techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, I thank the Member for that supplementary question. I absolutely recognise her own commitment to that institution and the part that she's played in it in the recent past and the concern that leads her to the questions that she has raised with me and with the education Minister. I know that she met with Kirsty Williams prior to the Christmas break. I can give her an assurance that HEFCW, as the regulator in this field, is taking a very close and direct interest in the developing story at the university in Swansea. While those matters are unfolding and being investigated, there's inevitably nothing that I can say or the Minister can say directly on the floor of the Assembly, which I know Helen Mary Jones understands. But I give her the assurance that we continue to be closely involved through the regulator in the unfolding story, and that when the point comes at which lessons about what has happened are there to be drawn, we will work with the regulator to make sure that that happens.
Welsh: Wel, diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn atodol yna. Rwy'n cydnabod yn llwyr ei hymrwymiad ei hun i'r sefydliad hwnnw a'r rhan y mae wedi ei chwarae ynddo yn y gorffennol diweddar a'r pryder sy'n ei harwain at y cwestiynau y mae hi wedi eu codi gyda mi a chyda'r Gweinidog addysg. Gwn ei bod wedi cyfarfod â Kirsty Williams cyn toriad y Nadolig. Gallaf roi sicrwydd iddi bod CCAUC, fel y rheoleiddiwr yn y maes hwn, yn cymryd diddordeb agos ac uniongyrchol iawn yn y stori sy'n datblygu yn y brifysgol yn Abertawe. Er bod y materion hyn yn datblygu ac yn cael eu hymchwilio, mae'n anochel nad oes dim y gallaf i ei ddweud nac y gall y Gweinidog ei ddweud yn uniongyrchol ar lawr y Cynulliad, a gwn fod Helen Mary Jones yn deall hynny yn iawn. Ond rhoddaf y sicrwydd iddi ein bod ni'n parhau i chwarae rhan agos drwy'r rheoleiddiwr yn y stori sy'n datblygu, a phan ddaw'r adeg pan fo gwersi ynghylch yr hyn sydd wedi digwydd yno i'w dysgu, byddwn yn gweithio gyda'r rheoleiddiwr i wneud yn siŵr bod hynny'n digwydd.
English: Actually, I share Helen Mary's concerns about this, about the invisibility of things that might be being investigated there. So, time is marching on, so thank you for your answer on that. Since scrapping the cap on the number of Welsh students going to Welsh universities, do you know whether we have seen more Welsh students with the top grades now entering Welsh universities, or applying for them and getting those places, particularly in STEM - science, technology, engineering and mathematics - subjects and in medicine? And do you think that committing now to the recommendations of the Reid review would actually help those premium Welsh students stay in this country rather than going over the border? Thank you.
Welsh: A dweud y gwir, rwy'n rhannu pryderon Helen Mary am hyn, am natur anweledig pethau a allai fod yn cael eu hymchwilio yno. Felly, mae amser yn symud yn gyflym, felly diolch am eich ateb ar hynna. Ers cael gwared ar y cap ar nifer y myfyrwyr o Gymru sy'n mynd i brifysgolion yng Nghymru, a ydych chi'n gwybod pa un a ydym ni wedi gweld mwy o fyfyrwyr o Gymru â'r graddau uchaf yn mynd i brifysgolion Cymru erbyn hyn, neu'n gwneud cais am le ynddyn nhw ac yn cael y lleoedd hynny, yn enwedig mewn pynciau STEM - gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg - ac mewn meddygaeth? Ac a ydych chi'n meddwl y byddai ymrwymo nawr i argymhellion adolygiad Reid yn helpu'r myfyrwyr gorau hynny o Gymru i aros yn y wlad hon yn hytrach na mynd dros y ffin? Diolch.
English: Well, Llywydd, the number of 18-year-olds in the Welsh population is going to be at its all-time low in modern times in the year 2020. It's gone from 40,000 to down close to 30,000, but the percentage of 18-year-olds who go to university from Wales continues to be at the top end of historic levels, and we're very glad to see that. As far as the Reid review is concerned, we're already committed to one of its key recommendations, in making sure that we strengthen our position in London through our office that we have there, and that's a necessary thing to do because the future for research income for Welsh universities the other side of Brexit depends upon our ability to help them and them to help themselves in competing for other strands of research income, including new strands, for example, through the industrial strategy.
