techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The one area where the public get engaged is planning applications. The big problem is that unpopular planning applications, such as houses of multiple occupation over the limits set by supplementary planning guidance are refused by the council but allowed by planning inspectors. Does the Minister agree that ending planning inspectors overruling councils' planning conditions and making failed applicants go to judicial review instead is the best way of improving public engagement and getting the confidence of the public?
Welsh: Un maes lle mae'r cyhoedd yn ymgysylltu yw ceisiadau cynllunio. Y broblem fawr yw bod ceisiadau cynllunio amhoblogaidd, fel tai amlfeddiannaeth dros y terfynau a osodir gan ganllawiau cynllunio atodol, yn cael eu gwrthod gan y cyngor ond yn cael eu caniatáu gan arolygwyr cynllunio. A yw'r Gweinidog yn cytuno mai rhoi diwedd ar allu arolygwyr cynllunio i ddiystyru amodau cynllunio'r cynghorau a gwneud i ymgeiswyr aflwyddiannus fynd am adolygiad barnwrol yn lle hynny, yw'r ffordd orau o wella ymgysylltiad y cyhoedd ac ennyn hyder y cyhoedd?
English: Well, Mike Hedges will know that he and I have had a couple of sparring matches on this point over a large number of years. So, he knows I don't agree with him on that, which I'm sorry to say. Applicants can appeal against refusal of permission, where an independent inspector then checks the decision of the local planning authority against local and national planning policies and any other material consideration raised. I absolutely recognise the point about local plans, local strategic areas, HMO strategy areas and so on - there are a number of them - strategic design orders and so on. We have got a good relationship with all of our local authorities in Wales, and where I've been asked to do so - and I'm very happy to invite such a request from any other local authority - the planning inspectors have been able to work with officers from those authorities to understand what the evidential requirements are in order to defend an appeal, in order to make the decision in the first place, and, indeed, in order to strengthen their particular design orders or HMO restraint orders, or whatever it is they're doing, so that they don't get overturned on appeal. And, in fact, actually, we've produced statistics, because there is a perception that more get turned over on appeal than not, and we've produced statistics that show that that's not so.
Welsh: Wel, bydd Mike Hedges yn gwybod ei fod ef a minnau wedi cael un neu ddwy o ddadleuon ar y pwynt hwn dros nifer fawr o flynyddoedd. Felly, mae'n gwybod nad wyf yn cytuno ag ef ar hynny, mae'n ddrwg gennyf ddweud. Gall ymgeiswyr apelio pan fydd cais yn cael ei wrthod, a bydd arolygydd annibynnol yn gwirio penderfyniad yr awdurdod cynllunio lleol yn erbyn polisïau cynllunio lleol a chenedlaethol ac unrhyw ystyriaeth berthnasol arall sy'n codi. Rwy'n llwyr gydnabod y pwynt am gynlluniau lleol, ardaloedd strategol lleol, ardaloedd strategaeth tai amlfeddiannaeth ac ati - mae yna nifer ohonynt - gorchmynion cynllunio strategol, ac ati. Mae gennym berthynas dda gyda'n holl awdurdodau lleol yng Nghymru, a lle gofynnwyd imi wneud hynny - ac rwy'n hapus iawn i wahodd cais o'r fath gan unrhyw awdurdod lleol arall - mae'r arolygwyr cynllunio wedi gallu gweithio gyda swyddogion o'r awdurdodau hynny i ddeall beth yw'r gofynion tystiolaeth er mwyn amddiffyn apêl, er mwyn gwneud y penderfyniad yn y lle cyntaf, ac yn wir, er mwyn cryfhau eu gorchmynion cynllunio penodol, neu orchmynion atal tai amlfeddiannaeth, neu beth bynnag y maent yn ei wneud, fel nad ydynt yn cael eu gwrthdroi ar apêl. Ac mewn gwirionedd, rydym wedi cynhyrchu ystadegau oherwydd ceir canfyddiad fod mwy yn cael eu gwrthdroi ar apêl na pheidio, ac rydym wedi cynhyrchu ystadegau sy'n dangos nad yw hynny'n wir.
