techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you, Natasha. Obviously, I won't comment on individual projects because I'm the planning Minister as well, so I'll make some general remarks about that. Quite clearly, we do want solar to come forward, alongside a raft of other things in the renewable energy market. What we want is to get as many different outcomes from energy projects as possible. So, we're particularly interested in solar that doesn't take up good agricultural land, solar that's placed on land that doesn't have high-grade agriculture. We are hoping that the solar farms will take into account potential for co-located biodiversity or tree planting. There are some excellent examples around Wales. The panels aren't necessarily fixed - they can be raised from the ground, they can be at different angels, they can even move and all the rest of it. So, in general, we're trying to encourage as much solar as possible in the right place. We're trying to discourage it from the wrong place, as we do with all other energy projects as well, and we're asking the developers to tell us a whole range of things as they bring the schemes forward, including how much energy they'll generate, obviously, how it would connect into the grid, or whether it's a closed-loop system. There's a great one down in, I think, my colleague Rebecca Evans's constituency, or I might be wrong, as it might be in my colleague Mike Hedges's constituency, but it powers Morriston Hospital, and that's a closed-loop system. Is it yours?
Welsh: Diolch, Natasha. Yn amlwg, nid wyf am wneud sylwadau ar brosiectau unigol gan mai fi yw'r Gweinidog cynllunio hefyd, felly fe wnaf sylwadau cyffredinol am hynny. Yn amlwg, rydym am weld prosiectau ynni solar, ochr yn ochr â llu o bethau eraill yn y farchnad ynni adnewyddadwy. Rydym yn dymuno gweld cymaint â phosibl o ganlyniadau gwahanol o brosiectau ynni. Felly, mae gennym ddiddordeb arbennig mewn prosiectau solar nad ydynt yn defnyddio tir amaethyddol da, prosiectau solar wedi'u lleoli ar dir heb amaethyddiaeth o safon uchel. Rydym yn gobeithio y bydd y ffermydd solar yn ystyried y potensial ar gyfer cydleoli bioamrywiaeth neu blannu coed. Ceir enghreifftiau rhagorol ledled Cymru. Nid yw'r paneli o reidrwydd yn sefydlog - gellir eu codi o'r ddaear, gallant fod ar wahanol onglau, gallant symud hyd yn oed, ac yn y blaen. Felly, yn gyffredinol, rydym yn ceisio annog cymaint o ynni solar â phosibl yn y lle iawn. Rydym yn ceisio annog pobl i beidio â'i ddefnyddio yn y lle anghywir, fel rydym yn ei wneud gyda phob prosiect ynni arall hefyd, ac rydym yn gofyn i'r datblygwyr ddweud ystod eang o bethau wrthym wrth iddynt gyflwyno'r cynlluniau, gan gynnwys faint o ynni y byddant yn ei gynhyrchu, yn amlwg, sut y byddai'n cysylltu â'r grid, neu a yw'n system gaeedig. Mae prosiect gwych i lawr yn etholaeth fy nghyd-Aelod, Rebecca Evans, rwy'n credu, neu efallai fy mod yn anghywir, efallai ei fod yn etholaeth fy nghyd-Aelod, Mike Hedges, ond mae'n pweru Ysbyty Treforys, ac mae'n defnyddio system gaeedig. Ai yn eich etholaeth chi y mae'r prosiect hwnnw?
English: I wasn't quite sure where the edge was there. It's an excellent project, and one of the things we discussed when we were there - I had the great privilege of opening it, so it's now powering the hospital, helping with their energy and carbon footprint - but one of the big things about it is that it has a hedges-and-edges project around the edge for trees, and it's underplanted with a biodiverse meadow. What's not to like? So, the short answer is, 'The more things it can bring forward at the same time and the space it can occupy that can't be occupied by other beneficial uses, the better', and then we can get the projects consented.
