English: Diolch, Madam Presiding Officer. I'd like to move amendment 2. We have a responsibility here, and our responsibility is not just to make law, but to make good law. And if you're going to make law, especially groundbreaking law, law that is not common in other home nations and not usually common, in fact, in Europe, then the least you can do when you've made that law is to make sure that you have caught the data that you need to ensure that your law goes out there and actually does what it's supposed to do, that it affects the right people and that it achieves your policy objective. And so what our amendment 2 does is it specifies the characteristics that must be considered as part of the evaluation report and who the Welsh Ministers should consult with in preparing this report, because I remain conscious of the concerns that were raised at committee level and in the explanatory memorandum that increasing the price of alcohol products could eat into the budgets of families and individuals on low incomes or could lead to the substitution of alcohol for illicit substances. For example, recommendation 14 of the committee's Stage 1 report specifically stated these concerns to the Government. To continue to proceed without strengthening the Bill to put in place a system to regularly monitor these concerns would, in my view, make bad law, and I don't want to make bad law; I want to make good law that actually lies lightly upon the shoulders of the people and does what it is supposed to do. To be fair, since Stage 2, the Cabinet Secretary has set out plans for evaluating the Act, which speaks to many of the specific concerns raised at committee and in my previous amendment. The letter from the Cabinet Secretary on 22 May back to the health committee talks of using a theory-based evaluation method known as contribution analysis to evaluate the Bill. Now, I have no problem with the suggested methodology per se. However, the Welsh Conservatives are seeking to place this amendment on the face of the Bill because it is vital that no matter which methodology is used it is important the criteria detailed in this amendment is gathered from the very earliest stages. To be frank, Cabinet Secretary, this level of information should be analysed no matter what methodology is used. This is not just our view, but the view of many witnesses and of the cross-party membership of the health committee. Now, I'm not going to read through every single part of our amendment, but we do want to capture information about persons whose consumption of alcohol exceeds the current UK chief medical officer's guidance. We do want to capture the specific age groups of persons considered to be at higher risk of harm from alcohol, and we said to Welsh Government, 'You decide that, but we want to get that information.' We want to have the impact of alcohol consumption on income group. You know, Wales is not a wealthy nation for an awful lot of people and it is vital that we do not have unintended consequences that have a ripple effect in so many people's homes. We want to capture whether or not this alters the incidence of domestic abuse, whether or not alcohol-related hospital admissions do go down, and the impact, of course, on alcohol support services, which is absolutely vital, the impact on retailers, on the publicans of Wales, cross-border sales, and internet sales. For me, one of my key areas is the switching from an alcoholic drink desire, drive and addiction to going to another substance: drugs. This is all vital. We capture that information, we can then know whether or not this minimum unit price Act is doing what we want it to do, is doing what it says on the tin. And if not, what we can then do is change it. We can tweak it, we can move it so that it actually does what we need it to do to achieve the policy objectives. And one of the great griefs that I find, having got more involved in the public sector, is that whenever we have policies that we do not monitor, we do not measure, therefore we cannot with clarity say how successful they are. Now, I have made the decision to alter my amendment slightly from Stage 2 in response to the Cabinet Secretary's comments regarding an evaluation after two years - I've taken on that point - and I have bent to accommodate your commentary on the definitions of harmful and hazardous drinkers. And this altered amendment is, in my view, reflective of the Cabinet Secretary's own plans for evaluation. The only other home nation to adopt minimum unit alcohol pricing is Scotland, and they have similar provisions, which I think shows the wisdom of capturing relevant data at a very early stage. I do urge the Welsh Government to accept this amendment, and we will also be supporting amendment 5.
