English: I cannot actually tell you if it's all, because who knows? In the same way, you guys most certainly haven't done all you could do. But let's be clear: what do we have? We have a result that protects a valuable industry for Wales. We have a result that actually will enable an enormous investment to happen in Tata Steel and in the steel industry in Wales, and that's what we want - outcomes. Outcomes, I'm afraid, Cabinet Secretary, are what we don't see from you. We're still waiting for the spring to see what your industrial strategy is, and all we ask you to do is note the fact that the United Kingdom Government has led the way. They've put out there - for good, for bad, for comment, for improvement - a UK-wide strategy that we can all look at and see how we can take it, move it through Wales, and help to drive our economy. Because what we need, Adam Price, is research and development. We need education and skills. We need support for the vast majority of businesses in our country, many of whom are in the small to medium-sized sectors. We have to spread that equitable economic growth that Steffan Lewis keeps talking about, and rightly so. R&D is vital because it doesn't have to live in traditional areas. We need new industries. Jenny Rathbone, I do appreciate the concerns and the worries about automation and what automation could do to industries as it goes forward. But, here we are, we're in a catch 22, because automation ain't going to go away. It is the way of the world. Your children, my children and our grandchildren are going to live in a world so different to the one that we live in. What we have to do is find those new businesses, encourage them to grow in areas where people live, where people want to live, skill them up and look at different ways of being able to make money, earn salaries, buy our homes, look after our families and live a good life. But wishing automation away simply won't happen. There are some very good points in the UK Government's industrial strategy. I like the industrial strategy challenge fund. I think that's so positive. It'll give UK companies the chance to capitalise on our strengths in things like biotechnology and green energy. I like the fact that they're going to look at tax breaks for people who invest in research and development. Let's use some of these wealthy people's lots of money to invest in research and development and to help to grow the communities we need. Yet, I have to say, Cabinet Secretary, I don't see that the Welsh Government has shown the same levels of investment in research and development. There have been huge cuts in the budget lines in business innovation resource funding. There's been huge cuts in innovation centres and R&D facility budget lines. And R&D, of course, is just one plank of supporting a successful industrial strategy. Education and training - a subject after most of our hearts. We talk about the need to upskill our people. I am not going to rehearse the issues, challenges and disappointments we have in this area in this country, but we must step up, because 72 per cent of Welsh businesses are experiencing difficulties in recruiting the right staff - 72 per cent - and 61 per cent of Welsh businesses fear they will not be able to recruit enough highly skilled workers to meet both current demand and to support further growth. If we cannot support further growth, how are we going to grow our economy? That is the vital key we are still missing here in Wales. I challenge you, Cabinet Secretary: you need to be more ambitious in supporting small and medium-sized businesses. I say to you that your business rates fudge is not good enough. Free up funding. Lean on the banks. The White Paper has zip in it about driving the economy forward. Businesses, both current and potential, have to wait until the spring. And this is in a background of Wales lagging badly behind the UK on GVA. The UK Government's industrial strategy is a way forward that aims to deliver an improvement in living standards in all parts of the UK. It's a way forward to deliver major investment in infrastructure. It's a way forward to deliver investment in R&D and science. And it's a way forward to support business growth. I suggest, Cabinet Secretary, that you start walking forward and not keep going back.
