English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer, and I'll certainly take note of what you've said. We are, of course, facing a real public health crisis of a depth that none of us have experienced before, but I think we also have a crisis in terms of how we deal with this public health emergency. We also have a crisis about how we debate and discuss and communicate with each other. Deputy Presiding Officer, we discuss many matters here in this Parliament, but we have significant responsibilities in these particular matters, and I have to say that rarely in the years that I've sat here have I felt the weight of this responsibility so heavily on our shoulders as it is today and in these times. It is clear to me that the virus is spreading quickly and, therefore, the Welsh Government must take urgent action to protect public health, and the Welsh Government must have the freedom to take such action. I hear what Members say about us voting on these matters, and I've always been the first person to defend the rights of this Parliament, but the Government must also be able to act when necessary. And I'll say this to the Conservatives: I listened to the Conservative spokesperson who disappointed me for the second time today, I'm afraid to say. I asked the Government for the advice upon which they're taking decisions on hospitality, I think it was last week. I intervened on the First Minister to say that we need to ensure that this advice is published alongside the decision. That advice has been published and, unlike the Conservatives, I've taken some time to read that advice and to read it in detail. And I have to say this: the advice from the scientific community, the advice from the medical community to the Government certainly does justify the decisions that the Government have taken. The advice also is very clear that the regional approach that was tested earlier this year did not have the same effect as national regulations. That was also in the advice. The advice was also very clear in what it said about hospitality. I've shared this advice with publicans in my own constituency. They've taken the time to read it and they understand it. It isn't too much to ask, Deputy Presiding Officer, that the main opposition party here does the same. It is important that the Welsh Government continues to publish and to put into the public domain as much information as is possible, at the time when it takes decisions on regulations. The people of Blaenau Gwent are facing one of the most difficult situations our community has faced. We know and we understand the gravity of the situation facing us. Today's statistics tell us that 574 cases per 100,000 population reflects what we were told last week by the health board. The health board told us that our hospitals in the Aneurin Bevan University Health Board area are facing a real crisis. The people that we rely on and trust to staff those hospitals are under more pressure today than they've been at any time. There are more people today in hospital in Gwent as a consequence of the coronavirus than there has been at any time over the last nine months. These aren't matters that we can wish away, and they aren't matters that we can ignore because it is politically expedient to do so. The health board was clear, speaking to us as elected representatives, that they support what the Welsh Government is doing, and in fact want the Welsh Government to move further more quickly. It is time for us to listen to what the doctors and the medical staff and the scientific community tell us. Anybody who seeks elected office, and anybody who seeks to govern this country, has a particular responsibility to listen and to react and to follow that advice. The people of Blaenau Gwent feel this very heavily. I speak and they understand what is happening here in Wales. They also understand the restrictions taking place elsewhere across the European Union and throughout the United Kingdom. They understand the tier 3 restrictions in England. They understand what level 3 and what level 4 in Scotland means. They know what we're facing. The Government must work with them to explain and to publish the information, and opposition parties must support what is right and not try to score points in a sterile political debate. It is time for us as a country to stand together, and it is time for us as a country not simply to clap for the national health service, but to protect it, and that means voting for the difficult decisions that we have all been elected to take.