English: So, now really is the time to review the role of the well-being of future generations commissioner's office, but also to look at all the other independent people whose job it is to independently scrutinise public bodies. So, thank you very much indeed for that, but I agree with you also on the points you made about the importance of cultural change, making people aware and also understanding what the words on the page actually mean in the way we translate policy into action. Sioned Williams dwelt on recommendation 2 in relation to training and - 3, I beg your pardon, in relation to training and professional development of Welsh Government staff and the importance of the Welsh Government not over-relying on the office of the future generations commissioner, which happens to be co-located in our capital city. I think geographical proximity, obviously, often plays a role in all these things. It's really important that the Welsh Government is making sure that all its officials understand the importance of its own Act. It's the Welsh Government who proposed this Act. Carl Sargeant really did shape it into something that's proved to be a really important initiative, but it's really crucial that the Welsh Government is doing enough work on its own to induct its officials to release the time of the well-being of future generations commissioner to deal with other public bodies. There are 45 other bodies involved, and we need to ensure that we're taking account of their needs, and often they are much smaller organisations, much less likely to have experts involved. Sarah Murphy posed an interesting question, which is: should the well-being of future generations commissioner take on casework? She illustrated it with a local campaign in her constituency, also reminding us about the importance of consulting the workforce on how this looks to them. I think that's a really important point and it will come up again in relationship to the social partnership Bill. Altaf Hussain focused on the very important global and more equal Wales and the really difficult decisions that parents are having to make, skipping meals to feed their child, and the fact that so many households are now threatened with fuel poverty. So, it's absolutely important that we are ensuring that the work of the well-being of future generations commissioner is focusing on that as much as anything else. But we also have to remind ourselves that producing very fat reports doesn't necessarily get us where we need to be, and 365 well-being objectives - thank you for reminding us of that - makes it a pretty impossible task. We really do need to hone those down into smaller numbers so that they can be more effective. I absolutely agree with Ken Skates that Sophie Howe has been fiercely independent and has done a wonderful job in really setting the bar for any successor, and the importance of getting to grips with how we share excellence and get resources to the front line. I also think it's really important that we are ensuring that - . The economic action plan that was proposed by Ken Skates, obviously, is likely to be embedded into legislation through the social partnership and procurement Bill. It will bring private bodies who want to contract with public bodies into the Act, and, therefore, we really do have to get this right and make it into something that's coherent and manageable, digestible. Sophie Howe once again gave some excellent examples of the way in which her office has implemented the Act, the anti-racist action plan, the pilot of the minimum income guarantee, and I'm fully confident that the Minister really does lead that cross-Government commitment. I was also very pleased to see the Minister for finance listening intently to this debate, because, obviously, this is entirely relevant to the very difficult decisions that Rebecca has to make in devising the next budget. So, I absolutely agree with the Minister that scoping and evaluating the implementation of the Act is a very important milestone to ensure we're getting this right. So, we have a difficult task ahead of us, but we really do need to be coherent and inclusive, and, as the Minister for Climate Change rightly reminds us, we cannot be outsourcing our global carbon emissions. We have global responsibility, so simply saying, 'We're going to do x so that we have less emissions in Wales' - . We have to ensure that we are living our lives differently so that we are globally responsible and sharing the burden -
