techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, Llywydd, I'll respond to the general point, because I can't be expected to give advice to somebody about their specific circumstances. In general, the position is this: where businesses are businesses, then of course they should be regulated under a business system, and they should take advantage, where they can, of any reliefs from business rates. If you're not letting a property for half of the year, then I don't think you're properly regarded as a business. You can continue to operate, of course you can. Nobody is saying that the business doesn't continue; it's simply that, in those circumstances, you should pay council tax and make that part of your business plan. That, I think, is a fair way for people to proceed. It is a way of distinguishing between businesses that are businesses in the full sense of that term from businesses that, as we have heard, and have heard many times on the floor of this Senedd, arrange their affairs in a way to take advantage of small business rate relief and to deny the contribution to local authority funds that is necessary to support them in their wider operation.
Welsh: Wel, Llywydd, fe wnaf i ymateb i'r pwynt cyffredinol, oherwydd ni ellir disgwyl i mi roi cyngor i rywun ynghylch eu hamgylchiadau penodol. Yn gyffredinol, dyma'r sefyllfa: pan fo busnesau'n fusnesau, yna wrth gwrs dylen nhw gael eu rheoleiddio o dan system fusnes, a dylen nhw fanteisio, pan gallan nhw, ar unrhyw ryddhad o ardrethi busnes. Os nad ydych yn gosod eiddo am hanner y flwyddyn, yna nid wyf yn credu eich bod yn cael eich ystyried yn fusnes go iawn. Gallwch barhau i weithredu, wrth gwrs y gallwch chi. Nid oes neb yn dweud nad yw'r busnes yn parhau; yn syml, o dan yr amgylchiadau hynny, dylech dalu'r dreth gyngor a gwneud hynny'n rhan o'ch cynllun busnes. Rwy'n credu bod hynny'n ffordd deg i bobl symud ymlaen. Mae'n ffordd o wahaniaethu rhwng busnesau sy'n fusnesau yn yr ystyr lawn y term hwnnw, a busnesau sydd, fel y clywsom ni droeon ar lawr y Senedd hon, yn trefnu eu busnes mewn ffordd i fanteisio ar ryddhad ardrethi i fusnesau bach a pheidio â chyfrannu at gronfeydd awdurdodau lleol sy'n angenrheidiol i'w cefnogi yn eu gweithrediad ehangach.
English: First Minister, sport and culture are obviously two key drivers for tourism in Wales and, here in north Wales, we have some golden opportunities to promote tourism through sport and culture in the coming weeks. Would you confirm that you and your entire Government will be offering full and pretty fierce support for Wrexham Association Football Club in the National League play-offs and also to the people of Wrexham county borough in the campaign to win the UK City of Culture status competition?
Welsh: Prif Weinidog, mae chwaraeon a diwylliant yn amlwg yn ddau sbardun allweddol ar gyfer twristiaeth yng Nghymru ac, yma yn y gogledd, mae gennym ni rai cyfleoedd euraid i hyrwyddo twristiaeth drwy chwaraeon a diwylliant dros yr wythnosau nesaf. A wnewch chi gadarnhau y byddwch chi a'ch Llywodraeth gyfan yn cynnig cefnogaeth lawn ac eithaf tanbaid i Glwb Pêl-droed Wrecsam yn gemau ail gyfle'r Gynghrair Genedlaethol a hefyd i bobl bwrdeistref sirol Wrecsam yn yr ymgyrch i ennill cystadleuaeth statws Dinas Diwylliant y DU?
English: Well, Llywydd, I thank Ken Skates for that question. It does take me back to the terms of the original question, asking us what we do to support the tourism sector, and one of the things that we do is to support the sector in extending the range of things that it has on offer and to extend the season over which it operates. And when Wrexham becomes, as I certainly hope it will, the city of culture, when that is announced, as we believe, on the thirty-first of this month, then it will have the support of the entire Government behind it. The Minister for culture wrote to the local authority very recently, setting out the support that the Welsh Government will offer - financial support and other forms of support - so that that could be conveyed to the committee responsible for making the decision, so that they would know that. If they choose Wrexham, as I hope they will, then they can do so knowing that the Welsh Government will be four-square behind the bid and the year of activities that would follow. Llywydd, I don't lack advice on the fortune of Wrexham Association Football Club. A source not very far from where I am standing keeps me very well informed, and, just before First Minister's questions arrived today, we were discussing the relative merits of Grimsby and other potential opponents for Wrexham and where they lay in the league and who had played them and what their results had been. So, I'm very pleased indeed to support Wrexham Association Football Club. They've had a fantastic season, and I hope it ends with the success that the club deserves.
