English: The failure of the current protocol is plain for all to see. It's been compared a number of times, hasn't it, to the old legislative competence Orders, which plagued the Senedd back in the late 2000s. They were very rapidly replaced because of concerns over the complexity of the negotiations involved in those, and this arrangement should also be dealt with in a similar way. The protocols have fallen at the first hurdle, as far as I'm concerned. It's the first time these have been tested, and they've been shown to be flawed and failing. And, frankly, the Treasury is trying to get too deep into operational issues instead of the higher-level principles of where these powers should lie. Of course, they're intentionally making the process unnecessarily complicated and drawn out, because we all know what this current Westminster Government thinks about devolving any further powers or responsibilities to Wales. In my time as Chair of the Finance Committee in the last Senedd, I saw how the Welsh Government went to significant lengths to set out the rationale for the vacant land tax, but it's just another case of Wales fulfilling its end of the bargain and Westminster failing to meet theirs. And the Minister's right; this process isn't fit for purpose, and the crux of the problem, of course, is that the UK Government is the final arbiter of its own decisions. Professor Gerry Holtham gave evidence to the Finance Committee in the last Senedd, and he said that 'the judge and the jury and the witnesses are all the same person, and so it's a little unclear how to proceed. If the British Government says "no," what do you do then, even if your request is perfectly reasonable? So, I think it is something, like a lot of things in the British constitution, that would benefit from a little more clarity and perhaps a little more codification'. The Minister has said that there's a case for some kind of third-party assessment of the information, some sort of independent view and oversight of it. Well, if we are to stick to this protocol, then that is something that we have to insist on, because it's very lopsided towards the UK Government as things stand. Now, it's a bit like my local grocer telling me that he won't sell me eggs unless I tell him whether I'm boiling them, scrambling them or poaching them. It's quite perverse, isn't it, really? Fundamentally, this is a competency issue, not a policy issue. We saw in the last Senedd how the Chief Secretary to the Treasury just wouldn't engage with the Finance Committee, refusing to appear before it and I know that those sentiments are still there. If truth be told, Westminster Government has absolutely no intention of devolving any further powers on this or any other area to Wales. In fact, the UK Government's mission is pretty clear, isn't it? They're taking back everything through legislation, the internal market Act, we've had references to the raft of LCMs that are now coming before us at an unprecedented rate. There is an irony here, of course: it's Labour putting forward this motion, when of course, it was the Labour Minister, Mark Drakeford, the finance Minister at the time, who agreed this protocol with the UK Government. So, I hope now that you realise that Westminster just doesn't want this protocol to work. It's a fudge; it's a mechanism not to facilitate progress, but to block progress, and of course it's working. So, the sooner we're freed from those Westminster shackles that are holding Wales back, the better.
