English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and I move the motion on the order paper. In July, I issued a statement on behalf of the Assembly Commission outlining our proposed two-phased legislative strategy in relation to National Assembly electoral reform. The first step would be to legislate to change the name of the National Assembly, to extend the franchise for Assembly elections, to amend the law relating to disqualification, and to make other associated changes to electoral and internal arrangements. The second phase would be to legislate during this Assembly term in relation to the size of the Welsh Parliament and the method used to elect its Members - subject, of course, to a consensus forming on these matters. The purpose of today's debate is to seek the agreement of Members to allow the Commission to introduce that first piece of legislation. We do so with the confidence that we have consulted widely and publicly on these proposals and held many conversations with key stakeholders. Should you agree to allow the Commission to introduce the Bill, then we'll have an opportunity to discuss and debate the policy detail in full as the Bill passes through the legislative scrutiny process of this Assembly. However, as I've stated previously, the proposals will only be taken forward if there is a broad consensus in favour. A supermajority of 40 Members would be required to vote in favour of a future Bill before it could reach the statute books, and it would be subject to rigorous scrutiny, consultation and debate, both within and outside the Assembly. In my written statement of 2 October, I outlined the key objectives of the Welsh Parliament and Elections (Wales) Bill. The first objective is to change the name of the Assembly to Senedd Cymru/Welsh Parliament, which was the preferred title for those who responded to the public consultation on this matter. The respondents also preferred the descriptor Aelodau Senedd Cymru/Members of the Welsh Parliament, which would bring us into line with the descriptors used by legislatures elsewhere in the UK. Despite reaching an initial conclusion with regard to the descriptor, the Commissioners decided to give it further consideration and discuss it again with their party groups. These discussions are ongoing, but I urge parties and Members to try to reach a consensus at the earliest possible opportunity. The Commission proposes that the name of the institution should take legal effect in May 2020 to ensure that the term Senedd Cymru/Welsh Parliament becomes familiar to the people of Wales before the 2021 Assembly - Senedd Cymru/Welsh Parliament - election. We will ensure that the cost of the change is kept to a minimum, and there will be no wholesale change to the Assembly's logo. The explanatory memorandum that will be published alongside the Bill on introduction will of course include the best estimates of the potential costs and savings to which the legislation could give rise. The second objective of the Bill will be to lower the minimum voting age to 16, with effect from the 2021 election. I know that Members will want to be reassured that significant efforts will be made to inform young people of this change and to encourage the highest level of participation. We agree, and during this legislative process, the Commission will outline what action will be taken, both by this institution and our partners on this issue. The third objective is to implement the recommendations for legislative change made by the Constitutional and Legislative Affairs Committee of the fourth Assembly for the clarification and reform of the legislative framework relating to the disqualifying of individuals from being Assembly Members. These changes would provide clarity about the eligibility of people to stand for election, would reduce the barriers that currently require many people to take the risk of resigning from their roles before becoming a candidate, and would, from the next Assembly election, disqualify Members of the House of Lords from becoming Members of the Welsh Parliament unless they take a leave of absence from Westminster. Finally, the fourth aim would be to ensure that there are provisions in place that would make it possible for us to consider implementation in Wales in the event that the Law Commission makes recommendations to rationalise the legislation relating to elections. Welsh Ministers could bring forward such proposals through subordinate legislation, which would be subject to an affirmative procedure in this Chamber. The Bill would also extend the deadline for the first meeting of the Assembly after an election from seven - as it is at present - to 14 days, in line with the arrangements in the Scottish Parliament, and would also rectify a current legislative ambiguity, by clarifying that the Assembly Commission has the power to charge for the provision of services not related to its functions. As I stated earlier, Members will have the opportunity to discuss the detail of these reforms during the scrutiny process. And should you agree this motion today, I'm sincerely looking forward to working with you in order to create a robust piece of legislation of which we, and the people of Wales, can be proud.
