techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you for that answer, Deputy Minister. As you said, this is very disappointing news to say the least in an area that has lost substantial jobs over recent years: Barclays and Tesco, for example, and now this particular site, which has been a bakery for many decades - not just years, but many decades. It is an announcement that obviously they're looking to reconfigure the site and turn it into a distribution hub, so there will be a retention of jobs if the proposals go through the consultation process and are agreed. But can you confirm, Deputy Minister, whether there were any approaches to Welsh Government to see whether there might be support available to retain manufacturing capacity here? As I understand it, the manufacturing capacity is moving to other sites that the company owns in the UK. Secondly, from those conversations that you have had with the company - or your officials have had with the company - has the company taken up the Welsh Government's offer to support workers in this transition, which I appreciate is subject to consultation, and obviously that process has to be undertaken? But, by the announcement, there do seem to be - regrettably, if it's carried out - significant job losses, so it's important that workers at the plant fully understand that that support will be made available at the earliest opportunity, and that the company is allowing access to Welsh Government support, should it be required.
Welsh: Diolch am eich ateb, Ddirprwy Weinidog. Fel y dywedoch, mae hwn yn newyddion siomedig iawn a dweud y lleiaf mewn ardal sydd wedi colli cryn dipyn o swyddi dros y blynyddoedd diwethaf: Barclays a Tesco, er enghraifft, a'r safle hwn bellach, sydd wedi bod yn fecws ers sawl degawd - nid blynyddoedd yn unig, ond sawl degawd. Mae'n gyhoeddiad sy'n dweud wrth gwrs eu bod yn bwriadu ad-drefnu'r safle a'i droi'n ganolfan ddosbarthu, felly bydd swyddi'n cael eu cadw os bydd y cynigion yn mynd drwy'r broses ymgynghori ac yn cael eu derbyn. Ond a allwch gadarnhau, Ddirprwy Weinidog, p'un a gafwyd unrhyw gysylltiad â Llywodraeth Cymru i weld a allai fod cefnogaeth ar gael i gadw capasiti gweithgynhyrchu yma? Hyd y gwelaf, mae'r capasiti gweithgynhyrchu yn symud i safleoedd eraill y mae'r cwmni'n berchen arnynt yn y DU. Yn ail, o'r sgyrsiau hynny rydych wedi'u cael gyda'r cwmni - neu'r sgyrsiau y mae eich swyddogion wedi'u cael gyda'r cwmni - a yw'r cwmni wedi derbyn cynnig Llywodraeth Cymru i gefnogi gweithwyr yn ystod y cyfnod pontio hwn, sy'n destun ymgynghoriad, rwy'n cydnabod hynny, ac yn amlwg, mae'n rhaid cyflawni'r broses honno? Ond yn ôl y cyhoeddiad, ymddengys - yn anffodus, os yw'n digwydd - y bydd nifer sylweddol o swyddi'n cael eu colli, felly mae'n bwysig fod gweithwyr yn y ffatri yn deall yn iawn y bydd y gefnogaeth honno ar gael iddynt cyn gynted â phosibl, a bod y cwmni'n caniatáu mynediad at gymorth Llywodraeth Cymru, pe bai ei angen.
English: Thank you for that question. As I said, we share the disappointment of the Bakers, Food and Allied Workers Union, who are deeply disappointed with the news too. As far as we understand it, this is a straightforward commercial decision. The nature of the market for bread has changed. Demand has reduced as people's diets are changing and people are eating less bread. The company, therefore, is looking to consolidate its production on other sites to make sure that all of its units are profitable. We are pleased that they are, at least, going to be retaining a significant number of jobs on the site to make it into a logistics hub. We will be working with the company, as I mentioned, through our Working Wales and Jobcentre Plus projects to see if we can find employment for those who face redundancy if, as you say, the consultation continues as we anticipate it will. As we do have a developed sector in the Welsh Government on food and drink, we are going to see what we can do to match those people who may be laid off into other jobs in the existing sector, to make sure that those skills aren't lost to the Welsh economy or to the industry.