English: Thank you, Joyce. I committed in November to support of £35 million of investment to deliver 470 new innovative affordable homes, which adds to the 1,400 homes already funded under the innovative housing programme to date. That takes the total support over the last four years to over £125 million.
Welsh: Diolch, Joyce. Ym mis Tachwedd, ymrwymais i fuddsoddiad o £35 miliwn i ddarparu 470 o dai fforddiadwy arloesol newydd, sy'n ychwanegu at y 1,400 o gartrefi sydd eisoes wedi'u hariannu o dan y rhaglen dai arloesol hyd yn hyn. Mae hynny'n golygu bod cyfanswm y cymorth a ddarparwyd dros y pedair blynedd diwethaf dros £125 miliwn.
English: I want to very much welcome the Welsh Government's approach to that innovative housing programme, which this year has focused its funding on modern methods of construction. You've already said that £35 million of investment will go to local companies, and I think it's worth repeating that it's local companies and their supply chains, and that's a welcome boost during these uncertain times. And I'm even more pleased that a number of those are bringing much-needed work into my region during what is, undoubtedly, a challenging time. Minister, have you any idea how many training and apprenticeship opportunities you anticipate will be created with this programme, and, clearly, if you can't give me an exact answer now, I look forward to one in the near future.
Welsh: Hoffwn groesawu dull Llywodraeth Cymru o weithredu'r rhaglen dai arloesol honno, sydd eleni wedi canolbwyntio ei chyllid ar ddulliau adeiladu modern. Rydych eisoes wedi dweud y bydd buddsoddiad o £35 miliwn yn mynd i gwmnïau lleol, ac rwy'n credu ei bod yn werth ailadrodd mai cwmnïau lleol a'u cadwyni cyflenwi ydyw, ac mae hwnnw'n hwb i'w groesawu yn ystod yr amseroedd ansicr hyn. Ac rwy'n fwy balch fyth fod nifer o'r rheini'n dod â gwaith mawr ei angen i mewn i fy rhanbarth ar adeg sydd, heb amheuaeth, yn heriol. Weinidog, a oes gennych unrhyw syniad faint o gyfleoedd hyfforddi a phrentisiaeth rydych yn rhagweld y cânt eu creu gyda'r rhaglen hon, ac yn amlwg, os na allwch roi ateb pendant imi nawr, edrychaf ymlaen at gael un yn y dyfodol agos.
English: Thank you, Paul. We have been consistent in our message that social housing is our top priority. Our aim is to build better social homes, more of them, and more quickly. I am really proud of our record £2 billion investment in housing to support our delivery of over 20,000 affordable additional homes in this Assembly term - sorry, Senedd term; I beg your pardon.
Welsh: Diolch, Paul. Rydym wedi bod yn gyson yn ein neges mai tai cymdeithasol yw ein prif flaenoriaeth. Ein nod yw adeiladu cartrefi cymdeithasol gwell, mwy ohonynt, a hynny'n gyflymach. Rwy'n wirioneddol falch o'n buddsoddiad mwyaf erioed o £2 biliwn mewn tai i gefnogi ein darpariaeth o dros 20,000 o gartrefi fforddiadwy ychwanegol yn ystod tymor y Cynulliad - mae'n ddrwg gennyf, tymor y Senedd. Mae'n ddrwg gennyf.
English: Thank you for that response, Minister. Now, recent figures tell us that poor housing costs the Welsh NHS around £95 million per year in the first five years of treatment charges and costs Welsh society over £1 billion a year. Now, we can't afford to lose sight of that as, clearly, investing in good quality housing demonstrates there is a proven return on investment in health benefits. Therefore, can you tell us what the Welsh Government is doing to improve energy efficiency in its housing projects going forward, and what other measures is the Welsh Government taking to address the health costs of poor housing in Wales, and especially in Pembrokeshire?
