techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Yes, just on paper 4.3 by the Welsh Rugby Union - just to note in their response that they weren't very happy with the questioning in terms of Amazon Prime. I do think that it would be worth us emphasising that we are going further than some of the questions that do arise, and it is worth, when we invite people to come in to give evidence, to remind them that if there was something relevant in the news as well that it is possible that we will be raising those issues, because we do have the opportunity in the culture committee to raise those matters.
Welsh: Ie, jest ar bapur 4.3 gan Undeb Rygbi Cymru - nodi yn eu hymateb nhw eu bod nhw ddim wedi bod yn hapus iawn efo'r cwestiynu o ran Amazon Prime. Dwi yn meddwl y byddai fo werth i ni bwysleisio ein bod ni'n mynd ymhellach na rhai o'r cwestiynau sydd yn codi, ac efallai fod e'n werth, pan ydyn ni'n gwahodd pobl i ddod i'r pwyllgor, eu hatgoffa nhw os oes rhywbeth perthnasol yn y newyddion hefyd, bod hi'n bosib y byddwn ni'n codi'r materion hynny gan fod y cyfle gennym ni yn y pwyllgor diwylliant i wneud.
English: Okay, thank you. That's noted. Thank you, Heledd. I don't see anybody else raising their hands with regard to the papers.
Welsh: Ocê, iawn. Dwi wedi nodi hynna. Diolch, Heledd. Iawn, dwi ddim yn gweld unrhyw un arall yn codi llaw ynglŷn â'r papurau.
English: Is everyone content for us to move to private session? Okay, so I propose in accordance with Standing Order 17.42 to resolve to exclude the public from the remainder of the meeting. Are Members content to agree that motion? I see that they are, and in that case we'll move into private session.
Welsh: Ydy pawb yn hapus, felly, i symud at sesiwn breifat? Dwi'n cymryd - ocê. So, rwy'n cynnig, yn unol â Rheol Sefydlog 17.42, i wahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod. Ydy'r Aelodau yn fodlon derbyn y cynnig hynny? Ie, ocê - gwnawn ni symud ymlaen at sesiwn breifat, felly.
English: Good morning and welcome, everyone, to the committee meeting. Thank you for your attendance. This meeting is being broadcast live on Senedd.tv and the Record of Proceedings will be published as usual. I'll just check that the interpretation is working; I take it that it is. Excellent. Aside from the procedural adaptation relating to conducting proceedings remotely, all other Standing Order requirements for committees remain in place. I don't think we've had any apologies, so everyone is in attendance. It's nice to see everyone for the first time together in a room together, and it's great to see you all on screen too. This hybrid method is working, which is a good thing.
Welsh: Bore da a chroeso cynnes i bawb i'r cyfarfod yma. Diolch ichi am ddod. Mae'r cyfarfod yma yn cael ei ddarlledu'n fyw ar Senedd.tv a bydd cofnodion yn cael eu gwneud fel arfer. Dwi jest eisiau tsiecio bod y cyfieithu yn gweithio; dwi'n cymryd ei fod o. Gwych. Ar wahân i addasiadau gweithdrefnol sy'n ymwneud â chynnal y cyfarfod yma o bell, mae'r holl ofynion Rheolau Sefydlog eraill ar gyfer y pwyllgor yn parhau. Dwi ddim yn meddwl ein bod ni wedi cael unrhyw ymddiheuriadau, felly mae pawb yma. Mae'n neis gweld pawb am y tro cyntaf efo'n gilydd mewn ystafell, ac mae'n dda i weld pobl ar y sgrin hefyd. Mae'r dull hybrid yma yn gweithio, so mae hynny'n beth da.
English: We'll move on to item 2. There are three papers to note. We have had an opportunity to read them, and I'm going to take them en bloc, unless somebody wants to mention anything.
Welsh: Mi wnawn ni symud ymlaen i eitem 2. Mae yna dri phapur wedi dod gerbron. Rydyn ni wedi cael cyfle i'w darllen nhw, a dwi am eu nodi nhw, oni bai bod unrhyw un eisiau dweud unrhyw beth amdanyn nhw.
English: Moving on, therefore, to item 3.
Welsh: Symud ymlaen i eitem 3.
