techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: We already do that. It's part of the curriculum, apart from anything else. We of course encourage schools to encourage community use. I've had not only conversations but visits with my colleague Jeremy Miles to schools doing just that. We're very keen to get schools on board with that project, so if you know of any who aren't yet doing it who would like to, then we'd be very pleased to help.
Welsh: Rydym eisoes yn gwneud hynny. Mae'n rhan o'r cwricwlwm, ar wahân i unrhyw beth arall. Wrth gwrs, rydym yn annog ysgolion i annog defnydd cymunedol. Nid yn unig fy mod wedi cael sgyrsiau, ond rwyf wedi ymweld ag ysgolion sy'n gwneud hynny, gyda fy nghyd-Aelod, Jeremy Miles. Rydym yn awyddus iawn i ysgolion ymuno â'r prosiect hwnnw, felly os gwyddoch am unrhyw un nad ydynt yn gwneud hyn eto ac y byddent yn awyddus i'w wneud, byddem yn fwy na pharod i helpu.
English: Thank you, Jenny. To meet our net-zero ambitions will require land use change. The majority of land in Wales is used for agriculture. The sustainable farming scheme will incentivise farmers to make best use of their land to deliver economic, social and environmental outcomes through a land sharing approach.
Welsh: Diolch, Jenny. Er mwyn cyflawni ein huchelgeisiau sero net bydd angen newid defnydd tir. Defnyddir y rhan fwyaf o dir Cymru ar gyfer amaethyddiaeth. Bydd y cynllun ffermio cynaliadwy yn cymell ffermwyr i wneud y defnydd gorau o'u tir i gyflawni canlyniadau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol drwy ddull rhannu tir.
English: I want to follow up on the questions that both Jayne Bryant and Natasha Asghar have asked, but in relation to growing food for sale. We obviously have to reduce our carbon emissions from food, including the miles that food has to travel. The Sustain report on fringe farming, published earlier this year, highlights the importance of protecting peri-urban land with grade 1 and grade 2 soils for growing food. I'm looking forward to the work that Food Cardiff is doing with Cardiff Council to map exactly who owns which pieces of land on the fringes of Cardiff as well as Newport. I particularly have my eye on the floodplain between Cardiff and Newport, which seems an ideal place for growing food. So, what action will the Welsh Government take to protect fertile peri-urban land on the edge of towns and cities for growing food as part of your ambition for sustainable urban communities?
Welsh: Hoffwn ychwanegu at y cwestiynau y mae Jayne Bryant a Natasha Asghar wedi'u gofyn, ond mewn perthynas â thyfu bwyd i'w werthu. Mae'n amlwg fod yn rhaid inni leihau ein hallyriadau carbon o fwyd, gan gynnwys y milltiroedd y mae'n rhaid i fwyd eu teithio. Mae adroddiad Sustain ar ffermio ar gyrion trefi, a gyhoeddwyd yn gynharach eleni, yn tynnu sylw at bwysigrwydd diogelu tir o gwmpas trefi â phriddoedd gradd 1 a gradd 2 ar gyfer tyfu bwyd. Edrychaf ymlaen at y gwaith y mae Bwyd Caerdydd yn ei wneud gyda Chyngor Caerdydd i fapio pwy yn union sy'n berchen ar ba ddarnau o dir ar gyrion Caerdydd yn ogystal â Chasnewydd. Mae gennyf fy llygad yn benodol ar y gorlifdir rhwng Caerdydd a Chasnewydd, sy'n lle delfrydol ar gyfer tyfu bwyd yn ôl pob golwg. Felly, pa gamau y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i ddiogelu tir ffrwythlon ar gyrion trefi a dinasoedd ar gyfer tyfu bwyd fel rhan o'ch uchelgais ar gyfer cymunedau trefol cynaliadwy?
English: So, obviously, there's a complex series of calculations around carbon and carbon sequestration for a variety of different products. I can't pretend to be an expert in that, but we have a number of people advising us, including on the deep-dive panels and so on, who are. One of the things that we want to do is come, especially for soil, to an agreement with farmers for how they measure carbon on their land, for example, and their carbon emissions. So, we have a piece of work going on across the Government on agreeing a set of standards and standard measurement tools in order to do just that. We're very pleased to work with any industry in Wales that wants to decarbonise, and we're more than happy to meet you with any industry that wants to do that. For example, we've had a number of beneficial conversations with the steel industry about their decarbonisation journey, and I'm more than happy to do that for any industry in Wales that wants to go on that journey.