Welsh: Nid oeddwn yn hollol siŵr ble mae'r ffin. Mae'n brosiect rhagorol, ac un o'r pethau y buom yn eu trafod pan oeddem yno - cefais y fraint o'i agor, felly mae bellach yn pweru'r ysbyty, gan helpu gyda'u hôl troed carbon a'u hynni - ond un o'r pethau mawr amdano yw bod ganddo brosiect perthi ac ymylon o'i amgylch ar gyfer coed, a phlannwyd gweirglodd fioamrywiol oddi tano. Beth sydd beidio â'i hoffi? Felly, yr ateb byr yw, 'Po fwyaf o bethau y gall eu cyflwyno ar yr un pryd a'r gofod y gall ei ddefnyddio na ellir ei ddefnyddio at ddefnydd buddiol arall, gorau oll', ac yna, gallwn sicrhau caniatâd ar gyfer y prosiectau.
English: In addition to the laudable target to achieve 70 per cent of Wales's electricity demand from renewable sources by 2030, of course by 2035 we're aiming for 100 per cent renewable generation. But we also have to find, and it's within your plans there, a fivefold increase in electricity generation from those renewable sources by 2050. It's an enormous challenge, but it's a great opportunity, particularly if we can make sure that communities have a stake in this, and also local government, our great municipalities, and also that the Welsh Government has a stake in this as well. Because there is the size of the challenge, but what an opportunity, finally, to get all of us involved in this as well. So, how are we going to take that forward, both at a community level but also at a Welsh Government and a national level?
Welsh: Yn ogystal â'r targed canmoladwy i gyflawni 70 y cant o alw Cymru am drydan o ffynonellau adnewyddadwy erbyn 2030, erbyn 2035 wrth gwrs, rydym yn anelu at gynhyrchu 100 y cant o ynni o ffynonellau adnewyddadwy. Ond hefyd, ac mae hyn wedi'i gynnwys yn eich cynlluniau yno, rhaid inni ddod o hyd i gynnydd pumplyg yn y trydan a gynhyrchir o'r ffynonellau adnewyddadwy hynny erbyn 2050. Mae'n her enfawr, ond mae'n gyfle gwych, yn enwedig os gallwn sicrhau bod gan gymunedau gyfran yn hyn, yn ogystal â llywodraeth leol, ein bwrdeistrefi gwych, a bod cyfran gan Lywodraeth Cymru yn hyn hefyd. Oherwydd mae'r her yn fawr, ond am gyfle, o'r diwedd, i bob un ohonom gymryd rhan yn hyn hefyd. Felly, sut rydym yn mynd i fwrw ymlaen â hynny, ar lefel gymunedol ond hefyd ar lefel Llywodraeth Cymru ac ar lefel genedlaethol?
English: Thank you, Huw. Llywydd, I'm in danger of needing to give an hour's lecture as the answer to every one of these questions. I won't try to your patience too much. Suffice to say, Huw, we've already announced that we'll make a state-owned energy development company. Part of the point of that is to build exemplar sites with a lot of community ownership and to exploit the resources we already have. We've worked very closely with the Crown Estate to bring forward the floating wind in the Celtic sea and the fixed wind off our north coast. That alone is a 2 GW opportunity immediately, with much more to come. The big issue for us is grid. We're having a discussion with the grid on the new holistic network design, which I think will bring forward the opportunity for a large number of small projects right across Wales, including the 'homes as power stations' type thing that we look forward to seeing. Great restraint there, Llywydd - I hope you agree.
Welsh: Diolch, Huw. Lywydd, mae perygl y bydd angen imi draddodi darlith awr yn ateb i bob un o'r cwestiynau hyn. Nid wyf am fod yn ormod o dreth ar eich amynedd. Digon yw dweud, Huw, ein bod eisoes wedi cyhoeddi y byddwn yn gwneud cwmni datblygu ynni sy'n eiddo i'r wladwriaeth. Rhan o bwynt hynny yw adeiladu safleoedd enghreifftiol gyda llawer o berchnogaeth gymunedol a manteisio ar yr adnoddau sydd gennym eisoes. Rydym wedi gweithio'n agos iawn gydag Ystad y Goron i ddatblygu ynni gwynt arnofiol yn y môr Celtaidd ac ynni gwynt sefydlog oddi ar ein harfordir gogleddol. Mae hynny ar ei ben ei hun yn gyfle 2 GW ar unwaith, gyda llawer mwy i ddod. Y broblem fawr i ni yw grid. Rydym yn trafod cynllun rhwydwaith cyfannol newydd gyda'r grid, rhwydwaith a fydd yn fy marn i yn creu cyfle i nifer fawr o brosiectau bach ar draws Cymru, gan gynnwys math o 'gartrefi fel gorsafoedd pŵer' yr edrychwn ymlaen at eu gweld. Cryno iawn yno, Lywydd - gobeithio eich bod yn cytuno.