Welsh: Mewn gwirionedd ni allaf ddweud wrthych a yw'n bopeth, oherwydd pwy a ŵyr? Yn yr un modd, rydych chi'n bendant heb wneud popeth y gallech fod wedi ei wneud. Ond gadewch i ni fod yn glir: beth sydd gennym? Mae gennym ganlyniad sy'n diogelu diwydiant gwerthfawr i Gymru. Mae gennym ganlyniad a fydd yn ei gwneud hi'n bosibl i fuddsoddiad enfawr ddigwydd yn Tata Steel ac yn y diwydiant dur yng Nghymru, a dyna beth rydym ei eisiau - canlyniadau. Canlyniadau, yn anffodus, Ysgrifennydd y Cabinet, yw'r hyn nad ydym yn ei weld gennych chi. Rydym yn dal i aros am y gwanwyn i weld beth yw eich strategaeth ddiwydiannol, a'r cyfan y gofynnwn i chi ei wneud yw nodi'r ffaith fod Llywodraeth y Deyrnas Unedig wedi arwain y ffordd. Maent wedi cyflwyno - er gwell, er gwaeth, i ennyn sylwadau, i sicrhau gwelliant - strategaeth ar gyfer y DU gyfan y gallwn i gyd edrych arni a gweld sut y gallwn fynd â hi, ei symud drwy Gymru, a helpu i ysgogi ein heconomi. Oherwydd yr hyn sydd ei angen arnom, Adam Price, yw ymchwil a datblygu. Mae arnom angen addysg a sgiliau. Mae arnom angen cefnogaeth i fwyafrif helaeth o'r busnesau yn ein gwlad, gyda llawer ohonynt yn y sectorau bach a chanolig eu maint. Mae'n rhaid i ni ledaenu'r twf economaidd teg y mae Steffan Lewis yn siarad amdano o hyd, a hynny'n briodol. Mae ymchwil a datblygu yn hanfodol gan nad oes rhaid iddo fyw yn yr ardaloedd traddodiadol. Mae angen diwydiannau newydd arnom. Jenny Rathbone, rwy'n derbyn y pryderon a'r gofidiau ynglŷn ag awtomeiddio a beth y gallai awtomeiddio ei wneud i ddiwydiannau wrth iddo fynd yn ei flaen. Ond dyma ni, rydym wedi'n dal mewn magl, gan nad yw awtomeiddio yn mynd i ddiflannu. Dyma ffordd y byd. Mae eich plant chi, fy mhlant i, a'n hwyrion yn mynd i fyw mewn byd mor wahanol i'r un yr ydym yn byw ynddo. Yr hyn sy'n rhaid i ni ei wneud yw dod o hyd i'r busnesau newydd hynny, eu hannog i dyfu mewn ardaloedd lle y mae pobl yn byw, lle y mae pobl eisiau byw, gwella eu sgiliau ac edrych ar ffyrdd gwahanol o allu gwneud arian, ennill cyflogau, prynu ein cartrefi, gofalu am ein teuluoedd a byw bywyd da. Ond nid yw awtomeiddio'n mynd i ddiflannu am eich bod yn dymuno i hynny ddigwydd. Mae rhai pwyntiau da iawn yn strategaeth ddiwydiannol Llywodraeth y DU. Rwy'n hoffi cronfa her y strategaeth ddiwydiannol. Credaf fod honno mor gadarnhaol. Bydd yn rhoi cyfle i gwmnïau yn y DU fanteisio ar ein cryfderau mewn pethau fel biotechnoleg ac ynni gwyrdd. Rwy'n hoffi'r ffaith eu bod yn mynd i edrych ar ostyngiadau treth i bobl sy'n buddsoddi mewn ymchwil a datblygu. Gadewch i ni ddefnyddio peth o'r arian mawr sydd gan rai o'r bobl gyfoethog hyn i fuddsoddi mewn ymchwil a datblygu a helpu i dyfu'r cymunedau sydd eu hangen arnom. Eto i gyd, rhaid i mi ddweud, Ysgrifennydd y Cabinet, nad wyf yn gweld bod Llywodraeth Cymru wedi dangos yr un lefelau o fuddsoddiad mewn ymchwil a datblygu. Cafwyd toriadau mawr yn y llinellau cyllideb o ran cyllid i adnoddau arloesi busnes. Cafwyd toriadau enfawr mewn canolfannau arloesi a llinellau cyllideb cyfleuster ymchwil a datblygu. Ac un elfen yn unig yw ymchwil a datblygu, wrth gwrs, o'r broses o gefnogi strategaeth ddiwydiannol lwyddiannus. Addysg a hyfforddiant - pwnc sy'n agos at galonnau'r rhan fwyaf ohonom. Rydym yn siarad am yr angen i wella sgiliau ein pobl. Nid wyf yn mynd i ailadrodd y problemau, yr heriau a'r siomedigaethau sydd gennym yn y maes yn y wlad hon, ond mae'n rhaid i ni wneud yn well, gan fod 72 y cant o fusnesau Cymru yn profi anawsterau wrth recriwtio'r staff cywir - 72 y cant - ac mae 61 y cant o fusnesau Cymru yn ofni na fyddant yn gallu recriwtio digon o weithwyr medrus iawn i ateb y galw presennol ac i gefnogi twf pellach. Os na allwn gefnogi twf pellach, sut rydym yn mynd i dyfu ein heconomi? Dyna'r allwedd hanfodol sy'n dal ar goll yma yng Nghymru. Rwy'n eich herio, Ysgrifennydd y Cabinet: mae angen i chi fod yn fwy uchelgeisiol o ran cefnogi busnesau bach a chanolig eu maint. Rwy'n dweud wrthych nad yw'r modd yr ydych yn bwnglera ardrethi busnes yn ddigon da. Rhyddhewch gyllid. Pwyswch ar y banciau. Mae'r Papur Gwyn yn sôn yn egniol am yrru'r economi yn ei blaen. Rhaid i fusnesau, cyfredol a darpar fusnesau, aros tan y gwanwyn. Ac mae hyn yn digwydd yng nghyd-destun y ffaith fod Cymru'n llusgo cymaint ar ôl y DU o ran gwerth ychwanegol gros. Mae strategaeth ddiwydiannol Llywodraeth y DU yn ffordd ymlaen gyda'r nod o wella safonau byw ym mhob rhan o'r DU. Mae'n ffordd ymlaen i sicrhau buddsoddiad sylweddol yn y seilwaith. Mae'n ffordd ymlaen i sicrhau buddsoddiad mewn ymchwil a datblygu a gwyddoniaeth. Ac mae'n ffordd ymlaen i gefnogi twf busnes. Ysgrifennydd y Cabinet, rwy'n awgrymu eich bod yn dechrau cerdded yn eich blaen yn lle mynd am yn ôl o hyd.