techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you very much. And I call on the leader of the house to reply to the debate - Jane Hutt.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. A galwaf ar arweinydd y tŷ i ymateb i'r ddadl - Jane Hutt.
English: Firstly, it is my sad duty today, as it was this time a fortnight ago, to extend my condolences on behalf of all Assembly Members to those affected by another terrorist attack, this time in London. Once again, this was a cowardly and brutal attack. I invite the First Minister to make a statement.
Welsh: Yn gyntaf heddiw, fy nyletswydd drist, fel ag yr oedd yr adeg hon bythefnos yn ôl, yw estyn fy nghydymdeimlad ar ran Aelodau'r Cynulliad i'r rheini sydd wedi eu heffeithio gan ymosodiad terfysgol arall, y tro hwn yn Llundain, a Llundain oedd canolbwynt yr ymosodiad. Unwaith eto, roedd y weithred yn un llwfr ac yn un ciaidd. Rwyf yn gwahodd y Prif Weinidog i wneud datganiad.
English: Diolch, Llywydd. It is with the greatest sadness that we find ourselves again pausing our proceedings to pay tribute to our fellow citizens and, of course, visitors from abroad, who were caught up in the atrocities in London on Saturday night. The great cruelty of this terrorism is its random nature. People of malign intent can strike anywhere, and they don't need sophisticated weapons to inflict their cruelty. The area around London Bridge and Borough Market will be familiar to many of us. Just as in Manchester the week before, the terrorists chose to strike mostly young people going about their weekend leisure activities. Llywydd, the terrorists can never win. This is a free country and people live how they choose to live, in peace, and according to law. But non-one has the right to tell anyone else how to live. No-one has either the right, of course, to threaten or to intimidate. An attack on any of us is an attack on all of us. We stand together and will continue to live in freedom. Llywydd, I have written to the Mayor of London, Sadiq Khan, to express the condolences and solidarity of the Welsh people, and I know that I speak for this Chamber and the people of Wales as a whole when I say that we stand shoulder to shoulder in solidarity with London.
Welsh: Diolch, Llywydd. Gyda'r tristwch mwyaf yr ydym ni'n canfod ein hunain unwaith eto yn oedi ein trafodion i dalu teyrnged i'n cyd-ddinasyddion ac, wrth gwrs, i ymwelwyr o dramor, a gafodd eu dal i fyny yn yr erchyllterau yn Llundain nos Sadwrn. Creulondeb mawr terfysgaeth yw ei natur ar hap. Gall pobl â bwriad niweidiol daro yn unrhyw le, ac nid oes angen arfau soffistigedig arnynt i gyflawni eu creulondeb. Bydd yr ardal o gwmpas London Bridge a Marchnad Borough yn gyfarwydd i lawer ohonom ni. Yn union fel ym Manceinion yr wythnos gynt, dewisodd y terfysgwyr daro pobl ifanc yn bennaf yn mwynhau eu gweithgareddau hamdden ar y penwythnos. Llywydd, gall terfysgwyr fyth ennill. Mae hon yn wlad rydd ac mae pobl yn byw sut y maen nhw'n dewis byw, mewn heddwch, ac yn unol â'r gyfraith. Ond nid oes gan neb yr hawl i ddweud wrth unrhyw un arall sut i fyw. Nid oes gan neb yr hawl ychwaith, wrth gwrs, i fygwth neu i ddychryn. Mae ymosodiad ar unrhyw un ohonom ni yn ymosodiad ar bob un ohonom ni. Rydym ni'n sefyll gyda'n gilydd a byddwn yn parhau i fyw mewn rhyddid. Llywydd, rwyf wedi ysgrifennu at Faer Llundain, Sadiq Khan, i fynegi cydymdeimlad ac undod y Cymry, a gwn fy mod i'n siarad ar ran y Siambr hon a phobl Cymru yn ei chyfanrwydd pan ddywedaf ein bod ni'n sefyll ysgwydd yn ysgwydd mewn undod â Llundain.
English: Thank you, First Minister, for speaking on behalf of us all.
Welsh: Diolch i'r Prif Weinidog am siarad ar ein rhan ni oll.
English: No deal is the worst deal. We know that no deal would mean trading under World Trade Organization rules. Nobody wants that on either side of the debate, and we know, of course, that that would put in place significant barriers to Welsh exports into our biggest and most important market.
