English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I'm delighted to have tabled this debate today, along with my colleagues Hefin David, Vikki Howells, Jeremy Miles, and my friend David Melding - genuinely delighted. Just as we pressed last month that we must do all that we can to bolster the so-called foundational economy, we must also look at the external trends that are set to change our lives and our economies. We're in the early stages of a fourth industrial revolution, marked by our ability to combine digital technologies with physical and biological systems. Just as the first industrial revolution was brought about through our ability to harness steam power, the second by our capacity to generate electrical power, driving mass production, and the third industrial revolution was prompted by the development of electronics and computers, this fourth industrial revolution sees machines, data and algorithms becoming embedded into every aspect of our lives. Our money is increasingly virtual; our homes are becoming smarter. Technology now controls our kettles, our boilers, even our ability to park. The healthcare we receive is set to be transformed beyond recognition as the ability to know your own personal genome becomes ever more affordable. Whilst we've become accustomed to our factories having machines where once there were workers, this automation will continue apace. Technology has crept into our lives with stealth, to the point that it is now near impossible to imagine a world without it. The pace of change is phenomenal. Things I grew up with - floppy disks, cassettes, video tapes - are now meaningless. And, more so, their replacements - DVDs and CDs - are also already obsolete in a generation. Spotify and Netflix are now intuitive for younger generations, and both are driven by big data, which is not just a high-tech phenomenon; it is everywhere and it is shaping everything. Our assumptions of what is possible are constantly being challenged. Just this week, we heard of Elon Musk's ability to reuse a rocket. As he said: It's the difference between having airplanes that you threw away after every flight, versus reusing them multiple times'. If the same implications hold true for space travel as air travel has had in our daily lives, they are huge. How soon before driverless cars, wireless electricity, 3D printing, and even space travel are as mundane as Netflix and e-mail? There is much going on behind the scenes that we aren't yet aware of. Change isn't just happening in one industry, as in previous industrial revolutions, it's happening simultaneously across multiple sectors, and this poses new challenges. The Bank of England's own methodology suggests that within 20 years - 20 years - as many as 700,000 jobs might be at risk in Wales from automation. Computers and algorithms can gather data from far wider sources to make calculated judgments on anything from tax returns to cancer treatments. I'd recommend listening on iPlayer, which itself didn't exist 10 years ago, to Radio 4's 'The Public Philosopher', which held an eye-opening debate on this very issue. What was stark was the total disbelief by the vast majority of the audience that any robot could do their job better than them, and the audible shock when they realised the possibility that they could. One example that stood out was the GP who'd listened as half the audience revealed they'd rather receive a diagnosis from a robot than a human, and one in four jobs in Wales is at risk like this. Let's be clear: this impact is gendered. The World Bank recently warned that, for every three male jobs lost, one will be gained. For women, the situation is far worse. They will lose five jobs to automation for every one job that is gained. Governments, business, and global institutions are struggling to keep up with the pace of chance, which is hardly surprising - this is unsettling. It's our role, as policy makers, to