English: Jeremy Miles, Minister for Education and Welsh Language. I have with me Huw Morris, director of skills, higher education and lifelong learning, and Zenny Saunders, senior official in charge of the Bill.
Welsh: Jeremy Miles, Gweinidog y Gymraeg ac Addysg. Gyda fi mae Huw Morris, sef cyfarwyddwr yr adran sgiliau, addysg uwch ac addysg gydol bywyd, a Zenny Saunders, yr uwch swyddog sy'n gyfrifol am y Bil.
English: Excellent. Thank you very much. Given that we've only got an hour, I want to move on to questions, and we will take turns to go through that. But it's good to see you here this morning.
Welsh: Gwych. Diolch yn fawr iawn. Gan eich bod chi gyda ni ddim ond am awr y bore yma, dwi am symud ymlaen i gwestiynau yn syth, ac mi wnawn ni gymryd ein tyrn wrth fynd drwy hynny. Ond mae'n dda eich gweld chi y bore yma.
English: I propose, in accordance with Standing Order 17.42, that the committee resolves to exclude the public from the remainder of this meeting and the next meeting. Is everyone content? Yes. Thank you very much.
Welsh: Dwi'n cynnig, yn unol â Rheol Sefydlog 17.42, fod y pwyllgor yn penderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod hwn a'r cyfarfod nesaf. Ydy pawb yn fodlon? Ydyn. Diolch yn fawr.
English: Good afternoon. I'd like to welcome you all to this Plenary session. Before we begin, I want to set out a few points. This meeting will be held in hybrid format, with some Members in the Senedd Chamber and others joining by video-conference. All Members participating in proceedings of the Senedd, wherever they may be, will be treated equally. A Plenary meeting held using video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting, and these are set out on your agenda.
Welsh: Prynhawn da. Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Cyn i ni ddechrau, dwi angen nodi ychydig o bwyntiau. Cynhelir y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn Siambr y Senedd ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo. Bydd yr holl Aelodau sy'n cymryd rhan yn nhrafodion y Senedd, ble bynnag y bônt, yn cael eu trin yn gyfartal. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y Cyfarfod Llawn, ac mae'r rheini wedi'u nodi ar eich agenda.
English: Our strategic equality plan 2020-24 sets out plans to tackle long-term inequality, underpinned by separate plans linked to disability, gender, race and the LGBTQ+ community. Tackling inequality is also embedded in our programme for government and through our approach to mainstreaming equalities.
Welsh: Mae ein cynllun cydraddoldeb strategol ar gyfer 2020-24 yn nodi cynlluniau i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb hirdymor, wedi'u hategu gan gynlluniau ar wahân sy'n gysylltiedig ag anabledd, rhywedd, hil a'r gymuned LHDTC+. Mae mynd i'r afael ag anghydraddoldeb hefyd yn rhywbeth sydd wedi'i ymgorffori yn ein rhaglen lywodraethu a thrwy ein dull o brif ffrydio cydraddoldebau.
English: Recently, we've had some really excellent announcements about the way in which we may be able to tackle the inequalities faced by children: the provision of early years education from the age of two and free school meals for all primary school children are both incredibly important announcements and I look forward to working with you on that. I just want to focus on the very first month of a baby's life and particularly the first 1,000 days programme. So, I wondered what analysis you might have done on the effectiveness of the first 1,000 days, given that it's such a key period in determining lifelong health inequalities as well as communication skills and learning outcomes. In particular, I'm very keen to understand the optimal outcome for pregnant mothers and their new baby, the development milestones at age two and the reduction in adverse childhood experiences in those crucial first 1,000 days.
