English: Nearly one in five jobs in Wales are in shut-down sectors, according to the Learning and Work Institute. If just one of these four workers lost their jobs, unemployment could exceed the levels seen at the last recession. The risk of increased unemployment is clear, as Wales has gone from a record low unemployment rate of 2.9 in November to seeing the number of people claiming unemployment-related benefits almost double from March to 103,869 in April. The UK Government has received £2.6 million of claims through the self-employment income support scheme, and is helping 8.9 million employees and 1.1 million employers through the coronavirus job retention scheme. These programmes by the right honourable Rishi Sunak MP, Chancellor of the Exchequer, have seen bold, unprecedented moves to help our constituents overcome the economic turbulence caused by COVID-19. The retention scheme now presents a brilliant opportunity for bringing furloughed employees and the economy back to business. However, for this to be successful in Wales, we need to see the embers of the Welsh economy become fire. Our economic dragon cannot roar again without action by the Welsh Government. It is time to reopen our housing market, consider reopening non-essential shops, bars, restaurants and pubs, and ensure that Wales is not closed to tourists this summer. Conwy is the top area in Wales and one of the top 20 areas in the UK where the highest percentage of jobs are at risk. In fact, on average, over a quarter of all employed people in coastal towns in Wales are in a shutdown sector, such as accommodation, art, leisure and restaurants. I am delighted that we are proposing to establish a COVID community recovery fund to support those towns and communities whose economies are hardest hit by this pandemic. In considering the employment guarantee, I read the Trades Union Congress's new plan for jobs. It is true that this will be delivered at a regional or local level, but there is a huge weakness. To prove that it will work, reference has been made to the future jobs fund. This has not been a success. Of the two years following the start of participation, the net impact of FJF on participants was to decrease the number of days spent receiving welfare support by only eight days, and an increase in the number of days in unsubsidised employment of less than two weeks. Therefore, Plaid Cymru's proposal is not the answer. Last week, Professor Ewart Keep stated that, come the end of July, loads of people are leaving school, college and their university courses, and a lot of them are not going to find jobs. He has identified work experience as utterly critical. I agree and believe that young people could benefit from an apprentice guarantee scheme. The looming employment crisis would also be dampened through establishing a job reskilling and retraining scheme, designed to support those needing to find alternative employment following this crisis. If the Welsh Government does not act on some of the proposals discussed today, there is a real chance that our Welsh economic dragon and the future of young people will be harmed before we see any economic recovery. And my thanks go to the UK Treasury for the £2.10 million that they are providing for a zoos fund through a Barnett consequential here to Wales, despite what the Minister has, maybe inadvertently, misled me in his response. Thank you.
Welsh: Mae bron i un o bob pum swydd yng Nghymru mewn sectorau sydd wedi'u cau, yn ôl y Sefydliad Dysgu a Gwaith. Pe bai un yn unig o'r pedwar gweithiwr hyn yn colli eu swyddi, gallai diweithdra fod yn uwch na'r lefelau a welwyd yn ystod y dirwasgiad diwethaf. Mae'r risg o fwy o ddiweithdra'n amlwg, gan fod Cymru wedi mynd o'r gyfradd ddiweithdra isaf erioed, sef 2.9, ym mis Tachwedd i weld nifer y bobl sy'n hawlio budd-daliadau sy'n gysylltiedig â diweithdra bron yn dyblu ers mis Mawrth i 103,869 ym mis Ebrill. Mae Llywodraeth y DU wedi derbyn gwerth £2.6 miliwn o hawliadau drwy'r cynllun cymorth incwm i'r hunangyflogedig, ac mae'n helpu 8.9 miliwn o weithwyr ac 1.1 miliwn o gyflogwyr drwy'r cynllun cadw swyddi yn sgil y coronafeirws. Mae'r rhaglenni hyn gan y gwir anrhydeddus Rishi Sunak AS, Canghellor y Trysorlys, wedi gweld camau beiddgar, digynsail i helpu ein hetholwyr i oresgyn y cynnwrf economaidd a achosir gan COVID-19. Mae'r cynllun cadw swyddi bellach yn cynnig cyfle gwych i ddod â gweithwyr ar ffyrlo a'r economi yn ôl i fusnes. Fodd bynnag, er mwyn i hyn lwyddo yng Nghymru, mae angen inni weld marwor economi Cymru'n ailgynnau. Ni all ein draig economaidd ruo eto heb i Lywodraeth Cymru weithredu. Mae'n bryd ailagor ein marchnad dai, ystyried ailagor siopau, bariau, bwytai a thafarndai nad ydynt yn hanfodol, a sicrhau nad yw Cymru ar gau i dwristiaid yr haf hwn. Conwy yw'r ardal uchaf yng Nghymru ac un o'r 20 ardal uchaf yn y DU lle mae'r ganran uchaf o swyddi mewn perygl. Yn wir, ar gyfartaledd, mae dros chwarter yr holl bobl a gyflogir mewn trefi arfordirol yng Nghymru mewn sector sydd wedi'u cau, megis llety, celf, hamdden a bwytai. Rwyf wrth fy modd ein bod yn argymell sefydlu cronfa adfer cymunedau yn sgil COVID i gefnogi trefi a chymunedau y mae eu heconomïau wedi'u taro galetaf gan y pandemig hwn. Wrth ystyried y warant gyflogaeth, darllenais gynllun newydd Cyngres yr Undebau Llafur ar gyfer swyddi. Mae'n wir y bydd yn cael ei gyflawni ar lefel ranbarthol neu leol, ond mae ynddo wendid mawr. Er mwyn profi y bydd yn gweithio, cyfeiriwyd at gronfa swyddi'r dyfodol. Ni fu honno'n llwyddiant. O'r ddwy flynedd ar ôl dechrau cymryd rhan, effaith net cronfa swyddi'r dyfodol ar y cyfranogwyr oedd torri wyth diwrnod yn unig oddi ar nifer y dyddiau a dreuliwyd yn cael cymorth lles, a chynnydd o lai na phythefnos yn nifer y dyddiau mewn gwaith heb gymhorthdal. Felly, nid cynnig Plaid Cymru yw'r ateb. Yr wythnos diwethaf, dywedodd yr Athro Ewart Keep fod llwythi o bobl, erbyn diwedd mis Gorffennaf, yn gadael eu cyrsiau ysgol, coleg a phrifysgol ac y bydd llawer ohonynt yn methu dod o hyd i swyddi. Mae wedi nodi bod profiad gwaith yn gwbl hanfodol. Rwy'n cytuno ac yn credu y gallai pobl ifanc elwa o gynllun gwarantu prentisiaeth. Byddai'r argyfwng gwaith sydd ar y gorwel hefyd yn cael ei liniaru drwy sefydlu cynllun ailsgilio ac ailhyfforddi ar gyfer swyddi, a gynlluniwyd i gynorthwyo'r rhai y mae angen iddynt ddod o hyd i waith arall yn dilyn yr argyfwng hwn. Os na fydd Llywodraeth Cymru yn gweithredu ar rai o'r cynigion a drafodwyd heddiw, mae gwir berygl y bydd ein draig economaidd Gymreig a dyfodol pobl ifanc yn cael eu niweidio cyn inni weld unrhyw adferiad economaidd. A diolch i Drysorlys y DU am y £2.1 miliwn y maent yn ei ddarparu ar gyfer cronfa sŵau drwy swm canlyniadol o dan fformiwla Barnett yma i Gymru, er gwaethaf yr hyn y mae'r Gweinidog, yn anfwriadol efallai, wedi'i ddweud yn ei ymateb. Diolch.