English: I want to concentrate on the first part of our motion and just say that when regeneration is well thought through, it can bring great benefits. Aberdare town centre is an example. Here in Cardiff Bay, we have seen over the last 30 years a most astonishing transformation in our capital city, and, Llywydd, I'm very pleased to say this building itself is a great example of that regeneration, and I pay tribute to one of your predecessors who's in the Chamber who saw that project through. It gives the potential for all sorts of development and new hope for future generations. What we're seeing in Cardiff in the tourist press internationally, in reviews of our economic potential, is that they talk very highly of this part of south Wales, and we must use it as a resource for wider economic development throughout Wales. But it just shows you, with imagination, leadership and vision, and the co-operation of all the key players, what can be achieved. There's a great body of international best practice that we are part of, and that stretches from Baltimore to Bilbao and many, many places in between. I think that we now need to set new ambitions for what we're going to do, especially for the Valleys and the Heads of the Valleys. Other speakers have concentrated on one specific project. That's not my intention; I will look at some other areas where I think we need to see more effort and ambition. But can I commend some things that have happened? The city deals offer a way of ensuring that regeneration fits in to a pattern of regional growth and development. Also, it's a great model, I think, for co-operation between UK Government and the Welsh Government, and local government as well - to co-operate constructively on the city region approaches, which, of course, are all about getting that prosperity and that expertise and the potential it can generate right around the region and in ensuring that other things, like transport networks and cultural networks, are properly integrated so that everyone living in the region benefits. I think that it's a very, very important concept that we are working through now, and I'm pleased to see the progress so far, but I hope it's taken much, much more in the future. However, it's not just about local, devolved and UK Government co-operating - though they do have a vital role to play - but community engagement, I think, is the other key to the real success of regeneration strategies. For regeneration really to be effective, it really needs to be done by the community, and not merely with, or far worse, for the community. That often has been where there's been drift and disengagement, and that's something we need to be careful to prevent in the future. If I may quote from Regeneration Wales's report 'A Guide to Effective Community Engagement', the - and I quote - good progress being made in some of Britain's most deprived communities was due to the adoption of policies with a strong emphasis on social inclusion strategies.' I do agree with that. One very simple strategy that ought to be central to this sort of regeneration that involves the community is that the community does much of the regeneration. It sounds simple, but often it just does not happen. So, the community workers are recruited locally. The infrastructure, the work that that requires, what projects are chosen and prioritised - that's done locally. Housing improvement schemes, a great economic multiplier involving local small and medium-sized enterprises, co-operatives, whatever, and certainly local labour pools - very, very important. Childcare - so important to upskilling the workforce in general and encouraging them into the labour market - being provided by local people in co-operatives and working for the private sector, the independent sector or whatever. And then basic skill development, which frankly, in the most deprived regions, is probably one of the biggest interventions that is required, again being based in community institutions and accessible in ways that local people can respond to. Can I just finish, Presiding Officer, by saying that I think the heart of this sort of regeneration is also greening our urban spaces? You know, the south Wales Valleys before the age of coal were known as this incredible bucolic idyll, the subject of many great painters - Turner, for instance. That sort of vision of the beauty of the landscape ought to inspire us again. I was delighted a couple of weeks ago to go to Maesteg at the invitation of the local Member, who I'm delighted to see is here, Huw Irranca-Davies, and we saw this wonderful project there of a new forest being developed. That's just the sort of thing, and the ambition, that we should have to really restore the Valleys and give local people the confidence they need for their own economic regeneration. Thank you.
