English: Thank you very much, Dirprwy Lywydd. The committee, as you know, has considered all three memoranda for the Bill and has published two reports. The most recent was laid yesterday, and I'm sure that Members have had an opportunity, at short notice, to have a look at that. Before turning to the provisions that are of particular relevance to the committee's remit, and to the matter of consent, I'd like to say a few words about the scrutiny process. This will be familiar to a number of you, because the points I raise won't be new to Members, but it doesn't make them any less important in any way. Memorandum No. 1 and memorandum No. 2, laid last summer, outline the Welsh Government's concerns regarding the Bill, and these are concerns shared by the committee, of course. At the time, the Minister provided assurances that she was discussing amendments to address those concerns, so we deferred a decision on the matter of consent. Memorandum No. 3, referred to us shortly before the Christmas recess, provides details of the amendments negotiated between the Governments and subsequently agreed to. According to the Welsh Government, these amendments, as we have just heard, represent a reasonable comprise, so it's now asking the Senedd to give consent to the Bill. The fact that the amendments were made at such a late stage in the Bill's passage, of course, means two things: first of all, that the time available for us to report on the memorandum was limited, and, secondly, that the time available for Members then to consider our findings was also limited before being asked to form a view on consent. In addition to this, it's fair to say there is no hope of further amendments being made to the Bill to address our outstanding concerns as a committee - those concerns remain, of course. I'll come to these in just a moment, but, once again, this demonstrates, does it not, the inadequacy of the LCM process. So, I'll move on to the provisions of particular interest to us as a committee. One of the bank's two statutory objectives is to help to tackle climate change. Now, we, of course, know that, if Wales is to become a net-zero nation by 2050, significant infrastructure investment from both the public and private sectors will be needed. The bank could potentially play an important role in scaling up and accelerating that investment. Given this, we support the creation of the bank in principle. The bank's objectives are laudable, but there is a glaring omission, namely tackling the nature emergency. Given the dangerous decline in nature, and with the ink barely dry on the UN biodiversity agreement arising from COP15, it's therefore deeply disappointing the UK Government ruled out the inclusion of a nature objective specifically. The Minister has provided assurance that the Bill, as drafted, will enable investment in nature-based solutions and biodiversity. Encouraging though this may be, of course, it doesn't equate to a statutory nature objective. In terms of our other outstanding concerns regarding the Bill, in earlier memoranda, the Minister said she was calling for the Bill to be amended 'to enable the Senedd and the Welsh Ministers to take their appropriate role within [the bank's] Governance structures to ensure proper democratic accountability.' She said that the amendments would 'provide the Welsh Government and the Senedd with roles equivalent to those of their UK counterparts.' Now, we've had a taste from the Minister of some of the amendments that she was calling for in opening the