Welsh: Wel, Llywydd, mae nifer y bobl ifanc 18 oed ym mhoblogaeth Cymru yn mynd i fod ar ei isaf erioed yn yr oes fodern yn y flwyddyn 2020. Mae wedi mynd o 40,000 i lawr at ffigur sy'n agos at 30,000, ond mae canran y bobl ifanc 18 oed sy'n mynd i'r brifysgol o Gymru yn parhau i fod ar ben uchaf lefelau hanesyddol, ac rydym ni'n falch iawn o weld hynny. Cyn belled ag y mae adolygiad Reid yn y cwestiwn, rydym ni wedi ymrwymo eisoes i un o'i argymhellion allweddol, trwy wneud yn siŵr ein bod ni'n atgyfnerthu ein sefyllfa yn Llundain drwy ein swyddfa sydd gennym ni yno, ac mae hynny'n rhywbeth angenrheidiol i'w wneud oherwydd mae'r dyfodol ar gyfer incwm ymchwil i brifysgolion Cymru ar ôl Brexit yn dibynnu ar ein gallu i'w helpu nhw ac iddyn nhw helpu eu hunain i gystadlu am ffrydiau eraill o incwm ymchwil, gan gynnwys ffrydiau newydd, er enghraifft, drwy'r strategaeth ddiwydiannol.
English: I welcome those comments in response to Professor Graeme Reid's report, which was a little while ago - not too long ago. He said in that report that he encountered 'long-standing structural weaknesses in the research and innovation ecosystem that put Wales at a disadvantage compared with other parts of the UK in funding competitions.' And he pointed to the fact that that had been somewhat 'masked by the availability of EU structural funds,' as he said, 'whose future remains unclear.' So, I wonder if the First Minister could give us some further reflections of his, now that a little time has passed on Professor Reid's recommendations. He made three recommendations. Is there more, either in response to those recommendations or something separate, that we can do to enhance our ability to access UK Research and Innovation funds or other sources of funding to establish our research base, which, actually, does quite well in what it's done, but, as that point said, it's masked somewhat by accessing European funds?
Welsh: Rwy'n croesawu'r sylwadau hynny mewn ymateb i adroddiad yr Athro Graeme Reid, a oedd ychydig amser yn ôl - nid yn rhy bell yn ôl. Dywedodd yn yr adroddiad hwnnw iddo ganfod gwendidau strwythurol hirsefydlog yn yr ecosystem ymchwil ac arloesi a oedd yn rhoi Cymru o dan anfantais o'i chymharu â rhannau eraill o'r DU mewn cystadlaethau ariannu. A chyfeiriodd at y ffaith bod hynny wedi cael ei guddio braidd gan y ffaith bod cronfeydd strwythurol yr UE ar gael, fel y dywedodd, y mae eu dyfodol yn dal i fod yn aneglur. Felly, tybed a allai'r Prif Weinidog roi rhagor o'i fyfyrdodau, nawr bod rhywfaint o amser wedi mynd heibio ers argymhellion yr Athro Reid. Gwnaeth dri argymhelliad. A oes mwy, naill ai mewn ymateb i'r argymhellion hynny neu rywbeth ar wahân, y gallwn ni ei wneud i wella ein gallu i gael gafael ar gyllid Ymchwil ac Arloesi y DU neu ffynonellau eraill o gyllid i sefydlu ein sylfaen ymchwil, sydd, a dweud y gwir, yn gwneud yn eithaf da yn yr hyn y mae wedi ei wneud, ond, fel y dywedodd y pwynt hwnnw, caiff ei guddio braidd drwy gael gafael ar gyllid Ewropeaidd?
English: Llywydd, I want to congratulate Welsh universities on the way in which they have been able to use those sources of funding from the European Union, both those ones that come direct to Wales, but, for example, through the interterritorial co-operation programme that we have with the Republic of Ireland, where our universities have been doing world-leading research, for example, in the marine environment and marine energy. While those sources of funding have been available to us, I think it is completely understandable that our higher education sector has made best use of the funding that is closest to hand. And we know, through the work of the chief scientific advisor to the Welsh Government, that the impact that Welsh universities make with the funding they have in research puts them at the top of the league in terms of best use of that funding. Now, the other side of Brexit, we have said in response to the Reid review that any further consequentials that come our way will be put directly to the Cabinet to discuss to see whether we can strengthen the position of research and innovation here in Wales through our universities. It is a challenge for them, as it's a challenge for us all, to move into that new world, but through the Reid review we have recommendations that we can use to try and make sure that we position ourselves in the strongest way we can.