English: I appreciate it.
Welsh: Rwy'n gwerthfawrogi hynny.
English: Thank you, Rhys. I have regular contact with the UK Government and other devolved administrations in respect of building safety. I engage with my counterparts in the UK Government and devolved nations through the inter-ministerial group meetings, in which I discuss matters including building safety.
Welsh: Diolch, Rhys. Rwyf mewn cysylltiad rheolaidd â Llywodraeth y DU a gweinyddiaethau datganoledig eraill mewn perthynas â diogelwch adeiladau. Rwy'n ymgysylltu â fy nghymheiriaid yn Llywodraeth y DU a'r gwledydd datganoledig drwy gyfarfodydd y grŵp rhyngweinidogol, lle rwy'n trafod materion sy'n cynnwys diogelwch adeiladau.
English: Diolch yn fawr, Weinidog. I was disappointed in hearing your answer to my colleague Janet Finch-Saunders that you're yet to receive a response to your request to meet Michael Gove. I hope he will respond to you very soon. Minister, I read your article in Welsh Housing Quarterly, and in that you set out further action on building safety. I was pleased to see that some remediation work has happened with at least two developers. When do you expect the other developers - 11 in total - will commence the remediation work, and how many developers are yet to engage or have refused to sign up to the pact? Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch yn fawr, Weinidog. Cefais fy siomi wrth glywed eich ateb i fy nghyd-Aelod Janet Finch-Saunders eich bod eto i dderbyn ymateb i'ch cais i gyfarfod â Michael Gove. Gobeithio y bydd yn ymateb i chi yn fuan iawn. Weinidog, darllenais eich erthygl yn Welsh Housing Quarterly, ac yn honno rydych yn nodi camau pellach ar ddiogelwch adeiladau. Roeddwn yn falch o weld bod rhywfaint o waith cyweirio wedi digwydd gydag o leiaf ddau ddatblygwr. Pryd rydych chi'n disgwyl i'r datblygwyr eraill - 11 i gyd - ddechrau'r gwaith cyweirio, a faint o ddatblygwyr sydd eto i ymgysylltu neu wedi gwrthod ymrwymo i'r cytundeb? Diolch yn fawr.
English: I'd like to thank my colleague Rhys for raising this issue. Minister, I understand that PRP, the company instructed by the Welsh Government to complete site surveys of the 163 buildings in Wales registered as affected by cladding issues, will not release any reports until all of the surveys are completed. The timescale for completion was indicated as sometime in October, and we are now four months over that original completion date. As the Minister will no doubt agree, this issue is extremely important for many people who own flats, because they are unable to sell or remortgage properties until these site surveys have been completed and any potential work highlighted is undertaken. Therefore, Minister, can you provide a provisional date by which you expect PRP will have completed all site surveys and make available their reports? Thank you.
Welsh: Hoffwn ddiolch i fy nghyd-Aelod Rhys am godi'r mater hwn. Weinidog, rwy'n deall na fydd PRP, y cwmni a gyfarwyddwyd gan Lywodraeth Cymru i gwblhau arolygon safle o'r 163 o adeiladau yng Nghymru sydd wedi'u cofrestru fel rhai yr effeithir arnynt gan faterion cladin, yn rhyddhau unrhyw adroddiadau nes y bydd yr holl arolygon wedi'u cwblhau. Nodwyd bod yr amserlen ar gyfer cwblhau rywbryd ym mis Hydref, ac rydym bellach bedwar mis dros y dyddiad cwblhau gwreiddiol hwnnw. Fel y bydd y Gweinidog yn cytuno rwy'n siŵr, mae'r mater hwn yn hynod bwysig i lawer o bobl sy'n berchen ar fflatiau, oherwydd nad ydynt yn gallu gwerthu neu ail-forgeisio eiddo nes bod yr arolygon safle hyn wedi'u cwblhau ac unrhyw waith posibl a nodwyd yn cael ei wneud. Felly, Weinidog, a allwch chi ddarparu dyddiad y byddwch yn disgwyl y bydd PRP wedi cwblhau'r holl arolygon safle ac yn sicrhau bod eu hadroddiadau ar gael? Diolch.
