English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. Achieving a greener Wales will rely on the commitment and expertise of our farmers. They have a unique role in producing high-quality food at the same time as protecting habitat, safeguarding our irreplaceable soils, capturing carbon and cleaning our air and water for the benefit of human health and, of course, the health of our planet. The need we see for these agricultural pollution regulations reflects our commitment to fairness. It is a matter of fairness for future generations, so that they will not be denied access to their natural heritage, which we are entrusted to protect. It is a matter of fairness to those farmers who already go above and beyond the requirements of regulation, earning the sector its reputation for the highest environmental standards. This reputation has never been more important than it is now, to meet the expectations both of our international trading partners and consumers in the UK. This reputation and our natural heritage is under threat from agricultural pollution. I disagree with Janet Finch-Saunders stating that the regulations are punishing farmers. I will tell her who's being punished: farmers who already undertake good practice in nutrient management, preventing pollution from their own farms, and who have to watch as others do the bare minimum, with the cost of any damage being passed on to others - the costs of water treatment added to customer bills, the cost to the reputation of the sector, and the price we're all paying in the loss of fish, insects, sensitive habitats and the character of our countryside. This has been a blight on the reputation of Welsh farming for many years. Since I came into post, I have sought to create the opportunity for the agricultural industry and others to come forward and address the issue without further regulation. Unfortunately, there has been no consistent downward trend in agricultural pollution. Since 2001, there have been almost 3,000 substantiated acute agricultural-related pollution incidents across Wales, continuing at an average rate of more than three each week in the last three years. In 2020, when fewer reported incidents were investigated due to the COVID pandemic, numbers were still higher than in 2015, 2016 and 2017. There were more recorded incidents in 2018 than any other year in the last 20 years. Even with the current media attention since I announced these regulations on 27 January, NRW has received 49 pollution reports related to agriculture, of which 20, as of 1 March, have been substantiated. These are the substantiated incidents where NRW has been able to confirm an incident reported to them. However, acute pollution incidents are only the most visible example of agricultural pollution. Diffuse pollution occurs over time and is damaging water quality, contributing to air pollution and increasing greenhouse gas emissions. Misinformation about the regulations has been a cause of unnecessary stress to farmers, many of whom, far from being forced out of business as the opposition have claimed, will be in a good position to meet the new regulatory standards and stand to gain from improved nutrient management on their farms. Farmers who are unsure about how they can achieve compliance may seek support and advice through Welsh Government's Farming Connect advisory service, including how to access the financial support available. The regulations are targeted on activities that produce a risk of pollution, wherever they take place. The opposition say, rather than a baseline standard, we should take one approach for phosphorus pollution in the nine river SACs, a different approach for those water bodies failing water framework directive standards, another for nitrate thresholds, yet another for catchments affected by acute pollution incidents and so on - a prospectus for confusion and delay. Such an approach would do nothing for air pollution or emissions reduction; they are not practical or meaningful alternatives. Setting a baseline standard means the expectations can be