English: Today's vote is an important milestone. Twenty years after it was established as an Assembly, with very few powers, we are passing a law today, hopefully, that formally notes the Assembly's flowering into a national Parliament for our country, but that also invites more of our citizens - our young citizens - to be involved in the political and democratic processes that underpin our existence as an institution. By extending the right to vote to our 16 and 17-year-old citizens, we are showing that we trust our young people, that we are willing to listen to their views, and take their aspirations seriously. I am confident that it will change the way that we communicate our messages with electors generally, and, more than that, change the way in which we make policy and come to decisions about legislation in this place. It has been a great source of pride for me - and I speak on behalf of all of us, I'm sure - to see how our brand new Youth Parliament has made such an impact in its first year. It's proof, if anyone needed it, that our young people have a huge contribution to make to shaping a world and shaping a future that is, after all, their own. There are other important elements to this Bill, in relation to the Electoral Commission's work regarding Senedd elections, for example, in respect of eligibility to stand for election. It is a technically important Bill in that regard, as we take responsibility for our own electoral arrangements. But let me turn now to the other element that has been the subject of much debate over the last few weeks and months, and one that has disappointed me and my fellow Members on these benches greatly in terms of the Welsh Labour Government's approach. I'm talking about the name of this institution. Let me explain again: I'm not talking about the description. The Bill describes this institution for the first time as a 'Senedd' in Welsh, and a 'Parliament' in English. That's important because we were given the name 'Assembly' to give us inferior status to the new Parliament that opened in Scotland at the same time. You can argue that it doesn't matter, that it isn't the name that's important, but what we do, and of course that's true. But it is important. People's perception is important and becoming a Senedd, a Parliament, reflects the fact that this is now a vastly different institution - a legislature with taxation powers. But there was an opportunity here to make another point of principle, to tell the world that this is not just any senedd, not just any parliament, but that we are a distinctly Welsh body. The proposal was to call us a 'Senedd', officially. A name for everyone, a Welsh language name, bilingual in its use. Like so many other words, like our national anthem, a way to show that the Welsh language belongs to everyone, that we are confident in our heritage, united in our future, and that we celebrate what makes us unique as a country. I and Plaid Cymru are very pleased that we have been able to work with a number of backbench Labour Members on this. But, there we go, we lost, as the Labour Government and the Liberal Democrats voted en bloc to stop that, and voted instead to go for Senedd Cymru /Welsh Parliament. There was no legal obstacle. All advice confirms that. It was a lack of confidence, perhaps. Was it fear? Fear of what or whom, I'm not sure, given that an opinion poll during the week of the Stage 3 debate showed that the people of Wales supported the name 'Senedd'. A Government that is ready to aim for 1 million Welsh speakers, but, even in this small way, is unwilling to give one platform to the Welsh language that normalises it for all of us in legislation. We have won by default, in a way, because in a written answer this week the Counsel General said that the 'Senedd' was the term that the Welsh Government would be using, including in some legislation. ' Aelod o'r Senedd ' and 'Member of the Senedd' will be our titles as Members. So, we will be a Senedd.