Welsh: Wel, Llywydd, diolch i Ken Skates am y cwestiwn yna. Mae'n mynd â mi'n ôl at delerau'r cwestiwn gwreiddiol, yn gofyn i ni beth a wnawn i gefnogi'r sector twristiaeth, ac un o'r pethau a wnawn yw cefnogi'r sector i ymestyn yr ystod o bethau sydd ganddo ar gael ac ymestyn y tymor y mae'n gweithredu ynddo. A phan ddaw Wrecsam, fel y gobeithiaf yn sicr, yn ddinas ddiwylliant, pan gyhoeddir hynny, fel y credwn, ar yr unfed ar ddeg ar hugain o'r mis hwn, yna caiff gefnogaeth y Llywodraeth gyfan. Ysgrifennodd y Gweinidog ddiwylliant at yr awdurdod lleol yn ddiweddar iawn, gan nodi'r gefnogaeth y bydd Llywodraeth Cymru yn ei chynnig - cymorth ariannol a mathau eraill o gymorth - fel y gellid cyfleu hynny i'r pwyllgor sy'n gyfrifol am wneud y penderfyniad, fel y bydden nhw'n gwybod hynny. Os bydda nhw'n dewis Wrecsam, fel y gwnânt, gobeithio, yna gallan nhw wneud hynny gan wybod y bydd Llywodraeth Cymru yn gadarn y tu ôl i'r cais a'r flwyddyn o weithgareddau a fyddai'n dilyn. Llywydd, nid wyf yn brin o gyngor ynghylch ffawd dda Clwb Pêl-droed Cymdeithas Wrecsam. Mae ffynhonnell nad yw'n bell iawn o'r lle yr wyf yn sefyll yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i mi, ac, ychydig cyn i gwestiynau'r Prif Weinidog gyrraedd heddiw, roeddem yn trafod rhinweddau cymharol Grimsby a darpar wrthwynebwyr eraill Wrecsam a ble yr oedden nhw yn y gynghrair a phwy oedd wedi chwarae yn eu herbyn nhw a beth oedd eu canlyniadau. Felly, rwy'n falch iawn o gefnogi Clwb Pêl-droed Cymdeithas Wrecsam. Maen nhw wedi cael tymor gwych, a gobeithio y bydd yn dod i ben gyda'r llwyddiant y mae'r clwb yn ei haeddu.
English: Llywydd, the cost-of-living crisis affects people across north Wales. Surging inflation, tax increases and a failure to protect incomes will result in a fall in living standards and put significant pressure on vulnerable households. We are doing all we can, within the powers we have, to provide support to them.
Welsh: Llywydd, mae'r argyfwng costau byw yn effeithio ar bobl ar draws y gogledd. Bydd chwyddiant, codiadau treth a methiant i ddiogelu incwm yn arwain at ostyngiad mewn safonau byw ac yn rhoi pwysau sylweddol ar aelwydydd sy'n agored i niwed. Rydym yn gwneud popeth o fewn ein gallu, o fewn y pwerau sydd gennym ni, i roi cymorth iddyn nhw.
English: Thank you, First Minister. Households in north Wales are facing an unprecedented cost-of-living crisis through no fault of their own. Day-to-day costs are going up as inflation rises. With inflation at its highest level since March 1982, when it was 9.1 per cent, the solutions offered by Conservative MPs have been insulting. We've been told to get better jobs, we've seen a Tory MP say that people can't cook or budget properly, and we've got a Prime Minister whose response to a pensioner riding the bus to keep warm, all day long, because she can't afford to switch on her heating, was to remind us that he introduced the 24-hour freedom bus pass. I don't believe that they live in the real world, or that they ever have done. Does the First Minister agree with me that it's time for the Tories in Westminster to take this crisis seriously and offer protection to all those that are suffering?