clear, making it easier for farmers to be confident they are compliant, and easier for advisory services and the regulator to support farmers to achieve compliance. Where activities are low risk, such as in relation to sheep farming, the requirements are minimal. The requirements will be introduced over time, with the first step requiring farmers to follow good practice in when and where to spread slurry, as many already do. In last week's Tory debate, I sought a consensus with other parties that, given the climate and nature emergencies, we could all recognise that the first step, as set out in the advice of the Committee on Climate Change, would be to make current good practice into the baseline standard across Wales. Neither Plaid Cymru nor the Tories could bring themselves to accept the need for action, simply showing how completely out of step they are with the public's expectations. They would rather ignore the scientific advice and allow Wales to become the last refuge of agricultural pollution. I'm grateful to those farmers who support the actions we are taking to make a difference, and to other stakeholders, such as the Wildlife Trust and angling groups, who have so clearly articulated what can be achieved and why it is so important. The agricultural pollution regulations are one step, but a very important one, in the journey towards cleaner rivers, cleaner air, and the achievement in Wales of the most nature- and climate-friendly farming in the world. After today, there will still be much more to do to deliver our ambitions to achieve a net-zero, nature-positive economy in which the benefits of our rich natural heritage are shared fairly. I hope all Senedd Members will today demonstrate their commitment to those ambitions in the decision they take. Vote against the annulment motion, vote against lowering environmental standards in Wales, vote against delaying our response to the climate and nature emergencies, and vote against agricultural pollution in Wales. Diolch.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Bydd sicrhau Cymru fwy gwyrdd yn dibynnu ar ymrwymiad ac arbenigedd ein ffermwyr. Mae ganddynt rôl unigryw yn cynhyrchu bwyd o ansawdd uchel ar yr un pryd â diogelu cynefin, amddiffyn ein priddoedd gwerthfawr, dal carbon a glanhau ein haer a'n dŵr er budd iechyd pobl, ac iechyd ein planed wrth gwrs. Mae'r angen a welwn am y rheoliadau llygredd amaethyddol hyn yn adlewyrchu ein hymrwymiad i degwch. Mae'n fater o degwch i genedlaethau'r dyfodol, fel bod ganddynt fynediad at eu treftadaeth naturiol, yr ymddiriedir ynom i'w diogelu. Mae'n fater o degwch i'r ffermwyr sydd eisoes yn mynd y tu hwnt i ofynion rheoleiddio, gan feithrin enw da i'r sector am gynnal y safonau amgylcheddol uchaf. Ni fu'r enw da hwn erioed yn bwysicach nag y mae ar hyn o bryd, er mwyn bodloni disgwyliadau ein partneriaid masnachu rhyngwladol a'n cwsmeriaid yn y DU. Mae'r enw da hwn a'n treftadaeth naturiol dan fygythiad o ganlyniad i lygredd amaethyddol. Rwy'n anghytuno â Janet Finch-Saunders sy'n dweud bod y rheoliadau'n cosbi ffermwyr. Fe ddywedaf wrthi pwy sy'n cael eu cosbi: ffermwyr sydd eisoes yn ymgymryd ag arferion da o ran rheoli maethynnau, atal llygredd o'u ffermydd eu hunain, ac sy'n gorfod gwylio wrth i eraill wneud y lleiafswm posibl, gyda chost unrhyw ddifrod yn cael ei drosglwyddo i eraill - costau trin dŵr yn cael eu hychwanegu at filiau cwsmeriaid, y gost i enw da'r sector, a'r pris rydym i gyd yn ei dalu yn sgil colli pysgod, pryfed, cynefinoedd sensitif a chymeriad ein cefn gwlad. Mae hyn wedi bod yn falltod ar enw da ffermio yng Nghymru ers blynyddoedd lawer. Ers imi ddod i'r swydd, rwyf wedi ceisio creu cyfle i'r diwydiant amaethyddol ac eraill gamu ymlaen a mynd i'r afael â'r broblem heb reoleiddio pellach. Yn anffodus, ni fu gostyngiad cyson mewn llygredd amaethyddol. Ers 2001, cafodd bron i 3,000 o achosion o lygredd acíwt yn gysylltiedig ag amaethyddiaeth eu cadarnhau ledled Cymru, gan barhau ar gyfradd gyfartalog o fwy na thri achos bob wythnos dros y tair blynedd diwethaf. Yn 2020, pan ymchwiliwyd i lai o