Welsh: Felly, yn amlwg, ceir cyfres gymhleth o gyfrifiadau'n ymwneud â dal a storio carbon ac atafaelu carbon ar gyfer amrywiaeth o wahanol gynhyrchion. Ni allaf gymryd arnaf fy mod yn arbenigwr ar hynny, ond mae gennym nifer o bobl yn ein cynghori, gan gynnwys ar y paneli archwilio dwfn ac yn y blaen, sy'n arbenigwyr ar hynny. Un o'r pethau yr ydym eisiau ei wneud yw dod i gytundeb gyda ffermwyr, yn enwedig ar gyfer pridd, ynglŷn â sut y maent yn mesur carbon ar eu tir, er enghraifft, a'u hallyriadau carbon. Felly, rydym yn gweithio ar draws y Llywodraeth i geisio cytuno ar set o safonau ac offer mesur safonol er mwyn gwneud yn union hynny. Rydym yn falch iawn o weithio gydag unrhyw ddiwydiant yng Nghymru sydd eisiau datgarboneiddio, ac rydym yn fwy na pharod i gyfarfod gyda chi ag unrhyw ddiwydiant arall sydd eisiau gwneud hynny. Er enghraifft, rydym wedi cael nifer o sgyrsiau buddiol gyda'r diwydiant dur am eu taith ddatgarboneiddio, ac rwy'n fwy na pharod i wneud hynny gydag unrhyw ddiwydiant yng Nghymru sydd eisiau mynd ar y daith honno.
English: With over three quarters of all Welsh land being comprised of farmland, it's important that we utilise the products from this land on our journey to net zero. There is no product more natural than sheep's wool. Unfortunately, the price of a fleece of wool sits at around 20p - a price that is dwarfed by the £1.40 it costs to shear. I know that the Welsh Government pledged to use more wool in public buildings back in 2020, but we need to do more. The Irish Farmers Association called on the Irish Government to create incentives to ensure that domestic wool became the insulation of choice across their country. Would the Welsh Government be supportive of a scheme like this in Wales? And with the potential mammoth task of retrofitting the Welsh housing stock to be more energy efficient, will the Welsh Government explore the use of domestic wool as insulation in such a retrofitting programme to support our farmers and continue our journey to net zero?
Welsh: O gofio bod dros dri chwarter o holl dir Cymru yn dir fferm, mae'n bwysig ein bod yn defnyddio'r cynnyrch o'r tir hwn ar ein taith i gyflawni sero net. Nid oes unrhyw gynnyrch mwy naturiol na gwlân dafad. Yn anffodus, mae pris cnu gwlân oddeutu 20c - pris sy'n llawer llai na'r £1.40 y mae'n ei gostio i'w gneifio. Gwn fod Llywodraeth Cymru wedi addo defnyddio mwy o wlân mewn adeiladau cyhoeddus yn ôl yn 2020, ond mae angen inni wneud mwy. Galwodd Cymdeithas Ffermwyr Iwerddon ar Lywodraeth Iwerddon i greu cymhellion i sicrhau bod mwy o bobl yn dewis gwlân domestig fel deunydd inswleiddio ar draws eu gwlad. A fyddai Llywodraeth Cymru yn gefnogol i gynllun fel hwn yng Nghymru? A gyda'r dasg enfawr bosibl o ôl-osod stoc dai Cymru i fod yn fwy effeithlon o ran eu defnydd o ynni, a wnaiff Llywodraeth Cymru archwilio'r defnydd o wlân domestig fel deunydd inswleiddio mewn rhaglen ôl-osod o'r fath i gefnogi ein ffermwyr a pharhau â'n taith tuag at sero net?
