English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I do actually want to thank the committee for the work that they have undertaken in producing this report on antipsychotic medication in care homes. I recognise the tone of the debate and the disappointment that some Members expressed, but I do actually think that there is a large amount of agreement on the priority of action that is required to be undertaken on this. Actually, the 'accept in principle' is not a malign attempt to try and avoid recommendations or to explain why nothing will happen. It's actually because of some of the detail and how we want to work that through. We don't exactly agree on all the wording, but we do actually accept and understand the direction of travel the committee want to take in the recommendations. I have something more to say at the conclusion on how I want to actually be able to take that work forward and provide more information to the committee about what we are doing, but I don't think that's going to be possible in the time available in today's debate. But the committee's findings did provide additional confirmation that our focus does need to be on the provision of person-centred care, and how we use non-pharmacological responses before considering a pharmacological one. And that has to be appropriate - appropriate prescribing in all instances. There is a clear focus on that in the dementia action plan that I launched back in February - again, a plan that was designed and delivered, working with people who are living with dementia themselves, their carers, as well as providers. So, it really has had buy-in from people across the dementia community about what matters to them. The Government has agreed, or agreed in principle, 10 of the 11 recommendations, and it is about how we take those forward. Of course, I do recognise that the committee understand that there are steps that we are already taking to improve the availability of data, which is a key point that has come up in a number of contributions, in relation to prescribing antipsychotic medication amongst older people. We do acknowledge honestly in our response that there are limitations at present in our data collection, particularly in how you can attribute prescriptions to residents in care homes. The potential over-prescribing of antipsychotic medication is a concern, regardless of whether it is an individual who is resident in a care home, because, indeed, reducing rates of prescribing among older people in general would have a positive impact on the use of these medicines among care home residents too. I just want to reiterate the point about the fact that we will take seriously what we are proposing to do. So, just in relation to recommendation 1, the expert group that I said that I will be setting up, I expect that to report to me with advice before the end of the calendar year - so, not kicked off into two or three years' time to try and avoid dealing with the issue, but within this calendar year, to have advice and to update Members on action that we expect to be taken as a result of it. A number of the recommendations made by the committee are about the availability and reporting of prescribing data. There is, of course, more to be done, and so we've accepted a range of those recommendations. I have, of course, considered again recommendation 11, and I have moved the response to 'accept' rather than 'accept in principle'. So, I have asked officials to convene a group of those relevant experts to examine the usefulness of various data sources. There is something there about - . The point of that is to help us reduce inappropriate prescribing of antipsychotic medication. The committee also refers to the importance of ensuring that comprehensive, person-centred assessments are undertaken to enable the provision of generally