Welsh: Diolch yn fawr, Prif Weinidog. Mae aelwydydd yn y gogledd yn wynebu argyfwng costau byw na welwyd mo'i debyg o'r blaen heb fod unrhyw fai arnyn nhw eu hunain. Mae costau o ddydd i ddydd yn codi wrth i chwyddiant godi. Gyda chwyddiant ar ei lefel uchaf ers mis Mawrth 1982, pan oedd yn 9.1 y cant, mae'r atebion a gynigiwyd gan ASau Ceidwadol wedi bod yn sarhaus. Dywedwyd wrthym am gael gwell swyddi, rydym wedi clywed AS Torïaidd yn dweud na all pobl goginio na chyllidebu'n iawn, ac mae gennym Brif Weinidog yn San Steffan wrth ymateb i bensiynwraig yn teithio ar y bws i gadw'n gynnes, drwy'r dydd, oherwydd na all fforddio droi ei gwres ymlaen, yn ein hatgoffa ni ei fod ef wedi cyflwyno'r tocyn bws rhyddid 24 awr. Dydw i ddim yn credu eu bod yn byw yn y byd go iawn, na'u bod nhw erioed wedi gwneud. A yw'r Prif Weinidog yn cytuno â mi ei bod yn bryd i'r Torïaid yn San Steffan gymryd yr argyfwng hwn o ddifrif a chynnig amddiffyniad i bawb sy'n dioddef?
English: Small, independent brewers are supported through a wide range of advice and finance available to micro, small and medium-sized businesses in Wales. That help comes, for example, through Business Wales and the Development Bank of Wales.
Welsh: Cefnogir bragwyr bach, annibynnol drwy ystod eang o gyngor a chyllid sydd ar gael i fusnesau micro, bach a chanolig eu maint yng Nghymru. Daw'r cymorth hwnnw, er enghraifft, drwy Busnes Cymru a Banc Datblygu Cymru.
English: Thank you, Minister. As you know, this Government is introducing a digital system in its deposit-return scheme that will be incompatible with the DRS schemes being introduced in England and Northern Ireland. This incompatibility will create barriers to trade, increase production costs and, in particular, reduce the choice and availability of beer here. Independent brewers in Wales produce around 19 million pints for the UK market, and increased costs for the new labelling requirements, as well as annual registration and producer fees, and the impact of return containers will likely consume all of their profit, which is typically less than 8 per cent per bottle. Change of production lines to generate country-specific items or stock keeping units is very costly, therefore, small brewers will most likely no longer be able to sell in both the Welsh and English markets, thus massively reducing their overall sales. The online take-back service is also likely to be unachievable for small producers, and this will pretty much end small, independent brewers being able to afford to sell here in Wales. First Minister, as you know, the beer market is exceptionally competitive, and independent brewers are already struggling to compete with large, international producers. What is this Government doing to ensure that there's a joined-up approach on a deposit-return scheme and that Welsh brewers will not be disadvantaged by the different DRS schemes? Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr, Gweinidog. Fel y gwyddoch chi, mae'r Llywodraeth hon yn cyflwyno system ddigidol yn ei chynllun dychwelyd ernes a fydd yn anghydnaws â'r cynlluniau dychwelyd ernes sy'n cael eu cyflwyno yn Lloegr a Gogledd Iwerddon. Bydd yr anghydnawsedd hwn yn creu rhwystrau i fasnachu, yn cynyddu costau cynhyrchu ac, yn benodol, yn lleihau'r dewis o gwrw a faint o gwrw fydd ar gael yma. Mae bragwyr annibynnol yng Nghymru yn cynhyrchu tua 19 miliwn peint ar gyfer marchnad y DU, a bydd costau uwch ar gyfer y gofynion labelu newydd, yn ogystal â ffioedd cofrestru a chynhyrchu blynyddol, a bydd effaith cynwysyddion dychwelyd yn debygol o fwyta eu helw i gyd, sydd fel arfer yn llai nag 8 y cant y botel. Mae newid llinellau cynhyrchu