English: May I thank the Minister for his statement? Yes, indeed, the improving lives programme for those who have learning disabilities - and, of course, from that title, and from my personal experience over the years, there is a genuine need to improve the lives of those who have learning disabilities. If truth be told, these people have been forgotten. Perhaps I should state now that I have been a trustee with Swansea People First - the organisation for people with learning disabilities - for almost 20 years now. We have extensive experience locally of the co-ordination that we need with health services, and care services as well. But, first of all, I note the excellent work that the voluntary sector does in this area. Swansea People First, of course, and similar organisations in Wales as a whole, give excellent support to our people. But there is a significant challenge - there's never enough resource, we're losing services, issues are always at crisis point, the system is always under pressure, and the support staff are always changing because they lose their jobs or they're on short-term contracts. And, of course, in how Swansea People First is run, we have meetings as a management board that include people with learning disabilities themselves. They're on the management board too and we produce minutes and so on in language that everyone can understand, with images and so on. We need more of that kind of collaboration and provision of information. The City and County of Swansea council are part of this very often, and, when they can, in a system that is also under pressure, they do excellent work. I welcome the intention for the different sectors to collaborate, because there is a genuine need for the different sectors to collaborate, especially in times of austerity, as we're facing at present, and where budgets are very scarce. But, in acknowledging the need to collaborate, people do need to be able to work in the first place - that is, that we have enough staff, especially in terms of community nurses in the care sector. It's those specialist nurses that we need, who can provide the care for those with learning disabilities and sometimes very complex needs. We've seen, over the past years, a decline in the number of specialist nurses, especially those working in the community and in our social services. So, that's a challenge, and I would ask the Minister to outline what he's going to do about that challenge. I'm sure that there is a great deal of work happening behind the scenes. In terms of the statement this afternoon, we can't see all of the details, but it's fair to note that there are concerns about staffing levels. There are also concerns with regard to the need to fund long-term projects. I'm aware that Swansea People First have bid for different projects over the years, and they are excellent projects, they're funded for a certain period of time, then the funding runs out, the project comes to an end, we lose the staff, we need to come up with a new idea for a project, and we need to bid for further funding. All of this sucks the energy from a system that's already facing more than enough pressure. My final point - as well as all of this collaboration, people with learning disabilities need employment; they need careers. Only 6 per cent of adults with learning disabilities are in employment. Being in employment is one of the most important things that any individual can face. It defines us as an individual, and we're disenfranchising our people who have learning disabilities from having that hope. I hear what you say about the need to fund projects that do support people in work placements and in work experience, but we need to be much more proactive. I think we need to have a purposeful system to ensure that people with learning disabilities are in employment in the first instance, and to make that a priority. Thank you.
