English: Can I ask for a response from the business manager on two items of Government business? First of all, can I ask whether the Welsh Government intends to produce a statement on the situation in Catalonia at the moment? The Scottish Government produced a statement two or three days ago. The situation in Catalonia is looking very fraught. The background is that the Catalunyan Government, with the support of the Catalunyan Parliament, has called a referendum on independence for 1 October. The Spanish Government has not engaged with this process at all, and has sought to undermine the process at every step. And I think for those of us who are in this place because of referenda - who had the agreement on the future of the UK, a referendum last year, and, two years ago, a referendum around the future of Scotland, all agreed through the Edinburgh agreement, and other agreements, as part of the way a parliamentary democracy takes the way forward - it is extremely worrying to hear the news from Catalunya now. There are things like the physical and obvious movement of armoured vehicles up and down the roads in and around Barcelona, the capital city, and immediate threats to prosecute over 600 town and city mayors who called for a referendum. We're not talking about people who are calling for independence here; we're talking about people who simply say they should have the right to self-determination according to the UN charter, and some of them have said, 'We'll have a referendum, but I'll be voting "no," but they're still threatened by prosecution by the Spanish state. And a particular threat, only this week, to withdraw funding from the Catalunyan Government - directly withdraw the funding that allows devolution to work within the Spanish state. This is not, I would suggest, how we deal with challenges around identity and independence and referenda in the EU, or indeed the history of the United Kingdom - our recent history on this has been very obvious and clear for everyone. So, I would hope that the Welsh Government would issue a written statement in support of what's been said by the Scottish Government; other parliaments and governments have said similar statements within the EU as well. I think the people of Catalunya would very much welcome that support. And I would remind Members of the important role that Catalunya played in the Spanish civil war, and the strong attachments many of us have, as Catalunya was where a lot of the Welsh fighters went and fought at that time. I also hope that we as a parliament can come together - . It's a separate issue. I know that she's the business manager for the Welsh Government, but I hope that we as a parliament can also sign a letter of support to the principle of making these decisions - not 'yes' or 'no' to independence as such, but the principle of allowing a parliament and a government to make a decision to take cognisance of its people's views through a referendum. So, I very much hope that the Government can be really positive around that call. If I can now turn to something much more parochial, Presiding Officer, and just remind the Chamber that on 11 July, just before we broke up, the education Cabinet Secretary, Kirsty Williams, made a statement here saying that she intended to raise tuition fees in Wales and that was a signal that she'd persuaded the Labour Cabinet, of course, to adopt the very successful Lib Dem policy on tuition fees. So, I would now like to know from the business manager, because I fail to see it in the next three weeks, when we will be discussing and voting upon the statutory instruments that will bring in the rise in tuition fees in Wales. I really look forward to her other role, as whip, to see her dragoon her backbenches to vote for a tuition fee rise here in Wales when, of course, they so successfully opposed it with the DUP's support in the House of Commons only last week, and had Jeremy Corbyn and all his supporters dancing on the street at this great victory for holding down tuition fees in England. So, let's see if we can replicate that victory here in Wales. Will she have the courage to bring a statutory instrument to this Chamber so that we can all vote upon it? And perhaps some of us can vote in line with Labour Party policy.