i gynhyrchu eitemau neu unedau cadw stoc sy'n benodol i wlad yn gostus iawn, felly, mae'n debygol na fydd bragwyr bach yn gallu gwerthu ym marchnadoedd Cymru a Lloegr mwyach, gan leihau eu gwerthiant cyffredinol yn aruthrol. Mae'r gwasanaeth cymryd yn ôl ar-lein hefyd yn debygol o fod yn amhosibl i gynhyrchwyr bach ei gyflawni, a bydd hyn yn rhoi diwedd ar allu bragwyr bach, annibynnol i fforddio gwerthu yma yng Nghymru. Prif Weinidog, fel y gwyddoch chi, mae'r farchnad gwrw yn eithriadol o gystadleuol, ac mae bragwyr annibynnol eisoes yn ei chael yn anodd cystadlu â chynhyrchwyr rhyngwladol mawr. Beth y mae'r Llywodraeth hon yn ei wneud i sicrhau bod dull gweithredu cydgysylltiedig ar gyfer cynllun dychwelyd ernes ac na fydd bragwyr Cymru o dan anfantais oherwydd y gwahanol gynlluniau dychwelyd ernes? Diolch.
English: I thank Rhun ap Iorwerth for the question, Llywydd. Ensuring that development is based on a plan-led approach leads to communities having the housing, jobs and infrastructure they need. By following such an approach, it's the communities themselves that decide the right way for them.
Welsh: Diolch i Rhun ap Iorwerth am y cwestiwn, Llywydd. Mae sicrhau ein bod ni'n datblygu ar sail cynlluniau yn golygu bod cymunedau yn cael y tai, y swyddi a'r seilwaith sydd eu hangen arnyn nhw. Drwy fynd ati fel hyn, y cymunedau eu hunain sy'n penderfynu pa ffordd sy'n gywir iddyn nhw.
English: May I draw the First Minister's attention to the Parc Del Fryn housing estate in Brynteg in my constituency? It's a development I've highlighted many times over the years, and it's attracted attention again now as more homes are built. It's a wonderful village - I'm not sure if the First Minister is familiar with it - and these look like ideal homes for young couples to buy or rent for the first time, to raise a family in them. But the reality is that local residents who need a house are prohibited from buying these properties because it's a holiday development, and the prices are way beyond their reach anyway. The cynic in me even sees the name, 'Parc Del Fryn', although being in Welsh, being a reflection of foreign holiday locations. Now, permission was given for this over 10 years ago, so the hands of the current council are tied. But what can the First Minister do, as a matter of urgency, to ensure, through national planning regulations, that these kinds of developments can't be allowed to happen? Because, plainly speaking, it's an insult to local communities, particularly when we're facing a housing crisis.
Welsh: A gaf i dynnu sylw'r Prif Weinidog at stad o dai Parc Del Fryn ym Mrynteg yn fy etholaeth i? Mae o'n ddatblygiad dwi wedi tynnu sylw ato fo droeon dros y blynyddoedd, ac mae o wedi denu sylw eto rŵan wrth i ragor o dai gael eu codi yno. Mae'n bentref braf iawn - dwi ddim yn gwybod os ydy'r Prif Weinidog yn ei nabod o - ac mae'r rhain yn edrych fel tai delfrydol i gwpwl ifanc eu prynu neu eu rhentu am y tro cyntaf, i fagu teulu ynddyn nhw. Ond y gwir amdani ydy bod trigolion lleol sydd angen tŷ wedi'u gwahardd rhag prynu'r rhain oherwydd datblygiad gwyliau ydy o, ac mae'r prisiau ymhell o'u cyrraedd nhw beth bynnag. Mae'r sinig ynof i hyd yn oed yn gweld yr enw, 'Parc Del Fryn', er yn Gymraeg, yn atseinio o enwau gwyliau tramor. Ond, beth bynnag, mi roddwyd caniatâd i'r datblygiad yma dros 10 mlynedd yn ôl, felly mae dwylo y cyngor presennol wedi'u clymu. Ond beth all y Prif Weinidog ei wneud, ar frys, i sicrhau, drwy reolau cynlluniau cenedlaethol, fod datblygiadau fel hyn ddim yn cael digwydd? Achos, a siarad yn blaen, mae o'n sarhad ar y cymunedau lleol, yn enwedig felly pan ydym ni'n wynebu argyfwng tai.