English: Thank you, Joel. As I said, we are very aware of what the position on each site is. We understand what the difficulties have been. The remaining sites, the ones that are not yet completed, all have either a complex management structure and it's taken us some time to get all of the consents in place for the intrusive surveys - I believe we've got all but two of those sorted now - and the others require the closure of a main thoroughfare or there is some other utility issue associated with actually commencing the work. So, it's not that we need to put an end date on it; we understand what the issue for each of the buildings is and we're working with them to make sure that we can overcome that, including speaking to local authorities and engaging in that way. I'm very aware that this is taking longer than we'd thought. Unfortunately, it's even more complicated than I thought, and I get absolutely trolled on social media every time I say that, but it doesn't take away from the fact that it is complex. We will be bringing forward a building reform Bill, which makes it a lot less complex and makes people step up to their responsibilities. I hope that the Senedd will help us pass that when it comes forward. We are learning a lot from the complexity that we're encountering in doing this in terms of helping us craft the Bill and make sure that the system that we put in place for the future makes sure that this does not happen again.
Welsh: Diolch, Joel. Fel y dywedais, rydym yn ymwybodol iawn o beth yw'r sefyllfa ar bob safle. Rydym yn deall beth fu'r anawsterau. Mae gan y safleoedd sy'n weddill i gyd, y rhai nad ydynt wedi'u cwblhau eto, naill ai strwythur rheoli cymhleth ac mae wedi cymryd peth amser inni gael yr holl gydsyniadau yn eu lle ar gyfer yr arolygon ymwthiol - rwy'n credu bod gennym bob un ond dau o'r rheini yn eu lle nawr - ac mae'r lleill yn galw am gau prif dramwyfa neu mae rhyw fater cyfleustodau arall yn codi mewn perthynas â dechrau'r gwaith. Felly, nid yw'n fater o fod angen inni roi dyddiad gorffen arno; rydym yn deall beth yw'r mater sy'n codi ar gyfer pob un o'r adeiladau ac rydym yn gweithio gyda hwy i wneud yn siŵr y gallwn oresgyn hynny, gan gynnwys siarad ag awdurdodau lleol ac ymgysylltu yn y ffordd honno. Rwy'n ymwybodol iawn fod hyn yn cymryd mwy o amser nag a feddyliem. Yn anffodus, mae hyd yn oed yn fwy cymhleth nag a feddyliwn, ac rwy'n cael fy nhrolio ar y cyfryngau cymdeithasol bob tro rwy'n dweud hynny, ond mae'n dal i fod yn ffaith ei fod yn gymhleth. Byddwn yn cyflwyno Bil diwygio adeiladau, sy'n ei wneud yn llawer llai cymhleth ac yn gwneud i bobl ysgwyddo eu cyfrifoldebau. Gobeithio y bydd y Senedd yn ein helpu ni i'w basio pan gaiff ei gyflwyno. Rydym yn dysgu llawer o'r cymhlethdod a wynebwn wrth wneud hyn i'n helpu i saernïo'r Bil a sicrhau bod y system a roddwn ar waith ar gyfer y dyfodol yn gwneud yn siŵr nad yw hyn yn digwydd eto.
English: Good afternoon, Minister. I firstly want to say I am sorry that you've had the experience of being trolled on social media; that's absolutely unacceptable, and I'm sorry to hear that. I just really wanted to ask two very short questions, one from your response to Janet Finch-Saunders. It was good to hear about the buy-out scheme. You said it was actually not being taken up, so, my first question is: I wonder what the communication process is, how you're advertising that. And the second is something, again, that you touched on: is there a pact or an agreement in place to engage with developers who are pursuing leaseholders in court? We all know that that's extremely stressful for people who have taken steps perhaps early in the process in order to try to seek remediation. Thank you. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Prynhawn da, Weinidog. Yn gyntaf rwyf am ddweud fy mod yn flin eich bod wedi cael eich trolio ar y cyfryngau cymdeithasol; mae hynny'n gwbl annerbyniol, ac mae'n ddrwg gennyf glywed hynny. Roeddwn eisiau gofyn dau gwestiwn byr iawn, un yn sgil eich ymateb i Janet Finch-Saunders. Roedd yn dda clywed am y cynllun prynu allan. Fe ddywedoch chi na wneir defnydd ohono mewn gwirionedd, felly, fy nghwestiwn cyntaf yw: tybed beth yw'r broses gyfathrebu, sut rydych chi'n ei hysbysebu. Ac mae'r ail yn rhywbeth, unwaith eto, y gwnaethoch chi gyffwrdd ag ef: a oes cytundeb ar waith i ymgysylltu â datblygwyr sy'n mynd â lesddeiliaid i'r llys? Rydym i gyd yn gwybod bod hynny'n straen enfawr ar bobl sydd wedi cymryd camau efallai yn gynnar yn y broses i geisio cael gwaith cyweirio wedi'i wneud. Diolch yn fawr iawn.