Welsh: Dim cytundeb yw'r cytundeb gwaethaf. Rydym ni'n gwybod y byddai dim cytundeb yn golygu masnachu o dan reolau Sefydliad Masnach y Byd. Nid oes neb eisiau hynny ar y naill ochr i'r ddadl na'r llall, ac rydym ni'n gwybod, wrth gwrs, y byddai hynny'n cyflwyno rhwystrau sylweddol i allforion Cymru i'n marchnad fwyaf a phwysicaf.
English: Thank you, First Minister. I find it difficult to understand how Theresa May continues to say that no deal would be better than a bad deal, because I struggle to understand what the difference is. This is something that the journalists don't seem to have asked her, or don't have the opportunity to ask her. But I've read that some experts say that it could cost as much as £45 billion if we crash out of the EU, compared with half that if we come out with a negotiated deal. So, what is the First Minister's assessment of what would happen to Wales, and Welsh trade with Europe, if there is no deal?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Rwy'n ei chael hi'n anodd deall sut y mae Theresa May yn dal i ddweud y byddai dim cytundeb yn well na chytundeb gwael, gan fy mod i'n cael trafferth yn deall beth yw'r gwahaniaeth. Mae hyn yn rhywbeth nad yw'n ymddangos bod y newyddiadurwyr wedi gofyn iddi, neu nad ydynt yn cael y cyfle i'w ofyn iddi. Ond rwyf wedi darllen bod rhai arbenigwyr yn dweud y gallai gostio cymaint â £45 biliwn os byddwn yn mynd ar ein pennau allan o'r UE, o'i gymharu â hanner hynny os byddwn yn dod allan gyda chytundeb a drafodwyd. Felly, beth yw asesiad y Prif Weinidog o'r hyn a fyddai'n digwydd i Gymru, a masnach Cymru gydag Ewrop, os nad oes cytundeb?
English: Well, 67 per cent of our exports go to the European market. Any obstacle that would be faced by exporters is bound to be bad for them. Any extra costs are bound to be bad for them, and that's why it's hugely important that Brexit is handled in a realistic way, not the naivety that we have seen from some, saying 'Well, the Germans will never allow WTO rules to operate.' I think there has to be a realism there, but, above all else, we have to secure a Brexit that is a sensible Brexit, and, above all else, one that does not affect in a negative way the economy of Wales.
Welsh: Wel, mae 67 y cant o'n hallforion yn mynd i'r farchnad Ewropeaidd. Mae unrhyw rwystr a fyddai'n cael ei wynebu gan allforwyr yn siŵr o fod yn ddrwg iddyn nhw. Mae unrhyw gostau ychwanegol yn siŵr o fod yn ddrwg iddyn nhw, a dyna pam mae'n hynod bwysig bod Brexit yn cael ei drin mewn ffordd realistig, nid y naïfrwydd yr ydym ni wedi ei weld gan rai, yn dweud 'Wel, wnaiff yr Almaenwyr byth ganiatáu i reolau WTO weithredu. Rwy'n credu bod yn rhaid cael realaeth yno, ond, yn anad dim arall, mae'n rhaid i ni sicrhau Brexit sydd yn Brexit synhwyrol, ac, yn anad dim arall, yn un nad yw'n effeithio mewn ffordd negyddol ar economi Cymru.
English: First Minister, I'm sure you agree that we should be aiming for a good deal - a good deal for the United Kingdom, a good deal for Wales, and a good deal for the European Union - and I'm very confident that that is what will happen. But, can I just refer you to the UK economic outlook that was published in November 2016, which did identify - and this was on the trends before Brexit - that our exports to EU markets were likely to go down to about 37 per cent by 2030 - that's a UK figure, not just Wales - and that it was very important that we also developed those other markets outside Europe that are closest to us, particularly North America, Africa and the middle east? And I hope that your trade policy will focus on these markets, as well as, of course, taking advantage of whatever the relationships we now secure with the EU.
