English: Good afternoon, Deputy Presiding Officer. I move the motion tabled in the name of Darren Millar and ask the Senedd to welcome the swift action taken by the UK Conservative Government in securing access to 367 million vaccine doses and ensuring the UK was the first country in the world to authorise a vaccine. We won't be supporting the Government amendment, given both the 'delete all' and the hubris on display yesterday. But we will support Neil McEvoy's amendment; indeed, I'm very interested to know whether the Welsh Government has turned down any vaccines, let alone the numbers Mr McEvoy cites. Without doubt, the swift and detailed work done by the Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency in approving the Pfizer and Oxford vaccines a month before European regulators has enabled the UK to lead on vaccine roll-out in Europe. However, it is now down to you, the Welsh Labour-led Government, to use all of the vaccines made available to you as quickly as possible, because without a vaccine our economy will be destroyed by an endless cycle of lockdown after lockdown. We already see businesses closing and people losing jobs. Without a vaccine, the future learning of our children is at stake. Remote learning isn't working or possible for all, and exams are to be teacher assessed. We cannot continue to gamble with children and young people's futures. Without a vaccine, the Welsh NHS will continue to be crushed under the pressure of seriously ill COVID-19 patients, and we cannot allow waiting lists to spiral even further and non-COVID harms to escalate. Members, I feel the need to rehearse these arguments given the First Minister's comments, made several times, that he is spacing out the vaccines in order to ensure that vaccinators aren't standing around doing nothing - totally absurd comments met with anger by the public and in stark contrast to other nations. On the same day as the First Minister's comments, over-70s in England were already being invited for vaccination appointments. I acknowledge the hard of work vaccinators up and down the country; to you all, I say a heartfelt 'thank you'. However, Minister, it is you I must call to account. Planning an effective vaccine roll-out was surely the mandate of the Wales COVID-19 vaccine delivery programme board. They've been in place since June last year, with the mandate of planning the vaccine roll-out. So, why were some health boards only recently formulating plans for mass vaccination centres or for mobile testing units? Why have GPs had to go through bureaucratic hoops to access the vaccines from the Welsh Government and PHE? Why are so many of the over-80s in the community worried sick that they have heard nothing? Why are some health boards leaping ahead and others falling back? Yesterday, you refuted any notion of a postcode lottery, but that is exactly what is happening in parts of Wales. Minister, can you clarify what input the vaccines delivery board has had in bringing together Wales's response to the vaccine roll-out? How many times has it met since it was formed in June? What are its outcomes and performance measures? Minister, while it is welcome news that nearly 70 per cent of care home residents were vaccinated by the end of last week, your target for the over-80s has slipped substantially. What are the reasons for this? I don't believe it's just snow. Last week, the First Minister claimed he had access to rolling data that showed that the over-80s target would be met. How? Regrettably, some people are queue jumping and back-room staff are being vaccinated ahead of priority groups; this is reported by a number of health boards. Minister, what efforts are you making to ensure that these reports are being thoroughly investigated and guidance offered? Some GPs have e-mailed to say that vaccinators are being told to bin excess vaccines. I understand the British Medical Association are aware, but what is the Welsh Government's policy about excess vaccines? Even a few instances of this are, in my view, morally and economically indefensible. Minister, it is estimated that to reach the target of 740,350 people with a first dose by mid February, Wales needs to administer 22,358 vaccines a day. You've hit that target three times so far. How confident are you that all of the priority groups will receive the first dose by mid February? The Welsh Conservatives have a clear plan for speeding up the vaccine roll-out including a dedicated Minister, cutting the red tape preventing health professional from taking part, setting clear targets, enabling volunteers, and instigating 24/7 vaccination centres. Your plan does not seem clear, you're already missing targets, and I'm concerned as to your ability to be fleet of foot and pull this around. Therefore I commend this motion to the Senedd.
