English: Firstly, can I say thank you very much to Sir Wyn Williams as the president of the Welsh Tribunals, both for his annual report but also for everything that he and his judges have been doing? The challenges have been greater because of coronavirus, but even in the normal scheme of things, the day-to-day work is rarely glamorous and I think it is important that we put on record our appreciation for what is done. Reading the annual report, I hope nothing I say will be taken as a criticism of the president or the report, but more of an interest in what he has written. Firstly, I think it's important that the annual report should be self-standing. I haven't had the extent of exposure to the previous report that perhaps some others have, and just as one example, the reference in paragraph 2.5 to cross-ticketing, I don't know what cross-ticketing is, and it's not explained, as far as I can see, within the document. It refers to a member of the Welsh Tribunals cross-ticketing, and then gives a specific tribunal. I'm assuming that they're likely to be a member of another Welsh tribunal and are then cross-ticketing to one that they're not a member of, but I'd liked to have been clearer on that. There's also a reference to one individual who cross tickets from the first tier property tribunal for England into the Residential Property Tribunal Wales, so I'm not sure if it's just a general thing when someone does something that's not on the tribunal to which they're appointed. The previous speaker, after speaking, I think, with some excitement and positivity on his behalf about the re-emergence of a renewed Welsh judicial system - . I don't support that in the way he does, but I do share his concerns about what I think he rightly observes as a dysfunctional interface, and I think the quality and the extent of the work that happened on the commission for justice is in a different league to the appetite for the UK Government to respond to it and to upend the system and to make it anew. I'm struck by how small some of these tribunals are, and also how disparate their level of functions are. So, they have the commonality of being Welsh tribunals, but then there are very significant differences between most of them and what they do. I also look with interest in light of the degree of emphasis put on Welsh language in the development of a Welsh judiciary and appointments, as to how widely it was used in the tribunals, and note that, outside the Welsh language tribunal, of 2,251 cases, only nine were conducted in Welsh. I have, if I may, a question to the Minister about the Welsh tribunal unit, and how we deal with issues such as independence of the judiciary when the president of the tribunals is looking, as I understand it, to two civil servants within the WTU as a structure whereby legal advice can be sought and obtained when necessary. Is the WTU seen as an embryonic Welsh ministry of justice, and if so, when the Minister refers to it having great structural independence, is that in the way that the MoJ would, for the UK Government, often, with respect to England, or is he looking at something stronger than that? I note that the president refers to his term and the Law Commission report and how a decision needs to be made in the short to medium term about the role of the president, and he notes that his role is mainly administrative and pastoral, and I'm sure there are very valuable and important things that he does - very much so - but I was a little unnerved to note that there's no clear statutory basis for the president to serve as a judge on tribunals. It's generally accepted that they can, or potentially should, but then the current president sets out his views as to how he's conducted his own role, and I just wonder if we need a greater clarity of understanding here, amongst judges, but also primarily, perhaps, between the Welsh Government and the UK Government, because I think the degree of divergence between the ambition of the commission on justice - . And the president was one of those commissioners and refers in this report to some of the things he learnt through that and has made me understand aspects of that report in a way I didn't before, because of what he says in this annual report today. Is that difference of view between Welsh and UK Government such that we are not getting pragmatic, sensible solutions to the operation of the system? And I agree with Mick Antoniw; there has been a dysfunctional interface, but there are two potential ways of dealing with it. What we tend to hear here is how that means we must see devolution of justice. The other way of dealing with it is to operate some things on a UK or at least England and Wales basis, rather than further devolving, and I'm unclear where the UK Government stands. It doesn't take as much interest in this as we do, but I listened to David Melding and I'm not sure whether his stance and emphasis necessarily reflects that of his group or the UK Government. So, there is a degree of confusion. I sympathise with the president in some of his calls for that confusion to be resolved, even if I wouldn't agree with some of the ways he might wish that to happen. Thank you.
