techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I think that Andrew R.T. Davies is quite well aware of the fact that it is the Vale of Glamorgan Council that is responsible for managing the Five Mile Lane project. And I'm glad, again, that we have the opportunity to welcome the fact that the Welsh Government is investing in the all-important development of Five Mile Lane - a crucial artery, as we know, in the constituency. I do wonder, question and urge the Member to raise this with the Vale of Glamorgan Council. I'm sure they will want to meet with you to tell them their project plans, because they are responsible. Of course, any evidence you do wish to raise with me of questions asked to Government, I am very happy to hear from you, but it is a question now of making sure that you understand who is responsible for what in terms of managing projects strategically, as we are, ensuring that the money is available for them.
Welsh: Credaf fod Andrew RT Davies yn ymwybodol iawn o'r ffaith mai Cyngor Bro Morgannwg sy'n gyfrifol am reoli prosiect Five Mile Lane. Ac rwy'n falch, unwaith eto, ein bod yn cael y cyfle i groesawu'r ffaith fod Llywodraeth Cymru yn buddsoddi yn natblygiad hollbwysig Five Mile Lane - ffordd hollbwysig, fel y gwyddom, yn yr etholaeth. Rwy'n tybio, yn cwestiynu ac yn annog yr Aelod i drafod hyn â Chyngor Bro Morgannwg. Rwy'n siŵr y bydd yn dymuno cyfarfod â chi i ddweud wrthych am gynlluniau'r prosiect, oherwydd y nhw sy'n gyfrifol. Wrth gwrs, mae croeso i chi gysylltu â mi ag unrhyw dystiolaeth yr hoffech ei chyflwyno o gwestiynau a ofynnwyd i'r Llywodraeth, ond mae'n fater o wneud yn siŵr eich bod yn deall pwy sy'n gyfrifol am beth o ran rheoli prosiectau yn strategol, fel yr ydym ni, gan sicrhau bod yr arian ar gael ar eu cyfer.
English: Thank you for those two questions, Darren Millar. On your first question I think it would perhaps be more helpful if you wrote to the Cabinet Secretary for education and skills to name those universities because, certainly, we are not aware that this would be the case. But if you have evidence, then of course the Cabinet Secretary would want to hear about them and put the record straight. It's very surprising that that would be the case. In fact, of course, we congratulate once again not only our students in terms of what they attained in their GCSE results but, of course, so many who have now started university, and the Welsh bac enabled them, across the UK, to get into university and, of course, into further education, apprenticeships and jobs, which are crucial in terms of opportunities for our young people. I think that your second point - waste collection - is the responsibility of local government. Yes, of course, it's being closely monitored in terms of the pilot, and that will be assessed by the Cabinet Secretary, but any teething problems, of course, and issues that you raise - . I certainly would raise them with my local authority, and I'm sure that you will too.
Welsh: Diolch i chi am y ddau gwestiwn, Darren Millar. O ran eich cwestiwn cyntaf, credaf efallai y byddai'n fwy defnyddiol i chi ysgrifennu at Ysgrifennydd y Cabinet dros addysg a sgiliau i enwi'r prifysgolion hynny oherwydd, yn sicr, nid ydym yn ymwybodol bod hyn yn digwydd. Ond os oes gennych dystiolaeth, yna byddai Ysgrifennydd y Cabinet yn amlwg yn dymuno clywed amdanynt ac unioni'r sefyllfa. Mae'n syndod mawr y byddai hynny'n digwydd. Yn wir, wrth gwrs, rydym yn llongyfarch unwaith eto, nid yn unig ein myfyrwyr am eu cyrhaeddiad yn eu canlyniadau TGAU, ond hefyd, wrth gwrs, gynifer y myfyrwyr sydd wedi dechrau yn y brifysgol erbyn hyn, ac y mae Bagloriaeth Cymru wedi eu galluogi i fynd i'r brifysgol, ledled y DU ac, wrth gwrs, i addysg bellach, prentisiaethau a swyddi, sy'n hollbwysig o ran cyfleoedd ar gyfer ein pobl ifanc. Credaf fod eich ail bwynt - casgliadau gwastraff yn gyfrifoldeb i lywodraeth leol. Wrth gwrs, mae'r sefyllfa yn cael ei monitro'n ofalus o ran y cynllun peilot, a bydd hyn yn cael ei asesu gan Ysgrifennydd y Cabinet, ond mae unrhyw broblemau cychwynnol, wrth gwrs, a materion yr ydych chi'n eu codi - . Byddwn i'n sicr yn codi'r materion hyn gyda fy awdurdod lleol, ac rwy'n siŵr y gwnewch chi hefyd.
