English: Since we celebrated Refugee Week last year, the plight of those who are forced to leave their country to flee war or persecution has been highlighted more than ever, with the evacuation of Afghanistan and war in Ukraine to name just two of many world events affecting so many people. I've delivered several statements in relation to our support for people from Ukraine recently, and will continue to do so. However, I want to focus on our broader support for our sanctuary seekers today. We are privileged to offer sanctuary to those who arrive in Wales, to take a compassionate approach to integration, understanding the trauma they have faced. Wales has enjoyed a long history of welcoming refugees, and we continue to value and benefit from their skills, entrepreneurial spirit and the sharing of their cultures. In this Refugee Week we reiterate our ambition to make Wales a nation of sanctuary. I've been truly heartened to see how this has come to life over the past three years, since I launched our nation of sanctuary plan in January 2019 - a plan that does not belong solely to the Welsh Government, but to all the people and institutions who make up our country and want to give what they can for a humanitarian purpose. We have seen this through an inspiring response to the COVID pandemic, the evacuation of Afghanistan and recently the Ukraine war: members of the public, local authorities, charities, faith leaders and organisations across Wales coming forward to support those who need help. This kindness embodies what we mean by being a nation of sanctuary. Our unique approach in Wales, often referred to as 'team Wales' has led to many innovative ways of working. I am particularly grateful to Urdd Gobaith Cymru for genuinely embodying their long humanitarian response and purpose by stepping up and offering temporary accommodation to those desperately in need, first from Afghanistan and now from Ukraine. I have visited two of our welcome centres for Ukrainian refugees, including the Urdd yesterday, with the First Minister, witnessing the warm welcome they provide for Ukrainian refugees and the wraparound support with the local authority, health board staff and volunteers. Many families will remember their stay with the Urdd, and many have gone on to learn Welsh as part of their resettlement journey. The Urdd are, therefore, deserved winners of the First Minister's special award at this year's St David's awards. Once again, a fitting theme has been chosen for this year's Refugee Week: healing. Whilst every sanctuary seeker will have their own personal story, all would share a common goal of surviving and the courage to rebuild their lives. And we know that part of the healing process for many is about restarting their lives and integrating with their community. We want this to start from day one of their arrival. The nation of sanctuary plan sets out the actions we are undertaking to ensure inequalities experienced by these communities are reduced, access to opportunities increased, and relations between these communities and wider society improved. Our successful ReStart project, which ended on 31 March 2022, delivered support to 853 refugees over the three years. We have continued to fund ESOL hubs in Wales to ensure sanctuary seekers and refugees can access classes in Wales to improve and enhance their language skills. We are working to encourage businesses to consider recruiting refugees to make their workplaces inclusive of their needs. Schools are starting to achieve schools of sanctuary status, providing a welcoming place of safety for all, making children feel part of the school's community, helping with the healing process. In March, I was delighted to join St Cyres School in Penarth, to present their award in becoming a school of sanctuary. We have continued to provide funding to the Welsh Refugee Council and its partners to deliver our Wales sanctuary service and move-on services. We've also funded Asylum Justice to continue to provide legal advice and Housing Justice Cymru to expand hosting capacity across Wales. We've provided free access to internet at all asylum accommodation across Wales throughout the COVID-19 pandemic, and continue to do so, which has meant people have been able