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n siŵr eich bod chi'n cytuno y dylem ni fod yn anelu am gytundeb da - cytundeb da i'r Deyrnas Unedig, cytundeb da i Gymru, a chytundeb da i'r Undeb Ewropeaidd - ac rwy'n hyderus iawn mai dyna fydd yn digwydd. Ond, a gaf i eich cyfeirio chi at ragolwg economaidd y DU a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd 2016, a nododd - ac roedd hyn ar y tueddiadau cyn Brexit - bod ein hallforion i farchnadoedd UE yn debygol o ostwng i tua 37 y cant erbyn 2030 - ffigur y DU yw hwnna, nid Cymru yn unig - a'i bod yn bwysig iawn ein bod ni hefyd yn datblygu'r marchnadoedd eraill hynny y tu allan i Ewrop sydd agosaf atom, yn enwedig Gogledd America, Affrica a'r dwyrain canol? Ac rwy'n gobeithio y bydd eich polisi masnach yn canolbwyntio ar y marchnadoedd hyn, yn ogystal, wrth gwrs, â manteisio ar beth bynnag fydd y berthynas yr ydym ni'n ei sicrhau gyda'r UE nawr.
English: Very much so, and we work for markets anywhere and everywhere for Welsh produce. I remember, when I was rural affairs Minister, I spent much of my time getting Welsh lamb exports to the United Arab Emirates, for example. And we know that lamb is exported around the world. But we shouldn't think that it's a choice between accessing the European market or accessing other markets. The European market is much bigger than the US market, and the US is further away, whereas the EU, of course, will share a land border with us. The European market will continue to be our most important market for many, many years to come, which is why, of course, it's so important to get a good deal that benefits all, and, above all else, allows us to sell without any kind of obstacle in that European market.
Welsh: Yn sicr, ac rydym ni'n gweithio ar gyfer marchnadoedd yn unrhyw le ac ym mhobman i gynnyrch o Gymru. Rwy'n cofio, pan roeddwn i'n Weinidog dros faterion gwledig, i mi dreulio llawer o fy amser yn cael allforion cig oen Cymru i'r Emiraethau Arabaidd Unedig, er enghraifft. A gwyddom fod cig oen yn cael ei allforio i bedwar ban byd. Ond ni ddylem ni feddwl ei fod yn ddewis rhwng cael mynediad at y farchnad Ewropeaidd neu gael mynediad at farchnadoedd eraill. Mae'r farchnad Ewropeaidd yn llawer mwy na marchnad yr Unol Daleithiau, ac mae'r Unol Daleithiau yn bellach i ffwrdd, tra bydd yr UE, wrth gwrs, yn rhannu ffin ar y tir gyda ni. Y farchnad Ewropeaidd fydd ein marchnad bwysicaf am flynyddoedd lawer iawn i ddod, a dyna pam, wrth gwrs, mae hi mor bwysig cael cytundeb da sydd o fudd i bawb, ac, yn anad dim arall, yn ein galluogi i werthu heb unrhyw fath o rwystr yn y farchnad Ewropeaidd honno.
English: Well, according to the leaflet I received from the Liberal Democrats on Monday in Aberystwyth, we, Plaid Cymru and Labour, are in bed with the Tories and UKIP on a hard Brexit deal. I would be interested to know what kind of Cabinet discussions you have had with the Liberal Democrats on achieving this extreme Brexit. But, in the hope that you're not going to deliver that, can I ask you how we can get to a position where tariff-free access to the single market, from agriculture to manufacturing in Wales, with our partners in Europe can be achieved without maintaining some sort of membership of the single market?
Welsh: Wel, yn ôl y daflen a dderbyniais i gan y Democratiaid Rhyddfrydol ddydd Llun yn Aberystwyth, rydym ni, Plaid Cymru a Llafur, mewn gwely gyda'r Tories ac UKIP ar gytundeb Brexit eithafol. Byddai diddordeb gyda fi i wybod pa fath o drafodaethau Cabinet rydych chi wedi eu cael gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol ynglŷn â gwireddu'r cytundeb Brexit eithafol yma. Ond, yn y gobaith nad ydych chi'n mynd i wireddu hynny, a gaf i ofyn i chi sut allwn ni gyrraedd y sefyllfa lle mae mynediad di-dariff, rhydd gyda ni, o amaeth i weithgynhyrchu yng Nghymru, tuag at ein cyd-bartneriaid yn Ewrop, heb ein bod, rhywsut, yn dal rhyw aelodaeth o'r farchnad sengl?
English: Well, I don't wish to interfere in the politics of Ceredigion. I did see what Mark Williams has said since. I don't accuse Plaid Cymru of being in favour of an extreme Brexit at all. But how can we ensure that an extreme Brexit doesn't happen? The White Paper shows the way, and that White Paper has been agreed between three parties in this place and, to me, that shows us the way forward as regards how Brexit should be implemented over the ensuing years.
