English: I come from a very similar community to Steffan Lewis, not so far away, and as a representative of a former mining community, I welcome the chance to take part in this debate and welcome the issues that Steffan Lewis raised. I, too, was very disappointed when the UK Government announced that it would not proceed with a public inquiry in the battle of Orgreave, and reviewing the arrangements of the miners' pension scheme gives us the opportunity to right another injustice towards the miners by giving them a fair deal on their pension and improving their livelihoods. Many of us here today, particularly those of us who grew up in mining communities, will remember the way that our industry shaped our localities and continues to do so. Many of us will also remember the miners' strike - and I do remember it - over 30 years ago and the effect that it had on the people who worked in the industry and their families. I'll be 40 next year, but I remember - my father was a Rhymney valley district councillor, and I remember at the time feeling the incredible injustices of friends of mine in school on dinner tickets because their parents were on strike, and the difficulties and divisions that this caused in the school in which I grew up. I was fortunate my father didn't pursue his career option to be a mining engineer and instead went into teaching, but that could just as easily have been me. We cannot change the attitude that the Government at the time took towards coal mining, but we can do our bit to hold the present Government to account and make sure that they give our miners a fair deal. Many hardworking miners paid into their pension pot in good faith, in the expectation they would get a decent income in retirement, and the privatisation of the coal industry has put this in jeopardy, with the National Union of Mineworkers assisting many who are on benefits because of low pensions, and that can't go on. There's no need for the UK Government to carry on taking 50 per cent of the miners pension fund surplus now that deep mining has ended in the UK. I fully support the Welsh Government and the NUM and, indeed, Steffan Lewis and his calls for a review of the pension arrangements while maintaining the UK Government guarantee. Our former miners worked hard for many years in potentially dangerous conditions. Many of them have developed associated long-term health problems and need support in their lives. I don't feel that Paul Davies's amendment adds anything to the substance of the motion, and therefore I'll be supporting the motion only today. The least we can do is to support miners in getting a better deal and we can start by pushing the UK Government to review the pension arrangements to make sure there's a fairer split between the Government and the miners.
Welsh: Rwy'n dod o gymuned debyg iawn i Steffan Lewis, heb fod mor bell i ffwrdd, ac fel cynrychiolydd hen gymuned lofaol, croesawaf y cyfle i gymryd rhan yn y ddadl hon ac i groesawu'r materion a nododd Steffan Lewis. Roeddwn innau hefyd yn siomedig iawn pan gyhoeddodd Llywodraeth y DU na fyddai'n bwrw ymlaen ag ymchwiliad cyhoeddus i frwydr Orgreave, ac mae adolygu trefniadau cynllun pensiwn y glowyr yn rhoi cyfle i ni unioni anghyfiawnder arall tuag at y glowyr drwy roi chwarae teg iddynt mewn perthynas â'u pensiwn a gwella eu bywoliaeth. Bydd llawer ohonom yma heddiw, yn enwedig y rhai ohonom a fagwyd mewn cymunedau glofaol, yn cofio sut roedd ein diwydiant yn siapio ein hardaloedd a sut y mae'n parhau i wneud hynny. Bydd llawer ohonom hefyd yn cofio streic y glowyr - ac rwy'n ei chofio - dros 30 mlynedd yn ôl a'r effaith a gafodd ar y bobl a oedd yn gweithio yn y diwydiant a'u teuluoedd. Byddaf yn 40 y flwyddyn nesaf, ond rwy'n cofio - roedd fy nhad yn gynghorydd dosbarth yng Nghwm Rhymni, ac rwy'n cofio teimlo anghyfiawnder anhygoel ar y pryd ar ran ffrindiau i mi yn yr ysgol a oedd yn cael tocynnau cinio am fod eu rhieni ar streic, a'r anawsterau a'r rhaniadau roedd hyn yn eu hachosi yn yr ysgol lle tyfais i fyny. Roeddwn yn ffodus na ddilynodd fy nhad ei lwybr gyrfa i fod yn beiriannydd mwyngloddio a'i fod wedi mynd i'r byd addysg yn lle hynny, ond gallwn fod wedi bod yn yr un sefyllfa yr un mor hawdd. Ni allwn newid agwedd y Llywodraeth ar y pryd tuag at y diwydiant glo, ond gallwn wneud ein rhan i ddwyn y Llywodraeth bresennol i gyfrif a sicrhau eu bod yn rhoi chwarae teg i'n glowyr. Talodd llawer o lowyr gweithgar arian i mewn i'w cronfa bensiwn gyda phob ewyllys da, yn y gobaith y byddent yn cael incwm go lew ar ôl ymddeol, ac mae preifateiddio'r diwydiant glo wedi rhoi hyn yn y fantol, gydag Undeb Cenedlaethol y Glowyr yn cynorthwyo llawer sy'n cael budd-daliadau oherwydd pensiynau isel, ac ni all hynny barhau. Nid oes angen i Lywodraeth y DU barhau i gymryd 50 y cant o warged cronfa pensiwn y glowyr gan fod mwyngloddio dwfn wedi dod i ben yn y DU bellach. Rwy'n llwyr gefnogi Llywodraeth Cymru ac Undeb Cenedlaethol y Glowyr a Steffan Lewis, yn wir, a'i alwadau am adolygu'r trefniadau pensiwn gan gadw gwarant Llywodraeth y DU. Gweithiodd ein cyn-lowyr yn galed am flynyddoedd lawer mewn amgylchiadau a allai fod yn beryglus. Mae llawer ohonynt wedi datblygu problemau iechyd hirdymor cysylltiedig ac angen cymorth yn eu bywydau. Nid wyf yn teimlo fod gwelliant Paul Davies yn ychwanegu unrhyw beth at sylwedd y cynnig, ac felly cefnogi'r cynnig yn unig y byddaf yn ei wneud heddiw. Y peth lleiaf y gallwn ei wneud yw cynorthwyo glowyr i gael mwy o chwarae teg a gallwn ddechrau drwy roi pwysau ar Lywodraeth y DU i adolygu'r trefniadau pensiwn er mwyn sicrhau rhaniad tecach rhwng y Llywodraeth a'r glowyr.