Welsh: Yn ddiweddar, rydym wedi cael rhai cyhoeddiadau rhagorol iawn am y ffordd y gallem fynd i'r afael â'r anghydraddoldebau y mae plant yn eu hwynebu: mae darparu addysg y blynyddoedd cynnar i blant dwy oed ymlaen a phrydau ysgol am ddim i bob plentyn yn yr ysgol gynradd yn gyhoeddiadau hynod o bwysig ac edrychaf ymlaen at weithio gyda chi ar hynny. Hoffwn ganolbwyntio ar y mis cyntaf o fywyd babi ac yn benodol ar raglen y 1,000 diwrnod cyntaf. Felly, tybed pa ddadansoddiad y gallech fod wedi'i wneud o effeithiolrwydd y 1,000 diwrnod cyntaf, o gofio ei fod yn gyfnod mor allweddol wrth sefydlu anghydraddoldebau iechyd gydol oes yn ogystal â sgiliau cyfathrebu a chanlyniadau dysgu. Yn fwyaf arbennig, rwy'n awyddus iawn i ddeall y canlyniad gorau posibl i famau beichiog a'u babi newydd, y cerrig milltir datblygiadol i blant dwy oed a chyfyngu ar brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn y 1,000 diwrnod cyntaf hanfodol hynny.
English: Diolch yn fawr, Jenny Rathbone, and thank you also for starting by recognising the real prospects ahead in terms of tackling these issues with extending free school meals and expanding childcare, which, of course, are crucial to delivering on your all-important question. Because, quite clearly, the early years, specifically the first 1,000 days, as recognised by Public Health Wales, and the work that they have done, with the first 1,000 days collaborative programme, which, of course, requires action from all partners and all parts of Government - . Now, crucial to that are the optimal outcomes for every pregnancy for mother and child, achieving their developmental outcomes, as you say, at the age of two. And, of course, this will be enhanced by the opening up of childcare for our two-year-olds, but also, as you say, fewer children will be exposed to adverse childhood experiences in the first 1,000 days. Flying Start has a crucial role to play, we know, in terms of that intervention. It has to be about working together with our colleagues in local government, developing and enabling those children and, indeed, with the parental engagement, the opportunity to develop those cognitive, social and emotional skills in early childhood. Because that will have an impact, as you say, that is lifelong in terms of educational attainment, employment and income, into adulthood.
Welsh: Diolch yn fawr, Jenny Rathbone, a diolch hefyd am ddechrau drwy gydnabod y gwir ragolygon o'n blaenau o ran mynd i'r afael â'r materion hyn drwy ymestyn y ddarpariaeth o brydau ysgol am ddim ac ehangu gofal plant, sydd, wrth gwrs, yn hanfodol er mwyn cyflawni mewn perthynas â'ch cwestiwn hollbwysig. Oherwydd, yn amlwg, mae'r blynyddoedd cynnar, yn enwedig y 1,000 diwrnod cyntaf, fel y cydnabu Iechyd Cyhoeddus Cymru, a'r gwaith y maent wedi'i wneud, gyda rhaglen gydweithredol y 1,000 diwrnod cyntaf, sydd, wrth gwrs, yn galw am weithredu gan bob partner ym mhob rhan o'r Llywodraeth - . Nawr, yr hyn sy'n hanfodol i hynny yw'r canlyniadau gorau posibl ar gyfer pob beichiogrwydd i'r fam a'r plentyn, a chyflawni eu canlyniadau datblygiadol, fel y dywedwch, pan fyddant yn ddwy oed. Ac wrth gwrs, bydd hyn yn cael ei wella drwy ehangu gofal plant i'n plant dwy oed, ond hefyd, fel y dywedwch, bydd llai o blant yn agored i brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn ystod y 1,000 diwrnod cyntaf. Gwyddom fod gan Dechrau'n Deg ran hanfodol i'w chwarae mewn perthynas â'r ymyrraeth honno. Mae'n rhaid iddi ymwneud â chydweithio â'n cydweithwyr mewn llywodraeth leol, datblygu a galluogi'r plant hynny, ac yn wir, gydag ymgysylltiad rhieni, y cyfle i ddatblygu sgiliau gwybyddol, cymdeithasol ac emosiynol yn ystod plentyndod cynnar. Oherwydd bydd hynny'n cael effaith gydol oes, fel y dywedwch, o ran cyrhaeddiad addysgol, cyflogaeth ac incwm, pan fyddant yn oedolion.