Welsh: Diolch am yr ymateb hwnnw, Weinidog. Nawr, mae ffigurau diweddar yn dweud wrthym fod tai gwael yn costio tua £95 miliwn y flwyddyn i GIG Cymru yn ystod y pum mlynedd gyntaf o gostau triniaeth ac yn costio dros £1 biliwn y flwyddyn i'r gymdeithas yng Nghymru. Nawr, ni allwn fforddio colli golwg ar hynny oherwydd, yn amlwg, ceir prawf fod buddsoddi mewn tai o ansawdd da yn gwneud elw ar fuddsoddiad mewn buddion iechyd. Felly, a allwch chi ddweud wrthym beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i wella effeithlonrwydd ynni yn ei phrosiectau tai wrth symud ymlaen, a pha gamau eraill y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i fynd i'r afael â chostau iechyd o ganlyniad i dai gwael yng Nghymru, ac yn Sir Benfro yn enwedig?
English: A themed set of questions today, Llywydd. Yes, Mark, increasing the number of homes being built, particularly for social rent, is a fundamental priority for this Government. We've made record levels of investment in housing and I'm confident of delivering our ambitious target of 20,000 affordable homes during this term of Government.
Welsh: Cyfres o gwestiynau ar yr un thema heddiw, Lywydd. Ydy, Mark, mae cynyddu nifer y cartrefi sy'n cael eu hadeiladu, yn enwedig ar gyfer rhent cymdeithasol, yn flaenoriaeth sylfaenol i'r Llywodraeth hon. Rydym wedi gwneud y lefelau uchaf erioed o fuddsoddiad mewn tai ac rwy'n hyderus o gyflawni ein targed uchelgeisiol o 20,000 o gartrefi fforddiadwy yn ystod tymor y Llywodraeth hon.
English: Well, the COVID-19 pandemic has delivered a sharp shock to the UK housing market, with the number of new homes registered to be built in the first three quarters down in all UK nations. However, Wales was starting from the lowest base. Last year - the highest year for UK new home registration since 2007 - the numbers in Wales fell by over 12 per cent on the previous year, and the number of new homes built by 13 per cent to the lowest number since 2012-13. Social housing stock in Wales only increased 1 per cent, with just 1,288 new social housing or homes built. How do you therefore respond to the statement by the Back the Bill campaign, backed by the Chartered Institute of Housing Cymru, Shelter Cymru and Tai Pawb, that Wales is in the midst of a housing crisis - demand significantly outstrips supply, many people are unable to afford homes in their local communities - and its call for a right to adequate housing in Wales, and to calls across the sector for the next Welsh Government to deliver 20,000 new social homes during the next Welsh Parliament term?
Welsh: Wel, mae pandemig COVID-19 wedi rhoi sioc fawr i farchnad dai'r DU, gyda nifer y cartrefi newydd a gofrestrwyd i gael eu hadeiladu yn ystod y tri chwarter cyntaf wedi gostwng ym mhob un o wledydd y DU. Fodd bynnag, roedd Cymru'n dechrau o'r sylfaen isaf. Y llynedd - y flwyddyn lle cafodd y lefel uchaf o gartrefi newydd eu cofrestru yn y DU ers 2007 - cafwyd gostyngiad o dros 12 y cant yn y niferoedd yng Nghymru o'i gymharu â'r flwyddyn flaenorol, ynghyd â gostyngiad o 13 y cant yn nifer y cartrefi newydd a adeiladwyd i'r nifer isaf ers 2012-13. Cynnydd o 1 y cant yn unig a welwyd yn y stoc tai cymdeithasol yng Nghymru, gyda dim ond 1,288 o dai cymdeithasol neu gartrefi newydd wedi'u hadeiladu. Sut rydych chi'n ymateb felly i'r datganiad gan ymgyrch Back the Bill, a gefnogir gan Sefydliad Tai Siartredig Cymru, Shelter Cymru a Tai Pawb, fod Cymru ynghanol argyfwng tai - mae'r galw'n llawer mwy na'r cyflenwad, mae llawer o bobl yn methu fforddio cartrefi yn eu cymunedau lleol - a'u galwad am hawl i dai digonol yng Nghymru, ac i alwadau ar draws y sector i Lywodraeth nesaf Cymru ddarparu 20,000 o gartrefi cymdeithasol newydd yn ystod tymor nesaf Senedd Cymru?
English: I will do so with pleasure, Mark. Local authorities have played an absolutely pivotal, key role throughout the COVID-19 pandemic, in providing support to individuals, businesses and communities across Wales, particularly to the most vulnerable.
