techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, Llywydd, every nine months, the Prime Minister appoints more people to the House of Lords than we propose adding to the membership of the Senedd - every nine months. Where's the referendum on that, I wonder? Now, I agree entirely with what my colleague Alun Davies has said. You cannot find an independent report into the representation the people in Wales need in order to take the important decisions that are made here on their behalf that believes that 60 Members is a sufficient quantum to discharge those responsibilities. And that goes back to Kilbrandon and it goes back further than Kilbrandon, even to the 1950s and reports on what was then called the council for Wales. We have this opportunity; it doesn't come often. It's taken 20 years since the Richard review in order to find a moment where reform is possible. We must grasp it now, and those parties in this place who have an investment in making sure that Welsh democracy is able to deliver for people in Wales will, I think, gather round these proposals and want to see them succeed.
Welsh: Wel, Llywydd, bob naw mis, mae Prif Weinidog y DU yn penodi mwy o bobl i Dŷ'r Arglwyddi nag yr ydym ni'n cynnig eu hychwanegu at aelodaeth y Senedd - bob naw mis. Ble mae'r refferendwm ar hynny, tybed? Nawr, rwy'n cytuno yn llwyr â'r hyn y mae fy nghyd-Aelod Alun Davies wedi ei ddweud. Allwch chi ddim dod o hyd i adroddiad annibynnol ar y gynrychiolaeth sydd ei hangen ar bobl yng Nghymru er mwyn gwneud y penderfyniadau pwysig sy'n cael eu gwneud yma ar eu rhan sy'n credu bod 60 Aelod yn gwantwm digonol i gyflawni'r cyfrifoldebau hynny. Ac mae hynny yn mynd yn ôl i Kilbrandon ac mae'n mynd yn ôl ymhellach na Kilbrandon, hyd yn oed i'r 1950au ac adroddiadau ar yr hyn a elwid bryd hynny yn gyngor Cymru. Mae'r cyfle hwn gennym ni; nid yw'n dod yn aml. Mae wedi cymryd 20 mlynedd ers adolygiad Richard i ddod o hyd i adeg pan fo diwygio yn bosibl. Mae'n rhaid i ni fanteisio arno nawr, a bydd y pleidiau hynny yn y lle hwn sy'n benderfynol o wneud yn siŵr bod democratiaeth Cymru yn gallu cyflawni dros bobl yng Nghymru, rwy'n credu, yn dod at ei gilydd i gefnogi'r cynigion hyn ac eisiau eu gweld nhw'n llwyddo.
English: Llywydd, I thank the Member for that question. Our Local Places for Nature programme has created over 300 green spaces across Wales in the last year alone. Twenty-two of them have been developed in Newport, including the work, which I know the Member will be familiar with, undertaken at the Pill community allotments.
Welsh: Llywydd, diolch i'r Aelod am y cwestiwn yna. Mae ein rhaglen Lleoedd Lleol ar gyfer Natur wedi creu dros 300 o fannau gwyrdd ledled Cymru yn ystod y flwyddyn ddiwethaf yn unig. Mae 22 ohonyn nhw wedi cael eu datblygu yng Nghasnewydd, gan gynnwys y gwaith, y gwn y bydd yr Aelod yn gyfarwydd ag ef, a wnaed yn rhandiroedd cymunedol Pilgwenlli.
