English: Thank you, Alun, for bringing this debate to the Chamber today. I think it's a very important debate and I'm really grateful to you for giving me some time to speak. One of the key lessons that I drew from your remarks was that you are right to say, 'Okay, levelling up is a new political buzzword,' if you like, but it is not just the responsibility of the UK Government. The UK Government absolutely has to play a role, but I think that all levels of government, and the private sector as well, have a role to play. To that end, I wanted to use my remarks today to specifically hone in on my experience as a local councillor in Bridgend, and specifically the application of the LDP process and how that is failing its Valleys communities. Because, in my mind, that is a case study in and of itself. So, to that end, I will first declare my interest in this matter as a current councillor at Bridgend County Borough Council. I see that the Member for Ogmore is here, and so I won't need to explain the geography of Bridgend. But, for those who don't know, you have got your three main valleys in the north of the constituency - the Ogmore, Llynfi and Garw valleys - and your larger towns in the south. But, unfortunately, looking at that planning process, and the LDP process in Bridgend, it shows through a prism of a real tale of two halves. I will give you an example: in Bridgend council's 2018-33 LDP, just 14 per cent of the homes planned to be built are in those Valleys areas, or the Valleys gateway area. Or, to put it another way, just 1,360 of the 9,200 homes planned are situated in those communities. The question that we need to ask ourselves is, 'Why?' Why is our LDP process in Bridgend - and presumably elsewhere - failing our Valleys communities? There are, of course, some places in Bridgend with significant brownfield land that could be built on in these Valleys communities. I have had these discussions with officers and, in the past, they have told me that these areas just aren't as attractive to developers. But, surely, that's the tail wagging the dog. We need to ensure that houses are being built where they will do the most public good - [ Interruption.] - rather than just flood other communities because they are more attractive. [ Interruption.]
Welsh: Diolch, Alun, am ddod â'r ddadl hon i'r Siambr heddiw. Rwy'n credu ei bod yn ddadl bwysig iawn ac rwy'n ddiolchgar iawn i chi am roi amser i mi siarad. Un o'r gwersi allweddol a ddysgais o'ch sylwadau oedd eich bod yn iawn i ddweud, 'Iawn, mae codi'r gwastad yn ymadrodd gwleidyddol newydd ffasiynol,' os mynnwch, ond nid cyfrifoldeb Llywodraeth y DU yn unig ydyw. Mae'n rhaid i Lywodraeth y DU chwarae rhan wrth reswm, ond credaf fod gan bob lefel o lywodraeth, a'r sector preifat hefyd, rôl i'w chwarae. I'r perwyl hwnnw, roeddwn am ddefnyddio fy sylwadau heddiw i sôn yn benodol am fy mhrofiad fel cynghorydd lleol ym Mhen-y-bont ar Ogwr, ac yn benodol am gymhwyso proses y CDLl a sut y mae honno'n gwneud cam â chymunedau'r Cymoedd. Oherwydd, yn fy marn i, mae honno'n astudiaeth achos ynddi ei hun. Felly, i'r perwyl hwnnw, rwy'n datgan fy niddordeb yn y mater hwn yn gyntaf fel cynghorydd presennol yng Nghyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr. Gwelaf fod yr Aelod dros Ogwr yma, ac felly ni fydd angen i mi egluro daearyddiaeth Pen-y-bont ar Ogwr. Ond i'r rhai nad ydynt yn gwybod, mae gennych dri phrif gwm yng ngogledd yr etholaeth - cymoedd Ogwr, Llynfi a Garw - a'ch trefi mwy o faint yn y de. Ond yn anffodus, o edrych ar y broses gynllunio honno, a phroses y CDLl ym Mhen-y-bont ar Ogwr, mae'n dangos dau hanner gwahanol iawn i'r stori. Fe roddaf enghraifft ichi: yn CDLl 2018-33 cyngor Pen-y-bont ar Ogwr, dim ond 14 y cant o'r cartrefi y bwriedir eu hadeiladu sydd yn ardaloedd y Cymoedd hynny, neu ardal porth y Cymoedd. Neu, o'i roi mewn ffordd arall, dim ond 1,360 o'r 9,200 o gartrefi a gynlluniwyd sydd wedi'u lleoli yn y cymunedau hynny. Y cwestiwn y mae angen inni ei ofyn i ni'n hunain yw, 'Pam?' Pam y mae proses ein CDLl ym Mhen-y-bont ar Ogwr - ac mewn mannau eraill yn ôl pob tebyg - yn gwneud cam â chymunedau'r Cymoedd? Wrth gwrs, mae gan rai lleoedd ym Mhen-y-bont ar Ogwr dir llwyd sylweddol y gellid adeiladu arno yng nghymunedau'r Cymoedd hyn. Rwyf wedi cael y trafodaethau hyn gyda swyddogion ac yn y gorffennol, maent wedi dweud wrthyf nad yw'r ardaloedd hyn mor ddeniadol i ddatblygwyr. Ond does bosibl nad y gynffon yn ysgwyd y ci yw hynny. Mae angen inni sicrhau bod tai'n cael eu hadeiladu lle byddant yn gwneud y mwyaf o les cyhoeddus - [ Torri ar draws.] - yn hytrach na gorlenwi cymunedau eraill am eu bod yn fwy deniadol. [ Torri ar draws.]