English: The commissioner has invited the current panel and drawn them together. The detail of the membership is on our website. It's a panel of six at the moment, and the members are recognised specialists in orthography - the Welsh language system of spelling - but also more generally in place names. I think, before I move on to discuss the panel, it might be useful for me to describe the process that the panel goes through, and our approach to this work, and how we seek input and information from other sources too. So, what happens is that we invite a local authority to become part of a standardisation project along with us, and so that emphasis is there from the outset - that we wish to collaborate and that we do recognise that local authorities are some of the most important users in this area. They are responsible for the forms used on local signs, to a great extent, and they have statutory responsibilities in relation to naming and numbering streets and so on. They also have the easiest access to information and detailed data on these names, and they too represent the views of the people and know about any local difficulties that might arise - differences of opinions or discussions at a local level. So, it is a partnership - that's certainly how we see it - it's a partnership between ourselves and the local authorities. We are reliant on them then to provide us with data from their central systems in terms of which forms they have on record and which names need to be considered. And then we internally as officials within our office do some research ourselves, desk-top research, looking at standardised literature and so on. And we also commission research notes from an outside consultant, providing us a lot of data on the historic forms of these names and how they've been recorded across decades, or even centuries in some cases - all the different forms that have been used across the years. And then we do assemble the panel and present all of this information. They, of course, will have done their own research and will have started to come to a view on those names. Then the next step is to present draft recommendations back to the local authority, which also include a number of questions, we have to admit. Sometimes the panel doesn't know how a name is pronounced, if there is real usage of a form or is it something that only exists on paper. So, having up-to-date, reliable information as to which names are used in Welsh can be challenging, and we do see that step as a conversation between the panel and the local authority in order to gather information. And then we come back to the panel for further discussion and then back to the local authority. It's a dialogue back and forth in order to try and reach consensus. That's what we're looking for. We don't want a position of disagreement or where there is different usage by different bodies; we want consistency in terms of the forms used in public administration. And then the next step is to publish those lists so that everyone can see them. That's published in the standardised Welsh place names list online, and that list is available to be searched and via public licence, because it's not only local people who use these names. There are translators, public bodies and people across the country who do need to know which forms they should be using in standardised publications. I hope that goes some of the way to explain not only the make-up of the panel, but the way in which they deal with local authorities and hold that dialogue with them.
Welsh: Y comisiynydd sydd wedi gwahodd y panel presennol. Mae manylion am aelodaeth y panel ar ein gwefan ni. Mae'n banel o chwech ar hyn o bryd, a'r aelodau'n arbenigwyr cydnabyddedig ym maes yr orgraff - hynny yw, systemau sillafu'r Gymraeg - ac ym maes enwau lleoedd yn gyffredinol. Dwi'n meddwl, cyn parhau i drafod y panel, efallai y byddai fe'n help hefyd i fi ddisgrifio'r broses y mae'r panel yn mynd drwyddi hi a'r ffordd rŷn ni'n dynesu at y gwaith, a'r ffordd rŷn ni'n trio cael gwybodaeth a mewnbwn o gyfeiriadau eraill hefyd. Felly, beth sy'n digwydd yw rŷn ni'n gwahodd awdurdod lleol i fod yn rhan o broject safoni ar y cyd â ni, ac mae'r pwyslais hynny'n eglur o'r dechrau - mai gweithio ar y cyd yw'r dymuniad a'n bod ni'n cydnabod mai awdurdodau lleol yw rhai o'r defnyddwyr pwysicaf yn y maes. Nhw sy'n gyfrifol am osod ffurfiau ar arwyddion yn lleol, i raddau helaeth, ac mae ganddyn nhw gyfrifoldebau statudol yn ymwneud ag enwi a rhifo strydoedd ac yn y blaen. Nhw hefyd sydd â'r mynediad hawsaf at wybodaeth a data manwl am yr enwau, a nhw hefyd sy'n cynrychioli barn y bobl ac yn gwybod efallai am anawsterau lleol sy'n codi - trafodaethau, gwahaniaeth barn yn lleol ac yn y blaen. Wedyn, mae'n bartneriaeth - fel yna rŷn ni'n ei gweld hi'n sicr iawn - mae'n bartneriaeth rhyngom ni a'r awdurdodau lleol. Rydyn ni'n ddibynnol arnyn nhw wedyn i ddarparu data i ni, darparu o'u systemau canolog nhw pa ffurfiau sydd gyda ni ar gofnod, pa enwau sydd angen cael sylw. Wedyn rydyn ni fel swyddogion yn fewnol o fewn y comisiynydd wedyn yn gwneud rhyw gymaint o waith ymchwil ein hunain, ymchwil pen desg, edrych ar lyfrau safonol ac yn y blaen. Rydyn ni hefyd yn comisiynu nodiadau ymchwil gan ymgynghorydd allanol, sy'n darparu lot o ddata i ni am ffurfiau hanesyddol yr enwau yna, sut mae'r enwau wedi cael eu cofnodi ar draws y degawdau, a'r canrifoedd mewn rhai achosion - yr holl wahanol ffurfiau sydd wedi cael eu defnyddio. Wedyn rydyn ni'n cynnull cyfarfod o'r panel yma ac yn cyflwyno'r holl wybodaeth yma ger eu bron. Maen nhw, wrth gwrs, wedi gwneud peth ymchwil eu hunain ac wedi dechrau ystyried eu barn nhw am yr enwau. Y cam nesaf wedyn yw cyflwyno'r argymhellion yma - argymhellion drafft - yn ôl i'r awdurdod lleol, sydd hefyd yn cynnwys lot o gwestiynau, mae'n rhaid inni gyfaddef. Hynny yw, weithiau dyw'r panel ddim yn gwybod sut mae enw'n cael ei ynganu, oes yna ddefnydd i ryw ffurf neu ei gilydd go iawn, neu ydy e jest yn ffurf ar bapur, rhyw ffurf gwneud. Mae cael gwybodaeth gyfredol, ddibynadwy am ba enwau sy'n cael eu defnyddio'n y Gymraeg yn gallu bod yn heriol. Rydyn ni yn gweld y cam yna fel sgwrs rhwng y panel a'r awdurdod lleol er mwyn cywain gwybodaeth. A wedyn fe awn ni yn ôl at y panel i drafod eto ac wedyn yn ôl at yr awdurdod lleol eto. Mae'n ddeialog nôl ac ymlaen i drio cael consensws. Hynny yw, dyna rydyn ni'n cyrchu ato fe. Dŷn ni ddim eisiau sefyllfa lle mae yna anghytundeb neu lle mae yna wahanol ddefnydd gan wahanol gyrff; rydyn ni eisiau cysondeb o ran y ffurfiau sy'n cael eu defnyddio wrth weinyddu'n gyhoeddus. Wedyn y cam wedyn yw cyhoeddi'r rhestrau yna i'r byd eu gweld, mewn gwirionedd, yn ein rhestr ni o enwau lleoedd safonol ar-lein. Mae'r rhestr yna ar gael i bawb chwilio ynddi ac ar gael o dan drwydded gyhoeddus, achos nid pobl leol yn unig, wrth gwrs, sy'n defnyddio'r enwau yma. Mae yna gyfieithwyr a chyrff cyhoeddus a phobl o bob rhan o'r wlad angen gwybod pa ffurfiau y dylen nhw fod yn eu defnyddio mewn cyhoeddiadau safonol. Gobeithio bod hynny'n mynd rhan o'r ffordd i egluro nid yn unig gwneuthuriad y panel, ond y ffordd maen nhw wedyn yn ymwneud â'r awdurdod lleol ac yn cynnal deialog â nhw.