techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you for the answer, Minister. I would like to see apprenticeship programmes being used to fill the current gaps in local authority recruitment. Councils are struggling to fill positions such as highway officers, planners and drainage experts. These are technical positions that require training and expertise as well as a strong knowledge of the local area. However, the apprenticeship levy brought in by the Tory UK Government in 2017 is a financial barrier and has a disproportionate affect in Wales and the public sector here. Around 700 employers in Wales pay the 0.5 per cent levy, including all public sector employers, the NHS, local government and the police. Despite the additional financial burden the levy places on Welsh public sector employers, there is no noticeable additional funding available in Wales as a result of the levy. For instance, Flintshire County Council - I must declare I'm still a Flintshire councillor for a week - will incur an additional cost of £617,840 this year. What representations has the Minister made to the UK Government about the financial impact of the apprenticeship levy on the public sector here in Wales? Thank you.
Welsh: Diolch am yr ateb, Weinidog. Hoffwn weld rhaglenni prentisiaeth yn cael eu defnyddio i lenwi'r bylchau presennol mewn perthynas â recriwtio i awdurdodau lleol. Mae cynghorau'n ei chael hi'n anodd llenwi swyddi fel swyddogion priffyrdd, cynllunwyr ac arbenigwyr draenio. Mae'r rhain yn swyddi technegol sy'n gofyn am hyfforddiant ac arbenigedd yn ogystal â gwybodaeth gref am yr ardal leol. Fodd bynnag, mae'r ardoll brentisiaethau a gyflwynwyd gan Lywodraeth Dorïaidd y DU yn 2017 yn rhwystr ariannol ac mae'n cael effaith anghymesur yng Nghymru a'r sector cyhoeddus yma. Mae tua 700 o gyflogwyr yng Nghymru yn talu'r ardoll o 0.5 y cant, gan gynnwys holl gyflogwyr y sector cyhoeddus, y GIG, llywodraeth leol a'r heddlu. Er gwaethaf y baich ariannol ychwanegol y mae'r ardoll yn ei roi ar gyflogwyr yn y sector cyhoeddus yng Nghymru, nid oes arian ychwanegol amlwg ar gael yng Nghymru o ganlyniad i'r ardoll. Er enghraifft, bydd Cyngor Sir y Fflint - mae'n rhaid imi ddatgan fy mod yn dal yn gynghorydd yn sir y Fflint am wythnos - yn talu cost ychwanegol o £617,840 eleni. Pa sylwadau y mae'r Gweinidog wedi'u cyflwyno i Lywodraeth y DU am effaith ariannol yr ardoll brentisiaethau ar y sector cyhoeddus yma yng Nghymru? Diolch.
English: The next item is questions to the Minister for rural affairs and north Wales, and the first question is from Carolyn Thomas.
Welsh: Yr eitem nesaf yw cwestiynau i'r Gweinidog materion gwledig a'r gogledd, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Carolyn Thomas.
English: The UK Animal Welfare (Sentience) Bill has completed its parliamentary journey and is awaiting Royal Assent. The Welsh Government has set out its priorities in 'Our Animal Welfare Plan for Wales 2021-26' and will determine our own direction on sentience, recognising that animals are sentient beings.
Welsh: Mae Bil Lles Anifeiliaid (Ymdeimladoldeb) y DU wedi cwblhau ei daith seneddol ac mae'n aros am Gydsyniad Brenhinol. Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi ei blaenoriaethau yn ein 'Cynllun Lles Anifeiliaid i Gymru 2021-26' a bydd yn pennu ein cyfeiriad ein hunain ar ymdeimladoldeb, gan gydnabod bod anifeiliaid yn greaduriaid ymdeimladol.
English: Thank you for that answer, Minister. Brexit has left the UK lacking when it comes to legislation to protect animal welfare, and action must be taken as a matter of urgency. RSPCA research has shown that approximately 73 per cent of its inspectors believe that animal cruelty is committed because people do not understand that animals are sentient, with feelings and emotions. With emergency lines receiving over 1 million calls annually, it's clear that greater understanding of animal welfare is needed right across the UK. Would the Minister be willing to work alongside the Minister for education to promote educational programmes aimed at improving people's understanding of animal sentience and how it is relevant to us in our everyday lives, particularly as the introduction of Wales's new curriculum provides an opportunity for teachers to inform students about empathy and compassion? Diolch.