Welsh: Gwnaf hynny gyda phleser, Mark. Mae awdurdodau lleol wedi chwarae rhan gwbl ganolog ac allweddol drwy gydol pandemig COVID-19, o ran rhoi cymorth i unigolion, busnesau a chymunedau ledled Cymru, yn enwedig i'r rhai mwyaf agored i niwed.
English: Thank you, Minister. We have quite a number of relatively small local authorities in Wales and two of the very smallest are in my region - Merthyr Tydfil and Blaenau Gwent - and they coincide with some of the very highest levels of COVID infection currently. And I just wonder, is the Minister sure that they will be able to cope with the extent of that challenge, given the small size, and are there arrangements in place for mutual aid or support from other local authorities or from Welsh Government should that be required?
Welsh: Diolch i chi, Weinidog. Mae gennym nifer fawr o awdurdodau lleol cymharol fach yng Nghymru ac mae dau o'r rhai lleiaf yn fy rhanbarth i - Merthyr Tudful a Blaenau Gwent - ac ynddynt y ceir rhai o'r lefelau uchaf o achosion COVID ar hyn o bryd. Ac rwy'n meddwl tybed a yw'r Gweinidog yn siŵr y byddant yn gallu ymdopi â maint yr her honno, o ystyried pa mor fach yw'r awdurdodau, ac a oes trefniadau ar waith ar gyfer cyd-gymorth neu gefnogaeth gan awdurdodau lleol eraill neu gan Lywodraeth Cymru pe bai angen hynny?
English: The next item is topical questions. There are two topical questions today. The first is to be asked to the Minister for economy, and to be asked by Mick Antoniw.
Welsh: Yr eitem nesaf yw'r cwestiynau amserol. Dau gwestiwn amserol heddiw. Mae'r un cyntaf i'w ofyn i'r Gweinidog economi, ac i'w ofyn gan Mick Antoniw.
English: Yes, of course. The job losses that have been announced are a devastating blow, particularly at this time of the year, and our thoughts are with everybody employed at the site. We'll do all we can, alongside the Department for Work and Pensions, in ensuring that support is available to those affected.
Welsh: Gwnaf, wrth gwrs. Mae'r colledion swyddi sydd wedi'u cyhoeddi yn ergyd drom, yn enwedig ar yr adeg hon o'r flwyddyn, ac rydym yn cydymdeimlo â phawb a gyflogir ar y safle. Byddwn yn gwneud popeth yn ein gallu, ochr yn ochr â'r Adran Gwaith a Phensiynau, i sicrhau bod cymorth ar gael i'r rhai yr effeithiwyd arnynt.
English: Thank you, Minister, for your response to this topical question. It is, obviously, hugely distressing to see such a major logistical firm cease trading - 170 vehicles, 150 articulated trailers and a warehouse operation that spans across nine sites across the United Kingdom. And especially at this time of the year with the uncertainly, it's vital now that the help that you've identified from Welsh Government is made available to any of the employees who are calling out for that help. There is support within the local area. I, myself, today have been acting on behalf of some constituents who worked for this company, putting them in touch with other employers who have vacancies, and so hopefully other jobs can be found. But, have your officials been able to make an assessment of whether this is a unique set of circumstances for this one company or whether there are wider logistical problems within the sector that will cause problems for other companies, and that you are responding to those alarm bells that might be ringing across the transport sector?
Welsh: Diolch am eich ymateb i'r cwestiwn amserol hwn, Weinidog. Mae'n amlwg ei bod yn ofid mawr gweld cwmni logistaidd mor fawr yn rhoi'r gorau i fasnachu - 170 o gerbydau, 150 o drelars cymalog a gweithgarwch warws sy'n rhychwantu naw safle ledled y Deyrnas Unedig. Ac yn enwedig ar yr adeg hon o'r flwyddyn, gyda'r ansicrwydd, mae'n hanfodol nawr fod y cymorth rydych wedi'i nodi gan Lywodraeth Cymru ar gael i unrhyw un o'r gweithwyr sy'n galw am y cymorth hwnnw. Ceir cefnogaeth yn yr ardal leol. Rwyf fi fy hun heddiw wedi bod yn gweithredu ar ran rhai etholwyr a fu'n gweithio i'r cwmni hwn, gan eu rhoi mewn cysylltiad â chyflogwyr eraill sydd â swyddi gwag, ac felly gobeithio y gellir dod o hyd i swyddi eraill. Ond a yw eich swyddogion wedi gallu asesu a yw'r rhain yn gyfres unigryw o amgylchiadau i'r un cwmni hwn neu a oes problemau logistaidd ehangach yn y sector a fydd yn achosi problemau i gwmnïau eraill, a'ch bod yn ymateb i'r larymau hynny a allai fod yn canu ar draws y sector trafnidiaeth?