English: Thank you, Presiding Officer. Leader of the house, as you may well know, today is world sepsis day. I declare that this is a subject very close to my heart, and I want to ensure that this often unrecognised illness gains greater public understanding. This illness strikes quickly and kills a third of its targets. It maims another third in some way and leaves them with problems of various sorts, and yet if detected quickly enough and treated appropriately, people survive and survive well. The problem is that sepsis dons various disguises, but there are common signs. These are not recognised by the public, often not recognised by GPs, and even, as I know from personal experience, not recognised by staff in A&Es. I was wondering, leader of the house, if you could ask the Cabinet Secretary to provide a brief statement to the Chamber to outline his plans to help raise public and medical awareness of this condition, especially through the first contacts of GPs and A&Es, because there are clear early warning signs of this devastating illness. Detected early, people live; detected too late, people die.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Arweinydd y tŷ, fel y gwyddoch, heddiw yw diwrnod sepsis y byd. Rwy'n datgan fod hwn yn bwnc sy'n agos iawn at fy nghalon, ac yr wyf am sicrhau bod y cyhoedd yn meithrin gwell dealltwriaeth o'r salwch hwn nad yw'n cael ei adnabod yn aml. Mae'r salwch yn taro yn gyflym ac yn lladd traean o'i dargedau. Mae'n anafu traean arall mewn rhyw ffordd ac yn eu gadael â phroblemau o bob math, ac eto trwy ei ddarganfod yn ddigon cyflym a'i drin yn briodol, mae pobl yn goroesi ac yn goroesi'n dda. Y broblem yw bod sepsis yn ymddangos mewn sawl gwedd, ond fe geir arwyddion cyffredin. Nid yw'r cyhoedd yn adnabod y rhain, nid yw meddygon teulu yn aml yn eu hadnabod, ac nid yw staff unedau damweiniau ac achosion brys, hyd yn oed, yn eu hadnabod, fel y gwn o brofiad personol. Meddwl oeddwn i, arweinydd y tŷ, tybed a allwch chi ofyn i Ysgrifennydd y Cabinet gyflwyno datganiad byr i'r Siambr yn amlinellu ei gynlluniau i helpu i godi ymwybyddiaeth y cyhoedd a staff meddygol o'r cyflwr hwn, yn enwedig trwy gysylltiadau cyntaf, sef y meddygon teulu a staff unedau damweiniau ac achosion brys, gan fod yna arwyddion rhybuddio cynnar clir o'r salwch dinistriol hwn. Pan gaiff ei ganfod yn gynnar, mae pobl yn byw; pan gaiff ei ganfod yn rhy hwyr, mae pobl yn marw.
English: The Member does raise an important point. It is about public awareness. I'm sure that the Cabinet Secretary will consider the best way in which to take that forward, of course with Public Health Wales being the key guide and evidence provider.
Welsh: Mae'r Aelod yn codi pwynt pwysig. Mae'n ymwneud ag ymwybyddiaeth y cyhoedd. Rwy'n siŵr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn ystyried y ffordd orau o fwrw ymlaen â hynny, wrth gwrs gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru yn allweddol i arwain a darparu tystiolaeth.
English: Now we move to the next item on the agenda, which is a statement by the First Minister on EU transition. I call on Carwyn Jones.
Welsh: Ac yn awr rŷm ni'n symud ymlaen i'r eitem nesaf ar yr agenda, sef datganiad gan y Prif Weinidog ar yr Undeb Ewropeaidd a'r trefniadau pontio. Rwy'n galw ar Carwyn Jones.
English: I think I should intervene. [Laughter.]
