English: Whilst we were reassured that the Cabinet Secretary is working with his Scottish counterpart to learn from what's happened in Scotland, and although we recognise that the fiscal framework provides protection for us in the first year, this work needs to be done correctly and done well, or there will be serious implications for us in Wales from not getting this right. Last year, the OBR told the committee that the timing of the Welsh budget in relation to the UK autumn statement is 'challenging'. Well, the OBR will now be formally forecasting Welsh tax revenue, and the committee recognises the benefit of this being undertaken by the OBR, but we remain slightly concerned. We believe it is vital that taxpayer identification and forecasting is undertaken thoroughly for Wales, and we have recommended that the Welsh Government ensures that all work undertaken by the OBR and HMRC is given the same priority as the work they undertake in a UK context. Last year, the Finance Committee scrutinised tax forecasts, and made recommendations in relation to the provision of Welsh specific data. We received evidence again this year raising this issue. Whilst the committee recognises that there are resource implications to creating additional data, we believe that, as time passes, improved Welsh specific data is crucial to informing both Welsh tax policy decision making and Welsh tax forecasting. When considering this draft budget and the prioritisations given, the committee were mindful that this budget, as we've already heard in the opening statement, has been produced in the context of 10 years of constrained public finances, with evident pressure from an ever-demanding health service. However, the committee also recognises the impact of the continual prioritisation of the health main expenditure group - the MEG - over other portfolios. The Future Generations Commissioner for Wales suggested that additional allocations to health should only be made with the proviso that they are for preventative activities, and that funding is spent in partnership with other stakeholders. The committee does believe that there is merit in this suggestion, and we have recommended that the Welsh Government give this consideration. The future generations commissioner gave evidence on the links in the draft budget with the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. The commissioner felt that progress was being made, but that there is still change needed to ensure that the Act is embedded in the culture of the Welsh Government. We have recommended that the Welsh Government should engage as fully as possible with the commissioner to create this cultural change that we want to see, and the cultural change that the Cabinet Secretary referred to earlier on. Stakeholder feedback and repeated concerns voiced by Assembly committees about the quality of impact assessments led to a new cross-cutting approach to this year's budget scrutiny. The Finance Committee, the Children, Young People and Education Committee and the Equality, Local Government and Communities Committee met jointly during this budget round to scrutinise the Welsh Government's approach to assessing the impact of its budget on children, on future generations and on equalities. The three committees have agreed to consider the evidence gathered in this specific session, and to report jointly in the new year, with a view to influencing, hopefully, future budgets. This year, the work of budget scrutiny was set against a long-awaited definition of preventative spend, as we heard earlier, and we heard that this definition was created in partnership with stakeholders. However, we didn't see extensive evidence that allocations were being considered in light of the definition, and it appears that spending decisions are too often being made in isolation. The committee does believe that effective preventative spending requires an integrated approach, and time will be required to embed prevention into the budget process. We accept that. We also recognise that the definition of preventative spend will be updated in light of experience, and the committee looks forward to seeing improvements in how the budget allocations link up with the definition of preventative spend in future budgets. The committee heard positive evidence with regard to the economic action plan. However, evidence also identified that it was difficult to identify spending on specific areas within the budget tables and that it's difficult to align policies within the budget. The committee believes that the budget should be more explicit, ensuring increased transparency to enable stakeholders to track investments in the economic action plan to the budget tables. The committee