English: Llywydd, once again I will update Members on the key developments since my statement of a week ago. As in previous weeks, I will deal with issues not covered in the statements that follow from the Minister for Economy, Transport and North Wales, the Minister for International Relations and the Welsh Language, and the Counsel General and Minister for European Transition. Llywydd, as we head towards the end of the second period of lockdown, I would like to provide Members with the latest figures on the progression of the disease in Wales. Thanks to the enormous efforts of people throughout our nation, the number of coronavirus cases is decreasing and the rate at which the virus is circulating has come down. It remains, however, close to the level that could put us back in danger. The crisis is certainly not over, even as some signs improve. In that context, the number of new confirmed cases of coronavirus reported every day by Public Health Wales is now consistently fewer than 200. The number of people in hospital with coronavirus has fallen again to just over 900 on 5 May. There are now fewer than 70 people in critical care with coronavirus, down from more than 100 in the middle of last month. Taken together, this body of evidence shows that everything we are doing together as a community is helping us move past the peak of the virus. But, this week, we note that the number of deaths in Wales has now exceeded 1,000. This sombre milestone - each one of those a human life, and a family grieving - underlines the need for great caution as we approach the end of the second review period this week. Llywydd, I turn now to some practical matters. Thanks to the unstinting efforts of many colleagues, the positive position on PPE that I reported last week has been further maintained. Deliveries from Cambodia and China into Cardiff Airport have put our stocks in a more stable position. We continue to work with partners to ensure that supplies are distributed fairly and reliably across Wales, to meet the needs of hospital and care staff, as well as GPs, optometrists, urgent dental centres and pharmacies and others. Llywydd, as you've just heard, our testing capacity continues to increase. It's now at 2,100 tests a day, up from 1,800 last week. The north Wales and Carmarthen drive-through testing centres opened last week. The new Swansea bay facility will open this week. We are testing health and social care workers, police, the fire service and prison staff, and will expand to other key workers as capacity increases. Yesterday we received a significant delivery of testing equipment from overseas. Today it is being installed and validated. That process is being completed as rapidly as possible, and will lead to a further step up in capacity next week. Llywydd, I reported last week to Members that we were working with the care home sector on a wider testing remit in those care homes where there is an outbreak of coronavirus. The health Minister announced the changes to give effect to that wider remit in a written statement on 2 May. In essence, the changes do more to prevent the introduction of coronavirus in care homes where none is in circulation, and more to respond to new outbreaks. As part of that effort, from the beginning of this week eight new mobile testing units will be deployed as part of the plan to test all residents and staff in a care home where an outbreak has occurred. Llywydd, last week I mentioned the work already under way on an enhanced public health infrastructure to underpin recovery in Wales. That will include three core elements: contact tracing, sampling and testing, and surveillance. That has now been the subject of a topical question answered by the health Minister. Llywydd, the publication last week of the ONS report 'Coronavirus and the social impacts on disabled people in Great Britain' demonstrated the stark inequality dimension of the current crisis. It is clear that the virus is having the greatest impact on those with the fewest resources. It will deepen the inequalities already entrenched by a decade of austerity, and this impact may be more intense in Wales due to the age profile of our population and the higher level of deprivation in some of our communities.
