English: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. I've had quite a lot to do in my first 24 hours in this new role. I want to begin, colleagues, on behalf of us all, I think, by offering my congratulations to students, teachers and staff across Wales on the work that you put into this year's exams, and offer our best wishes to everybody, whatever their results. There are many ways to shape a future, and exam certificates are just some of the tools that you have to do that. Our role here is to be certain that those tools are the best quality and what you personally need to begin shaping the type of future that you will find sustaining, satisfying and productive. But not everybody's sustaining, satisfying and productive future will be shaped by good exam results, so it is just as much our role to build an education system that helps our young people to acquire different tools to build those lives - something I'm sure we'll debate on another day. So, if Members who were hoping to contribute to this debate by calling this motion an attack on all those I've just congratulated, then you're barking up the wrong tree. This debate is about holding Welsh Government to account on the delivery of promises we all want to see kept: higher standards, more confident learners, more relevant course content leading to worthwhile academic qualifications in this case, which command the respect of all. And as the motion suggests, Cabinet Secretary, you're not there yet. The purpose of a debate like this, at various intervals, is going to test whether the path you're on is going anywhere near the destination you're seeking. And the response to point 1 of our motion, given in your first amendment, is so full of whataboutery that I suspect that you too are worried by the fact that GCSE attainment of A* to C grades this summer is the worst in 13 years. These new Wales-only GCSEs were supposed to get the best out of our students. Now, let's be fair here: the number of As and A*s at GCSE have gone up a little bit compared to last year - about 0.5 per cent - although still lower than the two previous years. But personally, I'm pleased to see some growth. I'd like to think that the brightest students are getting a fairer share of attention, which has been difficult when schools have felt compelled to concentrate on students on the C/D GCSE borderline to avoid negative statistics. And I'm not necessarily blaming schools for that. I'm blaming decades of a system that, despite years of talking about this, has done nothing to achieve parity of esteem for non-academic qualifications. It's meant countless young people being shoehorned into GCSE courses that depress their achievement and confidence while they miss out on a different education that could identify and fertilise their strengths. Back to the motion. The number of highest fliers has gone up a little, but the proportion of A* to C grades has fallen down by 1.2 per cent on last year. That may not sound a lot, but it is worth remembering that last year's results were themselves the lowest since 2006, with Qualifications Wales and Welsh Government blaming the bad news on the leap in early entries - pupils aged 15 or younger.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd. Rwyf wedi cael cryn dipyn i'w wneud yn fy 24 awr gyntaf yn y rôl newydd hon. Hoffwn ddechrau, gyd-Aelodau, ar ran pawb ohonom, rwy'n credu, drwy longyfarch myfyrwyr, athrawon a staff ledled Cymru ar y gwaith a wnaethoch ar gyfer yr arholiadau eleni, a chynnig ein dymuniadau gorau i bawb, beth bynnag oedd eu canlyniadau. Mae yna nifer o ffyrdd o lunio dyfodol, a dim ond rhan o'r arfau sydd gennych i wneud hynny yw tystysgrifau arholiad. Ein rôl ni yma yw bod yn sicr fod yr arfau hynny o'r ansawdd gorau a'r hyn sydd ei angen arnoch yn bersonol ar gyfer dechrau llunio'r math o ddyfodol boddhaol a chynhyrchiol a fydd yn eich cynnal. Ond ni fydd dyfodol cynhaliol, boddhaol a chynhyrchiol pawb wedi'i lunio gan ganlyniadau arholiad da, felly mae llawn gymaint o rôl gennym i adeiladu system addysg sy'n helpu ein pobl ifanc i gaffael arfau gwahanol i adeiladu'r bywydau hynny - rhywbeth y byddwn yn ei drafod ar ddiwrnod arall rwy'n siŵr. Felly, os oedd yr Aelodau'n gobeithio cyfrannu at y ddadl drwy alw'r cynnig hwn yn ymosodiad ar bawb rwyf newydd eu llongyfarch, rydych ar y trywydd anghywir. Dadl yw hon am ddwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif mewn perthynas â chyflawni addewidion y mae pawb ohonom eisiau eu gweld yn cael eu cadw: safonau uwch, dysgwyr mwy hyderus, cynnwys cyrsiau sy'n fwy perthnasol, gan arwain at gymwysterau academaidd gwerth chweil yn yr achos hwn, ac sy'n ennyn parch pawb. Ac fel yr awgryma'r cynnig, Ysgrifennydd y Cabinet, nid ydych wedi cyrraedd yno eto. Pwrpas dadl fel hon, ar wahanol adegau, yw profi a yw'r llwybr rydych chi arno yn agos o gwbl i'r lle rydych chi'n ceisio ei gyrraedd. Ac mae'r ateb i bwynt 1 ein cynnig, a roddir yn eich gwelliant cyntaf, mor llawn o wrthgyhuddiadau fel fy mod yn amau eich bod chi hefyd yn boenus mai graddau TGAU A* i C yr haf hwn yw'r rhai gwaethaf ers 13 mlynedd. Roedd y TGAU newydd ar gyfer Cymru yn unig i fod i sicrhau'r gorau gan ein myfyrwyr. Nawr, gadewch i ni fod yn deg yma: mae nifer y graddau A ac A* yn TGAU wedi cynyddu ychydig bach o gymharu â llynedd - tua 0.5 y cant - er yn dal i fod yn is na'r ddwy flynedd flaenorol. Ond yn bersonol, rwy'n falch o weld rhywfaint o gynnydd. Hoffwn feddwl bod y myfyrwyr disgleiriaf yn cael cyfran decach o sylw, sydd wedi bod yn anodd pan oedd ysgolion yn teimlo rheidrwydd i ganolbwyntio ar fyfyrwyr ar ffin C/D yn TGAU er mwyn osgoi ystadegau negyddol. Ac nid wyf o reidrwydd yn rhoi'r bai ar ysgolion am hynny. Rwy'n beio degawdau o system sydd, er gwaethaf blynyddoedd o siarad am hyn, heb wneud dim i sicrhau parch cydradd i gymwysterau anacademaidd. Mae wedi golygu bod pobl ifanc dirifedi wedi cael eu gwthio i ddilyn cyrsiau TGAU sy'n llesteirio'u cyflawniad a'u hyder tra'u bod yn colli allan ar addysg wahanol a allai gydnabod ac ymestyn eu cryfderau. Trof yn ôl at y cynnig. Mae nifer y goreuon wedi cynyddu ychydig, ond mae'r gyfradd o raddau A* i C wedi gostwng 1.2 y cant ers y llynedd. Efallai nad yw hynny'n swnio'n llawer, ond mae'n werth cofio bod canlyniadau y llynedd yn is nag ar unrhyw adeg ers 2006, gyda Cymwysterau Cymru a Llywodraeth Cymru yn beio'r newyddion drwg ar y naid yn nifer y cofrestriadau cynnar - disgyblion 15 oed neu iau.