English: Thank you, Minister. The next question is to be answered by the Minister for Health and Social Services, and the question will be asked by Rhun ap Iorwerth.
Welsh: Diolch i'r Gweinidog. Mae'r cwestiwn nesaf i'w ateb gan y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, ac mae'r cwestiwn i'w ofyn gan Rhun ap Iorwerth.
English: Thank you. Wherever feasible, the NHS will strive to continue to deliver essential services for both diagnostics and treatments, based on clinical priority and timeliness. Our NHS will continue to risk assess patients on an active treatment list, to ensure that those with the greatest clinical need are seen as a priority in line with national clinical guidance.
Welsh: Diolch. Lle bynnag y bo'n ymarferol, bydd y GIG yn ymdrechu i barhau i ddarparu gwasanaethau hanfodol ar gyfer diagnosteg a thriniaethau, yn seiliedig ar flaenoriaeth glinigol ac amseroldeb. Bydd ein GIG yn parhau i asesu risg cleifion ar restr driniaeth weithredol, er mwyn sicrhau bod y rhai sydd â'r angen clinigol mwyaf yn cael eu hystyried yn flaenoriaeth yn unol â chanllawiau clinigol cenedlaethol.
English: Thank you for the answers so far, Minister. Could you update us on the state of the health boards that have not so far suspended elective surgery? We know that two in Wales, Aneurin Bevan and Swansea Bay health boards, have both cancelled elective surgery. You alluded in your previous answer that you'd just come from a meeting about staff sickness within the NHS, so could you please give us the most up-to-date position? Because obviously the suspension of elective surgery in any health board has a dramatic impact on services provided to patients who have obviously had the expectation to be seen.
Welsh: Diolch am yr atebion hyd yn hyn, Weinidog. A allech roi'r wybodaeth ddiweddaraf inni am gyflwr y byrddau iechyd sydd heb atal llawdriniaethau dewisol hyd yma? Gwyddom fod dau yng Nghymru, byrddau iechyd Aneurin Bevan a Bae Abertawe, wedi canslo llawdriniaethau dewisol. Fe ddywedoch chi yn eich ateb blaenorol eich bod newydd ddod o gyfarfod am absenoldebau staff o fewn y GIG, felly a allech chi roi'r sefyllfa ddiweddaraf i ni? Oherwydd mae'n amlwg fod atal llawdriniaethau dewisol mewn unrhyw fwrdd iechyd yn cael effaith ddramatig ar wasanaethau a ddarperir i gleifion sydd, yn amlwg, wedi bod yn disgwyl cael eu gweld.
English: Can I just start by saying that I'm not in any way criticising the NHS staff in the Grange hospital in my South Wales East constituency? They are doing an incredible job under extreme pressures at the moment. But I've had doctors, GPs, contacting me from the catchment area for the Grange hospital saying they are terrified for their patients they are sending there as they deem the Grange to be unsafe and unfit for purpose. As well as us obviously seeing now patients waiting in car parks for 17 hours with life-threatening illnesses, and people waiting in ambulances for extraordinary amounts of time, what is also apparent, from not just the COVID cases rising, is that the infrastructure at the Grange hospital is not ready. It is not coping. There are not enough beds, there are not enough staff, the internal phone systems are not working properly, and also the hospital is not set up to receive cars. And when there was an entire fleet of ambulances outside the hospital last weekend, it needs to be set up for cars, it needs to be ready. These systems, these internal processes are clearly not ready. So, what urgent action are you taking, Minister, to ensure that the Grange hospital is fit for purpose?
