English: Minister, thank you so much for your statement. I must say, I really did appreciate everything you said. International Women's Day is a moment to recognise past achievements, I 100 per cent agree with you when you said that, and to look at the future challenges is also vital for each and every single one of us. As a proud Welsh woman, I'm delighted to be sitting amongst so many hard-working and dedicated women in this Parliament here in Wales on a weekly basis. As much as today is about celebration, it's also a time to reflect on progress made in tackling gender inequality here in Wales and to take action to create a fairer and more just nation. We do this having had to respond and adapt to the challenges of the pandemic. Women have been on the front line in the fight against COVID-19, whether it's front-line workers in the health service, the ladies serving us in our supermarkets, or indeed those who work in the care sector, and I'm proud to say that women have played a leading role in the development of the vaccines that are playing such a vital role in our lives returning back to normal. One consequence of this pandemic has been that employers have been made aware of the benefits of more flexible working, which is certainly a positive. The proportion of women working part time has reduced by about 3 per cent as a result of more flexible working and better childcare provision. However, it is worrying that the gender pay gap has increased from 11.8 per cent to 12.3 per cent. Sadly, this is not the full story. Regional disparities mean the gap can be as low as 1.9 per cent in Conwy but as high as 25 per cent in Torfaen. Can I ask, Minister, how you intend to address the widening gender pay gap that exists at present here in Wales? Too many women remain concentrated in lower paid occupations. We must break the perception that some careers are for boys and others are for girls. What action is being taken, Minister, to raise the aspirations of girls and young women to ensure that more are studying maths, engineering, technology and science, to raise their potential earning levels and provide the vaccine discoverers of the future here in Wales? There will never be complete equality until women themselves help to make the laws, and I know you are working tirelessly to achieve that and do that, but we really need to see more. Women remain under-represented in public life in Wales, with only 29 per cent of local councillors being female and women making up less than half of public appointments in 2020. More needs to be done to not just break, but smash this glass ceiling. I would ask you, Minister, what more can be done to increase the representation of women in public life. Recent high-profile cases have also once more brought about attention to the issues of violence, abuse and harassment that too many women face here in 2022. Cases of domestic abuse and violence against women are on the rise, exacerbated by the stresses of lockdown. It takes great courage to come forward and report incidents of domestic abuse, and I commend all those women who speak up for those causes and work in that field. I hope the Welsh Government's forthcoming strategy will focus on recognising the signs of such abuse on the victims and their children by public and private bodies so that appropriate action can be taken. The exploitation of women through human trafficking, modern slavery, forced marriage and female genital mutilation are more widely recognised now than ever before, which is certainly progress. I would urge you, Minister, to please redouble your efforts and do all you can to stamp out these scandalous and illegal abuses that take place today. To conclude, women cannot achieve equality without the creation of opportunity. It cannot be right that the potential of half of our population should be stifled and suppressed. If we are to succeed in creating a more equal and a just Wales, then International Women's Day cannot solely simply be for one day. It has to govern our actions, each and every single day, to ensure the equal rights of all women and girls across Wales. Thank you very much.