Welsh: Diolch am eich cwestiwn. Fel y dywedais, rydym yn rhannu siom Undeb y Pobyddion, Gweithwyr Bwyd a Gweithwyr Perthynol, sy'n siomedig iawn gyda'r newyddion hefyd. Hyd y gwelwn, mae hwn yn benderfyniad masnachol syml. Mae natur y farchnad ar gyfer bara wedi newid. Mae'r galw wedi lleihau wrth i ddeiet pobl newid ac mae pobl yn bwyta llai o fara. Mae'r cwmni, felly, yn awyddus i atgyfnerthu eu gwaith cynhyrchu ar safleoedd eraill i sicrhau bod eu holl unedau'n gwneud elw. Rydym yn falch o leiaf eu bod yn mynd i gadw nifer sylweddol o swyddi ar y safle i'w droi yn ganolfan logisteg. Byddwn yn gweithio gyda'r cwmni, fel y soniais, drwy ein prosiectau Cymru'n Gweithio a'r Ganolfan Byd Gwaith i weld a allwn ddod o hyd i swyddi i'r rhai sy'n wynebu colli swyddi os yw'r ymgynghoriad, fel y dywedwch, yn parhau fel y disgwyliwn iddo wneud. Gan fod gennym sector datblygedig yn Llywodraeth Cymru ar fwyd a diod, rydym am weld beth y gallwn ei wneud i sicrhau swyddi eraill yn y sector presennol ar gyfer y bobl a allai gael eu diswyddo, er mwyn sicrhau nad yw'r sgiliau hynny'n cael eu colli o economi Cymru neu'r diwydiant.
English: I'm also very concerned about the workers at Allied Bakeries, where there has been, as we've heard, a very long tradition of baking on and near that site in that part of Cardiff, and I'm pleased to hear the Deputy Minister talking about the need to focus on the skills that the workers have there. While it would be positive if jobs are kept there in a distribution centre, that's not the same as the skills that have been developed over many years in baking. These are very skilled workers. This is the latest piece of bad news after many instances of job losses and threats to jobs in the south-east of Wales. Even in the capital city, this is a significant number of jobs. One must consider the pressure that this puts on the Government's ability to deal with these announcements by various companies in terms of putting various schemes into place, working with Jobcentre Plus, working with implementing ReAct schemes, and so on. Will the Minister give an assurance that thought will be given - and consideration will be given - to providing additional resources and increasing the capacity within Welsh Government in order to deal with blow after blow, and to make sure that workers, wherever they are affected in the Welsh economy, are given the support that they need to look for new employment?
Welsh: Rwy'n bryderus iawn hefyd am y gweithwyr yn Allied Bakeries, lle bu traddodiad hir iawn o bobi ar y safle hwnnw, fel y clywsom, ac yn agos ato yn y rhan honno o Gaerdydd, ac rwy'n falch o glywed y Dirprwy Weinidog yn siarad am yr angen i ganolbwyntio ar y sgiliau sydd gan y gweithwyr yno. Er y byddai'n gadarnhaol pe bai swyddi'n cael eu cadw yno mewn canolfan ddosbarthu, nid yw hynny yr un fath â'r sgiliau sydd wedi'u datblygu dros flynyddoedd lawer ym maes pobi. Mae'r rhain yn weithwyr medrus iawn. Dyma'r newyddion drwg diweddaraf ar ôl llawer o achosion o golli swyddi a bygythiadau i swyddi yn ne-ddwyrain Cymru. Hyd yn oed yn y brifddinas, mae'n nifer sylweddol o swyddi. Mae'n rhaid ystyried y pwysau y mae'n ei roi ar allu'r Llywodraeth i ymdrin â'r cyhoeddiadau hyn gan amryw gwmnïau o safbwynt rhoi cynlluniau amrywiol ar waith, gweithio gyda'r Ganolfan Byd Gwaith, gweithio ar weithredu cynlluniau ReAct, ac yn y blaen. A wnaiff y Gweinidog roi sicrwydd y rhoddir ystyriaeth i ddarparu adnoddau ychwanegol a chynyddu'r capasiti yn Llywodraeth Cymru i ymdrin ag ergyd ar ôl ergyd, a sicrhau bod gweithwyr, lle bynnag yr effeithir arnynt yn economi Cymru, yn cael y gefnogaeth sydd ei hangen arnynt i chwilio am gyflogaeth newydd?
English: Certainly, we announced yesterday in the supplementary budget that we are increasing resources to be able to be nimble enough to respond to the changing needs of the economy as we hit increasingly turbulent times. But certainly in this case, this is simply a matter of the market changing. This was a factory, as I understand it, that produced bread. It didn't produce other pastries or higher premium products. As the company made clear in the press quotes, they lost a contract for an own-label bread supply to a supermarket and, simply, demand is shifting, and there is simply not the work for the company as a whole to justify keeping as many bread-producing factories running. So, I don't think that there's a great deal that the Government can do in situations like that. This is the nature of the market. However, there are things that we can do to make sure, as I said, that the skills of the Welsh workers are redeployed to make sure that our food and drink sector remains vibrant and viable.
