English: Some provisions of this framework Bill will replace clauses in the UK Agriculture Act 2020 that are due to expire under a sunset clause at the end of 2024. With some exceptions, these clauses mirror the powers that Welsh Ministers currently have under that UK Act. However, it should be noted that this Bill is particularly broad in scope, and it introduces some significant new elements. These new elements include prohibiting the use of snares and glue traps in Wales, and the new powers for Natural Resources Wales over forestry felling licences. And so, whilst these provisions could be argued to be agricultural in nature, they could also perhaps have been legislated for and scrutinised separately. The Economy, Trade and Rural Affairs Committee had 14 weeks to scrutinise the general principles of this Bill. We considered all aspects of the Bill to the best of our ability in the time available. I know that the Legislation, Justice and Constitution Committee has made some strong recommendations about the Welsh Government's chosen approach to legislating in the field of agriculture, and so I will not pre-empt anything other Members may say about that, but I would like to highlight some of the policy-related matters that we identify in our report. The Welsh Government has involved stakeholders in the development of this Bill in recent years, with a number of consultations and a co-design process. So it was initially surprising to us on the committee that there were some fundamental issues on which stakeholders still had quite divergent views. The very definition of 'sustainable land management' has proved to be a sticking point. To the lay reader there is no definition, neither bespoke nor borrowed, on the face of the Bill. The Minister's view is that the sustainable land management objectives set out in section 1 of the Bill are the definition. And the Committee's report sets out some strong arguments for how those objectives in section 1, and the list of purposes for support in section 8, could be strengthened. There is also some disquiet about the proposal to allow the definition of 'agriculture' to be amended by subordinate legislation, and we have recommended that the Minister also reviews this aspect of the Bill and seeks to allay concerns. There also appeared to be a lack of clarity and/or a lack of understanding by stakeholders about the Welsh Government's intentions with some of the provisions in the Bill. In particular this is the case for support for ancillary activities, and how this might benefit the agri-food supply chain. Recommendation 16 of our report asks the Minister to provide more clarity on this. It was also widely expected by stakeholders that national minimum standards would be a feature of this legislation, and there was much disappointment that this was not the case. The committee would therefore like the Minister to clearly set out her intentions for the future regulatory baseline for the sector. We have also asked that the Minister gives further consideration to animal welfare and the role of the farm vet in the new legislative framework. From our scrutiny work it was clear that further work is needed to address concerns of tenant farmers and those who farm on common land, ensuring that they can fully access the support available under the proposed sustainable farming scheme. The needs of new entrants into the sector must also be fully supported by the Bill. We have welcomed the Minister's commitment to further work in these areas, as monitoring the effectiveness and impact of the sustainable farming scheme will be vital. In light of the evidence that the committee received, our report has suggested amendments to the Bill's reporting provisions, as well as the concerns that were raised with us about data collection provisions. The Bill grants Welsh Ministers powers over marketing standards, and our inquiry raised important questions about post-EU divergence and the role of the common frameworks. In our report we have also included a recommendation about assessing the impact of trade deals on the Welsh agricultural sector. In closing, Llywydd, I stress again that this is a wide-ranging and highly significant piece of legislation. I therefore invite all Members to consider the range of evidence and recommendations in our report, along with the views of the Legislation, Justice and Constitution Committee and the Finance Committee on the Bill as introduced. As our report notes, with regard to Part 5 of the Bill, a clear majority of the committee supported the provisions to prohibit the use of snares, although there was support from two Members for the Minister to give further consideration to a highly regulated licensing system. As I said earlier, this legislation will shape the landscape of Welsh agriculture and the environment for decades to come, and so we have to ensure that this piece of legislation is absolutely right. In taking account of the range of evidence presented to us, and our 30 recommendations, we recommend that the Senedd agrees to the general principles of this Agriculture (Wales) Bill and that it now proceeds to the second, amending stage. Diolch, Llywydd.