Welsh: Rwy'n meddwl y dylwn i ymyrryd. [Chwerthin.]
English: As regards the various models of the future that the First Minister referred to, it's always dangerous when middle-aged men, of course, get involved with models - it usually ends in a rather bad way. [Interruption.]
Welsh: O ran y gwahanol fodelau o'r dyfodol y cyfeiriodd y Prif Weinidog atynt, mae bob amser yn beryglus pan fo dynion canol oed, wrth gwrs, yn ymhél â modelau - mae fel arfer yn dod i ddiwedd gwael. [Torri ar draws.]
English: You were doing so well. [Laughter.]
Welsh: Roeddech yn gwneud mor dda. [Chwerthin.]
English: But I was encouraged by what the First Minister said in his reply to the leader of the opposition, because there is no need for us to adopt any models that are already in existence. What we want is a British-designed solution to the future.
Welsh: Ond cefais fy annog gan yr hyn a ddywedodd y Prif Weinidog yn ei ymateb i arweinydd yr wrthblaid, oherwydd nid oes angen i ni fabwysiadu unrhyw fodelau sydd eisoes yn bodoli. Yr hyn sydd ei angen arnom yw ateb sydd wedi ei gynllunio gan Brydain ar gyfer y dyfodol.
English: No, we want a Welsh one.
Welsh: Na, rydym am gael un Cymreig.
English: All opposition spokespeople have now spoken and we've had quite lengthy contributions from most. I have many people who still want to ask questions in this statement. We're already almost out of time, so if I can have very short, sharp succinct questions from some of you, I'll call you, and short responses from the First Minister as well, but I will not be able to call all of you who've expressed an interest in this statement this afternoon. Huw Irranca-Davies.
Welsh: Mae holl lefarwyr y gwrthbleidiau wedi siarad erbyn hyn ac rydym wedi cael cyfraniadau eithaf hir gan y rhan fwyaf ohonynt. Mae gen i lawer o bobl sydd yn dal yn awyddus i ofyn cwestiynau yn y datganiad hwn. Mae'r amser bron â bod ar ben yn barod, felly os gallaf gael cwestiynau cryno, byr iawn gan rai ohonoch, byddaf yn galw arnoch, ac ymatebion byr gan y Prif Weinidog yn ogystal, ond ni fyddaf yn gallu galw pob un ohonoch a fynegodd diddordeb yn y datganiad hwn y prynhawn yma. Huw Irranca-Davies.
English: Diolch, Lywydd. I will indeed keep it very short. One particular moment in the statement made my ears and those of others on the Constitutional and Legislative Affairs Committee prick up, and it was towards the end of the statement, when the First Minister said: 'As we contemplate a changed relationship with our European neighbours, so we must also contemplate changed relationships here within the UK.' He goes on at the end of that paragraph to say: 'We need open-minds and imagination to develop a new, dynamic and durable UK.' Does he feel those open minds are there, and if not, how do we open them?
Welsh: Diolch, Lywydd. Byddaf yn wir yn cadw fy sylwadau'n fyr iawn. Gwnaeth un foment benodol yn y datganiad fy nharo i a rhai pobl eraill ar y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol, ac roedd tua diwedd y datganiad, pan ddywedodd y Prif Weinidog: 'Wrth i ni ystyried perthynas sydd wedi'i newid gyda'n cymdogion yn Ewrop, mae'n rhaid i ni hefyd ystyried perthynas sydd wedi'i newid yma yn y DU.' Mae'n mynd ymlaen ar ddiwedd y paragraff hwnnw i ddweud: 'Mae angen i ni gadw dychymyg a meddwl agored i ddatblygu DU newydd, ddeinamig a chadarn.' A yw o'r farn bod yna feddwl agored yn hyn o beth, ac os nad oes, sut ydym ni'n agor meddyliau pobl?
English: I'm not sure they are deliberately open. I think they're being kept open because of the situation in Scotland, but I certainly hope that they remain open for as long as possible.
Welsh: Nid wyf yn siŵr eu bod yn agored yn fwriadol. Rwy'n credu eu bod yn cael eu cadw ar agor oherwydd y sefyllfa yn yr Alban, ond yr wyf i yn sicr yn gobeithio y byddant yn parhau i fod yn agored am gyhyd ag y bo modd.
