English: Thank you, First Minister, for your statement. The process leading to today has taken years, cost millions of pounds and created much uncertainty for local residents and businesses. Today, we have a decision. It's deeply disappointing and a bitter blow for Newport. I'd like to put on record my thanks to the independent inspector who led the year-long public inquiry and to all of the public who gave evidence to it. The inspector and his team examined over 100 solutions, including the option of doing nothing. While I respect the objections of ecologists, many will conclude that this decision condemns Newport to further decades of heavy congestion, idling traffic and toxic fumes. The current road is not fit for purpose and was never designed to be a motorway. Idling traffic pollutes more than flowing traffic, and persistent congestion means toxins on this stretch of the motorway and the surrounding residential areas are dangerously high. The vast majority of M4 traffic is not local traffic. The Government's own estimate suggests a doubling of public transport usage in Newport would remove only 6 per cent of the M4 traffic. In contrast, the volume of traffic coming over from the Severn bridge has risen by 10 per cent since the tolls were removed. How will the commission take into account the traffic travelling from England? Every time there's an incident or accident or severe congestion at the Brynglas tunnels, motorway traffic is pushed onto local roads, closer to homes and schools. This creates gridlock, choking the city and stopping buses from running on time. While congestion is a major barrier to economic growth in south Wales, it's also the people of Newport who suffer as a result. I've always said that inaction is not an option. The problem around the Brynglas tunnels must not be confined to the 'too difficult' box - that is not good enough. We cannot go back to square one. A sustainable solution has to be found and has to be found quickly. I've already heard people suggesting a whole variety of different projects across Wales. Can the First Minister guarantee me that the money set aside for a solution to this specific problem will be used for exactly that - solving the long-standing pollution and congestion caused by the M4 running through Newport? Finally, the people of Newport will have seen many reviews come and go. It's crucial that the commission does not only consider the opinions of a select few - it must include the people whose daily lives are actually affected. What can you say to reassure them that this commission will report on time and deal with the issues once and for all?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am eich datganiad. Mae'r broses sydd wedi arwain at heddiw wedi cymryd blynyddoedd, wedi costio miliynau o bunnoedd ac wedi creu llawer o ansicrwydd i drigolion a busnesau lleol. Heddiw, mae gennym benderfyniad. Mae'n siomedig iawn ac yn ergyd fawr i Gasnewydd. Hoffwn gofnodi fy niolch i'r arolygydd annibynnol a fu'n arwain yr ymchwiliad cyhoeddus a barodd flwyddyn ac i holl aelodau'r cyhoedd a roddodd dystiolaeth iddo. Edrychodd yr arolygydd a'i dîm ar dros 100 o atebion, gan gynnwys y dewis o wneud dim. Er fy mod yn parchu gwrthwynebiadau'r ecolegwyr, bydd llawer yn dod i'r casgliad y bydd y penderfyniad hwn yn condemnio Casnewydd i ddegawdau eto o dagfeydd trwm, traffig yn sefyllian a nwyon gwenwynig. Nid yw'r ffordd bresennol yn addas at y diben ac ni chafodd erioed ei chynllunio i fod yn draffordd. Mae traffig sy'n llonydd yn llygru mwy na thraffig sy'n llifo, ac mae tagfeydd parhaus yn golygu bod nwyon gwenwynig ar y rhan hon o'r draffordd a'r ardaloedd preswyl cyfagos yn beryglus o uchel. Nid traffig lleol yw'r mwyafrif helaeth o draffig yr M4. Mae amcangyfrifon y Llywodraeth ei hun yn awgrymu y byddai dyblu'r defnydd o drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghasnewydd ond yn cael gwared ar 6 y cant o draffig yr M4. Mewn cyferbyniad, mae swm y traffig sy'n dod dros bont Hafren wedi codi 10 y cant ers i'r tollau gael eu diddymu. Sut fydd y comisiwn yn ystyried y traffig sy'n teithio o Loegr? Bob tro y bydd digwyddiad neu ddamwain neu dagfeydd difrifol wrth dwneli Bryn-glas, caiff traffig y draffordd ei wthio ar y ffyrdd lleol, yn nes at gartrefi ac ysgolion. Mae hyn yn creu tagfeydd, yn tagu'r ddinas ac yn atal bysiau rhag rhedeg yn brydlon. Er bod tagfeydd yn rhwystr mawr i dwf economaidd yn y de, mae pobl Casnewydd hefyd yn dioddef o ganlyniad i hynny. Rwyf wedi dweud erioed nad yw gwneud dim yn ddewis o gwbl. Rhaid peidio â chyfyngu'r broblem sy'n ymwneud â thwneli Bryn-glas i'r blwch 'rhy anodd' - nid yw hynny'n gwneud y tro. Ni allwn fynd yn ôl i'r man cychwyn. Mae'n rhaid dod o hyd i ateb cynaliadwy ac mae'n rhaid dod o hyd iddo'n gyflym. Rwyf eisoes wedi clywed pobl yn awgrymu amrywiaeth eang o wahanol brosiectau ledled Cymru. A all y Prif Weinidog roi sicrwydd i mi y bydd yr arian a neilltuir ar gyfer ateb y broblem benodol hon yn cael ei ddefnyddio ar gyfer hynny'n union - i ddatrys y llygredd a'r tagfeydd hirsefydlog a achosir gan yr M4 yn rhedeg drwy Gasnewydd? Yn olaf, bydd pobl Casnewydd wedi gweld llawer o adolygiadau yn mynd ac yn dod. Mae'n hanfodol bod y comisiwn yn ystyried nid yn unig farn yr ychydig rai - mae'n rhaid iddo gynnwys y bobl yr effeithir yn wirioneddol ar eu bywydau bod dydd. Beth allwch chi ei ddweud wrthynt i'w sicrhau y bydd y comisiwn hwn yn adrodd ar amser ac yn ymdrin â'r problemau unwaith ac am byth?