techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you for your answer, Minister. We are well aware that social care is facing increasing demand. Unfortunately, we are not meeting that demand. This is highlighted all too clearly by Age Cymru's recent 'Care in Crisis' report. Age Cymru found that older people in some parts of Wales were not getting the required carers assessments, and that there was huge variation between local authorities. The social services Act was supposed to end the postcode lottery of care, but we are still finding that some local authorities are better than others in delivering this package. Minister, what more can your Government do to ensure that local authorities fulfil their duties under the Act, and ensure that budget cuts do not impact upon their ability to fulfil these duties? And I would also like to say that, whilst monitoring this situation across my region, I have noticed within the region different standards of care being given to elderly patients, and I'd like to speak to you at some time about it. Thank you.
Welsh: Diolch i chi am eich ateb, Gweinidog. Rydym yn ymwybodol iawn fod gofal cymdeithasol yn wynebu galw cynyddol. Yn anffodus, nid ydym yn ateb y galw hwnnw. Amlygir hyn yn glir iawn yn adroddiad diweddar Age Cymru 'Care in Crisis'. Canfu Age Cymru nad oedd pobl hŷn mewn rhai rhannau o Gymru yn cael yr asesiadau gofalwyr angenrheidiol, a bod amrywio enfawr rhwng awdurdodau lleol. Roedd y Ddeddf gwasanaethau cymdeithasol i fod i roi diwedd ar y loteri cod post mewn perthynas â gofal, ond rydym yn parhau i ganfod bod rhai awdurdodau lleol yn well nag eraill am gyflwyno'r pecyn hwn. Gweinidog, beth yn fwy y gall eich Llywodraeth ei wneud i sicrhau bod awdurdodau lleol yn cyflawni eu dyletswyddau o dan y Ddeddf, a sicrhau na fydd toriadau yn y gyllideb yn effeithio ar eu gallu i gyflawni'r dyletswyddau hyn? A hoffwn ddweud hefyd, wrth fonitro'r sefyllfa hon ar draws fy rhanbarth, rwyf wedi sylwi bod gofal o safon gwahanol yn cael ei roi i gleifion oedrannus yn y rhanbarth, a hoffwn siarad â chi am hynny rywbryd. Diolch.
English: Thank you, again, for that supplementary question. And, as we discussed in committee earlier this morning, there is a great deal we can do within existing resources by acting more cleverly. And that includes the use of regional partnership working to jointly commission services, it includes the use of pooled budgets, so that we can share what the priorities are across a region rather than trying to do it on a piecemeal basis, and there are many other things, including the ICT fund, that can be used to do these things. But, ultimately - as I was in the committee this morning, and the Cabinet Secretary was - we have to be quite frank as well: there is no new pot of money. We work within the constraints that we have, and I know that, by the end of 2019-20, the Welsh resource budget will be 7 per cent smaller. It will be a £1 billion smaller than it was in 2010, and, of course, the capital spending is 7 per cent smaller. That's the reality in which local authorities, other providers on the ground and ourselves have to work, but that doesn't mean we shouldn't give up on working cleverer with regional partnerships, pooled funds, in order to make a difference to people's lives.