to connect with their family members, keep studying, and continue to access vital health information and updates. We provided free transport to refugees to allow them to integrate with Welsh communities, and we are currently reviewing the next stage of those schemes. Every individual action - some of which I have outlined in this statement - brings us closer to becoming a nation of sanctuary and reaffirms the welcoming and caring reputation of our country. We stand with refugees from across the world, regardless of how they arrived. The UK Government policy to send people to Rwanda and the Nationality and Borders Act 2022 will be detrimental to the healing process and divisive. It is our moral duty to enable people to seek safety and find an inclusive welcome here in Wales. Focus should be on improving the asylum system, not finding new ways to make the system more challenging and prolonged for people seeking safety. The decision by the Home Office to use electronic tagging is abhorrent and completely against our position as a nation of sanctuary. Those vulnerable people who come to our country seeking safety and sanctuary should be treated with dignity and respect, not tagged and criminalised. Safe and legal routes must be developed for asylum seekers to claim asylum from outside the UK, negating the need for perilous journeys and disrupting the business model of people smugglers. Men, women and children arrive in the UK because of existing family or kinship ties, their ability to speak English, or as a consequence of cultural connections often linked to former British colonialism. We stand with refugees from across the world, regardless of how they have arrived. We celebrate how they enrich our communities in Wales, how their own healing journey turns to success, and how we benefit from this as a nation of sanctuary.
Welsh: Ers i ni ddathlu Wythnos Ffoaduriaid y llynedd, fe ddaeth helyntion y rhai sy'n cael eu gorfodi i adael eu gwlad er mwyn ffoi rhag rhyfel neu erledigaeth yn fwy i'r amlwg nag erioed o'r blaen, gyda'r mudo o Affganistan a'r rhyfel yn Wcráin i enwi dim ond dau ymysg llawer o ddigwyddiadau ledled y byd sy'n effeithio ar gynifer o bobl. Rwyf i wedi rhoi sawl datganiad ar ein cefnogaeth i bobl o Wcráin yn ddiweddar, ac rwyf am barhau i wneud hynny. Serch hynny, hoffwn i ganolbwyntio heddiw ar ein cefnogaeth ehangach ar gyfer ein ceiswyr noddfa yma. Mae hi'n fraint i ni gynnig noddfa i'r rhai sy'n dod i Gymru, a mabwysiadu dull caredig o integreiddio, gan ystyried yr enbydrwydd y maen nhw wedi'i wynebu. Mae gan Gymru enw da o ran croesawu ffoaduriaid ers amser maith, a byddwn yn parhau i werthfawrogi ac elwa ar eu sgiliau, ac edmygu eu hysbryd entrepreneuraidd a rhannu eu traddodiadau. Yn ystod yr Wythnos Ffoaduriaid hon rydym yn datgan unwaith eto ein huchelgais i wneud Cymru yn genedl noddfa. Rwyf wedi fy nghalonogi yn fawr iawn wrth weld sut y mae hyn wedi ei wireddu dros y tair blynedd diwethaf, ers i mi lansio ein cynllun cenedl noddfa ym mis Ionawr 2019 - cynllun nad yw'n eiddo i Lywodraeth Cymru yn unig, ond i'r holl bobl a sefydliadau sy'n rhan o'n cenedl ac sy'n awyddus i roi yr hyn a allan nhw i gyflawni bwriad dyngarol. Rydym wedi gweld hyn drwy ymateb ysbrydoledig i bandemig COVID, yr allfudo o Affganistan ac yn ddiweddar yn y rhyfel yn Wcráin: aelodau'r cyhoedd, awdurdodau lleol, elusennau, arweinwyr ffydd a sefydliadau ledled Cymru yn dod i'r adwy i gefnogi'r rhai y mae angen cymorth arnyn nhw. Mae'r caredigrwydd hwn yn ymgorffori ystyr bod yn genedl noddfa. Mae ein dull unigryw ni yng Nghymru, y cyfeirir ato'n aml yn ddull 'tîm Cymru' wedi arwain at lawer o ffyrdd arloesol o weithio. Rwy'n arbennig o ddiolchgar i Urdd Gobaith Cymru am ymgorffori eu hymateb a'u hamcanion dyngarol hir sefydlog drwy gamu i'r adwy a chynnig llety dros dro i'r rhai sydd mewn angen dybryd, o Affganistan yn gyntaf ac o Wcráin yn awr. Rwyf i wedi ymweld â dwy o'n canolfannau croeso ar gyfer ffoaduriaid o Wcráin, gan gynnwys un yr Urdd ddoe, gyda'r Prif Weinidog, gan dystio i'r croeso cynnes y maen nhw'n ei ddarparu i ffoaduriaid o Wcráin a'r gefnogaeth hollgynhwysol gan yr awdurdod lleol, staff y bwrdd iechyd a gwirfoddolwyr. Bydd llawer o deuluoedd yn cofio eu harhosiad gyda'r Urdd, ac mae