English: I think you've seen just how much of a problem this is for very many of us representing constituencies. As the Minister is aware, I have two high-rise developments in Swansea East, Altamar and South Quay. In fact, the Minister might drive past them on her way in some mornings. There is serious concern being expressed to me by the residents in those blocks. In Altamar, they're concerned that Bellway are refusing to meet with them. They believe that implementing sections 116 to 125 of the Building Safety Act 2022 would get action taken. Why will the Welsh Government not put forward a legislative consent motion and allow the legislation to be used in Wales?
Welsh: Rwy'n meddwl eich bod wedi gweld faint o broblem yw hyn i nifer iawn ohonom sy'n cynrychioli etholaethau. Fel y gŵyr y Gweinidog, mae gennyf ddau adeilad uchel iawn yn Nwyrain Abertawe, Altamar a Chei'r De. Yn wir, mae'n bosibl fod y Gweinidog yn gyrru heibio iddynt ar ei ffordd i mewn ambell fore. Mae preswylwyr yn y blociau hynny wedi mynegi pryder difrifol wrthyf. Yn Altamar, maent yn pryderu bod Bellway yn gwrthod cyfarfod â hwy. Credant y byddai gweithredu adrannau 116 i 125 o Ddeddf Diogelwch Adeiladau 2022 yn sicrhau bod camau'n cael eu rhoi ar waith. Pam na wnaiff Llywodraeth Cymru gyflwyno cynnig cydsyniad deddfwriaethol a chaniatáu i'r ddeddfwriaeth gael ei defnyddio yng Nghymru?
English: Thank you, Mike. I just don't agree that it would allow action to be taken. We're actually very well aware of those buildings. Both of them are in the intrusive survey stage; one of them is complete. One of the buildings has not asked us to pay for a survey that they'd already had done. I'm more than happy to discuss the detail with you if you want to meet with me about it. We'd like them to bring that forward. I hope that both buildings will go into remediation soon. If there is a problem with one of the developers not engaging, if you want to write to me, I'm very happy to intervene.
Welsh: Diolch, Mike. Nid wyf yn cytuno y byddai'n caniatáu i gamau gael eu rhoi ar waith. Rydym yn ymwybodol iawn o'r adeiladau hynny. Mae'r ddau ohonynt ar y cam arolwg ymwthiol; mae un ohonynt wedi'i gwblhau. Mae un o'r adeiladau heb ofyn inni dalu am arolwg roeddent eisoes wedi'i gael. Rwy'n fwy na pharod i drafod y manylion gyda chi os ydych am gyfarfod â mi yn ei gylch. Hoffem iddynt ddechrau ar y gwaith. Gobeithio y bydd y ddau adeilad yn gwneud gwaith cyweirio'n fuan. Os oes problem gydag un o'r datblygwyr yn gwrthod ymgysylltu, os hoffech ysgrifennu ataf, rwy'n hapus iawn i ymyrryd.
English: If a local planning authority refuses an application for planning permission, the applicant can appeal to the Welsh Ministers. Planning law requires planning appeals to be determined in accordance with the development plan unless material considerations indicate otherwise.
Welsh: Os yw awdurdod cynllunio lleol yn gwrthod cais am ganiatâd cynllunio, gall yr ymgeisydd apelio at Weinidogion Cymru. Mae cyfraith gynllunio yn ei gwneud yn ofynnol i apeliadau cynllunio gael eu penderfynu yn unol â'r cynllun datblygu oni bai bod ystyriaethau perthnasol yn dynodi fel arall.