debate, but, before that, of course, the Minister was previously unwilling to share details of the amendments she was calling for with Senedd committees. This was on the basis that inter-governmental negotiations were ongoing. Now, there we go; that again raises a question about our role as a Senedd in the context of this process. Now, of course, there has to be consultation, as I understand it, with the Welsh Ministers before UK Ministers can exercise powers in relation to the bank's objectives and activities, and strategic priorities and plans. Well, this, certainly, isn't an equivalent role, such as we were seeking. And what of the Senedd's role? Quite simply, the Bill doesn't provide a role for the Senedd. Let's be clear about what that then means - it means the UK Parliament, rather than Senedd Cymru, will scrutinise how powers in areas of devolved competence are being used, and they will be the ones who will oversee the bank's effectiveness as far as it relates to Wales. So, having considered the Bill, as amended, we still have concerns about the limited role of the Welsh Ministers in terms of the bank's governance structures, and the lack, of course, of a role provided for the Senedd. So, Dirprwy Lywydd, with this in mind, the committee is not in a position to recommend that the Senedd gives consent to the Bill. May I change hat now? Because I understand that I'll only have one opportunity to contribute, may I speak as spokesperson for Plaid Cymru in one sentence? Yes. Just to say, of course, that, as usual, Plaid Cymru will be voting against consent, but a number of the concerns relating to what I've said in my other role in this debate are valid in that regard too. Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd. Mae'r pwyllgor, fel rŷch chi'n gwybod, wedi ystyried y tri memoranda ar gyfer y Bil ac wedi cyhoeddi dau adroddiad. Mi osodwyd yr un diweddaraf ddoe, a dwi'n hyderu bod Aelodau wedi cael cyfle, ar fyr rybudd, wrth gwrs, i fwrw golwg ar hwnnw. Cyn troi at y darpariaethau sy'n arbennig o berthnasol i gylch gorchwyl y pwyllgor, ac at y mater o gydsyniad, hoffwn i ddweud ychydig o eiriau am y broses graffu. Fydd hyn efallai ddim yn ddiarth i nifer ohonoch chi, oherwydd fydd y pwyntiau dwi eisiau eu codi ddim yn newydd i Aelodau, ond dyw hynny, wrth gwrs, ddim yn golygu eu bod nhw'n llai pwysig mewn unrhyw ffordd. Mae memorandwm Rhif 1 a Rhif 2, a osodwyd yr haf diwethaf, yn nodi pryderon Llywodraeth Cymru am y Bil - pryderon sy'n cael eu rhannu gan y pwyllgor, wrth gwrs. Ar y pryd, fe roddodd y Gweinidog sicrwydd ei bod yn trafod gwelliannau i fynd i'r afael â nhw, felly fe wnaethom ni ohirio penderfyniad ar y mater o gydsyniad. Mae memorandwm Rhif 3, a gyfeiriwyd atom ni ychydig cyn toriad y Nadolig, yn rhoi manylion y gwelliannau a drafodwyd rhwng y Llywodraethau ac y cytunwyd arnyn nhw wedi hynny. Yn ôl Llywodraeth Cymru, mae'r gwelliannau hyn, fel clywon ni nawr, yn gyfaddawd rhesymol, felly mae bellach yn gofyn i'r Senedd roi cydsyniad i'r Bil. Mae'r ffaith bod y gwelliannau wedi cael eu gwneud mor hwyr yn ystod hynt y Bil yn golygu dau beth, wrth gwrs: yn gyntaf, bod yr amser a oedd ar gael i ni gyflwyno adroddiad ar y memorandwm yn gyfyngedig, ac, yn ail, bod yr amser a oedd ar gael i'r Aelodau wedyn i ystyried ein canfyddiadau ni yn gyfyngedig cyn gofyn i Aelodau ffurfio barn ar gydsyniad. Yn ogystal â hyn, mae'n deg dweud nad oes gobaith y bydd gwelliannau pellach yn cael eu gwneud i'r Bil i fynd i'r afael â'n pryderon ni fel pwyllgor, sydd, ar y cyfan, yn dal i fodoli. Mi