English: Yes. The very short answer to that is 'yes'. It's very much part of the optimised retrofit programme and the innovative housing programme. What those programmes do is they take a whole series of products and we build housing - new housing for the IHP and retrofitted housing for the ORP programme - and then we test out what the product has claimed against what it actually performs like. As I've said a number of times in this Chamber, we're two years into the ORP, whereas five, I think I'm right in saying - maybe six - into the IHP programme, and that means we've got quite a lot of very good empirical data about how various types of things perform in conjunction with others. So, for example, for sheep's wool, does that perform well sandwiched between two plasterboard walls, or two straw walls, or - ? All that kind of thing. So, the programme is quite exhaustive. I'd encourage any Member who hasn't visited one of the sites to do so. You'll be given a comprehensive tour of the various types of tech. I visited one down in my colleague Mike Hedges's constituency only yesterday, and it's completely fascinating to see the data coming back. As a result of that, of course we will use that to increase the supply chains, help commercialise the product, develop a marketing strategy and get it into the main stream, as that's the whole purpose of the programme.
Welsh: Ie. Yr ateb byr iawn i hynny yw 'gwnawn'. Mae'n bendant yn rhan o'r rhaglen ôl-osod er mwyn optimeiddio a'r rhaglen tai arloesol. Mae'r rhaglenni hynny'n cymryd cyfres gyfan o gynhyrchion ac rydym yn adeiladu tai - tai newydd ar gyfer y rhaglen tai arloesol a thai wedi'u hôl-osod ar gyfer y rhaglen ôl-osod er mwyn optimeiddio - ac yna rydym yn profi sut y mae'r cynnyrch wedi perfformio yn ôl yr hyn y mae wedi'i honni mewn gwirionedd. Fel y dywedais droeon yn y Siambr, rydym ddwy flynedd i mewn i'r rhaglen ôl-osod er mwyn optimeiddio, a phum mlynedd, rwy'n credu fy mod yn iawn yn dweud hynny - efallai chwe blynedd - i mewn i'r rhaglen tai arloesol, ac mae hynny'n golygu bod gennym gryn dipyn o ddata empirig da iawn ynglŷn â sut y mae gwahanol fathau o bethau'n perfformio ar y cyd ag eraill. Felly, er enghraifft, ar wlân defaid, a yw hwnnw'n perfformio'n dda rhwng dwy wal o blastrfwrdd, neu ddwy wal wellt, neu - ? Y mathau hynny o bethau. Felly, mae'r rhaglen yn eithaf cynhwysfawr. Byddwn yn annog unrhyw Aelod nad yw wedi ymweld ag un o'r safleoedd i wneud hynny. Byddwch yn cael taith gynhwysfawr o'r gwahanol fathau o dechnoleg. Ymwelais ag un i lawr yn etholaeth fy nghyd-Aelod, Mike Hedges, ddoe ddiwethaf, ac mae'n eithriadol o ddiddorol gweld y data'n sy'n dod yn ôl. O ganlyniad i hynny, byddwn yn ei ddefnyddio i gynyddu'r cadwyni cyflenwi, yn helpu i fasnacheiddio'r cynnyrch, yn datblygu strategaeth farchnata ac yn ei fwydo i'r brif ffrwd, gan mai dyna yw holl bwrpas y rhaglen.
English: Thank you, Darren. Placemaking principles underpin national planning policy. They require the provision of adequate infrastructure to support housing development and the promotion of quality places. Local planning authorities must take a strategic approach to the provision of infrastructure when planning for new housing, and the Government offers ongoing support to achieve this.
Welsh: Diolch yn fawr, Darren. Mae egwyddorion creu lleoedd yn sail i bolisi cynllunio cenedlaethol. Maent angen seilwaith digonol i gefnogi datblygu tai a hyrwyddo lleoedd o ansawdd. Rhaid i awdurdodau cynllunio lleol fabwysiadu dull strategol o ddarparu seilwaith wrth gynllunio ar gyfer tai newydd, ac mae'r Llywodraeth yn cynnig cymorth parhaus i gyflawni hyn.
English: Thank you for that answer, Minister. I do appreciate the position of the Welsh Government on this matter. I've been contacted by many residents in Colwyn Bay regarding a potential development in the Pwllycrochan area in the town, and, unfortunately, as you will appreciate, many of the schools in the town are bursting at the seams, there's a lack of dentists, our healthcare facilities are struggling as well to cope with the demands that are placed upon them, and we've got drainage problems in and around this site too. I appreciate you can't comment on individual planning cases, but would you consider strengthening the guidance that you issue to local authorities to make sure that they do take these things into account fully and properly as part of the planning process, so that, when new developments are proposed, and people do move into an area, they can enjoy the facilities that they expect to be able to enjoy, and shouldn't have a situation where flooding is a particular challenge too?