would also like to see further consideration being given to how tackling regional inequality across Wales can be prioritised in decision making in relation to infrastructure investment. The Cabinet Secretary announced that the consequential from the UK business rates relief scheme would be used for the Welsh rate relief scheme. And we've heard a few additional details on that this afternoon and we look forward to having greater detail in due course. The continued uncertainty around Brexit meant, of course, that it was difficult to effectively scrutinise specific plans by the Welsh Government to respond to Brexit. The evidence we did receive showed concern not just on funding plans, but with regard to wider issues, such as healthcare arrangements and economic stability. We hope that these issues will be considered by the Welsh Government. The Cabinet Secretary said that flexibility was needed to respond to Brexit and the committee supported this approach. However, we would also be keen to see details as to how the Welsh Government responds to Brexit in the first supplementary budget next year, of course. This year, the committee benefited from the expert advice of Dr Ed Poole from the Wales Governance Centre. Interestingly, Dr Poole also gave evidence to the committee on the draft budget. This is a rather unusual dual role, but for me this shows that we need to broaden the availability of finance experts across Wales. As fiscal devolution progresses, we need to ensure that we have a civic society that is fully willing and able to engage in that process. To conclude, I would like to thank everyone who contributed to all stages of the scrutiny process: committee members of course, the research team, the clerking team, and also those who attended the stakeholder event or provided formal evidence. We are extremely grateful for the work of all of our stakeholders in helping us to shape our findings, and I look forward to seeing or hearing the Government's formal response to our report. Thank you.
Welsh: Er ein bod ni wedi cael sicrwydd gan yr Ysgrifennydd y Cabinet ei fod yn gweithio gyda'i gymheiriaid yn yr Alban i ddysgu o'r hyn sydd wedi digwydd yno, ac er ein bod yn cydnabod bod y fframwaith cyllidol yn darparu amddiffyniad i ni yn y flwyddyn gyntaf, mae angen i'r gwaith yma gael ei wneud yn iawn ac yn dda, neu, wrth gwrs, mi fydd goblygiadau difrifol amlwg i ni yng Nghymru o'i beidio â'i gael yn iawn. Y llynedd, fe ddywedodd yr OBR wrth y pwyllgor fod amseriad cyllideb Cymru yng nghyswllt datganiad yr hydref Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn 'heriol'. Wel, bydd yr OBR nawr yn rhoi amcan ffurfiol o refeniw treth yng Nghymru, ac mae'r pwyllgor yn cydnabod y manteision o gael yr OBR i wneud hyn, ond rŷm ni yn parhau ychydig yn bryderus. Rŷm ni'n credu ei bod yn hollbwysig bod y gwaith o nodi trethdalwyr ac o gynnal rhagolygon treth yn cael ei wneud yn drylwyr i Gymru, ac rŷm ni wedi argymell bod Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod yr holl waith a wneir gan yr OBR a Chyllid a Thollau Ei Mawrhydi yn cael yr un flaenoriaeth â'r gwaith maen nhw'n ei wneud yng nghyd-destun y Deyrnas Unedig. Y llynedd, craffodd y Pwyllgor Cyllid ar y rhagolygon treth, ac mi wnaed argymhellion mewn perthynas â darparu data penodol i Gymru. Fe gawsom ni dystiolaeth eto eleni ynghylch y mater yma. Er bod y pwyllgor yn cydnabod bod goblygiadau o ran adnoddau i lunio data ychwanegol, wrth i'r amser fynd heibio, rŷm ni yn credu bod cael gwell data penodol i Gymru yn hanfodol er mwyn bod yn sail gref i benderfyniadau ar bolisi treth ac i ragolygon treth Cymru. Wrth ystyried y gyllideb ddrafft hon a'r blaenoriaethu sy'n cael eu hamlinellu ynddi, mi roedd y pwyllgor yn ymwybodol, wrth gwrs, fel rŷm ni wedi clywed yn y sylwadau agoriadol, fod y gyllideb wedi cael ei llunio yng nghyd-destun 10 mlynedd o gyfyngiadau ar wariant cyhoeddus, gyda phwysau amlwg o gyfeiriad y gwasanaeth iechyd, sy'n galw'n barhaus am ragor o adnoddau. Fodd bynnag, mae'r pwyllgor hefyd yn cydnabod yr effaith sy'n dod o flaenoriaethu'r prif grŵp gwariant - y MEG - iechyd yn barhaus dros bortffolios eraill. Fe awgrymodd Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru y dylid ond dyrannu rhagor o arian i'r maes iechyd ar yr amod mai ar gyfer gweithgareddau ataliol roedd hynny, a bod arian yn cael ei wario mewn partneriaeth â rhanddeiliaid eraill. Mae'r pwyllgor yn credu bod yr awgrym hwn yn un defnyddiol, ac rŷm ni wedi argymell bod Llywodraeth Cymru yn ystyried hyn. Fe roddodd comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol dystiolaeth ynghylch y cysylltiadau yn y gyllideb ddrafft â Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 hefyd, wrth gwrs. Roedd y comisiynydd