Welsh: Yn sicr, cyhoeddasom ddoe yn y gyllideb atodol ein bod yn cynyddu adnoddau er mwyn gallu bod yn ddigon hyblyg i ymateb i anghenion newidiol yr economi wrth i ni ymdopi â chyfnod mwyfwy cythryblus. Ond yn sicr yn yr achos hwn, mater yw hwn o newid yn y farchnad yn unig. Yn ôl yr hyn a ddeallaf, roedd hon yn ffatri a oedd yn cynhyrchu bara. Nid oedd yn cynhyrchu cacennau eraill na chynhyrchion premiwm uwch. Fel y dywedodd y cwmni'n glir yn y dyfyniadau yn y wasg, fe wnaethant golli contract i gyflenwi bara i archfarchnad o dan eu label eu hunain, ac yn syml, mae'r galw'n newid, ac nid oes digon o waith i'r cwmni yn ei gyfanrwydd i gyfiawnhau cadw cymaint o ffatrïoedd sy'n cynhyrchu bara ar agor. Felly, ni chredaf fod llawer y gall y Llywodraeth ei wneud mewn sefyllfaoedd fel hynny. Dyma natur y farchnad. Fodd bynnag, mae pethau y gallwn eu gwneud i sicrhau, fel y dywedais, fod sgiliau gweithwyr Cymru yn cael eu hadleoli i sicrhau bod ein sector bwyd a diod yn parhau i fod yn fywiog ac yn hyfyw.
English: I'm going to move on now to the 90-second statements. The first 90-second statement is by Elin Jones, celebrating 50 years of Sali Mali.
Welsh: Rwy'n mynd i symud ymlaen yn awr at y datganiadau 90 eiliad. Daw'r datganiad 90 eiliad cyntaf gan Elin Jones, i ddathlu 50 mlynedd o Sali Mali.
English: Thank you for that. In a world of increasing intolerance and division, and in a world undergoing dramatic technological and social change, it is sometimes easy to become entrenched in narrow beliefs and to ignore the expanse of thought and imagination and the commonality of libertarian belief that there is in the world, whether that be related to a belief in God or a rational belief in none. Humanism is the outcome of a long tradition of free thought that has inspired many of the world's greatest thinkers and creative artists and science itself. Humanism is ethical. It affirms the worth, dignity and autonomy of the individual and the right of every human being to the greatest possible freedom compatible with the rights of others. In many respects, humanism has similarities to religion. However, the key difference is that humanists recognise that the power to resolve problems lies exclusively in our hands, through rational analysis and the use of science. Those who are not religious have much to contribute to the values on which our society is based and to its future direction. By fully recognising humanism as a civic ethic in all our social and public institutions, we can harness the potential of unencumbered thought for the benefit of all. So, on Friday, we celebrate World Humanist Day, when we recognise our common humanity and obligations to one another. It is a day for promoting and celebrating the progressive values of humanism as a philosophical life stance and means to effect peaceful, collective and consensual change in the world.
Welsh: Diolch. Mewn byd o anoddefgarwch a rhaniadau cynyddol, ac mewn byd sy'n wynebu newid technolegol a chymdeithasol dramatig, weithiau mae'n hawdd gadael i gredoau cul ymwreiddio ac anwybyddu ehangder syniadau a dychymyg a chyffredinrwydd y credoau libertaraidd sydd i'w cael yn y byd, boed hynny'n gysylltiedig â chred mewn Duw neu gred resymol nad oes Duw. Mae dyneiddiaeth yn ganlyniad i draddodiad hir o feddwl rhydd sydd wedi ysbrydoli llawer o feddylwyr gorau'r byd ac artistiaid creadigol a gwyddoniaeth ei hun. Mae dyneiddiaeth yn foesegol. Mae'n cadarnhau gwerth, urddas ac ymreolaeth yr unigolyn a hawl pob unigolyn i'r rhyddid mwyaf posibl sy'n gydnaws â hawliau pobl eraill. Mewn sawl ffordd, mae dyneiddiaeth yn debyg i grefydd. Fodd bynnag, y gwahaniaeth allweddol yw bod dyneiddwyr yn cydnabod mai yn ein dwylo ni yn unig y mae'r pŵer i ddatrys problemau, drwy ddadansoddi rhesymegol a'r defnydd o wyddoniaeth. Mae gan y rhai nad ydynt yn grefyddol lawer i'w gyfrannu at y gwerthoedd sy'n sail i'n cymdeithas a'i chyfeiriad yn y dyfodol. Drwy gydnabod dyneiddiaeth yn llawn fel moeseg ddinesig ym mhob un o'n sefydliadau cymdeithasol a chyhoeddus, gallwn harneisio potensial meddwl dilestair er budd pawb. Felly, ddydd Gwener, rydym yn dathlu Diwrnod Dyneiddiaeth y Byd, pan fyddwn yn cydnabod ein dynoliaeth gyffredin a'n rhwymedigaethau i'n gilydd. Mae'n ddiwrnod ar gyfer hybu a dathlu gwerthoedd blaengar dyneiddiaeth fel ymagwedd athronyddol tuag at fywyd a dull o sicrhau newid heddychlon, cyfunol a chydsyniol yn y byd.