Welsh: Diolch i chi, unwaith eto, am y cwestiwn atodol hwnnw. Ac fel y trafodwyd yn y pwyllgor yn gynharach y bore yma, mae llawer iawn y gallwn ei wneud o fewn yr adnoddau sy'n bodoli drwy weithredu'n fwy clyfar. Ac mae hynny'n cynnwys y defnydd o weithio mewn partneriaeth ranbarthol i gomisiynu gwasanaethau ar y cyd, mae'n cynnwys y defnydd o gyllidebau cyfun, fel y gallwn rannu beth yw'r blaenoriaethau ar draws rhanbarth yn hytrach na cheisio ei wneud ar sail dameidiog, ac mae llawer o bethau eraill, gan gynnwys y gronfa TGCh, y gellir eu defnyddio i wneud y pethau hyn. Ond yn y pen draw - fel roeddwn i yn y pwyllgor y bore yma, ac fel roedd Ysgrifennydd y Cabinet - mae'n rhaid i ni fod yn hollol onest yn ogystal: nid oes pot newydd o arian. Rydym yn gweithio o fewn y cyfyngiadau sydd gennym, a gwn y bydd cyllideb adnoddau Cymru 7 y cant yn llai erbyn diwedd 2019-20. Bydd £1 biliwn yn llai nag ydoedd yn 2010, ac wrth gwrs, mae'r gwariant cyfalaf 7 y cant yn llai. Dyna'r realiti y mae'n rhaid i awdurdodau lleol, darparwyr eraill ar lawr gwlad a ni ein hunain weithio ynddo, ond nid yw hynny'n golygu y dylem roi'r gorau i weithio'n fwy clyfar gyda phartneriaethau rhanbarthol, cronfeydd cyfun, er mwyn gwneud gwahaniaeth i fywydau pobl.
English: Diolch yn fawr iawn. Plaid Cymru has long put the case for training and recruiting 1,000 extra doctors in Wales, but, given British Medical Association estimates on the numbers of just GPs that we need in the coming years, maybe we've underestimated the figure. Do you think it's time for Plaid Cymru to look at that 1,000 doctors figure and review it upwards, and what is your Government's assessment of the number of doctors we'll need over the next, say, 10 years, and how many of those we'll need to train in Wales?
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Ers amser, mae Plaid Cymru wedi cyflwyno'r achos dros hyfforddi a recriwtio 1,000 o feddygon ychwanegol yng Nghymru, ond o gofio amcangyfrifon Cymdeithas Feddygol Prydain ynglŷn â niferoedd y meddygon teulu yn unig rydym eu hangen yn y blynyddoedd i ddod, efallai ein bod wedi tanamcangyfrif y ffigur. A ydych yn credu ei bod yn bryd i Blaid Cymru edrych ar y ffigur hwnnw o 1,000 o feddygon a'i gynyddu, a beth yw asesiad eich Llywodraeth o nifer y meddygon y byddwn eu hangen dros y 10 mlynedd nesaf, dyweder, a faint ohonynt y bydd angen i ni eu hyfforddi yng Nghymru?
English: I thank the Member for the question. We will continue to discuss not just doctor recruitment and doctor numbers, but all of our healthcare professionals and how they work together. I think it's a mistake to simply look at one group of professionals in isolation to others, as we progressively talk - [ Interruption.] - as we progressively talk about, for example, changing the way in which hospital services work, moving more care to become local, as work progresses within local healthcare clusters, as we have GPs working in different numbers with different groups of professionals. So, we need to constantly look at and review the numbers of people we wish to train and recruit within our healthcare system, and, of course, doctors play a hugely important role within our healthcare system. The creation of Health Education and Improvement Wales has been a deliberate choice that we have made, based on a well-understood review, to bring more intelligence to the numbers of different healthcare professionals we need to recruit and we need to train. That is why Health Education and Improvement Wales will come into being in April of next year, and I look forward to having a more rounded conversation about all of the different healthcare professionals we will need to continue to have in a well-functioning and high-quality compassionate national health service.