Welsh: A gaf fi ddechrau drwy ddweud nad wyf mewn unrhyw ffordd yn beirniadu staff y GIG yn Ysbyty Athrofaol y Faenor yn fy etholaeth yn Nwyrain De Cymru? Maent yn gwneud gwaith anhygoel dan bwysau eithafol ar hyn o bryd. Ond rwyf wedi cael meddygon, meddygon teulu, yn cysylltu â mi o ddalgylch Ysbyty Athrofaol y Faenor yn dweud eu bod yn poeni am y cleifion y maent yn eu hanfon yno gan eu bod o'r farn nad yw'r ysbyty yn ddiogel nac yn addas i'r diben. Yn ogystal â'r ffaith ein bod yn amlwg yn gweld cleifion yn aros mewn meysydd parcio am 17 awr gydag anhwylderau sy'n peryglu eu bywydau, a phobl yn aros mewn ambiwlansys am amser eithriadol o hir, yr hyn sydd hefyd yn amlwg, nid yn unig o ganlyniad i'r ffaith bod achosion COVID yn codi, yw nad yw'r seilwaith yn Ysbyty Athrofaol y Faenor yn barod. Nid yw'n ymdopi. Nid oes digon o welyau, nid oes digon o staff, nid yw'r systemau ffôn mewnol yn gweithio'n iawn, a hefyd nid yw'r ysbyty wedi'i sefydlu ar gyfer derbyn ceir. A phan oedd fflyd gyfan o ambiwlansys y tu allan i'r ysbyty y penwythnos diwethaf, mae angen iddo fod wedi'i sefydlu ar gyfer ceir, mae angen iddo fod yn barod. Mae'n amlwg nad yw'r systemau hyn, y prosesau mewnol hyn, yn barod. Felly, pa gamau brys rydych yn eu cymryd, Weinidog, i sicrhau bod Ysbyty Athrofaol y Faenor yn addas i'r diben?
English: The Minister actually has covered a large part of the area I was going to ask about in his answer to Laura Anne Jones. I've also had similar concerns represented to me, Minister, not about the Grange university being unfit for purpose or not suited to the role that it's designed to carry out - I think, as you've just said, it's built for a specific purpose, and at the moment, it's having to deal with an extraordinary situation. However, there are some concerns about the number of COVID cases there and the fact that it's had to respond very quickly to a changing situation without, possibly, the capacity that a hospital that had been there for a long time might have been able to develop very quickly. So, will you confirm that you are going to keep the situation under review, that you will liaise with the health board, and if the COVID situation does deteriorate over the next few weeks, that that hospital and the health board will be able to cope with the situation?
Welsh: Mae'r Gweinidog, mewn gwirionedd, wedi ymdrin â llawer o'r hyn roeddwn am holi amdano yn ei ateb i Laura Anne Jones. Codwyd pryderon tebyg gyda mi, Weinidog, nid ynglŷn â'r ffaith bod Ysbyty Athrofaol y Faenor yn anaddas i'r diben neu'n anaddas i'r rôl y cafodd ei gynllunio i'w chyflawni - rwy'n credu, fel rydych newydd ei ddweud, ei fod wedi'i adeiladu at ddiben penodol, ac ar hyn o bryd, mae'n gorfod ymdopi â sefyllfa eithriadol. Fodd bynnag, mae rhai pryderon am nifer yr achosion o COVID yno a'r ffaith ei fod wedi gorfod ymateb yn gyflym iawn i sefyllfa sy'n newid a hynny heb y capasiti y byddai ysbyty sydd wedi bod yno ers amser maith wedi gallu ei ddatblygu'n gyflym iawn. Felly, a wnewch chi gadarnhau y byddwch yn parhau i adolygu'r sefyllfa, y byddwch yn cysylltu â'r bwrdd iechyd, ac os bydd sefyllfa COVID yn dirywio dros yr ychydig wythnosau nesaf, y bydd yr ysbyty hwnnw a'r bwrdd iechyd yn gallu ymdopi â'r sefyllfa?
English: The next item is the 90-second statements, and the first is from Helen Mary Jones.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r ddau ddatganiad 90 eiliad, ac mae'r cyntaf o'r rheini gan Helen Mary Jones.