Welsh: Llywydd, hoffwn longyfarch prifysgolion Cymru ar y ffordd y maen nhw wedi gallu defnyddio'r ffynonellau cyllid hynny gan yr Undeb Ewropeaidd, y rhai sy'n dod yn uniongyrchol i Gymru, ond, er enghraifft, drwy'r rhaglen cydweithredu rhyng-diriogaethol sydd gennym ni gyda Gweriniaeth Iwerddon, lle mae ein prifysgolion wedi bod yn gwneud gwaith ymchwil sy'n arwain y byd, er enghraifft, ym meysydd yr amgylchedd morol ac ynni morol. Tra bod y ffynonellau cyllid hynny wedi bod ar gael i ni, rwy'n credu ei bod hi'n gwbl ddealladwy bod ein sector addysg uwch wedi gwneud y defnydd gorau o'r cyllid sydd agosaf i law. A gwyddom, trwy waith y prif gynghorydd gwyddonol i Lywodraeth Cymru, bod yr effaith y mae prifysgolion Cymru yn ei chael gyda'r cyllid sydd ganddyn nhw o ran ymchwil yn eu rhoi ar frig y gynghrair o ran defnydd gorau o'r cyllid hwnnw. Nawr, ar ôl Brexit, rydym ni wedi dweud mewn ymateb i adolygiad Reid y bydd unrhyw symiau canlyniadol pellach a ddaw yn cael eu rhoi yn uniongyrchol i'r Cabinet i drafod pa un a allwn ni gryfhau sefyllfa ymchwil ac arloesi yma yng Nghymru drwy ein prifysgolion. Mae'n her iddyn nhw, fel y mae'n her i bob un ohonom ni, symud i'r byd newydd hwnnw, ond drwy adolygiad Reid mae gennym ni argymhellion y gallwn ni eu defnyddio i geisio gwneud yn siŵr ein bod ni'n rhoi ein hunain yn y sefyllfa gryfaf y gallwn ni fod ynddi.
English: I thank the Member for the question. The Welsh Government takes a widening range of actions to help meet housing need across Wales. In this term, we are making a record £1.7 billion-worth of investment in housing.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn. Mae Llywodraeth Cymru yn cymryd ystod fwyfwy eang o gamau er mwyn helpu i ddiwallu'r angen am dai ledled Cymru. Yn y tymor hwn, rydym ni'n gwneud gwerth £1.7 biliwn o fuddsoddiad mewn tai, a dyna'r mwyaf erioed.
English: Diolch. As you know, 'Planning Policy Wales' requires local planning authorities to set capacity thresholds for residential developments, above which a proportion of affordable housing should be sought from developers. In Flintshire's case, the policy seeks to provide at least 30 per cent affordable housing on sites with a minimum of 25 dwellings. Well, despite evidence of local affordable housing need, the circumstances and apparent contradictory evidence applying to an application in Buckley has led to a site of 28 units going forward without affordable housing inclusion. What consideration will you therefore give to the call from Buckley Town Council for an investigation into the circumstances that allowed this to happen and the precedent this sets if not nipped in the bud?
Welsh: Diolch. Fel y gwyddoch, mae 'Polisi Cynllunio Cymru' yn ei gwneud hi'n ofynnol i awdurdodau cynllunio lleol bennu trothwyon capasiti ar gyfer datblygiadau preswyl, y dylid gofyn am gyfran o dai fforddiadwy gan ddatblygwyr uwchben hynny. Yn achos sir y Fflint, mae'r polisi yn ceisio darparu o leiaf 30 y cant o dai fforddiadwy ar safleoedd â lleiafrif o 25 o anheddau. Wel, er gwaethaf tystiolaeth o angen lleol am dai fforddiadwy, mae amgylchiadau a'r dystiolaeth sy'n ymddangos yn anghyson sy'n berthnasol i gais ym Mwcle wedi arwain at safle o 28 o unedau yn mynd rhagddo heb gynnwys tai fforddiadwy. Pa ystyriaeth wnewch chi ei rhoi felly i'r alwad gan Gyngor Tref Bwcle am ymchwiliad i'r amgylchiadau a ganiataodd i hyn ddigwydd a'r cynsail y mae hyn yn ei greu os na chaiff ei atal yn gyflym?