English: June is LGBT Pride Month, and an occasion for LGBT+ people to celebrate advances in their rights around the world. It's also a chance to raise awareness of current issues facing the community. 2019's event is particularly poignant, coming as it does in the month marking the fiftieth anniversary of the Stonewall riots. Closer to home, there is also a significance to Pride this year, as Pride Cymru celebrates its twentieth anniversary. The first such event, then Cardiff Mardi Gras, took place in September 1999 and it drew 5,000 people to Cooper's Field in the heart of the city. In the period since, there have been ups and downs. But thanks to the persistence of volunteers, Pride Cymru as it was re-branded in a potent symbol of its national importance, has grown in strength. It now hosts 50,000 participants over three days, bringing visitors from all around Wales, the UK, and indeed the world, into the city, generating over £2.5 million for the local economy, and seeing 16,000 people marching through Cardiff in the cause of equality - the march itself being a much-loved addition since 2012. 2019 will see Pride Cymru gain its place as the fifth largest Pride in the UK. It will also look ahead to EuroPride 2025, which Cardiff will host, and which has just attracted 0.5 million people to Vienna, this year's venue. But, as both Cardiff Pride and the National Assembly for Wales celebrate their twentieth birthdays, there is a chance for us to reflect on the association between devolution and equality.
Welsh: Mis Mehefin yw Mis Pride LHDT, ac mae'n achlysur i bobl LHDT+ ddathlu datblygiadau yn eu hawliau ledled y byd. Mae hefyd yn gyfle i godi ymwybyddiaeth o'r materion cyfredol sy'n wynebu'r gymuned. Mae digwyddiad 2019 yn arbennig o bwysig, gan fod yr un mis yn nodi hanner canmlwyddiant terfysgoedd Stonewall. Ceir arwyddocâd yn nes adref hefyd i fis Pride eleni, wrth i Pride Cymru ddathlu eu hugeinfed pen blwydd. Cynhaliwyd y digwyddiad cyntaf o'r fath, Mardi Gras Caerdydd fel y'i gelwid ar y pryd, ym mis Medi 1999 a denodd 5,000 o bobl i Gae Cooper yng nghanol y ddinas. Yn y cyfnod ers hynny, cafwyd llawer tro ar fyd. Ond diolch i ddyfalbarhad gwirfoddolwyr, mae Pride Cymru, fel y'i hailenwyd yn symbol cryf o'i bwysigrwydd cenedlaethol, wedi cryfhau fwyfwy. Mae bellach yn croesawu 50,000 o gyfranogwyr dros dridiau, gan ddenu ymwelwyr o bob cwr o Gymru, y DU, a'r byd yn wir, i'r ddinas, gan gynhyrchu dros £2.5 miliwn i'r economi leol, a bydd 16,000 o bobl yn gorymdeithio drwy Gaerdydd yn enw cydraddoldeb - gyda'r orymdaith ei hun yn ychwanegiad poblogaidd ers 2012. Yn 2019, bydd Pride Cymru yn ennill ei le fel y pumed digwyddiad Pride mwyaf yn y DU. Bydd hefyd yn edrych ymlaen at EuroPride 2025, a fydd yn cael ei gynnal yng Nghaerdydd, ac sydd newydd ddenu 0.5 miliwn o bobl i Fienna, lleoliad y digwyddiad eleni. Ond gan fod Pride Caerdydd a Chynulliad Cenedlaethol Cymru ill dau'n dathlu eu hugeinfed pen-blwydd, ceir cyfle i ni fyfyrio ar y cysylltiad rhwng datganoli a chydraddoldeb.
