English: As stated in the Chair's foreword to our committee report: 'The Cabinet Secretary's vision of an independent expert body which can de-politicise contentious decisions that have far reaching consequences is compelling We hope our recommendations will provide a basis for the swift establishment of a Commission that - once strengthened by legislation - can ensure Wales develops the essential infrastructure we all rely on for a prosperous 21st century nation.' As the Cabinet Secretary says in his response, 'we have committed towards establishing a National Infrastructure Commission for Wales to provide independent and expert advice on strategic infrastructure needs and priorities'. It is therefore regrettable that the Cabinet Secretary has chosen to reject the committee's recommendation that the commission should be established as a non-statutory body but with a clear presumption that legislation will follow to move the commission to become a statutory independent body. As our report states: 'While the Committee believes that believes that ultimately the independence and credibility of the Commission will best be secured by it being placed on a statutory footing, there is no need to delay setting up the body waiting for legislation.' But as the Civil Engineering Contractors Association told committee, 'if it is part of Government, I really don't think that we'll get what we need from this. I mean that not as an industry, but as a nation'. Evidence from Australian infrastructure bodies emphasised the importance of being established by legislation. Infrastructure Australia told us that legislation strengthening their role as an independent, transparent and expert advisory body has allowed them to operate more effectively and independently. Infrastructure Victoria told us that the reasons for setting up an independent body to advise on infrastructure applies not just to their particular circumstances, but across countries, increasing, they said, community confidence in processes and outcomes. Although the Cabinet Secretary has already committed to a review of the status of the commission ahead of the next Assembly election, the committee concluded that, to have clout and credibility and to overcome the perceived lack of permanence of a non-statutory commission, it must be, and be seen to be, an independent body. The Cabinet Secretary should be aware that local campaigns against proposed housing developments generally focus on the claimed inappropriateness of the site proposed and the inadequacy of local infrastructure such as schools, GP surgeries and transport links to support an increased population. It is therefore also regrettable that he has only accepted in principle the committee recommendation that the remit of the commission should be extended to include the supply of land for strategically significant housing developments and related supporting infrastructure alongside the economic and environmental infrastructure. His statement that this issue will not be considered until the review of the commission before the end of this Assembly term leaves the Welsh Government following rather than leading the agenda. Ironically, the Welsh Government's own local development plan manual, setting out criteria against which local planning applications will be considered, includes housing, access, parking, design, green infrastructure and landscaping, and refers to both sites for development and areas of restraint. It would therefore be entirely inconsistent if the remit of the commission excluded this. In contrast, good practice is exhibited in the North Wales Economic Ambition Board's 'A Growth Vision for the Economy of North Wales', which states that the delivery of the vision will be integrated into plans for sustainable community planning, but to deliver a more successful and balanced economy, long-term investment will be required to tackled long-term challenges, including housing needs, and that the housing offer across north Wales, a key component to enabling growth, will have to respond to demographic shifts and cater for housing needs across the region. Further, it identifies the need to address key barriers to housing delivery to ensure supply of adequate land for residential development to meet projected demand and need, especially reuse of brownfield sites, and to assist with costs associated with site remediation and enabling infrastructure. In its acceptance, in principle only, of the committee's recommendation that the commission should be based outside Cardiff and should not share premises with Welsh Government departments, but should share accommodation with another public body to keep costs down, the Cabinet Secretary rightly identifies the commission's need to maintain its independence from a range of influences and bodies, which was precisely the point made by the committee. However, his response makes no reference to the commission's location outside Cardiff, and I therefore ask him to address this in his response today.