English: I thank the Member for the general point that he made at the outset about the importance of the planning regime in making sure that we are able to maximise the opportunities that there are for additional affordable housing across Wales. He will know that my colleague Lesley Griffiths, then responsible for that matter, published 'Planning Policy Wales: Edition 10' shortly before Christmas, which attempts to draw together some key strands in planning policy and to align them with the purpose that Mark Isherwood outlined. I'm not directly familiar with the call that Buckley Town Council has made in relation to the specific scheme that the Member outlined, but the Minister with responsibility for housing and planning is in her place and we'll make sure that we follow up the specific issue that the Member has raised this afternoon.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y pwynt cyffredinol a wnaeth ar y cychwyn ynglŷn â phwysigrwydd y drefn gynllunio o ran gwneud yn siŵr ein bod yn gallu manteisio i'r eithaf ar y cyfleoedd sydd ar gael ar gyfer tai fforddiadwy ychwanegol ledled Cymru. Bydd yn gwybod bod fy nghyd-Aelod, Lesley Griffiths, a oedd yn gyfrifol am y mater hwnnw ar y pryd, wedi cyhoeddi 'Polisi Cynllunio Cymru: Argraffiad 10' ychydig cyn y Nadolig, sy'n ceisio tynnu rhai llinynnau allweddol mewn polisi cynllunio ynghyd a'u cyfochri â'r diben a amlinellwyd gan Mark Isherwood. Nid wyf i'n gyfarwydd yn uniongyrchol â'r alwad y mae Cyngor Tref Bwcle wedi ei gwneud o ran y cynllun penodol a amlinellwyd gan yr Aelod, ond mae'r Gweinidog sydd â chyfrifoldeb dros dai a chynllunio yn ei lle a byddwn yn gwneud yn siŵr ein bod ni'n gwneud gwaith dilynol ar y mater penodol y mae'r Aelod wedi ei godi y prynhawn yma.
English: Is it not time for real innovation now - modular homes, container homes, prefabricated homes that are temporary and available to move if, say, land is sold by councils or private land owners? Bristol City Council recently went against its own planning policy for a small development of one-person homes. It was encouraged to set new precedents by the applicants in the interest of dealing with the housing crisis; that is exactly what it did. Similarly, pods for rough-sleepers could go some way to starting to give rough-sleepers shelter and the support they need to move on. Some of these housing solutions are already made in Wales and all of them can be developed into businesses here. Why does your Government not support them?
Welsh: Onid yw hi'n amser am arloesi gwirioneddol erbyn hyn - cartrefi modiwlaidd, cartrefi cynhwysydd, cartrefi parod sydd dros dro ac ar gael i symud os, dyweder, y bydd tir yn cael ei werthu gan gynghorau neu berchnogion tir preifat? Yn ddiweddar, aeth Cyngor Dinas Bryste yn erbyn ei bolisi cynllunio ei hun ar gyfer datblygiad bach o gartrefi un person. Fe'i hanogwyd i osod cynseiliau newydd gan yr ymgeiswyr er mwyn ymdrin â'r argyfwng tai; dyna'n union yr hyn a wnaeth. Yn yr un modd, gallai podiau ar gyfer pobl sy'n cysgu ar y stryd wneud cryn dipyn i ddechrau rhoi lloches i bobl sy'n cysgu ar y stryd a'r cymorth sydd ei angen arnynt i symud ymlaen. Caiff rhai o'r atebion tai hyn eu gwneud yng Nghymru eisoes a gellir datblygu pob un ohonynt yn fusnesau yma. Pam nad yw eich Llywodraeth yn eu cefnogi nhw?
English: Well, Llywydd, I think we do support innovation in the housing field. We have a specific funding strand to support innovative ways in which the housing needs and demands here in Wales can be met. In the debate that was held in the Chamber here last week, a number of Members made contributions that talked about the opportunities there are for manufacture off site and new construction methods that we can deploy in that way. I wouldn't be in a position to commit to the specifics that the Member has outlined this afternoon, but the general point that she makes I think is one that is very consistent already with Government policy.