English: I was hoping that the position of the Welsh Government would be clarified, but I'm more confused than ever now. The First Minister seemed to be adopting the policy of UKIP wholesale, leapfrogging the Conservatives and coming out in favour of a free trade agreement, because membership of the European Economic Area would require freedom of movement. That doesn't sound like leadership; that sounds like capitulation to me. So, if I'm wrong, maybe the First Minister can actually put the record straight. Specifically on the four-nation approach, is he ruling out the possibility of an asymmetric Brexit, if you like? We heard for many years of opt-outs from European rules. Could we have a position where, if the national interest of Wales, Scotland and Northern Ireland was different, that we had opt-ins to environmental regulations, to workers' rights, and a different relationship with the European institutions than possibly might be chosen for England? And finally, in order to allow a full and free-ranging debate, where those divergent national interests can be expressed in the run-up to article 50 being triggered, but also most importantly in the negotiations thereafter, is it now time to revise the concordat on EU matters between the devolved legislatures and the UK Government so that, actually, those different opinions can be expressed publicly but also in discussions with EU institutions?
Welsh: Yr oeddwn yn gobeithio y byddai safbwynt Llywodraeth Cymru yn cael ei egluro, ond rwy'n fwy dryslyd nawr nag erioed o'r blaen. Roedd yn ymddangos bod y Prif Weinidog yn mabwysiadu polisi cyfan UKIP, gan lamu dros y Ceidwadwyr a chyhoeddi ei fod o blaid cytundeb masnach rydd, oherwydd byddai aelodaeth o'r Ardal Economaidd Ewropeaidd yn gofyn am ryddid i symud. Nid yw hynny'n swnio fel arweinyddiaeth; mae hynny'n swnio fel ildio i mi. Felly, os ydw i'n anghywir, efallai y gall y Prif Weinidog egluro'r sefyllfa. Yn benodol o ran y dull pedair cenedl, a yw'n diystyru'r posibilrwydd o Brexit anghymesur, os dymunwch chi? Clywsom am flynyddoedd lawer am optio allan o reolau Ewrop. A allem gael sefyllfa lle, os byddai budd cenedlaethol Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon yn wahanol, bod gennym drefniadau optio i mewn i reoliadau amgylcheddol, i hawliau gweithwyr, a pherthynas wahanol â'r sefydliadau Ewropeaidd a allai o bosibl gael eu dewis ar gyfer Lloegr? Ac yn olaf, er mwyn caniatáu trafodaeth lawn ac eang, lle y gallai'r buddiannau cenedlaethol dargyfeiriol hynny gael eu mynegi yn y cyfnod sy'n arwain at weithredu erthygl 50, ond hefyd yn bwysicaf fyth yn y trafodaethau ar ôl hynny, ai nawr yw'r amser i adolygu'r concordat ar faterion yr UE rhwng y deddfwrfeydd datganoledig a Llywodraeth y DU er mwyn, mewn gwirionedd, i'r gwahanol safbwyntiau hynny gael eu mynegi yn gyhoeddus ond hefyd mewn trafodaethau â sefydliadau'r UE?
English: I'll keep it pretty brief, seeing as we're short on time. First Minister, do you agree with your party's leadership candidate and MP for Pontypridd, Owen Smith, that we should reject the democratic will of the people of Wales and the United Kingdom and rejoin the EU, adopt the euro and have open borders through the Schengen zone?
Welsh: Byddaf yn ei gadw'n eithaf byr, gan ein bod yn brin o amser. Brif Weinidog, a ydych chi'n cytuno ag ymgeisydd ar gyfer arweinyddiaeth eich plaid a'r AS dros Bontypridd, Owen Smith, y dylem wrthod ewyllys democrataidd pobl Cymru a'r Deyrnas Unedig ac ailymuno â'r UE, mabwysiadu'r ewro a chael ffiniau agored drwy'r parth Schengen?
English: No, not any more than I think there should be another referendum on devolution.
Welsh: Nac ydw, dim mwy nag yr wyf yn credu y dylai fod refferendwm arall ar ddatganoli.