Welsh: Felly, nawr yw'r amser i adolygu rôl swyddfa comisiynydd llesiant cenedlaethau'r dyfodol, ond hefyd i edrych ar yr holl bobl annibynnol eraill sy'n gyfrifol am graffu'n annibynnol ar gyrff cyhoeddus. Felly, diolch yn fawr iawn ichi am hynny, ond rwy'n cytuno gyda chi hefyd ar y pwyntiau a wnaethoch am bwysigrwydd newid diwylliannol, gwneud pobl yn ymwybodol a deall hefyd beth y mae'r geiriau ar y dudalen yn ei olygu mewn gwirionedd yn y ffordd yr ydym yn trosi polisi'n weithredu. Soniodd Sioned Williams am argymhelliad 2 mewn perthynas â hyfforddiant a - 3, mae'n ddrwg gennyf, ar hyfforddiant a datblygiad proffesiynol staff Llywodraeth Cymru a phwysigrwydd sicrhau nad yw Llywodraeth Cymru'n or-ddibynnol ar swyddfa comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol, sy'n digwydd bod wedi ei chydleoli yn ein prifddinas. Credaf fod agosrwydd daearyddol, yn amlwg, yn aml yn chwarae rhan yn yr holl bethau hyn. Mae'n bwysig iawn fod Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod ei holl swyddogion yn deall pwysigrwydd ei Deddf ei hun. Llywodraeth Cymru a gynigiodd y Ddeddf hon. Gwnaeth Carl Sargeant ei llunio'n rhywbeth sydd wedi bod yn fenter wirioneddol bwysig, ond mae'n hanfodol fod Llywodraeth Cymru yn gwneud digon o waith ar ei phen ei hun i gyfarwyddo ei swyddogion er mwyn rhyddhau amser i'r comisiynydd llesiant cenedlaethau'r dyfodol allu ymdrin â chyrff cyhoeddus eraill. Mae 45 o gyrff eraill yn rhan o hyn, ac mae angen inni sicrhau ein bod yn ystyried eu hanghenion hwy, ac yn aml maent yn sefydliadau llawer llai, sy'n llawer llai tebygol o gynnwys arbenigwyr. Gofynnodd Sarah Murphy gwestiwn diddorol, sef: a ddylai comisiynydd llesiant cenedlaethau'r dyfodol ymgymryd â gwaith achos? Dangosodd hynny gydag ymgyrch leol yn ei hetholaeth, gan ein hatgoffa hefyd am bwysigrwydd ymgynghori â'r gweithlu ynglŷn â sut y mae hyn yn edrych iddynt hwy. Credaf fod hwnnw'n bwynt pwysig iawn a bydd yn codi eto mewn perthynas â'r Bil partneriaeth gymdeithasol. Canolbwyntiodd Altaf Hussain ar y Gymru fyd-eang a mwy cyfartal, sy'n bwysig iawn, a'r penderfyniadau anodd y mae rhieni'n gorfod eu gwneud, gan fynd heb brydau bwyd er mwyn bwydo eu plentyn, a'r ffaith bod cynifer o aelwydydd bellach dan fygythiad tlodi tanwydd. Felly, mae'n gwbl bwysig ein bod yn sicrhau bod gwaith comisiynydd llesiant cenedlaethau'r dyfodol yn canolbwyntio ar hynny lawn cymaint ag unrhyw beth arall. Ond mae'n rhaid inni atgoffa ein hunain hefyd nad yw cynhyrchu adroddiadau trwchus o reidrwydd yn mynd â ni i lle mae angen inni fod, a bod 365 o amcanion llesiant - diolch am ein hatgoffa o hynny - yn ei gwneud yn dasg amhosibl. Mae gwir angen inni fireinio'r rheini'n niferoedd llai er mwyn iddynt allu bod yn fwy effeithiol. Rwy'n cytuno'n llwyr â Ken Skates fod Sophie Howe wedi bod yn ffyrnig o annibynnol ac wedi gwneud gwaith gwych yn gosod y bar ar gyfer unrhyw olynydd, a phwysigrwydd mynd i'r afael â'r ffordd yr ydym yn rhannu rhagoriaeth ac yn cael adnoddau i'r rheng flaen. Credaf hefyd ei bod yn bwysig iawn ein bod yn sicrhau - . Mae'r cynllun gweithredu economaidd a gynigiwyd gan Ken Skates, yn amlwg, yn debygol o gael ei ymgorffori mewn deddfwriaeth drwy'r Bil partneriaeth gymdeithasol a chaffael. Bydd yn dod â chyrff preifat sydd am gontractio gyda chyrff cyhoeddus i mewn i'r Ddeddf, ac felly, rhaid inni gael hyn yn iawn a'i wneud yn rhywbeth sy'n gydlynol ac yn hylaw, yn dreuliadwy. Unwaith eto, rhoddodd Sophie Howe enghreifftiau rhagorol o'r ffordd y mae ei swyddfa wedi gweithredu'r Ddeddf, y cynllun gweithredu gwrth-hiliol, y cynllun peilot o'r warant isafswm incwm, ac rwy'n gwbl hyderus fod y Gweinidog yn arwain yr ymrwymiad trawslywodraethol hwnnw mewn gwirionedd. Roeddwn hefyd yn falch iawn o weld y Gweinidog cyllid yn gwrando'n astud ar y ddadl hon, oherwydd, yn amlwg, mae hyn yn gwbl berthnasol i'r penderfyniadau anodd iawn y mae'n rhaid i Rebecca eu gwneud wrth lunio'r gyllideb nesaf. Felly, cytunaf yn llwyr â'r Gweinidog fod cwmpasu a gwerthuso gweithrediad y Ddeddf yn garreg filltir bwysig iawn i sicrhau ein bod yn gwneud hyn yn iawn. Felly, mae gennym dasg anodd o'n blaenau, ond mae gwir angen inni fod yn gydlynol ac yn gynhwysol, ac fel y mae'r Gweinidog Newid Hinsawdd yn ein hatgoffa'n briodol, ni allwn allanoli ein hallyriadau carbon byd-eang. Mae gennym gyfrifoldeb byd-eang, felly nid yw dweud, 'Rydym yn mynd i wneud x fel bod gennym lai o allyriadau yng Nghymru' - . Rhaid inni sicrhau ein bod yn byw ein bywydau'n wahanol er mwyn inni fod yn gyfrifol yn fyd-eang a rhannu baich -