English: I call for an oral statement, or preferably a debate, in Welsh Government time on the Welsh Government's draft plan to tackle fuel poverty in Wales after the Welsh Government today withdrew its key oral statement on this and replaced it with only a written statement, which didn't allow questioning. The Welsh Government's plan to tackle fuel poverty in Wales included new non-statutory targets to 2035 and no interim milestones to get there, despite the Warm Homes and Energy Conservation Act 2000, amended by the Energy Act 2013, stating the requirement that a fuel poverty strategy in Wales must 'specify interim objectives to be achieved and target dates for achieving them'. The Minister accepted the statement in National Energy Action's UK fuel poverty monitor last year that: 'The Welsh Government should publish and make available a Cold Weather Plan for Wales to address the burden of excess winter deaths and cold-related ill health in the country.' However, the Welsh Government consultation on its new plan seemingly includes nothing new or additional now to address the urgent needs of fuel-poor households this winter, particularly in light of COVID-19. We therefore need to know what additional actions the Welsh Government is taking to support fuel-poor households this winter. The Older People's Commissioner for Wales refers to figures showing around 67,000 older households living in fuel poverty in Wales, despite a statutory duty to eradicate fuel poverty. We therefore need to know how the Welsh Government responds to the commissioner's call for the Welsh Government to establish an emergency grant fund to make improvements to older people's home environments to support those most at risk of fuel poverty this winter, and to invest - [ Inaudible.] - campaigns and assistance to increase take-up of pension credit. And, finally, we need to know how the Welsh Government responds to the Community Housing Cymru research, which estimated that the cost of decarbonising all 230,000 units in the Welsh social housing sector exceeds £4.2 billion. A written statement will not do the job. I call on the Welsh Government therefore to find the time to bring this to this Chamber. Thank you.
Welsh: Rwy'n galw am ddatganiad llafar, neu ddadl os oes modd, yn amser Llywodraeth Cymru ar gynllun drafft Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â thlodi tanwydd yng Nghymru, ar ôl i Lywodraeth Cymru heddiw dynnu ei datganiad llafar allweddol ar hyn yn ôl a rhoi datganiad ysgrifenedig yn ei le, nad oedd yn caniatáu cwestiynau. Roedd cynllun Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â thlodi tanwydd yng Nghymru yn cynnwys targedau anstatudol newydd hyd at 2035 a dim cerrig milltir dros dro i gyrraedd yno, er gwaethaf Deddf Cartrefi Cynnes ac Arbed Ynni 2000, a gafodd ei diwygio gan Ddeddf Ynni 2013, gan nodi'r gofyniad bod yn rhaid i strategaeth tlodi tanwydd yng Nghymru 'bennu amcanion interim i'w cyflawni a dyddiadau targed ar eu cyfer'. Fe wnaeth y Gweinidog dderbyn y datganiad ym monitor tlodi tanwydd y DU gan National Energy Action y llynedd: 'Dylai Llywodraeth Cymru gyhoeddi a darparu Cynllun Tywydd Oer i Gymru i fynd i'r afael â baich marwolaethau ychwanegol yn y gaeaf a salwch sy'n gysylltiedig ag oerfel.' Fodd bynnag, mae'n ymddangos nad yw ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ar ei chynllun newydd yn cynnwys dim byd newydd nac ychwanegol nawr i fynd i'r afael ag anghenion brys aelwydydd sy'n dlawd o ran tanwydd y gaeaf hwn, yn enwedig yng ngoleuni COVID-19. Felly, mae angen inni wybod pa gamau ychwanegol y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i gefnogi aelwydydd sy'n dlawd o ran tanwydd y gaeaf hwn. Mae Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru yn cyfeirio at ffigurau sy'n dangos bod tua 67,000 o aelwydydd hŷn yn byw mewn tlodi tanwydd yng Nghymru, er gwaethaf dyletswydd statudol i ddileu tlodi tanwydd. Felly, mae angen inni wybod sut y mae Llywodraeth Cymru yn ymateb i alwad y Comisiynydd ar Lywodraeth Cymru i sefydlu cronfa grant ar frys i wneud gwelliannau i amgylcheddau cartrefi pobl hŷn i gefnogi'r rhai sydd fwyaf tebygol o ddioddef tlodi tanwydd y gaeaf hwn, ac i fuddsoddi - [ Anghlywadwy.] - ymgyrchoedd a chymorth i gynyddu'r nifer sy'n manteisio ar gredyd pensiwn. Ac, yn olaf, mae angen inni wybod sut y mae Llywodraeth Cymru yn ymateb i ymchwil Cartrefi Cymunedol Cymru, a oedd wedi amcangyfrif bod y gost o ddatgarboneiddio pob un o'r 230,000 uned yn sector tai cymdeithasol Cymru yn fwy na £4.2 biliwn. Ni fydd datganiad ysgrifenedig yn cyflawni'r gwaith. Rwy'n galw ar Lywodraeth Cymru felly i ddod o hyd i'r amser i gyflwyno hyn gerbron y Siambr hon. Diolch.