English: The committee was damning in its condemnation of NRW following contracts it had agreed on timber sales. They highlighted the auditor general's findings that the contracts were novel, repercussive and contentious and reinforced views that uncertainty existed around whether Natural Resources Wales complied with principles of public law and state-aid rules. What makes these findings worse is that the lessons were not learnt, because 18 months later the Public Accounts Committee repeated its criticism. They found that there were a number of concerning issues around the awarding of these timber contracts that were unexplained, leading the committee to conclude there had been a cultural failure within the organisation in relation to governance and that a serious overhaul is needed. Minister, have you picked up the Titanic thing yet? Like a range of other public bodies and public projects in Wales, there was not enough oversight and accountability, no commitment to using the taxpayer's pound wisely and seeking value for money, and a complete inability to learn from failure. The mistakes kept going on and on. Similar findings were highlighted when PAC investigated the Supporting People programme. It found that the pace of progress in addressing issues raised by previous reviews, for example, with regard to the funding formula and the monitoring of the impact of the programme, had been slow. There were also ongoing inconsistencies in the management of the programme at a local level. Minister, this was a programme that had been in place for 14 years, and, in 14 years, your programme could not get its act together. How long should it take? Nor did the Public Accounts Committee hold back on its scrutiny of the NHS Wales Informatics Service. Let me give you another direct quote: 'Our inquiry has raised serious question marks about the competence, capability and capacity across the health system to deliver a digital transformation in Welsh healthcare. And yet we discovered a culture of self-censorship and denial amongst those charged with taking the agenda forward'. To be frank, that's no surprise. I've seen this culture of self-censorship and denial up close every month for the past decade or more. Other committees make the same points on portfolio-specific inquiries, including many on health, ranging from care homes to GP clusters, education and community spends. Minister, these are not partisan reports written by unfriendly think tanks or opposition politicians, but the findings of Welsh Parliament scrutiny committees with cross-party representation, often following reports by the auditor general. I say to the people of Wales: do not despair, there is a lifeboat in sight. Because a Welsh Conservative Government would ensure that, from day one, it was accountable and transparent. We will immediately put in place the office of Government resilience and efficiency, which would be separate to the Government and have a cross-portfolio responsibility to ensure that policy and spending decisions follow the overall objectives of the Government and dovetail with each other. After all, we saw the disaster of the Welsh Labour Government's climate change policy. It was in direct contradiction with the M4 relief road debacle. It took £157 million before Labour figured that one out. OGRE will change that culture of self-censorship and denial. We will not be afraid to challenge and change. It is why we need a devolution revolution. OGRE will not just scrutinise expenditure, but it will scrutinise and ensure there is cohesion in all our policies, whether it's climate change and sustainability, human rights, raising educational standards, protecting the vulnerable and poor, food security, delivering properly funded social care, or protecting the NHS. We, the Welsh Conservatives, will remember we're here to serve the citizens of Wales. We will spend the taxpayer's pound wisely. We will cut out the unnecessary layers of bureaucracy and ensure we deliver a more streamlined and transparent Government. Welsh Conservative policies have clear objectives, clear outcomes and rigorous management, where policies are given every chance to succeed, but evaluated and stopped if they are not working. No more taxpayers' pounds going into an endless abyss. Let me finish by making it clear that the last point of our motion is an exercise in hope over experience. We hope Labour will step up and stop the waste, but the reality is that, after 20-odd years and well over £1 billion of taxpayers' money wasted in just the last decade, I don't think Welsh Labour Government are capable of driving a culture change, of delivering value for money, of challenging decision making. We will call for it, but I'm not holding my breath. But, Minister, you should. The Titanic's going down.
