English: - saying the same thing, which I'll come onto. And Rhondda Cynon Taf, of course, as well, stockpiling £152 million of usable reserves. Others, like Powys County Council, my own local authority area, are having to balance their books after years of cuts to their budget. So, does the funding formula need to change? Yes, it absolutely does. And the most significant change in that funding formula in my view is that the change needs to take into account a significant population change in the age of its older population. The Office for National Statistics' prediction for Powys is that there'll be a 7 per cent fall between 2014 and 2039. This, by the way, is the largest predicted fall amongst all 22 local authority areas. But, during the same period, Powys's older population, those over 75, is going to increase from 11 per cent as it is now to 23 per cent in 2039. So, by 2039, the ONS is predicting that a quarter of the population of Powys will be over 75 years of age, and that is a rate that is significantly greater than the national average is predicted to be in 2039. Why is that? It's attributed mainly to people wanting to retire to Powys. Why? Because it's a beautiful part of the country - it's the most beautiful county in the UK. People want to retire to the area. But in some years after their retirement to the area, there's a consequence, of course, of that ageing population. I don't think I need to go into too much detail on that: the reasons are obvious. [ Interruption.] Well, if Joyce Watson wants me to go into that, there is a cost to social services. We all know that the biggest cost to a local authority is its social services budget, and if they've got an older population there's going to be a significant increase to the social services budget that's required. The funding formula does not take that into account and that's exactly why we're asking for an independent review of the funding formula to take place. Age Cymru provided a very good briefing to me earlier this week, highlighting the importance of community facilities and free public transport in providing the opportunities for social interaction to tackle loneliness and promote health and well-being for older people to remain active and retain their independence. And, of course, this is all the more important in rural areas. If you're running services in very rural areas, it's always going to cost significantly more for that to take place, and that cost - . I give the example of when Joyce Watson was talking about Welshpool library the other week. That library's being downgraded because of the poor financial settlement that Powys County Council receives from the block grant from Welsh Government, and that's a consequence of the unfair formula.
Welsh: - yn dweud yr un peth, a dof at hynny. Ac wrth gwrs, mae Rhondda Cynon Taf hefyd yn pentyrru £152 miliwn o gronfeydd wrth gefn defnyddiadwy. Mae eraill, fel Cyngor Sir Powys, fy ardal awdurdod lleol fy hun, yn gorfod mantoli eu cyfrifon ar ôl blynyddoedd o doriadau i'w cyllideb. Felly, a oes angen newid y fformiwla ariannu? Oes, yn bendant. A'r newid mwyaf arwyddocaol yn y fformiwla ariannu honno yn fy marn i yw bod angen i'r newid roi ystyriaeth i'r newid poblogaeth sylweddol yn oedran ei phoblogaeth hŷn. Rhagfynegiad y Swyddfa Ystadegau Gwladol ar gyfer Powys yw y bydd gostyngiad o 7 y cant rhwng 2014 a 2039. Gyda llaw, dyma'r gostyngiad mwyaf a ragwelwyd o blith y 22 ardal awdurdod lleol. Ond yn ystod yr un cyfnod, mae'r boblogaeth hŷn ym Mhowys, y rhai dros 75 oed, yn mynd i gynyddu o 11 y cant fel y mae yn awr i 23 y cant yn 2039. Felly, erbyn 2039, mae'r Swyddfa Ystadegau Gwladol yn rhagweld y bydd chwarter poblogaeth Powys dros 75 mlwydd oed, ac mae honno'n gyfradd sy'n sylweddol uwch na'r hyn a ragwelir ar gyfer y cyfartaledd cenedlaethol yn 2039. Pam felly? Caiff ei briodoli'n bennaf i'r ffaith bod pobl eisiau ymddeol i Bowys. Pam? Oherwydd ei bod hi'n rhan brydferth iawn o'r wlad - hi yw'r sir brydferthaf yn y DU. Mae pobl eisiau ymddeol i'r ardal. Ond mewn rhai blynyddoedd ar ôl ymddeol i'r ardal, mae yna ganlyniad, wrth gwrs, i'r boblogaeth honno sy'n heneiddio. Nid wyf yn meddwl bod angen imi fynd i ormod o fanylder ynglŷn â hynny: mae'r rhesymau'n amlwg. [ Torri ar draws.] Wel, os yw Joyce Watson am imi fanylu ar hynny, mae cost i'r gwasanaethau cymdeithasol. Mae pawb ohonom yn gwybod mai'r gost fwyaf i awdurdod lleol yw ei gyllideb gwasanaethau cymdeithasol, ac os oes ganddynt boblogaeth hŷn mae'r cynnydd sydd ei angen i gyllideb y gwasanaethau cymdeithasol yn mynd i fod yn sylweddol. Nid yw'r fformiwla ariannu yn ystyried hynny, a dyna'n union pam ein bod yn gofyn am adolygiad annibynnol o'r fformiwla gyllido. Darparodd Age Cymru friff da iawn ar fy nghyfer yn gynharach yr wythnos hon, gan dynnu sylw at bwysigrwydd cyfleusterau cymunedol a thrafnidiaeth gyhoeddus am ddim ar gyfer darparu cyfleoedd rhyngweithio cymdeithasol i fynd i'r afael ag unigrwydd a hyrwyddo iechyd a lles pobl hŷn er mwyn iddynt barhau i fod yn egnïol ac i gadw eu hannibyniaeth. Ac wrth gwrs, mae hyn yn hynod bwysig mewn ardaloedd gwledig. Os ydych chi'n gweithredu gwasanaethau mewn ardaloedd gwledig iawn, mae bob amser yn mynd i gostio llawer mwy i hynny ddigwydd, ac mae'r gost honno - . Er enghraifft, pan oedd Joyce Watson yn sôn am lyfrgell y Trallwng yr wythnos o'r blaen. Mae'r llyfrgell honno'n cael ei hisraddio oherwydd y setliad ariannol gwael y mae Cyngor Sir Powys yn ei gael o'r grant bloc gan Lywodraeth Cymru, ac mae hynny o ganlyniad i'r fformiwla annheg.