English: The first supplementary budget has usually been a minor event, making slight changes, which this one does. But the supplementary budget comes at a time of high inflation, which is currently at 9.1 per cent - the highest for 40 years - and maybe higher now than when I wrote this. This is a unique experience both for the Senedd and the Welsh Government. Inflation will affect both capital and revenue budgets. We have commodity-led inflation made worse by the declining value of the pound. Those are two issues over which the Welsh Government have no control whatsoever. On capital spending, the cost of construction has been estimated as rising between 20 and 30 per cent year on year, and, with a shortage of both labour and building materials, it has been reported that supply chain disruption and continued high cost of production will remain a challenge for the British construction industry this year, resulting in cost increases in materials - bricks, plasterboard, cement, concrete et cetera. What these changes mean is that either there will be a need to borrow at a time when interest rates are rising, or there will be a slippage in the capital programme. What programmes are being managed so that expenditure moves into the next fiscal year? One of the nice little tricks that people in finance can always do is slow things down and move them into the next fiscal year. We're at a very early stage in the fiscal year and things could improve, but I don't think that's very likely. On revenue expenditure, where the pay of public sector employees is the major cost, then in the response of the Welsh Government to the various pay review bodies and in direct negotiation with the trade unions there are two risks. Public sector workers could receive significant real-terms pay cuts, with the danger of salary levels in the public sector falling behind the private sector, leading to an exodus of skilled staff with highly marketable and sought-after skills. Alternatively, pay rises could meet the rate of inflation, but that causes budgetary problems for the whole of the Welsh public sector and, ultimately, for the Welsh Government. The most likely outcome will be somewhere in between, leading to the worst of both worlds. While traditionally we've had two supplementary budgets, can I repeat my call at the Finance Committee for a second supplementary budget in the autumn term? That will be two months or three months earlier than we normally have it, but I think there is a need for a second supplementary budget, due to the fiscal situation we're in at the moment. You'll then have your normal second supplementary budget as a third supplementary budget at the normal time. It's important that Welsh Government keeps the Senedd informed of the in-year funding position and its impact on spending. This can either be done via reports to the Finance Committee or regular statements to the Senedd. Ever the optimist, there may be consequential funding to Wales of increasing expenditure in England. The same problems are facing the English public sector, who are starting off from a worse position than we are in Wales, due to two things - the benefit of the Barnett formula and the good management of finance by the Welsh Government. The Welsh Government will need to report any consequential income based upon Westminster expenditure. I very much welcome the piece of legislation IFRS 16, which means leases are included into accounts. Leases used to be a trick that accountants used in order to keep capital expenditure off budget. I don't think it was a very good idea, and I'm very pleased to see that can no longer be done, and the Government have said this will lead to no material changes in what we have to spend, but it means all expenditure will be on the books, not some hidden off the books. Civil service jobs - if it was only just as bad as Peredur mentioned. Of course, we have a higher percentage of our Welsh population employed in the public sector, including civil servants paid by Westminster, so, if the reduction is of the level they're talking about, then we'll have more than our Barnett share of job losses, which will devastate constituencies like mine, which have a very high number of civil servants employed in them. Finally, this supplementary budget has been set in turbulent economic and, now, political times. So, can I just repeat my calls for a second supplementary budget in the autumn term, that the Senedd, either directly via Government statements to Plenary or indirectly via the Finance Committee, is kept updated on changes to the financial position, and that the Senedd is kept updated, again either directly or indirectly, on the capital programme and any slippage in the capital programme? This is not to try and get at the Government or criticise the Government; it's so that we're all aware exactly where the problems are.