Welsh: Wel, nid ydw i'n moyn ymyrryd yng ngwleidyddiaeth Ceredigion. Fe welais i beth ddywedodd Mark Williams ar ôl beth ddigwyddodd bryd hynny. Nid ydw i'n cyhuddo Plaid Cymru o fod o blaid Brexit eithafol o gwbl. Ond, sut allwn ni sicrhau bod Brexit eithafol ddim yn digwydd? Mae'r Papur Gwyn, wrth gwrs, yn dangos y ffordd, ac mae'r Papur Gwyn yna, wrth gwrs, wedi cael ei gytuno rhwng tair plaid yn y lle hwn, ac, i fi, mae hynny'n dangos y cyfeiriad ymlaen ynglŷn â sut ddylai Brexit gael ei weithredu dros y blynyddoedd nesaf.
English: We are awaiting some reports from our external advisers to enable us to complete the comprehensive due diligence process, but we will be in a position to take a decision before the end of the month.
Welsh: Rydym ni'n disgwyl am rai adroddiadau gan ein cynghorwyr allanol i'n galluogi i gwblhau'r broses diwydrwydd dyladwy gynhwysfawr, ond byddwn mewn sefyllfa i wneud penderfyniad cyn diwedd y mis.
English: I think people will draw their own conclusion, First Minister, on why this decision has been pushed beyond the general election. But, on the wider theme of openness, I've been told in written answers by the Cabinet Secretary for Economy and Infrastructure that the idea of an 80 per cent Government guarantee, which was at the heart of the proposal that you rejected last year, was first suggested by the company in mid April 2016. Now, that isn't accurate, First Minister; it was your Government, with the direct knowledge of your own private office, that suggested this as an alternative to a 100 per cent guarantee in the first week of April. So, will you now take the opportunity to correct the record?
Welsh: Rwy'n credu y bydd pobl yn dod i'w casgliad eu hunain, Prif Weinidog, pam y gwthiwyd y penderfyniad hwn y tu hwnt i'r etholiad cyffredinol. Ond, ar y thema ehangach o fod yn agored, rwyf wedi cael gwybod mewn atebion ysgrifenedig gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Seilwaith bod y syniad o warant Llywodraeth o 80 y cant, a oedd wrth wraidd y cynnig a wrthodwyd gennych chi y llynedd, wedi cael ei awgrymu gyntaf gan y cwmni yng nghanol mis Ebrill 2016. Nawr, nid yw hynny'n gywir, Prif Weinidog; eich Llywodraeth chi, gydag ymwybyddiaeth uniongyrchol eich swyddfa breifat eich hun, a awgrymodd hwn fel dewis yn hytrach na gwarant o 100 y cant yn ystod wythnos gyntaf mis Ebrill. Felly, a wnewch chi gymryd y cyfle nawr i gywiro'r cofnod?
English: Well, I can say that the model that is being examined now is not that model - it's a wholly different model. He makes the insinuation that, somehow, this has been pushed back for some insidious reason. I can tell him that, unlike him, we do conduct proper due diligence; people expect that, and people in Blaenau Gwent expect that. They want to be sure - and we want to see this project delivered, but it has to be delivered on a sustainable basis. They would expect us, in Blaenau Gwent, to look at this very carefully, in order to make sure that the project stands up on its own for years to come. We have received the majority of the reports already. The remaining reports we expect to see in the course of this week. There is no strange thing going on there - that is because we awaited further information from the Heads of the Valleys Development Company themselves. We don't expect any more information from them now. And I can say that officials are preparing a comprehensive project appraisal report, there will be a Cabinet paper drafted, and a decision will be taken before the end of the month.
