English: I do welcome the opportunity to stand here today and address the debate. Sometimes, when a batsman is sent out to bat, he looks around the pitch, just to make sure he's got all the fielders in view, and then he makes sure that none of the googlies get him caught on the wrong side. Ultimately, I hope to be able to, obviously, make sense of the deal that was put forward yesterday in the context of Wales but, importantly, in the context of the First Minister. Because I do remember this time last year, when he was in a minority situation, and obviously he was carving up deals with the Lib Dems, and obviously Plaid Cymru, and there was that memorable photograph of him using his handkerchief to wipe his eyes, almost wiping the tears away when the Chamber did come together on the vote for putting him in as First Minister. And no doubt, the deal that Kirsty Williams extracted from the First Minister was far greater because of that vote. Yet, time and time again, we have tried to elicit what that deal has meant, what that deal means and exactly what arrangements govern that deal, and to date, we have nothing. Fourteen months on, we have absolutely nothing. We witnessed, with the concordat that was launched with Plaid Cymru about the support around budgets, that, ultimately, they aren't consulted on anything, because we saw it in FMQs last week when it came to the European and single market arrangements. There was no agreement between the two parties, and today in the legislative statement, the reaction from Plaid Cymru was that they still hadn't been consulted. So, we're in a situation where there is a minority Government in Westminster after the general election. We all understand that. We all understand that, but the hypocrisy that's coming from the Labour First Minister in particular, instead of being a First Minister, is just making him a very expensive political pundit - most probably the most expensive political pundit in Wales, I would suggest - because instead of offering solutions for Wales's issues, he seems to want to comment on everything that isn't within his control. And the real issue here is what - [Interruption.] The real issue here is that the country - [Interruption.] The country -
Welsh: Rwy'n croesawu'r cyfle i sefyll yma heddiw a chyfrannu at y ddadl. Weithiau, pan gaiff batiwr ei anfon allan i fatio, mae'n edrych o gwmpas y cae, dim ond i wneud yn siŵr ei fod yn gweld yr holl faeswyr, ac yna mae'n gwneud yn siŵr nad oes dim o'r gwglis yn ei ddal ar yr ochr anghywir. Yn y pen draw, rwy'n gobeithio gallu, yn amlwg, gwneud synnwyr o'r cytundeb a gynigiwyd ddoe yng nghyd-destun Cymru, ond, yn bwysig, yng nghyd-destun Prif Weinidog Cymru. Oherwydd rwy'n cofio, yr adeg hon y llynedd, pan oedd ef mewn sefyllfa leiafrifol, ac yn amlwg roedd yn cerfio cytundebau â'r Democratiaid Rhyddfrydol, ac yn amlwg Plaid Cymru, a gwelsom y llun cofiadwy ohono'n defnyddio ei hances i sychu ei lygaid, bron yn sychu'r dagrau i ffwrdd pan ddaeth y Siambr at ei gilydd ar y bleidlais a'i gwnaeth yn Brif Weinidog. A, heb amheuaeth, roedd y fargen a gafodd Kirsty Williams gan ein Prif Weinidog ni'n llawer mwy oherwydd y bleidlais honno. Eto i gyd, dro ar ôl tro, rydym wedi ceisio canfod beth mae'r cytundeb hwnnw wedi'i olygu, beth mae'r cytundeb hwnnw'n ei olygu a beth yn union yw trefniadau llywodraethu'r cytundeb hwnnw, a hyd yma, nid oes gennym ddim. Bedwar mis ar ddeg yn ddiweddarach, nid oes gennym ddim byd o gwbl. Gwelsom, yn y concordat a lansiwyd gyda Phlaid Cymru am y cymorth yn ymwneud â chyllidebau, nad ymgynghorir â nhw, yn y pen draw, ar unrhyw beth, oherwydd gwelsom hynny yn ystod y cwestiynau i'r Prif Weinidog yr wythnos diwethaf ynglŷn â'r trefniadau Ewropeaidd a'r farchnad sengl. Nid oedd cytundeb rhwng y ddwy blaid, a heddiw yn y datganiad deddfwriaethol, yr ymateb gan Blaid Cymru oedd na fu ymgynghori â nhw o hyd. Felly, rydym mewn sefyllfa lle mae Llywodraeth leiafrifol yn San Steffan ar ôl yr etholiad cyffredinol. Rydym i gyd yn deall hynny. Rydym i gyd yn deall hynny, ond mae'r rhagrith sy'n dod gan y Prif Weinidog Llafur yn arbennig, yn hytrach na bod yn Brif Weinidog, yn golygu nad yw'n ddim mwy na sylwebydd gwleidyddol drud iawn - yn ôl pob tebyg y sylwebydd gwleidyddol drutaf yng Nghymru, byddwn yn awgrymu - oherwydd yn hytrach na chynnig atebion i faterion Cymru, mae'n ymddangos yr hoffai wneud sylwadau am bopeth nad yw o fewn ei reolaeth. A'r broblem go iawn yma yw beth - [Torri ar draws.] Y mater go iawn yma yw bod y wlad - [Torri ar draws.] Mae'r wlad -