English: Llywydd, at the heart of the three-year budget approved by this Senedd there lies £1.8 billion capital investment in creating a national forest, sustaining biodiversity, decarbonising housing, prioritising renewable energy and preventing flooding. These are amongst the actions we are taking to tackle the climate emergency.
Welsh: Llywydd, wrth wraidd y gyllideb tair blynedd a gymeradwywyd gan y Senedd hon, mae buddsoddiad cyfalaf o £1.8 biliwn ar gyfer creu coedwig genedlaethol, cynnal bioamrywiaeth, datgarboneiddio tai, blaenoriaethu ynni adnewyddadwy ac atal llifogydd. Mae'r rhain ymhlith y camau yr ydym yn eu cymryd i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd.
English: Diolch, Prif Weinidog. I think, Prif Weinidog, that if we are to effectively tackle the climate emergency, we must properly protect areas such as the Gwent levels, and I thank you very much for your commitment, and indeed your colleague Julie James's commitment, to those levels, and indeed I've been very pleased to chair the Gwent levels working group. Would you agree with me, First Minister, that a great deal of good work has already been done through the Living Levels partnership, which has effectively engaged the local community, business, local authorities and a range of third sector organisations to work out the ideas and the actions necessary to build on the progress to date, and, further, that it's absolutely essential that we get the planning guidance and the planning systems right if we are to properly sustain and protect the unique Gwent levels for the future?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Rwy'n credu, Prif Weinidog, os ydym ni am fynd i'r afael yn effeithiol â'r argyfwng hinsawdd, mae'n rhaid i ni ddiogelu ardaloedd fel gwastadeddau Gwent yn iawn, ac rwy'n diolch yn fawr i chi am eich ymrwymiad, ac yn wir ymrwymiad eich cyd-Aelod Julie James, i'r gwastadeddau hynny, ac yn wir rwyf wedi bod yn falch iawn o gadeirio gweithgor gwastadeddau Gwent. A fyddech chi'n cytuno â mi, Prif Weinidog, fod llawer iawn o waith da eisoes wedi'i wneud drwy'r bartneriaeth Lefelau Byw, sydd wedi ymgysylltu'n effeithiol â'r gymuned leol, busnesau, awdurdodau lleol ac amrywiaeth o sefydliadau'r trydydd sector i ganfod y syniadau a'r camau sydd eu hangen i adeiladu ar y cynnydd a wnaed hyd yma, a hefyd ei bod yn gwbl hanfodol ein bod yn cael y canllawiau cynllunio a'r systemau cynllunio'n iawn os ydym am gynnal a diogelu gwastadeddau unigryw Gwent yn briodol ar gyfer y dyfodol?
English: Diolch, Llywydd. I have one change to today's agenda. I have extended the length of the Counsel General's statement on justice in Wales to 45 minutes. Draft business for the next three sitting weeks is set out on the business statement and announcement, which can be found amongst the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae gennyf i un newid i'r agenda heddiw. Rwyf i wedi ymestyn hyd datganiad y Cwnsler Cyffredinol ar gyfiawnder yng Nghymru i 45 munud. Mae'r busnes drafft ar gyfer y tair wythnos nesaf wedi'i nodi ar y datganiad a chyhoeddiad busnes, sydd i'w weld ymhlith y papurau cyfarfod sydd ar gael i'r Aelodau yn electronig.