Welsh: Wel, gallaf ddweud nad y model hwnnw yw'r model sy'n cael ei archwilio nawr - mae'n fodel hollol wahanol. Mae'n gwneud yr ensyniad, rywsut, bod hyn wedi cael ei wthio yn ôl am ryw reswm llechwraidd. Gallaf ddweud wrtho, yn wahanol iddo fe, ein bod ni yn cynnal diwydrwydd dyladwy priodol; mae pobl yn disgwyl hynny, ac mae pobl ym Mlaenau Gwent yn disgwyl hynny. Maen nhw eisiau bod yn siŵr - ac rydym ni eisiau gweld y prosiect hwn yn cael ei gyflwyno, ond mae'n rhaid iddo gael ei ddarparu ar sail gynaliadwy. Byddent yn disgwyl i ni, ym Mlaenau Gwent, edrych ar hyn yn ofalus iawn, er mwyn gwneud yn siŵr bod y prosiect yn sefyll ar ei ben ei hun am flynyddoedd i ddod. Rydym ni wedi derbyn y rhan fwyaf o'r adroddiadau yn barod. Rydym ni'n disgwyl gweld yr adroddiadau sy'n weddill yn ystod yr wythnos hon. Nid oes unrhyw beth rhyfedd yn mynd ymlaen yno - mae hynny oherwydd i ni aros am ragor o wybodaeth gan Gwmni Datblygu Blaenau'r Cymoedd ei hun. Nid ydym yn disgwyl mwy o wybodaeth ganddyn nhw nawr. A gaf i ddweud bod swyddogion yn paratoi adroddiad gwerthuso prosiect cynhwysfawr, bydd papur Cabinet yn cael ei ddrafftio, a bydd penderfyniad yn cael ei wneud cyn diwedd y mis.
English: First Minister, I very much welcome your positive statement about wanting the circuit to succeed. And, as you're aware, some of the biggest names in automotive engineering and research have written to you - Aston Martin, TVR, Taylors - demonstrating their confidence in the project, and urging a swift, positive decision. Are you able to confirm today what date the Cabinet is likely to meet to make a decision on this?
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n croesawu'n fawr eich datganiad cadarnhaol ynglŷn â bod eisiau i'r gylchffordd lwyddo. Ac, fel y gwyddoch, mae rhai o'r enwau mwyaf ym maes peirianneg ac ymchwil modurol wedi ysgrifennu atoch - Aston Martin, TVR, Taylors - sy'n dangos eu hyder yn y prosiect, ac yn annog penderfyniad cyflym, cadarnhaol. A allwch chi gadarnhau heddiw pa ddyddiad y mae'r Cabinet yn debygol o gyfarfod i wneud penderfyniad am hyn?
English: I would expect the Cabinet to meet in the course of the next fortnight, with the decision being taken, of course, at that Cabinet meeting. That is the plan at this moment in time. We want to get this dealt with, obviously, as the people of Blaenau Gwent would as well. I understand the great enthusiasm for the project, but we also have to temper that, of course, with ensuring that the project stacks up on its own, that the level of risk is acceptable, that there is substantial investment from the private sector, and that's what we've been working with with the Circuit of Wales team. We want to be in a position where we can look at a sustainable model in a fortnight's time, and, as I say, what I would like to do is deliver the Circuit of Wales, but we have to make sure that the model is robust, and that's the point that we're at now.
Welsh: Byddwn yn disgwyl i'r Cabinet gyfarfod yn ystod y pythefnos nesaf, gyda'r penderfyniad yn cael ei wneud, wrth gwrs, yn y cyfarfod Cabinet hwnnw. Dyna'r bwriad ar hyn o bryd. Rydym ni'n awyddus i gael datrys hyn, yn amlwg, fel y bydd pobl Blaenau Gwent hefyd. Rwy'n deall y brwdfrydedd mawr am y prosiect, ond mae'n rhaid i ni gymedroli hynny hefyd, wrth gwrs, â sicrhau bod y prosiect yn gwneud synnwyr ar ei ben ei hun, bod lefel y risg yn dderbyniol, bod buddsoddiad sylweddol gan y sector preifat, a dyna'r hyn yr ydym ni wedi bod yn gweithio arno gyda thîm Cylchffordd Cymru. Rydym ni eisiau bod mewn sefyllfa lle gallwn edrych ar fodel cynaliadwy ymhen pythefnos, ac, fel y dywedais, yr hyn yr hoffwn ei wneud yw darparu Cylchffordd Cymru, ond mae'n rhaid i ni wneud yn siŵr bod y model yn gadarn, a dyna'r pwynt yr ydym ni wedi ei gyrraedd nawr.
English: Your Cabinet Secretary on 17 May stated that due diligence is an important part of consideration in financing any project and that he would not short-cut that process. Recently it was claimed that the Circuit of Wales project could be lost to Scotland. If the Welsh Government does not make a decision soon, will you confirm that scaremongering such as this will not result in decision making until the most rigorous assessment of the viability and economic benefit of this project has been made or completed by your Government?
