English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I do move the amendments in Paul Davies's name. I welcome the fact we're having this debate; I think it is an important subject. I also welcome the significant strides that have been taken to reduce the carbon footprint, and the Welsh Government has given some leadership in this area, but I would say, before I'm viewed as being too generous, that we are still short of where we want to be, and perhaps in comparison to some other areas of the United Kingdom, we could do better. In 2014, the level of emissions in Wales was around 18 per cent below the 1990 level. That compares with the UK as a whole getting a reduction of 36 per cent. Wales accounts for 9 per cent of UK-wide emissions at the moment with only 5 per cent of the UK population. Now, there are reasons for this, such as our industrial heritage. However, it does mean that we've got to take this issue even more seriously than other parts of the UK. It's an overriding issue for them as well, but it does bring with it extra challenges for us. The Cabinet Secretary mentioned the public sector, which has relatively low emissions, though I think the - . I don't know if this is coherent, but the multiplier effect that it can have is quite considerable. I mean, the commute for one thing - all those public servants driving into work individually. But we can be more imaginative than that, looking at the way students get to school and the school run. There are many issues that involve public services that generate very high emissions at the moment. Can I turn to our two amendments? We did want to sharpen this motion somewhat, but they're both intended to improve our general performance here, and to be constructive. The first, on carbon budgets: now, these are a vital tool in reducing national budgets, but the Welsh Government has been very slow to use this particular tool to date. If I take section 31 of Environment (Wales) Act 2016, it does state that we must set carbon budgets for the first two budgetary periods - that's 2016 to 2020, and then 2021 to 2025 - and that these have to be set, or at least the first one, before the end of 2018. Well, we are, actually, nearly half way through the first budgetary period, and there's still no imminent prospect of that budget being set in legislation - the deadline has not yet been exhausted. But if you compare the UK Government's action in this area - and that was taken by a Labour administration, incidentally - in the Climate Change Act 2008, statutory obligations were created for carbon budgets. The Act came into force in November 2008, and the levels for the carbon budgets were announced the following April, in 2009, and they were approved and then entered into force in May 2009.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Rwyf yn cynnig y gwelliannau yn enw Paul Davies. Rwy'n croesawu'r ffaith ein bod yn cael y ddadl hon; Rwy'n credu ei fod yn bwnc pwysig. Rwyf hefyd yn croesawu'r camau breision a wnaed i leihau'r ôl troed carbon, ac mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi rhywfaint o arweiniad yn y maes hwn, ond byddwn yn dweud, cyn i mi roi'r argraff fy mod yn rhy hael, nad ydym ni eto lle yr hoffem ni fod, ac efallai o'i gymharu â rhai ardaloedd eraill yn y Deyrnas Unedig, fe allem ni wneud yn well. Yn 2014, roedd lefel yr allyriadau yng Nghymru tua 18 y cant yn is na lefel 1990. Mae hynny'n cymharu â gostyngiad o 36 y cant yn y DU yn ei chyfanrwydd. Mae Cymru'n cyfrif am 9 y cant o'r allyriadau ar draws y DU ar hyn o bryd, gyda dim ond 5 y cant o boblogaeth y DU. Nawr, mae yna resymau am hyn, fel ein treftadaeth ddiwydiannol. Fodd bynnag, mae'n golygu bod yn rhaid i ni fod hyd yn oed yn fwy o ddifrif na rhannau eraill o'r DU ynglŷn â'r mater hwn. Mae'n fater hollbwysig iddyn nhw hefyd, ond mae yn dod â heriau ychwanegol yn ei sgil i ni. Soniodd Ysgrifennydd y Cabinet am y sector cyhoeddus, sydd ag allyriadau cymharol isel, er fy mod yn meddwl - . Wn i ddim a yw hyn yn ddealladwy, ond fe all gael effaith sylweddol iawn o ran lluosydd. Hynny yw, mae'r cymudo yn un peth - yr holl weision cyhoeddus hynny yn gyrru i'w gwaith fesul un. Ond fe allwn ni fod yn fwy dychmygus na hynny, gan edrych ar sut mae myfyrwyr yn cyrraedd yr ysgol ac ar y daith i'r ysgol. Mae nifer o faterion sy'n ymwneud â gwasanaethau cyhoeddus yn cynhyrchu allyriadau uchel iawn ar hyn o bryd. A gaf i droi at ein dau welliant? Roedd arnom ni eisiau gwella rhywfaint ar y cynnig hwn, ond diben y ddau yw gwella ein perfformiad cyffredinol yn y fan yma, a bod yn adeiladol. Mae'r cyntaf, yn ymwneud â chyllidebau carbon: Nawr, mae'r rhain yn offerynnau hanfodol i leihau cyllidebau cenedlaethol, ond mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn araf iawn i ddefnyddio'r offeryn penodol hwn hyd yma. Os trof at adran 31 o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016, mae'n datgan bod yn rhaid i ni osod cyllidebau carbon ar gyfer y ddau gyfnod cyllidebol cyntaf - sef o 2016 i 2020, ac yna o 2021 i 2025 - a bod yn rhaid gosod y rhain, neu o leiaf yr un cyntaf, cyn diwedd 2018. Wel, rydym ni, mewn gwirionedd, bron iawn hanner ffordd drwy'r cyfnod cyllidebol cyntaf, a does dim argoel i'w weld y caiff y gyllideb ei sefydlu mewn deddfwriaeth - nid yw'r dyddiad cau wedi cyrraedd eto. Ond os ydych chi'n cymharu'r hyn y mae Llywodraeth y DU wedi ei wneud yn y maes hwn - ac fe wnaed hynny gan weinyddiaeth Lafur, gyda llaw - yn Neddf Newid yn yr Hinsawdd 2008, fe grëwyd rhwymedigaethau statudol ar gyfer cyllidebau carbon. Daeth y Ddeddf i rym ym mis Tachwedd 2008, ac fe gyhoeddwyd y lefelau ar gyfer y cyllidebau carbon yn y mis Ebrill canlynol, yn 2009, ac fe gawson nhw eu cymeradwyo a'u rhoi mewn grym ym mis Mai 2009.