English: It's a pleasure to follow David Melding in this debate. Plaid Cymru supports the general principles of this Bill, but we don't believe that the Government has gone far enough. We of course endorse the recommendations of the committee reports, and thank the Chair and the committee clerks for their support in the evidence gathering that led to our recommendations in that report. It's worth highlighting, as David Melding has just done, that the Bill amends an Act that hasn't yet been implemented, the Renting Homes (Wales) Act 2016. And as the committee has noted as well, having this significant gap between a Bill becoming law and being implemented is rare and regrettable. If we've learnt anything this year, it's that inaction and lethargy by Government isn't conducive to good public service, and I hope that that lesson has been learned from the experience. But that is a sour note and I hope to be more positive in some of these remarks. It's clear that although the Bill extends the period before no-fault evictions are allowed, it does represent a climb-down by the Government, as the current First Minister, of course, pledged a complete ban during his leadership campaign. Now, that's something that we, as Plaid Cymru, will want to return to in later stages. The extended notice period is a start, and the Government has justified extending the period to six months because the previous two months' notice was not enough time for tenants to secure alternative accommodation in the same community or area as their child attends a school. It's not enough time to arrange changes to care packages, to save up to cover the costs of the move and plan for a move around tenants' everyday lives, including employment and family commitments. Now, I think the first point there is possibly the most persuasive: why should the education and personal development of any child be sacrificed? Because, too often in this country, we regard property as an investment and privilege the rights of landlords over the rights of children to enjoy a stable childhood. Six months is an improvement - it, in effect, guarantees a tenancy for a year - but I'd still question whether it would always be enough time. In rural areas, or in Valleys communities, there's often a shortage of suitable accommodation. So, even six months' notice may not be enough time for a family to find another property that enables their child to stay in the same school. Llywydd, we really do need to put this legislation in context. If it passes unamended, tenants in Wales will continue to have fewer protections against no-fault evictions than in Scotland and, indeed, in England, where the proposed legislation is for a complete ban on no-fault evictions. The question really has to be: why the rollback? The Government has said that a complete ban would breach human rights, but, if that is the case, why haven't any wealthy landlord associations taken the Scottish Government to court? Now, the Government has also said that landlords should be able to get their property back, for example, if they only own one property and face homelessness themselves. Now, in those circumstances, of course we'd want protection, but there will still be a range of other reasons where a landlord could take this course of action. All we want to see is that a good tenant who pays rent and looks after the property has their right to a stable family life protected, and an extra four months of protection from no-fault evictions simply doesn't go far enough for that. We should end no-fault evictions, like the First Minister promised. We should have a policy of supporting tenants to become home owners by establishing mechanisms where they can buy the home from landlords who want to leave the market, and also fund housing associations to take over properties from landlords who want to leave the market. Because even the landlord associations agree that we should be driving poor landlords out, and the past 20 years have simply seen too many poor landlords. And the perception, encouraged by the media, that property is a get-rich-quick scheme - that has to end. A house is someone's home first and foremost; it shouldn't be seen as an asset, a means of accumulating wealth, especially not on the back of other people's poverty. So, there's much in this Bill that we do welcome, but there's a lot more that we'd like to see the Government doing and we will be pushing this at later stages. Diolch.