English: Minister, in the Welsh Government social research paper published last month, 'Implementing the Socio-economic Duty - A review of evidence on socio-economic disadvantage and inequalities of outcome', people experiencing socioeconomic deprivation are less likely to participate in sporting activities and, as a result, that leads to poorer health outcomes and higher mortality rates. One of the major areas that needs work in my opinion are those pockets of severe deprivation in rural areas - they are the ones that are most often overlooked and, although surrounded by wealth, are facilities poor. Therefore, those children are less likely to take up sport due to little or no access to facilities, with one of the major barriers being the cost of travel to participate in these sporting activities, as I spoke to Dawn Bowden about this morning, and she agreed and also recognised this. Minister, how are you working with the Deputy Minister for Sport, Dawn Bowden, and the Deputy Minister for Mental Health and Wellbeing, Lynne Neagle, to ensure there is true equality of access to sporting facilities and activities in all parts of Wales? There has been considerable investment in urban deprived areas and we welcome that, but I'm sure you'll agree with me that now it's time to identify and invest in those pockets of severe deprivation in rural parts of Wales. Thank you.
Welsh: Weinidog, ym mhapur ymchwil gymdeithasol Llywodraeth Cymru a gyhoeddwyd y mis diwethaf, 'Gweithredu'r Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol - Adolygiad o dystiolaeth am anfantais economaidd-gymdeithasol ac anghydraddoldebau canlyniadau', mae pobl sy'n cael profiad o amddifadedd economaidd-gymdeithasol yn llai tebygol o gymryd rhan mewn gweithgareddau chwaraeon, ac o ganlyniad, mae hynny'n arwain at ganlyniadau iechyd gwaeth a chyfraddau marwolaeth uwch. Un o'r prif feysydd sydd angen gwaith yn fy marn i yw'r pocedi o amddifadedd difrifol mewn ardaloedd gwledig - dyma'r rhai sy'n cael eu hanwybyddu amlaf, ac er eu bod wedi'u hamgylchynu gan gyfoeth, maent yn brin o gyfleusterau. Felly, mae'r plant hynny'n llai tebygol o ymgymryd â chwaraeon, gan nad oes ganddynt fawr ddim mynediad at gyfleusterau os o gwbl, ac un o'r prif rwystrau yw cost teithio i gymryd rhan yn y gweithgareddau chwaraeon hyn, fel y soniais wrth Dawn Bowden y bore yma, ac roedd hi'n cytuno ac yn cydnabod hyn hefyd. Weinidog, sut rydych yn gweithio gyda'r Dirprwy Weinidog Chwaraeon, Dawn Bowden, a'r Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Llesiant, Lynne Neagle, i sicrhau mynediad cyfartal go iawn at gyfleusterau a gweithgareddau chwaraeon ym mhob rhan o Gymru? Mae cryn dipyn o arian wedi'i fuddsoddi mewn ardaloedd trefol difreintiedig ac rydym yn croesawu hynny, ond rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno ei bod yn bryd nodi a buddsoddi yn y pocedi o amddifadedd difrifol mewn rhannau gwledig o Gymru. Diolch.
English: Diolch. Thank you, Laura Anne Jones. Going back again to the evidence that we've got - the evidence review for the first 1,000 days - the evidence review does show that individual socioeconomic status actually has a greater impact on individual outcomes than neighbourhood-level measures. So, it's important that we look at it from all perspectives, but, obviously, you focused on issues and needs particularly relating to access to sport and sport policy in rural areas. Now, this is something where tackling poverty is a cross-Government engagement through our programme for government. Tackling poverty has been made a priority in the budget planning process, and it has to be integrated into the development and delivery of our programme. I'll be working closely with all Ministers, including the Deputy Minister responsible for sport policy, to make sure that we can expand those opportunities. It's crucial that we look at and we engage with people as well who have experience of poverty, to better understand the issues they face. One of the good things about my £51 million household living fund that I announced last week is that we're going to put some funding into the school day also, because we know that many children and young people are disadvantaged by not being able to take advantage of some of the opportunities that the school and the school day can offer.