wnaf i ddod at y rheini mewn eiliad, ond, unwaith eto, mae hyn yn dangos, onid yw e, annigonolrwydd y broses cynnig cydsyniad deddfwriaethol. Felly, fe wnaf i symud ymlaen at y darpariaethau sydd o ddiddordeb arbennig i ni fel pwyllgor. Un o ddau amcan statudol y banc yw helpu i fynd i'r afael â newid hinsawdd. Nawr, rŷn ni'n gwybod, os yw Cymru am ddod yn genedl sero net erbyn 2050, fod angen buddsoddiad seilwaith sylweddol gan y sector cyhoeddus a'r sector preifat. Mae'n bosib y gallai'r banc chwarae rhan bwysig wrth gynyddu a chyflymu y buddsoddiad hwnnw. O ystyried hyn, rŷn ni'n cefnogi creu'r banc mewn egwyddor. Mae amcanion y banc yn ganmoladwy, ond mae yna ddiffyg amlwg, sef mynd i'r afael â'r argyfwng natur. O ystyried y dirywiad enbyd ym myd natur, a'r ffaith bod yr inc ond newydd sychu ar gytundeb y Cenhedloedd Unedig a ddaeth yn sgil COP15, mae'n siomedig iawn bod Llywodraeth y Deyrnas Unedig wedi diystyru cynnwys amcan natur yn benodol. Mae'r Gweinidog wedi rhoi sicrwydd y bydd y Bil, fel y'i drafftiwyd, yn galluogi buddsoddi mewn atebion sy'n seiliedig ar natur a bioamrywiaeth. Er bod hyn efallai yn galonogol - wrth gwrs, mae e - ond dyw e ddim yn cyfateb i amcan natur statudol. O ran ein pryderon eithriadol eraill ni am y Bil, mewn memoranda cynharach, fe ddywedodd y Gweinidog ei bod yn galw am ddiwygio'r Bil 'er mwyn galluogi'r Senedd a Gweinidogion Cymru i gymryd eu rôl briodol o fewn strwythurau llywodraethiant [y banc] er mwyn sicrhau atebolrwydd democrataidd priodol.' Fe ddywedodd y byddai'r gwelliannau 'yn darparu rolau i Lywodraeth Cymru ac i'r Senedd sy'n cyfateb i rolau eu cymheiriaid yn y Deyrnas Unedig.' Nawr, rŷn ni wedi cael blas gan y Gweinidog ar rai o'r gwelliannau roedden ni'n galw amdanyn nhw wrth agor y ddadl, ond, cyn hynny, wrth gwrs, doedd y Gweinidog ddim yn barod i rannu manylion y gwelliannau roedd hi'n galw amdanyn nhw gyda phwyllgorau'r Senedd. Roedd hyn ar y sail bod trafodaethau rhynglywodraethol yn parhau o hyd. Nawr, dyna ni; mae hwn eto, onid yw e, yn gofyn cwestiwn ynglŷn â'n rôl ni fel Senedd yng nghyd-destun y broses yma. Nawr, wrth gwrs, mae'n rhaid ymgynghori, os dwi'n deall yn iawn, â Gweinidogion Cymru cyn y gall Gweinidogion y Deyrnas Unedig arfer pwerau mewn perthynas ag amcanion a gweithgareddau'r banc, a blaenoriaethau a chynlluniau strategol. Wel, dyw hyn, yn sicr, ddim hyn yn rôl gyfatebol, fel yr hyn roedden ni'n chwilio amdano fe. A beth am rôl y Senedd? Yn syml, dyw'r Bil ddim yn darparu rôl i'r Senedd. Gadewch i ni fod yn glir ynghylch beth mae hynny wedyn yn ei olygu - mae'n golygu bydd Senedd y Deyrnas Unedig, yn hytrach na Senedd Cymru, yn craffu ar sut y mae pwerau mewn meysydd cymhwysedd datganoledig yn cael eu defnyddio, a nhw fydd yn goruchwylio effeithiolrwydd y banc i'r graddau mae'n ymwneud â Chymru. Felly, ar ôl ystyried y Bil, fel y'i diwygiwyd, mae gennym bryderon o hyd am rôl gyfyngedig Gweinidogion Cymru o ran strwythurau llywodraethiant y banc, a'r ffaith, wrth gwrs, nad oes rôl wedi'i darparu ar gyfer y Senedd. Felly, Dirprwy Lywydd, o ystyried hyn, dyw'r pwyllgor ddim mewn sefyllfa i argymell bod y Senedd yn cydsynio i'r Bil. Gaf i newid fy het nawr? Oherwydd dwi'n deall bod un cyfle gyda fi i gyfrannu, gaf i siarad fel llefarydd Plaid Cymru mewn brawddeg? Ie. Dim ond i ddweud, wrth gwrs, yn unol â'r arfer, mi fydd Plaid Cymru yn pleidleisio yn erbyn y cydsyniad, ond mae nifer o'r gofidiau sydd ymhlyg yn yr hyn dwi wedi dweud yn y rôl arall sydd gyda fi yn y ddadl yma yn ddilys yn hyn o beth hefyd. Diolch.