Welsh: Mae'n bleser dilyn David Melding yn y ddadl hon. Mae Plaid Cymru yn cefnogi egwyddorion cyffredinol y Bil hwn, ond nid ydym ni'n credu bod y Llywodraeth wedi mynd yn ddigon pell. Rydym ni, wrth gwrs, yn cymeradwyo argymhellion adroddiadau'r pwyllgorau, ac yn diolch i Gadeirydd a chlercod y pwyllgorau am eu cefnogaeth wrth gasglu'r dystiolaeth a arweiniodd at ein hargymhellion yn yr adroddiad hwnnw. Mae gwerth mewn tynnu sylw, fel y mae David Melding newydd ei wneud, at y ffaith bod y Bil yn diwygio Deddf nad yw wedi ei gweithredu eto, Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016. Ac fel y mae'r pwyllgor wedi ei nodi hefyd, mae bod â'r bwlch sylweddol hwn rhwng Bil yn dod yn gyfraith ac yn cael ei weithredu yn anarferol ac yn destun gofid. Os ydym ni wedi dysgu unrhyw beth eleni, y wers yw nad yw diffyg gweithredu a syrthni gan y Llywodraeth yn arwain at wasanaeth cyhoeddus da, ac rwy'n gobeithio bod y wers honno wedi ei dysgu o'r profiad. Ond nodyn sur yw hwnnw ac rwy'n gobeithio bod yn fwy cadarnhaol yn rhai o'r sylwadau hyn. Mae'n amlwg, er bod y Bil yn ymestyn y cyfnod cyn caniatáu troi allan heb fai, ei fod yn cynrychioli newid barn gan y Llywodraeth, oherwydd fe wnaeth y Prif Weinidog presennol, wrth gwrs, addo gwaharddiad llwyr yn ystod ei ymgyrch arweinyddiaeth. Nawr, mae hynny'n rhywbeth y byddwn ni, fel Plaid Cymru, yn dymuno dychwelyd ato mewn cyfnodau diweddarach. Mae'r cyfnod rhybudd estynedig yn ddechrau, ac mae'r Llywodraeth wedi cyfiawnhau ymestyn y cyfnod i chwe mis gan nad oedd y ddau fis o rybudd blaenorol yn ddigon o amser i denantiaid sicrhau llety amgen yn yr un gymuned neu ardal â'r ysgol y mae eu plentyn yn ei mynych. Nid yw'n ddigon o amser i drefnu newidiadau i becynnau gofal, i gynilo i dalu costau symud a chynllunio ar gyfer symud o amgylch bywydau bob dydd tenantiaid, gan gynnwys ymrwymiadau cyflogaeth a theuluol. Nawr, rwy'n credu mai'r pwynt cyntaf yn y fan yna yw'r mwyaf argyhoeddiadol o bosibl: pam ddylai addysg a datblygiad personol unrhyw blentyn gael eu haberthu? Oherwydd, yn rhy aml yn y wlad hon, rydym ni'n ystyried eiddo fel buddsoddiad ac yn rhoi blaenoriaeth i hawliau landlordiaid dros hawliau plant i fwynhau plentyndod sefydlog. Mae chwe mis yn welliant - mae'n gwarantu, i bob pwrpas, denantiaeth am flwyddyn - ond byddwn i'n dal i gwestiynu a fyddai hynny yn ddigon o amser bob amser. Mewn ardaloedd gwledig, neu yng nghymunedau'r Cymoedd, mae prinder llety addas yn aml. Felly, mae'n bosibl na fyddai hyd yn oed chwe mis o rybudd yn ddigon o amser i deulu ddod o hyd i eiddo arall sy'n galluogi ei blentyn i aros yn yr un ysgol. Llywydd, mae angen gwirioneddol i ni roi'r ddeddfwriaeth hon yn ei chyd-destun. Os caiff ei phasio heb ei diwygio, bydd tenantiaid yng Nghymru yn parhau i gael llai o amddiffyniad rhag troi allan heb fai nag yn yr Alban ac, yn wir, yn Lloegr, lle mae'r ddeddfwriaeth arfaethedig ar gyfer gwaharddiad llwyr ar droi allan heb fai. Mewn gwirionedd, y cwestiwn yw: pam newid meddwl? Mae'r Llywodraeth wedi dweud y byddai gwaharddiad llwyr yn torri hawliau dynol, ond, os yw hynny'n wir, pam nad oes unrhyw gymdeithasau landlordiaid cyfoethog wedi dwyn Llywodraeth yr Alban i'r llys? Nawr, mae'r Llywodraeth hefyd wedi dweud y dylai landlordiaid allu cael eu heiddo yn ôl, er enghraifft, os mai dim ond un eiddo y maen nhw'n berchen arno a'u bod yn wynebu digartrefedd eu hunain. Nawr, o dan yr amgylchiadau hynny, wrth gwrs y byddem ni eisiau amddiffyniad, ond bydd amrywiaeth o resymau eraill o hyd lle gallai landlord gymryd y camau hyn. Y cyfan yr ydym ni eisiau ei weld yw bod gan denant da sy'n talu rhent ac yn gofalu am yr eiddo ei hawl i fywyd teuluol sefydlog wedi ei warchod, ac nad yw pedwar mis ychwanegol o amddiffyniad rhag troi allan heb fai yn mynd yn ddigon pell ar gyfer hynny. Dylem ni roi terfyn ar droi allan heb fai, fel yr addawodd y Prif Weinidog. Dylem ni fod â pholisi o gefnogi tenantiaid i fod yn berchnogion cartrefi trwy sefydlu dulliau er mwyn iddyn nhw allu prynu'r cartref oddi wrth landlordiaid sy'n dymuno gadael y farchnad, a hefyd ariannu cymdeithasau tai i gymryd eiddo oddi wrth landlordiaid sy'n dymuno gadael y farchnad. Oherwydd, mae hyd yn oed cymdeithasau'r landlordiaid yn cytuno y dylem ni fod yn cael gwared ar landlordiaid gwael, ac yn ystod yr 20 mlynedd diwethaf rydym ni wedi gweld gormod o landlordiaid gwael. Ac mae'n rhaid rhoi terfyn ar y canfyddiad, a gaiff ei annog gan y cyfryngau, fod eiddo yn ffordd o wneud arian yn gyflym. Cartref rhywun yw tŷ yn bennaf oll; ni ddylid ei ystyried yn ased, yn ffordd o gronni cyfoeth, yn enwedig nid yn sgil tlodi pobl eraill. Felly, mae llawer yn y Bil hwn yr ydym ni yn ei groesawu, ond mae llawer mwy yr hoffem ni weld y Llywodraeth yn ei wneud a byddwn ni'n pwyso am hyn yn y cyfnodau diweddarach. Diolch.