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Byddwn yn parhau i drafod nid yn unig recriwtio meddygon a niferoedd meddygon, ond pob un o'n gweithwyr gofal iechyd proffesiynol a sut y maent yn gweithio gyda'i gilydd. Rwy'n credu mai camgymeriad yw edrych ar un grŵp o weithwyr proffesiynol ar wahân i rai eraill, gan ein bod yn sôn yn gynyddol - [ Torri ar draws.] - gan ein bod yn sôn yn gynyddol, er enghraifft, am newid y ffordd y mae gwasanaethau ysbyty yn gweithio, a symud mwy o'r gofal i fod yn lleol, wrth i waith barhau yn y clystyrau gofal iechyd lleol, a bod gennym feddygon teulu yn gweithio mewn gwahanol niferoedd gyda gwahanol grwpiau o weithwyr proffesiynol. Felly, mae angen i ni ystyried ac adolygu niferoedd y bobl rydym yn dymuno eu hyfforddi a'u recriwtio yn ein system gofal iechyd yn gyson, ac wrth gwrs, mae meddygon yn chwarae rôl bwysig iawn yn ein system gofal iechyd. Mae creu Addysg a Gwella Iechyd Cymru wedi bod yn ddewis bwriadol a wnaethom, yn seiliedig ar adolygiad a ddeellir yn dda, i ddod â mwy o wybodaeth ynglŷn â niferoedd y gwahanol weithwyr gofal iechyd proffesiynol y mae angen i ni eu recriwtio a'u hyfforddi. Dyna pam y bydd Addysg a Gwella Iechyd Cymru yn dod i rym ym mis Ebrill y flwyddyn nesaf, ac edrychaf ymlaen at gael sgwrs fwy cyflawn am yr holl weithwyr gofal iechyd proffesiynol gwahanol y bydd angen inni barhau i'w cael mewn gwasanaeth iechyd gwladol tosturiol sy'n gweithio'n dda ac o ansawdd uchel.
English: Okay. I didn't hear a number there. We're sitting quite close to each other; I'd have thought you would have heard that I asked specifically about doctors, not other health professionals, in this particular question. And thank you very much for pointing out the fact that doctors do play an important role within the NHS. If it is the case that you don't know how many additional doctors specifically we're going to need, it's no wonder that we are facing such a workforce planning crisis here in Wales. I was prepared to admit perhaps we'd got it wrong and that we need far more than 1,000 doctors. We need a minimum of 1,000. We need a minimum of 5,000 nurses. We have shortages, you're quite right, across the workforce. That's why we need to increase student numbers across the NHS workforce, why we need a new centre for medical training in Bangor, why dentists and pharmacists, incidentally, are saying to me 'Can we have some more training places in the north too, because we need them?' Figures published by the BBC last month showed that in this financial year we're seeing more people leave the NHS than are joining, leaving us with around 150 - 250, excuse me - fewer staff. Will you admit that we're going backwards?
Welsh: Iawn. Ni chlywais ffigur. Rydym yn eistedd yn weddol agos at ein gilydd; buaswn wedi meddwl y buasech wedi clywed fy mod yn gofyn yn benodol am feddygon, nid gweithwyr iechyd proffesiynol eraill, yn y cwestiwn penodol hwn. A diolch yn fawr am dynnu sylw at y ffaith bod meddygon yn chwarae rôl bwysig yn y GIG. Os nad ydych yn gwybod faint o feddygon ychwanegol, yn benodol, y byddwn eu hangen, nid yw'n syndod ein bod yn wynebu argyfwng cynllunio gweithlu o'r fath yma yng Nghymru. Roeddwn yn barod i gyfaddef ei bod yn bosibl ein bod wedi ei gael yn anghywir a'n bod angen llawer mwy na 1,000 o feddygon. Rydym angen o leiaf 1,000. Rydym angen o leiaf 5,000 o nyrsys. Mae gennym brinderau, rydych yn hollol gywir, ar draws y gweithlu. Dyna pam rydym angen cynyddu niferoedd myfyrwyr ar draws gweithlu'r GIG, pam rydym angen canolfan newydd ar gyfer hyfforddiant meddygol ym Mangor, pam fod deintyddion a fferyllwyr, gyda llaw, yn gofyn i mi 'A gawn ni ragor o leoedd hyfforddi yn y gogledd hefyd, oherwydd rydym eu hangen?' Roedd ffigurau a gyhoeddwyd gan y BBC y mis diwethaf yn dangos ein bod ni, yn y flwyddyn ariannol hon, yn gweld mwy o bobl yn gadael y GIG nag sy'n ymuno, gan ein gadael gydag oddeutu 150 - 250, esgusodwch fi - yn llai o staff. A wnewch chi gyfaddef ein bod yn symud tuag at yn ôl?