person-centred care and support. That, of course, is a key focus of the dementia action plan - not just a plan, but a plan that is backed by £10 million of additional investment from this year to support delivery. Many of the dementia action plan points are consistent with the committee's recommendations, which should be no surprise - for instance, the reference to the need to enable people who work with those living with dementia to have the skills to feel confidence and competent in caring for, and supporting, those living with dementia. So, within our response, we reaffirm our commitment to the roll-out of the 'Good work: A Dementia Learning and Development Framework for Wales' within care home settings. That framework does provide guidance on the training and principles for challenging behaviour, and I do recognise the description that Lynne Neagle has provided. It is about understanding what is behind that behaviour rather than simply saying that you just need to deal with it in the way that we recognise it is, on a far too common basis, dealt with, with inappropriate prescribing of medication. So, there's no disagreement about that. It's about understanding that behavioural distress and having alternative strategies for staff, whether they are health and care professionals with a professional qualification or, indeed, other staff working within the care home. The point about training is well understood as well. I am pleased, though, to see a focus in the report on the use of allied health professionals, including speech and language therapists. So, allied health professionals, we recognise, make a critical contribution to enabling people to live well with their dementia. Those professions identify and address possible causes of behaviour that is described as 'challenging', including the unmet physical, cognitive, emotional and communication needs and how we provide interventions to reduce the level of stress and anxiety and indeed the frustration that we recognise often accompanies this. That's why, in terms of having the right number of allied healthcare professionals, the next stage of our 'Train. Work. Live.' campaign is going to be extended to include allied health professionals. With the dementia action plan, we're working with partners to develop multidisciplinary teams around the individual to help provide person-centred and co-ordinated care, support and treatment. We recognise the need to ensure that there are good links between care homes and community services with the teams around the individual. The all-Wales dementia allied health practitioner consultant post, when recruited, will have a remit to work with care homes, health boards and local authorities to evidence and promote best practice from allied health professionals across our whole health and social care system. I do want to try and address the recommendation that was rejected, on developing 'a method for assessing the appropriate skills mixfor care home staff' and to provide guidance to ensure safe and appropriate staffing levels. The aim of the recommendation isn't something that I oppose, but it is about that I think we've got the right frameworks in place through the Regulation and Inspection of Social Care (Wales) Act 2016 and the Nurse Staffing Levels (Wales) Act 2016. Now, I've written to the committee with more detail on the work that we have done and are doing, and that includes the work led by Bangor University, and their work concluded that there is no single evidence-based tool that will identify the numbers and types of staff to be employed in the care home sector, but the Chief Nursing Officer for Wales is commissioning further work to set guidance and support commissioners for placements within the sector. That will learn from the work to date already on implementation of the nurse staffing