English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Apprenticeships are, without a doubt, a proven way to drive productivity, prosperity and to build communities that are more resilient. And by building a more responsive apprenticeship system, there is no doubt that we can better respond to industry changes, and that's what I'm determined to do. I know that's also what Mike Hedges, Jack Sargeant and Joyce Watson are determined to do as well. I recall when I was last responsible for the skills portfolio, working to get the hairdressing trade better regulated, and the threat by Mike Hedges to become a hairdresser, I think it was on Tuesday, clearly demonstrates why regulatory control is still very much needed, not just in that sector, but in the other disciplines that Mike rightly identified. There's no doubt that skills are inextricably linked to the ability to carry out work properly, effectively and efficiently, and as Jack Sargeant said, apprenticeships offer the best means of acquiring key skills. Demand for apprenticeships is changing, as employers seek skills at higher levels, and young people looking towards apprenticeships as an alternative pathway to full-time undergraduate learning. The apprenticeship programme was never intended to be a programme to be used to fill every possible skills gap in the marketplace. We need to look forward whilst also reflecting on best practice in apprenticeship programmes and delivery. We need to refocus our efforts on skilled technical trades. This will support our aims of securing parity of esteem for vocational education and training, to enhance quality and improve the outcomes for the economy and for the people that we serve. And we want the programme to ensure that apprenticeships support young people, and our focus will be to improve our offer across a range of technical and professional areas, particularly science, technology, engineering and mathematics, and the higher level training will feature more within the programme. Core to our approach across the apprenticeship programme has been the establishment of the Wales apprenticeship advisory board. This board is an employer-led organisation, chaired by the Confederation of British Industry, and includes large employers as well as SMEs. It provides strategic input, robust challenge on skills content, and advice on the scope and range of apprenticeship frameworks. Our primary focus continues to be apprenticeships at level 3 and above, where returns are significantly higher and reflect good practice in other European countries. We are particularly prioritising the expansion of higher apprenticeships in STEM and technical subjects to create the next new generation of professionals to drive innovative practices, to create new products and to boost productivity levels. I am delighted to say that in the last year, Dirprwy Lywydd, higher level apprenticeships accounted for 16 per cent of all starts. Last year, we introduced degree apprenticeships and delivery will initially be focused on degree-level skills gaps that have been identified by the regional skills partnerships in digital and advanced engineering. To manage emerging and latent demand, we have been working with employers under skills clusters in areas such as health, forestry and engineering, and again, digital. In particular, we are driving service improvements in public sectors, working with local authorities, with health service and other public bodies. And to complement this, we're working closely with the Federation of Small Businesses to understand how we can cluster delivery around certain sectors so that small and medium-sized enterprises can better access the programme. Furthermore, we