English: As has already been said by others speakers, Plaid Cymru is very supportive of this aim to reach 1 million Welsh speakers by 2050, but it's important to acknowledge that it's not through a series of short-term policies that we can change the situation of the Welsh language. Indeed, if this ambitious aim is to be achieved, then this strategy has to be one that can withstand political change, i.e. a change in Minister but also in the party of Government. So, we have to ensure an element of continuity and consistency over an extended period of time. I want to use my contribution to this debate to talk specifically about an element that needs continuity, a vitally important element if the Government is to win the support of the public in reaching the 1 million Welsh speakers, namely the promotion of the Welsh language. We've heard several excellent contributions - from Jeremy Miles and Adam specifically, and others too, and also from Sian. As part of the budget for 2017-18, agreed between Plaid Cymru and the Government, there was a commitment to establish an arm's-length agency to promote the Welsh language to give a new emphasis and basis for Welsh Government policy to renew and regenerate the language and to create a genuinely bilingual nation. We have to increase the emphasis on promotion of the Welsh language and not just on ensuring rights to the speakers. As it stands, the role of the commissioner is to promote, but Plaid Cymru believes it's the role of another arm's-length body, with experts, policies and language planning that have been built over a number of years, and that that body would be most appropriate for devising, facilitating and monitoring the kinds of promotion activities that are now needed and that's why we need an agency - or whatever it will be called - that will lead on policy, that is responsible for a strategic oversight of the field, and has high status within Welsh Government departments, and other agencies such as Natural Resources Wales and the arts council. Why is promotion one of the most important elements to expand the use of the Welsh language? Well, even today, in 2017, there is a lack of understanding of the benefits of learning through the medium of Welsh and even how the Welsh language is taught. Every six months or so, without fail, we have an article from one of the British newspapers alleging that Welsh-medium education prevents children from achieving their potential, that learning a dying language is a disadvantage for any child or adult who wants a quality job, and that it's better to learn a foreign language such as French or Spanish. The most recent example was an article in 'The Guardian' a fortnight ago that was factually incorrect and alleged that children receiving their education through the medium of Welsh were under some kind of disadvantage as compared to their peers learning through the medium of English. In order for the Government to reach the aim of 1 million, we need to have a change of attitude towards the Welsh language in general, as we've already heard, and for the people of Wales to take ownership of this objective with full confidence. To promote - 'Send your children to a Welsh-medium school. The child will come out fluent in two languages, not just in one.' Promoting the Welsh language will play an intrinsic role in all of this. Promotion is vitally important. There's nothing to fear here, only improving the skills of your children, and we believe that we need an arm's-length agency to lead on this promotion. Thank you.
Welsh: Fel sydd wedi ei leisio'n barod gan ein siaradwyr eraill, mae Plaid Cymru yn gefnogol iawn o'r uchelgais i gyrraedd 1 filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050, ond mae'n bwysig cydnabod nad trwy gyfres o bolisïau tymor byr y mae newid sefyllfa'r Gymraeg. Yn wir, os yw'r nod uchelgeisiol yma am gael ei wireddu, yna mae'n rhaid i'r strategaeth hon fod yn un a all wrthsefyll newid gwleidyddol - hynny yw, newid mewn Gweinidog a hefyd newid mewn plaid wleidyddol sydd yn llywodraethu. Felly, mae'n rhaid sicrhau elfen o barhad a chysondeb dros gyfnod estynedig o amser. Rydw i am ddefnyddio fy nghyfraniad i i'r ddadl yma heddiw i sôn yn benodol am un elfen sydd yn sicr angen parhad a chysondeb, elfen sydd yn greiddiol bwysig os yw'r Llywodraeth am ennill cefnogaeth gan y cyhoedd ar y daith i gyrraedd yr 1 filiwn, sef hyrwyddo'r Gymraeg. Rydym ni wedi clywed ambell gyfraniad da iawn - Jeremy Miles ac Adam yn benodol, ond eraill hefyd, a Sian. Fel rhan o'r gyllideb ar gyfer 2017-18, a gytunwyd rhwng Plaid Cymru a'r Llywodraeth, yr oedd ymrwymiad i sefydlu asiantaeth hyd braich i'r Gymraeg er mwyn rhoi cyfle i osod sylfaen newydd a mwy cadarn i bolisi Llywodraeth Cymru o adfywhau'r iaith a chreu Cymru sydd yn wirioneddol ddwyieithog. Mae angen cynyddu'r pwyslais ar hyrwyddo'r Gymraeg ac nid dim ond ar sicrhau hawliau i'w siaradwyr. Fel y mae'n sefyll, rôl Comisiynydd y Gymraeg yw hyrwyddo, ond mae Plaid Cymru o'r farn mai rôl i gorff hyd braich arbenigol arall, gydag arbenigwyr, polisïau a chynllunio ieithyddol sydd wedi eu hadeiladu dros nifer o flynyddoedd, sydd fwyaf addas yn awr ar gyfer dyfeisio, hwyluso a monitro'r math o gynlluniau hyrwyddo sydd nawr eu hangen. Dyna pam fod angen asiantaeth - neu beth bynnag y bydd yn cael ei alw - sydd yn arwain ar bolisi, sydd yn gyfrifol am orolwg strategol yn y maes, ac yn meddu ar statws uchel ymysg adrannau Llywodraeth Cymru, ac asiantaethau eraill megis Cyfoeth Naturiol Cymru a chyngor y celfyddydau. Pam mai hyrwyddo yw un o'r elfennau pwysicaf er mwyn ehangu defnydd y Gymraeg? Wel, hyd yn oed heddiw, yn 2017, mae yna ddiffyg dealltwriaeth eang am ba fanteision y mae dysgu yn y Gymraeg yn eu cynnig a hyd yn oed sut y mae'r Gymraeg yn cael ei dysgu. Bob ryw chwe mis, yn ddi-ffael, cawn ni erthygl gan un o'r papurau newydd Prydeinllyd yn honni bod addysg drwy gyfrwng y Gymraeg yn atal plant rhag cyrraedd eu potensial, bod, rywsut, dysgu iaith sydd ar farw yn anfantais i unrhyw blentyn neu oedolyn sydd eisiau swydd o ansawdd, a'i bod yn well dysgu iaith dramor megis Ffrangeg neu Sbaeneg. Yr esiampl fwyaf diweddar, wrth gwrs, oedd erthygl yn 'The Guardian' bythefnos yn ôl a oedd yn ffeithiol anghywir ac yn honni bod plant a oedd yn derbyn eu haddysg drwy gyfrwng y Gymraeg o dan ryw fath o anfantais o gymharu â'u cymheiriaid sydd yn dysgu trwy gyfrwng y Saesneg. Er mwyn i'r Llywodraeth gyrraedd yr 1 filiwn, mae'n rhaid wrth newid agwedd tuag at y Gymraeg yn gyffredinol, fel ydym ni wedi clywed, ac i bobl Cymru gymryd perchnogaeth o'r amcan hon yn llawn hyder. Hyrwyddo - 'Danfonwch eich plant i ysgol cyfrwng Cymraeg. Mi ddaw'r plentyn allan yn rhugl mewn dwy iaith, nid dim ond mewn un.' Mae hyrwyddo'r iaith Gymraeg yn chwarae rhan annatod yn hynny i gyd. Mae'r hyrwyddo yn allweddol bwysig. Nid oes dim i'w ofni yn fan hyn, dim ond gwella sgiliau eich plant, a chredwn ni fod angen asiantaeth hyd braich i arwain ar yr hyrwyddo yna. Diolch yn fawr.