Act and the NHS national collaborative commissioning unit. Now, there's something here about understanding the work we're already doing and understanding what we will do to actually make fit for purpose the legislative framework we already have and deliver a real and practical difference. But I accept that, of course, the committee and Members will want to come back and see if that is happening in practice. So, we'll monitor our progress on the recommendations alongside the dementia action plan. We've set up a dementia oversight of the implementation and impact group, and that will involve people who have been affected by dementia in their membership; they're actively involved in monitoring our success or otherwise, and they've already met for the first time in June. So, it won't simply be about the Government assessing its own action. I do recognise and agree with the committee that inappropriate prescribing - and that includes not regularly reviewing prescribing - is a real cause of harm. There's no lack of concern or an approach from this Government that dismisses those concerns or is complacent about the need for improvement. And I will consider again the points made by Members in this debate in a number of areas that we have accepted in principle, and I will write again to outline the action we are taking to try and deliver on the purpose of the recommendation the committee has made, because we are looking in good faith at how we meet shared objectives, even though we don't agree on all of the detail. And I will of course update Members on the progress made in dealing with the recommendations and the timescales for action and future action in implementing the dementia action plan.
Welsh: Diolch ichi, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddiolch i'r pwyllgor am y gwaith y maent wedi'i wneud yn cynhyrchu'r adroddiad hwn ar feddyginiaeth wrthseicotig mewn cartrefi gofal. Rwy'n cydnabod cywair y ddadl a'r siom a fynegodd rhai o'r Aelodau, ond rwy'n credu mewn gwirionedd fod cryn dipyn o gytundeb ar flaenoriaeth y camau gweithredu y mae angen eu rhoi ar waith ar hyn. Mewn gwirionedd, nid ymgais faleisus i geisio osgoi argymhellion neu i egluro pam na fydd unrhyw beth yn digwydd yw 'derbyn mewn egwyddor'. Mae'n ymwneud â rhai o'r manylion a sut rydym am weithio drwy hynny. Nid ydym yn cytuno ar yr yr union eiriad, ond mewn gwirionedd rydym yn derbyn ac yn deall y cyfeiriad teithio y mae'r pwyllgor am fynd iddo yn yr argymhellion. Mae gennyf fwy i'w ddweud wrth gloi ynglŷn â sut rwyf am fwrw ymlaen â'r gwaith hwnnw mewn gwirionedd a darparu mwy o wybodaeth i'r pwyllgor ynglŷn â'r hyn rydym yn ei wneud, ond nid wyf yn meddwl bod hynny'n mynd i fod yn bosibl yn yr amser sydd ar gael yn y ddadl heddiw. Ond roedd canfyddiadau'r pwyllgor yn darparu cadarnhad ychwanegol fod angen i'n ffocws fod ar ddarparu gofal sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, a sut y defnyddiwn ymatebion nad ydynt yn rhai ffarmacolegol cyn ystyried ymateb ffarmacolegol. Ac mae'n rhaid bod hynny'n briodol - rhagnodi priodol ym mhob achos. Ceir ffocws clir ar hynny yn y cynllun gweithredu ar gyfer dementia a lansiwyd gennyf ym mis Chwefror - unwaith eto, cynllun a luniwyd ac a gyflawnwyd gan weithio gyda phobl sy'n byw gyda dementia eu hunain, eu gofalwyr, yn ogystal â darparwyr. Felly, mae wedi cael cefnogaeth gan bobl ar draws y gymuned ddementia mewn perthynas â'r hyn sy'n bwysig iddynt hwy. Mae'r Llywodraeth wedi cytuno, neu wedi cytuno mewn egwyddor, i dderbyn 10 o'r 11 o argymhellion, ac mae'n ymwneud â sut y datblygwn y rheini. Wrth gwrs, rwy'n cydnabod bod y pwyllgor yn deall bod yna gamau rydym eisoes yn eu cymryd i wella argaeledd data, sy'n bwynt allweddol a gododd mewn nifer o gyfraniadau, mewn perthynas â rhagnodi meddyginiaeth wrthseicotig ymhlith pobl hŷn. Rydym yn cydnabod