Welsh: A allaf i ddiolch hefyd i'r Gweinidog am ei ddatganiad? Ie, yn wir, rhaglen gwella bywydau'r sawl sydd ag anabledd dysgu - wrth gwrs, o'r teitl yna, a hefyd o'm profiad personol dros y blynyddoedd, mae gwir angen gwella bywydau'r sawl sydd ag anabledd dysgu achos, yn wir iawn, mae'r bobl hyn wedi cael eu hanghofio. Buasai'n well imi ddatgan rŵan fy mod i wedi bod yn ymddiriedolwr efo Pobl yn Gyntaf Abertawe, Swansea People First - y mudiad i bobl ag anabledd dysgu - ers bron 20 mlynedd nawr, rydw i'n credu. Mae gyda ni brofiad helaeth yn lleol efo'r cydlynu y mae ei angen efo gwasanaethau iechyd a gwasanaethau gofal hefyd. Ond, yn gyntaf, rydw i'n nodi'r gwaith rhagorol y mae'r sector wirfoddol yn ei wneud yn y maes yma. Mae Pobl yn Gyntaf Abertawe, fel mudiadau cyffelyb drwyddi draw yng Nghymru, yn rhoi cefnogaeth fendigedig i'n pobl. Ond, wrth gwrs, mae yna her sylweddol - nid oes byth ddigon o adnoddau, mae yna golli gwasanaethau, mae materion wastad yn llwm, mae'r system o dan straen, mae'r gweithwyr cefnogol wastad yn newid achos eu bod nhw'n colli swyddi neu am eu bod nhw ar gontractau byrdymor. Ac, wrth gwrs, fel mae Pobl yn Gyntaf yn Abertawe yn rhedeg, rydym ni'n cael cyfarfodydd, yn naturiol, fel bwrdd rheoli sydd yn cynnwys pobl ag anabledd dysgu eu hunain. Maen nhw ar y bwrdd rheoli hefyd, ac rydym ni'n cynhyrchu cofnodion ac ati mewn iaith y mae pawb yn gallu ei deall, gyda lluniau ac ati. Mae eisiau mwy o'r math yna o gydweithio a hefyd darparu gwybodaeth. Mae cyngor Dinas a Sir Abertawe, i fod yn deg, yn rhan o hyn yn aml ac yn gwneud hefyd yn y maes pan fyddan nhw'n gallu, wrth gwrs, mewn system hefyd sydd o dan straen, ac yn gwneud gwaith clodwiw iawn. Rydw i'n croesawu'r bwriad bod gwahanol sectorau yn cydweithio â'i gilydd, achos yn ddirfawr mae angen i'r gwahanol sectorau fod yn cydweithio â'i gilydd, yn enwedig mewn amseroedd o lymder fel yr ŷm ni, a lle mae cyllidebau yn brin iawn. Ond, o gydnabod yr angen i gydweithio, mae angen jest i bobl allu gweithio yn y lle cyntaf - hynny yw, bod digon o staff gyda ni, yn enwedig yn yr ochr nyrsio cymunedol yn y sector gofal, y nyrsys arbenigol yna sydd yn gallu gofalu am y sawl ag anableddau dysgu ac weithiau ag angenrheidiau sydd yn gymhleth iawn. Rydym ni wedi gweld dros y blynyddoedd diwethaf yma ddirywiad yn niferoedd y nyrsys arbenigol, yn enwedig yn gweithio yn y gymuned ac yn ein gwasanaethau cymdeithasol. Felly, mae hynny'n her, a buaswn i'n gofyn i'r Gweinidog amlinellu beth y mae o'n mynd i'w wneud ynglŷn â'r her yna. Rydw i'n siŵr bod yna lot o waith yn digwydd y tu ôl i'r llenni, wrth gwrs. O'r datganiad yma'r prynhawn yma, nid ydym ni'n gallu gweld y manylion i gyd, ond mae'n deg nodi bod yna bryderon ynglŷn â staffio. Mae yna bryderon hefyd ynglŷn â'r angen i gyllido prosiectau tymor hir. Rydw i'n ymwybodol bod Pobl yn Gyntaf, dros y blynyddoedd, wedi bod yn cynnig am wahanol brosiectau, ac, wrth gwrs, maen nhw'n brosiectau bendigedig, maen nhw'n cael eu hariannu, ac, wrth gwrs, wedyn mae'r arian yn rhedeg allan ac mae'r prosiect yn dod i ben, rydym ni'n colli'r staff, mae'n rhaid dod i fyny â syniad newydd am brosiect, ac mae'n rhaid cynnig am ragor o bres. Mae'r holl beth hyn yn sugno egni mewn system sydd o dan ddigon o bwysau eisoes. Fy mhwynt olaf i - . Yn ogystal â'r holl gydweithio yma, mae ein pobl ni ag anabledd dysgu angen gwaith, angen gyrfaoedd. Dewch i nodi'r ffigurau - dim ond 6 y cant o oedolion ag anabledd dysgu sydd mewn gwaith. Mae bod mewn gwaith yn un o'r pethau pwysicaf y gall unrhyw unigolyn fod ynddo fo. Mae yn ein diffinio ni fel unigolion, ac eto rydym ni'n amddifadu ein pobl ni ag anabledd dysgu o'r gobaith yna yn aml iawn. Rwy'n clywed beth yr ydych chi'n ei ddweud ynglŷn â'r angen i ariannu prosiectau sydd yn cynnal pobl mewn llefydd gwaith er mwyn iddyn nhw gael profiad o waith, ond mae eisiau bod yn llawer yn fwy rhagweithiol na hynny; mae'n rhaid inni, rydw i'n credu, gael rhaglen bwrpasol o wneud yn siŵr bod ein pobl ni ag anabledd dysgu mewn gwaith yn y lle cyntaf, a gwneud hynny yn flaenoriaeth. Diolch yn fawr.