English: Llywydd, earlier you challenged a colleague of mine to come to a question; perhaps you could challenge the Minister to come to an answer. Let's try one perhaps on which we can agree. Another worry for staffing is our departure from the European Union. A British Medical Association survey suggests that 45 per cent of EU doctors working in the UK are considering leaving - another reason perhaps to upgrade our 1,000 doctors figure. But, with this threat to the NHS workforce, I would imagine that you would want as much of a say as possible on the terms of leaving the European Union. Now, in the Houses of Parliament last night, all bar one of Labour's MPs failed to back a Plaid Cymru amendment calling for the Assembly and other devolved Parliaments to have a say in the European Union (Withdrawal) Bill. Do you share my bitter disappointment at that and do you share my fear that that doesn't bode well for getting the right, for example, to have our own NHS work permit system here in Wales in order to address our own NHS workforce needs?
Welsh: Llywydd, yn gynharach fe herioch chi un o fy nghyd-Aelodau i ddod at y cwestiwn; efallai y gallech herio'r Gweinidog i roi ateb. Beth am roi cynnig ar un y gallwn gytuno arno o bosibl. Gofid arall mewn perthynas â staffio yw ein hymadawiad â'r Undeb Ewropeaidd. Mae arolwg gan Gymdeithas Feddygol Prydain yn awgrymu bod 45 y cant o feddygon UE sy'n gweithio yn y DU yn ystyried gadael - rheswm arall efallai dros gynyddu ein ffigur o 1,000 o feddygon. Ond gyda'r bygythiad hwn i weithlu'r GIG, buaswn yn tybio y buasech eisiau cymaint o lais ag y bo modd yn nhelerau gadael yr Undeb Ewropeaidd. Nawr, yn y Senedd neithiwr, methodd pob un ond un o'r Aelodau Seneddol Llafur gefnogi gwelliant gan Blaid Cymru yn galw ar y Cynulliad a Seneddau datganoledig eraill i gael dweud eu dweud ym Mil yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael). A ydych yn rhannu fy siom chwerw ynglŷn â hynny ac a ydych yn rhannu fy ofn nad yw hynny'n argoeli'n dda o ran cael yr hawl, er enghraifft, i gael ein system trwyddedau gwaith y GIG ein hunain yma yng Nghymru er mwyn mynd i'r afael â'n hanghenion gweithlu GIG ein hunain?
English: We've set out the position of this Government in relation to Brexit; we've set out the position that this Government takes in relation to wanting to have a more grown-up conversation with the United Kingdom Government about the realities of Brexit and the damage that it could do if it's pursued in its current shambolic form by the UK Government. I make no apologies for sticking to the policy of this Government and highlighting the concerns that we do have, not just on the national health service, but on a wide range of sectors of public life, public service and the economy. The General Medical Council and the Nursing and Midwifery Council have both indicated the number of reductions in people going onto the register from the European Union in the nursing workforce and well-founded fears about the doctor workforce, about people actively considering their future. I'm determined to make the case, with the rest of this Government, for a rather more sensible approach to Brexit, and I sincerely hope the United Kingdom Government finally listens and recognises reality.
