English: Moments ago, the First Minister told us in relation to the M4 decision, and I quote from his statement, 'Llywydd, this decision is being made at the point of maximum uncertainty about our financial future. Unprecedented austerity in the public finances is combined with a complete lack of clarity over ourbudgets for the coming years, and is exacerbated by the uncertainty surrounding Brexit.' Now, this was one of the reasons why he's decided not to pursue the M4. Well, if it's relevant to the M4, surely it's even more relevant in relation to the impact that Brexit will have on the agricultural sector. I've said it before and I am going to say it again: Welsh farmers need stability. They need stability, certainty and consistency, and embarking, as you propose to do, on this never-before-tried model is a huge risk. It's only you and Michael Gove now, walking off together in this direction. The Scottish Government, Northern Ireland and the 27 countries in the rest of the EU, they're all sticking, they're not twisting with the future of our family farms and the future of our rural economy. Now, I'm not opposed to change, but introducing these changes at this particular time, I think, is too much of a risk. Can you tell us what the trading conditions will be for Welsh farmers in six months' time? I don't know what they'll be; I don't think you know what they are. Will we be facing crippling tariffs? Will we be facing huge imports of cheap food? We don't know. So, how can we design a programme without knowing some of these answers? You said it yourself - you have no idea what budget you have to work with, so how can you design a scheme without knowing the scale of budget that will be available to you? Yes, people have made promises, but some of those very same people are now being summonsed by courts to come and answer accusations of misleading people. So, I'm not taking these people on their word. So, you don't know. And, of course, if Michael Gove doesn't like your proposals, or at least if you can't agree a consensus with him on WTO obligations, then he can pull the plug and he can block any proposals that you wish to make. So, with all of this uncertainty and instability, I have to say, Minister, that removing the element of a basic payment basically means that you're pushing Welsh agriculture blindfolded off a cliff. That is my concern, and that is the reality that we're facing here. Yes, we need to get it right, so why plough on before we know what Brexit looks like? The nature of Brexit surely should influence the nature of the support that the sector gets in any future scheme. How can you undertake any meaningful impact assessments and modelling when you can't answer any of those questions that I posed to you a moment ago? All of these goalposts will move in six months' time, and quite possibly move again after that. The stakes are too high to work blind on this. Wrong decisions will cost livelihoods, will cost in terms of the social cost, in terms of the economic cost, and ultimately losing people on the land will have that environmental impact that will take you further away from where you want to get to and not achieve some of the goals that we all aspire to in this Assembly.
Welsh: Ychydig funudau yn ôl, dywedodd y Prif Weinidog wrthym ni o ran penderfyniad yr M4, a dyfynnaf o'i ddatganiad, Llywydd, penderfyniad yw hwn a wneir pan mae'r ansicrwydd mwyaf ynglŷn â'n dyfodol ariannol. Mae cyni na welwyd ei debyg o'r blaen ym maes cyllid cyhoeddus yn cyfuno â diffyg eglurder llwyr o ran ein cyllidebau cyfalaf am y blynyddoedd i ddod, a gwaethygir hynny gan yr ansicrwydd ynghylch Brexit. Nawr, dyma un o'r rhesymau pam y mae wedi penderfynu peidio mynd ar drywydd yr M4. Wel, os yw'n berthnasol i'r M4, siawns ei fod yn fwy perthnasol byth o ran yr effaith y bydd Brexit yn ei chael ar y sector amaethyddol. Rwyf i wedi dweud hyn o'r blaen ac rwy'n mynd i ddweud hynny eto: mae angen sefydlogrwydd ar ffermwyr Cymru. Mae angen sefydlogrwydd, sicrwydd a chysondeb arnyn nhw, ac mae dechrau, fel yr ydych chi'n bwriadu ei wneud, ar y model hwn nad yw wedi'i dreialu erioed o'r blaen yn risg enfawr. Dim ond chi a Michael Gove sy'n cerdded i ffwrdd gyda'ch gilydd i'r cyfeiriad hwn nawr. Mae Llywodraeth yr Alban, Gogledd Iwerddon a'r 27 gwlad yng ngweddill yr UE, maen nhw i gyd yn aros gyda'r drefn bresennol, dydyn nhw ddim yn cymryd risg â dyfodol ein ffermydd teuluol a dyfodol ein heconomi wledig. Nawr, dydw i ddim yn gwrthwynebu newid, ond mae cyflwyno'r newidiadau hyn ar yr adeg arbennig hon, yn fy marn i, yn ormod o risg. A fedrwch chi ddweud wrthym ni beth fydd yr amodau masnachu i ffermwyr Cymru ymhen chwe mis? Wn i ddim beth fyddan nhw; dydw i ddim yn credu y gwyddoch chi beth ydyn nhw. A fyddwn ni'n wynebu tariffau andwyol? A fyddwn ni'n wynebu mewnforion enfawr o fwyd rhad? Dydyn ni ddim yn gwybod. Felly, sut y gallwn ni ddylunio rhaglen heb wybod rhai o'r atebion hyn? Dywedoch chi hynny eich hun - nid oes syniad gennych â pha gyllideb y bydd angen i chi weithio, felly sut y gallwch chi gynllunio cynllun heb wybod faint o gyllideb a fydd ar gael ichi? Ydyn, mae pobl wedi gwneud addewidion, ond mae rhai o'r union bobl hynny nawr yn cael eu gwysio gan lysoedd i ddod i ateb cyhuddiadau o gamarwain pobl. Felly, dydw i ddim yn cymryd y bobl hyn ar eu gair. Felly, dydych chi ddim yn gwybod. Ac, wrth gwrs, os nad yw Michael Gove yn hoffi'ch cynigion, neu o leiaf os na allwch chi gytuno ar gonsensws gydag ef ar rwymedigaethau Sefydliad Masnach y Byd, yna gall ef dynnu'n ôl ei gefnogaeth a gall ef rwystro unrhyw gynigion y dymunwch chi eu gwneud. Felly, gyda'r holl ansicrwydd ac ansefydlogrwydd hwn, mae'n rhaid i mi ddweud, Gweinidog, bod cael gwared ar yr elfen taliad sylfaenol yn golygu, yn y bôn, eich bod yn gwthio amaethyddiaeth Cymru yn ddall, oddi ar glogwyn. Dyna yw fy mhryder, a dyna'r realiti yr ydym ni'n ei wynebu yma. Oes, mae angen i ni gael pethau'n iawn, felly pam ddylem ni fwrw ymlaen cyn ein bod yn gwybod pa ffurf fydd ar Brexit? Oni ddylai natur Brexit ddylanwadu ar natur y gefnogaeth a gaiff y sector mewn unrhyw gynllun yn y dyfodol. Sut y gallwch chi ymgymryd ag unrhyw asesiadau effaith a modelu ystyrlon pan na allwch chi ateb unrhyw un o'r cwestiynau hynny a ofynnais ichi funudau'n ôl? Bydd y sefyllfa'n newid ymhen chwe mis, ac o bosibl yn newid eto wedi hynny. Mae gormod yn y fantol i weithio'n ddall ar hyn. Bydd penderfyniadau anghywir yn golygu colli bywoliaeth, byddant yn golygu cost gymdeithasol, cost economaidd, ac yn y pen draw bydd colli pobl ar y tir yn cael yr effaith amgylcheddol honno a fydd yn mynd â chi ymhellach o'r lle yr ydych eisiau ei gyrraedd a pheidio â chyflawni rhai o'r nodau yr ydym ni i gyd yn dyheu amdanyn nhw yn y Cynulliad hwn.