English: I'd like to start with the membership of the social partnership council. It is a key consideration. We must ensure that this influential body will fully reflect all aspects of Welsh society. For this to happen there must be flexibility in the mechanism of the membership so that expertise and experience can be drawn from as wide a field as possible. If we are to deliver the more ambitious agenda and robust decision making that the Bill promises, this needs consideration. I note that recommendation 7 is accepted in principle, and 8 is accepted, and look forward to the work being carried out as promised. We must also strive for provision within the Bill to ensure that supply chains are globally responsible. I know this is a concern not just for Plaid Cymru, but a coalition of bodies within Welsh civic life have come together to express their concerns that actions to advance a globally responsible Wales through ethical procurement are absent. This coalition, which includes Cytûn, Size of Wales and Amnesty International want this commitment to be more explicit, and therefore on the face of the Bill, and I hope that all consideration will be given to this and addressed. To match our warm words with warm deeds, this matters. Now, I'd like to turn to the local procurement element of this Bill. I know public procurement may seem like a very dry topic, but this has the potential, if we get it right, to supercharge the economy. We cannot let this opportunity pass. Local procurement, or the money we retain within our borders for goods and services bought by the public sector, has been a hot topic for my party over the last decade. It was back in 2013 that the then leader of Plaid Cymru, Leanne Wood, called for the Labour Government to match the Scottish levels of public procurement to create an additional 48,000 jobs for Wales. To achieve this jobs boost, it would have required Wales going from a public procurement rate of 50 per cent to 75 per cent. Imagine if we were able to surpass that figure and match the German rate of public procurement, which at the time was 98.9 per cent. If those bold steps had been taken back then, imagine the impact this would have had on job creation, local economies and prosperity - it would have been seismic. Since then, the Plaid Cymru-run Gwynedd Council have shown what is possible with a can-do attitude when it comes to shopping local. Their strategy of keeping the benefit local led to a significant boost in local spend for goods and services. Public procurement is finally at the forefront of this Government's agenda, thanks to Plaid Cymru and the co-operation agreement. This was included specifically in terms of the free school meal policy, but this Bill gives us the opportunity to widen the remit of public procurement and keep the Welsh pound circulating within our economy. Anyone with an interest in supporting local jobs, local producers, local farmers and local communities should get behind this Bill, and ensure that it is as broad, robust and beneficial as possible. My three questions to the Minister are therefore: how will the social partnership council ensure that the voices of small organisations are heard, and what mechanisms are being considered? How will the Bill ensure that the Government delivers a globally responsible approach, and will terms and a target be included on the face of the Bill? And I have heard what the Minister has said about recommendations 15 to 19. Can a procurement target of 75 per cent, which has long been a Plaid Cymru policy, be set to concentrate the mind and ensure this Bill is ambitious when it comes to public procurement? Diolch yn fawr.
