English: Diolch. The health board with the highest percentage reduction in NHS dentists was Swansea Bay University Health Board, which serves residents in my region, with 22 per cent fewer dentists in 2021, compared to the previous year. The effect of the pandemic and boundary changes may partly be responsible for this situation, but the fall in NHS dentists is a long-standing trend, and the British Dental Association believes that unhappiness with NHS dental contracts is a key factor. The health Minister has admitted in her reply to my letter on this matter that there will be delays for new patients seeking regular care, but constituents who are registered patients are telling me that they are being turned away if they don't need emergency treatment; hundreds of people who have been affected by this crisis have contacted me - hundreds of them - one mother in Gorseinon saying, 'I have a three-year-old who is yet to have his first-ever visit to a dentist. Every time I call, they say they're only able to see emergencies.' Other patients report of having better treatment in the private sector, some NHS patients even being told that they'll be seen if they pay. Does the First Minister agree with me this is completely unacceptable, and with regular dental care being vital in preventing oral health problems from occurring in the first place, what is the Government doing to address this scandal that is seeing patients, including children, having to face significant delays, or, in many cases, being turned away entirely?
Welsh: Diolch. Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe, sy'n gwasanaethu trigolion yn fy rhanbarth i, oedd y bwrdd iechyd â'r gostyngiad canrannol uchaf yn niferoedd y deintyddion GIG, gyda 22 y cant yn llai o ddeintyddion yn 2021, o'i gymharu â'r flwyddyn flaenorol. Efallai fod effaith y pandemig a newidiadau i ffiniau yn rhannol gyfrifol am y sefyllfa hon, ond mae'r gostyngiad yn niferoedd y deintyddion GIG yn duedd hirsefydlog, ac mae Cymdeithas Ddeintyddol Prydain yn credu bod anhapusrwydd â chontractau deintyddol y GIG yn ffactor allweddol. Mae'r Gweinidog iechyd wedi cyfaddef yn ei hateb i fy llythyr ar y mater hwn y bydd oediadau i gleifion newydd sy'n ceisio gofal rheolaidd, ond mae etholwyr sy'n gleifion cofrestredig yn dweud wrthyf i eu bod nhw'n cael eu gwrthod os nad oes angen triniaeth frys arnyn nhw; mae cannoedd o bobl y mae'r argyfwng hwn wedi effeithio arnyn nhw wedi cysylltu â mi - cannoedd ohonyn nhw - a dywedodd un fam yng Ngorseinon, 'Mae gen i blentyn tair oed nad yw eto wedi cael ei ymweliad cyntaf erioed â deintydd. Bob tro y byddaf i'n galw, maen nhw'n dweud mai dim ond achosion brys y maen nhw'n gallu eu gweld.' Mae cleifion eraill yn dweud eu bod nhw wedi cael gwell triniaeth yn y sector preifat, a dywedwyd wrth rai cleifion y GIG hyd yn oed y byddan nhw'n cael eu gweld os byddan nhw'n talu. A yw'r Prif Weinidog yn cytuno â mi bod hyn yn gwbl annerbyniol, a chyda gofal deintyddol rheolaidd yn hanfodol i atal problemau iechyd y geg rhag digwydd yn y lle cyntaf, beth mae'r Llywodraeth yn ei wneud i fynd i'r afael â'r sgandal hon sy'n golygu bod cleifion, gan gynnwys plant, yn gorfod wynebu oediadau sylweddol, neu, mewn llawer o achosion, yn cael eu gwrthod yn llwyr?