English: First Minister, thank you for your statement this afternoon. Could I seek clarity, please, on one key area? You are signed up to, and I think we're all signed up to as free a movement of goods and services as possible, because trade is good for any country, and the more barriers you put in place, the less job opportunities and the less prosperity you create. In the wake of the referendum, you gave a very clear statement - in fact, it was in the third point of six that you said that it was vital that we also retain the free movement of people within the condition. That was given on 24 June in your six points that you said was the Welsh Government's position. I have to say, since then, and in particular after your press conference at the end of August, you've said that not making the same demands of the European system of the freedom of movement was now the Welsh Government's position. It was keen to retain goods and services, but the free movement of people was no longer, and I quote this from the article, of the same demands that you were expecting out of the renegotiation. So, there is a material change in the Welsh Government's position from what you stated in your six critical points that you outlined at the outset, at the end of June/beginning of July, to where the Government is at the moment. Can you confirm that is the case, please?
Welsh: Brif Weinidog, diolch i chi am eich datganiad y prynhawn yma. A gaf ofyn am eglurder, os gwelwch yn dda, ar un maes allweddol? Rydych chi'n cytuno i, ac rwy'n meddwl ein bod ni i gyd yn cytuno i symudiad mor rhydd â phosibl o nwyddau a gwasanaethau, oherwydd bod masnach yn dda ar gyfer unrhyw wlad, a'r mwyaf o rwystrau y byddwch yn eu rhoi ar waith, y lleiaf o gyfleoedd gwaith a'r lleiaf o ffyniant yr ydych chi'n ei greu. Yn sgil y refferendwm, rhoesoch ddatganiad clir iawn - yn wir, yr oedd yn y trydydd pwynt o chwech y gwnaethoch ddweud ei bod yn hanfodol ein bod hefyd yn cadw symudiad rhydd o bobl yn yr amod. Dywedwyd hynny ar 24 Mehefin yn rhan o'r chwe phwynt y dywedasoch chi oedd yn amlinellu safbwynt Llywodraeth Cymru. Mae'n rhaid i mi ddweud, ers hynny, ac yn arbennig ar ôl eich cynhadledd i'r wasg ddiwedd mis Awst, rydych chi wedi dweud mai safbwynt Llywodraeth Cymru yn awr yw peidio â gwneud yr un gofynion o system Ewrop o ran rhyddid i symud. Mae'n awyddus i gadw nwyddau a gwasanaethau, ond nid oedd symudiad rhydd o bobl, ac rwyf yn dyfynnu hyn o erthygl, bellach yr un o'r gofynion yr oeddech yn eu disgwyl o'r ail-drafod. Felly, mae yna newid sylweddol yn safbwynt Llywodraeth Cymru o'r hyn a nodwyd gennych yn y chwe phwynt allweddol a amlinellwyd gennych yn y dechrau, ar ddiwedd mis Mehefin/dechrau mis Gorffennaf, i safbwynt y Llywodraeth ar hyn o bryd. A allwch chi gadarnhau bod hyn yn wir, os gwelwch yn dda?
English: I think it's inevitable that free movement of people is controversial. I think it would be difficult to suggest that people voted in favour of free movement of people - seeing as I heard it so many times on the doorstep - as they voted to leave the EU. Part of the problem is we can't have an exhaustive list of why people decided to leave the EU. I hear what Plaid Cymru say, but you have to accept what the referendum said, and we have to try to understand what the people of Wales want and to try and find a way forward that the majority of people of Wales will actually want to support. For me, what is hugely important is free movement of goods and services and access to the single market. It is a given that, without that, Welsh business and the Welsh economy cannot thrive. Beyond that, of course, there are a number of points of negotiation that cannot be resolved this week or next month, or the month after that, but will need to be resolved in the two-year period following the triggering of article 50.