ddigwyddiadau yr adroddwyd yn eu cylch oherwydd pandemig COVID, roedd nifer yr achosion yn dal yn uwch nag yn 2015, 2016 a 2017. Cofnodwyd mwy o ddigwyddiadau yn 2018 nag unrhyw flwyddyn arall yn yr 20 mlynedd diwethaf. Hyd yn oed gyda'r sylw presennol yn y cyfryngau ers imi gyhoeddi'r rheoliadau hyn ar 27 Ionawr, mae CNC wedi derbyn 49 o adroddiadau llygredd yn ymwneud ag amaethyddiaeth, ac ar 1 Mawrth, roedd 20 ohonynt wedi'u cadarnhau. Dyma'r digwyddiadau a gadarnhawyd lle mae CNC wedi gallu cadarnhau digwyddiadau yr adroddwyd wrthynt yn eu cylch. Fodd bynnag, digwyddiadau llygredd acíwt yw'r enghraifft fwyaf gweladwy o lygredd amaethyddol. Mae llygredd gwasgaredig yn digwydd dros amser ac mae'n niweidio ansawdd dŵr, yn cyfrannu at lygredd aer ac yn cynyddu allyriadau nwyon tŷ gwydr. Mae gwybodaeth anghywir am y rheoliadau wedi bod yn achosi straen diangen i ffermwyr, a bydd llawer ohonynt, ymhell o gael eu gorfodi allan o fusnes fel y mae'r wrthblaid wedi'i honni, mewn sefyllfa dda i fodloni'r safonau rheoleiddio newydd ac elwa o reoli maethynnau yn well ar eu ffermydd. Gall ffermwyr sy'n ansicr sut y gallant gydymffurfio ofyn am gymorth a chyngor drwy wasanaeth cynghori Cyswllt Ffermio Llywodraeth Cymru, gan gynnwys sut i gael gafael ar y cymorth ariannol sydd ar gael. Mae'r rheoliadau wedi'u targedu at weithgareddau sy'n peri risg o lygredd, lle bynnag y maent yn digwydd. Yn hytrach na safon sylfaenol, dywed y gwrthbleidiau y dylem fabwysiadu un dull o fynd i'r afael â llygredd ffosfforws yn y naw ardal cadwraeth arbennig afon, dull gwahanol i'r cyrff dŵr sy'n methu cyrraedd safonau'r gyfarwyddeb fframwaith dŵr, un arall ar gyfer trothwyon nitradau, ac un arall eto ar gyfer dalgylchoedd yr effeithir arnynt gan ddigwyddiadau llygredd acíwt ac yn y blaen - prosbectws ar gyfer dryswch ac oedi. Ni fyddai dull gweithredu o'r fath yn gwneud dim i wella llygredd aer na lleihau allyriadau; nid ydynt yn ddewisiadau amgen ymarferol nac ystyrlon. Mae gosod safon sylfaenol yn golygu y gall y disgwyliadau fod yn glir, gan ei gwneud yn haws i ffermwyr fod yn hyderus eu bod yn cydymffurfio, a'i gwneud yn haws i wasanaethau cynghori a'r rheoleiddiwr gynorthwyo ffermwyr i gydymffurfio. Lle mae gweithgareddau'n rhai risg isel, megis mewn perthynas â ffermio defaid, mae'r gofynion yn fach iawn. Bydd y gofynion yn cael eu cyflwyno dros amser, a'r cam cyntaf fydd ei gwneud yn ofynnol i ffermwyr ddilyn arferion da o ran pryd a ble i wasgaru slyri, fel y mae llawer eisoes yn ei wneud. Yn nadl y Torïaid yr wythnos diwethaf, ceisiais ddod o hyd i gonsensws gyda phleidiau eraill, o ystyried yr argyfyngau hinsawdd a natur, y gallem gydnabod mai'r cam cyntaf, fel y nodir yng nghyngor y Pwyllgor ar Newid Hinsawdd, fyddai gwneud yr arferion da presennol yn safonau sylfaenol ledled Cymru. Ni allai Plaid Cymru na'r Torïaid dderbyn yr angen i weithredu, gan ddangos eu diffyg ymwybyddiaeth o ddisgwyliadau'r cyhoedd. Byddai'n well ganddynt anwybyddu'r cyngor gwyddonol a chaniatáu i Gymru fod yn lloches olaf i lygredd amaethyddol. Rwy'n ddiolchgar i'r ffermwyr sy'n cefnogi'r camau rydym yn eu cymryd i wneud gwahaniaeth, ac i randdeiliaid eraill, fel yr Ymddiriedolaeth Natur a grwpiau genweirio, sydd wedi mynegi'r hyn y gellir ei gyflawni, a pham ei fod mor bwysig, mewn ffordd mor glir. Mae'r rheoliadau llygredd amaethyddol yn un cam, ond yn gam pwysig iawn, yn y daith tuag at afonydd glanach, aer glanach, a sicrhau mai yng Nghymru y ceir y ffermio mwyaf ystyriol o natur a'r hinsawdd yn y byd. Ar ôl heddiw, bydd llawer mwy i'w wneud o hyd i gyflawni ein huchelgeisiau i sicrhau economi sero-net, sy'n gadarnhaol o ran natur, lle caiff buddion ein treftadaeth naturiol gyfoethog eu rhannu'n deg. Gobeithio y bydd yr holl Aelodau o'r Senedd heddiw yn dangos eu hymrwymiad i'r uchelgeisiau hynny yn y penderfyniad a wnânt. Pleidleisiwch yn erbyn y cynnig i ddirymu, pleidleisiwch yn erbyn gostwng safonau amgylcheddol yng Nghymru, pleidleisiwch yn erbyn gohirio ein hymateb i'r argyfyngau hinsawdd a natur, a phleidleisiwch yn erbyn llygredd amaethyddol yng Nghymru. Diolch.