Welsh: Prynhawn da, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n gwneud y cynnig a gyflwynwyd yn enw Darren Millar a gofynnaf i'r Senedd groesawu'r camau cyflym a gymerwyd gan Lywodraeth Geidwadol y DU i sicrhau mynediad at 367 miliwn o ddosau o frechlyn ac i sicrhau mai'r DU oedd y wlad gyntaf yn y byd i awdurdodi brechlyn. Ni fyddwn yn cefnogi gwelliant y Llywodraeth o ystyried y 'dileu popeth' a'r rhyfyg a welwyd ddoe. Ond byddwn yn cefnogi gwelliant Neil McEvoy; yn wir, mae gennyf ddiddordeb mawr mewn gwybod a yw Llywodraeth Cymru wedi gwrthod unrhyw frechlynnau, heb sôn am y niferoedd y mae Mr McEvoy yn eu dyfynnu. Yn ddi-os, mae'r gwaith cyflym a manwl a wnaed gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd yn cymeradwyo brechlynnau Pfizer a Rhydychen fis cyn i reoleiddwyr Ewropeaidd wneud hynny wedi galluogi'r DU i arwain ar gyflwyno brechlynnau yn Ewrop. Fodd bynnag, mater i chi, Lywodraeth Cymru dan arweiniad Llafur, yw defnyddio'r holl frechlynnau sydd ar gael ichi cyn gynted â phosibl yn awr, oherwydd heb frechlyn bydd ein heconomi'n cael ei dinistrio gan gylchoedd diddiwedd o gyfyngiadau symud. Rydym eisoes yn gweld busnesau'n cau a phobl yn colli swyddi. Heb frechlyn, mae addysg ein plant yn y dyfodol yn y fantol. Nid yw dysgu o bell yn gweithio nac yn bosibl i bawb, ac mae arholiadau i gael eu hasesu gan athrawon. Ni allwn barhau i gamblo â dyfodol plant a phobl ifanc. Heb frechlyn, bydd GIG Cymru yn parhau i gael ei wasgu o dan bwysau cleifion COVID-19 sy'n ddifrifol wael, ac ni allwn ganiatáu i restrau aros ymestyn hyd yn oed ymhellach ac i fathau o niwed nad ydynt yn gysylltiedig â COVID waethygu. Aelodau, rwy'n teimlo bod angen ailadrodd y dadleuon hyn o ystyried sylwadau Prif Weinidog Cymru, a wnaed sawl gwaith, ei fod yn arafu'r broses o roi brechlynnau er mwyn sicrhau nad yw'r rhai sy'n rhoi'r brechlynnau'n cicio'u sodlau heb ddim i'w wneud - sylwadau cwbl hurt a ysgogodd ddicter y cyhoedd ac mewn cyferbyniad llwyr â'r gwledydd eraill. Ar yr un diwrnod ag y gwnaeth y Prif Weinidog ei sylwadau, roedd pobl dros 70 oed yn Lloegr eisoes yn cael eu gwahodd ar gyfer apwyntiadau brechu. Rwy'n cydnabod y gwaith caled y mae'r rhai sy'n rhoi brechlynnau'n ei wneud ar hyd a lled y wlad; diolch o galon i chi i gyd. Fodd bynnag, Weinidog, rhaid i mi eich dwyn chi i gyfrif. Mae'n sicr mai cynllunio'r broses o gyflwyno brechlynnau'n effeithiol oedd mandad bwrdd rhaglen ddarparu brechlynnau COVID-19 Cymru. Maent wedi bod ar waith ers mis Mehefin y llynedd, gyda'r mandad o gynllunio'r broses o gyflwyno'r brechlyn. Felly, pam nad oedd rhai byrddau iechyd wedi llunio cynlluniau ar gyfer canolfannau brechu torfol neu ar gyfer unedau profi symudol tan yn ddiweddar? Pam y bu'n rhaid i feddygon teulu neidio drwy gylchoedd biwrocrataidd er mwyn cael gafael ar y brechlynnau gan Lywodraeth Cymru a PHE? Pam y mae cynifer o bobl dros 80 oed yn y gymuned yn poeni nad ydynt wedi clywed unrhyw beth? Pam y mae rhai byrddau iechyd yn llamu yn eu blaenau ac eraill yn llusgo ar ei hôl hi? Ddoe, fe wnaethoch wrthod unrhyw awgrym o loteri cod post, ond dyna'n union sy'n digwydd mewn rhannau o Gymru. Weinidog, a allwch egluro pa fewnbwn y mae'r bwrdd cyflenwi brechlynnau wedi'i gael wrth ddwyn ynghyd ymateb Cymru i gyflwyno'r brechlyn? Sawl gwaith y mae wedi cyfarfod ers ei ffurfio ym mis Mehefin? Beth yw ei ddulliau o fesur canlyniadau a pherfformiad? Weinidog, er ei fod yn newyddion da fod bron i 70 y cant o breswylwyr cartrefi gofal wedi cael eu brechu erbyn diwedd yr wythnos diwethaf, mae eich targed ar gyfer pobl dros 80 oed wedi llithro'n sylweddol. Beth yw'r rhesymau am hyn? Nid wyf yn credu mai eira'n unig yw'r rheswm. Yr wythnos diwethaf, honnodd Prif Weinidog Cymru fod ganddo fynediad at ddata treigl a ddangosai y byddai'r targed ar gyfer pobl dros 80 oed yn cael ei gyflawni. Sut? Yn anffodus, mae rhai pobl yn neidio'r ciw ac mae staff ystafell gefn yn cael eu brechu o flaen grwpiau blaenoriaeth; mae nifer o fyrddau iechyd yn nodi hyn. Weinidog, pa ymdrechion rydych yn eu gwneud i sicrhau bod yr adroddiadau hyn yn cael eu hymchwilio'n drylwyr a bod canllawiau'n cael eu cynnig? Mae rhai meddygon teulu wedi e-bostio i ddweud bod y rhai sy'n rhoi brechlynnau'n cael eu cynghori i daflu brechlyn dros ben i'r bin. Rwy'n deall bod Cymdeithas Feddygol Prydain yn ymwybodol o hyn, ond beth yw polisi Llywodraeth Cymru ar frechlynnau dros ben? Yn fy marn i, mae hyd yn oed ychydig o achosion o hyn yn rhywbeth na ellir ei amddiffyn yn foesol nac yn economaidd. Weinidog, amcangyfrifir bod angen i Gymru ddarparu 22,358 o frechlynnau y dydd er mwyn cyrraedd y targed o roi dos cyntaf i 740,350 o bobl erbyn canol mis Chwefror. Rydych wedi cyrraedd y targed hwnnw deirgwaith hyd yma. Pa mor hyderus ydych chi y bydd pob un o'r grwpiau blaenoriaeth yn cael y dos cyntaf erbyn canol mis Chwefror? Mae gan y Ceidwadwyr Cymreig gynllun clir ar gyfer cyflymu'r broses o gyflwyno'r brechlyn gan gynnwys Gweinidog penodedig, torri drwy'r fiwrocratiaeth sy'n atal gweithwyr iechyd proffesiynol rhag cymryd rhan, gosod targedau clir, galluogi gwirfoddolwyr, a rhoi canolfannau brechu ar waith 24/7. Nid yw eich cynllun i'w weld yn glir, rydych eisoes yn methu targedau, ac rwy'n pryderu am eich gallu i newid y sefyllfa'n gyflym. Felly, rwy'n cymeradwyo'r cynnig hwn i'r Senedd.