Welsh: Dywedodd eich Ysgrifennydd Cabinet ar 17 Mai bod diwydrwydd dyladwy yn rhan bwysig o'r ystyriaethau wrth ariannu unrhyw brosiect ac na fyddai'n byrhau'r broses honno. Honnwyd yn ddiweddar y gallai prosiect Cylchffordd Cymru gael ei golli i'r Alban. Os na fydd Llywodraeth Cymru yn gwneud penderfyniad yn fuan, a wnewch chi gadarnhau na fydd codi bwganod fel hyn yn arwain at wneud penderfyniad tan i'r asesiad mwyaf trylwyr o hyfywedd a budd economaidd y prosiect hwn gael ei gynnal neu ei gwblhau gan eich Llywodraeth?
English: People would expect us, as a Government, to examine any project, particularly one of this importance and size, in great detail to make sure that we can be satisfied if we are being asked to deliver support, and, of course, private sector investors will do exactly the same thing. As I say, on these benches we want to see the project move forward, but it is important for all concerned, including the people of Blaenau Gwent, that the fullest examination of the proposal is done in order to provide reassurance for the future.
Welsh: Byddai pobl yn disgwyl i ni, fel Llywodraeth, archwilio unrhyw brosiect, yn enwedig un o'r pwysigrwydd a'r maint hwn, yn fanwl iawn i wneud yn siŵr y gallwn fod yn fodlon os gofynnir i ni ddarparu cymorth, ac, wrth gwrs, bydd buddsoddwyr sector preifat yn gwneud yn union yr un peth. Fel y dywedais, ar y meinciau hyn rydym ni eisiau gweld y prosiect yn symud ymlaen, ond mae'n bwysig i bawb dan sylw, gan gynnwys pobl Blaenau Gwent, bod yr archwiliad llawnaf o'r cynnig yn cael ei wneud er mwyn rhoi sicrwydd ar gyfer y dyfodol.
English: Questions now from the party leaders. Leader of the opposition, Andrew R.T. Davies.
Welsh: Cwestiynau nawr gan arweinwyr y pleidiau. Arweinydd yr wrthblaid, Andrew R.T. Davies.
English: Thank you, Presiding Officer. First Minister, could I identify myself with the comments that you made about the tragedies in London earlier on in the week? Obviously, we do stand shoulder to shoulder with the citizens of London and Manchester, and, ultimately, by getting about our normal way of life, we are defeating these terrorists - these thugs - who are inflicting such terrible, terrible tragedies on some of our communities. And, whilst we might live in Wales, we stand shoulder to shoulder with the communities in London and anywhere else where people feel under threat. I would like to ask you, with that in mind, with the general election now on Thursday, obviously people will be voting on commitments made by the parties, and you, yesterday, in your role as First Minister, said that Labour, if they were to win on Thursday, would get rid of the Barnett formula. Yet today, we've had Scottish Labour firmly coming out and saying that there are no plans to get rid of the Barnett formula. Who's right, Kezia Dugdale or Carwyn Jones?
Welsh: Diolch i chi, Llywydd. Prif Weinidog, a gaf i gysylltu fy hun â'r sylwadau a wnaethoch am y trychinebau yn Llundain yn gynharach yn yr wythnos? Yn amlwg, rydym ni'n sefyll ysgwydd wrth ysgwydd â dinasyddion Llundain a Manceinion, ac, yn y pen draw, trwy fwrw ymlaen â'n ffordd arferol o fyw, rydym ni'n trechu'r terfysgwyr hyn - y llabystaid hyn - sy'n achosi trychinebau mor ofnadwy o'r fath yn rhai o'n cymunedau. Ac, er efallai ein bod ni'n byw yng Nghymru, rydym ni'n sefyll ysgwydd wrth ysgwydd gyda chymunedau yn Llundain ac yn unrhyw le arall lle mae pobl yn teimlo dan fygythiad. Hoffwn ofyn i chi, gyda hynny mewn golwg, gyda'r etholiad cyffredinol ddydd Iau erbyn hyn, yn amlwg bydd pobl yn pleidleisio ar sail ymrwymiadau a wneir gan y pleidiau, a dywedasoch chi, ddoe, yn eich swyddogaeth fel Prif Weinidog, y byddai Llafur, pe baent yn ennill ddydd Iau, yn cael gwared ar fformiwla Barnett. Ac eto heddiw, rydym ni wedi cael Llafur yr Alban dweud yn gadarn nad oes unrhyw gynlluniau i gael gwared ar fformiwla Barnett. Pwy sy'n iawn, Kezia Dugdale neu Carwyn Jones?