Welsh: Fel y nodwyd yn rhagair y Cadeirydd i adroddiad ein pwyllgor, 'Gweledigaeth Ysgrifennydd y Cabinet yw sefydlu corff arbenigol, annibynnol a all wneud penderfyniadau hynod bwysig mewn meysydd dadleuol heb unrhyw ddylanwad gwleidyddol. Mae'r weledigaeth honno'n un gref Gobeithiwn y bydd ein hargymhellion yn rhoi sail i sefydlu'r Comisiwn yn ddiymdroi. Bydd y Comisiwn hwnnw - ar ôl i'r ddeddfwriaeth gael ei chryfhau - yn gallu sicrhau bod Cymru yn datblygu'r seilwaith hanfodol rydym i gyd yn dibynnu arno er mwyn creu cenedl ffyniannus yn yr unfed ganrif ar hugain.' Fel y dywed Ysgrifennydd y Cabinet yn ei ymateb, 'rydym wedi ymrwymo i sefydlu Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol i Gymru i ddarparu cyngor annibynnol ac arbenigol ar yr anghenion a'r blaenoriaethau o ran y seilwaith strategol'. Felly, mae'n drueni fod Ysgrifennydd y Cabinet wedi dewis gwrthod argymhelliad y pwyllgor y dylai'r comisiwn gael ei sefydlu fel corff anstatudol ond gyda rhagdybiaeth glir y bydd deddfwriaeth yn dilyn i sicrhau bod y comisiwn yn dod yn gorff statudol annibynnol. Fel y dywed ein hadroddiad, 'Er bod y Pwyllgor yn credu mai'r ffordd orau o sicrhau annibyniaeth a hygrededd y Comisiwn yw rhoi sail statudol iddo, nid oes angen oedi cyn ei sefydlu drwy aros am ddeddfwriaeth.' Ond fel y dywedodd y Gymdeithas Contractwyr Peirianneg Sifil wrth y pwyllgor, os yw'n rhan o'r Llywodraeth, nid wyf yn credu y byddwn yn cael yr hyn yr ydym ei angen ganddo. Rwy'n golygu hynny nid fel diwydiant, ond fel cenedl. Roedd tystiolaeth gan gyrff seilwaith Awstralia yn pwysleisio pwysigrwydd cael eu sefydlu drwy ddeddfwriaeth. Dywedodd Infrastructure Australia wrthym fod y ffaith fod deddfwriaeth wedi cryfhau eu rôl fel corff ymgynghorol annibynnol, tryloyw ac arbenigol wedi eu galluogi i weithredu'n fwy effeithiol ac annibynnol. Dywedodd Infrastructure Victoria wrthym fod y rhesymau dros sefydlu corff annibynnol i gynghori ar seilwaith nid yn unig yn berthnasol i'w hamgylchiadau penodol hwy, ond i wledydd gwahanol, gan gynyddu hyder cymunedol mewn prosesau a chanlyniadau. Er bod Ysgrifennydd y Cabinet eisoes wedi ymrwymo i adolygu statws y comisiwn cyn etholiad nesaf y Cynulliad, daeth y pwyllgor i'r casgliad, er mwyn sicrhau ei ddylanwad a'i hygrededd ac i fynd i'r afael â'r canfyddiad nad yw comisiwn anstatudol yn ddigon parhaol, y byddai'n rhaid i'r corff fod yn gorff annibynnol, a chael ei ystyried yn gorff annibynnol. Dylai Ysgrifennydd y Cabinet fod yn ymwybodol fod ymgyrchoedd lleol yn erbyn datblygiadau tai arfaethedig yn canolbwyntio'n gyffredinol ar amhriodoldeb honedig y safle arfaethedig ac annigonolrwydd seilwaith lleol megis ysgolion, meddygfeydd a chysylltiadau trafnidiaeth i gynnal poblogaeth fwy. Felly, mae'n drueni hefyd mai mewn egwyddor yn unig y derbyniodd argymhelliad y pwyllgor y dylid ymestyn cylch gwaith y comisiwn i gynnwys cyflenwi tir ar gyfer datblygiadau tai sy'n arwyddocaol yn strategol a seilwaith ategol cysylltiedig ochr yn ochr â'r seilwaith economaidd ac amgylcheddol. Golyga ei ddatganiad na fydd y mater yn cael ei ystyried nes yr adolygiad o'r comisiwn cyn diwedd tymor y Cynulliad hwn fod Llywodraeth Cymru yn dilyn yn hytrach nag yn arwain yr agenda. Yn eironig, mae llawlyfr Llywodraeth Cymru ar gyfer y cynllun datblygu lleol, sy'n nodi'r meini prawf ar gyfer ystyried ceisiadau cynllunio lleol, yn cynnwys tai, mynediad, parcio, dylunio, seilwaith gwyrdd a thirlunio, ac yn cyfeirio at safleoedd i'w datblygu yn ogystal ag ardaloedd atal datblygu. Felly, byddai'n hollol anghyson pe na fyddai cylch gwaith y comisiwn yn cynnwys hyn. Mewn cyferbyniad, gwelir arfer da yn adroddiad Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru, 'Gweledigaeth ar gyfer Twf yr Economi yng Ngogledd Cymru', sy'n nodi y bydd y gwaith o gyflawni'r weledigaeth yn cael ei integreiddio i mewn i gynlluniau ar gyfer cynllunio cymunedol cynaliadwy, ond er mwyn sicrhau economi fwy llwyddiannus a chytbwys, y bydd angen buddsoddiad hirdymor i fynd i'r afael â heriau hirdymor, gan gynnwys anghenion tai, ac y bydd yn rhaid i'r cynnig tai yng ngogledd Cymru, sy'n elfen allweddol o ran hybu twf, ymateb i newidiadau demograffig a diwallu anghenion tai ledled y rhanbarth. Mae hefyd yn nodi'r angen i fynd i'r afael â'r rhwystrau allweddol mewn perthynas â chyflenwi tai er mwyn sicrhau bod cyflenwad digonol o dir yn cael ei ddarparu ar gyfer datblygiadau eiddo preswyl i fodloni'r galw a'r angen a ragwelir, yn enwedig o ran ailddefnyddio safleoedd tir llwyd, ac i gynorthwyo gyda chostau sy'n gysylltiedig ag adfer safleoedd a galluogi seilwaith. Wrth dderbyn, mewn egwyddor yn unig, argymhelliad y pwyllgor y dylid lleoli'r comisiwn y tu allan i Gaerdydd ac na ddylai rannu adeilad ag adrannau Llywodraeth Cymru, ond y dylai rannu adeilad gyda chorff cyhoeddus arall i leihau'r costau, mae Ysgrifennydd y Cabinet yn iawn i nodi bod angen i'r comisiwn warchod ei annibyniaeth rhag nifer o ddylanwadau a chyrff, sef yr union bwynt a wnaed gan y pwyllgor. Fodd bynnag, nid yw ei ymateb yn cyfeirio o gwbl at leoli'r comisiwn y tu allan i Gaerdydd, ac felly gofynnaf iddo wneud sylwadau ar hyn yn ei ymateb heddiw.