Welsh: Rydym wedi nodi safbwynt y Llywodraeth hon mewn perthynas â Brexit; rydym wedi nodi safbwynt y Llywodraeth hon mewn perthynas â'r awydd i gael sgwrs fwy aeddfed â Llywodraeth y Deyrnas Unedig am realiti Brexit a'r niwed y gallai ei wneud os ceisir cyflawni hynny yn y modd anniben y mae Llywodraeth y DU yn ei wneud ar hyn o bryd. Nid wyf yn ymddiheuro am lynu wrth bolisi'r Llywodraeth hon a thynnu sylw at y pryderon sydd gennym, nid ynghylch y gwasanaeth iechyd gwladol yn unig, ond ynglŷn ag ystod eang o sectorau o fywyd cyhoeddus, gwasanaethau cyhoeddus a'r economi. Mae'r Cyngor Meddygol Cyffredinol a'r Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth wedi nodi'r gostyngiad yn nifer y bobl sy'n mynd ar y gofrestr o'r Undeb Ewropeaidd yn y gweithlu nyrsio yn ogystal ag ofnau rhesymol am y gweithlu meddygon, am bobl yn mynd ati i ystyried eu dyfodol. Rwy'n benderfynol o wneud yr achos, gyda gweddill y Llywodraeth hon, dros fabwysiadu ymagwedd fwy synhwyrol tuag at Brexit, ac rwy'n mawr obeithio y bydd Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn gwrando ac yn cydnabod realiti o'r diwedd.
English: Diolch yn fawr, Llywydd. Cabinet Secretary, your retained responsibilities after the reshuffle include research and development in health and social care, despite having a social care Minister who oversees the work of Social Care Wales. In assessing your budget priorities, you've elected to cut the money available for that research. What current and future research is likely to be compromised by this decision? Is there an effect on Social Care Wales, who were keen to do some research, and will any of your current research partners' own funding be compromised as result of reduced funding from here?
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r cyfrifoldebau rydych wedi'u cadw ar ôl yr ad-drefnu'n cynnwys ymchwil a datblygu ym maes iechyd a gofal cymdeithasol, er bod gennych Weinidog gofal cymdeithasol sy'n goruchwylio gwaith Gofal Cymdeithasol Cymru. Wrth asesu blaenoriaethau eich cyllideb, rydych wedi penderfynu torri'r arian sydd ar gael ar gyfer y gwaith ymchwil hwnnw. Pa waith ymchwil cyfredol a pha waith ymchwil yn y dyfodol sy'n debygol o gael ei beryglu gan y penderfyniad hwn? A oes yna effaith ar Gofal Cymdeithasol Cymru, a oedd yn awyddus i wneud rhywfaint o ymchwil, ac a fydd unrhyw ran o gyllid eich partneriaid ymchwil cyfredol mewn perygl o ganlyniad i'r gostyngiad yn y cyllid o'r lle hwn?
English: There are two things that I'll say. The first is that we think that we can manage some of the reduction without impacting on current research activity. It will affect some of our relationships within the United Kingdom architecture around health and care research, but we think that we can manage. But it means that there are things that we may not otherwise be able to do. The challenge, though, comes back to my second point, which we made in committee today. There is no consequence-free choice to make in having trade-offs within departmental budgets and across departments as well. The reality of a significant and continuing reduction in the real-terms budget available to this place means that budget reductions are being made in areas we'd much rather not do. So, this is just one of those areas. It was not a pleasant choice, not a choice that I enjoyed making, but that is the reality of being a Minister in the Government at a time of continuing austerity. I sincerely hope that your colleague at No. 11 Downing Street sets out a different course for public expenditure for the sake of every single part of the United Kingdom, but I do not hold out significant hope for an alternative view for the future.