Welsh: Lywydd, unwaith eto, byddaf yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau ar y datblygiadau allweddol ers fy natganiad wythnos yn ôl. Fel mewn wythnosau blaenorol, byddaf yn ymdrin â materion nad ydynt wedi'u cynnwys yn y datganiadau sydd i ddilyn gan Weinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru, Gweinidog y Gymraeg a Chysylltiadau Rhyngwladol, a'r Cwnsler Cyffredinol a'r Gweinidog Pontio Ewropeaidd. Lywydd, wrth inni agosáu at ddiwedd yr ail gyfnod o gyfyngiadau symud, hoffwn roi'r ffigurau diweddaraf i'r Aelodau ar gynnydd y clefyd yng Nghymru. Diolch i ymdrechion aruthrol pobl ym mhob rhan o'n gwlad, mae nifer yr achosion o'r coronafeirws yn gostwng ac mae cyfradd lledaeniad y feirws wedi gostwng. Fodd bynnag, mae'n parhau i fod yn agos at y lefel a allai ein peryglu unwaith eto. Yn sicr, nid yw'r argyfwng drosodd, hyd yn oed wrth i rai arwyddion wella. Yn y cyd-destun hwnnw, mae nifer yr achosion newydd o'r coronafeirws a gadarnheir bob dydd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn llai na 200 yn gyson bellach. Mae nifer y bobl yn yr ysbyty â'r coronafeirws wedi gostwng eto i ychydig dros 900 ar 5 Mai. Erbyn hyn, mae llai na 70 o bobl â'r coronafeirws mewn gofal critigol, i lawr o fwy na 100 ganol y mis diwethaf. Gyda'i gilydd, mae'r corff hwn o dystiolaeth yn dangos bod popeth a wnawn gyda'n gilydd fel cymuned yn ein helpu i symud y tu hwnt i uchafbwynt y feirws. Ond yr wythnos hon, nodwn fod nifer y marwolaethau yng Nghymru bellach dros 1,000. Mae'r garreg filltir ddigalon hon - pob un ohonynt yn fywyd dynol, ac yn deulu mewn galar - yn tanlinellu'r angen am gryn ofal wrth inni agosáu at ddiwedd yr ail gyfnod adolygu yr wythnos hon. Lywydd, trof yn awr at rai materion ymarferol. Diolch i ymdrechion diflino llawer o gyd-Aelodau, mae'r sefyllfa gadarnhaol a nodais yr wythnos diwethaf mewn perthynas â chyfarpar diogelu personol wedi'i chynnal. Mae cyflenwadau a anfonwyd o Gambodia a Tsieina i Faes Awyr Caerdydd wedi golygu bod ein stociau'n fwy sefydlog. Rydym yn parhau i weithio gyda phartneriaid i sicrhau bod cyflenwadau'n cael eu dosbarthu'n deg ac yn ddibynadwy ledled Cymru, i ddiwallu anghenion staff ysbytai a staff gofal, yn ogystal â meddygon teulu, optometryddion, canolfannau deintyddol brys a fferyllfeydd ac eraill. Lywydd, fel rydych newydd glywed, mae ein capasiti profi yn parhau i gynyddu. Mae bellach yn 2,100 o brofion y dydd, i fyny o 1,800 yr wythnos diwethaf. Agorodd canolfannau profi drwy ffenest y car yng ngogledd Cymru a Chaerfyrddin yr wythnos diwethaf. Bydd cyfleuster newydd bae Abertawe yn agor yr wythnos hon. Rydym yn profi gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol, yr heddlu, y gwasanaeth tân a staff carchardai, a byddwn yn ehangu i gynnwys gweithwyr allweddol eraill wrth i'r capasiti gynyddu. Ddoe, cawsom gyflenwad sylweddol o offer profi o dramor. Heddiw, mae'r offer hwnnw'n cael ei osod a'i ddilysu. Mae'r broses honno'n cael ei chwblhau cyn gynted â phosibl, a bydd yn arwain at gynnydd pellach yn y capasiti yr wythnos nesaf. Lywydd, rhoddais wybod i'r Aelodau yr wythnos diwethaf ein bod yn gweithio gyda'r sector cartrefi gofal ar gylch gwaith ehangach ar gyfer profi yn y cartrefi gofal lle ceir achosion o'r coronafeirws. Cyhoeddodd y Gweinidog iechyd y newidiadau i roi'r cylch gwaith ehangach hwnnw ar waith mewn datganiad ysgrifenedig ar 2 Mai. Yn y bôn, mae'r newidiadau'n gwneud mwy i atal y coronafeirws rhag cyrraedd y cartrefi gofal lle nad oes unrhyw achosion eisoes, a mwy i ymateb i achosion newydd. Fel rhan o'r ymdrech honno, o ddechrau'r wythnos hon, bydd wyth uned brofi symudol newydd ar waith fel rhan o'r cynllun i brofi'r holl breswylwyr a staff mewn cartrefi gofal lle cafwyd achos o'r coronafeirws. Lywydd, yr wythnos diwethaf, soniais am y gwaith sydd eisoes ar y gweill ar seilwaith iechyd cyhoeddus gwell i fod yn sail i adfer yng Nghymru. Bydd yn cynnwys tair elfen graidd: olrhain cysylltiadau, samplu a phrofi, a gwyliadwriaeth. Mae hynny bellach wedi bod yn destun cwestiwn amserol a atebwyd gan y Gweinidog iechyd. Lywydd, dangosodd yr adroddiad a gyhoeddwyd gan y swyddfa ystadegau gwladol yr wythnos diwethaf ar y coronafeirws a'r effeithiau cymdeithasol ar bobl anabl ym Mhrydain yr anghydraddoldeb amlwg yn yr argyfwng presennol. Mae'n amlwg fod y feirws yn cael yr effaith fwyaf ar y rhai sydd â'r lleiaf o adnoddau. Bydd yn dwysáu'r anghydraddoldebau sydd eisoes wedi'u sefydlu gan ddegawd o gyni, a gall yr effaith hon fod yn fwy difrifol yng Nghymru oherwydd proffil oedran ein poblogaeth a'r lefel uwch o amddifadedd yn rhai o'n cymunedau.