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd, a byddaf yn sicr o nodi'r hyn rydych wedi'i ddweud. Rydym yn wynebu argyfwng iechyd cyhoeddus go iawn wrth gwrs, ac nid oes yr un ohonom wedi profi ei debyg o'r blaen, ond credaf fod gennym argyfwng hefyd o ran sut rydym yn ymdrin â'r argyfwng iechyd cyhoeddus hwn. Mae gennym argyfwng hefyd o ran sut rydym yn trafod ac yn cyfathrebu â'n gilydd. Ddirprwy Lywydd, rydym yn trafod llawer o faterion yma yn y Senedd hon, ond mae gennym gyfrifoldebau sylweddol yn y materion penodol hyn, ac mae'n rhaid i mi ddweud mai anaml yn y blynyddoedd y bûm yn eistedd yma y teimlais bwysau'r cyfrifoldeb hwnnw mor drwm ar ein hysgwyddau ag y mae heddiw ac yn y cyfnod hwn. Mae'n amlwg i mi fod y feirws yn lledaenu'n gyflym ac felly, mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru gymryd camau brys i ddiogelu iechyd y cyhoedd, ac mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru gael rhyddid i gymryd camau o'r fath. Clywaf yr hyn a ddywed Aelodau amdanom yn pleidleisio ar y materion hyn, ac rwyf bob amser wedi bod gyda'r mwyaf awyddus i amddiffyn hawliau'r Senedd hon, ond rhaid i'r Llywodraeth allu gweithredu pan fo angen hefyd. A dywedaf hyn wrth y Ceidwadwyr: gwrandewais ar lefarydd y Ceidwadwyr a'm siomodd am yr eildro heddiw, mae arnaf ofn. Yr wythnos diwethaf, rwy'n credu, gofynnais i'r Llywodraeth ynglŷn â'r cyngor y maent yn ei ddilyn ar gyfer gwneud penderfyniadau ar letygarwch. Gwneuthum ymyriad ar y Prif Weinidog i ddweud bod angen inni sicrhau bod y cyngor hwn yn cael ei gyhoeddi ochr yn ochr â'r penderfyniad. Mae'r cyngor hwnnw wedi'i gyhoeddi ac yn wahanol i'r Ceidwadwyr, rwyf wedi cymryd peth amser i ddarllen y cyngor hwnnw a'i ddarllen yn fanwl. Ac mae'n rhaid i mi ddweud hyn: mae'r cyngor gan y gymuned wyddonol, y cyngor gan y gymuned feddygol i'r Llywodraeth yn sicr yn cyfiawnhau'r penderfyniadau y mae'r Llywodraeth wedi'u gwneud. Mae'r cyngor hefyd yn glir iawn nad oedd y dull rhanbarthol a brofwyd yn gynharach eleni yn cael yr un effaith â rheoliadau cenedlaethol. Roedd hynny hefyd yn y cyngor. Roedd y cyngor hefyd yn glir iawn yn yr hyn a ddywedai am letygarwch. Rwyf wedi rhannu'r cyngor hwn gyda thafarnwyr yn fy etholaeth fy hun. Maent wedi rhoi amser i'w ddarllen ac maent yn ei ddeall. Nid yw'n ormod gofyn, Ddirprwy Lywydd, i'r brif wrthblaid yma wneud yr un peth. Mae'n bwysig fod Llywodraeth Cymru yn parhau i gyhoeddi a rhoi cymaint o wybodaeth ag sy'n bosibl i'r cyhoedd ar yr adeg y mae'n gwneud penderfyniadau ar reoliadau. Mae pobl Blaenau Gwent yn wynebu un o'r sefyllfaoedd anoddaf y mae ein cymuned wedi'i hwynebu. Rydym yn gweld ac yn deall difrifoldeb y sefyllfa sy'n ein hwynebu. Mae ystadegau heddiw yn dweud wrthym fod 574 o achosion ym mhob 100,000 o'r boblogaeth yn adlewyrchu'r hyn a ddywedwyd wrthym yr wythnos diwethaf gan y bwrdd iechyd. Dywedodd y bwrdd iechyd wrthym fod ein hysbytai yn ardal Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan yn wynebu argyfwng gwirioneddol. Mae'r bobl rydym yn dibynnu arnynt ac yn ymddiried ynddynt i staffio'r ysbytai hynny dan fwy o bwysau heddiw nag y buont ar unrhyw adeg. Mae mwy o bobl heddiw yn yr ysbyty yng Ngwent o ganlyniad i'r coronafeirws nag a fu ar unrhyw adeg dros y naw mis diwethaf. Nid yw'r rhain yn faterion y gallwn gael gwared arnynt drwy ddymuno hynny'n unig, ac nid ydynt yn faterion y gallwn eu hanwybyddu oherwydd ei bod yn wleidyddol hwylus inni wneud hynny. Roedd y bwrdd iechyd yn glir, wrth siarad â ni fel cynrychiolwyr etholedig, eu bod yn cefnogi'r hyn y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud, ac mewn gwirionedd maent am i Lywodraeth Cymru symud ymhellach yn gyflymach. Mae'n bryd inni wrando ar yr hyn y mae'r meddygon a'r staff meddygol a'r gymuned wyddonol yn ei ddweud wrthym. Mae gan unrhyw un sy'n ceisio swydd etholedig, ac unrhyw un sy'n ceisio llywodraethu'r wlad hon, gyfrifoldeb arbennig i wrando ar y cyngor hwn, ac ymateb iddo a'i ddilyn. Mae pobl Blaenau Gwent yn teimlo hyn yn drwm iawn. Rwy'n siarad ac maent yn deall beth sy'n digwydd yma yng Nghymru. Maent hefyd yn deall y cyfyngiadau sy'n digwydd mewn mannau eraill ar draws yr Undeb Ewropeaidd a ledled y Deyrnas Unedig. Maent yn deall y cyfyngiadau haen 3 yn Lloegr. Maent yn deall beth y mae lefel 3 a beth y mae lefel 4 yn yr Alban yn ei olygu. Maent yn gwybod beth rydym ni yn ei wynebu. Rhaid i'r Llywodraeth weithio gyda hwy i esbonio a chyhoeddi'r wybodaeth, a rhaid i'r gwrthbleidiau gefnogi'r hyn sy'n iawn a pheidio â cheisio sgorio pwyntiau mewn dadl wleidyddol ddiffrwyth. Mae'n bryd i ni fel gwlad sefyll gyda'n gilydd, ac mae'n bryd i ni fel gwlad ddiogelu'r gwasanaeth iechyd gwladol, nid curo dwylo'n unig, ac mae hynny'n golygu pleidleisio dros y penderfyniadau anodd y cafodd pawb ohonom ein hethol i'w gwneud.