English: I welcome the opportunity to contribute today. It was a pleasure to be a member of the committee following my election last May, and I'm really grateful for the way the Chairman and members of the committee welcomed me to that position as a new boy. I also commend the excellent official support for the committee - an outstanding set of officers, and thank you to them. Deputy Presiding Officer, as you'll know, I'm no longer a member of the committee, but I welcome the committee Chair's statement and thank him for his work on leading the committee in such a collegiate and constructive manner. That was very welcome. One of the main, overarching points, as we've already heard, raised by the report is the interaction between UK Government and Welsh Government when it comes to law making. I would like to reaffirm the point that it is important that the current and future UK Governments respect the devolution settlement, and also agree that there needs to be better inter-governmental working. We are all facing huge challenges at the moment; we need to work together constructively and effectively on these. And so, it is my hope that the new agreement on inter-governmental relations published earlier this year will be fine-tuned over time to ensure that there is improved co-operation on issues of shared interest. It is in this regard that I welcome the previous work of the committee in scrutinising relations between both Governments, and I hope that its future work will help to support an improvement in those relations. The committee makes a number of points. We've heard already this afternoon about the use of LCMs and what it sees as an over-reliance on this procedure to create law in Wales. And, to some extent, I do sympathise with that point. We do receive a lot of LCMs and there are opportunities for the Welsh Government to look at implementing more made-in-Wales legislation that the Senedd can directly influence. So, there is a question for the Government as to how, as part of its law reform programme, it can increase its legislative capacity. There are also questions for the Senedd as to how we can operate to allow more legislation to be considered, particularly from backbench and opposition Members. However, I would say that we shouldn't seek to unnecessarily duplicate work where the UK Government and Welsh Government believe that it's more cost-effective, quicker and more appropriate to introduce legislation at a UK level. Finally, Deputy Llywydd, the LJC committee report makes some interesting points about the complexity of Welsh law. As somebody who was new to scrutinising the various types of law that exist whilst on that committee, I was just somewhat surprised by how complex and procedural some of our discussions were. I welcome the Government's programme of work that is looking at making Welsh law more accessible. In this regard, I think that the committee also has a role to play in encouraging people to think more about the law and to look for more opportunities to engage with members of the public around its work. To conclude, Deputy Presiding Officer, I reiterate my thanks to the committee and the Chair for all of their work, and wish them well in future years.
Welsh: Rwy'n croesawu'r cyfle i gyfrannu heddiw. Roedd yn bleser bod yn aelod o'r pwyllgor yn dilyn fy etholiad fis Mai diwethaf, ac rwy'n wirioneddol ddiolchgar am y ffordd y cefais fy nghroesawu gan y Cadeirydd ac aelodau'r pwyllgor i'r swydd honno fel bachgen newydd. Cymeradwyaf hefyd y cymorth swyddogol rhagorol i'r pwyllgor - set ragorol o swyddogion, a diolch iddynt hwy. Ddirprwy Lywydd, fel y gwyddoch, nid wyf yn aelod o'r pwyllgor mwyach, ond rwy'n croesawu datganiad Cadeirydd y pwyllgor ac yn diolch iddo am ei waith yn arwain y pwyllgor mewn modd mor golegol ac adeiladol. Roedd hynny i'w groesawu'n fawr. Un o'r prif bwyntiau trosfwaol a nodwyd yn yr adroddiad, fel y clywsom eisoes, yw'r rhyngweithio rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru o ran deddfu. Hoffwn ailgadarnhau'r pwynt ei bod yn bwysig fod Llywodraethau'r DU nawr ac yn y dyfodol yn parchu'r setliad datganoli, a hefyd yn cytuno bod angen gwell cydweithio rhynglywodraethol. Mae pob un ohonom yn wynebu heriau enfawr ar hyn o bryd; mae angen inni gydweithio'n adeiladol ac yn effeithiol ar y rhain. Ac felly, fy ngobaith yw y bydd y cytundeb newydd ar gysylltiadau rhynglywodraethol a gyhoeddwyd yn gynharach eleni yn cael ei fireinio dros amser i sicrhau gwell cydweithredu ar faterion o ddiddordeb cyffredin. Yn hyn o beth, rwy'n croesawu gwaith blaenorol y pwyllgor yn craffu ar y berthynas rhwng y ddwy Lywodraeth, ac rwy'n gobeithio y bydd ei waith yn y dyfodol yn helpu i gefnogi gwelliant yn y cysylltiadau hynny. Mae'r pwyllgor yn gwneud nifer o bwyntiau. Rydym eisoes wedi clywed y prynhawn yma am y defnydd o femoranda cydsyniad deddfwriaethol a'r hyn y mae'n ei ystyried yn orddibyniaeth ar y weithdrefn hon i greu cyfraith yng Nghymru. Ac i ryw raddau, rwy'n cydymdeimlo â'r pwynt hwnnw. Rydym yn cael llawer o femoranda cydsyniad deddfwriaethol, ac mae cyfleoedd i Lywodraeth Cymru ystyried cyflawni mwy o ddeddfwriaeth a wnaed yng Nghymru y gall y Senedd ddylanwadu'n uniongyrchol arni. Felly, cwestiwn i'r Llywodraeth, fel rhan o'i rhaglen ddiwygio'r gyfraith, yw sut y gall gynyddu ei chapasiti deddfwriaethol. Mae cwestiynau hefyd i'r Senedd ynghylch sut y gallwn weithredu i ganiatáu i ragor o ddeddfwriaeth gael ei hystyried, yn enwedig gan Aelodau'r meinciau cefn a'r gwrthbleidiau. Fodd bynnag, byddwn yn dweud na ddylem geisio dyblygu gwaith yn ddiangen lle mae Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru yn credu ei bod yn fwy costeffeithiol, yn gyflymach ac yn fwy priodol i gyflwyno deddfwriaeth ar lefel y DU. Yn olaf, Ddirprwy Lywydd, mae adroddiad y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad yn gwneud rhai pwyntiau diddorol am gymhlethdod cyfraith Cymru. Fel rhywun a oedd yn newydd i'r gwaith o graffu ar y gwahanol fathau o gyfraith sy'n bodoli pan oeddwn ar y pwyllgor hwnnw, cefais fy synnu braidd gan ba mor gymhleth a gweithdrefnol oedd rhai o'n trafodaethau. Rwy'n croesawu rhaglen waith y Llywodraeth sy'n edrych ar wneud cyfraith Cymru yn fwy hygyrch. Yn hyn o beth, credaf fod gan y pwyllgor rôl i'w chwarae hefyd yn annog pobl i feddwl mwy am y gyfraith a chwilio am fwy o gyfleoedd i ymgysylltu ag aelodau'r cyhoedd ynghylch ei waith. I gloi, Ddirprwy Lywydd, rwy'n ategu fy niolch i'r pwyllgor a'r Cadeirydd am eu holl waith, ac yn dymuno'n dda iddynt yn y blynyddoedd i ddod.