English: I thank you very much for those questions and I do look forward to continued robust discussion and debate as the Bill moves forward to the scrutiny stages, and I'm sure that we'll certainly be having a strong discussion in terms of the evidence base that underpins the proposals that we are making. I think it's fair to say that it is a novel approach, and I think that we both would recognise that. We have evidence that, where alcohol price has increased and that increase has been passed on to individuals, then consumption does decrease and alcohol-related harms further decrease. That's the evidence that we have and I think that's quite compelling evidence. However, as I say, we recognise this is a quite radical and novel approach, so we have committed to publishing, after a period of five years, a report on the operation and the effect of the Act during that period. And, we'll be commissioning a full evaluation and review of the impacts of minimum unit pricing in Wales, monitoring a wide variety of indicators where we would hope to see changes, such as the number of hospital admissions as a result of alcohol misuse, deaths from alcohol, longer term reductions in cirrhosis, and others of the measurable health issues that are attributable to alcohol. But, we've also included in the legislation a sunset clause as well, because we want to make sure that the legislation is delivering what we want it to achieve. As we know, the Scottish Government passed their Act in 2012, but they haven't been able to bring it into force. So, you're quite right in saying that no other country in the UK has implemented a minimum unit price for alcohol. Based on what other countries tell us, we are confident that it will deliver significant health gains, but, as I say, we do need to be confident that the legislation is working, so the sunset clause is inserted within the Bill. You asked me to confirm the prices of alcohol quoted on the BBC website if the minimum unit price was set at 50p, and of course it will be set through regulations that will be coming before the Assembly in due course, should the Bill pass through the Assembly. A bottle of wine at £4.49 would contain the best part of nine units, so, yes, that would be correct. A pint of lager, for example, would contain two units, so, again, 50p times two, so we would have £1 for that. And the bottle of spirits that is quoted on the website is actually a litre bottle, so that would be selling for £20, whereas I think most people tend to buy spirits in smaller bottles than litre bottles. The cross-border issues that you describe are ones that we're very alive to as well. We do know that different regimes in England and Wales could have an impact on consumer behaviour, but that really would depend on people's willingness and their ability to travel, along with, really, the price differential compared to the cost of the transport that they would have to incur as well. Cross-border shopping already exists, as we know, but we believe the impact of introducing a minimum unit price will be minimal, and this is because, for the majority of the Welsh population, purchasing in England would incur a cost in time and travel and the cost is likely to outweigh any savings on the price of alcohol. Actually people who do consume alcohol at harmful and hazardous levels are tending to be purchasing alcohol for immediate consumption, so that would obviously reduce the incentive to be travelling as well. The First Minister's clear that this is primarily a piece of public health legislation. However, there are potential impacts elsewhere, and we do anticipate that it will have an impact on crime. For example, a 50p minimum unit price was estimated to result in a 4.7 per cent reduction in violent crime, a 4.6 per cent reduction in criminal damage, and a 4.6 per cent reduction in robbery, burglary and theft as well. So, benefits beyond just the physical benefits. And to return to the first point you made, which was the one about people who live in poverty and people on low incomes being affected by this legislation: people who live in poverty are much more likely to be abstaining from any alcohol at all and much more likely to be consuming alcohol at low levels. The research does suggest that for people who are harmful and hazardous drinkers, people who are on a low income or living in deprived areas are more likely to suffer from a long-term illness as a result of drinking too much alcohol, and so a minimum unit price can potentially reduce the levels of harmful and hazardous drinking in these communities, meaning the risk of alcohol-related harm would be reduced as well. A very stark statistic that I came across in preparing for this Bill was that in recent years, alcohol-attributable mortality rates in the most deprived communities for males are three times higher than in the least deprived areas, and that, to me, says that this legislation provides us with an opportunity to address what is a very strong issue of health inequality. I don't think it's okay that we should accept poorer health outcomes for people who live in our poorer communities.