Welsh: Hoffwn ddechrau gydag aelodaeth y cyngor partneriaeth gymdeithasol. Mae'n ystyriaeth allweddol. Rhaid sicrhau y bydd y corff dylanwadol hwn yn adlewyrchu pob agwedd o gymdeithas Cymru yn llawn. Er mwyn i hyn ddigwydd mae'n rhaid cael hyblygrwydd o ran mecanwaith yr aelodaeth fel bod modd tynnu arbenigedd a phrofiad o faes mor eang â phosib. Os ydym am gyflawni'r agenda mwy uchelgeisiol a'r penderfyniadau cadarn y mae'r Bil yn ei addo, mae angen ystyried hyn. Rwy'n nodi bod argymhelliad 7 yn cael ei dderbyn mewn egwyddor, ac 8 yn cael ei dderbyn, ac yn edrych ymlaen at wneud y gwaith yn ôl yr addewid. Rhaid i ni hefyd ymdrechu i ddarparu o fewn y Bil i sicrhau bod cadwyni cyflenwi yn gyfrifol yn fyd-eang. Rwy'n gwybod fod hyn yn bryder nid yn unig i Blaid Cymru, ond mae clymblaid o gyrff o fewn bywyd dinesig Cymru wedi dod at ei gilydd i fynegi eu pryderon bod gweithredoedd i ddatblygu Cymru sy'n gyfrifol yn fyd-eang drwy gaffael moesegol yn absennol. Mae'r glymblaid hon, sy'n cynnwys Cytûn, Maint Cymru ac Amnest Rhyngwladol eisiau i'r ymrwymiad hwn fod yn fwy amlwg, ac felly ar wyneb y Bil, ac rwy'n gobeithio y bydd yr holl ystyriaeth yn cael ei roi i hyn a mynd i'r afael â hi. I gyd-fynd â'n geiriau cynnes â gweithredoedd cynnes, mae hyn yn bwysig. Nawr, hoffwn droi at elfen gaffael leol y Bil hwn. Rwy'n gwybod y gall caffael cyhoeddus ymddangos fel pwnc sych iawn, ond mae gan hyn y potensial, os cawn ni hyn yn iawn, i uwchgodi'r economi. Ni allwn adael i'r cyfle hwn fynd heibio. Mae caffael lleol, neu'r arian rydyn ni'n ei gadw o fewn ein ffiniau ar gyfer nwyddau a gwasanaethau sy'n cael eu prynu gan y sector cyhoeddus, wedi bod yn bwnc llosg i fy mhlaid dros y degawd diwethaf. Nôl yn 2013 galwodd arweinydd Plaid Cymru ar y pryd, Leanne Wood, ar y Llywodraeth Lafur i gyfateb lefelau caffael cyhoeddus yr Alban i greu 48,000 yn rhagor o swyddi i Gymru. Er mwyn cael yr hwb swyddi hwn, byddai wedi gofyn i Gymru fynd o gyfradd caffael cyhoeddus o 50 y cant i 75 y cant. Dychmygwch pe byddem ni'n gallu rhagori ar y ffigwr hwnnw a chyfateb cyfradd caffael cyhoeddus yr Almaen, a oedd ar y pryd yn 98.9 y cant. Pe bai'r camau beiddgar hynny wedi'u cymryd bryd hynny, dychmygwch yr effaith y byddai hyn wedi'i chael ar greu swyddi, economïau lleol a ffyniant - byddai wedi bod yn seismig. Ers hynny, mae Cyngor Gwynedd, sy'n cael ei redeg gan Blaid Cymru, wedi dangos beth sy'n bosib gydag agwedd gadarnhaol tuag at siopa'n lleol. Arweiniodd eu strategaeth o gadw'r budd yn lleol at hwb sylweddol mewn gwariant lleol ar gyfer nwyddau a gwasanaethau. Mae caffael cyhoeddus ar flaen y gad yn agenda'r Llywodraeth hon o'r diwedd, diolch i Blaid Cymru a'r cytundeb cydweithredu. Cafodd hyn ei gynnwys yn benodol o ran polisi prydau ysgol am ddim, ond mae'r Bil hwn yn rhoi'r cyfle i ni ehangu cylch gwaith caffael cyhoeddus a chadw'r bunt Gymreig yn cylchredeg o fewn ein heconomi. Dylai unrhyw un sydd â diddordeb mewn cefnogi swyddi lleol, cynhyrchwyr lleol, ffermwyr lleol a chymunedau lleol fynd y tu ôl i'r Bil hwn, a sicrhau ei fod mor eang, cadarn a buddiol â phosibl. Felly fy nhri chwestiwn i'r Gweinidog: sut fydd y cyngor partneriaeth gymdeithasol yn sicrhau bod lleisiau mudiadau bach yn cael eu clywed, a pha fecanweithiau sy'n cael eu hystyried? Sut bydd y Bil yn sicrhau bod y Llywodraeth yn darparu dull sy'n gyfrifol yn fyd-eang, ac a fydd telerau a tharged yn cael eu cynnwys ar wyneb y Bil? Ac rwyf wedi clywed beth mae'r Gweinidog wedi ei ddweud am argymhellion 15 i 19. A oes modd gosod targed caffael o 75 y cant, sydd wedi bod yn bolisi i Blaid Cymru ers amser maith, i ganolbwyntio'r meddwl a sicrhau bod y Bil hwn yn uchelgeisiol pan ddaw at gaffael cyhoeddus? Diolch yn fawr.