yn onest yn ein hymateb fod cyfyngiadau ar hyn o bryd yn ein dull o gasglu data, yn enwedig o ran sut y gallwch briodoli presgripsiynau i breswylwyr mewn cartrefi gofal. Mae'r posibilrwydd o or-ragnodi meddyginiaeth wrthseicotig yn peri pryder, ni waeth a yw'n unigolyn sy'n preswylio mewn cartref gofal, oherwydd, yn wir, byddai lleihau cyfraddau rhagnodi ymysg pobl hŷn yn gyffredinol yn cael effaith gadarnhaol ar y defnydd o'r meddyginiaethau hyn ymhlith preswylwyr cartrefi gofal hefyd. Hoffwn ailadrodd y pwynt y byddwn o ddifrif ynglŷn â'r hyn yr ydym yn bwriadu ei wneud. Felly, mewn perthynas ag argymhelliad 1, y grŵp arbenigol y dywedais y byddwn yn ei sefydlu, rwy'n disgwyl iddo gyflwyno adroddiad yn rhoi cyngor i mi cyn diwedd y flwyddyn galendr - felly, nid yw'n cael ei wthio ddwy neu dair blynedd yn ei flaen er mwyn ceisio osgoi ymdrin â'r mater, ond o fewn y flwyddyn galendr hon, i gael cyngor ac i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am y camau y disgwyliwn eu cymryd o ganlyniad i hynny. Mae nifer o'r argymhellion a wnaeth y pwyllgor yn ymwneud ag argaeledd ac adrodd ar ddata rhagnodi. Wrth gwrs, mae rhagor i'w wneud, ac felly rydym wedi derbyn ystod o'r argymhellion hynny. Rwyf wedi ystyried argymhelliad 11 eto wrth gwrs, ac rwyf wedi newid yr ymateb i 'derbyn' yn hytrach na 'derbyn mewn egwyddor'. Felly, rwyf wedi gofyn i swyddogion gynnull grŵp o'r arbenigwyr perthnasol hynny i edrych ar ddefnyddioldeb ffynonellau data amrywiol. Mae rhywbeth yno am - . Diben hynny yw ein helpu i leihau'r arfer o ragnodi meddyginiaeth wrthseicotig yn amhriodol. Mae'r pwyllgor hefyd yn cyfeirio at bwysigrwydd sicrhau y cynhelir asesiadau cynhwysfawr sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn er mwyn galluogi i ofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn gael ei ddarparu yn gyffredinol. Mae hynny, wrth gwrs, yn ffocws allweddol yn y cynllun gweithredu ar gyfer dementia - nid dim ond cynllun, ond cynllun a gefnogir gan £10 miliwn o fuddsoddiad ychwanegol o'r flwyddyn hon i helpu ei gyflawni. Mae llawer o bwyntiau gweithredu'r cynllun gweithredu ar gyfer dementia yn gyson ag argymhellion y pwyllgor, ac ni ddylai hynny fod yn syndod - er enghraifft, y cyfeiriad at yr angen i alluogi pobl sy'n gweithio gyda'r rhai sy'n byw gyda dementia i feddu ar sgiliau i deimlo'n hyderus ac yn gymwys i ofalu am, a chefnogi pobl sy'n byw gyda dementia. Felly, yn ein hymateb, rydym yn ailddatgan ein hymrwymiad i gyflwyno 'Gwaith da: Fframwaith dysgu a datblygu dementia i Gymru' mewn cartrefi gofal. Mae'r fframwaith hwnnw'n darparu canllawiau ar hyfforddiant ac egwyddorion ymddygiad heriol, ac rwy'n cydnabod y disgrifiad a roddodd Lynne Neagle. Mae'n ymwneud â deall beth sy'n sail i'r ymddygiad hwnnw yn hytrach na dweud yn syml fod angen i chi ymdrin ag ef yn y ffordd rydym yn cydnabod y caiff ei drin yn llawer rhy gyffredin, sef drwy ragnodi meddyginiaeth yn amhriodol. Felly, nid oes unrhyw anghytundeb ynghylch hynny. Mae'n ymwneud â deall y gofid ymddygiadol a chael strategaethau amgen ar gyfer staff, pa un a ydynt yn weithwyr proffesiynol iechyd a gofal gyda chymhwyster proffesiynol neu aelodau eraill o staff sy'n gweithio yn y cartref gofal yn wir. Deellir y pwynt am hyfforddiant yn dda hefyd. Er hynny, rwy'n falch o weld ffocws yn yr adroddiad ar y defnydd o weithwyr proffesiynol perthynol i iechyd, gan gynnwys therapyddion lleferydd ac iaith. Felly, rydym yn cydnabod bod gweithwyr proffesiynol perthynol i iechyd yn gwneud cyfraniad hollbwysig i alluogi pobl i fyw'n dda gyda'u dementia. Mae'r proffesiynau hynny'n nodi ac yn mynd i'r afael ag achosion posibl ymddygiad a elwir yn 'heriol', gan gynnwys anghenion corfforol, gwybyddol ac emosiynol nas diwallwyd ac anghenion cyfathrebu a sut y gallwn ddarparu ymyriadau i leihau lefel y straen a'r pryder ac yn wir y