prepare for that, and right now we're doing a terrible job at it. To this end, I'll be hosting a round table in June with some of Wales's biggest employers across the public and private sector to discuss how we can brace ourselves for this common challenge, and I am delighted that both the Cabinet Secretary and the future generations commissioner have agreed to join. But, as well as preparing for the challenges, we must also be seizing the opportunities. At a recent meeting I hosted with the manufacturers' organisation EEF in my constituency with businesses, one manufacturer revealed to me that automation within his company had not only boosted productivity, it had enabled their company to take on more staff. So, automation needn't always be seen as a threat to jobs, but as a tool for growth. And technological advances have the potential to create new sectors, which will spur new jobs. This is a hugely exciting time. Julie James, as the Minister responsible for data, recently attended a round table I hosted on the potential for precision agriculture in Wales. Now, precision farming isn't simply about agriculture, and the fourth industrial revolution will not respect departmental boundaries. A whole new industry is being driven by our ability to collect and analyse data at speeds that were previously unimaginable. But Wales has a short amount of time to capitalise on the generations of knowledge that we've built up in farming, and apply these emerging technologies to grow an industry that has global potential. And to understand where these opportunities are - where our domain expertise, our USP, can offer us clear, competitive advantage - an immediate and urgent strategic review is needed. Robotics and automation, cybersecurity, big data, the codification of money, the financial markets and genomics, are widely predicted as the key industries emerging from the fourth industrial revolution. And that's what we should focus on. For too long, we've focused on conventional approaches, too concerned about not upsetting the apple cart. I still, for the life of me, do not understand how we can have nine priority sectors, because, when everything is a priority, nothing is a priority. And I applaud the focus that has been brought to bear on Wales's apprenticeship scheme, and we must do the same to our entire economic strategy, enabling the most efficient targeting of scarce resources. And there must be clear guidance on what this new industrial landscape demands in terms of approach, and this will require a deft hand, charting a difficult path through providing patient, goal-orientated finance and support, setting a long-term goal for which we'll provide long-term support, but combined with an experimental approach to reach that goal. And let us be clear, Dirprwy Lywydd: we will fail along the way, and that's okay. We must be open about it in order to learn from it. If we think back to many of the inventions I spoke of at the beginning of my speech - the iPhone, space travel, driverless technology - the origins of each of these can be traced back to long-term, patient Government finance. Ostensibly, this blueprint, this difficult course, is what the 'Innovation Wales' strategy has set out to do. But, speaking frankly, this is a strategy that is only remarkable in its lack of ambition, and it urgently needs revision. I don't want to look back in 20 years' time and think, 'I wish we'd done more'. I don't think any of us do. So, let our challenge be today - and this is a challenge; it's not a criticism - that we redouble our efforts to address the hurdles and embrace the opportunities, and that we do it fast. Diolch.