are creating better jobs closer to home through extending and expanding shared apprenticeships in the Valleys taskforce area to support SMEs and micro businesses in accessing training. We are encouraging SMEs to use apprenticeships by offering an incentive of up to £3,500 to recruit a young person, where the SME is new to the apprenticeship system. All of this is aimed at creating a culture in Wales where recruiting an apprentice becomes the norm. For young people, getting the right apprenticeship can be genuinely life changing. We are opening up apprenticeships through improving the visibility of what is on offer, and this year, we'll be launching a new IT platform with a range of functions designed to make the apprenticeship journey clearer and far more user friendly. Of course, our headline commitment is 100,000 apprenticeships in this Assembly term - a target we are not only on course to meet, but to exceed. But this isn't just about quality; it's about quantity and it's about ensuring that we get as many young people into apprenticeship frameworks as possible. Those frameworks cannot be compromised by people entering economic activities that will undermine skilled trades, as all of the speakers today have identified. And this is something that the Welsh Government continues to work to prevent. In the first half of this Assembly term, we have strengthened the relevance, the quality and the effectiveness of our apprenticeship offer. And we all know that the pressures on Wales will increase in the coming years. The age of automation, Brexit and emerging new technologies all demand that we have a resilient training system, and delivering high-quality apprenticeships will help us meet these challenges. Diolch.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Mae prentisiaethau, heb amheuaeth, yn ffordd brofedig o ysgogi cynhyrchiant a ffyniant, ac o adeiladu cymunedau cryfach. A thrwy adeiladu system brentisiaeth fwy ymatebol, nid oes unrhyw amheuaeth y gallwn ymateb yn well i newidiadau yn y diwydiant, a dyna rwy'n benderfynol o wneud. Gwn mai dyna y mae Mike Hedges, Jack Sargeant a Joyce Watson yn benderfynol o wneud yn ogystal. Rwy'n cofio pan oeddwn yn gyfrifol am y portffolio sgiliau ddiwethaf, yn gweithio i gael y fasnach trin gwallt wedi'i rheoleiddio'n well ac mae'r bygythiad gan Mike Hedges y byddai'n dod yn berson trin gwallt, ddydd Mawrth rwy'n credu, yn dangos yn glir pam fod gwir angen rheolaeth reoleiddiol o hyd, nid yn unig yn y sector hwnnw, ond yn y disgyblaethau eraill yr oedd Mike yn gywir i'w nodi. Nid oes unrhyw amheuaeth fod sgiliau'n rhan annatod o'r gallu i gyflawni gwaith yn briodol, yn effeithiol ac yn effeithlon, ac fel y dywedodd Jack Sargeant, prentisiaethau sy'n cynnig y ffordd orau o ddysgu sgiliau allweddol. Mae galw am brentisiaethau'n newid, wrth i gyflogwyr chwilio am sgiliau ar lefelau uwch, ac wrth i bobl ifanc edrych tuag at brentisiaethau fel llwybr amgen yn lle dysgu fel israddedigion amser llawn. Ni fwriadwyd i'r rhaglen brentisiaethau fod yn rhaglen i'w defnyddio i lenwi pob bwlch sgiliau posibl yn y farchnad. Mae angen inni edrych ymlaen gan fyfyrio hefyd ar arferion gorau mewn rhaglenni prentisiaeth a'r ddarpariaeth brentisiaethau. Mae angen inni ailganolbwyntio ein hymdrechion ar grefftwyr technegol medrus. Bydd hyn yn cefnogi ein nod o sicrhau parch cydradd i addysg a hyfforddiant galwedigaethol, i wella ansawdd a gwella canlyniadau i'r economi ac i'r bobl a wasanaethir gennym. Ac rydym am i'r rhaglen sicrhau bod prentisiaethau'n cefnogi pobl ifanc, a bydd ein ffocws ar wella ein cynnig ar draws amrywiaeth o feysydd technegol a phroffesiynol, yn enwedig gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg, a