English: Before turning to the detail of the White Paper, I'd like to say a few words about the general political context and how we treat each other as citizens, having gone through a binary campaign such as last year's referendum. At times, the tone of the general debate has been appalling, and even violent at times. It's right in a democratic society that we have proper debate, but we should never stop respecting differences of opinion and treating each other kindly, even, and with respect, and politicians should perhaps show an example in this regard. But, turning to the White Paper, for Plaid Cymru, our response to the result of the referendum is based on consistent principles, and I'm pleased that these are reflected in the Welsh national White Paper. First of all, whilst there is a mandate to leave the European Union, there is no mandate to leave the single market, and the economic interests of Wales, including agriculture and industry, should be safeguarded as well as funding for our poorest communities. Secondly, there is certainly no mandate to step back from devolution. Thirdly, Wales should have a clear role in negotiations with the European Union. Fourthly, Wales should regenerate its international profile in order to ensure that we as a nation are not seen as being isolationist. Fifthly, young people in Wales shouldn't lose the opportunities that they currently have in terms of having an experience of life abroad or studying abroad. And, finally, there should be no human cost to leaving the European Union, either through losing workers' rights in Wales or losing environmental standards or rights for citizens from other European nations who currently live here to remain here. I am pleased that these principles have all been interwoven into the national Welsh White Paper and are clearly set out. It's a pity that the Westminster White Paper is little more than a series of descriptions of the problems, rather than offering solutions to those problems. But, in terms of the next steps, what is crucially important now is that the Welsh Government doesn't decide to sit back and watch developments happening around them. They must take a decision to shape the future, rather than waiting for the future to shape them. The White Paper includes goals that the Welsh Government can take action on immediately without having to wait for any other Government. For example, the Welsh Government could announce a new international policy to promote Wales on the global level, and they can do that now. The Welsh Government can start a process to seek membership of international organisations dealing with issues that are expected to be transferred from the European Union to Wales. The Welsh Government can state its intention to seek a new official partnership with the Republic of Ireland in order to ensure collaboration for the future. The Welsh Government can propose a constitutional convention and invite the Governments of these isles to participate, particularly on the issue of the British single market and its future outside the European Union. The Welsh Government could start a consultation on a new regional policy for Wales, and the Government can do this now. The Welsh Government can reveal a new framework for the future of our agricultural communities. My appeal is that we should do everything we can to make Wales resilient by taking the reins ourselves. Such an approach would not only benefit our economy and our nation, but it would also be a valuable approach in bringing our nation back together following a period of very damaging splits.
Welsh: Cyn troi at fanylder y Papur Gwyn, hoffwn i ddweud ychydig eiriau am y cyd-destun gwleidyddol cyffredinol a sut rydym ni'n trin ein gilydd fel dinasyddion, ar ôl mynd trwy ymgyrch a phroses 'binary' fel y refferendwm llynedd. Ar brydiau, mae tôn y ddadl gyffredinol wedi bod yn ffiaidd, a hyd yn oed yn dreisgar ar adegau. Mae'n iawn, wrth gwrs, mewn cymdeithas ddemocrataidd inni ddadlau a dadlau'n frwd, ond ni ddylem ni fyth stopio parchu gwahaniaethau barn a thrin ein gilydd mewn ffordd barchus a hyd yn oed caredig, a dylai gwleidyddion, efallai, ddangos esiampl ar hyn. Ond, a throi at y Papur Gwyn, i Blaid Cymru, mae'n hymateb i ganlyniad y refferendwm wedi ei seilio ar egwyddorion cyson, ac rwy'n falch bod y rhain wedi eu hadlewyrchu ym Mhapur Gwyn cenedlaethol Cymru. Yn gyntaf, tra bod mandad i adael yr Undeb Ewropeaidd, nid oes mandad i adael y farchnad sengl, a dylai buddiannau economaidd Cymru, yn cynnwys amaeth a diwydiant, gael eu diogelu, yn ogystal, wrth gwrs, ag ariannu i gymunedau tlawd. Yn ail, nid oes yn bendant dim mandad i dynnu nôl ar ddatganoli. Yn drydydd, dylai Cymru gael rôl glir yn y negodi gyda'r Undeb Ewropeaidd. Yn bedwaredd, dylai Cymru adnewyddu ei phroffil rhyngwladol er mwyn sicrhau nad oes dehongliad ein bod ni fel cenedl am ynysu ein hunain o'r byd. Yn bumed, ni ddylai pobl ifanc Cymru golli'r cyfleoedd sydd ganddyn nhw nawr yn nhermau cael profiad o fywyd tramor neu yn nhermau astudio tramor ychwaith. Ac, yn olaf, ni ddylai fod yna gost ddynol i adael yr Undeb Ewropeaidd, naill ai drwy golli hawliau i weithwyr yng Nghymru neu golli safonau amgylcheddol, nac ychwaith hawliau i ddinasyddion o wledydd eraill Ewrop sydd yn byw yma i aros yma. Rwy'n falch bod yr egwyddorion yma i gyd wedi eu plethu drwy'r Papur Gwyn cenedlaethol Cymreig ac wedi eu gosod yn glir. Mae'n biti, yn wir, bod Papur Gwyn San Steffan ddim llawer mwy na chyfres o ddisgrifiadau o'r problemau, yn hytrach na chynnig ar atebion, ond, yn nhermau'r camau nesaf, beth sydd yn hollbwysig nawr yw nad yw Llywodraeth Cymru yn penderfynu eistedd yn ôl a gwylio datblygiadau yn digwydd o'u blaenau. Rhaid iddyn nhw benderfynu siapio'r dyfodol yn hytrach nag aros i'r dyfodol eu siapio nhw. Mae'r Papur Gwyn yn cynnwys nodau y gall Llywodraeth Cymru weithredu arnyn nhw yn syth, heb orfod aros i unrhyw Lywodraeth arall. Er enghraifft, gall Llywodraeth Cymru gyhoeddi polisi rhyngwladol newydd i hyrwyddo Cymru yn fydol, a gallan nhw wneud hyn nawr. Gall Llywodraeth Cymru ddechrau proses i geisio ymaelodi â chyrff rhyngwladol sydd yn ymwneud â materion sydd yn disgwyl cael eu trosglwyddo o'r Undeb Ewropeaidd i Gymru. Gall Llywodraeth Cymru ddatgan ei bwriad i sicrhau partneriaeth swyddogol newydd gyda Gweriniaeth Iwerddon i sicrhau cydweithio yn y dyfodol. Gall Llywodraeth Cymru gynnig cynnal confensiwn cyfansoddiadol a gwahodd Llywodraethau'r ynysoedd yma i ddod a chymryd rhan, yn enwedig ar fater y farchnad sengl Brydeinig a'i dyfodol y tu allan i'r Undeb Ewropeaidd. Gall Llywodraeth Cymru ddechrau ymgynghoriad ar bolisi rhanbarthol newydd i Gymru a gall y Llywodraeth wneud hyn nawr. Gall Llywodraeth Cymru ddatgelu fframwaith newydd ar gyfer dyfodol ein cymunedau amaethyddol. Fy apêl i yw i wneud popeth y gallwn ni i roi cryfder i Gymru drwy gymryd yr awenau ein hunain. Bydd y fath agwedd nid yn unig o fudd i'n heconomi ni a'n cenedl ni, ond hefyd bydd yn ddull gwerthfawr i ddod â'n gwlad ni yn ôl at ei gilydd ar ôl cyfnod o ymraniad niweidiol iawn.