English: Minister, in 2017, the Welsh Government overturned Caerphilly council's decision to reject an application to build 260 homes in Hendredenny. The application was opposed by residents, ward representatives, the local MS and MP, yet the Welsh Government overruled the local consensus. In the decision letter, the Minister at the time recommended a condition that the plan should include strategic drainage features and a scheme for disposal of surface water and land drainage flows, placing responsibility for approving the plans on the council. But six years later, we have NRW investigating reports of water run-off polluting a local resident's land, with fears this may have also affected a nearby river, Nant yr Aber. In addition, fears about traffic chaos have been realised, and concerns about the ability of local services to cater for hundreds of new residents continue. I know you won't be able to comment on an individual case, Minister, but could I ask if you understand the frustrations of local people when schemes like this are imposed against their wishes? What changes do you believe could be made to the planning system to give communities the power to make decisions that affect them without fears of being overruled by Cardiff?
Welsh: Weinidog, yn 2017, fe wnaeth Llywodraeth Cymru wrthdroi penderfyniad cyngor Caerffili i wrthod cais i godi 260 o gartrefi yn Hendredenni. Gwrthwynebwyd y cais gan drigolion, cynrychiolwyr ward, yr Aelod o'r Senedd a'r Aelod Seneddol lleol, ond eto fe wnaeth Llywodraeth Cymru ddiystyru'r consensws lleol. Yn y llythyr penderfynu, fe wnaeth y Gweinidog ar y pryd argymell amod y dylai'r cynllun gynnwys nodweddion draenio strategol a chynllun ar gyfer gwaredu dŵr wyneb a llif draenio tir, gan roi'r cyfrifoldeb am gymeradwyo'r cynlluniau ar y cyngor. Ond chwe blynedd yn ddiweddarach, mae gennym CNC yn ymchwilio i adroddiadau fod dŵr ffo yn llygru tir preswylydd lleol, gydag ofnau y gallai hyn hefyd fod wedi effeithio ar afon gyfagos, Nant yr Aber. Yn ogystal, mae ofnau am anhrefn traffig wedi'u gwireddu, ac mae pryderon am allu gwasanaethau lleol i ddarparu ar gyfer cannoedd o drigolion newydd yn parhau. Rwy'n gwybod na fyddwch yn gallu gwneud sylw ar achos unigol, Weinidog, ond a gaf fi ofyn a ydych yn deall rhwystredigaeth pobl leol pan fydd cynlluniau fel hyn yn cael eu gorfodi arnynt yn erbyn eu dymuniadau? Pa newidiadau y credwch chi y gellid eu gwneud i'r system gynllunio er mwyn rhoi pŵer i gymunedau wneud penderfyniadau sy'n effeithio arnynt hwy heb ofni y cânt eu diystyru gan Gaerdydd?
English: Thank you very much, Llywydd. Minister, I welcome very much the Welsh Government's commitment to ensure -
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd. Weinidog, dwi'n croesawu'n fawr iawn ymrwymiad Llywodraeth Cymru i sicrhau -
English: You will need to ask the question on the paper.
Welsh: Bydd angen gofyn y cwestiwn sydd ar y papur.
English: After a year and a half, I forget.
Welsh: Ar ôl blwyddyn a hanner, dwi'n anghofio.
English: Diolch, Cefin. We need a strategic solution to updating our grid infrastructure to achieve our net-zero commitments and give people access to clean heat and transport. National planning policy states our preferred position that new power lines should be underground where possible and expects public engagement to mitigate their impact elsewhere.
Welsh: Diolch, Cefin. Mae angen ateb strategol arnom i ddiweddaru ein seilwaith grid i gyflawni ein hymrwymiadau sero net a rhoi mynediad at drafnidiaeth a gwres glân i bobl. Mae'r polisi cynllunio cenedlaethol yn nodi'r sefyllfa a ffafrir gennym, sef y dylai llinellau pŵer newydd fod o dan y ddaear lle bo modd a bod disgwyl i ymgysylltiad â'r cyhoedd liniaru eu heffaith mewn mannau eraill.