Welsh: Wel, Llywydd, rwy'n meddwl ein bod ni'n cefnogi arloesedd ym maes tai. Mae gennym ni ffrwd gyllid benodol i gefnogi ffyrdd arloesol y gellir diwallu anghenion a bodloni gofynion tai yma yng Nghymru. Yn y ddadl a gynhaliwyd yn y Siambr yma yr wythnos diwethaf, gwnaeth nifer o Aelodau gyfraniadau a oedd yn sôn am y cyfleoedd a geir ar gyfer gweithgynhyrchu oddi ar y safle a dulliau adeiladu newydd y gallwn eu defnyddio yn y ffordd honno. Nid wyf mewn sefyllfa i ymrwymo i'r pethau penodol y mae'r Aelod wedi eu hamlinellu y prynhawn yma, ond rwy'n credu bod y pwynt cyffredinol y mae hi'n ei wneud yn un sy'n gyson iawn eisoes â pholisi'r Llywodraeth.
English: Thank you. Llywydd, our immediate priorities focus on those mitigating measures directly available to the Welsh Government that have a practical impact on the lives of children and families experiencing poverty in Wales.
Welsh: Diolch. Llywydd, mae ein blaenoriaethau cyntaf yn canolbwyntio ar y mesurau lliniaru hynny sydd ar gael yn uniongyrchol i Lywodraeth Cymru sy'n cael effaith ymarferol ar fywydau plant a theuluoedd sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru.
English: First Minister, universal credit is too often a cruel and inhumane system in practice that causes misery for families and communities, whether it's the waiting times for initial payment and the loan system that accompanies that, or the lack of ability for direct payment to landlords in terms of housing benefit, or conditionality and sanctioning, which is often draconian. It often leads to debt, homelessness, queues at food banks, and weeks if not months spent without any income at all. Will Welsh Government consider the devolution of the administration of universal credit for a more humane system in Wales?
Welsh: Prif Weinidog, mae credyd cynhwysol yn rhy aml yn system greulon ac annynol yn ymarferol sy'n achosi trallod i deuluoedd a chymunedau, boed hynny oherwydd yr amseroedd aros am daliad cychwynnol a'r system fenthyciadau sy'n cyd-fynd â hynny, neu'r diffyg gallu i wneud taliad uniongyrchol i landlordiaid o ran budd-dal tai, neu amodoldeb a chosbau, sy'n aml yn llym. Mae'n aml yn arwain at ddyled, digartrefedd, ciwiau mewn banciau bwyd, ac wythnosau os nad misoedd yn cael eu treulio heb unrhyw incwm o gwbl. A wnaiff Llywodraeth Cymru ystyried datganoli gweinyddiad credyd cynhwysol ar gyfer system fwy trugarog yng Nghymru?
English: I thank John Griffiths for that, and of course he points very vividly to the history of universal credit implementation to date. I'm aware, of course, of the work that his committee has done and the reports that have been produced suggesting that we should explore the devolution of administration of benefits here in Wales. I've heard as well, in this Chamber, other Members point quite rightly to the difficulties that might lie in its path, and there is a history, isn't there, that we're all familiar with - for example, in the forced devolution of council tax benefit, where we took on the administration, but the UK Government badly short-changed us in terms of the amount of money required for the benefit itself, and nothing at all to pay for administration. But, having pointed to those warnings, then my view is that we ought to explore the devolution of administration. We want to do it carefully, but I think the case is made for exploration, and I'm happy to give him that assurance this afternoon.
Welsh: Diolchaf i John Griffiths am hynna, ac wrth gwrs mae'n cyfeirio'n eglur iawn at hanes gweithrediad credyd cynhwysol hyd yn hyn. Rwy'n ymwybodol, wrth gwrs, o'r gwaith y mae ei bwyllgor wedi ei wneud a'r adroddiadau a luniwyd sy'n awgrymu y dylem ni ystyried datganoli gweinyddiad budd-daliadau yma yng Nghymru. Rwyf i wedi clywed hefyd, yn y Siambr hon, Aelodau eraill yn cyfeirio'n gwbl briodol at yr anawsterau a allai ei rwystro, ac mae hanes, onid oes, yr ydym ni i gyd yn gyfarwydd ag ef - er enghraifft, o ran gorfodi datganoli budd-dal y dreth gyngor, pan wnaethom ni gymryd cyfrifoldeb dros y gweinyddiad, ond gwnaeth Llywodraeth y DU dro gwael iawn â ni o ran y swm o arian sydd ei angen ar gyfer y budd-dal ei hun, a dim byd o gwbl i dalu am ei weinyddu. Ond, ar ôl tynnu sylw at y rhybuddion hynny, yna fy marn i yw y dylem ni ystyried datganoli gweinyddiad. Rydym ni eisiau ei wneud yn ofalus, ond rwy'n credu bod yr achos wedi ei wneud dros ei archwilio, ac rwy'n hapus i roi'r sicrwydd hwnnw iddo fe y prynhawn yma.