Welsh: Mae methiant y protocol presennol yn amlwg i bawb ei weld. Mae wedi'i gymharu nifer o weithiau, on'd yw e, â'r hen Orchmynion cymhwysedd deddfwriaethol, a oedd yn bla ar y Senedd yn ôl ar ddiwedd y 2000au. Fe'u disodlwyd yn gyflym iawn oherwydd pryderon ynghylch cymhlethdod y trafodaethau sy'n gysylltiedig â'r rheini, a dylid ymdrin â'r trefniant hwn hefyd mewn ffordd debyg. Mae'r protocolau wedi methu ar y rhwystr cyntaf, yn fy marn i. Dyma'r tro cyntaf i'r rhain gael eu profi, a dangoswyd eu bod yn ddiffygiol a'u bod yn methu. Ac, a dweud y gwir, mae'r Trysorlys yn ceisio mynd yn rhy ddwfn i faterion gweithredol yn hytrach na'r egwyddorion lefel uwch o ble y dylai'r pwerau hyn fod. Wrth gwrs, maen nhw'n fwriadol yn gwneud y broses yn ddiangen o gymhleth ac yn rhy hir, oherwydd rydym ni i gyd yn gwybod beth yw barn y Llywodraeth bresennol hon yn San Steffan am ddatganoli unrhyw bwerau neu gyfrifoldebau pellach i Gymru. Yn ystod fy nghyfnod yn Gadeirydd y Pwyllgor Cyllid yn y Senedd ddiwethaf, gwelais sut yr aeth Llywodraeth Cymru i drafferthion sylweddol i nodi'r rhesymeg dros y dreth ar dir gwag, ond mae ond yn achos arall o Gymru yn cyflawni ei rhan hi o'r fargen a San Steffan yn methu â chyflawni eu un nhw. Ac mae'r Gweinidog yn gywir; nid yw'r broses hon yn addas i'r diben, a chraidd y broblem, wrth gwrs, yw mai Llywodraeth y DU yw canolwr terfynol ei phenderfyniadau ei hun. Rhoddodd yr Athro Gerry Holtham dystiolaeth i'r Pwyllgor Cyllid yn y Senedd ddiwethaf, a dywedodd 'mae'r barnwr a'r rheithgor a'r tystion i gyd yn un person, ac felly mae ychydig yn aneglur sut i fwrw ymlaen. Os yw Llywodraeth Prydain yn dweud "na", beth ydych chi'n ei wneud bryd hynny, hyd yn oed os yw eich cais yn gwbl resymol? Felly, rwy'n credu ei fod yn rhywbeth, fel llawer o bethau yng nghyfansoddiad Prydain, a fyddai'n elwa ar ychydig mwy o eglurder ac efallai ychydig mwy o godeiddio'. Mae'r Gweinidog wedi dweud bod achos dros ryw fath o asesiad trydydd parti o'r wybodaeth, rhyw fath o farn annibynnol a goruchwyliaeth ohono. Wel, os ydym ni eisiau cadw at y protocol hwn, yna mae hynny'n rhywbeth y mae'n rhaid i ni fynnu arno, oherwydd mae'r cydbwysedd o blaid Llywodraeth y DU fel y mae pethau. Nawr, mae ychydig fel fy groser lleol yn dweud wrthyf na wnaiff e werthu wyau i mi oni bai fy mod yn dweud wrtho a ydw i'n mynd i'w berwi, eu sgramblo neu'n eu potsio. Mae'n eithaf rhyfedd, on'd yw e, mewn gwirionedd? Yn y bôn, mae hwn yn fater o gymhwysedd, nid yn fater polisi. Gwelsom yn y Senedd ddiwethaf na wnaeth Prif Ysgrifennydd y Trysorlys ymgysylltu â'r Pwyllgor Cyllid, gan wrthod ymddangos o'i flaen ac rwy'n gwybod bod y teimladau hynny'n dal yno. Y gwir yw, nid oes gan Lywodraeth San Steffan unrhyw fwriad o gwbl o ddatganoli unrhyw bwerau eraill yn y maes hwn nac unrhyw faes arall i Gymru. Yn wir, mae bwriad Llywodraeth y DU yn eithaf clir, on'd yw e? Maen nhw'n cymryd popeth yn ôl drwy ddeddfwriaeth, Deddf y farchnad fewnol, rydym wedi cael cyfeiriadau at y llu o memoranda cydsyniad deddfwriaethol sydd bellach yn dod ger ein bron ar gyfradd ddigynsail. Mae eironi yma, wrth gwrs: Llafur sy'n cyflwyno'r cynnig hwn, pan wrth gwrs y Gweinidog Llafur, Mark Drakeford, y Gweinidog cyllid ar y pryd, a gytunodd ar y protocol hwn gyda Llywodraeth y DU. Felly, gobeithio nawr eich bod yn sylweddoli nad yw San Steffan eisiau i'r protocol hwn weithio. Mae'n llanast; mae'n ddull, nid i hwyluso cynnydd, ond i rwystro cynnydd, ac wrth gwrs mae'n gweithio. Felly, gorau po gyntaf y cawn ein rhyddhau o gefynnau San Steffan sy'n dal Cymru yn ôl.