llawer wedi mynd ymlaen i ddysgu Cymraeg yn rhan o'u taith ailsefydlu nhw. Mae'r Urdd, felly, yn deilwng iawn o ennill gwobr arbennig y Prif Weinidog yng ngwobrau Dewi Sant eleni. Unwaith eto, dewiswyd thema addas ar gyfer Wythnos Ffoaduriaid eleni: iacháu. Er y bydd gan bob ceisiwr noddfa ei stori bersonol ei hun, mae gan bob un ohonyn nhw nod cyffredin sef goroesi a bod â'r dewrder i ailadeiladu eu bywydau. Ac rydym yn gwybod bod rhan o'r broses iacháu i lawer ohonyn nhw yn ymwneud â'r gallu i ailgychwyn eu bywydau ac integreiddio yn eu cymuned. Rydym yn awyddus i hynny ddechrau o'r diwrnod cyntaf y byddan nhw'n cyrraedd yma. Mae'r cynllun cenedl noddfa yn nodi'r camau yr ydym yn eu cymryd i sicrhau bod yr anghydraddoldebau y mae'r cymunedau hyn yn destun iddyn nhw yn cael eu lleihau, a bod y gallu i fanteisio ar gyfleoedd yn cynyddu, a bod y berthynas rhwng y cymunedau hyn a'r gymdeithas ehangach yn cryfhau. Rhoddodd ein prosiect AilGychwyn llwyddiannus, a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2022, gymorth i 853 o ffoaduriaid dros y tair blynedd. Rydym wedi parhau i ariannu canolfannau Saesneg ar gyfer Siaradwyr Ieithoedd Eraill yng Nghymru i sicrhau bod ceiswyr noddfa a ffoaduriaid yn gallu mynd i ddosbarthiadau yng Nghymru i wella a mireinio eu sgiliau iaith. Rydym yn gweithio i annog busnesau i ystyried recriwtio ffoaduriaid i wneud eu gweithleoedd yn rhai cynhwysol i'w hanghenion. Mae ysgolion yn dechrau ymgeisio am statws ysgol noddfa, drwy ddarparu man diogel a chroesawgar i bawb, gan wneud i blant deimlo eu bod nhw'n rhan o gymuned yr ysgol, gan helpu gyda'r broses iacháu. Ym mis Mawrth, roeddwn i wrth fy modd yn ymuno ag Ysgol St Cyres ym Mhenarth, i gyflwyno eu gwobr iddyn nhw wrth ddod yn ysgol noddfa. Rydym wedi parhau i ddarparu cyllid i Gyngor Ffoaduriaid Cymru a'i bartneriaid i ddarparu ein gwasanaeth noddfa Cymru a gwasanaethau symud ymlaen. Rydym wedi ariannu Cyfiawnder Lloches hefyd er mwyn parhau i ddarparu cyngor cyfreithiol a Chyfiawnder Tai Cymru er mwyn ehangu capasiti cynnal ledled Cymru. Rydym wedi rhoi cysylltiad i'r rhyngrwyd am ddim ym mhob llety lloches ledled Cymru drwy gydol pandemig COVID-19, ac rydym yn parhau i wneud hynny, sydd wedi golygu bod pobl wedi gallu cysylltu ag aelodau eu teulu, a pharhau â'u hastudiaethau, a pharhau i gael gafael ar wybodaeth a'r newyddion diweddaraf hanfodol o ran iechyd. Fe wnaethom ddarparu cludiant am ddim i ffoaduriaid i'w galluogi i integreiddio â chymunedau Cymru, ac rydym yn adolygu cam nesaf y cynlluniau hynny ar hyn o bryd. Mae pob cam gweithredu unigol - rwyf wedi amlinellu rhai ohonyn nhw yn y datganiad hwn - yn dod â ni'n nes at fod yn genedl noddfa ac yn ailgadarnhau enw da ein gwlad am fod yn groesawgar a gofalgar. Rydym yn sefyll gyda ffoaduriaid o bob cwr o'r byd, ni waeth sut y gwnaethon nhw gyrraedd yma. Bydd polisi Llywodraeth y DU i anfon pobl i Rwanda a Deddf Cenedligrwydd a Ffiniau 2022 yn niweidiol i'r broses iacháu ac yn achosi ymraniad. Ein dyletswydd foesol ni yw galluogi pobl i geisio diogelwch a chael croeso cynhwysol yma yng Nghymru. Dylid canolbwyntio ar wella'r system lloches, ac nid ar ddarganfod ffyrdd newydd o wneud y system yn fwy heriol a hirwyntog i bobl sy'n chwilio am ddiogelwch. Mae penderfyniad y Swyddfa Gartref i ddefnyddio tagio electronig yn wrthun ac yn gwbl groes i'n safbwynt ni yn genedl noddfa. Dylai'r bobl hyn sy'n agored i niwed sy'n dod i'n gwlad ni i chwilio am ddiogelwch a noddfa gael eu trin ag urddas a pharch, nid eu tagio a'u gwneud yn droseddwyr. Mae'n rhaid datblygu llwybrau diogel a chyfreithiol i geiswyr lloches allu hawlio lloches o'r tu allan i'r DU, gan ddiddymu'r angen am deithiau peryglus ac amharu ar fodel busnes y rhai sy'n smyglo pobl. Mae dynion, menywod a phlant yn cyrraedd y DU oherwydd cysylltiadau teuluol neu berthnasau presennol, eu gallu i siarad Saesneg, neu o ganlyniad i gysylltiadau diwylliannol sy'n aml yn gysylltiedig â hen wladychiaeth Brydeinig. Rydym yn cydsefyll â ffoaduriaid o bob cwr o'r byd, ni waeth sut y maen nhw wedi cyrraedd yma. Rydym yn dathlu'r ffordd y maen nhw'n cyfoethogi ein cymunedau yng Nghymru, yn ogystal â'r ffordd y mae eu hiachâd eu hunain yn troi'n llwyddiant, a sut rydym ni yn elwa ar hyn o fod yn genedl noddfa.