English: Well, Llywydd, I am very committed to exploring the potential for a community bank for Wales - a bank that would be ethical, relationship driven, customer owned and that would help us in Wales to tackle some of the detrimental impacts we know there are when a bank branch closes. Lending to small and micro industries in the catchment area of a bank branch goes down by 60 per cent when a branch closes, and we have the phenomenon of people not being able to have a bank account at all and the poverty premium that that involves of an average of £500 a year. So there is something really big to play for here. Russell George is right, it is complex. There are others who are further down the track than we are - in London and in Avon in the south-west of England. We are in discussions with the Scottish Government about actions that they are taking, too. I look forward to the report of the committee. But the model that has been put to us, developed by the royal society of arts, does not involve large sums of public money as a subsidy. In fact, when I met with representatives of the RSA who have been leading this work, they are at pains to say to me that the last thing they wanted was the Welsh Government to be putting large sums of money into this bank. It's a community bank. It has to be owned by a much wider range of stakeholders if it is to succeed. So, there's detailed work to be done, and some of the questions I was asked, Llywydd, are premature and cannot be answered today. But, the work is going on. It's going on with a very committed group of people here in Wales, with expert help from outside Wales. And if we can make it happen, then I think it has really exciting possibilities for communities right across Wales.
Welsh: Wel, Llywydd, rwyf i wedi ymrwymo'n llwyr i archwilio'r posibilrwydd o gael banc cymunedol i Gymru - banc a fyddai'n foesegol, yn cael ei ysgogi gan gysylltiadau, yn eiddo i'r cwsmer ac a fyddai'n ein helpu ni yng Nghymru i fynd i'r afael â rhai o'r effeithiau niweidiol y gwyddom sy'n bodoli pan fydd cangen banc yn cau. Mae darparu benthyciadau i ddiwydiannau bach a micro yn nalgylch cangen banc yn gostwng gan 60 y cant pan fydd cangen yn cau, ac mae gennym ni'r ffenomenon o bobl yn methu cael cyfrif banc o gwbl a'r premiwm tlodi sydd yn cynnwys cyfartaledd o £500 y flwyddyn. Felly mae rhywbeth mawr iawn i chwarae amdano yma. Mae Russell George yn iawn, mae hyn yn gymhleth. Mae eraill sydd ymhellach ar y daith na ni - yn Llundain ac yn Avon yn ne-orllewin Lloegr. Rydym ni mewn trafodaethau gyda Llywodraeth yr Alban am y camau y maen nhw'n eu cymryd, hefyd. Edrychaf ymlaen at adroddiad y pwyllgor. Ond nid yw'r model a gynigiwyd i ni, a ddatblygwyd gan gymdeithas frenhinol y celfyddydau, yn cynnwys symiau mawr o arian cyhoeddus mewn cymhorthdal. Yn wir, pan gefais gyfarfod â chynrychiolwyr y gymdeithas sydd wedi bod yn arwain y gwaith hwn, maen nhw'n awyddus iawn i ddweud wrthyf mai'r peth olaf yr oedden nhw ei eisiau oedd i Lywodraeth Cymru roi symiau mawr o arian i'r banc hwn. Banc cymunedol ydyw. Mae'n rhaid iddo fod yn eiddo i amrywiaeth ehangach o lawer o randdeiliaid os yw'n mynd i lwyddo. Felly, mae gwaith manwl i'w wneud, ac mae rhai o'r cwestiynau a ofynnwyd i mi, Llywydd, yn rhy gynnar ac ni ellir eu hateb heddiw. Ond, mae'r gwaith yn parhau. Mae'n parhau gyda grŵp ymroddedig iawn o bobl yma yng Nghymru, gyda chymorth arbenigol o'r tu allan i Gymru. Ac os gallwn ni wneud iddo ddigwydd, yna rwy'n credu bod ganddo bosibiliadau cyffrous iawn i gymunedau ledled Cymru gyfan.