English: At the end of last year, I convened a conference in Neath looking at the local economy, and I'm grateful to the Cabinet Secretary for the economy and the Minister with responsibility for the Valleys taskforce and for skills for making time available with their officials to discuss the findings of that event and the report that arose from it. As they will know, people in the Valleys communities in my constituency are looking now for a changed approach. What people of all ages want in our Valleys is work, and whilst I genuinely applaud the Welsh Government on our low unemployment figures in Wales, we all know that there are parts of our Valleys where jobs are hard to come by, especially if you haven't worked for years or may never have worked. So, when the Cabinet Secretary publishes his new economic strategy, as he knows, my constituents will be looking for solutions particular to our communities, and not a one-size-fits-all solution, but measures that tackle the specific challenges of our Valleys. We would love to see the return of large-scale employers at the tops of our Valleys, but we also know that we've tried to do that and we have struggled to deliver that. The challenges are immense, but we do know that much more can be done to use the power of public sector procurement to try to deliver better jobs closer to home. So, I welcome the Government's pilot programme to see how it can use its purchasing power intelligently to create and nurture suppliers and employers in places where jobs are scarce, and I urge the Welsh Government to be as ambitious and as bold as it can be. But we also need our large private businesses to see themselves as stewards of our local economies and proactively help support other local employers to grow and take on local people. Let's also make it easier for people to start a small business in the Valleys. Let's develop those live/work spaces, or shared business hubs, connected with good broadband and powered with low-cost green energy. Energy is an industry that is a part of the heritage of our Valleys and can be a part of their future too, not just as recipients of community benefits, but as a job creator and as a community asset. I know the Cabinet Secretary and the Minister understand the potential of this, and I hope the taskforce can bring forward concrete plans to deliver that sort of opportunity.
Welsh: Ar ddiwedd y llynedd, cynhaliais gynhadledd yng Nghastell-nedd i edrych ar yr economi leol, ac rwy'n ddiolchgar i Ysgrifennydd y Cabinet dros yr economi a'r Gweinidog sy'n gyfrifol am dasglu'r Cymoedd ac am sgiliau am wneud amser gyda'u swyddogion i drafod canfyddiadau'r digwyddiad hwnnw a'r adroddiad a ddeilliodd ohono. Fel y byddant yn gwybod, mae pobl yng nghymunedau'r Cymoedd yn fy etholaeth yn chwilio yn awr am ymagwedd newydd. Yr hyn y mae pobl o bob oedran ei eisiau yn ein Cymoedd yw gwaith, ac er fy mod o ddifrif yn canmol Llywodraeth Cymru ar ein ffigurau diweithdra isel yng Nghymru, mae pawb ohonom yn gwybod ei bod yn anodd dod o hyd i swyddi mewn rhannau o'n Cymoedd, yn enwedig os ydych heb weithio ers blynyddoedd neu efallai nad ydych erioed wedi gweithio. Felly, pan fydd Ysgrifennydd y Cabinet yn cyhoeddi ei strategaeth economaidd newydd, fel y mae'n gwybod, bydd fy etholwyr yn chwilio am atebion penodol ar gyfer ein cymunedau, ac nid ateb un maint sy'n addas i bawb, ond mesurau sy'n mynd i'r afael â heriau penodol ein Cymoedd. Byddem wrth ein bodd yn gweld cyflogwyr mawr yn dychwelyd i bennau ein Cymoedd, ond rydym hefyd yn gwybod ein bod wedi ceisio gwneud hynny, ac rydym wedi cael trafferth i gyflawni hynny. Mae'r heriau'n enfawr, ond gwyddom y gellid gwneud llawer mwy i ddefnyddio grym caffael y sector cyhoeddus er mwyn ceisio darparu gwell swyddi yn nes at adref. Felly, rwy'n croesawu rhaglen beilot y Llywodraeth i weld sut y gall ddefnyddio ei phŵer prynu'n ddeallus i greu a meithrin cyflenwyr a chyflogwyr mewn mannau lle mae swyddi'n brin, ac rwy'n annog Llywodraeth Cymru i fod mor uchelgeisiol ac mor feiddgar ag y gall fod. Ond hefyd rydym angen i'n busnesau preifat mawr weld eu hunain fel stiwardiaid ein heconomïau lleol a mynd ati'n rhagweithiol i helpu i gynorthwyo cyflogwyr lleol eraill i dyfu a chyflogi pobl leol. Gadewch i ni hefyd ei gwneud yn haws i bobl ddechrau busnes bach yn y Cymoedd. Gadewch inni ddatblygu'r lleoedd byw/gweithio hynny, neu ganolfannau busnes a rennir, wedi'u cysylltu â band eang da a'u pweru ag ynni gwyrdd cost isel. Mae ynni'n ddiwydiant sy'n rhan o dreftadaeth ein Cymoedd a gall fod yn rhan o'u dyfodol hefyd, nid yn unig fel rhai sy'n derbyn manteision cymunedol, ond fel crëwr swydd ac fel ased cymunedol. Rwy'n gwybod bod Ysgrifennydd y Cabinet a'r Gweinidog yn deall potensial hyn, ac rwy'n gobeithio y gall y tasglu gyflwyno cynlluniau cadarn i ddarparu'r math hwnnw o gyfle.