English: Good afternoon, Minister. I'd like to ask for a Welsh Government statement on maximising the potential of Wrexham's newly announced city status. I'm sure, Minister, you were as delighted as I was to hear the announcement that Wrexham will now be a city following Her Majesty the Queen's Platinum Jubilee celebrations. Of course, Minister, there are lots of fantastic things happening throughout Wrexham, as you'll be aware, and, as has already been mentioned, around Wrexham Association Football Club, who again will be playing at Wembley this weekend for the chance to be promoted to the football league. In addition to this, Minister, of course you'll be aware of many businesses thriving throughout Wrexham, on the industrial estate. I believe that this new status can raise the profile of Wrexham and help it go from strength to strength. So, will you join with me in congratulating all of those who enabled this to happen, but also allow for a Welsh Government statement to outline how we can ensure this new city status is maximised? Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Prynhawn da, Gweinidog. Hoffwn i ofyn am ddatganiad gan Lywodraeth Cymru ar fanteisio i'r eithaf ar botensial statws dinas Wrecsam sydd newydd ei gyhoeddi. Rwy'n siŵr, Gweinidog, eich bod chi mor falch ag yr oeddwn i o glywed y cyhoeddiad y bydd Wrecsam nawr yn ddinas yn dilyn dathliadau Jiwbilî Platinwm Ei Mawrhydi y Frenhines. Wrth gwrs, Gweinidog, mae llawer o bethau gwych yn digwydd ledled Wrecsam, fel y gwyddoch chi, ac, fel sydd wedi cael ei grybwyll eisoes, o amgylch Clwb Pêl-droed Cymdeithas Wrecsam, a fydd unwaith eto'n chwarae yn Wembley y penwythnos hwn am y cyfle i gael dyrchafiad i'r gynghrair bêl-droed. Yn ogystal â hyn, Gweinidog, wrth gwrs, byddwch chi'n ymwybodol o lawer o fusnesau'n ffynnu ledled Wrecsam, ar yr ystad ddiwydiannol. Rwy'n credu y gall y statws newydd hwn godi proffil Wrecsam a'i helpu i fynd o nerth i nerth. Felly, a wnewch chi ymuno â mi i longyfarch pawb a wnaeth hi'n bosibl i hyn ddigwydd, ond hefyd i ganiatáu datganiad gan Lywodraeth Cymru i amlinellu sut y gallwn ni sicrhau bod y gorau posibl yn cael ei wneud o'r statws dinas newydd hwn? Diolch yn fawr iawn.
English: Thank you. You're quite right; there are many exciting things going on in my constituency of Wrexham at the moment. We won't say anything about the result on Sunday, but we're certainly looking forward to the semi-final of the play-offs on Saturday. I think acquiring city status for Wrexham is positive, but what I think is really important now is that Wrexham County Borough Council really grasp the opportunities, the economic opportunities particularly, that they certainly believed pursuing city status would bring. I've certainly looked at other towns that got city status - I think 20 years ago it was Newport, 10 years ago it was St Asaph, which you'll know very well - and I think it is really important that that ambition is there to grasp those economic opportunities.
Welsh: Diolch. Rydych chi'n hollol gywir; mae llawer o bethau cyffrous yn digwydd yn fy etholaeth i yn Wrecsam ar hyn o bryd. Ni wnawn ni sôn am y canlyniad ddydd Sul, ond rydym ni'n sicr yn edrych ymlaen at rownd gynderfynol y gemau ail gyfle ddydd Sadwrn. Rwy'n credu bod cael statws dinas i Wrecsam yn gadarnhaol, ond yr hyn sy'n bwysig iawn yn fy marn i yw bod Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam wir yn manteisio ar y cyfleoedd, y cyfleoedd economaidd yn enwedig, yr oedden nhw'n sicr yn credu y byddai ceisio statws dinas yn eu cynnig. Yn sicr, rydw i wedi edrych ar drefi eraill a gafodd statws dinas - 20 mlynedd yn ôl Casnewydd ydoedd, rwy'n credu, 10 mlynedd yn ôl, Llanelwy ydoedd, y byddwch chi'n ei hadnabod yn dda iawn - ac rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn bod yr uchelgais hwnnw yno i fanteisio ar y cyfleoedd economaidd hynny.