Welsh: Diolch am yr ateb hwnnw, Weinidog. Rwy'n gwerthfawrogi safbwynt Llywodraeth Cymru ar y mater hwn. Mae llawer o drigolion Bae Colwyn wedi cysylltu â mi ynglŷn â datblygiad posibl yn ardal Pwllycrochan yn y dref, ac yn anffodus, fel y byddwch yn gwybod, mae llawer o'r ysgolion yn y dref yn orlawn, mae yna brinder deintyddion, mae ein cyfleusterau gofal iechyd yn ei chael hi'n anodd ymdopi â'r gofynion a osodir arnynt, ac mae gennym broblemau draenio yn y safle hwn ac o'i amgylch hefyd. Rwy'n sylweddoli na allwch wneud sylwadau am achosion cynllunio unigol, ond a fyddech yn ystyried cryfhau'r canllawiau yr ydych yn eu rhoi i awdurdodau lleol i sicrhau eu bod yn ystyried y pethau hyn yn llawn ac yn briodol fel rhan o'r broses gynllunio, oherwydd wedyn, pan gaiff datblygiadau newydd eu hargymell, a phan fo pobl yn symud i ardal, gallant fwynhau'r cyfleusterau y maent yn disgwyl gallu eu mwynhau, ac ni ddylent fod mewn sefyllfa lle mae llifogydd yn her arbennig hefyd?
English: Yes, so, I write to planning authorities all the time reinforcing various parts of 'Planning Policy Wales'. We also have a planning officers forum and I'm very shortly to meet - I'm afraid I just can't remember off the top of my head when - with the new cabinet members who are responsible for planning right across local government, as all authorities have now formed their new cabinets. I'll be meeting with the leaders and the relevant cabinet members to reinforce how we work and what they should do. We've also asked all of our planning authorities to look again at their local development plan process, and you'll be aware that my colleague Rebecca Evans is bringing forth the regulations to enable the new corporate joint committees to do the regional strategic planning arrangements, which will allow us to put the infrastructure in place at that regional level. So, the local authority will have to work regionally to ensure that across the region there are sufficient - well, all of the issues that you just raised. So, the policy is strong already; they need to have regard to it. Obviously, if they don't have regard to it, then they're subject to challenge. But obviously I can't comment on the individual application.
Welsh: Ie, rwy'n ysgrifennu at awdurdodau cynllunio drwy'r amser yn atgyfnerthu gwahanol rannau o 'Polisi Cynllunio Cymru'. Mae gennym fforwm swyddogion cynllunio hefyd ac rwy'n cyfarfod yn fuan iawn - mae arnaf ofn na allaf gofio pryd yn union - gyda'r aelodau cabinet newydd sy'n gyfrifol am gynllunio ar draws llywodraeth leol, gan fod pob awdurdod bellach wedi ffurfio eu cabinetau newydd. Byddaf yn cyfarfod â'r arweinwyr a'r aelodau cabinet perthnasol i gadarnhau'r ffordd yr ydym yn gweithio a'r hyn y dylent ei wneud. Rydym hefyd wedi gofyn i bob un o'n hawdurdodau cynllunio edrych eto ar broses eu cynllun datblygu lleol, ac fe fyddwch yn ymwybodol fod fy nghyd-Aelod, Rebecca Evans, yn cyflwyno'r rheoliadau i alluogi'r cyd-bwyllgorau corfforaethol newydd i wneud y trefniadau cynllunio strategol rhanbarthol, a fydd yn ein galluogi i roi'r seilwaith ar waith ar y lefel ranbarthol honno. Felly, bydd yn rhaid i'r awdurdod lleol weithio'n rhanbarthol i sicrhau bod digon o faterion ar draws y rhanbarth - wel, yr holl faterion yr ydych newydd eu codi. Felly, mae'r polisi'n gryf eisoes; mae angen iddynt roi sylw iddo. Yn amlwg, os nad ydynt yn rhoi sylw iddo, maent yn agored i her. Ond yn amlwg ni allaf wneud sylw ar y cais unigol.
