English: I do believe that this report's publication is a landmark for everyone concerned to ensure that people living in buildings like Grenfell Tower, but in the private sector, are safe and feel safe, and I do hope that the Minister will continuously update this Assembly on the progress that the Government are making towards implementing the recommendations. I think it was one of the first acts you made in your new responsibilities to reply to the report, and it is broadly positive. Something that was very clear to me, Deputy Presiding Officer, throughout the evidence sessions was that the current system simply isn't fit for purpose. And it's painful that it took an event like the Grenfell fire for us to realise that, but it does, I think, mean that we have to have a comprehensive and robust approach now to reform in this area. We in the Welsh Conservatives completely agree with the conclusions of this report and support the principles behind its recommendations for such a new and more robust system. We agree with the call for greater clarity and accountability over who is responsible for building safety during the construction, refurbishment and ongoing management of high-rise homes. Can I also take this opportunity to thank all the witnesses who came in and gave evidence on what was one of the most important committee investigations I've been involved in? We heard evidence, I think, of the highest quality and also a very considerable degree of consistency in what the witnesses told us. I would like to pick out a few of the recommendations and concentrate on those, and, indeed, the ones I've selected I argued for strongly in the report, and I think all Members were convinced by the evidence that we'd heard on them. I do hope that the Minister will be able to say a few more words in her response to this debate on these particular issues, and indeed several of them have been referred to by the Chair already. So, recommendation 3 in particular was a real eye-opener for me. I'm very pleased that we have made a stronger recommendation than that contained in the Hackitt review. I don't think many people out there would believe that the fire safety Order does not place any requirements on the competence or qualifications of a person undertaking a fire risk assessment, or indeed on the frequency of those assessments. Recommendation 3 in our report would rectify this, and it seems like an obvious and sensible reform to ensure that buildings are constantly monitored for fire risks. In the committee, we believe that the lack of basic requirements set out in legislation was a clear gap, and was not in line with other comparable works such as gas safety checks, for instance, so I'm pleased that the Government does accept this recommendation in principle, although I note what the Welsh Government has said on the timescale and complexity of this work, and the Chair has referred to this. I hope the Minister in her response will outline how she plans to take this forward and to what timescale she imagines it will be carried out. It is, I think, one of the more practical changes that we can get in place quickly, I hope, and I'm confident that it would make a substantial difference to the fire safety of high-rise buildings. I do share the aspiration of the Chair that we could see legislation within this Assembly, and I can assure you that you'd get full co-operation from the Welsh Conservative Party - and, I'm sure, all parties represented in this Chamber - if you do set that as an ambition for this Assembly. Deputy Presiding Officer, in the build-up to the recent publication of the Welsh Conservatives' housing strategy, I had several discussions with the construction industry with regard to the lack of upskilling opportunities in Wales so that older workers can modernise their methods, and I believe this is an issue throughout the UK, not just in Wales. This is something I think the Minister also mentioned in her response to recommendation 8, regarding the quality assurance of building works. I would be interested to see if the Minister would be willing to expand in her response, perhaps in writing or directly today, to highlight the conversations officials are having with UK Government and the industry to get these training opportunities in place. I am disappointed that recommendation 6 has only been accepted in principle. I think the joint competent authority model was consistently backed in evidence. The model looks at the whole life cycle of a building and involves local authorities, building control, fire and rescue and the Health and Safety Executive to oversee the management of safety, and I think the key movement there was to look at buildings in their whole life cycle. So, I would appreciate a full response, if possible, at least of the direction of travel the Minister will now be going in, the speed she'll carry out the recommendations, and then also further information on the ones that have only been accepted in principle. I think this will go a long way to ensure that those who live in high-rise buildings can have a secure home and have the security and peace of mind that they deserve. Thank you very much.