Welsh: Diolch am yr ateb hwnnw, Weinidog. Ar ôl Brexit, mae'r DU yn ddiffygiol o ran deddfwriaeth i ddiogelu lles anifeiliaid, ac mae'n rhaid cymryd camau brys. Mae ymchwil yr RSPCA wedi dangos bod tua 73 y cant o'i arolygwyr yn credu bod creulondeb tuag at anifeiliaid yn digwydd am nad yw pobl yn deall bod anifeiliaid yn ymdeimladol, gyda theimladau ac emosiynau. Gyda llinellau cymorth brys yn derbyn dros 1 filiwn o alwadau bob blwyddyn, mae'n amlwg fod angen gwell dealltwriaeth o les anifeiliaid ledled y DU. A fyddai'r Gweinidog yn fodlon gweithio ochr yn ochr â'r Gweinidog addysg i hyrwyddo rhaglenni addysgol i wella dealltwriaeth pobl o ymdeimladoldeb anifeiliaid a sut y mae'n berthnasol i ni yn ein bywydau bob dydd, yn enwedig gan fod cyflwyno cwricwlwm newydd i Gymru yn rhoi cyfle i athrawon roi gwybod i ddisgyblion ynglŷn ag empathi a thosturi? Diolch.
English: Thank you very much. I certainly share your concern, and the statistics you came forward with are certainly a matter for concern and very worrying. During the previous term of Government, I did meet with the former Minister for Education whilst she was looking at the new curriculum to see if it was possible to perhaps include something in the curriculum in the way you suggest. I also wanted to see if we could do more about responsible pet ownership, because I thought that was very important, with children and young people. As you say, the curriculum will be introduced later this year, and I will certainly ask my officials to follow up on this with the Minister for education to see if there is anything further that can be done.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Rwy'n sicr yn rhannu eich pryder, ac mae'r ystadegau a gyflwynoch chi yn sicr yn peri pryder mawr. Yn ystod tymor blaenorol y Llywodraeth, cyfarfûm â'r cyn Weinidog addysg pan oedd hi'n edrych ar y cwricwlwm newydd i weld a oedd modd cynnwys rhywbeth yn y cwricwlwm yn y ffordd a awgrymwch. Roeddwn eisiau gweld hefyd a allem wneud mwy am berchnogaeth gyfrifol ar anifeiliaid anwes, am fy mod yn credu bod hynny'n bwysig iawn, gyda phlant a phobl ifanc. Fel y dywedwch, bydd y cwricwlwm yn cael ei gyflwyno yn ddiweddarach eleni, a byddaf yn sicr yn gofyn i fy swyddogion fynd ar drywydd hyn gyda'r Gweinidog addysg i weld a oes unrhyw beth pellach y gellir ei wneud.
English: The RSPCA was just one of many animal welfare organisations that celebrated when the Conservative UK Government's Animal Welfare (Sentience) Bill passed through the House of Lords on 7 April. This legislation will now require all UK Government policy to be scrutinised by a newly formed animal sentience committee. While it is clear that the UK Government is once again leading the way in recognising animal sentience in law, the Welsh Government make no mention of this issue in either their animal welfare plan for Wales nor any other recently published documents. This does raise serious concerns amongst organisations such as RSPCA Cymru, who outlined that, without action, a scrutiny deficit for animals in Wales may develop. Given this, will the Minister commit to following the UK Government in establishing an animal sentience committee to ensure that a scrutiny deficit does not occur and that animals in Wales are afforded the same protection as those in England? Diolch.
Welsh: Roedd yr RSPCA yn un o nifer o sefydliadau lles anifeiliaid a oedd yn dathlu pan gafodd Bil Lles Anifeiliaid (Ymdeimladoldeb) Llywodraeth Geidwadol y DU ei gymeradwyo yn Nhŷ'r Arglwyddi ar 7 Ebrill. Bydd y ddeddfwriaeth hon yn awr yn ei gwneud yn ofynnol i holl bolisïau Llywodraeth y DU gael eu craffu gan y pwyllgor newydd a ffurfiwyd ar ymdeimladoldeb anifeiliaid. Er ei bod yn amlwg bod Llywodraeth y DU unwaith eto'n arwain y ffordd ar gydnabod ymdeimladoldeb anifeiliaid mewn cyfraith, nid yw Llywodraeth Cymru yn sôn am y mater hwn yn eu cynllun lles anifeiliaid i Gymru nac unrhyw ddogfennau eraill a gyhoeddwyd yn ddiweddar. Mae hyn yn codi pryderon difrifol ymhlith sefydliadau fel RSPCA Cymru, sydd wedi dweud y gallai arwain at ddiffyg craffu ar les anifeiliaid yng Nghymru os na weithredir ar hyn. O ystyried hynny, a wnaiff y Gweinidog ymrwymo i ddilyn Llywodraeth y DU a sefydlu pwyllgor ymdeimladoldeb anifeiliaid i sicrhau na fydd diffyg craffu'n digwydd a bod anifeiliaid yng Nghymru yn cael eu diogelu yn yr un modd â'r rhai yn Lloegr? Diolch.
