English: Diolch, Lywydd. I move the amendments in the name of Rhun ap Iorwerth. In this critical period, it is essential that the Labour Government presents an innovative and forward-looking programme that demonstrates confidence to people in Wales. The programme for government that was produced last month I'm afraid doesn't meet that criteria. Before outlining Plaid Cymru's positive agenda, I want to make one point about the Labour Government's programme. We in Plaid Cymru agreed with the First Minister that his programme for government should be delayed to take account of the implications of the referendum vote. It was a surprise and a disappointment, therefore, to see that the delayed programme, when published, didn't make any reference to the UK's withdrawal from the European Union. And we don't have to be able to predict what will happen to have a plan. This is a light programme - it's short in length and it falls short in terms of our expectations. Wales needs big, bold ideas now, not minimalism. In past Welsh Government programmes, we've been bombarded by statistics and indicators. Those indicators have disappeared instead of being finessed, and in that sense, Plaid Cymru sees this as the Government going backwards. Plaid Cymru, as the party of Wales, has a duty, we feel, to try to improve this situation and bring about our own priorities instead. As noted by amendment 2 in the name of Rhun ap Iorwerth, Plaid Cymru has produced the first ever programme of opposition. So, rather than complaining from the sidelines, we will try to use this situation to get as many of our policy proposals implemented as we possibly can. Sitting above our full policy programme, we have three key aims. First, we must protect Wales from any fallout from Brexit. That must be at the heart of the Government's work. Secondly, we must continue with the nation-building agenda. A more confident, more empowered and more distinct Wales will remain at the forefront of all policies that Plaid Cymru puts forward in this minority Government situation. Thirdly, we advocate an all-Wales approach to Government spending. Investment and opportunity must be spread as evenly as possible right throughout the country. This is one Wales, and too many are feeling ignored and left behind. Whether imbalances within Wales are a matter of fact or a matter of perception, they must be addressed. Welsh governments, regardless of their political colour, must be more committed than ever, to ensure that services are not centralised away from hard-to-reach areas. Pledges like the metro-style system for the north and the electric rail proposals for the Valleys must be followed through after being announced. Llywydd, the Government's legislation is likely to require Plaid Cymru's support to pass. All of the measures appear to be consistent with Plaid Cymru policy and I look forward in particular to the taxation legislation and the trade union Bill, which are both areas that Plaid Cymru wants to see progress on. Whilst we welcome progress on legislation, we do remain disappointed by the Government's programme, which, in its current form, does not deliver the ambition that this country now needs.
Welsh: Diolch, Lywydd. Cynigiaf y gwelliannau yn enw Rhun ap Iorwerth. Yn y cyfnod allweddol hwn, mae'n hanfodol bod y Llywodraeth Lafur yn cyflwyno rhaglen arloesol a blaengar sy'n dangos hyder i bobl yng Nghymru. Mae arna' i ofn nad yw'r rhaglen lywodraethu a gynhyrchwyd y mis diwethaf yn bodloni'r meini prawf. Cyn amlinellu agenda gadarnhaol Plaid Cymru, hoffwn wneud un pwynt am raglen Llywodraeth Llafur. Roeddem ni ym Mhlaid Cymru yn cytuno â'r Prif Weinidog y dylai ei raglen lywodraethu gael ei hoedi i ystyried goblygiadau pleidlais y refferendwm. Roedd yn syndod ac yn siom, felly, i weld nad oedd y rhaglen a gafodd ei hoedi, pan gafodd ei chyhoeddi, yn gwneud unrhyw gyfeiriad at y DU'n gadael yr Undeb Ewropeaidd. Ac nid oes yn rhaid i ni fod yn gallu rhagweld beth fydd yn digwydd i gael cynllun. Mae hon yn rhaglen ysgafn - mae'n fyr o ran hyd ac mae'n disgyn yn fyr o ran ein disgwyliadau. Mae angen syniadau mawr, dewr ar Gymru yn awr, nid minimaliaeth. Mewn rhaglenni Llywodraeth Cymru yn y gorffennol, rydym wedi cael ein llethu gan ystadegau a dangosyddion. Mae'r dangosyddion hynny wedi diflannu yn hytrach na chael eu gwneud yn fwy craff, ac yn hynny o beth, mae Plaid Cymru yn ystyried bod y Llywodraeth yn mynd yn ei hôl. Rydym yn teimlo bod gan Blaid Cymru, fel y blaid dros Gymru, ddyletswydd i geisio gwella'r sefyllfa hon a sicrhau ein blaenoriaethau ein hunain yn lle hynny. Fel y nodwyd gan welliant 2 yn enw Rhun ap Iorwerth, mae Plaid Cymru wedi cynhyrchu'r rhaglen gyntaf erioed o wrthwynebiad. Felly, yn hytrach na chwyno o'r cyrion, byddwn yn ceisio defnyddio'r sefyllfa hon i gael cymaint o'n cynigion polisi ar waith ag y gallwn. Uwchben ein rhaglen bolisi lawn, mae gennym dri nod allweddol. Yn gyntaf, mae'n rhaid i ni amddiffyn Cymru rhag unrhyw ganlyniadau negyddol yn sgil Brexit. Mae'n rhaid i hynny fod yn ganolog i waith y Llywodraeth. Yn ail, mae'n rhaid i ni barhau â'r agenda o adeiladu cenedl. Bydd Cymru fwy hyderus, Cymru wedi'i grymuso a Chymru mwy unigryw yn parhau i fod yn flaenllaw yn yr holl bolisïau y bydd Plaid Cymru yn eu cyflwyno yn y sefyllfa Llywodraeth leiafrifol hon. Yn drydydd, rydym yn argymell ymagwedd Cymru-gyfan at wariant y Llywodraeth. Mae'n rhaid i fuddsoddiad a chyfleoedd gael eu lledaenu mor gyfartal â phosibl ledled y wlad. Un Gymru yw hon, ac mae gormod yn teimlo eu bod yn cael eu hanwybyddu a'u gadael ar ôl. P'un a yw anghydbwysedd o fewn Cymru yn fater o ffaith neu'n fater o ganfyddiad, mae'n rhaid rhoi sylw iddo. Mae'n rhaid i lywodraethau Cymru, waeth beth yw eu lliw gwleidyddol, fod yn fwy ymroddedig nag erioed, i sicrhau nad yw gwasanaethau'n cael eu canoli i ffwrdd o ardaloedd anodd eu cyrraedd. Mae'n rhaid i addewidion tebyg i'r system dull metro ar gyfer y gogledd a'r cynigion rheilffordd trydan ar gyfer y Cymoedd gael eu gwireddu ar ôl eu cyhoeddi. Lywydd, mae deddfwriaeth y Llywodraeth yn debygol o fod angen cefnogaeth Plaid Cymru i basio. Ymddengys bod pob un o'r mesurau yn gyson â pholisïau Plaid Cymru ac rwy'n edrych ymlaen yn arbennig at y ddeddfwriaeth trethu a'r Bil undebau llafur, sydd ill dau yn feysydd y mae Plaid Cymru eisiau gweld cynnydd arnynt. Er ein bod yn croesawu cynnydd ar y ddeddfwriaeth, rydym yn parhau i fod yn siomedig â rhaglen y Llywodraeth, nad yw, ar ei ffurf bresennol, yn cyflawni'r uchelgais sydd ei hangen ar y wlad hon.