Welsh: Bydd rhai darpariaethau'r Bil fframwaith hwn yn disodli cymalau yn Neddf Amaeth y DU 2020 sydd i fod i ddod i ben o dan gymal machlud ar ddiwedd 2024. Gyda rhai eithriadau, mae'r cymalau hyn yn adlewyrchu'r pwerau sydd gan Weinidogion Cymru o dan y Ddeddf DU honno ar hyn o bryd. Fodd bynnag, dylid nodi bod y Bil hwn yn arbennig o eang o ran cwmpas, ac mae'n cyflwyno rhai elfennau newydd sylweddol. Mae'r elfennau newydd hyn yn cynnwys gwahardd defnyddio maglau a thrapiau glud yng Nghymru, a'r pwerau newydd i Gyfoeth Naturiol Cymru ynghylch trwyddedau torri coed mewn coedwigoedd. Ac felly, er y gellid dadlau bod y darpariaethau hyn yn amaethyddol eu natur, efallai y gellid hefyd fod wedi eu deddfu a chraffu arnynt ar wahân. Roedd gan y Pwyllgor Economi, Masnach a Materion Gwledig 14 wythnos i graffu ar egwyddorion cyffredinol y Bil hwn. Fe wnaethon ni ystyried pob agwedd o'r Bil hyd eithaf ein gallu yn yr amser oedd ar gael. Gwn fod y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad wedi gwneud rhai argymhellion cryf ynghylch y dull a ddewiswyd gan Lywodraeth Cymru i ddeddfu ym maes amaethyddiaeth, ac felly ni fyddaf yn achub y blaen ar unrhyw beth y bydd Aelodau eraill yn ei ddweud am hynny, ond hoffwn dynnu sylw at rai o'r materion sy'n gysylltiedig â pholisi a nodwn yn ein hadroddiad. Mae Llywodraeth Cymru wedi cynnwys rhanddeiliaid wrth ddatblygu'r Bil hwn yn ystod y blynyddoedd diwethaf, gyda nifer o ymgynghoriadau a phroses gyd-ddylunio. Felly roedd yn syndod i ni ar y pwyllgor i ddechrau bod rhai materion sylfaenol nad oedd rhanddeiliaid yn gytûn arnynt o hyd. Mae'r union ddiffiniad o 'reoli tir cynaliadwy' wedi bod yn fater cynhennus. I'r darllenydd lleyg nid oes diffiniad, naill ai un pwrpasol neu wedi'i fenthyg, ar wyneb y Bil. Barn y Gweinidog yw mai'r amcanion rheoli tir cynaliadwy a nodir yn adran 1 o'r Bil yw'r diffiniad. Ac mae adroddiad y Pwyllgor yn nodi rhai dadleuon cryf dros sut y gellid cryfhau'r amcanion hynny yn adran 1, a'r rhestr o ddibenion ar gyfer cymorth yn adran 8. Mae rhywfaint o anniddigrwydd hefyd ynglŷn â'r cynnig i ganiatáu i'r diffiniad o 'amaethyddiaeth' gael ei ddiwygio gan is-ddeddfwriaeth, ac rydym wedi argymell bod y Gweinidog hefyd yn adolygu'r agwedd hon ar y Bil ac yn ceisio lliniaru pryderon. Ymddangosai bod diffyg eglurder a/neu ddiffyg dealltwriaeth gan randdeiliaid yn ymwneud â bwriadau Llywodraeth Cymru gyda rhai o'r darpariaethau yn y Bil hefyd. Yn benodol, mae hyn yn wir am gefnogaeth i weithgareddau ategol, a sut y gallai hyn fod o fudd i'r gadwyn gyflenwi bwyd-amaeth. Mae argymhelliad 16 o'n hadroddiad yn gofyn i'r Gweinidog roi mwy o eglurder ar hyn. Roedd disgwyl mawr hefyd gan randdeiliaid y byddai safonau gofynnol cenedlaethol yn nodwedd o'r ddeddfwriaeth hon, ac roedd cryn siom nad oedd hyn yn wir. Felly, hoffai'r pwyllgor i'r Gweinidog nodi ei bwriadau ar gyfer y waelodlin reoleiddio ar gyfer y sector yn y dyfodol. Rydyn ni hefyd wedi gofyn i'r Gweinidog roi ystyriaeth bellach i les anifeiliaid a swyddogaeth milfeddyg y fferm yn y fframwaith deddfwriaethol newydd. O'n gwaith craffu roedd yn amlwg bod angen gwaith pellach i fynd i'r afael â phryderon ffermwyr tenant a'r rhai sy'n ffermio ar dir comin, gan sicrhau eu bod yn gallu manteisio'n llawn ar y cymorth sydd ar gael o dan y cynllun ffermio cynaliadwy arfaethedig. Rhaid i anghenion newydd-ddyfodiaid i'r sector hefyd gael eu cefnogi'n llawn gan y Bil. Rydym ni wedi croesawu ymrwymiad y Gweinidog i waith pellach yn y meysydd hyn, gan y bydd monitro effeithiolrwydd ac effaith y cynllun ffermio cynaliadwy yn hanfodol. Yn sgil y dystiolaeth a dderbyniodd y pwyllgor, mae ein hadroddiad wedi awgrymu gwelliannau i ddarpariaethau adrodd y Bil, yn ogystal â'r pryderon a godwyd gyda ni am ddarpariaethau casglu data. Mae'r Bil yn rhoi pwerau i Weinidogion Cymru dros safonau marchnata, ac roedd ein hymchwiliad yn codi cwestiynau pwysig am wahaniaethau ar ôl ymadael â'r Undeb Ewropeaidd a swyddogaeth y fframweithiau cyffredin. Yn ein hadroddiad rydym ni hefyd wedi cynnwys argymhelliad ynghylch asesu effaith cytundebau masnach ar sector amaethyddol Cymru. Wrth gloi, Llywydd, pwysleisiaf eto fod hwn yn ddarn eang ac arwyddocaol iawn o ddeddfwriaeth. Felly, rwy'n gwahodd pob Aelod i ystyried ystod y dystiolaeth a'r argymhellion yn ein hadroddiad, ynghyd â safbwyntiau'r Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad a'r Pwyllgor Cyllid ar y Bil fel y'i cyflwynwyd. Fel y noda ein hadroddiad, o ran Rhan 5 o'r Bil, roedd mwyafrif clir o'r pwyllgor yn cefnogi'r darpariaethau i wahardd defnyddio maglau, er bod cefnogaeth gan ddau Aelod i'r Gweinidog roi ystyriaeth bellach i system drwyddedu reoledig iawn. Fel y dywedais yn gynharach, bydd y ddeddfwriaeth hon yn llunio tirwedd amaeth Cymru a'r amgylchedd am ddegawdau i ddod, ac felly mae'n rhaid i ni sicrhau bod y darn hwn o'r ddeddfwriaeth yn gwbl gywir. Wrth ystyried yr ystod o dystiolaeth a gyflwynir i ni, a'n 30 argymhelliad, rydym yn argymell i'r Senedd gytuno i egwyddorion cyffredinol y Bil Amaethyddiaeth (Cymru) hwn a'i bod yn mynd ymlaen nawr at yr ail gyfnod, sef y cyfnod diwygio. Diolch, Llywydd.