English: Thank you. Our funding objectives to reduce flood risk to communities are set out in our national flood strategy and the programme for government. This year, we announced a record level of investment of more than £214 million over the next three years to help protect at least 45,000 homes from flood risk.
Welsh: Diolch. Mae ein hamcanion ariannu i leihau'r perygl o lifogydd i gymunedau wedi'u nodi yn ein strategaeth genedlaethol ar gyfer rheoli perygl llifogydd a'r rhaglen lywodraethu. Eleni, cyhoeddwyd y lefel uchaf erioed o fuddsoddiad o fwy na £214 miliwn dros y tair blynedd nesaf i helpu i ddiogelu o leiaf 45,000 o gartrefi rhag perygl llifogydd.
English: Thank you for that answer, Minister. I've heard accounts from many of my constituents really struggling to get insurance in subsequent years after flooding events. Some of these properties have not even been flooded, but they fall within the postcode area, and therefore are classed as high flood risk. These people have significantly less choice of insurance providers, often paying a lot higher for premiums, as there are few options for them to shop around. Those people are very fearful of even making very small insurance claims, for fear of actually losing their insurance altogether. So, what support can the Welsh Government give to these residents who are facing this impossible situation? Diolch, Llywydd.
Welsh: Diolch am yr ateb hwnnw, Weinidog. Rwyf wedi clywed gan lawer o fy etholwyr eu bod yn ei chael hi'n anodd iawn cael yswiriant yn y blynyddoedd dilynol ar ôl llifogydd. Nid yw peth o'r eiddo wedi dioddef llifogydd hyd yn oed, ond daw o fewn ardal y cod post, ac felly caiff ei ystyried yn eiddo lle mae'r risg o lifogydd yn uchel. Mae gan y bobl hyn lawer llai o ddewis o ddarparwyr yswiriant, ac maent yn aml yn talu premiymau llawer uwch, gan mai prin yw'r opsiynau sydd ar gael iddynt siopa o gwmpas. Mae'r bobl hynny'n ofni hawlio am symiau yswiriant bach iawn hyd yn oed, rhag ofn y byddant yn colli eu hyswiriant yn gyfan gwbl. Felly, pa gymorth y gall Llywodraeth Cymru ei roi i'r trigolion hyn sy'n wynebu'r sefyllfa amhosibl hon? Diolch, Lywydd.
English: Yes, there is a specialist insurance scheme, which I'm sure the Member is aware of, called Flood Re, which allows people who have properties in flood-risk areas - and I appreciate that it's even more frustrating if they haven't actually been flooded - to obtain insurance through the Flood Re programme. That's a programme in which a number of insurers come together to spread the risk, effectively, of that. We also assist local authorities to assist people who really struggle to get the insurance as well. And, of course, we have a number of income support projects to do that. So, there is a programme for that in place. I appreciate it can be more expensive, then, to insure your house, and that's a matter I'm afraid that we have no power to intervene in, as the insurance industry is not devolved. But we work closely with the UK authorities and we've had a number of summits in the past, where we've got the insurance companies to the table - a number of my colleagues have been involved in those summits - to make sure that the Flood Re programme is fit for purpose and isn't just completely unaffordable for those people who are affected.
