English: Could I thank Darren for his broad welcome for the direction of travel outlined in the White Paper? In response to many of the questions that he has raised, the whole point of having a White Paper and a consultation is because we want to canvass a wide variety of views on these areas. First of all, if I start by going backwards, I'll start with the sixth forms and you'll be aware that the question in the paper does not give a hard and fast proposal for where sixth forms could sit. Ellen Hazelkorn, in her report, said that in most systems, sixth-form provision would sit outside PCET, but it is a part of post-compulsory education and training. So, the question is: do we want to subject that particular part of PCET to a different type of regime, one that is fundamentally monitored by Estyn and very much part of the school system, or do we see it as what it is - as part of post-compulsory education and training? So, there's a genuine debate to be had about how best sixth-form provision can be regulated. But, let me be absolutely clear that this is not about saying that we're not going to have sixth forms, and this is not about saying that we're moving to a tertiary model. This is about saying, for those particular groups of learners: how can their interests - how can we look after them and provide opportunities in that way that will have quality assurance and the issues around destinations, making sure that people are doing the right course at the right time? There's a genuine opportunity to feed back in that. Student voice is very important to me at all levels. I think in the past, politicians of all stripes have been guilty of regarding students as your typical 18-year-old school leaver, perhaps, who completes their A-levels and goes off to university. What we do know, and what our economy demands, is that people need to have access to training and educational opportunities for the entire period of their life, and people will make different choices about when studying is right for them - they will have to combine it often with caring responsibilities, perhaps. So, diversity in the student voice is very important, and we recognise that, as a Welsh Government, as we try to move towards a new system of student support that will give parity to undergraduates whether they study full time or part time, or whether they are undergraduate or postgraduate. We recognise the diversity in that. With regard to the issue of changes in England, I have to say to the Member that I am very concerned about changes arising out of new legislation in England and what that might mean for us. So, for instance, with regard to UK Research and Innovation, the Member says, 'Give me an example of why you should be worried about this'. The absolute intransigence of the previous Minister, and I think he still is the Minister - Jo Johnson has been reappointed - to acknowledge having a Welsh representative on that body, and, indeed, having a Scottish representative on that body, fills me with concern. The fact that each devolved Government will not be represented on that body gives me cause for concern. We're asking an awful lot of these people involved in UKRI. For most of the time, this will be an England-only body - they will just be thinking about the needs of England. But, occasionally, they will have to switch mode and they'll have to think about a UK model. And, this is a lot to ask of somebody. This is a lot to ask of people. I think we need to make sure that we protect our interest. We also have to recognise that in making moneys available, maybe the strategic direction and the priorities for that body might well serve the English economy, but that isn't necessarily the same as what we need for our economy and what the research needs are for our economy. We can't abdicate responsibility for that and that's why I am extremely cautious and why I feel we need to look to protect Welsh interests in this particular area. I'm not saying for a minute that our institutions can't compete for this funding. But I'm just saying that we need to protect Welsh interests and to put ourselves