Welsh: Rwy'n credu bod cyhoeddi'r adroddiad hwn yn garreg filltir i bawb sy'n gysylltiedig i sicrhau bod pobl sy'n byw mewn adeiladau fel Tŵr Grenfell, ond yn y sector preifat, yn ddiogel ac yn teimlo'n ddiogel, ac rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Cynulliad hwn yn barhaus am y cynnydd y mae'r Llywodraeth yn ei wneud tuag at weithredu'r argymhellion. Credaf mai ymateb i'r adroddiad oedd un o'r gweithredoedd cyntaf i chi ei wneud yn eich cyfrifoldebau newydd, ac mae'n gadarnhaol ar y cyfan. Rhywbeth a oedd yn glir iawn i mi, Ddirprwy Lywydd, drwy gydol y sesiynau tystiolaeth oedd nad yw'r system bresennol yn addas i'r diben. Ac mae'n boenus ei bod hi wedi cymryd digwyddiad fel tân Grenfell inni sylweddoli hynny, ond mae'n golygu yn fy marn i fod yn rhaid inni gael dull cynhwysfawr a chadarn o ddiwygio yn y maes hwn. Rydym ni yn y Ceidwadwyr Cymreig yn cytuno'n llwyr â chasgliadau'r adroddiad hwn ac yn cefnogi'r egwyddorion sy'n sail i'w argymhellion am system newydd a mwy cadarn o'r fath. Rydym yn cytuno â'r alwad am fwy o eglurder ac atebolrwydd o ran pwy sy'n gyfrifol am ddiogelwch adeiladau yn ystod y gwaith o adeiladu, adnewyddu a rheoli cartrefi mewn adeiladau uchel iawn ar sail barhaus. Hefyd a gaf fi fanteisio ar y cyfle hwn i ddiolch i'r holl dystion a roddodd dystiolaeth i un o'r ymchwiliadau pwyllgor pwysicaf i mi gymryd rhan ynddo? Clywsom dystiolaeth o'r ansawdd uchaf yn fy marn i a chryn dipyn o gysondeb o ran yr hyn a ddywedodd y tystion wrthym. Hoffwn ddewis rhai o'r argymhellion a chanolbwyntio ar y rheini, ac yn wir, dadleuais yn gryf dros y rhai a ddewisais yn yr adroddiad, a chredaf fod yr holl Aelodau wedi eu hargyhoeddi gan y dystiolaeth a glywsom yn eu cylch. Rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn gallu dweud ychydig mwy o eiriau yn ei hymateb i'r ddadl ar y materion hyn, ac yn wir, cyfeiriodd y Cadeirydd at nifer ohonynt eisoes. Felly, roedd argymhelliad 3 yn arbennig yn agoriad llygad go iawn i mi. Rwy'n falch iawn ein bod wedi gwneud argymhelliad cryfach nag a geir yn adolygiad Hackitt. Ni chredaf y byddai llawer o bobl yn credu nad yw'r Gorchymyn diogelwch tân yn gosod unrhyw ofynion o ran cymhwysedd neu gymwysterau'r sawl sy'n cynnal asesiad risg tân, neu yn wir o ran amlder yr asesiadau hynny. Byddai argymhelliad 3 ein hadroddiad yn unioni hyn, ac mae i'w weld yn ddiwygiad amlwg a synhwyrol i sicrhau bod adeiladau'n cael eu monitro'n gyson ar gyfer risgiau tân. Yn y pwyllgor, credwn fod diffyg gofynion sylfaenol yn y ddeddfwriaeth yn fwlch amlwg, ac nid oedd yn cyd-fynd â gwaith tebyg arall megis gwiriadau diogelwch nwy, er enghraifft, felly rwy'n falch fod y Llywodraeth yn derbyn yr argymhelliad hwn mewn egwyddor, er fy mod yn nodi'r hyn a ddywedodd Llywodraeth Cymru am amserlen a chymhlethdod y gwaith hwn, ac mae'r Cadeirydd wedi cyfeirio at hyn. Rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn ei hymateb yn amlinellu sut y mae'n bwriadu symud ymlaen ar hyn a beth yw'r amserlen y mae'n ei rhagweld ar gyfer ei gyflawni. Rwy'n credu ei fod yn un o'r newidiadau mwy ymarferol y gallwn ei roi ar waith yn gyflym, gobeithio, ac rwy'n hyderus y byddai'n gwneud gwahaniaeth sylweddol i ddiogelwch tân adeiladau uchel iawn. Ac rwy'n rhannu dyhead y Cadeirydd i weld deddfwriaeth o fewn y Cynulliad hwn, a gallaf eich sicrhau y byddech yn cael cydweithrediad llawn gan Blaid Geidwadol Cymru - a'r holl bleidiau a gynrychiolir yn y Siambr hon rwy'n siŵr - os gosodwch hynny'n uchelgais ar gyfer y Cynulliad hwn. Ddirprwy Lywydd, yn ystod y cyfnod cyn cyhoeddi strategaeth dai'r Ceidwadwyr Cymreig yn ddiweddar, cefais nifer o drafodaethau gyda'r diwydiant adeiladu mewn perthynas â'r diffyg cyfleoedd i wella sgiliau yng Nghymru fel y gall gweithwyr hŷn foderneiddio eu dulliau, a chredaf fod hwn yn fater sy'n codi ledled y DU, nid yn unig yng Nghymru. Dyma rywbeth y credaf fod y Gweinidog wedi'i grybwyll hefyd yn ei hymateb i argymhelliad 8, sy'n ymwneud â sicrhau ansawdd gwaith adeiladu. Byddai gennyf ddiddordeb mewn gweld a fyddai'r Gweinidog yn barod i ymhelaethu yn ei hymateb, yn ysgrifenedig efallai, neu'n uniongyrchol heddiw, er mwyn tynnu sylw at y sgyrsiau y mae swyddogion yn eu cael gyda Llywodraeth y DU a'r diwydiant i gael y cyfleoedd hyfforddiant hyn ar waith. Rwy'n siomedig mai mewn egwyddor yn unig y derbyniwyd argymhelliad 6. Credaf fod y model cyd-awdurdod cymwys wedi cael cefnogaeth gyson yn y dystiolaeth. Mae'r model yn edrych ar gylch bywyd cyfan adeilad ac mae'n cynnwys awdurdodau lleol, rheolaeth adeiladu, tân ac achub a'r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch i oruchwylio'r gwaith o reoli diogelwch, ac rwy'n credu mai'r newid mwyaf yno oedd edrych ar gylch bywyd cyfan adeiladau. Felly, buaswn yn gwerthfawrogi ymateb llawn, os yn bosibl, o leiaf ar gyfeiriad teithio'r Gweinidog yn awr, pa mor gyflym y bydd yn cyflawni'r argymhellion, a rhagor o wybodaeth hefyd am y rhai a dderbyniwyd mewn egwyddor yn unig. Credaf y bydd hyn yn mynd yn bell i sicrhau y gall y rhai sy'n byw mewn adeiladau uchel iawn gael cartref diogel a chael y tawelwch meddwl a'r sicrwydd y maent yn ei haeddu. Diolch yn fawr iawn.