rhwystredigaeth y gwyddom ei bod yn aml yn digwydd ochr yn ochr â hyn. Dyna pam, o ran cael y nifer iawn o weithwyr proffesiynol perthynol i ofal iechyd, y bydd cam nesaf ein hymgyrch 'Hyfforddi. Gwaith. Byw.' yn cael ei ymestyn i gynnwys gweithwyr proffesiynol perthynol i iechyd. Gyda'r cynllun gweithredu ar gyfer dementia, rydym yn gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu timau amlddisgyblaethol o amgylch yr unigolyn i helpu i ddarparu gofal, cymorth a thriniaeth sy'n gydgysylltiedig ac sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn. Rydym yn cydnabod yr angen i sicrhau bod cysylltiadau da rhwng cartrefi gofal a gwasanaethau yn y gymuned gyda thimau o amgylch yr unigolyn. Bydd cylch gwaith y swydd ymarferydd ymgynghorol dementia perthynol i iechyd Cymru gyfan, pan gaiff ei recriwtio, yn cynnwys gweithio gyda chartrefi gofal, byrddau iechyd ac awdurdodau lleol i hyrwyddo a dangos tystiolaeth o arferion gorau gan weithwyr proffesiynol perthynol i iechyd ar draws ein holl system iechyd a gofal cymdeithasol. Rwyf am geisio rhoi sylw i'r argymhelliad a wrthodwyd, ar ddatblygu 'asesu'r cyfuniad priodol o sgiliau ar gyfer staff cartrefi gofal' ac i ddarparu canllawiau ar gyfer sicrhau lefelau staffio diogel a phriodol. Nid yw nod yr argymhelliad yn rhywbeth rwy'n ei wrthwynebu, ond mae'n ymwneud â'r ffaith fy mod yn credu bod gennym fframweithiau cywir ar waith drwy Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016 a Deddf Lefelau Staff Nyrsio (Cymru) 2016. Nawr, rwyf wedi ysgrifennu at y pwyllgor gyda rhagor o fanylion am y gwaith rydym wedi ei wneud ac yn ei wneud, ac mae hynny'n cynnwys y gwaith dan arweiniad Prifysgol Bangor, a daeth eu gwaith i'r casgliad nad oes un offeryn yn seiliedig ar dystiolaeth a fydd yn nodi niferoedd a mathau o staff sydd i'w cyflogi yn y sector cartrefi gofal, ond mae Prif Swyddog Nyrsio Cymru'n comisiynu gwaith pellach ar osod canllawiau a chefnogi comisiynwyr ar gyfer lleoliadau o fewn y sector. Bydd hynny'n dysgu o'r gwaith sydd ar y gweill eisoes ar weithredu'r Ddeddf staff nyrsio ac uned gomisiynu gydweithredol genedlaethol y GIG. Nawr, mae rhywbeth yma ynghylch deall y gwaith rydym eisoes yn ei wneud a deall beth a wnawn i wneud y fframwaith deddfwriaethol sydd gennym eisoes yn addas i'r diben a sicrhau gwahaniaeth real ac ymarferol. Ond rwy'n derbyn, wrth gwrs, y bydd y pwyllgor a'r Aelodau am ddod yn ôl i weld a yw hynny'n digwydd yn ymarferol. Felly, byddwn yn monitro ein cynnydd ar yr argymhellion ochr yn ochr â'r cynllun gweithredu ar gyfer dementia. Rydym wedi sefydlu goruchwyliaeth ddementia o'r grŵp gweithredu ac effaith, a bydd yn cynnwys pobl yr effeithiwyd arnynt gan ddementia ymhlith eu haelodau; maent yn ymwneud yn weithredol â monitro ein llwyddiant neu fel arall, ac maent eisoes wedi cyfarfod am y tro cyntaf ym mis Mehefin. Felly, nid y Llywodraeth yn asesu ei gwaith ei hun fydd hyn. Rwy'n cydnabod ac yn cytuno gyda'r pwyllgor fod rhagnodi amhriodol - ac mae hynny'n cynnwys methu adolygu rhagnodi yn rheolaidd - yn achosi niwed go iawn. Ni cheir diffyg pryder ar ran y Llywodraeth, nac ymagwedd gan y Llywodraeth sy'n diystyru'r pryderon hynny neu hunanfodlonrwydd ynghylch yr angen i wella. A byddaf yn ystyried eto y pwyntiau a wnaed gan Aelodau yn y ddadl hon mewn nifer o feysydd a dderbyniwyd gennym mewn egwyddor, a byddaf yn ysgrifennu unwaith eto i amlinellu'r camau rydym yn eu gweithredu er mwyn ceisio cyflawni diben yr argymhelliad a wnaed gan y pwyllgor, oherwydd rydym yn edrych yn ddidwyll ar sut rydym yn diwallu amcanion a rennir, er nad ydym yn cytuno ar yr holl fanylion. Ac wrth gwrs byddaf yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau ar y cynnydd a wnaed wrth ymdrin â'r argymhellion a'r amserlenni ar gyfer gweithredu a gwaith yn y dyfodol ar roi'r cynllun gweithredu ar gyfer dementia ar waith.