English: The initiative that you describe in Newport - I haven't had the opportunity yet to come and visit, but I'd be really keen to do so because I do know that that is a really good example of partners all coming together in order to address physical activity and well-being and health more widely. In terms of the well-being bond, this project is very much at its infancy in terms of the concept and we are working with officials, again across different Government departments, to pull together the vision for the well-being bond. We'll certainly be in a position to say more about that in due course. Tackling obesity, though, does require commitment from ourselves in Wales and beyond, including the UK Government and the food industry itself. A lot of it does rely on people themselves meeting us halfway and taking that personal responsibility. But, to support this, we do need to create the right environment, where choosing healthier foods and drinks is an easy option and where there aren't barriers to being physically active. We also need to empower individuals through ensuring that they have adequate skills, knowledge and motivation to make the right choices. Responding particularly to the Plaid Cymru amendment, we'll continue to lobby the UK Government to take tougher action on the promotion of unhealthy foods to children particularly. We're closely monitoring the development of the sugar levy for soft drinks and the action being taken forward to reduce sugar through voluntary food industry targets. These have worked, I think it's fair to say, with regard to a reduction in salt, but if it's not successful for sugar then we'll certainly consider calling for a mandatory approach. Within our competence, we continue to work through settings-based approaches, including through schools, hospitals and workplaces, and we're taking the legislative approaches through the Active Travel (Wales) Act 2013 and our nutrition standards. We're also employing social marketing and other campaigns, such as Public Health Wales's 10 Steps to a Healthy Weight. There are many different community-level approaches being taken forward, and I do believe that these have to maintain some flexibility, enough to recognise the different needs of our different local communities. I'd have insufficient time, really, in the four minutes or so that I have to talk in detail about all of these today, but I have described them in previous statements and debates and I'm more than happy to provide further details in future, but I recognise one thing I haven't talked about in detail in the Chamber previously is the all-Wales obesity pathway, and that sets out our approach to prevention and treatment, and it was mentioned by a number of speakers today. It does include minimum service requirements that health boards should be working towards, and I just wanted to reassure Members that I've personally challenged the health boards through my meetings with the chairs to increase the pace of implementation, particularly at level 3 and level 4 of that pathway and obviously would be keen to update Members in due course as well. I hope, really, that what I've been able to set out has reassured Members that obesity and tackling it is very much a key focus for this Government, and we are putting in place the necessary infrastructure for a much more systematic and effective way of working right across Government departments and portfolios in order to tackle it.
Welsh: Mae'r fenter a ddisgrifiwch yng Nghasnewydd - nid wyf wedi cael cyfle eto i ddod i ymweld, ond buaswn yn awyddus iawn i wneud hynny gan fy mod yn gwybod fod honno'n enghraifft dda iawn o bartneriaid yn dod at ei gilydd er mwyn ymdrin â gweithgarwch corfforol a llesiant ac iechyd yn ehangach. O ran y bond lles, mae'r prosiect hwn ar gam cynnar iawn o ran y cysyniad ac rydym yn gweithio gyda swyddogion, unwaith eto ar draws gwahanol adrannau'r Llywodraeth, i ddwyn ynghyd y weledigaeth ar gyfer y bond lles. Byddwn yn sicr o fod mewn sefyllfa i ddweud mwy am hynny maes o law. Mae mynd i'r afael â gordewdra, fodd bynnag, yn galw am ymrwymiad gennym ni yng Nghymru a thu hwnt, gan gynnwys Llywodraeth y DU a'r diwydiant bwyd ei hun. Mae llawer ohono'n dibynnu ar bobl eu hunain yn ein cyfarfod hanner ffordd a chymryd y cyfrifoldeb personol hwnnw. Ond i gefnogi hyn, mae angen i ni greu'r amgylchedd cywir, lle y mae dewis bwydydd a diodydd iachach yn opsiwn hawdd a lle nad oes rhwystrau i fod yn weithgar yn gorfforol. Mae angen hefyd i ni rymuso unigolion drwy sicrhau eu bod yn meddu ar ddigon o sgiliau, gwybodaeth ac ysgogiad i wneud y dewisiadau cywir. Gan ymateb yn benodol i welliant Plaid Cymru, byddwn yn parhau i lobïo Llywodraeth y DU i roi camau llymach ar waith mewn perthynas â hyrwyddo bwydydd afiach i blant yn enwedig. Rydym yn monitro datblygiad yr ardoll siwgr ar ddiodydd meddal yn agos a'r camau sy'n cael eu datblygu i leihau siwgr drwy dargedau gwirfoddol y diwydiant bwyd. Rwy'n meddwl ei bod yn deg dweud bod y rhain wedi gweithio o ran cyfyngu ar halen, ond os nad yw'n llwyddiannus ar gyfer siwgr, yna byddwn yn sicr yn ystyried galw am ddull gorfodol o weithredu. O fewn ein cymhwysedd, rydym yn parhau i weithio drwy ddulliau sy'n seiliedig ar leoliadau, gan gynnwys drwy ysgolion, ysbytai a gweithleoedd, ac rydym yn gweithredu'r dulliau deddfwriaethol drwy Ddeddf Teithio Llesol (Cymru) 2013 a'n safonau maeth. Rydym hefyd yn defnyddio marchnata cymdeithasol ac ymgyrchoedd eraill, megis 10 Cam i Bwysau Iach Iechyd Cyhoeddus Cymru. Mae yna nifer o gynlluniau gwahanol yn cael eu datblygu ar lefel gymunedol, ac rwy'n credu bod yn rhaid i'r rhain sicrhau rhywfaint o hyblygrwydd, digon i gydnabod gwahanol anghenion ein cymunedau lleol gwahanol. Ni fuasai gennyf ddigon o amser, mewn gwirionedd, yn yr oddeutu pedwar munud sydd gennyf i siarad yn fanwl am bob un o'r rhain heddiw, ond rwyf wedi eu disgrifio mewn datganiadau a dadleuon blaenorol ac rwy'n fwy na pharod i roi manylion pellach yn y dyfodol, ond rwy'n cydnabod mai un peth nad wyf wedi sôn amdano'n fanwl yn y Siambr o'r blaen yw'r llwybr gordewdra ar gyfer Cymru gyfan, sy'n nodi ein dull o fynd ati i atal a thrin gordewdra, a chafodd ei grybwyll gan nifer o siaradwyr heddiw. Mae'n cynnwys gofynion sylfaenol ar gyfer gwasanaethau y dylai byrddau iechyd fod yn gweithio tuag atynt, ac roeddwn eisiau rhoi sicrwydd i'r Aelodau fy mod wedi herio'r byrddau iechyd yn bersonol drwy fy nghyfarfodydd â'r cadeiryddion i gyflymu'r broses o weithredu'r llwybr hwnnw, yn enwedig ar lefel 3 a lefel 4 ac yn amlwg buaswn yn awyddus i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau maes o law hefyd. Rwy'n gobeithio, mewn gwirionedd, fod yr hyn rwyf wedi gallu ei nodi wedi rhoi sicrwydd i'r Aelodau fod gordewdra a mynd i'r afael â gordewdra yn bendant yn ffocws allweddol i'r Llywodraeth hon, ac rydym yn rhoi'r seilwaith angenrheidiol yn ei le ar gyfer gweithio mewn ffordd lawer mwy systematig ac effeithiol ar draws adrannau a phortffolios Llywodraeth er mwyn mynd i'r afael â hyn.