Welsh: Diolch yn fawr iawn am y cwestiynau hynny ac rwy'n edrych ymlaen at drafod a dadlau cadarn parhaus wrth i'r Bil fynd rhagddi i'r camau craffu, ac rwy'n siŵr y byddwn yn sicr yn cael trafodaeth gref o ran y dystiolaeth sy'n sail i'r cynigion yr ydym yn eu gwneud. Credaf ei bod yn deg dweud ei fod yn ddull newydd, ac rwy'n credu y byddem ni'n dau yn cydnabod hynny. Mae gennym dystiolaeth, pan fo pris alcohol wedi cynyddu a bod y cynnydd hwnnw wedi'i drosglwyddo i unigolion, yna mae'r defnydd yn lleihau ac mae niwed sy'n gysylltiedig ag alcohol yn gostwng ymhellach. Dyna'r dystiolaeth sydd gennym ac rwy'n credu bod honno'n dystiolaeth eithaf cymhellol. Fodd bynnag, fel y dywedais, rydym yn cydnabod bod hwn yn ddull eithaf radical a newydd, felly rydym wedi ymrwymo i gyhoeddi adroddiad, ar ôl cyfnod o bum mlynedd, ar weithrediad ac effaith y Ddeddf yn ystod y cyfnod hwnnw. A, byddwn yn comisiynu gwerthusiad ac adolygiad llawn o effeithiau gosod isafbris uned yng Nghymru, gan fonitro amrywiaeth eang o ddangosyddion lle byddem yn gobeithio gweld newidiadau, megis nifer y derbyniadau i'r ysbyty o ganlyniad i gamddefnyddio alcohol, marwolaethau o alcohol, gostyngiadau hirdymor mewn sirosis, ac eraill o'r materion iechyd mesuradwy y gellir eu priodoli i alcohol. Ond, rydym ni wedi cynnwys cymal machlud yn y ddeddfwriaeth hefyd, oherwydd ein bod yn awyddus i sicrhau bod y ddeddfwriaeth yn cyflawni'r hyn yr ydym ni'n dymuno iddi ei gyflawni. Fel y gwyddom, pasiodd Llywodraeth yr Alban ei Deddf yn 2012, ond nid ydynt wedi gallu dod â hi i rym. Felly, rydych chi'n iawn i ddweud nad oes unrhyw wlad arall yn y DU wedi gweithredu isafbris uned am alcohol. Ar sail yr hyn y mae gwledydd eraill yn ei ddweud wrthym, rydym yn hyderus y bydd yn sicrhau enillion iechyd sylweddol, ond, fel y dywedais, mae angen i ni fod yn hyderus bod y ddeddfwriaeth yn gweithio, felly mae'r cymal machlud wedi'i osod yn y Bil. Gwnaethoch chi ofyn i mi gadarnhau'r prisiau alcohol a ddyfynnir ar wefan y BBC pe byddai'r isafbris uned yn cael ei osod ar 50c, ac wrth gwrs bydd yn cael ei osod trwy reoliadau a fydd yn dod gerbron y Cynulliad maes o law, pe byddai'r Bil yn pasio trwy'r Cynulliad. Byddai potel o win ar £4.49 yn cynnwys y rhan orau o naw uned, felly, ie, byddai hynny'n gywir. Byddai peint o lager, er enghraifft, yn cynnwys dwy uned, felly, unwaith eto, 50c wedi'i luosi â dau, felly byddem yn cael £1 am hynny. Ac mae'r botel o wirod a ddyfynnir ar y wefan yn botel litr mewn gwirionedd, felly byddai honno'n gwerthu am £20, ond rwy'n credu bod y rhan fwyaf o bobl yn tueddu i brynu gwirodydd mewn poteli llai na photeli litr. Mae'r materion trawsffiniol yr ydych chi'n eu disgrifio yn rhai yr ydym yn ymwybodol iawn ohonynt hefyd. Rydym yn gwybod y gallai cyfundrefnau gwahanol yng Nghymru a Lloegr effeithio ar ymddygiad defnyddwyr, ond byddai hynny'n dibynnu yn llwyr ar barodrwydd pobl a'u gallu i deithio, ynghyd â, mewn gwirionedd, y gwahaniaeth mewn pris o'i gymharu â chost y cludiant y byddai hyn yn ei achosi hefyd. Mae siopa trawsffiniol eisoes yn bodoli, fel y gwyddom, ond rydym ni'n credu y bydd effaith cyflwyno isafbris uned yn fach iawn, ac mae hyn oherwydd, yn achos y rhan fwyaf o boblogaeth Cymru, byddai prynu yn Lloegr yn golygu cost o ran amser a theithio ac mae'r gost yn debygol o fod yn fwy nag unrhyw gynilion ar bris alcohol. Yn wir, mae pobl sy'n yfed alcohol ar lefelau niweidiol a pheryglus yn tueddu i brynu alcohol i'w yfed ar unwaith, felly byddai hynny'n amlwg yn lleihau'r cymhelliant i deithio hefyd. Mae'r Prif Weinidog yn glir mai darn o ddeddfwriaeth iechyd y cyhoedd yw hwn yn bennaf. Fodd bynnag, mae effeithiau posibl mewn mannau eraill, ac rydym yn rhagweld y bydd yn effeithio ar lefelau troseddu. Er enghraifft, amcangyfrifwyd y byddai isafbris uned o 50c yn arwain at ostyngiad o 4.7 y cant mewn troseddau treisgar, gostyngiad o 4.6 y cant mewn difrod troseddol, a gostyngiad o 4.6 y cant mewn lladrata, bwrgleriaeth a dwyn hefyd. Felly, mae'r buddion y tu hwnt i'r manteision corfforol yn unig. Ac i ddychwelyd at y pwynt cyntaf y gwnaethoch chi, sef yr un am bobl sy'n byw mewn tlodi a phobl ar incwm isel y mae'r ddeddfwriaeth hon yn effeithio arnynt: mae pobl sy'n byw mewn tlodi yn llawer mwy tebygol o ymatal rhag unrhyw alcohol o gwbl ac yn llawer mwy tebygol o fod yn yfed alcohol ar lefelau isel. Mae'r ymchwil yn awgrymu, i bobl sy'n yfwyr niweidiol a pheryglus, bod pobl sydd ar incwm isel neu sy'n byw mewn ardaloedd o amddifadedd yn fwy tebygol o ddioddef salwch hirdymor o ganlyniad i yfed gormod o alcohol, felly gall isafbris uned, o bosibl, leihau lefelau yfed niweidiol a pheryglus yn y cymunedau hyn, sy'n golygu y bydd y perygl o niwed sy'n gysylltiedig ag alcohol yn lleihau hefyd. Ystadegyn llwm iawn a ddaeth i law wrth baratoi ar gyfer y Bil hwn oedd bod cyfraddau marwolaethau y gellir eu priodoli i alcohol yn y cymunedau o amddifadedd mwyaf ar gyfer dynion dair gwaith yn uwch nag yn yr ardaloedd o amddifadedd lleiaf, ac mae hynny, i mi, yn dweud bod y ddeddfwriaeth hon yn rhoi cyfle inni roi sylw i fater cryf iawn o anghydraddoldeb iechyd. Nid wyf i'n credu ei bod yn iawn i ni dderbyn canlyniadau iechyd gwaeth i bobl sy'n byw yn ein cymunedau tlotaf.