o'r farn bod cynnydd yn cael ei wneud ond bod angen rhagor o newid er mwyn sicrhau bod y Ddeddf yn rhan annatod o ddiwylliant Llywodraeth Cymru. Rŷm ni wedi argymell y dylai Llywodraeth Cymru ymgysylltu mor llawn â phosibl â'r comisiynydd i greu'r newid diwylliannol yma rŷm ni am ei weld, a'r newid diwylliannol y gwnaeth yr Ysgrifennydd Cabinet gyfeirio ato yn gynharach. Fe arweiniodd adborth gan randdeiliaid, a'r pryderon niferus a fynegodd pwyllgorau'r Cynulliad ynghylch ansawdd asesiadau effaith, at fabwysiadu dull trawsbynciol newydd o graffu ar y gyllideb eleni. Fe gyfarfu'r Pwyllgor Cyllid, y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg, a'r Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau ar y cyd yn ystod y cylch cyllideb hwn er mwyn craffu ar ddull Llywodraeth Cymru o asesu effaith ei chyllideb ar blant, ar genedlaethau'r dyfodol ac ar gydraddoldeb. Mae'r tri phwyllgor wedi cytuno i ystyried y dystiolaeth a gasglwyd yn y sesiwn benodol honno, ac i adrodd ar y cyd yn y flwyddyn newydd, gyda'r bwriad, wrth gwrs, o ddylanwadu, gobeithio, ar gyllidebau yn y dyfodol. Eleni, fe gafodd y gwaith o graffu ar y gyllideb ei osod yn erbyn diffiniad hirddisgwyliedig o wariant ataliol, fel y clywsom ni gynnau, ac fe glywsom fod y diffiniad yma wedi'i lunio mewn partneriaeth â rhanddeiliaid. Fodd bynnag, ni welsom dystiolaeth helaeth bod dyraniadau'n cael eu hystyried yn sgil y diffiniad, ac mae'n ymddangos bod penderfyniadau gwariant yn dal, yn rhy aml o lawer, yn cael eu gwneud ar eu pennau eu hunain. Mae'r pwyllgor o'r farn bod gwariant ataliol effeithiol yn gofyn am ddull integredig, ac y bydd yn cymryd amser i gynnwys gwariant ataliol o fewn proses y gyllideb. Rŷm ni'n derbyn hynny. Rŷm ni hefyd yn cydnabod y bydd y diffiniad o wariant ataliol yn cael ei ddiweddaru yng ngoleuni profiad, ac mae'r pwyllgor yn edrych ymlaen at weld gwelliannau yn y modd y mae'r dyraniadau yn y gyllideb yn cysylltu â'r diffiniad o wariant ataliol mewn cyllidebau yn y dyfodol. Nawr, fe glywodd y pwyllgor dystiolaeth gadarnhaol ynghylch y cynllun gweithredu ar yr economi. Fodd bynnag, nododd tystiolaeth hefyd ei bod yn anodd nodi gwariant ar feysydd penodol o fewn tablau'r gyllideb, a'i bod yn anodd alinio polisïau o fewn y gyllideb. Mae'r pwyllgor o'r farn y dylai'r gyllideb fod yn fwy eglur, felly, gan sicrhau mwy o dryloywder i alluogi rhanddeiliad i briodoli buddsoddiad yn y cynllun gweithredu ar yr economi i'r tablau yn y gyllideb. Byddai'r pwyllgor hefyd yn hoffi gweld ystyriaeth bellach i sut y gellir blaenoriaethu'r gwaith o fynd i'r afael ag anghydraddoldeb rhanbarthol ledled Cymru wrth wneud penderfyniadau mewn perthynas â buddsoddi mewn seilwaith. Cyhoeddodd Ysgrifennydd y Cabinet y byddai'r cyllid canlyniadol a fydd yn deillio o gynllun rhyddhad ardrethi busnes y Deyrnas Unedig yn cael ei ddefnyddio ar gyfer cynllun rhyddhad ardrethi Cymru. Ac rŷm ni wedi clywed ychydig mwy o fanylion yn fan hyn y prynhawn yma, ac mi fyddwn ni'n edrych ymlaen, wrth gwrs, i gael y manylion yna yn llawn, maes o law. Roedd yr ansicrwydd parhaus o amgylch Brexit yn golygu, wrth gwrs, ei bod hi'n anodd craffu'n effeithiol ar gynlluniau penodol y Llywodraeth i ymateb i Brexit. Roedd y dystiolaeth a gawsom ni yn dangos pryder nid yn unig am gynlluniau cyllido ond ynghylch materion ehangach, megis trefniadau gofal iechyd a sefydlogrwydd economaidd, ac rŷm ni yn gobeithio y bydd y Llywodraeth yn ystyried y materion yma. Nawr, mi ddywedodd Ysgrifennydd y Cabinet fod angen hyblygrwydd i ymateb i Brexit, ac mi gefnogodd y pwyllgor y dull yma. Fodd bynnag, byddem ni hefyd yn awyddus i weld manylion ynghylch ymateb Llywodraeth Cymru i Brexit yn y gyllideb atodol gyntaf y flwyddyn nesaf, wrth gwrs. Eleni, mi fu'r pwyllgor yn elwa o gyngor arbenigol Dr Ed Poole o Ganolfan Llywodraethiant Cymru. Ac yn ddiddorol, fe roddodd Dr Poole hefyd dystiolaeth i'r pwyllgor ar y gyllideb ddrafft. Nawr, mae hon yn rôl ddeuol eithaf anarferol, ond i fi, mae hyn yn dangos hefyd, wrth gwrs, fod angen inni ehangu argaeledd arbenigwyr cyllid ledled Cymru. Wrth i ddatganoli cyllidol ddatblygu, mae angen inni sicrhau bod gennym ni gymdeithas ddinesig sy'n barod i gymryd rhan yn y broses ac, wrth gwrs, sy'n abl i wneud hynny. I gloi, felly, mi hoffwn i ddiolch i bawb a gyfrannodd yn ystod pob cam o'r broses graffu yma: aelodau'r pwyllgor wrth gwrs, y clercod a'r tîm ymchwil, a hefyd y rhai a ddaeth i'r digwyddiad rhanddeiliad, ac i'r rhai a gyflwynodd dystiolaeth ffurfiol. Rŷm ni'n ddiolchgar iawn am waith ein holl randdeiliaid wrth ein helpu ni i lunio ein canfyddiadau, ac rydw i'n edrych ymlaen at glywed ymhellach, neu weld ymhellach, ymateb ffurfiol Llywodraeth Cymru i'n hadroddiad ni pan ddaw'r amser. Diolch.