English: I think there are two fundamental questions there and, to a certain extent, we've been jumping from one to the other. There is a question of historical names and then Welsh names. There is a great deal of change from historical English names to Welsh and it's part of the culture of Welsh-speaking areas to have names - . Sometimes, in places like Aberaeron, houses are named after ships or towns across the world. In towns and villages across Wales, you have a number of examples of 'London House' or 'Manchester House' or 'Gothic House', which were appealing to people at one time in our history. So, those kinds of names can be changed and changed to Welsh. So, there's some discussion to be had there, which is slightly different to the discussion on safeguarding historic place names, whatever the language. So, the question as to what a good reason would look like is a question that other nations have considered, but certainly they wouldn't consider a name being difficult to pronounce or the fact that it sounds clumsy to be good reasons. Those types of purely linguistic reasons wouldn't be used as sufficient justification. I think it's almost impossible to create a situation where you reject absolutely any name change. I don't think that would be possible. I think, in terms of what should be done, I would look at the whole process, as I've suggested and think of things such as choice architecture. If people make a choice to change a name, well, what's the process? I think that the process that's in place now encourages people to change names without even thinking about it. I think that we need to have the 'thinking' happening before they make that decision. At the moment, people present an application to make a change and then they're encouraged to think about it. I think we need to turn that around and we need to expect that people provide a reason, even if it's just a historical record as to why that name change happened. Even if there were no scrutiny of that, I think that would be a step forward because I think that people would consider more carefully why they were changing the name, because people change names without realising all sorts of things. So, just encouraging people to give a reason would be a step forward. You could then have a system that is more akin to the Swedish system, where there is some scrutiny of the rationale and you'd have to say, 'There has to be a good reason, and the name has to be historical.' What does that mean? A century, two generations; common usage? Now, that's a complex issue that we're not going to solve today, but it does happen elsewhere. And then they can decide to reject the name change, but you do need some system or some body to make those decisions. But what I would emphasise is that, from year to year, we see very few names changed. The problem is: where will we be in a generation or two, if this continues?
Welsh: Dwi'n meddwl bod yna ddau gwestiwn sylfaenol ac, i ryw raddau, efallai ein bod ni wedi bod yn neidio o un i'r llall yn fan hyn. Mae yna gwestiwn o enwau hanesyddol ac wedyn enwau Cymraeg. Mae yna lawer o newid o enwau hanesyddol Saesneg i rai Cymraeg yn rhan o ddiwylliant ardaloedd Cymraeg i gael enwau - . Weithiau mewn llefydd fel Aberaeron, mae'r tai wedi'u henwi ar ôl llongau neu eu henwi ar ôl trefi o bedwar ban y byd. Mae llu o bentrefi bach a threfi bach yng Nghymru gyda 'London House' neu 'Manchester House' neu 'Gothic House', a oedd yn llefydd a oedd yn apelio ar un adeg. Felly, mae'r math yna o enwau yn gallu cael eu newid ac, wrth gwrs, eu newid i'r Gymraeg. Felly, mae yna drafodaeth i'w chael yn fan yna sydd ychydig bach yn wahanol i'r drafodaeth ynglŷn â diogelu enwau hanesyddol beth bynnag ydy'r iaith. Felly, mae'r cwestiwn o beth fyddai rheswm da yn gwestiwn y mae gwledydd eraill wedi edrych arno fo, ond yn sicr byddan nhw ddim yn ei weld fel rheswm da, er enghraifft, fod enw yn anodd i'w ynganu neu ei fod o'n swnio'n chwithig, a byddai'r math yna o resymau ieithyddol pur ddim yn cael eu defnyddio fel rhesymau digonol. Dwi'n meddwl ei bod bron yn amhosibl creu sefyllfa lle dydych chi ddim yn cael - hynny yw, eich bod yn gwrthod yn absoliwt i unrhyw un newid enw lle. Dwi ddim yn meddwl y byddai hwnna'n bosibl. Dwi'n meddwl o ran beth i'w wneud, byddwn i'n edrych ar yr holl broses, fel dwi wedi awgrymu eisoes - meddwl am bethau fel pensaernïaeth dewis. Os yw pobl yn gwneud dewis i newid enw, beth ydy'r broses? Ac ar hyn o bryd, dwi'n meddwl bod y broses yn ei lle yn annog pobl i newid enwau heb feddwl am y peth. Dwi'n meddwl bod yn rhaid inni gael y 'meddwl' yn digwydd cyn y penderfyniad. Ar hyn o bryd, mae pobl yn cyflwyno cais i newid ac wedyn mae yna anogaeth iddyn nhw feddwl am y peth. Dwi'n meddwl bod angen inni ei droi o gwmpas a dwi'n meddwl bod angen i ni rhoi'r disgwyl bod pobl yn cyflwyno rheswm, hyd yn oed pe nai bai ond yn gofnod hanesyddol o pam bod y newid yna wedi digwydd. Hyd yn oed pe na bai yna graffu ar hynny, rwy'n meddwl byddai hwnna'n gam ymlaen oherwydd dwi'n meddwl byddai pobl yn ystyried yn fwy gofalus wedyn pam eu bod nhw'n newid yr enw, oherwydd mae pobl yn newid enwau heb sylweddoli pob math o bethau. Felly, dwi'n meddwl fyddai jest annog pobl i roi rheswm - . Mi allech chi wedyn gael trefn yn fwy fel trefn Sweden, lle mae yna graffu wedyn ar y rhesymeg, a dweud, 'Ylwch, mae'n rhaid bod yna reswm da, ac mae'n rhaid i'r enw fod yn un hanesyddol.' Beth ydy ystyr hynny? Canrif, dwy genhedlaeth; dwyster a defnydd? Mae hwnna'n fater mwy cymhleth dydym ni ddim yn mynd i'w ddatrys rŵan, ond mae hyn yn digwydd mewn llefydd eraill. Ac wedyn, maen nhw'n gallu wedyn penderfynu gwrthod, hynny yw, gwrthod enwau, ond mae angen trefn a chorff i wneud hynny. Ond eto, beth fyddwn i'n pwysleisio ydy, o flwyddyn i flwyddyn nifer fechan iawn o enwau ydy hi. Y broblem ydy: lle fyddwn ni mewn cenhedlaeth neu ddwy, os ydy hyn yn digwydd?