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Rwy'n falch iawn o fod wedi cyflwyno'r ddadl hon heddiw gyda fy nghyd-Aelodau Hefin David, Vikki Howells, Jeremy Miles, a fy nghyfaill David Melding - yn wirioneddol falch. Yn union fel y buom yn pwysleisio fis diwethaf fod yn rhaid i ni wneud popeth a allwn i hybu'r hyn a elwir yn economi sylfaenol, mae'n rhaid i ni hefyd edrych ar y tueddiadau allanol sy'n debygol o newid ein bywydau a'n heconomïau. Rydym yng nghamau cynnar pedwerydd chwyldro diwydiannol, a nodweddir gan ein gallu i gyfuno technolegau digidol â systemau ffisegol a biolegol. Yn union fel y daeth y chwyldro diwydiannol cyntaf yn sgil ein gallu i harneisio pŵer stêm, yr ail yn sgil ein gallu i gynhyrchu pŵer trydanol, gan ysgogi masgynhyrchu, ac fel yr ysgogwyd y trydydd chwyldro diwydiannol yn sgil datblygu electroneg a chyfrifiaduron, bydd y pedwerydd chwyldro diwydiannol yn gweld peiriannau, data ac algorithmau yn cael eu hymgorffori ym mhob agwedd ar ein bywydau. Mae ein harian yn gynyddol rithwir; mae ein cartrefi yn fwyfwy clyfar. Mae technoleg bellach yn rheoli ein tegellau, ein boeleri, ein gallu i barcio hyd yn oed. Mae'r gofal iechyd a gawn ar fin cael ei drawsnewid yn ddirfawr wrth i'r gallu i adnabod eich genom personol ddod yn fwyfwy fforddiadwy. Er ein bod wedi dod i arfer â pheiriannau yn ein ffatrïoedd lle roedd gweithwyr ar un adeg, bydd yr awtomatiaeth hon yn mynd rhagddi ar frys. Mae technoleg wedi sleifio i mewn i'n bywydau'n llechwraidd, i'r graddau ei bod bellach bron yn amhosibl dychmygu byd hebddi. Mae cyflymder y newid yn aruthrol. Mae pethau y cefais fy magu gyda hwy - disgiau hyblyg, casetiau, tapiau fideo - bellach yn ddiystyr. Ac yn fwy felly, mae'r pethau a gymerodd eu lle - DVDs a chrynoddisgiau - eisoes yn ddarfodedig hefyd o fewn cenhedlaeth. Mae Spotify a Netflix yn awr yn bethau greddfol i genedlaethau iau, ac mae'r ddau'n cael eu cynnal gan ddata mawr nad yw ond yn ffenomen sy'n perthyn i uwch-dechnoleg; mae ym mhobman ac mae'n siapio popeth. Mae ein rhagdybiaethau ynglŷn â'r hyn sy'n bosibl yn cael eu herio'n gyson. Yr wythnos hon, clywsom am allu Elon Musk i ailddefnyddio roced. Fel y dywedodd: Mae fel y gwahaniaeth rhwng cael awyrennau rydych yn cael gwared arnynt ar ôl pob taith awyr, a'u hailddefnyddio sawl gwaith. Os yw goblygiadau teithiau gofod yr un fath â goblygiadau teithiau awyr yn ein bywydau bob dydd, maent yn enfawr. Pa mor fuan y bydd ceir diyrrwr, trydan di-wifr, argraffu 3D, a hyd yn oed teithiau gofod mor gyffredin â Netflix ac e-bost? Mae llawer yn digwydd y tu ôl i'r llenni nad ydym yn ymwybodol ohono hyd yma. Nid mewn un diwydiant yn unig y mae newid yn digwydd, fel mewn chwyldroadau diwydiannol blaenorol, mae'n digwydd ar draws nifer o sectorau ar yr un pryd, ac mae hyn yn creu heriau newydd. Mae methodoleg Banc Lloegr yn awgrymu y gallai cymaint â 700,000 o swyddi fod mewn perygl o gael eu hawtomeiddio yng Nghymru o fewn 20 mlynedd - 20 mlynedd. Gall cyfrifiaduron ac algorithmau gasglu data o ffynonellau llawer ehangach i wneud penderfyniadau cytbwys ar unrhyw beth o ffurflenni treth i driniaethau canser. Byddwn yn argymell gwrando ar iPlayer, nad oedd yn bodoli ei hun 10 mlynedd yn ôl, ar raglen Radio 4, 'The Public Philosopher', a gynhaliodd drafodaeth a oedd yn agoriad llygad ar yr union fater hwn. Yr hyn a oedd yn amlwg iawn oedd anghrediniaeth lwyr y mwyafrif helaeth o'r gynulleidfa y gallai unrhyw robot wneud eu swydd yn well na hwy, a'r sioc glywadwy wrth iddynt sylweddoli'r posibilrwydd y gallent. Un enghraifft nodedig oedd y meddyg teulu a oedd wedi gwrando wrth i hanner y gynulleidfa ddatgelu y byddai'n well ganddynt dderbyn diagnosis gan robot na chan fod dynol, ac mae un o bob pedair swydd yng Nghymru mewn perygl o'r fath. Gadewch i ni fod yn glir: mae'r effaith hon yn amrywio rhwng y rhywiau. Yn ddiweddar, rhybuddiodd Banc y Byd, am bob tair swydd a gaiff eu colli gan ddynion, bydd un yn cael ei hennill. I fenywod, mae'r sefyllfa'n llawer gwaeth. Byddant yn colli pum swydd o ganlyniad i awtomatiaeth am bob swydd a gaiff ei hennill. Mae llywodraethau, busnesau, a sefydliadau byd-eang yn cael trafferth dal i fyny gyda chyflymder y newid, ac nid yw hynny'n syndod - mae hyn yn