English: Diolch, Brif Weinidog. Just over two years ago, I raised in this Chamber the terrible state of the infamous road to nowhere in my constituency - a piece of land that's been blighted by fly-tipping on an industrial scale, with 100 tonnes of rubbish stretching as far as they eye could see. I'm so glad to say that we've moved on since then, following some great work by Newport City Council and local volunteers. The land is now clear of the rubbish and is in fact being reclaimed by the community. Through the dedication and commitment of those local volunteers, particularly formidable campaigners Sue Colwill, Caroline Antoniou and Helena Antoniou, they are now transforming the road to nowhere into a road to nature. They're striving tirelessly to improve access ways and footpaths, working alongside the council and conservation groups, such as Buglife Cymru and the Bumblebee Conservation Trust, to turn this area into a nature reserve that everyone can enjoy. This transformation embodies so much of what Welsh Government is striving to do in terms of biodiversity, the climate emergency and green spaces, but it has in no way been an easy process for those involved. So, how does the Welsh Government plan to ease the process in which local communities can reclaim land for green use, and will the First Minister join me on a visit to the road to nature, so he can see for himself the fantastic work being done, and to meet those dedicated volunteers?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Ychydig dros ddwy flynedd yn ôl, codais yn y Siambr hon gyflwr ofnadwy'r ffordd gywilyddus i unman yn fy etholaeth i - darn o dir sydd wedi cael ei ddifetha gan dipio anghyfreithlon ar raddfa ddiwydiannol, gyda 100 tunnell o sbwriel yn ymestyn cyn belled ag y gellir gweld. Rwyf i mor falch o ddweud ein bod ni wedi symud ymlaen ers hynny, yn dilyn gwaith gwych gan Gyngor Dinas Casnewydd a gwirfoddolwyr lleol. Mae'r tir bellach yn glir o'r sbwriel ac mewn gwirionedd yn cael ei adennill gan y gymuned. Drwy ymroddiad ac ymrwymiad y gwirfoddolwyr lleol hynny, yn enwedig yr ymgyrchwyr arbennig Sue Colwill, Caroline Antoniou a Helena Antoniou, maen nhw bellach yn gweddnewid y ffordd i unman i fod yn ffordd i natur. Maen nhw'n ymdrechu yn ddiflino i wella ffyrdd mynediad a llwybrau troed, gan weithio ochr yn ochr â'r cyngor a grwpiau cadwraeth, fel Buglife Cymru ac Ymddiriedolaeth Cadwraeth Cacwn, i droi'r ardal hon yn warchodfa natur y gall pawb ei mwynhau. Mae'r gweddnewid hwn yn ymgorffori cymaint o'r hyn y mae Llywodraeth Cymru yn ymdrechu i'w wneud o ran bioamrywiaeth, yr argyfwng hinsawdd a mannau gwyrdd, ond nid yw wedi bod yn broses hawdd o gwbl i'r rhai dan sylw. Felly, sut mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu hwyluso'r broses pryd y gall cymunedau lleol adennill tir at ddefnydd gwyrdd, ac a wnaiff y Prif Weinidog ymuno â mi ar ymweliad â'r ffordd i natur, fel y gall weld drosto'i hun y gwaith ardderchog sy'n cael ei wneud, ac i gyfarfod â'r gwirfoddolwyr ymroddedig hynny?
English: Llywydd, I thank Jayne Bryant for that. I remember her contribution of that time ago, because, as I recall it, it was in the context of the new powers that were being provided to local authorities to tackle fly-tipping - proposals brought forward by my colleague Lesley Griffiths. And I know that, in turning the road to nowhere into a road to nature, those powers have been used by Newport council and by those local community activists who have done so much to transform what was a particular blight on the landscape of that part of Newport. I've seen pictures recently myself put up by the group of the transformation, showing what it was like before they started work, showing the fantastic green spaces that are being provided now, highlighting the work that the council is doing to provide greater access to the road, so people can now enjoy it. I'd be very pleased indeed to join Jayne Bryant on a visit to the site. And in thinking of her question about how we can make it easier for people to take part in these sorts of activities in the future, it seems to me that a very good place to start would be by learning from the people who've been involved in this scheme, hearing from them about any barriers that they may have faced, and ideas they will have for how that could be improved in the future. And I look forward to meeting them when that visit can be arranged.