Welsh: Rwy'n credu ei bod yn anochel bod symudiad rhydd o bobl yn fater dadleuol. Rwy'n credu y byddai'n anodd awgrymu bod pobl wedi pleidleisio o blaid symudiad rhydd o bobl - o ystyried fy mod wedi clywed hynny gymaint o weithiau ar garreg y drws - gan iddynt bleidleisio i adael yr UE. Rhan o'r broblem yw na allwn gael rhestr lawn o'r rhesymau pam fod pobl wedi penderfynu gadael yr UE. Rwy'n clywed yr hyn y mae Plaid Cymru yn ei ddweud, ond mae'n rhaid i chi dderbyn yr hyn a ddywedodd y refferendwm, ac mae'n rhaid i ni geisio deall yr hyn y mae ar bobl Cymru ei eisiau a cheisio dod o hyd i ffordd ymlaen y bydd y mwyafrif o bobl Cymru mewn gwirionedd yn awyddus i'w chefnogi. I mi, yr hyn sy'n hynod bwysig yw symudiad rhydd o nwyddau a gwasanaethau a mynediad at y farchnad sengl. Mae'n sicr, heb hynny, na all busnesau Cymru ac economi Cymru ffynnu. Tu hwnt i hynny, wrth gwrs, mae nifer o bwyntiau trafod na ellir eu datrys yr wythnos hon na'r mis nesaf, na'r mis ar ôl hynny, ond bydd angen eu datrys yn ystod y cyfnod o ddwy flynedd yn dilyn sbarduno erthygl 50.
English: I would agree with the First Minister that Wales needs an impact on the Brexit negotiations - it shouldn't all be left to the Government in Westminster - but sending any of the Europhiles that pack the Welsh Government to represent Wales in the Brexit talks is merely setting the fox to guard the hen house. You wouldn't send a salesman who had no faith in his product into a negotiation with a key customer; you wouldn't let a salesman who had spent the previous few months talking down your product and focusing on its weakness to discuss pricing with a key customer; neither would you send a salesman who is convinced that that customer was the only customer in the world. The Welsh Government has shown time and time again in this Chamber that you have no faith in Wales outside the EU and that you're totally dependent on the EU to make your laws so that you can run yourselves as a management committee. We don't need representatives who can sing a song of dependency on the EU in their sleep and who have no belief in their own ability to govern in the interest of the Welsh people or in the entrepreneurial spirit of the Welsh people. We need people who understand our bargaining power as the fifth biggest economy in the world and one of the EU's biggest customers. We're not going to find those people in the Welsh Government.
Welsh: Byddwn yn cytuno â'r Prif Weinidog bod angen i Gymru gael effaith ar y trafodaethau Brexit - ni ddylid eu gadael i gyd i'r Llywodraeth yn San Steffan - ond mae anfon unrhyw un o'r Ewrop-garwyr sy'n llenwi Llywodraeth Cymru i gynrychioli Cymru yn y trafodaethau Brexit fel gofyn i lwynog i warchod y cwt ieir. Ni fyddech yn anfon gwerthwr heb unrhyw ffydd yn ei gynnyrch i drafod â chwsmer allweddol; ni fyddech yn caniatáu i werthwr a oedd wedi treulio'r ychydig fisoedd diwethaf yn sôn am anfanteision eich cynnyrch a chanolbwyntio ar ei wendidau i drafod prisiau â chwsmer allweddol; ni fyddech ychwaith yn anfon gwerthwr sy'n argyhoeddedig mai'r cwsmer hwnnw oedd yr unig gwsmer yn y byd. Mae Llywodraeth Cymru wedi dangos dro ar ôl tro yn y Siambr hon nad oes gennych unrhyw ffydd yng Nghymru y tu allan i'r UE a'ch bod yn llwyr ddibynnol ar yr UE i wneud eich deddfau fel y gallwch weithredu fel pwyllgor rheoli. Nid oes angen cynrychiolwyr arnom sy'n gallu canu cân o ddibyniaeth ar yr UE yn eu cwsg ac nad oes ganddynt unrhyw gred yn eu gallu eu hunain i lywodraethu er budd pobl Cymru nac ysbryd entrepreneuraidd pobl Cymru. Mae arnom angen pobl sy'n deall ein grym bargeinio fel pumed economi fwyaf y byd ac un o gwsmeriaid mwyaf yr UE. Nid ydym yn mynd i ddod o hyd i'r bobl hynny yn Llywodraeth Cymru.