bydd hyfforddiant lefel uwch yn fwy amlwg o fewn y rhaglen. Roedd sefydlu bwrdd cynghori ar brentisiaethau Cymru yn greiddiol i'n dull o weithredu ar draws y rhaglen brentisiaethau. Sefydliad a arweinir gan gyflogwyr yw'r bwrdd, wedi'i gadeirio gan Gyd-ffederasiwn Diwydiant Prydain, ac mae'n cynnwys cyflogwyr mawr yn ogystal â busnesau bach a chanolig. Mae'n darparu mewnbwn strategol, her gadarn ar gynnwys sgiliau, a chyngor ar gwmpas ac ystod y fframweithiau prentisiaeth. Mae ein prif ffocws yn parhau i fod ar brentisiaethau lefel 3 ac uwch, lle mae'r manteision yn sylweddol uwch ac yn adlewyrchu arferion da mewn gwledydd Ewropeaidd eraill. Rydym yn rhoi pwys arbennig ar flaenoriaethu ehangu prentisiaethau uwch mewn pynciau STEM a phynciau technegol i greu'r genhedlaeth newydd nesaf o weithwyr proffesiynol i ysgogi arferion arloesol, i greu cynnyrch newydd a chynyddu lefelau cynhyrchiant. Rwy'n falch iawn o ddweud yn y flwyddyn ddiwethaf, Ddirprwy Lywydd, mai prentisiaethau lefel uwch oedd 16 y cant o'r holl brentisiaethau a ddechreuwyd. Y llynedd, cyflwynasom brentisiaethau gradd a bydd y ddarpariaeth yn canolbwyntio i ddechrau ar fylchau sgiliau lefel gradd a nodwyd gan y partneriaethau sgiliau rhanbarthol mewn sgiliau digidol a pheirianneg uwch. I reoli galw cudd a galw sy'n dod i'r amlwg, rydym wedi bod yn gweithio gyda chyflogwyr o dan y clystyrau sgiliau mewn meysydd megis iechyd, coedwigaeth a pheirianneg, a digidol eto. Yn arbennig, rydym yn gwella gwasanaethau yn y sectorau cyhoeddus, gan weithio gydag awdurdodau lleol, gyda'r gwasanaeth iechyd a chyrff cyhoeddus eraill. Ac i ategu hyn, rydym yn gweithio'n agos gyda Ffederasiwn y Busnesau Bach i ddeall sut y gallwn glystyru'r ddarpariaeth o gwmpas sectorau penodol fel y gellir sicrhau bod y rhaglen yn fwy hygyrch i fusnesau bach a chanolig. At hynny, rydym yn creu swyddi gwell yn nes adref drwy ymestyn ac ehangu prentisiaethau a rennir yn ardal tasglu'r Cymoedd i gynorthwyo busnesau bach a chanolig a busnesau micro i fanteisio ar hyfforddiant. Rydym yn annog busnesau bach a chanolig i ddefnyddio prentisiaethau drwy gynnig cymhelliant o hyd at £3,500 ar gyfer recriwtio person ifanc, lle mae'r busnes bach a chanolig yn newydd i'r system brentisiaethau. Nod hyn oll yw creu diwylliant yng Nghymru lle mae recriwtio prentis yn dod yn norm. I bobl ifanc, gall sicrhau'r brentisiaeth iawn newid bywydau go iawn. Rydym yn cynnig prentisiaethau drwy wella amlygrwydd yr hyn sydd ar gael, ac eleni, byddwn yn lansio platfform TG newydd gydag amrywiaeth o swyddogaethau a gynlluniwyd i wneud y daith brentisiaeth yn gliriach ac yn llawer haws ei defnyddio. Wrth gwrs, ein prif ymrwymiad yw 100,000 o brentisiaethau yn ystod tymor y Cynulliad hwn - targed rydym ar y trywydd iawn i'w gyrraedd, a hyd yn oed i ragori arno. Ond mae hyn yn ymwneud â mwy nag ansawdd yn unig; mae'n ymwneud â maint ac mae'n ymwneud â sicrhau y cawn gymaint o bobl ifanc â phosibl yn rhan o fframweithiau prentisiaethau. Ni allwn beryglu'r fframweithiau hynny drwy fod pobl yn mynd ar drywydd gweithgareddau economaidd a fydd yn tanseilio'r crefftau medrus hyn, fel y nododd pob un o'r siaradwyr heddiw. Ac mae hyn yn rhywbeth y mae Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio i'w atal. Yn ystod hanner cyntaf tymor y Cynulliad hwn, rydym wedi cryfhau perthnasedd, ansawdd ac effeithiolrwydd ein cynnig prentisiaethau. Ac mae pawb ohonom yn gwybod y bydd y pwysau ar Gymru yn cynyddu yn y blynyddoedd i ddod. Mae oes awtomatiaeth, Brexit a thechnolegau newydd sy'n datblygu oll yn ei gwneud yn ofynnol i ni gael system hyfforddi gadarn, a bydd darparu prentisiaethau o safon uchel yn ein helpu i oresgyn yr heriau hyn. Diolch.