Welsh: Roedd y pwyllgor yn ddamniol yn ei gondemniad o Cyfoeth Naturiol Cymru yn dilyn contractau roedd wedi'u cytuno ar gyfer gwerthu pren. Tynnwyd sylw at ganfyddiadau'r archwilydd cyffredinol fod y contractau'n newydd, yn arwain at sgil-effeithiau ac yn ddadleuol, ac atgyfnerthodd y farn fod yna ansicrwydd a oedd Cyfoeth Naturiol Cymru yn cydymffurfio ag egwyddorion cyfraith gyhoeddus a rheolau cymorth gwladwriaethol. Yr hyn sy'n gwneud y canfyddiadau'n waeth yw na ddysgwyd y gwersi, oherwydd 18 mis yn ddiweddarach ailadroddodd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ei feirniadaeth. Canfu fod nifer o bryderon yn codi ynghylch dyfarnu'r contractau pren nad oedd esboniad iddynt, gan arwain y pwyllgor i ddod i'r casgliad y bu methiant diwylliannol o fewn y sefydliad mewn perthynas â llywodraethu a bod galw am ailwampio difrifol. Weinidog, a ydych chi wedi sylwi ar y tebygrwydd i'r Titanic eto? Fel amryw o gyrff cyhoeddus a phrosiectau cyhoeddus eraill yng Nghymru, nid oedd digon o drosolwg ac atebolrwydd, dim ymrwymiad i ddefnyddio punt y trethdalwr yn ddoeth a cheisio gwerth am arian, ac anallu llwyr i ddysgu o fethiant. Roedd y camgymeriadau'n dal i ddigwydd dro ar ôl tro. Tynnwyd sylw at ganfyddiadau tebyg pan archwiliodd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus y rhaglen Cefnogi Pobl. Canfu arafwch i wneud cynnydd wrth fynd i'r afael â materion a godwyd gan adolygiadau blaenorol, er enghraifft mewn perthynas â'r fformiwla ariannu a monitro effaith y rhaglen. Roedd anghysondebau parhaus hefyd wrth reoli'r rhaglen ar lefel leol. Weinidog, roedd hon yn rhaglen a oedd wedi bod ar waith ers 14 mlynedd, ac am 14 mlynedd, ni allodd eich rhaglen weithredu fel y dylai. Faint o amser ddylai hynny ei gymryd? Ni wnaeth y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ymatal ychwaith yn ei waith craffu ar Wasanaeth Gwybodeg GIG Cymru. Gadewch i mi roi dyfyniad uniongyrchol arall i chi: 'Mae ein hymchwiliad wedi codi cwestiynau difrifol am gymhwysedd, gallu a chapasiti ar draws y system iechyd i gyflawni gweddnewidiad digidol yng ngofal iechyd Cymru. Ac eto canfuwyd diwylliant o hunan-sensoriaeth a diarddeliad ymhlith y rhai sy'n gyfrifol am fwrw ymlaen â'r agenda'. A dweud y gwir, nid yw hynny'n syndod. Rwyf wedi gweld diwylliant o hunansensoriaeth a gwadiad yn agos bob mis dros y degawd diwethaf neu fwy. Mae pwyllgorau eraill yn gwneud yr un pwyntiau mewn ymchwiliadau i bortffolios penodol, gan gynnwys sawl un ar iechyd, yn amrywio o gartrefi gofal i glystyrau meddygon teulu, addysg a gwariant cymunedol. Weinidog, nid adroddiadau pleidiol yw'r rhain a ysgrifennwyd gan felinau trafod anghyfeillgar neu wleidyddion y gwrthbleidiau, ond canfyddiadau pwyllgorau craffu Senedd Cymru sydd â chynrychiolaeth drawsbleidiol, yn aml yn dilyn adroddiadau gan yr archwilydd cyffredinol. Rwy'n dweud wrth bobl Cymru: peidiwch ag anobeithio, mae bad achub ar y gorwel. Oherwydd byddai Llywodraeth Geidwadol yng Nghymru yn sicrhau, o'r diwrnod cyntaf, ei bod yn atebol ac yn dryloyw. Byddwn yn rhoi swyddfa cadernid ac effeithlonrwydd Llywodraeth (OGRE) ar waith ar unwaith, a byddai ar wahân i'r Llywodraeth a chanddi gyfrifoldeb traws-bortffolio i sicrhau bod penderfyniadau polisi a gwariant yn dilyn amcanion cyffredinol y Llywodraeth ac yn cydblethu â'i gilydd. Wedi'r cyfan, gwelsom drychineb polisi newid hinsawdd Llywodraeth Lafur Cymru. Roedd yn croes-ddweud llanast ffordd liniaru'r M4 yn llwyr. Cymerodd £157 miliwn cyn i Lafur sylweddoli hynny. Bydd y swyddfa cadernid ac effeithlonrwydd Llywodraeth yn newid y diwylliant o hunansensoriaeth a gwadiad. Ni fydd arnom ofn herio a newid. Dyna pam ein bod angen chwyldro datganoli. Bydd y swyddfa cadernid ac effeithlonrwydd Llywodraeth nid yn unig yn craffu ar wariant, bydd yn craffu ar ein holl bolisïau ac yn sicrhau cydlyniant, boed yn newid yn yr hinsawdd a chynaliadwyedd, hawliau dynol, codi safonau addysgol, amddiffyn pobl sy'n agored i niwed ac yn dlawd, diogelu cyflenwad bwyd, darparu gofal cymdeithasol wedi'i ariannu'n briodol, neu ddiogelu'r GIG. Byddwn ni, y Ceidwadwyr Cymreig, yn cofio ein bod yma i wasanaethu dinasyddion Cymru. Byddwn yn gwario punt y trethdalwr yn ddoeth. Byddwn yn cael gwared ar yr haenau diangen o fiwrocratiaeth ac yn sicrhau ein bod yn darparu Llywodraeth fwy syml a thryloyw. Mae gan bolisïau'r Ceidwadwyr Cymreig amcanion clir, canlyniadau clir a rheolaeth drwyadl, lle rhoddir pob cyfle i bolisïau lwyddo, ond lle cânt eu gwerthuso a'u dirwyn i ben os nad ydynt yn gweithio. Dim mwy o bunnoedd trethdalwyr yn mynd i dwll diwaelod. Gadewch imi orffen drwy ei gwneud yn glir fod pwynt olaf ein cynnig wedi ei seilio'n fwy ar obaith na phrofiad. Gobeithiwn y bydd Llafur yn camu i'r adwy ac yn atal y gwastraff, ond y realiti ar ôl oddeutu 20 mlynedd ac ymhell dros £1 biliwn o arian trethdalwyr wedi'i wastraffu dros y degawd diwethaf, yw nad wyf yn credu bod Llywodraeth Lafur Cymru yn gallu sbarduno newid diwylliant, darparu gwerth am arian, herio'r broses o wneud penderfyniadau. Byddwn yn galw am hynny, ond nid wyf yn obeithiol iawn. Ond fe ddylech, Weinidog. Mae'r Titanic yn suddo.