Welsh: Mae dau beth rwyf am eu dweud. Y cyntaf yw ein bod yn credu y gallwn reoli rhywfaint o'r gostyngiad heb effeithio ar weithgarwch ymchwil cyfredol. Bydd yn effeithio ar rai o'n cysylltiadau yn strwythur y Deyrnas Unedig mewn perthynas ag ymchwil iechyd a gofal, ond credwn y gallwn ymdopi. Ond mae'n golygu bod yna bethau na fyddwn efallai'n gallu eu gwneud fel arall. Mae'r her, fodd bynnag, yn dod yn ôl at fy ail bwynt, a wnaed gennym yn y pwyllgor heddiw. Nid oes modd gwneud dewis heb ganlyniadau'n perthyn iddo wrth gyfaddawdu o fewn cyllidebau adrannol ac ar draws adrannau yn ogystal. Mae realiti gostyngiad sylweddol a pharhaus yn y gyllideb termau real sydd ar gael i'r lle hwn yn golygu bod toriadau'n cael eu gwneud yn y gyllideb mewn meysydd y buasai'n well gennym beidio â gwneud toriadau iddynt. Felly, un yn unig o'r meysydd hynny yw hwn. Nid oedd yn ddewis dymunol, nid oedd yn ddewis y cefais fwynhad o'i wneud, ond dyna yw realiti bod yn Weinidog yn y Llywodraeth mewn cyfnod o gyni parhaus. Rwy'n mawr obeithio bod eich cyd-Aelod yn Rhif 11 Stryd Downing yn gosod trywydd gwahanol ar gyfer gwariant cyhoeddus er lles pob un rhan o'r Deyrnas Unedig, ond nid wyf yn or-obeithiol y ceir safbwynt gwahanol ar gyfer y dyfodol.
English: I must admit I was sincerely hoping for an answer as to what exactly you are going to cut in terms of research - not necessarily the amount, but which forms of research are now going to lose out. What exactly are we going to not see being done? Which partners are possibly going to lose their funding as a result of our decision? And just one example would have been fine for that. I'll just move on now to the proposals to move health services in the county borough of Bridgend from Abertawe Bro Morgannwg University Local Health Board to Cwm Taf Local Health Board. That would naturally affect social care provision. The Western Bay health and social care programme is currently made up of ABMU, as you know, and the three local authorities in the same footprint. Cwm Taf already provides some mental health cover for ABMU patients, but I think it's pretty unlikely that the whole of Cwm Taf is going to end up in the Western Bay programme. So, what preliminary thoughts have been aired about the relationship between Cwm Taf and the Western Bay partnership, particularly on the imminent question of pooled budgets, which of course have to be decided by April next year?
Welsh: Mae'n rhaid i mi gyfaddef fy mod yn gobeithio am ateb ynglŷn â beth yn union rydych yn bwriadu ei dorri o ran ymchwil - nid y swm o reidrwydd, ond pa fathau o ymchwil a fydd ar eu colled yn awr. Beth yn union na fyddwn yn ei weld yn cael ei wneud? Pa bartneriaid fydd, o bosibl, yn colli eu cyllid o ganlyniad i'n penderfyniad? A buasai un enghraifft yn unig wedi bod yn iawn ar gyfer hynny. Rwyf am symud ymlaen yn awr at y cynigion i symud gwasanaethau iechyd ym Mwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr o Fwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg i Fwrdd Iechyd Lleol Cwm Taf. Buasai hynny yn naturiol yn effeithio ar ddarpariaeth gofal cymdeithasol. Mae rhaglen iechyd a gofal cymdeithasol Bae'r Gorllewin yn cynnwys Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg ar hyn o bryd, fel y gwyddoch, a'r tri awdurdod lleol yn yr un ôl troed. Mae Cwm Taf eisoes yn darparu rhywfaint o ddarpariaeth iechyd meddwl ar gyfer cleifion Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg, ond credaf ei bod yn bur annhebygol y bydd Cwm Taf yn ei gyfanrwydd yn cael ei gynnwys yn rhaglen Bae'r Gorllewin. Felly, pa syniadau cychwynnol a wyntyllwyd ar y berthynas rhwng Cwm Taf a phartneriaeth Bae'r Gorllewin, yn arbennig ar y cwestiwn sydd wrth law ynglŷn â chyllidebau cyfun y bydd yn rhaid penderfynu yn eu cylch erbyn mis Ebrill y flwyddyn nesaf?