in the strongest position to take advantage of these issues, because research is absolutely crucial to us as a Government, and crucial to us as a nation. We need to make sure that research is integral to the work of this particular body. Can I make clear that this is not about stepping onto the very important principle of institutional autonomy or guaranteeing academic freedoms? Those are very dear to me. But the commission will build on current strengths and encourage increased research and innovation activities in companies and other organisations, because if we're honest, we're not where we would want Wales to be, especially when it comes to private sector investment in research and innovation. We're not where we want to be. We need a new focus on this and that's why I've invited, along with my colleagues, the Reid inquiry to look at what best we can do and this sits alongside this particular piece of work. The Member also raised the issue of duplication. Well, the purpose of having one body in this way is to try and make sure that we move away from issues around duplication and confusion. And issues around quality, again, let's be absolutely clear: because of changes that have happened across the border, we have to take this opportunity to see whether we need to protect ourselves to assure quality. So, for instance, at the moment, a student can apply to an institution in England that doesn't have degree-awarding powers. So, you could start, as a student at an institution - . Because of the marketisation of that particular sector, you could start on a course without knowing that that course will lead to a degree because that institution doesn't have degree-awarding powers. We need to make sure that issues like that and quality and student assurance are underpinned in our system, and this White Paper gives us the opportunity to make sure that we've got that.
Welsh: A gaf i ddiolch i Darren am ei groeso eang ar gyfer y cyfeiriad teithio a amlinellir yn y Papur Gwyn? Mewn ymateb i lawer o'r cwestiynau y mae wedi eu codi, yr holl bwynt o gael Papur Gwyn ac ymgynghoriad yw oherwydd ein bod yn awyddus i geisio cael amrywiaeth eang o safbwyntiau ar y meysydd hyn. Yn gyntaf oll, os caf i ddechrau drwy fynd yn ôl, rwyf am ddechrau gyda'r chweched dosbarth a byddwch yn ymwybodol nad yw'r cwestiwn yn y papur yn rhoi cynnig pendant ynglŷn â sut y gallai'r chweched dosbarth fod yn rhan o'r patrwm. Dywedodd Ellen Hazelkorn, yn ei hadroddiad, y byddai darpariaeth y chweched dosbarth, yn y rhan fwyaf o systemau, yn gorwedd y tu allan i PCET, ond mae yn rhan o addysg a hyfforddiant ôl-orfodol. Felly, y cwestiwn yw: a ydym ni eisiau gwneud y rhan benodol hon o PCET yn ddarostyngedig i wahanol fath o drefn, un sy'n cael ei goruchwylio gan Estyn yn y bôn, ac sy'n rhan bwysig o'r system ysgolion, neu a ydym ni'n ei gweld fel yr hyn yw hi - sef rhan o addysg a hyfforddiant ôl-orfodol? Felly, mae yna ddadl ddilys i'w chael am sut y gall darpariaeth y chweched dosbarth gael ei rheoleiddio orau. Ond, gadewch i mi fod yn gwbl glir nad yw hyn yn ymwneud â dweud nad ydym ni'n mynd i gael chweched dosbarth, ac nid yw hyn yn ymwneud â dweud ein bod yn symud i fodel trydyddol. Mae hyn yn ymwneud â dweud, ar gyfer y rhai grwpiau arbennig o ddysgwyr hynny: sut y gall eu buddiannau - sut y gallwn ni ofalu amdanyn nhw a darparu cyfleoedd yn y modd hwnnw a fydd yn sicrhau ansawdd a'r materion yn ymwneud ag amcanion, gwneud yn siŵr bod pobl yn gwneud y cwrs iawn ar yr adeg iawn? Ceir cyfle gwirioneddol i roi adborth ar hynny. Mae llais y myfyrwyr yn bwysig iawn i mi ar bob lefel. Rwy'n credu bod gwleidyddion o bob math wedi bod yn euog yn y gorffennol o ystyried myfyrwyr fel, efallai, pobl 18 mlwydd oed nodweddiadol sy'n gadael yr ysgol, sy'n cwblhau eu safon A ac yn mynd i ffwrdd i'r brifysgol. Yr hyn a wyddom, a'r hyn y mae ein heconomi yn galw amdano, yw bod angen i bobl allu cael gafael ar gyfleoedd am hyfforddiant ac addysg drwy eu holl fywyd, a bydd pobl yn gwneud gwahanol ddewisiadau o ran pryd y mae astudio yn iawn ar eu cyfer nhw - byddan nhw'n gorfod ei gyfuno â chyfrifoldebau