English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Our motion today asks the National Assembly to note our three reports on the Brexit preparedness of three sectors: ports, healthcare and medicines, and food and drink. They follow on from our report last February, which sought clarification on the Welsh Government's preparations for when the UK left the EU. Last week we received a series of statements from Ministers on the preparations the Welsh Government are making within their portfolios, specifically in relation to a 'no deal' Brexit. This was unprecedented, and reflects the concerns that exist in our communities and public sector bodies regarding how there would be business and service continuity upon exiting the EU. It is our committee's hope that today will offer an opportunity to debate some of those issues. These reports lay out, in no uncertain terms, the risk to these three sectors of various Brexit scenarios. And before anyone gets up and says, 'Here we go, project fear again', the committee's reports are based upon evidence received from experts and stakeholders, and that is the basis for our conclusions. After the rejection of the withdrawal agreement and the political declaration a fortnight ago, it is not alarmist to actually say that we are now facing the real possibility of leaving the European Union without a deal. Now, I appreciate that we are still awaiting the outcome of today's votes in Westminster, which may lead to a deal being agreed together with a political declaration that works for the Welsh economy and Welsh citizens, but we cannot fail to repeat that now-infamous saying, 'The clock is ticking', and we are fast approaching the midnight hour. In fact, if you read the front of our report, the opening lines say: 'With less than five months until the UK leaves the European Union' - today, it is two months before we leave the European Union. Time is moving on. Now, leaving without a deal is something that our committee has consistently warned against. it is neither necessary nor desirable to sever the ties with Europe in such a disorderly and potentially chaotic way. So, before turning to the content of the reports in detail, it might be worth reminding this Chamber of what we mean by a 'no deal' Brexit, and I'll try and simplify it as much as possible. Leaving with no deal would see decades of co-operation with the European Union come to an abrupt end. It would have far-reaching consequences for many aspects of life in Wales. In trade terms, it would mean that we erect a myriad of new barriers to trade where none currently exist - everything from new taxes on imports and exports to new checks and barriers at the border. We could lose access to EU agencies and programmes, something that we have been benefiting from for a long time. The clear and overwhelming message that we have received from stakeholders during our time considering these issues has been that 'no deal' should be avoided.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Mae ein cynnig heddiw yn gofyn i'r Cynulliad Cenedlaethol nodi ein tri adroddiad ynglŷn â pha mor barod yw tri sector ar gyfer Brexit: porthladdoedd, gofal iechyd a meddyginiaethau, a bwyd a diod. Daw'r rhain yn sgil ein hadroddiad fis Chwefror diwethaf, a oedd yn gofyn am eglurhad ynglŷn â pharatoadau Llywodraeth Cymru ar gyfer yr adeg pan fyddai'r DU yn gadael yr UE. Yr wythnos diwethaf fe gawsom ni gyfres o ddatganiadau gan Weinidogion ynglŷn â'r paratoadau y mae Llywodraeth Cymru yn eu gwneud yn eu meysydd cyfrifoldeb, yn benodol mewn cysylltiad â Brexit heb gytundeb. Ni wnaed peth fel hyn erioed o'r blaen, ac mae hynny'n arwydd o'r pryderon sy'n bodoli yn ein cymunedau a chyrff sector cyhoeddus ynghylch sut y byddai dilyniant o ran busnes a gwasanaeth ar ôl gadael yr UE. Mae ein pwyllgor yn gobeithio y bydd heddiw'n cynnig cyfle i drafod rhai o'r materion hynny. Mae'r adroddiadau hyn yn egluro, heb flewyn ar dafod, y risg i'r tri sector hyn o sefyllfaoedd Brexit amrywiol. A chyn i unrhyw un godi ar ei draed a dweud, 'Dyma ni eto, codi bwganod eto', mae adroddiadau'r p wyllgor yn seiliedig ar dystiolaeth a gafwyd gan arbenigwyr a rhanddeiliaid, a dyna'r sail i'n casgliadau. Ar ôl gwrthod y cytundeb ymadael a'r datganiad gwleidyddol bythefnos yn ôl, nid codi bwganod yw dweud mewn difrif ein bod ni bellach yn wynebu'r posibilrwydd gwirioneddol o adael yr Undeb Ewropeaidd heb gytundeb. Nawr, rwy'n sylweddoli ein bod ni'n dal i ddisgwyl canlyniad pleidleisiau heddiw yn San Steffan, a allai arwain at daro bargen ynghyd â datganiad gwleidyddol sy'n gweithio i economi Cymru a dinasyddion Cymru, ond ni allwn ni beidio ag ailadrodd y dywediad drwgenwog hynny bellach, 'Mae'r cloc yn tician', ac rydym ni'n agosau'n gyflym at yr awr dyngedfennol. Yn wir, os darllenwch chi flaen ein hadroddiad, mae'r llinellau agoriadol yn dweud: Gyda llai na phum mis nes bod y DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd - heddiw, mae hi'n ddau fis cyn inni adael yr Undeb Ewropeaidd. Mae amser yn cerdded. Nawr, mae gadael heb gytundeb yn rhywbeth y mae ein pwyllgor wedi rhybuddio'n gyson yn ei erbyn. Nid yw hi naill ai'n angenrheidiol nac yn ddymunol i dorri'r cysylltiadau ag Ewrop mewn ffordd mor afreolus ac o bosib anhrefnus. Felly, cyn troi at gynnwys yr adroddiadau yn fanwl, efallai y byddai'n werth atgoffa'r Siambr hon o'r hyn a olygwn ni wrth Brexit heb gytundeb, ac fe wnaf i geisio symleiddio hynny cymaint â phosib. Byddai gadael heb unrhyw gytundeb yn gweld degawdau o gydweithredu gyda'r Undeb Ewropeaidd yn dod i ben yn ddisymwth. Byddai gan hynny oblygiadau pellgyrhaeddol i sawl agwedd ar fywyd yng Nghymru. O ran masnach, byddai'n golygu ein bod yn codi llu o rwystrau masnachu newydd lle nad oes dim yn bodoli ar hyn o bryd - popeth o drethi newydd ar fewnforion ac allforion i wiriadau a rhwystrau newydd ar y ffin. Fe allem ni golli mynediad i asiantaethau a rhaglenni 'r UE, rhywbeth yr ydym ni wedi elwa arno ers cryn amser. Y neges glir a phendant a gawsom ni gan randdeiliaid yn ystod ein hamser yn ystyried y materion hyn yw y dylid osgoi peidio â chael cytundeb.