English: I'm going to move on to item 5, a motion to annul the National Health Service (Welsh Language in Primary Care Services) (Miscellaneous Amendments) (Wales) Regulations 2019. And I call on Dai Lloyd to move the motion.
Welsh: Rwyf am symud ymlaen at eitem 5, cynnig i ddirymu Rheoliadau'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Y Gymraeg mewn Gwasanaethau Gofal Sylfaenol) (Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) 2019. A galwaf ar Dai Lloyd i gynnig y cynnig.
English: Thank you, chair. I'd like to start by thanking Dai Lloyd, the Chair of the Health, Social Care and Sport Committee, for tabling this motion and providing the opportunity to set out the rationale and importance of putting in place these Welsh language duties for independent primary care contractors as well as, of course, for those primary care services provided directly by the health service. There's been a high-level of interest by Assembly Members in this piece of legislation, as we've heard this afternoon. Having recognised the specific interest of the Culture, Welsh Language and Communications Committee, I did offer the committee a technical briefing, with my officials, which took place on 6 June. I welcome the report that I have now received from the Culture, Welsh Language and Communications Committee, from the meeting on 6 June, into the regulations, and I will of course consider fully and respond to their report from the meeting.
Welsh: Diolch, Gadeirydd. Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i Dai Lloyd, Cadeirydd y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon, am gyflwyno'r cynnig hwn a rhoi'r cyfle i nodi'r rhesymeg a phwysigrwydd sefydlu'r dyletswyddau iaith Gymraeg hyn ar gyfer contractwyr gofal sylfaenol annibynnol yn ogystal â'r gwasanaethau gofal sylfaenol hynny a ddarperir yn uniongyrchol gan y gwasanaeth iechyd, wrth gwrs. Mae Aelodau'r Cynulliad wedi dangos llawer o ddiddordeb yn ddeddfwriaeth hon, fel rydym wedi'i glywed y prynhawn yma. Ar ôl cydnabod diddordeb penodol y Pwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chyfathrebu, cynigiais gyfarfod briffio technegol i'r pwyllgor, gyda fy swyddogion, a chynhaliwyd hwnnw ar 6 Mehefin. Rwy'n croesawu'r adroddiad rwyf bellach wedi'i gael gan y Pwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chyfathrebu, o'r cyfarfod ar 6 Mehefin, ar y rheoliadau, ac wrth gwrs, byddaf yn ystyried yr adroddiad o'r cyfarfod yn llawn ac yn ymateb iddo.
English: Strangely enough, this is the precise point I made to your officials. If we can set standards that are higher for those primary care services that we directly provide via the various local health boards, why shouldn't those higher standards have been comprehensively looked at in a full consultation with patients and groups like the Welsh Language Society, and before the relevant committee or committees - because, in this case, we're talking about Welsh language rights as well as effective healthcare provision? You ducked that. It's interesting that you're saying - and you're quite right, it was dilatory at the very least not to have published the explanatory memorandum in Welsh at the same time when you laid these regulations. But the real problem is that you're setting a level of standard without scrutiny here. We should have that full debate here. Primary healthcare services are the most direct ones that we receive, and where we would really want to see effective Welsh language rights being championed.
Welsh: Yn rhyfedd ddigon, dyma'r union bwynt a wneuthum i'ch swyddogion. Os gallwn osod safonau sy'n uwch ar gyfer y gwasanaethau gofal sylfaenol hynny a ddarparwn yn uniongyrchol drwy'r gwahanol fyrddau iechyd lleol, pam na edrychwyd ar y safonau uwch hynny'n fanwl mewn ymgynghoriad llawn â chleifion a grwpiau fel Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, a gerbron y pwyllgor neu'r pwyllgorau perthnasol - oherwydd, yn yr achos hwn, rydym yn sôn am hawliau'r Gymraeg yn ogystal â darpariaeth gofal iechyd effeithiol? Rydych wedi osgoi hynny. Mae'n ddiddorol eich bod yn dweud - ac rydych yn llygad eich lle, ei bod yn hwyrfrydig iawn, a dweud y lleiaf, na chyhoeddwyd y memorandwm esboniadol yn Gymraeg ar yr un pryd ag y gosodwyd y rheoliadau hyn gennych. Ond y broblem go iawn yw eich bod yn gosod lefel o safon heb graffu yma. Dylem gael y ddadl lawn honno yma. Gwasanaethau gofal iechyd sylfaenol yw'r gwasanaethau mwyaf uniongyrchol a gawn, a byddem yn sicr eisiau gweld hawliau Cymraeg effeithiol yn cael eu hyrwyddo yn y gwasanaethau hyn.