Welsh: Mae'r gyllideb atodol gyntaf fel arfer wedi bod yn achlysur bach, gan wneud mân newidiadau, ac mae hyn yn gwneud hynny. Ond daw'r gyllideb atodol ar adeg o chwyddiant uchel, sydd ar hyn o bryd yn 9.1 y cant - yr uchaf ers 40 mlynedd - ac efallai'n uwch yn awr na phan ysgrifennais i hyn. Mae hwn yn brofiad unigryw i'r Senedd ac i Lywodraeth Cymru. Bydd chwyddiant yn effeithio ar gyllidebau cyfalaf a refeniw. Mae chwyddiant oherwydd nwyddau wedi'i waethygu gan ddirywiad yng ngwerth y bunt. Mae'r rheini'n ddau fater nad oes gan Lywodraeth Cymru unrhyw reolaeth drostynt o gwbl. O ran gwariant cyfalaf, amcangyfrifwyd bod cost adeiladu yn codi rhwng 20 a 30 y cant o flwyddyn i flwyddyn, a gyda phrinder llafur a deunyddiau adeiladu, adroddwyd y bydd tarfu ar y gadwyn gyflenwi a chost cynhyrchu uchel parhaus yn parhau i fod yn her i ddiwydiant adeiladu Prydain eleni, sy'n arwain at gynnydd mewn costau deunyddiau - brics, plastrfwrdd, sment, concrit ac ati. Yr hyn y mae'r newidiadau hyn yn ei olygu yw naill ai y bydd angen benthyca ar adeg pan fo cyfraddau llog yn codi, neu bydd y rhaglen gyfalaf yn llithro. Pa raglenni sy'n cael eu rheoli fel bod gwariant yn symud i'r flwyddyn ariannol nesaf? Un o'r triciau bach braf y gall pobl ym myd cyllid ei wneud bob amser yw arafu pethau a'u symud i'r flwyddyn ariannol nesaf. Rydym ar gam cynnar iawn yn y flwyddyn ariannol a gallai pethau wella, ond nid wyf yn credu bod hynny'n debygol iawn. O ran gwariant refeniw, lle mai cyflog gweithwyr y sector cyhoeddus yw'r prif gost, yna yn ymateb Llywodraeth Cymru i'r gwahanol gyrff adolygu cyflogau ac mewn trafodaethau uniongyrchol â'r undebau llafur mae dwy risg. Gallai gweithwyr y sector cyhoeddus gael toriadau cyflog sylweddol mewn termau real, gyda'r perygl y bydd lefelau cyflog yn y sector cyhoeddus yn disgyn y tu ôl i'r sector preifat, gan arwain at ymadawiad nifer fawr o staff medrus sydd â sgiliau gwerthfawr y gellir eu marchnata. Fel arall, gallai codiadau cyflog ddod i gyd-fynd â'r gyfradd chwyddiant, ond mae hynny'n achosi problemau cyllidebol i'r sector cyhoeddus cyfan yng Nghymru ac, yn y pen draw, i Lywodraeth Cymru. Y canlyniad mwyaf tebygol fydd rhywle yn y canol, gan arwain at y gwaethaf o'r ddau fyd. Er ein bod wedi cael dwy gyllideb atodol yn draddodiadol, a gaf i ailadrodd fy ngalwad yn y Pwyllgor Cyllid am ail gyllideb atodol yn nhymor yr hydref? Bydd hynny ddau fis neu dri mis yn gynharach nag a gawn ni fel arfer, ond credaf fod angen ail gyllideb atodol, oherwydd y sefyllfa ariannol yr ydym ni ynddi ar hyn o bryd. Yna bydd gennych eich ail gyllideb atodol arferol fel trydedd gyllideb atodol ar yr adeg arferol. Mae'n bwysig bod Llywodraeth Cymru yn rhoi gwybod i'r Senedd am y sefyllfa ariannu yn ystod y flwyddyn a'i heffaith ar wariant. Gellir gwneud hyn naill ai drwy adroddiadau i'r Pwyllgor Cyllid neu ddatganiadau rheolaidd i'r Senedd. Fel un sydd o hyd yn gweld ochr orau pethau, efallai y bydd arian canlyniadol i Gymru o gynyddu gwariant yn Lloegr. Mae'r un problemau'n wynebu'r sector cyhoeddus yn Lloegr, sy'n dechrau o sefyllfa waeth nag yr ydym ni yng Nghymru, oherwydd dau beth - mantais fformiwla Barnett a rheolaeth dda ar gyllid gan Lywodraeth Cymru. Bydd angen i Lywodraeth Cymru adrodd ar unrhyw incwm canlyniadol yn seiliedig ar wariant San Steffan. Rwy'n croesawu'n fawr y darn o ddeddfwriaeth IFRS 16, sy'n golygu bod prydlesi'n cael eu cynnwys mewn cyfrifon. Arferai prydlesi fod yn dric a ddefnyddiwyd gan gyfrifwyr er mwyn cadw gwariant cyfalaf oddi ar y gyllideb. Nid wyf yn credu ei fod yn syniad da iawn, ac rwy'n falch iawn o weld na ellir gwneud hynny mwyach, ac mae'r Llywodraeth wedi dweud na fydd hyn yn arwain at unrhyw newidiadau sylweddol yn yr hyn y mae'n rhaid inni ei wario, ond mae'n golygu y bydd yr holl wariant ar y llyfrau, heb fod elfennau ohono wedi ei guddio oddi ar y llyfrau. Swyddi'r gwasanaeth sifil - os nad oedd ond cyn waethed ag y soniodd Peredur. Wrth gwrs, mae gennym ni ganran uwch o'n poblogaeth yng Nghymru a gyflogir yn y sector cyhoeddus, gan gynnwys gweision sifil a delir gan San Steffan, felly, os yw'r gostyngiad i'r graddau y maent yn sôn amdani, yna bydd gennym ni fwy na'n cyfran Barnett o golli swyddi, a fydd yn dinistrio etholaethau fel fy un i, lle cyflogir nifer sylweddol iawn o weision sifil. Yn olaf, mae'r gyllideb atodol hon wedi'i gosod mewn cyfnod economaidd cythryblus ac, yn awr, gwleidyddol. Felly, a gaf i ailadrodd fy ngalwadau am ail gyllideb atodol yn nhymor yr hydref, sef bod y Senedd, naill ai'n uniongyrchol drwy ddatganiadau'r Llywodraeth i'r Cyfarfod Llawn neu'n anuniongyrchol drwy'r Pwyllgor Cyllid, yn cael yr wybodaeth ddiweddaraf am newidiadau i'r sefyllfa ariannol, a bod y Senedd yn cael ei diweddaru, unwaith eto naill ai'n uniongyrchol neu'n anuniongyrchol, ar y rhaglen gyfalaf ac unrhyw lithriad yn y rhaglen gyfalaf? Nid ceisio cystwyo'r Llywodraeth na beirniadu'r Llywodraeth yw hyn; mae fel ein bod i gyd yn ymwybodol o ble yn union mae'r problemau.