gofalu yn aml, efallai. Felly, mae amrywiaeth yn llais y myfyrwyr yn bwysig iawn, ac rydym yn cydnabod, fel Llywodraeth Cymru, wrth i ni geisio symud tuag at system newydd o gymorth i fyfyrwyr a fydd yn rhoi cydraddoldeb i israddedigion pa un a ydynt yn astudio'n llawn amser neu'n rhan-amser, neu pa un a ydyn nhw'n israddedigion neu'n ôl-raddedigion. Rydym ni'n cydnabod yr amrywiaeth yn hynny. O ran y mater o newidiadau yn Lloegr, mae'n rhaid i mi ddweud wrth yr Aelod fy mod i'n bryderus iawn am y newidiadau sy'n deillio o ddeddfwriaeth newydd yn Lloegr a'r hyn y gallai hynny ei olygu i ni. Felly, er enghraifft, o ran Ymchwil ac Arloesedd y DU, mae'r Aelod yn dweud, 'Rhowch enghraifft i mi o pam y dylech chi bryderu am hyn.' Mae anhyblygrwydd llwyr y Gweinidog blaenorol, ac rwy'n credu mai ef yw'r Gweinidog o hyd - mae Jo Johnson wedi ei ailbenodi - i gydnabod y dylai fod cynrychiolydd o Gymru ar y corff hwnnw, ac, yn wir, y dylai fod cynrychiolydd o'r Alban ar y corff hwnnw, yn fy llenwi â phryder. Mae'r ffaith na fydd pob Llywodraeth ddatganoledig yn cael ei chynrychioli ar y corff hwnnw yn achos pryder i mi. Rydym ni'n gofyn am lawer iawn gan y bobl hyn sy'n ymwneud ag Ymchwil ac Arloesedd yn y DU (UKRI). Y rhan fwyaf o'r amser, corff Lloegr yn unig fydd hwn - byddan nhw'n meddwl am anghenion Lloegr yn unig. Ond, o bryd i'w gilydd, bydd yn rhaid iddyn nhw newid eu ffordd a bydd yn rhaid iddyn nhw feddwl am fodel y DU. Ac, mae hyn yn llawer i'w ofyn gan rywun. Mae hyn yn llawer i'w ofyn gan bobl. Rwy'n credu bod angen i ni sicrhau ein bod yn diogelu ein buddiant. Mae'n rhaid inni hefyd gydnabod, wrth sicrhau bod arian ar gael, efallai bod y cyfeiriad strategol a'r blaenoriaethau ar gyfer y corff hwnnw yn gwasanaethu economi Lloegr, ond nid dyna o reidrwydd sydd ei angen arnom ar gyfer ein heconomi ni nac ar gyfer anghenion ymchwil ein heconomi ni. Ni allwn ni wrthod bod yn gyfrifol am hynny, a dyna pam rwyf i'n hynod ofalus a pham rwyf i'n teimlo bod angen i ni geisio gwarchod buddiannau Cymru yn y maes penodol hwn. Nid wyf yn dweud am funud na all ein sefydliadau gystadlu am y cyllid hwn. Yr hyn yr wyf yn ei ddweud yw bod angen i ni warchod buddiannau Cymru a rhoi ein hunain yn y sefyllfa gryfaf i fanteisio ar y materion hyn, gan fod ymchwil yn gwbl hanfodol i ni fel Llywodraeth, ac yn hanfodol i ni fel cenedl. Mae angen i ni wneud yn siwr bod ymchwil yn rhan annatod o waith y corff penodol hwn. A gaf i ei gwneud yn glir nad yw hyn yn ymwneud â chamu ar yr egwyddor bwysig iawn o annibyniaeth sefydliadol na gwarantu rhyddid academaidd? Mae'r rheini yn agos iawn i'm calon i. Ond bydd y comisiwn yn adeiladu ar gryfderau presennol ac yn annog mwy o waith ymchwil ac arloesedd mewn cwmnïau a sefydliadau eraill, oherwydd os ydym ni'n onest, nid ydym yn y lle y byddem yn dymuno i Gymru fod ynddo, yn enwedig o ran buddsoddiad gan y sector preifat mewn ymchwil ac arloesedd. Nid ydym yn y lle yr hoffem fod ynddo. Mae angen safbwynt newydd ar hyn a dyna pam yr wyf i wedi gwahodd, ynghyd â'm cydweithwyr, ymchwiliad Reid i edrych ar yr hyn y byddai orau i ni ei wneud, ac mae hyn yn eistedd ochr yn ochr â'r darn penodol hwn o waith. Cododd yr Aelod y broblem o ddyblygu hefyd. Wel, diben cael un corff yn y modd hwn yw ceisio sicrhau ein bod yn symud i ffwrdd o broblemau sy'n ymwneud â dyblygu a dryswch. A phroblemau sy'n ymwneud ag ansawdd, unwaith eto, gadewch i ni fod yn gwbl glir: oherwydd newidiadau sydd wedi digwydd dros y ffin, mae'n rhaid i ni achub ar y cyfle hwn i weld a oes angen i ni amddiffyn ein hunain i sicrhau ansawdd. Felly, er enghraifft, ar hyn o bryd, gall myfyriwr wneud cais i sefydliad yn Lloegr nad oes ganddo bwerau dyfarnu graddau. Felly, gallech ddechrau, fel myfyriwr mewn sefydliad - . Oherwydd y marchnadeiddio yn y sector penodol, gallech ddechrau ar gwrs heb wybod pa un a fydd y cwrs hwnnw yn arwain at radd gan nad oes gan y sefydliad hwnnw bwerau dyfarnu graddau. Mae angen i ni wneud yn siŵr bod materion o'r fath ac ansawdd a sicrwydd i fyfyriwr yn sylfaen i'n system, ac mae'r Papur Gwyn hwn yn rhoi cyfle i wneud yn siŵr ein bod hynny gennym.