Welsh: Llywydd, diolch i Jayne Bryant am hynna. Rwy'n cofio ei chyfraniad yr adeg honno, oherwydd, fel yr wyf i'n ei gofio, roedd yng nghyd-destun y pwerau newydd a oedd yn cael eu darparu i awdurdodau lleol i fynd i'r afael â thipio anghyfreithlon - cynigion a gyflwynwyd gan fy nghyd-Weinidog Lesley Griffiths. A gwn, wrth droi'r ffordd i unman yn ffordd i natur, fod y pwerau hynny wedi cael eu defnyddio gan gyngor Casnewydd a chan y gweithredwyr cymunedol lleol hynny sydd wedi gwneud cymaint i weddnewid yr hyn a oedd yn falltod arbennig ar dirwedd y rhan honno o Gasnewydd. Rwyf i wedi gweld lluniau yn ddiweddar fy hun a gyhoeddwyd gan grŵp y gwaith gweddnewid, yn dangos sut olwg oedd ar y lle cyn iddyn nhw ddechrau gweithio, gan ddangos y mannau gwyrdd gwych sy'n cael eu darparu nawr, tynnu sylw at y gwaith y mae'r cyngor yn ei wneud i ddarparu mwy o fynediad at y ffordd, fel y gall pobl ei mwynhau nawr. Byddwn yn falch iawn o ymuno â Jayne Bryant ar ymweliad â'r safle. Ac wrth feddwl am ei chwestiwn am sut y gallwn ni ei gwneud yn haws i bobl gymryd rhan yn y mathau hyn o weithgareddau yn y dyfodol, mae'n ymddangos i mi mai lle da iawn i ddechrau fyddai drwy ddysgu gan y bobl sydd wedi bod yn rhan o'r cynllun hwn, gan glywed ganddyn nhw am unrhyw rwystrau y gallen nhw fod wedi eu hwynebu, a syniadau a fydd ganddyn nhw ar gyfer sut y gellid gwella hynny yn y dyfodol. Ac edrychaf ymlaen at eu cyfarfod pan ellir trefnu'r ymweliad hwnnw.
English: I thank Jayne Bryant for raising this issue. Llywydd, whilst it's important that we create new green spaces for people to enjoy, it's also important that we protect and enhance existing green spaces too. Now, back in March of this year, revised plans were submitted for a large solar farm on the Gwent levels. This came after the original plans were rejected by the Welsh Government, due to their potential impact on the area, which is of course a site of special scientific interest. Llywydd, we all know that we need more sources of reliable renewable energy, but this mustn't come at any cost, and such developments should, as much as possible, work with nature and the environment rather than potentially being detrimental to them. First Minister, what action is the Welsh Government taking to ensure that new developments and infrastructure projects don't unnecessarily reduce the amount and accessibility of green space available to communities? And what consideration have Ministers given to strengthening planning rules to ensure developments are net contributors to the natural environment?
Welsh: Diolch i Jayne Bryant am godi'r mater hwn. Llywydd, er ei bod hi'n bwysig ein bod ni'n creu mannau gwyrdd newydd i bobl eu mwynhau, mae hefyd yn bwysig ein bod ni'n diogelu ac yn gwella'r mannau gwyrdd presennol hefyd. Nawr, yn ôl ym mis Mawrth eleni, cyflwynwyd cynlluniau diwygiedig ar gyfer fferm solar fawr ar wastadeddau Gwent. Daeth hyn ar ôl i'r cynlluniau gwreiddiol gael eu gwrthod gan Lywodraeth Cymru, oherwydd eu heffaith bosibl ar yr ardal, sydd wrth gwrs yn safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig. Llywydd, rydym ni i gyd yn gwybod ein bod ni angen mwy o ffynonellau ynni adnewyddadwy dibynadwy, ond mae'n rhaid i hyn beidio â dod ar unrhyw gost, a dylai datblygiadau o'r fath, gymaint â phosibl, weithio gyda natur a'r amgylchedd yn hytrach na bod yn niweidiol iddyn nhw o bosibl. Prif Weinidog, pa gamau mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i sicrhau nad yw datblygiadau a phrosiectau seilwaith newydd yn lleihau yn ddiangen faint o fannau gwyrdd sydd ar gael i gymunedau a pha mor hygyrch ydyn nhw? A pha ystyriaeth y mae Gweinidogion wedi ei rhoi i gryfhau rheolau cynllunio i sicrhau bod datblygiadau yn gyfranwyr net at yr amgylchedd naturiol?