Welsh: Diolch, Fadam Llywydd. Hoffwn gynnig gwelliant 2. Mae gennym ni gyfrifoldeb yma, a'n cyfrifoldeb ni yw nid yn unig i wneud cyfraith, ond i wneud cyfraith dda. Ac os ydych chi'n mynd i wneud cyfraith, yn enwedig cyfraith arloesol, cyfraith nad yw'n gyffredin yn y gwledydd cartref eraill ac nad yw'n gyffredin fel arfer, mewn gwirionedd, yn Ewrop, yna y peth lleiaf y gallwch chi ei wneud pan rydych chi wedi troi hynny yn gyfraith yn gwneud yn siŵr eich bod wedi rhoi sylw i'r holl ddata y mae ei angen arnoch chi er mwyn sicrhau y caiff eich cyfraith ei gweinyddu a'i bod hi mewn gwirionedd yn gwneud yr hyn y mae hi i fod i'w wneud, ei bod yn effeithio ar y bobl briodol a'i bod yn cyflawni eich amcanion polisi. Ac felly yr hyn y mae gwelliant 2 o'n heiddo yn ei wneud yw ei fod yn pennu'r nodweddion y mae'n rhaid eu hystyried yn rhan o'r adroddiad gwerthuso ac yn nodi pwy ddylai Gweinidogion Cymru ymgynghori â nhw wrth baratoi'r adroddiad hwn, oherwydd rwy'n parhau i fod yn ymwybodol o'r pryderon y soniwyd amdanyn nhw yn y pwyllgor ac yn y memorandwm esboniadol y gallai cynyddu pris alcohol lyncu cyfran helaethach o gyllidebau teuluoedd ac unigolion ar incwm bychan, neu gallai arwain at gyfnewid alcohol am sylweddau anghyfreithlon. Er enghraifft, roedd argymhelliad 14 yn adroddiad Cyfnod 1 y pwyllgor yn tynnu sylw'r Llywodraeth yn benodol at y pryderon hyn. Mae parhau i symud ymlaen heb gryfhau'r Bil i gyflwyno system i fonitro'r pryderon hyn yn rheolaidd, yn fy marn i, yn gwneud cyfraith wael, a does arnaf i ddim eisiau gwneud cyfraith wael; mae arnaf i eisiau gwneud cyfraith dda sydd mewn gwirionedd yn pwyso'n ysgafn ar ysgwyddau'r bobl ac yn gwneud yr hyn y mae i fod i'w wneud. I fod yn deg, ers Cyfnod 2, mae Ysgrifennydd y Cabinet wedi nodi cynlluniau ar gyfer gwerthuso'r Ddeddf, sy'n ymateb i lawer o'r pryderon penodol y soniwyd amdanyn nhw yn y Pwyllgor ac yn fy ngwelliant blaenorol. Mae'r llythyr gan Ysgrifennydd y Cabinet ar 22 Mai a anfonwyd at y pwyllgor iechyd yn crybwyll defnyddio dull sy'n seiliedig ar ddamcaniaeth werthuso a elwir yn ddadansoddi cyfraniad i werthuso'r Bil. Nawr, does gen i ddim problem â'r fethodoleg a awgrymir fel y cyfryw. Fodd bynnag, mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn ceisio gosod y gwelliant hwn ar wyneb y Bil oherwydd mae hi'n hanfodol waeth pa fethodoleg a ddefnyddir ei bod hi'n bwysig bod y meini prawf y manylir arnyn nhw yn y gwelliant hwn yn ffrwyth y camau cynharaf. I fod yn onest Ysgrifennydd y Cabinet, dylid dadansoddi'r lefel hon o wybodaeth ni waeth pa fethodoleg a ddefnyddir. Nid ein barn ni yn unig mo hyn, ond barn nifer o dystion ac aelodaeth drawsbleidiol y pwyllgor iechyd. Nawr, nid wyf yn mynd i ddarllen drwy bob un rhan o'n gwelliant, ond rydym ni yn dymuno casglu gwybodaeth am bobl y mae eu defnydd o alcohol yn uwch na chanllawiau presennol prif swyddog meddygol y DU. Mae arnom ni eisiau gwybod pwy yw'r grwpiau oedran penodol o bobl yr ystyrir eu bod mewn mwy o berygl cael eu niweidio gan alcohol, ac fe wnaethom ni ddweud wrth Lywodraeth Cymru, 'penderfynwch chi ar hynny, ond rydym ni eisiau'r wybodaeth honno.' Rydym ni eisiau gwybod beth yw effaith yfed alcohol fesul grŵp incwm. Wyddoch chi, nid yw Cymru yn genedl gyfoethog i lawer iawn o bobl ac mae'n hanfodol nad oes canlyniadau anfwriadol y bydd eu heffaith yn treiddio i gartrefi cymaint o bobl. Rydym ni eisiau gwybod a yw hyn yn newid nifer yr achosion o gam-drin domestig ai peidio, a fydd gostyngiad yn y nifer o bobl sy'n mynd i'r ysbyty yn gysylltiedig ag alcohol, a'r effaith, wrth gwrs, ar wasanaethau cymorth alcohol, sy'n gwbl hanfodol, yr effaith ar fanwerthwyr, ar dafarnwyr Cymru, gwerthiannau traws-ffiniol, a gwerthu dros y rhyngrwyd. I mi, un o'm meysydd allweddol yw'r trawsnewid o'r awydd a'r cymhelliant a'r caethiwed i'r ddiod gadarn, a throi at sylwedd arall: cyffuriau. Mae hyn i gyd yn hanfodol. Rydym ni'n casglu'r wybodaeth honno, yna gallwn wybod a yw'r Ddeddf hon ynglŷn ag isafbris uned yn gwneud yr hyn yr ydym ni'n bwriadu iddi ei wneud ai peidio, a yw'n gwneud yr hyn y mae hi i fod i'w wneud. Ac os nad yw hi, beth allwn ni ei wneud wedyn yw ei newid. Gellir ei haddasu, gallwn ei newid fel ei bod mewn gwirionedd yn gwneud yr hyn y mae arnom ni eisiau iddi ei gwneud i gyflawni'r amcanion polisi. Ac yn un o'r pryderon mawr rwyf wedi eu darganfod, a minnau'n gwneud mwy bellach gyda'r sector cyhoeddus, yw pryd bynnag mae gennym ni bolisïau nad ydym ni yn eu monitro, nad ydym ni yn eu mesur, ni allwn ni felly ddweud gydag eglurder pa mor llwyddiannus ydynt. Nawr, rwyf wedi gwneud y penderfyniad i newid fy ngwelliant ychydig o Gyfnod 2 mewn ymateb i sylwadau Ysgrifennydd y Cabinet ynghylch cael gwerthusiad ar ôl dwy flynedd - rwyf wedi derbyn y sylw hwnnw - ac rwyf wedi ymostwng i ddarparu ar gyfer eich sylwadau o ran y diffiniadau o yfwyr niweidiol a pheryglus. Ac mae'r gwelliant diwygiedig hwn, yn fy marn i, yn adlewyrchu cynlluniau Ysgrifennydd y Cabinet ei hun ar gyfer gwerthuso. Yr Alban yw'r unig un o'r gwledydd cartref eraill i fabwysiadu isafbris uned alcohol, ac mae ganddyn nhw ddarpariaethau tebyg, sy'n dangos rwy'n credu y doethineb o gasglu data perthnasol ar gam cynnar iawn. Rwyf yn annog Llywodraeth Cymru i dderbyn y gwelliant hwn, a byddwn hefyd yn cefnogi gwelliant 5.