Welsh: Mae'r bleidlais hon heddiw yn garreg filltir bwysig. Ugain mlynedd ar ôl cael ei sefydlu fel Cynulliad, prin iawn ei bwerau, rydyn ni'n pasio Deddf heddiw, gobeithio, sydd yn nodi yn ffurfiol flodeuo y Cynulliad hwnnw i mewn i Senedd genedlaethol i'n gwlad, ond sydd hefyd yn gwahodd mwy o'n dinasyddion ni - ein dinasyddion ifanc ni - i fod yn rhan o'r prosesau gwleidyddol a democrataidd sy'n sylfaen i'n bodolaeth ni fel sefydliad. Drwy ymestyn yr hawl i bleidleisio i'n dinasyddion 16 a 17 oed, rydyn ni'n dangos ein bod ni'n ymddiried yn ein pobl ifanc ni, yn barod i wrando ar eu barn, yn cymryd eu dyheadau nhw o ddifrif. Dwi'n hyderus y gwnaiff o hefyd newid y ffordd rydyn ni'n cyfathrebu ein negeseuon ni efo yr etholwyr yn gyffredinol, ac, yn fwy na hynny, yn newid y ffordd rydyn ni'n llunio polisi ac yn dod i benderfyniadau ynglŷn â deddfwriaeth yn y lle yma. Mae wedi bod yn destun balchder i fi - a dwi'n siarad ar ran pawb ohonom ni, dwi'n siŵr - o weld y modd mae'n Senedd Ieuenctid newydd sbon ni wedi creu cymaint o argraff yn ei blwyddyn gyntaf. Mae'n brawf, os oedd unrhyw un angen y prawf hwnnw, fod gan ein pobl ifanc ni gyfraniad enfawr i'w wneud tuag at lunio byd a siapio dyfodol sydd, wedi'r cyfan, yn eiddo iddyn nhw. Mae yna elfennau eraill pwysig i'r Bil, o ran gwaith y Comisiwn Etholiadol mewn perthynas ag etholiadau'r Senedd, er enghraifft, ynglŷn â chymhwysedd i sefyll mewn etholiadau. Mae o'n Fil sy'n un technegol bwysig yn hynny o beth, wrth i ni gymryd cyfrifoldeb am ein trefniadau etholiadol ein hunain. Ond gadewch i fi droi at yr elfen arall yna sydd wedi bod yn destun cryn drafod dros yr wythnosau a'r misoedd diwethaf, ac elfen sydd wedi fy siomi i a'm cyd-Aelodau ar y meinciau yma'n arw iawn o ran agwedd Llywodraeth Lafur Cymru. Sôn ydw i am enw y sefydliad yma. Mi egluraf i eto nad am y disgrifiad dwi'n sôn. Mae'r Bil yn disgrifio y Senedd yma - y sefydliad yma - am y tro cyntaf fel 'Senedd' yn Gymraeg, ' Parliament ' yn Saesneg. Mae hynny yn bwysig achos mi roddwyd yr enw 'Cynulliad' i ni er mwyn ein gosod ni yn israddol i'r Senedd newydd agorwyd yn yr Alban yr un pryd. Mi ellwch chi ddadlau bod dim ots, nad enw sy'n bwysig ond beth rydyn ni'n ei wneud ac, wrth gwrs, mae hynny'n wir. Ond mae o'n bwysig. Mae canfyddiad yn bwysig ac mae dod yn Senedd, yn Parliament, yn adlewyrchu'r ffaith bod hwn yn sefydliad gwahanol iawn bellach - yn ddeddfwrfa efo pwerau trethu. Ond cyfle oedd yna yn fan hyn i wneud pwynt arall o egwyddor, i ddweud wrth y byd nad jest unrhyw senedd, nid unrhyw parliament, ydym ni, ond corff neilltuol Cymreig. Y cynnig oedd ein galw ni yn 'Senedd' yn swyddogol fel enw. Enw i bawb, enw Cymraeg ei iaith, dwyieithog yn ei ddefnydd. Fel cymaint o eiriau eraill, fel ein hanthem genedlaethol ni, modd i ddangos bod y Gymraeg yn perthyn i bawb, ein bod ni'n hyderus yn ein treftadaeth, yn unedig yn ein dyfodol ac yn dathlu'r hyn sy'n ein gwneud ni yn unigryw fel gwlad. Dwi a Phlaid Cymru'n falch iawn ein bod ni wedi gallu cydweithio efo nifer o Aelodau Llafur y meinciau cefn ar hyn. Ond dyna ni, colli wnaethom ni wrth i'r Llywodraeth Lafur a'r Democratiaid Rhyddfrydol bleidleisio fel bloc i atal hynny ac i fynd, yn hytrach, am Senedd Cymru/ Welsh Parliament. Doedd yna ddim rhwystr gyfreithiol. Mae pob cyngor yn cadarnhau hynny. Diffyg hyder oedd o, efallai. Rhyw ofn, tybed? Ofn beth neu bwy, dwi ddim yn siŵr, gan fod arolwg barn wedi dangos yn wythnos y trafod ar Gyfnod 3 fod pobl Cymru yn cefnogi yr enw 'Senedd.' Llywodraeth sy'n barod i anelu am 1 miliwn o siaradwyr Cymraeg ond sydd, hyd yn oed yn y ffordd fach yma, yn amharod i roi un platfform bach i'r Gymraeg er mwyn ei normaleiddio i bawb mewn deddfwriaeth. Mi ydym ni wedi ennill drwy default, mewn ffordd, achos mewn ateb ysgrifenedig yr wythnos yma mi gadarnhaodd y Cwnsler Cyffredinol eto mai y 'Senedd' fyddai Llywodraeth Cymru'n ei ddefnyddio, gan cynnwys mewn peth deddfwriaeth. 'Aelod o'r Senedd' a ' Member of the Senedd' fydd ein teitlau ni fel Aelodau. Felly, Senedd fyddwn ni.