English: Thank you, Presiding Officer. I welcome the opportunity to respond to this debate. I believe the Plaid Cymru motion is right to point to the stark warning from the scientific community and the need for urgent and rapid global response. Climate change is not a distant threat. As we debate today, the impacts of climate change are damaging the lives and livelihoods of millions of people across the globe. It is driving extreme weather events here in Wales, to which we are already having to adapt. Wales is only responsible for a tiny fraction of the world's emissions, but it is the view of this Welsh Government that we are capable as a nation of delivering change here in a way that will reduce our impact on the environment, make our society fairer and healthier, and that we can spur more rapid change across the UK and internationally. That is why I would like us to go further than the Plaid Cymru motion. I want us to focus not just on what we need to do, but on how we will focus our efforts to deliver it. Assembly Members and the public are rightly asking: if this is an emergency, what is our response and how can we judge progress? The Government amendment is to highlight our areas of strength on which we can build, and I have to say, Plaid Cymru's line on the climate change emergency - they aren't bad actions, but they are far short of what's in the Welsh Government plan, and wouldn't even deal with half of our greenhouse gas emissions, never mind take us anywhere near net zero. So, as a Government, we can use our progressive legislation to underpin the changes needed with legal force: the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 and our Environment (Wales) Act 2016. We can maximise the contribution made by the public sector to tackling climate change and the loss of species and habitats, and we can play a co-ordinating role in driving change in other sectors, from fostering the creation of new green industries and community-led renewable energy projects to improving the evidence base by working with Natural Resources Wales, with Wales's universities, and with international experts. On Monday, when I met with my ministerial counterparts from the UK and Scottish Governments, we all agreed there is a need to accelerate action on climate change. I'm disappointed that the Welsh Conservatives' amendment shows a complacency in the face of the climate emergency we face, and I would urge Members to vote with the Government today, to make the National Assembly the first Parliament in the world to vote in favour of the declaration of a climate emergency. The seed of our response to the climate emergency is contained in the 100 policies and proposals in the low-carbon delivery plan, but after receiving our advisory body - the UKCCC - advice tomorrow, I will review these. In conclusion, Deputy Presiding Officer, to match the pace and scale of change needed, we now need to call for collective action across the whole of society, and that will include action based on a common resolve between our political parties.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwy'n croesawu'r cyfle i ymateb i'r ddadl hon. Credaf fod cynnig Plaid Cymru yn iawn i dynnu sylw at y rhybudd llym gan y gymuned wyddonol a'r angen am ymateb byd-eang a chyflym ar fyrder. Nid yw newid hinsawdd yn fygythiad pell. Fel yr ydym yn ei drafod heddiw, mae effeithiau newid yn yr hinsawdd yn niweidio bywydau a bywoliaeth miliynau o bobl ar draws y byd. Mae'n gyrru digwyddiadau tywydd eithafol yma yng Nghymru, ac rydym eisoes yn gorfod ymaddasu i hynny. Nid yw Cymru ond yn gyfrifol am gyfran fach iawn o allyriadau'r byd, ond barn Llywodraeth Cymru yw y gallwn fel cenedl gyflawni newid yma mewn ffordd a fydd yn lleihau ein heffaith ar yr amgylchedd, a gwneud ein cymdeithas yn decach ac yn iachach, ac y gallwn sbarduno newid cyflymach ar draws y DU ac yn rhyngwladol. Dyna pam yr hoffwn inni fynd ymhellach na chynnig Plaid Cymru. Rwyf am inni ganolbwyntio nid yn unig ar yr hyn sydd angen inni ei wneud, ond hefyd ar y modd y byddwn yn canolbwyntio ein hymdrechion ar ei gyflawni. Mae Aelodau'r Cynulliad a'r cyhoedd yn gofyn, a hynny'n briodol: os yw hwn yn argyfwng, beth yw ein hymateb a sut y gallwn farnu cynnydd? Gwelliant y Llywodraeth yw tynnu sylw at ein meysydd cryfder y gallwn adeiladu arnynt, a rhaid imi ddweud, mae safbwynt Plaid Cymru ar yr argyfwng newid hinsawdd - nid ydynt yn weithredoedd gwael, ond maent ymhell o'r hyn sydd yng nghynllun Llywodraeth Cymru, ac ni fyddent yn mynd i'r afael â hanner ein hallyriadau nwyon tŷ gwydr hyd yn oed, heb sôn am fynd â ni unrhyw le yn agos at sero net. Felly, fel Llywodraeth, gallwn ddefnyddio ein deddfwriaeth flaengar i danategu'r newidiadau sydd eu hangen gyda grym cyfreithiol: Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. Gallwn fanteisio i'r eithaf ar y cyfraniad a wneir gan y sector cyhoeddus i fynd i'r afael â newid hinsawdd a cholli rhywogaethau a chynefinoedd, a gallwn chwarae rôl gydlynol yn ysgogi newid mewn sectorau eraill, o feithrin y broses o greu diwydiannau gwyrdd newydd a phrosiectau ynni adnewyddadwy a arweinir gan y gymuned i wella'r sylfaen dystiolaeth drwy weithio gyda Cyfoeth Naturiol Cymru, gyda phrifysgolion Cymru, a chydag arbenigwyr rhyngwladol. Ddydd Llun, pan gyfarfûm â fy nghyd-Weinidogion o Lywodraeth y DU a Llywodraeth yr Alban, roeddem i gyd yn cytuno bod angen cyflymu gweithredu ar y newid yn yr hinsawdd. Rwy'n siomedig fod gwelliant y Ceidwadwyr Cymreig yn dangos hunanfodlonrwydd yn wyneb yr argyfwng hinsawdd a wynebwn, a buaswn yn annog yr Aelodau i bleidleisio gyda'r Llywodraeth heddiw, i wneud y Cynulliad Cenedlaethol yn Senedd gyntaf yn y byd i bleidleisio o blaid datganiad ar argyfwng hinsawdd. Mae hadau ein hymateb i'r argyfwng hinsawdd wedi'u cynnwys yn y 100 o bolisïau ac argymhellion yn y cynllun cyflawni carbon isel, ond ar ôl cael cyngor ein corff cynghori - yr UKCCC - yfory, byddaf yn adolygu'r rhain. I gloi, Ddirprwy Lywydd, i gyd-fynd â chyflymder a maint y newid sydd ei angen, mae angen inni alw yn awr am weithredu ar y cyd ar draws y gymdeithas gyfan, a bydd hynny'n cynnwys gweithredu ar sail penderfyniad cyffredin rhwng ein pleidiau gwleidyddol.