives to Laura McAllister and her team. We're very grateful for the engagement that has occurred with political representatives, and the Welsh Conservatives will be supporting the motion before us today, because it is now essential, we believe, that we ask the people of Wales for their views and that we do not pre-empt their opinion. The key responsibility for the Assembly Commission, as we see it, is to ensure that the people of Wales have a clear understanding of the additional responsibilities the Wales Act 2017 will bring. We believe that the Assembly Commission has a very clear responsibility to ensure that the people of Wales have a good understanding of the proposals made by the expert panel. These proposals are quite complicated in detail. Some of them are very technical, particularly recommendations 6 and 7, which talk about how we may be enfranchised, or how the people of Wales may be enfranchised, to vote Assembly Members in. I think there needs to be real clarity about any consultation going forward so people can understand very clearly what the various options are. It is a very, very complex system. We also believe very strongly that the Assembly Commission now has a very deep responsibility to ensure that as wide a suffrage as possible is enabled to take part in this consultation. It cannot be just the usual stakeholders. We must get out to all of the people. So, we will encourage you to look to innovative and different ways of getting out to people, whether they're in the north, the south, the east or the west of this land, to ensure that everybody, but everybody, has a chance. We are no longer an Assembly but we are a Parliament, and it is vital that Assembly Members in this place have the ability, the time and the tools at their disposal to be able to scrutinise effectively the Welsh Government. As I sat here listening to the Presiding Officer's opening gambit, I think that, in my years of being an Assembly Member, I've always been in the main opposition party, bar a very, very minor blip, and I do know how important it is to be able to scrutinise, when you're in that role, to be able to hold the Welsh Government to account, and the governing party to account, because every society must have check and balance, and we must be the check and balance for whoever is in Government in Wales. In order to do that we need to be effective, fair, impartial and a lot less tribal when it comes to committees, and we must also enable a governing party to have a robust back bench, because that is the way a really good democracy works. So, we can see that the call to action, the call to review how we run our Assembly, the call to review the tools we have at our disposal, is of great, great importance now. But it's a difficult one to explain to people, and we've got to make very, very clear - or the Assembly Commission have an obligation to make very, very clear - that the people of Wales understand that, and then, once they've made their decision, we must absolutely listen to it and abide by it, because, after all, this is nothing if not their Parliament.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddiolch i'r Llywydd, ac rwy'n croesawu'r ddadl hon heddiw yn fawr iawn. Hoffwn hefyd gofnodi diolch y Ceidwadwyr Cymreig yn ffurfiol i Laura McAllister a'i thîm. Rydym yn ddiolchgar iawn am yr ymgysylltu sydd wedi digwydd â chynrychiolwyr gwleidyddol, a bydd y Ceidwadwyr Cymreig yn cefnogi'r cynnig ger ein bron heddiw, oherwydd mae'n hanfodol bellach yn ein barn ni ein bod yn gofyn i bobl Cymru am eu safbwyntiau ac nad ydym yn achub y blaen ar eu barn. Rydym yn ystyried mai'r cyfrifoldeb allweddol ar gyfer Comisiwn y Cynulliad yw sicrhau bod gan y Cymry ddealltwriaeth glir o'r cyfrifoldebau ychwanegol a ddaw yn sgil Deddf Cymru 2017. Rydym yn credu bod gan Gomisiwn y Cynulliad gyfrifoldeb clir iawn i sicrhau bod gan bobl Cymru ddealltwriaeth dda o'r cynigion a wnaed gan y panel arbenigol. Mae'r cynigion hyn yn eithaf cymhleth o ran eu manylder. Mae rhai ohonynt yn dechnegol iawn, yn enwedig argymhellion 6 a 7, sy'n sôn ynglŷn â sut y gallwn bleidleisio, neu sut y gall pobl Cymru bleidleisio dros Aelodau'r Cynulliad. Credaf fod angen eglurder gwirioneddol ynghylch unrhyw ymgynghoriad yn y dyfodol fel y gall pobl ddeall yn glir iawn beth yw'r gwahanol opsiynau. Mae'n system eithriadol o gymhleth. Credwn yn gryf iawn hefyd fod gan Gomisiwn y Cynulliad gyfrifoldeb mawr iawn bellach i sicrhau y gall cymaint â phosibl o bobl gymryd rhan yn yr ymgynghoriad hwn. Rhaid iddo gynnwys mwy na'r rhanddeiliaid arferol. Rhaid inni gysylltu â'r bobl i gyd. Felly, byddwn yn eich annog i edrych ar ffyrdd arloesol a gwahanol o gyrraedd pobl, pa un a ydynt yn y gogledd, y de, y dwyrain neu'r gorllewin, i sicrhau bod pawb yn cael cyfle. Nid Cynulliad ydym bellach ond Senedd, ac mae'n hanfodol fod gan Aelodau'r Cynulliad yn y lle hwn y gallu, yr amser a'r adnoddau at eu defnydd i allu craffu'n effeithiol ar Lywodraeth Cymru. Wrth imi eistedd yma'n gwrando ar araith agoriadol y Llywydd, dros fy mlynyddoedd o fod yn Aelod Cynulliad, rwyf wedi bod yn y brif wrthblaid bob amser, namyn un blip bach iawn, ac rwy'n gwybod pa mor bwysig yw gallu craffu pan ydych yn y rôl honno i allu dwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif, a dwyn y blaid sy'n llywodraethu i gyfrif, oherwydd mae'n rhaid gallu pwyso a mesur ym mhob cymdeithas, a mae'n rhaid inni allu pwyso a mesur pwy bynnag sydd yn Llywodraeth yng Nghymru. Er mwyn gwneud hynny mae angen i ni fod yn effeithiol, yn deg, yn ddiduedd ac yn llawer llai llwythol ein natur mewn perthynas â phwyllgorau, a rhaid inni hefyd alluogi plaid lywodraethol i gael mainc gefn gadarn, oherwydd dyna'r ffordd y mae democratiaeth wirioneddol dda yn gweithio. Felly, gallwn weld bod yr alwad i weithredu, yr alwad i adolygu sut rydym yn rhedeg ein Cynulliad, yr alwad i adolygu'r arfau sydd gennym at ein defnydd, o bwys enfawr bellach. Ond mae'n un anodd i'w esbonio i bobl, a rhaid inni ei gwneud yn glir iawn - neu mae dyletswydd ar Gomisiwn y Cynulliad i'w gwneud yn glir iawn - fod pobl Cymru yn deall hynny, ac yna, pan fyddant wedi penderfynu, rhaid i ni wrando arnynt a chadw at hynny, oherwydd eu Senedd hwy yw hon wedi'r cyfan.