Welsh: A gaf i ofyn am ymateb gan y rheolwr busnes ar ddwy eitem o fusnes y Llywodraeth? Yn gyntaf, a gaf i ofyn a yw Llywodraeth Cymru yn bwriadu llunio datganiad ar y sefyllfa yng Nghatalonia ar hyn o bryd? Cyhoeddodd Llywodraeth yr Alban ddatganiad ddau neu dri diwrnod yn ôl. Mae'r sefyllfa yng Nghatalonia yn ymddangos yn llawn peryglon. Y cefndir yw bod Llywodraeth Catalunya, gyda chymorth Senedd Catalunya, wedi galw refferendwm ar annibyniaeth ar 1 Hydref. Nid yw Llywodraeth Sbaen wedi ymgysylltu â'r broses hon o gwbl, ac mae wedi ceisio tanseilio'r broses ar bob cam. Ac rwy'n credu o ran y rhai ohonom ni sydd yn y lle hwn oherwydd refferenda - a gafodd y cytundeb ar ddyfodol y DU, refferendwm y llynedd, a, dwy flynedd yn ôl, refferendwm ar ddyfodol yr Alban, pob un wedi'i gytuno arno trwy gytundeb Caeredin, a chytundebau eraill, yn rhan o'r ffordd y mae democratiaeth seneddol yn symud ymlaen - mae'r newyddion o Catalunya ar hyn o bryd yn peri pryder mawr. Mae pethau megis symudiad amlwg a ffisegol cerbydau arfog i fyny ac i lawr y ffyrdd yn Barcelona, y brifddinas, a'r cyffiniau, a bygythiadau uniongyrchol i erlyn dros 600 o feiri tref a dinas a alwodd am refferendwm. Nid ydym ni'n sôn am bobl sy'n galw am annibyniaeth yn y fan yma; rydym ni'n sôn am bobl sy'n dweud yn syml y dylen nhw gael yr hawl i ymreolaeth yn unol â siarter y Cenhedloedd Unedig, ac mae rhai ohonyn nhw wedi dweud, 'Gawn ni refferendwm, ond byddaf i'n pleidleisio "na"', ond maen nhw'n dal yn cael eu bygwth y byddant yn cael eu herlyn gan wladwriaeth Sbaen. A bygythiad penodol, yr wythnos hon, i dynnu cyllid yn ôl oddi wrth Lywodraeth Catalunya - tynnu yn ôl yn uniongyrchol y cyllid hwnnw sy'n caniatáu i ddatganoli weithio yng ngwladwriaeth Sbaen. Nid hon, byddwn i'n awgrymu, yw'r ffordd yr ydym ni'n ymdrîn â heriau hunaniaeth ac annibyniaeth a refferenda yn yr UE, nac yn wir yn hanes y Deyrnas Unedig - mae ein hanes diweddar ar y mater hwn wedi bod yn amlwg iawn ac yn eglur i bawb. Felly, byddwn i'n gobeithio y byddai Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi datganiad ysgrifenedig i gefnogi'r hyn a ddywedwyd gan Lywodraeth yr Alban; mae seneddau a llywodraethau eraill wedi cyhoeddi datganiadau tebyg yn yr UE hefyd. Rwy'n credu y byddai pobl Catalunya yn croesawu'r gefnogaeth honno yn fawr iawn. A hoffwn i atgoffa'r Aelodau o'r rhan bwysig y chwaraeodd Catalunya yn rhyfel cartref Sbaen, a'r cysylltiadau cryf sydd gan lawer ohonom, oherwydd yng Nghatalunya yr oedd llawer o ryfelwyr Cymru yn ymladd ar y pryd. Rwyf i hefyd yn gobeithio y gallwn ni fel senedd ddod at ein gilydd - . Mae'n fater ar wahân. Rwy'n gwybod mai hi yw rheolwr busnes Llywodraeth Cymru, ond rwy'n gobeithio y gallwn ni fel senedd hefyd lofnodi llythyr yn cefnogi'r egwyddor o wneud y penderfyniadau hyn - nid 'ie' neu 'nage' i annibyniaeth fel y cyfryw, ond i'r egwyddor o ganiatáu i senedd a llywodraeth wneud penderfyniad i roi ystyriaeth i farn ei phobl, trwy refferendwm. Felly, rwy'n gobeithio'n fawr iawn y gall y Llywodraeth fod yn gadarnhaol iawn ynghylch y galw hwnnw. Os caf i yn awr droi at fater llawer mwy plwyfol, Llywydd, ac atgoffa'r Siambr, bod Ysgrifennydd y Cabinet, Kirsty Williams, ar 11 Gorffennaf, cyn i ni gau am doriad yr haf, wedi gwneud datganiad yn dweud ei bod yn bwriadu codi ffioedd dysgu yng Nghymru, a bod hynny'n arwydd ei bod hi wedi dwyn perswâd ar y Cabinet Llafur, wrth gwrs, i fabwysiadu polisi llwyddiannus iawn y Democratiaid Rhyddfrydol ar ffioedd dysgu. Felly, hoffwn i, yn awr, gael gwybod gan y rheolwr busnes, oherwydd ni allaf ei weld yn digwydd yn ystod y tair wythnos nesaf, pryd y byddwn yn trafod ac yn pleidleisio ar yr offerynnau statudol a ddaw yn sgil cynnyddu'r ffioedd dysgu yng Nghymru. Rwy'n edrych ymlaen yn fawr at ei gweld hi yn ei swydd arall, fel chwip, ei gweld yn gorfodi'r meinciau cefn i bleidleisio dros godi ffioedd dysgu yma yng Nghymru ar ôl, wrth gwrs, iddyn nhw ei wrthwynebu'n llwyddiannus â chymorth y DUP yn Nhŷ'r Cyffredin yr wythnos diwethaf, a arweiniodd at Jeremy Corbyn a'i holl gefnogwyr yn dawnsio ar y stryd yn sgil y fuddugoliaeth wych hon i beidio â chodi ffioedd dysgu yn Lloegr. Felly, gadewch i ni weld a allwn ni ailadrodd y fuddugoliaeth honno yng Nghymru. A fydd hi'n ddigon dewr i ddod ag offeryn statudol i'r Siambr hon er mwyn i ni gael pleidleisio arno? Ac efallai y gall rhai ohonom ni bleidleisio yn unol â pholisi'r Blaid Lafur.