gythryblus. Ein rôl ni fel llunwyr polisi yw paratoi ar ei gyfer, ac ar hyn o bryd nid ydym yn gwneud hynny'n dda o gwbl. I'r perwyl hwn, byddaf yn cynnal cyfarfod o gwmpas y bwrdd ym mis Mehefin gyda rhai o gyflogwyr mwyaf Cymru ar draws y sectorau cyhoeddus a phreifat i drafod sut y gallwn ymbaratoi ar gyfer yr her gyffredin hon, ac rwy'n falch iawn fod Ysgrifennydd y Cabinet a chomisiynydd cenedlaethau'r dyfodol wedi cytuno i ymuno â ni. Ond yn ogystal â pharatoi ar gyfer yr heriau, mae'n rhaid i ni fachu ar y cyfleoedd hefyd. Mewn cyfarfod diweddar a gynhaliais ar y cyd â'r sefydliad gweithgynhyrchwyr EEF yn fy etholaeth gyda busnesau, dywedodd un gwneuthurwr wrthyf fod awtomatiaeth yn ei gwmni wedi rhoi hwb i gynhyrchiant a hefyd wedi galluogi ei gwmni i gyflogi mwy o staff. Felly, nid oes angen edrych ar awtomatiaeth fel bygythiad i swyddi bob amser, ond fel offeryn twf. Ac mae gan ddatblygiadau technolegol y potensial i greu sectorau newydd a fydd yn sbarduno swyddi newydd. Mae hwn yn gyfnod hynod gyffrous. Yn ddiweddar, mynychodd Julie James, fel y Gweinidog sy'n gyfrifol am ddata, drafodaeth o amgylch y bwrdd a gynhaliais ar botensial amaethyddiaeth fanwl yng Nghymru. Nawr, nid ymwneud ag amaethyddiaeth syml y mae ffermio manwl, ac ni fydd y pedwerydd chwyldro diwydiannol yn parchu ffiniau adrannol. Mae diwydiant newydd sbon yn cael ei yrru gan ein gallu i gasglu a dadansoddi data ar gyflymder a oedd yn annirnadwy o'r blaen. Ond mae gan Gymru gyfnod byr o amser i fanteisio ar y cenedlaethau o wybodaeth a ddatblygwyd gennym ym maes ffermio, a chymhwyso'r technolegau hyn sy'n dod i'r amlwg i dyfu diwydiant sydd â photensial byd-eang. Ac er mwyn deall ble y mae'r cyfleoedd hyn - lle y gall ein harbenigedd pwnc, ein pwynt gwerthu unigryw, gynnig mantais glir, gystadleuol i ni - mae angen adolygiad strategol brys ar unwaith. Rhagwelir yn eang mai roboteg ac awtomatiaeth, seiberddiogelwch, data mawr, codeiddio arian, y marchnadoedd ariannol a genomeg yw'r diwydiannau allweddol sy'n deillio o'r pedwerydd chwyldro diwydiannol. Ac ar hynny y dylem ganolbwyntio. Ers gormod o amser, rydym wedi canolbwyntio ar ddulliau confensiynol, gan bryderu gormod ynglŷn ag osgoi troi'r drol. Ni allaf ddeall yn fy myw sut y gallwn gael naw sector blaenoriaeth, oherwydd pan fo popeth yn flaenoriaeth, nid oes dim yn flaenoriaeth. Ac rwy'n canmol y ffocws a roddwyd ar gynllun prentisiaeth Cymru, ac mae'n rhaid i ni wneud yr un peth i'n strategaeth economaidd gyfan, gan alluogi'r ffyrdd mwyaf effeithlon o dargedu adnoddau prin. Ac mae'n rhaid cael canllawiau clir ynglŷn â'r hyn y mae'r dirwedd ddiwydiannol newydd hon yn galw amdano o ran dull gweithredu, a bydd hyn yn galw am law fedrus i lywio llwybr anodd drwy ddarparu cyllid a chymorth amyneddgar sy'n canolbwyntio ar amcan penodol, gan osod amcan hirdymor y byddwn yn darparu cefnogaeth hirdymor ar ei gyfer, ond wedi'i gyfuno â dull arbrofol ar gyfer cyrraedd yr amcan hwnnw. A gadewch i ni fod yn glir, Dirprwy Lywydd: byddwn yn methu ar y ffordd, ac mae hynny'n iawn. Mae'n rhaid i ni fod yn agored ynglŷn â'r peth er mwyn dysgu oddi wrtho. Os meddyliwn am nifer o'r dyfeisiadau y siaradais amdanynt ar gychwyn fy araith - yr iPhone, teithiau gofod, technoleg ceir diyrrwr - gellir olrhain tarddiad pob un o'r rhain yn ôl i gyllid hirdymor ac amyneddgar y Llywodraeth. Yn ôl pob golwg, y glasbrint hwn, y llwybr anodd hwn, yw'r hyn y mae strategaeth 'Arloesi Cymru' yn anelu i'w wneud. Ond â siarad yn onest, yr hyn sy'n gwneud y strategaeth hon yn rhyfeddol yw ei diffyg uchelgais, ac mae angen ei hadolygu ar frys. Nid wyf eisiau edrych yn ôl mewn 20 mlynedd a meddwl, 'Mae'n drueni na fyddem wedi gwneud rhagor'. Nid wyf yn credu bod neb ohonom eisiau gwneud hynny. Felly, gadewch i ni ei gwneud yn her heddiw - a her yw hon; nid beirniadaeth - ein bod yn dyblu ein hymdrechion i fynd i'r afael â'r rhwystrau a chroesawu'r cyfleoedd, a'n bod yn ei wneud yn gyflym. Diolch.