English: I thank Peter Fox for that additional question, Llywydd. I know that he's got expertise of his own; he was the leader of Monmouthshire County Council when the council created a solar farm, a scheme that the Welsh Government was very pleased to support. So, I know that he will have seen for himself the balance that has to be struck between renewable energy developments, which are absolutely necessary, and their impact on the local environment. It is very good, Llywydd, to hear a voice on the Conservative benches here looking to preserve the environment of the Gwent levels. It's not always been the policy of that party, as we know. But, as you have seen, and Peter Fox pointed to that example, where there was a proposed development that the Minister felt did not weigh up properly the benefits and the disbenefits of it, she was prepared to take action and to prevent those developments from taking place. So, I give the Member an assurance that the Welsh Government continues always to weigh up those many factors, both the positive reasons why renewable energy developments could be given the go-ahead and also the impact that they have on the local environment and the need to strike that balance in each case.
Welsh: Diolch i Peter Fox am y cwestiwn ychwanegol yna, Llywydd. Gwn fod ganddo arbenigedd ei hun; ef oedd arweinydd Cyngor Sir Fynwy pan greodd y cyngor fferm solar, cynllun yr oedd Llywodraeth Cymru yn falch iawn o'i gefnogi. Felly, gwn y bydd wedi gweld drosto'i hun y cydbwysedd y mae'n rhaid ei sicrhau rhwng datblygiadau ynni adnewyddadwy, sy'n gwbl angenrheidiol, a'u heffaith ar yr amgylchedd lleol. Mae'n dda iawn, Llywydd, clywed llais ar feinciau'r Ceidwadwyr yma sy'n ceisio gwarchod amgylchedd gwastadeddau Gwent. Nid yw bob amser wedi bod yn bolisi gan y blaid honno, fel y gwyddom. Ond, fel yr ydych chi wedi gweld, a chyfeiriodd Peter Fox at yr enghraifft honno, pryd roedd datblygiad arfaethedig nad oedd y Gweinidog yn teimlo ei fod yn pwyso a mesur ei fanteision a'i anfanteision yn briodol, roedd yn barod i weithredu ac i atal y datblygiadau hynny rhag digwydd. Felly, rhoddaf sicrwydd i'r Aelod bod Llywodraeth Cymru bob amser yn parhau i bwyso a mesur y ffactorau niferus hynny, y rhesymau cadarnhaol pam y gellid rhoi sêl bendith i ddatblygiadau ynni adnewyddadwy a hefyd yr effaith y maen nhw'n ei chael ar yr amgylchedd lleol a'r angen i sicrhau'r cydbwysedd hwnnw ym mhob achos.
English: Thank you, Presiding Officer, and could I join you in congratulating the Welsh football team and the great prominence that will give Wales as a country on the international football stage, and wish the team well when the championships arrive? Obviously, hopefully, with planning, you can make sure there are no clashes with Plenary business, especially at the end of November in particular. First Minister, two weekends ago, we saw traffic chaos and travel chaos here in south Wales with the Ed Sheeran event, and My Chemical Romance, which is a group, I'm told, rather than a night out in Cardiff on my part. Whilst we welcome all this activity here in south Wales, because Cardiff has truly become a destination city, the traffic and travel chaos that we saw over that weekend really cannot be allowed to continue when major events happen in this part of Wales. Because it does happen at sporting events, and now we've seen it graphically amplified over the three days of the Ed Sheeran concerts. What analysis has the Welsh Government taken about what actions need to be taken to address these traffic bottlenecks so that we do not see this occur again?
