English: Clearly, as we've heard in the debate, the driving force for the discussion around universal basic income is the massive wave of technological change that is unfolding in front of our very eyes. There is an economic debate as to the extent to which automation, AI and related technologies are going to create mass technological unemployment permanently. There are serious economists that believe that what we're talking about now is something fundamentally different to earlier stages of mechanisation, that, actually, the extent of automation is going to reach into areas of the service economy. We're not just talking about automation, robots on the manufacturing factory floor; we're talking about white-collar professional services, legal services, being automated effectively, and, therefore, us being left with a totally different economic system whereby it's only a minority that are left in jobs at all. Others would contend that, eventually, because human beings have an infinite array of wants, new jobs will be created that we can't even imagine now. But even those economists accept that we are going to go through, over the next 10, 15, 20 years, a massive wave of rapid structural change and that will almost inevitably create levels of economic insecurity for many, many people. So, whichever view you take, there is a strong argument for creating an universal basic income as a means by which we manage that change to a very, very different economic future. And there's another related argument. Many people will have followed the debate around Thomas Piketty's work showing that the arrow, certainly under capitalism, is over the long run towards inequality. One of the reasons for that, of course, is because ownership of capital is in relatively few hands and if you couple that then with automation, you can see where we're ending up again. Unless we create a system for the redistribution of income that is much more effective than the one that we have at the moment, then the rising inequality that has been a feature of the developed west over the last however many decades - and, indeed, Piketty argues, over centuries - we're going to see that rise exponentially over the coming years. One of the advantages of UBI, of course, is that, because it gives people options, because it gives workers options, it means that they can refuse what the late David Graeber called - and this is in quotes, Deputy Presiding Officer - 'bullshit jobs', and they can refuse low-income jobs. So, it creates what economists call a new reservation wage, because people don't have to accept wages and jobs at any level, and it actually changes the economic centre of gravity in terms of economic power. UBI, I think, would unleash a wave of creativity, because it would - remember the enterprise allowance scheme? It was one of the few things the Thatcher Government did that I'd actually support. What it meant is that if you were in a band, et cetera, or a struggling artist, then you had a base level of income, if you used that scheme, at least, which could allow you to do other more interesting things. So actually, in an entrepreneurial sense, this is an argument that would appeal to some on the right of the political spectrum - that actually creating a UBI allows people to take some risks with their life because they have the basic economic security upon which they can do so. It also allows people, finally, to make other choices in terms of paid work versus spending time with their family, as Helen Mary said, but also paid work versus unpaid work, voluntary work, et cetera, and allowing society to gain from those benefits. I'm all in favour of exploring a trial. I think redundancies - unfortunately, we've seen those recently in Wales - that could be one area. Youth basic income is something that other countries have done, but Helen Mary's central point is absolutely true - if we're going to do this as a nation, then we have to devolve welfare powers. So, let's get cross-party support for that as well.