Welsh: Diolch, Laura Anne Jones. I ddychwelyd at y dystiolaeth sydd gennym - yr adolygiad o dystiolaeth ar gyfer y 1,000 diwrnod cyntaf - mae'r adolygiad o dystiolaeth yn dangos bod statws economaidd-gymdeithasol unigolion yn cael mwy o effaith ar ganlyniadau unigolion na mesurau ar lefel cymdogaeth. Felly, mae'n bwysig ein bod yn ystyried pob agwedd ar y mater, ond yn amlwg, fe ganolbwyntioch chi ar faterion ac anghenion a oedd yn ymwneud yn benodol â mynediad at chwaraeon a pholisi chwaraeon mewn ardaloedd gwledig. Nawr, mae hyn yn rhywbeth lle mae trechu tlodi'n ymrwymiad trawslywodraethol drwy ein rhaglen lywodraethu. Gwnaed trechu tlodi'n flaenoriaeth yn y broses o gynllunio'r gyllideb, ac mae'n rhaid ei integreiddio i'r gwaith o ddatblygu a chyflawni ein rhaglen. Byddaf yn gweithio'n agos gyda phob Gweinidog, gan gynnwys y Dirprwy Weinidog sy'n gyfrifol am bolisi chwaraeon, i sicrhau y gallwn ehangu'r cyfleoedd hynny. Mae'n hanfodol ein bod yn ystyried ac yn ymgysylltu â phobl sydd wedi cael profiad o dlodi, er mwyn deall y problemau sy'n eu hwynebu yn well. Un o'r pethau da am fy nghronfa cymorth i aelwydydd gwerth £51 miliwn a gyhoeddais yr wythnos diwethaf yw ein bod yn mynd i roi rhywfaint o arian i'r diwrnod ysgol hefyd, gan y gwyddom fod llawer o blant a phobl ifanc dan anfantais am na allant fanteisio ar rai o'r cyfleoedd y gall yr ysgol a'r diwrnod ysgol eu cynnig.
English: Oh, I'm sorry -
Welsh: O, mae'n ddrwg gennyf -
English: Yes, sorry - that's why I was shocked there, Llywydd. [ Laughter.]
Welsh: Ie, mae'n ddrwg gennyf - dyna pam y cefais syndod yno, Lywydd. [ Chwerthin.]
English: The shock on your face made me rethink my decision, and I've just realised that I forgot to ask for the first question then, which is question 2, Russell George. [ Laughter.]
Welsh: Gwnaeth y syndod ar eich wyneb imi ailfeddwl fy mhenderfyniad, ac rwyf newydd sylweddoli fy mod wedi anghofio gofyn am y cwestiwn cyntaf, sef cwestiwn 2, Russell George. [ Chwerthin.]
English: How can you possibly get me mixed up with Rhys ab Owen? [ Laughter.] Thank you, Presiding Officer.
Welsh: Sut yn y byd y gallech ddrysu rhyngof fi a Rhys ab Owen? [ Chwerthin.] Diolch, Lywydd.
English: The Welsh Government is committed to keeping our communities safe. Through our Live Fear Free campaigns, we'll continue to raise awareness of stalking, harassment, abuse and violence against women in all aspects of life, including the street and other public places.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i gadw ein cymunedau'n ddiogel. Drwy ein hymgyrchoedd Byw Heb Ofn, byddwn yn parhau i godi ymwybyddiaeth o stelcio, aflonyddu, cam-drin a thrais yn erbyn menywod ym mhob agwedd ar fywyd, gan gynnwys ar y stryd ac mewn mannau cyhoeddus eraill.
English: Diolch yn fawr, Llywydd. Minister, I'm glad to see the implementation plans for female offending and youth justice blueprints. Not having an agreed time frame was a criticism in the Commission on Justice in Wales report. I was also glad to receive your written statement earlier this month, which mentioned the Visiting Mum service - children visiting their mothers in prison; it's so important to keep that link. However, we want to live in a country where no mother is sent to prison. The fact that 86 per cent of Welsh women in prison are there for non-violent offences is a national scandal, with many of them victims themselves. What is still missing in the blueprints, Minister, is the clear accountability and the real change we need within the justice system in Wales. Do you agree with me that the only effective way to make our communities safer is to align the justice system fully with health, with education and with housing? Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Weinidog, rwy'n falch o weld y glasbrintiau o'r cynlluniau gweithredu ar gyfer troseddwyr benywaidd a chyfiawnder ieuenctid. Roedd adroddiad y Comisiwn ar Gyfiawnder yng Nghymru'n feirniadol o'r ffaith nad oedd amserlen wedi'i chytuno. Roeddwn hefyd yn falch o gael eich datganiad ysgrifenedig yn gynharach y mis hwn a grybwyllai wasanaeth Ymweld â Mam - plant yn ymweld â'u mamau yn y carchar; mae mor bwysig cadw'r cyswllt hwnnw. Fodd bynnag, rydym eisiau byw mewn gwlad lle nad oes unrhyw fam yn cael ei hanfon i'r carchar. Mae'r ffaith bod 86 y cant o'r menywod sydd yn y carchar yng Nghymru yno am droseddau di-drais yn sgandal genedlaethol, gyda llawer ohonynt yn ddioddefwyr eu hunain. Yr hyn sydd ar goll yn y glasbrintiau o hyd, Weinidog, yw'r atebolrwydd clir a'r newid gwirioneddol sydd ei angen yn y system gyfiawnder yng Nghymru. A ydych yn cytuno â mi mai'r unig ffordd effeithiol o wneud ein cymunedau'n fwy diogel yw alinio'r system gyfiawnder yn llawn ag iechyd, addysg, a thai? Diolch yn fawr.