Welsh: Diolch, Llywydd, ac a gaf i ymuno â chi i longyfarch tîm pêl-droed Cymru a'r amlygrwydd mawr y bydd yn ei roi i Gymru fel gwlad ar y llwyfan pêl-droed rhyngwladol, a dymuno'n dda i'r tîm pan fydd y pencampwriaethau yn cyrraedd? Yn amlwg, gobeithio, gyda chynllunio, gallwch wneud yn siŵr nad oes unrhyw wrthdaro â busnes y Cyfarfod Llawn, yn enwedig ddiwedd mis Tachwedd. Prif Weinidog, ddau benwythnos yn ôl, gwelsom anhrefn traffig ac anhrefn teithio yma yn y de gyda digwyddiad Ed Sheeran, a My Chemical Romance, sy'n grŵp, rwy'n deall, yn hytrach na noson allan yng Nghaerdydd ar fy rhan i. Er ein bod ni'n croesawu'r holl weithgarwch hwn yma yn y de, oherwydd bod Caerdydd wedi dod yn ddinas gyrchfan wirioneddol, ni ellir caniatáu i'r anhrefn traffig a theithio a welsom ni dros y penwythnos hwnnw barhau pan fydd digwyddiadau mawr yn cael eu cynnal yn y rhan hon o Gymru. Oherwydd mae'n digwydd mewn digwyddiadau chwaraeon, a nawr rydym ni wedi ei weld yn cael ei chwyddo yn amlwg iawn dros dri diwrnod cyngherddau Ed Sheeran. Pa ddadansoddiad y mae Llywodraeth Cymru wedi ei wneud ynghylch pa gamau y mae angen eu cymryd i fynd i'r afael â'r tagfeydd traffig hyn fel na fyddwn ni'n gweld hyn yn digwydd eto?
English: I thank the Member for that question, and it's undoubtedly the case that the confluence of two major events in Cardiff and the start of the half-term holiday resulted in very high volumes of traffic all trying to arrive in Cardiff in a limited period of time. Whenever there is a major event in the city, there is a team of people who meet afterwards to review the experience and to see what more could be done to either mitigate the impact of those high volumes of traffic, or to provide additional services. Transport for Wales are currently in the process of loaning two trains from Northern Trains, in addition to the new CAF trains that are planned to enter service this summer, in order to allow them to provide that additional capacity when we have busy events and a confluence of different factors that lead to the sort of delays that we saw over that weekend.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn yna, ac mae'n sicr yn wir fod torfeydd dau ddigwyddiad mawr yng Nghaerdydd a dechrau'r gwyliau hanner tymor wedi arwain at lawer iawn o draffig i gyd yn ceisio cyrraedd Caerdydd mewn cyfnod cyfyngedig. Pryd bynnag y bydd digwyddiad mawr yn y ddinas, mae tîm o bobl yn cyfarfod wedyn i adolygu'r profiad ac i weld beth arall y gellid ei wneud i naill ai liniaru effaith y traffig mawr hwnnw, neu i ddarparu gwasanaethau ychwanegol. Mae Trafnidiaeth Cymru wrthi'n benthyg dau drên gan Northern Trains ar hyn o bryd, yn ogystal â'r trenau CAF newydd y bwriedir iddyn nhw fod mewn gwasanaeth yr haf hwn, er mwyn caniatáu iddyn nhw ddarparu'r capasiti ychwanegol hwnnw pan fydd gennym ni ddigwyddiadau prysur a chyfuniad o wahanol ffactorau sy'n arwain at y math o oedi a welsom dros y penwythnos hwnnw.
English: First Minister, I'm glad you introduced Transport for Wales, because one of the main criticisms was the ability to get onto trains and the supplying of information for people queuing at Cardiff Central station. That is a pretty basic function of any transport operation and doesn't cost a huge sum of money. The flow of information is critical for passengers understanding why they're stuck in those bottlenecks. Do you accept that, on this occasion, Transport for Wales did fall short? We knew it was, obviously, the start of the spring bank holiday, we knew that two major events were taking place, and yet greater emphasis should have been provided on capacity, but also the supply of information for people attending the city, who had a very bad experience to say the least, and these experiences were amplified on the broadcast media right over the bank holiday weekend.
