English: Yes, indeed; I'll get on to that shortly. [ Laughter. ] The 20 mph programme supports 'Llwybr Newydd', the Wales transport strategy, by making it easier and safer for people to walk and cycle. The process that local authorities have to go through to bring in lower limits, the traffic regulation Orders, is slow, complex and expensive. Despite millions of pounds invested previously, only around 2.5 per cent of the road network is currently subject to a 20 mph speed limit. We estimate that this will rise to 35 per cent when the policy is implemented. Rather than introducing it street by street, authority by authority, we are being bold and choosing the smarter way, to introduce it for everyone at the same time. This change in the default speed limit by way of legislation offers a consistent approach across Wales to bring it in on restricted roads in Wales. Not all restricted roads are deemed to be suitable to be reduced to 20 mph and an exceptions process developed can be used by highway authorities as guidance to assist them to identify which roads or stretches of road should remain at 30 mph. We are continuing to evolve these exceptions collaboratively as we move through the process by working with local authorities. We've refined the original proposal from the taskforce group for the first phase settlements, and we are now working with pilot areas to review their experience before the next iteration of the guidance in advance of the national roll-out. But, ultimately, local knowledge will be key, and local residents will have a say, of course, in how their street should be. The future of our towns and cities depends on our ability to move around sustainably and on solutions that have a positive impact on public health, the environment and communities. That is why, Llywydd, we will use the principle that walking, cycling and active travel must remain the best options for short urban journeys, and a 20 mph default speed limit will help achieve this. The introduction of a national 20 mph speed limit would be an important and far-reaching policy. If passed, Wales would be the first country in the UK to introduce the change. We are asking you all to be part of this change and make our communities understand the wider benefits of 20 mph. This change is a generational one and will need time to embed. It will need to be accompanied by an important communication and marketing campaign and behaviour change initiatives. Achieving behavioural change is challenging, but Wales has previously shown that we can do it successfully with policies such as organ donation, the banning of smoking in public places and limiting the use of plastic bags. It does, however, require a collaborative effort between agencies, local authorities and by communities. We need to bring speeds down so that lower limits and slower driving are normalised. Diolch.
Welsh: Ie, yn wir; byddaf yn dod at hynny cyn bo hir. [ Chwerthin. ] Mae'r rhaglen 20 mya yn cefnogi 'Llwybr Newydd', strategaeth drafnidiaeth Cymru, drwy ei gwneud yn haws ac yn fwy diogel i bobl gerdded a beicio. Mae'r broses mae'n rhaid i awdurdodau lleol fynd drwyddi i gyflwyno terfynau is, y Gorchmynion rheoleiddio traffig, yn araf, yn gymhleth ac yn ddrud. Er gwaethaf miliynau o bunnoedd a fuddsoddwyd yn flaenorol, dim ond tua 2.5 y cant o'r rhwydwaith ffyrdd sy'n destun terfyn cyflymder o 20 mya ar hyn o bryd. Rydym ni'n amcangyfrif y bydd hyn yn codi i 35 y cant pan gaiff y polisi ei weithredu. Yn hytrach na'i gyflwyno fesul stryd, fesul awdurdod, rydym ni'n bod yn feiddgar ac yn dewis y ffordd gallach, i'w gyflwyno i bawb ar yr un pryd. Mae'r newid hwn yn y terfyn cyflymder diofyn drwy ddeddfwriaeth yn cynnig dull cyson ledled Cymru o'i gyflwyno ar ffyrdd cyfyngedig yng Nghymru. Nid ystyrir bod pob ffordd gyfyngedig yn addas i'w lleihau i 20 mya a gall awdurdodau priffyrdd ddefnyddio proses eithriadau a ddatblygir fel canllawiau i'w cynorthwyo i nodi pa ffyrdd neu ddarnau o ffordd ddylai aros ar 30 mya. Rydym ni'n parhau i ddatblygu'r eithriadau hyn ar y cyd wrth i ni symud drwy'r broses drwy weithio gydag awdurdodau lleol. Rydym wedi mireinio'r cynnig gwreiddiol gan y grŵp tasglu ar gyfer setliadau'r cam cyntaf, ac rydym ni bellach yn gweithio gydag ardaloedd treialu i adolygu eu profiad cyn i'r canllawiau gael eu cyflwyno'n genedlaethol, ond, yn y pen draw, bydd gwybodaeth leol yn allweddol, a bydd gan drigolion lleol lais, wrth gwrs, yn y ffordd y dylai eu stryd fod. Mae dyfodol ein trefi a'n dinasoedd yn dibynnu ar ein gallu i symud o gwmpas yn gynaliadwy ac ar atebion sy'n cael effaith gadarnhaol ar iechyd y cyhoedd, yr amgylchedd a chymunedau. Dyna pam, Llywydd, y byddwn yn defnyddio'r egwyddor bod yn rhaid i gerdded, beicio a theithio llesol barhau i fod yr opsiynau gorau ar gyfer teithiau trefol byr, a bydd terfyn cyflymder diofyn o 20 mya yn helpu i gyflawni hyn. Byddai cyflwyno terfyn cyflymder cenedlaethol o 20 mya yn bolisi pwysig a phellgyrhaeddol. Pe bai'n cael ei basio, Cymru fyddai'r wlad gyntaf yn y DU i gyflwyno'r newid. Rydym ni'n gofyn i chi i gyd fod yn rhan o'r newid hwn a gwneud i'n cymunedau ddeall manteision ehangach 20 mya. Mae'r newid hwn yn un sy'n pontio'r cenedlaethau a bydd angen amser arno i ymwreiddio. Bydd angen ymgyrch gyfathrebu a marchnata bwysig a mentrau newid ymddygiad i gyd-fynd â hi. Mae sicrhau newid mewn ymddygiad yn heriol, ond mae Cymru wedi dangos o'r blaen y gallwn ni wneud hynny'n llwyddiannus gyda pholisïau fel rhoi organau, gwahardd ysmygu mewn mannau cyhoeddus a chyfyngu ar y defnydd o fagiau plastig. Fodd bynnag, mae'n gofyn am ymdrech gydweithredol rhwng asiantaethau, awdurdodau lleol a gan gymunedau. Mae angen i ni leihau cyflymderau fel bod terfynau is a gyrru arafach yn cael eu normaleiddio. Diolch.