Welsh: Mae yna gynllun yswiriant arbenigol, ac rwy'n siŵr bod yr Aelod yn ymwybodol ohono, o'r enw Flood Re, sy'n caniatáu i bobl sydd ag eiddo mewn ardaloedd lle y ceir perygl llifogydd - ac rwy'n sylweddoli ei bod hyd yn oed yn fwy rhwystredig os nad ydynt wedi dioddef llifogydd mewn gwirionedd - gael yswiriant drwy'r rhaglen Flood Re. Rhaglen yw hon lle mae nifer o yswirwyr yn dod at ei gilydd i rannu'r risg, i bob pwrpas. Rydym hefyd yn cynorthwyo awdurdodau lleol i helpu pobl sy'n ei chael hi'n anodd iawn cael yr yswiriant hefyd. Ac wrth gwrs, mae gennym nifer o brosiectau cymorth incwm i wneud hynny. Felly, mae rhaglen ar gyfer hynny ar waith. Rwy'n sylweddoli y gall fod yn ddrutach, felly, i yswirio eich tŷ, ac mae hwnnw'n fater y mae arnaf ofn nad oes gennym bŵer i ymyrryd ag ef, gan nad yw'r diwydiant yswiriant wedi'i ddatganoli. Ond rydym yn gweithio'n agos gydag awdurdodau'r DU ac rydym wedi cael nifer o uwchgynadleddau yn y gorffennol, gyda'r cwmnïau yswiriant yn bresennol - mae nifer o fy nghyd-Aelodau wedi bod yn rhan o'r uwchgynadleddau hynny - i sicrhau bod y rhaglen Flood Re yn addas i'r diben ac nad yw'n gwbl anfforddiadwy i'r bobl yr effeithir arnynt.
English: Diolch. We have invested over £53.7 million in more than 100 projects that support the delivery of broader town-centre placemaking plans. We continue to invest and work in partnership with all sectors to make our towns and cities even better places to live, work and visit.
Welsh: Diolch. Rydym wedi buddsoddi dros £53.7 miliwn mewn mwy na 100 o brosiectau sy'n cefnogi'r gwaith o gyflawni cynlluniau ehangach i greu lleoedd yng nghanol trefi. Rydym yn parhau i fuddsoddi a gweithio mewn partneriaeth â phob sector i wneud ein trefi a'n dinasoedd yn lleoedd hyd yn oed yn well i fyw a gweithio ynddynt, ac i ymweld â hwy.
English: Diolch, Minister. Many of the town centres within my region are struggling. A perfect storm of high business rates, the rise of online shopping and the cost-of-living crisis has made prospects look bleak for many traders. Despite investment of £900 million in Wales in the last eight years, one in seven shops on a high street remain empty, according to Audit Wales. They also say that: 'Powers that can help stimulate town-centre regeneration are not utilised effectively nor consistently.' What plans has the Welsh Government to learn lessons from previous strategies to address this downward trend? Do future plans include any ideas to repurpose parts of town centres to provide more leisure accommodation and hot-desking opportunities for start-up businesses or people who may now be working from home permanently?
Welsh: Diolch, Weinidog. Mae llawer o ganol trefi yn fy rhanbarth yn ei chael hi'n anodd. Mae'r storm berffaith o ardrethi busnes uchel, y cynnydd mewn siopa ar-lein a'r argyfwng costau byw wedi gwneud y rhagolygon yn llwm i lawer o fasnachwyr. Er gwaethaf buddsoddiad o £900 miliwn yng Nghymru yn yr wyth mlynedd diwethaf, mae un o bob saith siop ar y stryd fawr yn parhau i fod yn wag yn ôl Archwilio Cymru. Maent hefyd yn dweud: 'Nid yw pwerau a all helpu i ysgogi adfywiad canol trefi yn cael eu defnyddio'n effeithiol nac yn gyson.' Pa gynlluniau sydd gan Lywodraeth Cymru i ddysgu gwersi o strategaethau blaenorol i fynd i'r afael â'r duedd hon ar i lawr? A yw cynlluniau ar gyfer y dyfodol yn cynnwys unrhyw syniadau i addasu rhannau o ganol trefi i ddarparu mwy o gyfleoedd hamdden a desgiau poeth i fusnesau newydd neu bobl a allai fod yn gweithio gartref yn barhaol erbyn hyn?
English: Thank you, Peter. The programme for government commits us to reducing flood risk for over 45,000 homes over the lifetime of this administration. This year we are investing over £71 million through local authorities and Natural Resources Wales. This is the most funding ever provided in Wales in a single year.
Welsh: Diolch, Peter. Mae ein rhaglen lywodraethu yn ymrwymo i leihau'r perygl o lifogydd i dros 45,000 o gartrefi dros y weinyddiaeth hon. Eleni rydym yn buddsoddi dros £71 miliwn drwy awdurdodau lleol a Cyfoeth Naturiol Cymru. Dyma'r cyllid mwyaf a ddarparwyd erioed yng Nghymru mewn un flwyddyn.