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n falch eich bod chi wedi cyflwyno Trafnidiaeth Cymru, oherwydd un o'r prif feirniadaethau oedd y gallu i fynd ar drenau a rhoi gwybodaeth i bobl a oedd yn ciwio yng ngorsaf Caerdydd Canolog. Mae honno yn un o swyddogaethau eithaf sylfaenol unrhyw weithrediad trafnidiaeth ac nid yw'n costio swm enfawr o arian. Mae'r llif gwybodaeth yn hanfodol i deithwyr ddeall pam maen nhw'n sownd yn y tagfeydd hynny. A ydych chi'n derbyn bod Trafnidiaeth Cymru, y tro hwn, wedi methu? Roeddem ni'n gwybod, yn amlwg, ei bod hi'n ddechrau gŵyl banc y gwanwyn, roeddem ni'n gwybod bod dau ddigwyddiad mawr yn cael eu cynnal, ac eto dylid bod wedi rhoi mwy o bwyslais ar gapasiti, ond hefyd ar roi gwybodaeth i bobl a oedd yn dod i'r ddinas, a gafodd brofiad gwael iawn a dweud y lleiaf, a chafodd y profiadau hyn eu chwyddo ar y cyfryngau darlledu dros benwythnos gŵyl y banc.
English: I accept the point on capacity, First Minister, but it was a case that the trains that were planned to run, in many instances, didn't turn up at Cardiff Central station. So, I accept that you can't magic trains out of thin air, but the trains that were supposed to run didn't even turn up on the nights of the Ed Sheeran concerts, which exacerbated the problem when the other concert was held in the capital city. But we also saw, over three nights, the gateway into south-east Wales and south-west Wales, the Brynglas tunnels, do their usual trick of putting 'closed for business', because the traffic was piled up beyond the Severn bridge. Now, we have a policy difference here, First Minister. I believe that there should be a relief road built; you do not. I accept that you're the Government and that's your decision, and that's an argument that has passed us by now, but what cannot be allowed to continue, as we all want to see Cardiff capital city being a city that can stand shoulder to shoulder with the major cities and destinations of Europe, is that traffic cannot be brought to a standstill when major events are on. Do you believe that there needs to be a revision of your transport strategy, so that we can cater for these peak demand moments that obviously affect the freight industry, affect people going on holiday and people going about their everyday lives, because we cannot have the 'closed for business' sign over the gateway to south Wales?
Welsh: Rwy'n derbyn y pwynt ynglŷn â chapasiti, Prif Weinidog, ond roedd yn achos pryd na wnaeth y trenau y bwriadwyd iddyn nhw redeg gyrraedd gorsaf Caerdydd Canolog mewn llawer o achosion. Felly, rwy'n derbyn na allwch chi gonsurio trenau allan o unman, ond ni wnaeth y trenau a oedd fod i redeg ymddangos hyd yn oed ar nosweithiau cyngherddau Ed Sheeran, a waethygodd y broblem pan gynhaliwyd y cyngerdd arall yn y brifddinas. Ond fe welsom ni hefyd, dros dair noson, y porth i'r de-ddwyrain a'r de-orllewin, twneli Bryn-glas, yn gwneud eu tric arferol o roi 'ar gau ar gyfer busnes', oherwydd bod y traffig wedi pentyrru y tu hwnt i bont Hafren. Nawr, mae gennym ni wahaniaeth polisi yma, Prif Weinidog. Rwy'n credu y dylid adeiladu ffordd liniaru; dydych chi ddim. Rwy'n derbyn mai chi yw'r Llywodraeth a dyna eich penderfyniad, ac mae honno yn ddadl sydd wedi mynd heibio i ni erbyn hyn, ond yr hyn na ellir caniatáu iddo barhau, gan ein bod ni i gyd eisiau gweld prifddinas Caerdydd yn ddinas sy'n gallu sefyll ysgwydd wrth ysgwydd gyda phrif ddinasoedd a chyrchfannau Ewrop, yw na ellir dod â thraffig i stop pan fydd digwyddiadau mawr yn digwydd. A ydych chi'n credu bod angen diwygio eich strategaeth drafnidiaeth, fel y gallwn ni ddarparu ar gyfer yr adegau galw brig hyn sy'n amlwg yn effeithio ar y diwydiant cludo nwyddau, yn effeithio ar bobl sy'n mynd ar wyliau a phobl sy'n byw eu bywydau bob dydd, oherwydd ni allwn ni gael yr arwydd 'ar gau ar gyfer busnes' dros y porth i dde Cymru?