Welsh: Diolch i'r Dirprwy Lywydd. Rwy'n gwneud y cynnig sydd ar y papur trefn. Ym mis Gorffennaf, cyhoeddais ddatganiad ar ran Comisiwn y Cynulliad yn amlinellu ein strategaeth ddeddfwriaethol arfaethedig o ran diwygio trefniadau etholiadol y Cynulliad Cenedlaethol mewn dau gam. Y cam cyntaf fyddai deddfu i newid enw'r Cynulliad Cenedlaethol, i ymestyn yr etholfraint ar gyfer etholiadau'r Cynulliad, i ddiwygio'r gyfraith sy'n ymwneud â threfniadau anghymhwyso, a gwneud newidiadau eraill i drefniadau etholiadol a threfniadau mewnol y Cynulliad. Yr ail gam fyddai deddfu yn ystod tymor y Cynulliad yma ynghylch maint Senedd Cymru a'r dull a ddefnyddir i ethol ei Haelodau - yn amodol, wrth gwrs, ar gonsensws ar y materion yma. Diben y ddadl heddiw yw i geisio cytundeb Aelodau i ganiatáu i'r Comisiwn gyflwyno'r darn cyntaf o ddeddfwriaeth. Rydym yn gwneud hynny gan hyderu ein bod wedi ymgynghori'n eang ac yn gyhoeddus ar y cynigion hyn ac wedi cael llawer o sgyrsiau â rhanddeiliaid allweddol. Os ydych yn cytuno i ganiatáu i'r Comisiwn gyflwyno'r Mesur hwn, cawn gyfle i drafod a dadlau manylion y polisi yn llawn wrth i'r Mesur fynd drwy broses graffu ddeddfwriaethol y Cynulliad. Fodd bynnag, fel yr wyf wedi'i nodi'n flaenorol, ni fydd y cynigion hyn yn cael eu dwyn ymlaen oni bai fod consensws cyffredinol o blaid gwneud hynny. Byddai'n rhaid i uwchfwyafrif o 40 o Aelodau bleidleisio o blaid unrhyw Fesur yn y dyfodol cyn iddo gyrraedd y llyfrau statud, a byddai'n destun gwaith craffu, ymgynghori a thrafod trwyadl yn y Cynulliad yma a thu hwnt. Yn fy natganiad ysgrifenedig ar 2 Hydref, amlinellais amcanion allweddol y Mesur Senedd Cymru ac etholiadau (Cymru). Yr amcan cyntaf yw newid enw'r Cynulliad i Senedd Cymru/Welsh Parliament, sef y teitl a ffafriwyd gan y rhai a ymatebodd i'r ymgynghoriad cyhoeddus ar y mater yma. Roedd yr ymatebwyr hefyd yn ffafrio'r teitl Aelodau Senedd Cymru/Members of the Welsh Parliament, a fyddai'n cyd-fynd â'r teitlau a ddefnyddir gan ddeddfwrfeydd mewn mannau eraill yn y Deyrnas Gyfunol. Er inni ddod i gytundeb cychwynnol ynghylch teitl yr Aelodau, penderfynodd y Comisiynwyr ystyried y mater ymhellach a thrafod eto gyda'u pleidiau. Mae'r trafodaethau yma yn parhau, ond mi fydd angen i'r pleidiau, a chi yr Aelodau, gyrraedd consensws ar y cyfle cyntaf posib ar y mater yma. Mae'r Comisiwn yn cynnig y dylai enw'r sefydliad gael effaith gyfreithiol ym mis Mai 2020 i sicrhau bod pobl Cymru yn dod yn gyfarwydd â'r term Senedd Cymru/Welsh Parliament cyn etholiad y Cynulliad - Senedd Cymru/Welsh Parliament - yn 2021. Byddwn yn sicrhau bod cost y newid mor isel â phosib ac nid oes bwriad newid logo'r Cynulliad yn gyfan gwbl. Bydd y memorandwm esboniadol a gaiff ei gyhoeddi i gyd-fynd â'r Mesur pan gaiff ei gyflwyno wrth gwrs yn cynnwys yr amcangyfrifon gorau o'r costau a'r arbedion posib a allai ddod yn sgil y ddeddfwriaeth. Ail amcan y Mesur fydd gostwng yr oedran pleidleisio isaf i 16, yn effeithiol o etholiad 2021. Rwy'n gwybod y bydd Aelodau am gael sicrwydd y byddwn yn gwneud ymdrechion sylweddol i roi gwybod i bobl ifanc am y newid yma ac yn annog y lefel uchaf o gyfranogiad ganddynt. Rydym yn cytuno â hyn, ac fel rhan o'r broses ddeddfwriaethol yma, bydd y Comisiwn yn amlinellu pa gamau a gymerir gan y sefydliad a'n partneriaid ar y mater yma. Y trydydd amcan yw gweithredu'r argymhellion o ran newid deddfwriaethol a wnaed gan Bwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol y pedwerydd Cynulliad i egluro a diwygio'r fframwaith deddfwriaethol ynghylch anghymhwyso unigolion rhag bod yn Aelodau Cynulliad. Byddai'r newidiadau hyn yn rhoi eglurder ynghylch cymhwysedd pobl i sefyll mewn etholiad, yn helpu i oresgyn y rhwystrau sydd ar hyn o bryd yn golygu bod yn rhaid i lawer o bobl ymddiswyddo cyn sefyll fel ymgeiswyr er mwyn osgoi unrhyw risg, ac yn gwahardd, o etholiad nesaf y Cynulliad ymlaen, Aelodau o Dŷ'r Arglwyddi rhag bod yn Aelodau Senedd Cymru oni bai eu bod yn cymryd cyfnod o absenoldeb o San Steffan. Yn olaf, y pedwerydd amcan fyddai sicrhau bod darpariaethau ar waith i'w gwneud yn bosib inni ystyried gweithredu yng Nghymru pe bai Comisiwn y Gyfraith yn gwneud unrhyw argymhellion i resymoli'r ddeddfwriaeth ynghylch etholiadau. Gallai Gweinidogion Cymru gyflwyno cynigion o'r fath drwy is-ddeddfwriaeth, a fyddai'n ddarostyngedig i'r weithdrefn gadarnhaol yn y Siambr yma. Byddai'r Mesur hefyd yn ymestyn y dyddiad cau ar gyfer cyfarfod cyntaf y Cynulliad ar ôl etholiad, o saith diwrnod - fel y mae ar hyn o bryd - i 14, yn unol â'r trefniadau yn Senedd yr Alban, a hefyd yn cywiro'r amwysedd deddfwriaethol presennol, drwy egluro bod gan Gomisiwn y Cynulliad y pŵer i godi tâl am ddarparu gwasanaethau nad ydynt yn gysylltiedig â'i swyddogaethau. Fel y dywedais yn gynharach, bydd Aelodau'n cael cyfle i drafod manylion y diwygiadau hyn yn ystod y broses o graffu. Ac os byddwch yn derbyn y cynnig hwn heddiw, rydw i'n edrych ymlaen yn ddiffuant i weithio gyda chi er mwyn creu deddfwriaeth gadarn y gallwn ni, a phobl Cymru, ymfalchïo ynddi.