Welsh: Rwyf am ganolbwyntio ar ran gyntaf ein cynnig a dweud pan fydd adfywio wedi'i ystyried yn drwyadl, gall sicrhau manteision mawr. Mae canol tref Aberdâr yn enghraifft. Yma ym Mae Caerdydd, dros y 30 mlynedd diwethaf, rydym wedi gweld y trawsnewid mwyaf rhyfeddol yn ein prifddinas, ac rwy'n falch iawn o ddweud, Llywydd, fod yr adeilad hwn ynddo'i hun yn enghraifft wych o'r adfywio hwnnw, ac rwy'n talu teyrnged i un o'ch rhagflaenwyr sydd yn y Siambr a wnaeth yn siŵr fod y prosiect hwnnw'n digwydd. Mae'n cynnig potensial ar gyfer pob math o ddatblygiad a gobaith newydd ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Yr hyn rydym yn ei weld yng Nghaerdydd yn y wasg dwristaidd yn rhyngwladol, mewn adolygiadau o'n potensial economaidd, yw eu bod yn siarad yn uchel iawn am y rhan hon o dde Cymru, ac mae'n rhaid i ni ei ddefnyddio fel adnodd ar gyfer datblygu economaidd ehangach ledled Cymru. Ond mae'n dangos i chi beth y gellir ei gyflawni gyda dychymyg, arweinyddiaeth a gweledigaeth, a chydweithrediad yr holl chwaraewyr allweddol. Ceir corff gwych o arferion gorau rhyngwladol rydym yn rhan ohono, ac mae'n ymestyn o Baltimore i Bilbao a llawer iawn o leoedd yn y canol. Credaf fod angen inni bellach osod uchelgeisiau newydd ar gyfer yr hyn rydym yn mynd i'w wneud, yn enwedig ar gyfer y Cymoedd a'r Blaenau'r Cymoedd. Mae siaradwyr eraill wedi canolbwyntio ar un prosiect penodol. Nid dyna yw fy mwriad; byddaf yn edrych ar rai meysydd eraill lle rwy'n credu bod angen inni weld mwy o ymdrech ac uchelgais. Ond a gaf fi gymeradwyo rhai pethau sydd wedi digwydd? Mae'r fargen ddinesig yn cynnig ffordd o sicrhau bod adfywio'n rhan o batrwm o dwf a datblygiad rhanbarthol. Hefyd, rwy'n credu ei fod yn fodel gwych ar gyfer cydweithredu rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru, a llywodraeth leol, yn ogystal - i gydweithredu'n adeiladol ar ddulliau dinas-ranbarthau, sydd wrth gwrs yn ymwneud yn llwyr â chael y ffyniant a'r arbenigedd a'r potensial y gall ei gynhyrchu o amgylch y rhanbarth i gyd a sicrhau bod pethau eraill, megis rhwydweithiau trafnidiaeth a rhwydweithiau diwylliannol, yn cael eu hintegreiddio'n briodol fel bod pawb sy'n byw yn y rhanbarth yn cael budd. Rwy'n credu bod hwnnw'n gysyniad eithriadol o bwysig rydym yn gweithio drwyddo yn awr, ac rwy'n falch o weld y cynnydd hyd yma, ond rwy'n gobeithio y bydd llawer iawn mwy o ddefnydd arno yn y dyfodol. Er hynny, mae'n ymwneud â mwy na llywodraeth leol, llywodraeth ddatganoledig a Llywodraeth y DU yn cydweithredu - er bod ganddynt rôl hanfodol i'w chwarae - ac ymgysylltu â'r gymuned, rwy'n credu, yw'r allwedd arall i lwyddiant go iawn strategaethau adfywio. Er mwyn i adfywio fod yn wirioneddol effeithiol, mae angen iddo gael ei wneud gan y gymuned, ac nid gyda, neu yn llawer gwaeth, ar gyfer y gymuned. Dyna'n aml sydd wedi achosi ymddieithrio a diffyg ymgysylltiad, ac mae hynny'n rhywbeth y mae angen i ni fod yn ofalus ein bod yn ei osgoi yn y dyfodol. Os caf ddyfynnu o adroddiad Adfywio Cymru 'Canllaw i Ymgysylltu Effeithiol â'r Gymuned', mae - ac rwy'n dyfynnu - 'datblygu polisïau gyda phwyslais cryf ar strategaethau cynhwysiant cymdeithasol yn dod â chynnydd i gymunedau oedd yn dioddef fwyaf o amddifadedd oherwydd allgau cymdeithasol.' Rwy'n cytuno â hynny. Un strategaeth syml iawn a ddylai fod yn ganolog i'r math hwn o adfywio sy'n cynnwys y gymuned yw bod y gymuned yn gwneud llawer o'r adfywio. Mae'n swnio'n syml, ond yn aml, nid yw'n digwydd. Felly, mae'r gweithwyr cymunedol yn cael eu recriwtio'n lleol. Mae'r seilwaith, y gwaith y mae hynny'n galw amdano, pa brosiectau sy'n cael eu dewis a'u blaenoriaethu - caiff hynny ei wneud yn lleol. Cynlluniau gwella tai, lluosydd economaidd mawr sy'n cynnwys busnesau bach a chanolig lleol, cwmnïau cydweithredol, beth bynnag, a chronfeydd llafur lleol yn sicr - pwysig tu hwnt. Gofal plant - mor bwysig i uwchsgilio'r gweithlu yn gyffredinol a'u hannog i mewn i'r farchnad lafur - yn cael ei ddarparu gan bobl leol mewn cwmnïau cydweithredol ac yn gweithio i'r sector preifat, y sector annibynnol neu beth bynnag. A datblygu sgiliau sylfaenol wedyn sydd, a bod yn onest, yn un o'r ymyriadau sydd fwyaf o'u hangen mae'n debyg yn y rhanbarthau mwyaf difreintiedig, rhywbeth sydd eto wedi'i leoli mewn sefydliadau cymunedol ac yn hygyrch mewn ffyrdd y gall pobl leol ymateb iddynt. A gaf fi orffen, Llywydd, drwy ddweud fy mod yn credu bod gwyrddu ein mannau trefol hefyd yn ganolog i'r math hwn o adfywio? Wyddoch chi, roedd Cymoedd de Cymru cyn yr oes lo yn cael eu hadnabod fel mannau gwledig delfrydol, yn destun i nifer fawr o arlunwyr - Turner, er enghraifft. Dylai'r math hwnnw o weledigaeth o harddwch y dirwedd ein hysbrydoli eto. Pleser mawr wythnos neu ddwy yn ôl oedd derbyn gwahoddiad i fynd i Faesteg gan yr Aelod lleol rwy'n falch iawn o'i weld yma, Huw Irranca-Davies, a gwelsom brosiect gwych yno ar ddatblygu coedwig newydd. Dyna'r math o beth yn union, a'r uchelgais, y dylem ei chael i adfer y Cymoedd go iawn a rhoi'r hyder sydd ei angen ar bobl leol i adfywio eu hunain yn economaidd. Diolch.