English: Thank you very much for the very important question.
Welsh: Diolch yn fawr am eich cwestiwn pwysig iawn.
English: A really important question. Indeed, the Counsel General and I were only speaking this morning about the importance of the female offending blueprint strategy. This is an area where, I have to say, we have worked very closely with the Ministry of Justice. It's not devolved, but we are responsible, as you say, for so many of the services - preventative and then supportive - and aligning has to be the way forward, aligning those services, and, I would say, responsibilities. So, I'm delighted that we are going to pilot a women's residential centre here as an alternative to prison. We've made it absolutely clear that Welsh Government is not in favour of women's prisons. We don't want a women's prison in Wales, but we are going to pilot a women's residential centre. And I've visited women in prison outside of Wales because that's where they have to go, and these are women who are imprisoned for short sentences as a result of poverty, as a result of trauma in their lives. As far as I'm concerned, I think the Jean Corston report years ago, you might recall, made it very clear that women should not be in prison, particularly because of their responsibility in caring for their children and families. So, I've got great hopes for the female offending strategy, not just the women's residential centre, but everything that we can do as a whole approach of all the agencies that need to engage in this.
Welsh: Cwestiwn pwysig iawn. Yn wir, y bore yma, bu'r Cwnsler Cyffredinol a minnau'n trafod pwysigrwydd glasbrint y strategaeth ar gyfer troseddwyr benywaidd. Mae hwn yn faes lle mae'n rhaid imi ddweud ein bod wedi gweithio'n agos gyda'r Weinyddiaeth Gyfiawnder. Nid yw wedi'i ddatganoli, ond rydym yn gyfrifol, fel y dywedwch, am gynifer o'r gwasanaethau - atal ac yna cefnogi - ac mae'n rhaid bwrw ymlaen yn y dyfodol drwy alinio, alinio'r gwasanaethau hynny, a'r cyfrifoldebau, byddwn yn dweud. Felly, rwy'n falch iawn ein bod yn mynd i dreialu canolfan breswyl i fenywod yma fel opsiwn gwahanol i garchar. Rydym wedi dweud yn gwbl glir nad yw Llywodraeth Cymru o blaid carchardai menywod. Nid ydym eisiau carchar menywod yng Nghymru, ond rydym am dreialu canolfan breswyl i fenywod. Ac rwyf wedi ymweld â menywod yn y carchar y tu allan i Gymru, gan mai dyna ble mae'n rhaid iddynt fynd, ac mae'r rhain yn fenywod sydd yn y carchar am ddedfrydau byr o ganlyniad i dlodi, o ganlyniad i drawma yn eu bywydau. Ac o'm rhan i, credaf fod adroddiad Jean Corston flynyddoedd yn ôl, efallai y byddwch yn cofio, wedi nodi'n glir iawn na ddylai menywod fod yn y carchar, yn enwedig oherwydd eu cyfrifoldeb yn gofalu am eu plant a'u teuluoedd. Felly, mae gennyf obeithion mawr mewn perthynas â'r strategaeth ar gyfer troseddwyr benywaidd, nid yn unig y ganolfan breswyl i fenywod, ond popeth y gallwn ei wneud drwy'r holl asiantaethau y mae angen iddynt ymwneud â hyn.