English: There's an honest choice to be made about how to introduce these first-step duties, as they have been described. There were practical questions that needed to be explored further about how to set and regulate Welsh language obligations on the thousands of GPs, opticians, pharmacists and dentists who work and deliver care here in Wales - [ Interruption.] I remember when the Member was in the Chair, he regularly spoke about noises off from the side and a sedentary position.
Welsh: Mae yna benderfyniad gonest i'w wneud ynglŷn â sut i gyflwyno'r dyletswyddau cam cyntaf hyn, fel y maent wedi cael eu disgrifio. Roedd yna gwestiynau ymarferol roedd angen eu harchwilio ymhellach ynglŷn â sut i osod a rheoleiddio rhwymedigaethau iaith Gymraeg ar gyfer miloedd o feddygon teulu, optegwyr, fferyllwyr a deintyddion sy'n gweithio ac yn darparu gofal yma yng Nghymru - [ Torri ar draws.] Rwy'n cofio pan oedd yr Aelod yn y Gadair, roedd yn sôn yn rheolaidd am synau o'r cyrion ac Aelodau'n siarad o'u seddau.
English: Well, answer the central question.
Welsh: Wel, atebwch y cwestiwn canolog.
English: Thank you, Llywydd. I don't have much time. I will thank everyone who has contributed: Suzy Davies, Bethan Sayed, Mick Antoniw, Caroline Jones, David Melding - I enjoyed that - and, of course, the Minister, although I didn't agree with him. To conclude, I was going to use this time just to explain in broader terms why this is so important and why the regulations are so insufficient. There is a broader issue here, and that is the clinical value of providing a service in the patient's mother tongue - the people who were absent from your contribution - and that's improving the quality of care. That's the point here, at the end of the day. The diagnosis that we come to comes on the basis of the history that the patient provides to the doctor or the nurse in 90 per cent of cases. So, the crucial point here is that we find solutions by listening to the words of the patient, and that depends on the fluency of that patient, usually in English, because that's the situation with first-language Welsh speakers. Everyone thinks,
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Does dim lot o amser. Gwnaf i ddiolch i bawb sydd wedi cyfrannu: Suzy Davies, Bethan Sayed, Mick Antoniw, Caroline Jones, David Melding - roeddwn i'n hoffi hynna - ac, wrth gwrs, y Gweinidog, er doeddwn i ddim yn cytuno. I gloi, roeddwn i'n mynd i ddefnyddio'r amser jest i esbonio yn ehangach pam mae hyn mor bwysig a pam mae'r rheoliadau mor annigonol. Achos mae yna fater ehangach yn fan hyn, a hynny ydy gwerth clinigol darparu gwasanaeth mewn mamiaith y claf - y bobl oedd yn absennol o'ch araith chi - sef gwella ansawdd y gofal; dyna ydy'r pwynt, ar ddiwedd y dydd. Mae'r dadansoddiad, mae'r diagnosis, dŷn ni'n ei wneud yn dod ar sail y hanes mae'r claf yn ei ddarparu i'r meddyg neu'r nyrs mewn 90 y cant o achosion. Felly, y pwynt allweddol yn fan hyn ydy: dŷn ni'n dod i'r ateb wrth wrando ar iaith y claf, ac mae hynny'n dibynnu ar ruglder - hynny yw, pa mor rhugl ydy'r person, fel rheol yn Saesneg, achos dyna ydy'r sefyllfa efo pobl Cymraeg iaith gyntaf. Mae pobl yn credu,
English: 'Oh, you can all speak English'. Yes, but not everyone is confident and fluent, and even confidently fluent, or even have a Melding-esque grasp of nuance and syntax in their second language.
Welsh: 'O, rydych chi i gyd yn gallu siarad Saesneg'. Mae hynny'n wir, ond nid pawb sy'n hyderus ac yn rhugl, neu'n hyderus rugl hyd yn oed, ac nid pawb sy'n meddu ar ddealltwriaeth Felding-aidd o fanylder a chystrawen yn eu hail iaith.