Welsh: Yn amlwg, fel y clywsom yn y ddadl, y sbardun ar gyfer y drafodaeth ar incwm sylfaenol cyffredinol yw'r don enfawr o newid technolegol sy'n datblygu o flaen ein llygaid. Mae yna ddadl economaidd ynglŷn ag i ba raddau y bydd awtomatiaeth, deallusrwydd artiffisial a thechnolegau cysylltiedig yn creu diweithdra technolegol torfol yn barhaol. Mae yna economegwyr difrifol sy'n credu bod yr hyn rydym yn sôn amdano'n awr yn rhywbeth sylfaenol wahanol i gamau cynharach o fecaneiddio, ac sy'n credu y bydd graddau'r awtomatiaeth, mewn gwirionedd, yn cyrraedd rhannau o'r economi gwasanaethau. Nid ydym yn sôn yn unig am awtomatiaeth, robotiaid ar lawr y ffatri weithgynhyrchu; rydym yn sôn am wasanaethau proffesiynol coler wen, gwasanaethau cyfreithiol, yn cael eu hawtomeiddio i bob pwrpas, gan arwain at system economaidd gwbl wahanol lle mai lleiafrif yn unig fydd â swyddi o gwbl. Byddai eraill yn dadlau, yn y pen draw, oherwydd bod gan fodau dynol amrywiaeth ddiderfyn o ddymuniadau, y bydd swyddi newydd yn cael eu creu na allwn ni hyd yn oed eu dychmygu yn awr. Ond mae hyd yn oed yr economegwyr hynny'n derbyn y byddwn, dros y 10, 15, 20 mlynedd nesaf, yn wynebu ton enfawr o newid strwythurol cyflym a bydd hynny bron yn anochel yn creu lefelau o ansicrwydd economaidd i nifer fawr o bobl. Felly, beth bynnag yw eich safbwynt, ceir dadl gref dros greu incwm sylfaenol cyffredinol fel ffordd o reoli'r newid hwnnw i ddyfodol economaidd gwahanol iawn. A cheir dadl arall gysylltiedig. Bydd llawer o bobl wedi dilyn y ddadl ynghylch gwaith Thomas Piketty sy'n dangos bod y saeth, yn sicr o dan gyfalafiaeth, tuag at anghydraddoldeb yn y tymor hir. Un o'r rhesymau am hynny, wrth gwrs, yw oherwydd bod perchnogaeth ar gyfalaf yn nwylo nifer gymharol fach o bobl mewn gwirionedd ac os cysylltwch hynny wedyn ag awtomatiaeth, gallwch weld beth fydd ein sefyllfa yn y pen draw. Oni bai ein bod yn creu system ar gyfer ailddosbarthu incwm sy'n llawer mwy effeithiol na'r un sydd gennym ar hyn o bryd, byddwn yn gweld yr anghydraddoldeb cynyddol sydd wedi bod yn nodwedd o'r gorllewin datblygedig dros yr holl ddegawdau diwethaf - ac yn wir, mae Piketty yn dadlau, dros ganrifoedd - yn cynyddu'n gynt ac yn gynt dros y blynyddoedd i ddod. Un o fanteision incwm sylfaenol cyffredinol, wrth gwrs, oherwydd ei fod yn rhoi dewisiadau i bobl, oherwydd ei fod yn rhoi dewisiadau i weithwyr, yw ei fod yn golygu y gallant wrthod yr hyn a alwodd y diweddar David Graeber - a dyfyniad yw hwn, Ddirprwy Lywydd - yn 'bullshit jobs', a gallant wrthod swyddi incwm isel. Felly, mae'n creu'r hyn y mae economegwyr yn ei alw'n daliad cadw newydd, oherwydd nid oes rhaid i bobl dderbyn cyflogau a swyddi ar unrhyw lefel, ac mae'n newid craidd disgyrchiant yr economi mewn gwirionedd o ran pŵer economaidd. Credaf y byddai incwm sylfaenol cyffredinol yn rhyddhau ton o greadigrwydd, oherwydd byddai - a ydych chi'n cofio'r cynllun lwfans menter? Roedd yn un o'r ychydig bethau a wnaeth Llywodraeth Thatcher y byddwn yn ei gefnogi mewn gwirionedd. Yr hyn a olygai oedd, os oeddech mewn band, ac yn y blaen, neu'n artist sy'n ei chael yn anodd, roeddech yn cael lefel sylfaenol o incwm, pe baech yn defnyddio'r cynllun hwnnw o leiaf, a allai ganiatáu i chi wneud pethau eraill mwy diddorol. Felly, mewn ystyr entrepreneuraidd, mae hon yn ddadl a fyddai'n apelio at rai ar yr ochr dde i'r sbectrwm gwleidyddol - mae creu incwm sylfaenol cyffredinol mewn gwirionedd yn caniatáu i bobl gymryd rhai risgiau yn eu bywydau oherwydd bod ganddynt sicrwydd economaidd sylfaenol sy'n eu galluogi i wneud hynny. Yn olaf, mae hefyd yn caniatáu i bobl wneud dewisiadau eraill o ran dewis rhwng gwaith cyflogedig neu dreulio amser gyda'u teuluoedd, fel y dywedodd Helen Mary, ond hefyd dewis rhwng gwaith cyflogedig a gwaith di-dâl, gwaith gwirfoddol, ac yn y blaen, a chaniatáu i gymdeithas elwa o'r buddion hynny. Rwyf o blaid archwilio treial. Credaf y gallai diswyddiadau - yn anffodus, rydym wedi gweld y rheini'n ddiweddar yng Nghymru - fod yn un maes. Mae incwm sylfaenol ieuenctid yn rhywbeth y mae gwledydd eraill wedi'i wneud, ond mae pwynt canolog Helen Mary yn hollol wir - os ydym am wneud hyn fel cenedl, mae'n rhaid inni ddatganoli pwerau lles. Felly, gadewch inni gael cefnogaeth drawsbleidiol i hynny hefyd.