Welsh: Yn gyntaf, a gaf i ddweud diolch yn fawr iawn i Syr Wyn Williams fel llywydd Tribiwnlysoedd Cymru am ei adroddiad blynyddol ond hefyd am bopeth y mae ef a'i farnwyr wedi eu gwneud? Mae'r heriau wedi bod yn fwy oherwydd y coronafeirws, ond hyd yn oed mewn adegau arferol, anaml iawn y mae'r gwaith beunyddiol yn waith hyfryd, ac rwy'n credu ei bod yn bwysig ein bod yn diolch ar goedd am yr hyn a wneir. Wrth ddarllen yr adroddiad blynyddol, gobeithio na chaiff dim a ddywedaf ei gymryd fel beirniadaeth o'r llywydd neu'r adroddiad, ond yn fwy o ddiddordeb yn yr hyn y mae wedi'i ysgrifennu. Yn gyntaf, rwy'n credu ei bod hi'n bwysig bod yr adroddiad blynyddol yn sefyll ar ei draed ei hun. Nid wyf wedi darllen yr adroddiad blaenorol yn yr un manylder ag eraill efallai, ac fel un enghraifft, y cyfeiriad ym mharagraff 2.5 at 'cross-ticketing', nid wyf yn gwybod beth yw ystyr hyn, ac nid yw'n cael ei esbonio, hyd y gwelaf, yn y ddogfen. Mae'n cyfeirio at y ffaith bod aelod o Dribiwnlysoedd Cymru wedi gwneud hyn, ac yna mae'n nodi tribiwnlys penodol. Rwy'n tybio mai'r ystyr yw aelod o dribiwnlys arall yng Nghymru yn symud i un nad yw yn aelod ohono, ond hoffwn petai yna ychydig mwy o eglurder ynglŷn â hynny. Mae cyfeiriad hefyd at un unigolyn sy'n symud o dribiwnlys eiddo haen gyntaf Lloegr i Dribiwnlys Eiddo Preswyl Cymru, felly nid wyf yn siŵr a yw'n beth cyffredinol pan fydd rhywun yn gwneud rhywbeth nad yw ar y tribiwnlys y'i penodir iddo. Mae'r siaradwr blaenorol, ar ôl siarad, rwy'n credu, yn bur frwdfrydig a chadarnhaol am ail-ymddangosiad system farnwrol newydd i Gymry - . Nid wyf yn cefnogi hynny yn y ffordd y mae ef yn ei wneud, ond rwyf yn rhannu ei bryderon am yr hyn y credaf ei fod yn ei alw'n briodol yn drefn ddiffygiol, ac rwy'n credu bod ansawdd a graddau'r gwaith a ddigwyddodd ar y comisiwn cyfiawnder yn wahanol iawn i awydd Llywodraeth y DU i ymateb iddo ac i wella'r system a'i llunio o'r newydd. Caf fy nharo gan ba mor fach yw rhai o'r tribiwnlysoedd hyn, a hefyd pa mor wahanol yw eu swyddogaethau. Felly, mae ganddyn nhw'r cyffredinrwydd o fod yn dribiwnlysoedd yng Nghymru, ond yna mae gwahaniaethau sylweddol iawn rhwng y rhan fwyaf ohonyn nhw a'r hyn a wnânt. Edrychaf gyda diddordeb hefyd yng ngoleuni'r pwyslais a roddir ar y Gymraeg wrth ddatblygu barnwriaeth a phenodiadau Cymreig, o ran pa mor eang y cafodd ei defnyddio yn y tribiwnlysoedd, a sylwaf, y tu allan i dribiwnlys y Gymraeg, o 2,251 o achosion, mai dim ond naw a gynhaliwyd yn Gymraeg. Os caf i, mae gennyf gwestiwn i'r Gweinidog am uned tribiwnlysoedd Cymru, a sut yr ydym yn ymdrin â materion megis annibyniaeth y farnwriaeth pan fydd llywydd y tribiwnlysoedd yn edrych, yn ôl a ddeallaf, ar ddau was sifil o fewn uned tribiwnlysoedd Cymru fel strwythur lle gellir ceisio a chael cyngor cyfreithiol pan fo angen. A gaiff uned tribiwnlysoedd Cymru ei hystyried yn weinyddiaeth gyfiawnder embryonig i Gymru, ac os felly, pan fydd y Gweinidog yn dweud bod ganddo gryn annibyniaeth strwythurol, a yw hynny yn y ffordd y byddai'r Weinyddiaeth Gyfiawnder, o ran Llywodraeth y DU, yn aml, o ran Lloegr, yn ei wneud neu a yw'n edrych ar rywbeth cryfach na hynny? Sylwaf fod y llywydd yn cyfeirio at ei dymor ac adroddiad Comisiwn y Gyfraith a sut y mae angen gwneud penderfyniad yn y tymor byr i ganolig am swyddogaeth y llywydd, ac mae'n nodi mai gweinyddol a bugeiliol yw ei swyddogaeth yn bennaf, ac rwy'n siŵr bod yna bethau gwerthfawr a phwysig iawn y mae'n eu gwneud - heb os - ond roeddwn wedi synnu braidd gweld nad oes sail statudol glir i'r llywydd wasanaethu fel barnwr ar dribiwnlysoedd. Derbynnir yn gyffredinol y gallant, neu y dylent o bosibl, ond yna mae'r llywydd presennol yn nodi ei farn ynglŷn â sut y mae wedi cyflawni ei swyddogaeth ei hun, a meddwl ydw i tybed a oes angen gwell dealltwriaeth arnom ni yn y fan yma, ymhlith barnwyr, ond hefyd yn bennaf, efallai, rhwng Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU, oherwydd credaf fod maint y gwahaniaeth rhwng uchelgais y comisiwn ar gyfiawnder - . Ac roedd y llywydd yn un o'r comisiynwyr hynny ac mae'n cyfeirio yn yr adroddiad hwn at rai o'r pethau a ddysgodd drwy hynny ac mae wedi gwneud i mi ddeall agweddau ar yr adroddiad hwnnw mewn ffordd na wnes i o'r blaen, oherwydd yr hyn a ddywed yn yr adroddiad blynyddol hwn heddiw. A yw'r gwahaniaeth barn hwnnw rhwng Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU yn golygu nad ydym yn cael atebion pragmatig a synhwyrol ynglŷn â gweithrediad y system? A chytunaf â Mick Antoniw; bu trefn ddiffygiol, ond mae dwy ffordd bosibl o ymdrin â hyn. Yr hyn yr ydym yn tueddu i'w glywed yma yw sut y mae hynny'n golygu bod yn rhaid inni weld datganoli cyfiawnder. Y ffordd arall o ymdrin ag ef yw gweithredu rhai pethau ar sail y DU neu o leiaf ar sail Cymru a Lloegr, yn hytrach na datganoli pellach, ac nid wyf yn glir ymhle y mae Llywodraeth y DU yn sefyll. Nid yw'n cymryd cymaint o ddiddordeb yn hyn â ni, ond gwrandewais ar David Melding ac nid wyf yn siŵr a yw ei safbwynt a'i bwyslais o reidrwydd yn adlewyrchu safbwynt ei grŵp ef neu Lywodraeth y DU. Felly, mae rhywfaint o ddryswch. Rwy'n cydymdeimlo â'r llywydd o ran ei alwadau am ddatrys y dryswch hwnnw, hyd yn oed os na fyddwn yn cytuno â rhai o'r ffyrdd yr hoffai i hynny ddigwydd. Diolch.