Welsh: Gweinidog, diolch yn fawr am eich datganiad. Mae'n rhaid i mi ddweud, fe wnes i werthfawrogi'n fawr bopeth y gwnaethoch ei ddweud. Mae Diwrnod Rhyngwladol y Menywod yn gyfle i gydnabod cyflawniadau'r gorffennol, rwy'n cytuno 100 y cant â chi pan wnaethoch chi ddweud hynny, ac mae edrych ar heriau'r dyfodol hefyd yn hanfodol i bob un ohonom ni. A minnau'n Gymraes falch, rwy'n falch iawn o fod yn eistedd ymhlith cynifer o fenywod gweithgar ac ymroddedig yn y Senedd hon yma yng Nghymru yn wythnosol. Yn gymaint ag y mae heddiw'n ymwneud â dathlu, mae hefyd yn amser i fyfyrio ar y cynnydd a wnaed o ran mynd i'r afael ag anghydraddoldeb rhwng y rhywiau yma yng Nghymru a chymryd camau i greu cenedl decach a mwy cyfiawn. Rydym yn gwneud hyn ar ôl gorfod ymateb ac addasu i heriau'r pandemig. Mae menywod wedi bod ar y rheng flaen yn y frwydr yn erbyn COVID-19, boed hynny fel gweithwyr rheng flaen yn y gwasanaeth iechyd, y menywod sy'n ein gwasanaethu yn ein harchfarchnadoedd, neu yn wir y rhai sy'n gweithio yn y sector gofal, ac rwy'n falch o ddweud bod menywod wedi chwarae rhan flaenllaw yn natblygiad y brechlynnau sy'n chwarae rhan mor hanfodol yn ein bywydau wrth i ni ddychwelyd yn ôl i normal. Un o ganlyniadau'r pandemig hwn yw bod cyflogwyr wedi dod yn ymwybodol o fanteision gweithio'n fwy hyblyg, sy'n sicr yn rhywbeth cadarnhaol. Mae cyfran y menywod sy'n gweithio'n rhan-amser wedi gostwng tua 3 y cant o ganlyniad i weithio mwy hyblyg a gwell darpariaeth gofal plant. Fodd bynnag, mae'n destun pryder bod y bwlch cyflog rhwng y rhywiau wedi cynyddu o 11.8 y cant i 12.3 y cant. Yn anffodus, nid dyma'r stori lawn. Mae gwahaniaethau rhanbarthol yn golygu y gall y bwlch fod mor isel ag 1.9 y cant yng Nghonwy ond mor uchel â 25 y cant yn Nhorfaen. A gaf i ofyn, Gweinidog, sut ydych chi'n bwriadu mynd i'r afael â'r bwlch cyflog cynyddol rhwng y rhywiau sy'n bodoli yma yng Nghymru ar hyn o bryd? Mae gormod o fenywod yn parhau i fod wedi eu crynhoi mewn galwedigaethau â chyflog is. Mae'n rhaid i ni dorri'r canfyddiad bod rhai gyrfaoedd ar gyfer bechgyn ac eraill ar gyfer merched. Pa gamau sy'n cael eu cymryd, Gweinidog, i godi dyheadau menywod a merched ifanc i sicrhau bod mwy yn astudio mathemateg, peirianneg, technoleg a gwyddoniaeth, i godi eu lefelau cyflog posibl a darparu darganfyddwyr brechlynnau'r dyfodol yma yng Nghymru? Ni fydd byth cydraddoldeb llwyr nes bydd menywod eu hunain yn helpu i wneud y cyfreithiau, ac rwy'n gwybod eich bod chi'n gweithio'n ddiflino i gyflawni hynny a gwneud hynny, ond yn wir mae angen i ni weld mwy. Mae menywod yn parhau i gael eu tangynrychioli mewn bywyd cyhoeddus yng Nghymru, gyda dim ond 29 y cant o gynghorwyr lleol yn fenywod ac mae menywod yn ffurfio llai na hanner y penodiadau cyhoeddus yn 2020. Mae angen gwneud mwy nid yn unig i dorri, ond i chwalu'r nenfwd gwydr hwn. Rwy'n gofyn i chi, Gweinidog, beth arall y gellir ei wneud i gynyddu cynrychiolaeth menywod mewn bywyd cyhoeddus. Mae achosion proffil uchel diweddar hefyd wedi tynnu sylw unwaith eto at y materion trais, cam-drin ac aflonyddu y mae gormod o fenywod yn eu hwynebu yma yn 2022. Mae achosion o gam-drin domestig a thrais yn erbyn menywod ar gynnydd, wedi eu gwaethygu gan straen y cyfnod clo. Mae angen dewrder mawr i ddod ymlaen ac adrodd am achosion o gam-drin domestig, ac rwy'n cymeradwyo'r holl fenywod hynny sy'n codi llais dros yr achosion hynny ac sy'n gweithio yn y maes hwnnw. Rwy'n gobeithio y bydd strategaeth arfaethedig Llywodraeth Cymru yn canolbwyntio ar sicrhau bod cyrff cyhoeddus a phreifat yn adnabod arwyddion cam-drin o'r fath ar y dioddefwyr a'u plant fel y gellir cymryd camau priodol. Mae camfanteisio ar fenywod drwy fasnachu pobl, caethwasiaeth fodern, priodas dan orfod ac anffurfio organau rhywiol menywod yn cael ei gydnabod yn ehangach yn awr nag erioed o'r blaen, sy'n sicr yn gynnydd. Rwy'n eich annog chi, Gweinidog, i ymdrechu'n arbennig o galed a gwneud popeth o fewn eich gallu i ddileu'r cam-drin gwarthus ac anghyfreithlon hyn sy'n digwydd heddiw. I gloi, ni all menywod sicrhau cydraddoldeb heb fod cyfle'n cael ei greu. Ni all fod yn iawn i botensial hanner ein poblogaeth gael ei fygu a'i atal. Os ydym ni am lwyddo i greu Cymru fwy cyfartal a chyfiawn, yna ni all Diwrnod Rhyngwladol y Menywod fod am un diwrnod yn unig. Mae'n rhaid iddo lywio ein gweithredoedd, bob dydd, er mwyn sicrhau hawliau cyfartal pob menyw a merch ledled Cymru. Diolch yn fawr iawn.