English: What consideration has the First Minister given to appointing a Minister for poverty who would set clear and measurable targets to address poverty and deprivation in Wales and who would be accountable for the Welsh Government's anti-poverty strategy, please?
Welsh: Pa ystyriaeth y mae'r Prif Weinidog wedi ei rhoi i benodi Gweinidog tlodi a fyddai'n pennu targedau eglur a mesuradwy i fynd i'r afael â thlodi ac amddifadedd yng Nghymru ac a fyddai'n atebol am strategaeth gwrth-dlodi Llywodraeth Cymru, os gwelwch yn dda?
English: Well, accountability for anti-poverty measures in the Welsh Government has been allocated to the Minister for housing, planning and local government, and she will be able to answer questions and be held accountable in the way that the Member suggests.
Welsh: Wel, mae atebolrwydd am fesurau gwrth-dlodi yn Llywodraeth Cymru wedi ei neilltuo i'r Gweinidog tai, cynllunio a llywodraeth leol, a bydd hi'n gallu ateb cwestiynau a chael ei dwyn i gyfrif yn y modd y mae'r Aelod yn ei awgrymu.
English: First Minister, I was interested to hear all the things that you listed happening in and around Ebbw Vale during last week's First Minister's questions. You mentioned the starter units at Lime Avenue in Ebbw Vale, planning consent having been secured for a 50,000 sq ft advanced manufacturing facility at Rhyd-y-Blew in the town, and the refurbished 174,000 sq ft derelict building at Rassau in Ebbw Vale for the private sector. Your economy Minister has previously said that £100 million will be allocated to the Tech Valleys in the area over the next 10 years, with the aim of creating 1,500 jobs. Now, what I, and probably many other Assembly Members representing communities in the former coalfield area, would like to know, is: what about my constituency? The Rhondda is in a similar position to Blaenau Gwent in terms of unemployment statistics and deprivation levels, yet we have been largely ignored by successive Governments, and that's a fact that is confirmed by the Valleys delivery plan. So, what are your plans to make sure that employment opportunities and income generation are spread equitably, and when can we expect to hear an announcement about investment in job creation for the Rhondda?
Welsh: Prif Weinidog, roedd gen i ddiddordeb mewn clywed popeth a restrwyd gennych chi sy'n digwydd yng Nglynebwy a'r cyffiniau yn ystod cwestiynau i'r Prif Weinidog yr wythnos diwethaf. Soniasoch am yr unedau dechreuol yn Lime Avenue yng Nglynebwy, ar ôl sicrhau caniatâd cynllunio ar gyfer cyfleuster gweithgynhyrchu uwch 50,000 troedfedd sgwâr yn Rhyd-y-blew yn y dref, a'r adeilad adfeiliedig 174,000 troedfedd sgwâr a ailwampiwyd yn Rassau yng Nglynebwy ar gyfer y sector preifat. Mae eich Gweinidog yr economi wedi dweud yn y gorffennol y bydd £100 miliwn yn cael ei ddyrannu i'r Tech Valleys yn yr ardal dros y 10 mlynedd nesaf, gyda'r nod o greu 1,500 o swyddi. Nawr, yr hyn yr hoffwn i, a llawer o Aelodau Cynulliad eraill sy'n cynrychioli cymunedau yn ardal yr hen feysydd glo, ei wybod yw: beth am fy etholaeth i? Mae'r Rhondda mewn sefyllfa debyg i Flaenau Gwent o ran ystadegau diweithdra a lefelau amddifadedd, ac eto rydym ni wedi cael ein hanwybyddu i raddau helaeth gan Lywodraethau olynol, ac mae hynny'n ffaith a gadarnheir gan gynllun cyflawni'r Cymoedd. Felly, beth yw eich cynlluniau i wneud yn siŵr bod cyfleoedd cyflogaeth a chamau cynhyrchu incwm yn cael eu rhannu'n gyfartal, a phryd allwn ni ddisgwyl clywed cyhoeddiad am y buddsoddiad mewn creu swyddi ar gyfer y Rhondda?