English: I certainly don't just intend to follow what the UK Government are doing or have done. I think you've made a really important point - that it's about actions. I think if you look at the plan that we've brought forward for this term of Government, you will see it's all about actions. It's no good having a strategy and legislation, it's about the implementation of that. You'll see within our plan the things that we will be bringing forward in the next five years. We did follow the Bill very closely, as we always do with any new legislation that comes in from the UK Government, and obviously whilst its provisions didn't apply to Wales, I think animal health and welfare is an area that we've really worked very closely on with the UK Government.
Welsh: Yn sicr, rwy'n bwriadu gwneud mwy na dilyn yr hyn y mae Llywodraeth y DU yn ei wneud neu wedi'i wneud. Credaf eich bod wedi gwneud pwynt pwysig iawn - ei fod yn ymwneud â gweithredu. Os edrychwch ar y cynllun a gyflwynwyd gennym ar gyfer y tymor Llywodraeth hwn, fe welwch ei fod yn ymwneud yn llwyr â gweithredu. Nid oes diben cael strategaeth a deddfwriaeth, mae'n ymwneud â gweithredu'r rheini. Yn ein cynllun, fe welwch y pethau y byddwn yn eu cyflwyno yn ystod y pum mlynedd nesaf. Fe wnaethom ddilyn y Bil yn agos iawn, fel y gwnawn bob amser gydag unrhyw ddeddfwriaeth newydd a ddaw i mewn gan Lywodraeth y DU, ac yn amlwg, er nad oedd ei ddarpariaethau'n berthnasol i Gymru, credaf fod iechyd a lles anifeiliaid yn faes yr ydym wedi gweithio'n agos iawn arno gyda Llywodraeth y DU.
English: The Welsh Government invests heavily in food processors by providing grant support through the food business investment and rural business investment schemes. We have also provided technical support through Project Helix, and soft support such as engagement in trade events and through our business clusters and networks.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru'n buddsoddi'n helaeth mewn cwmnïau prosesu bwyd drwy ddarparu cymorth grant drwy'r cynlluniau buddsoddi mewn busnesau bwyd a buddsoddi mewn busnesau gwledig. Rydym hefyd wedi darparu cymorth technegol drwy Brosiect Helix, a chymorth meddal fel ymgysylltu mewn digwyddiadau masnach a thrwy ein clystyrau a'n rhwydweithiau busnes.
English: That's excellent news, Minister, because COVID, Brexit and the war in Ukraine have all weakened the security of our food supply lines. Notoriously, Welsh milk had to be poured down the drain during the lockdown because the west London processor refused to come and collect it. And obviously, the rise and rise of petrol prices makes it much more expensive to process food outside our country. You've listed a lot of interesting initiatives; are you able to give any sense of the quantity of food that is now not having to travel across lines as a result of the work of Food Innovation Wales and other people?
Welsh: Dyna newyddion gwych, Weinidog, oherwydd mae COVID, Brexit a'r rhyfel yn Wcráin oll wedi gwanhau diogelwch ein llinellau cyflenwi bwyd. Bu'n rhaid arllwys llaeth o Gymru i lawr y draen yn ystod y cyfyngiadau symud am fod y cwmni prosesu o orllewin Llundain wedi gwrthod dod i'w gasglu. Ac yn amlwg, mae'r cynnydd diddiwedd ym mhrisiau petrol yn ei gwneud yn llawer drutach i brosesu bwyd y tu allan i'n gwlad. Rydych wedi rhestru llawer o fentrau diddorol; a allwch chi roi unrhyw syniad faint o fwyd nad yw'n gorfod teithio ar draws y ffin mwyach o ganlyniad i waith Arloesi Bwyd Cymru ac eraill?
English: You named three immediate challenges that our food and drink sector have had to face, and are continuing to face. Obviously, we're still dealing with the fallout of leaving the European Union, the COVID pandemic is not over, and, obviously, the Ukraine war is also adding another layer of difficulty. I mentioned all of the initiatives that we have. I can't give you the actual quantity of food, but what I will say is I think one of the things that I recognised when I first came into this portfolio was that we needed to build the capacity around food processing, and dairy particularly. I was very pleased in the first week of the Easter recess to visit the new Mona Dairy that will be opening on Anglesey, I think in June, and they told me that if it hadn't been for the £3 million that they received from Welsh Government in a grant, it probably wouldn't have taken place. They've put significant funding in themselves, so it's great to hear those sorts of stories, and see how a small amount of money - £3 million within a budget like my own is a relatively small amount - helps with the processing, because as you say, one thing we don't want to see again is that very - . I think it was very emotive to see that milk being poured away, and I know how much distress it did cause to our farmers.
Welsh: Rydych wedi enwi tair her uniongyrchol y bu'n rhaid i'n sector bwyd a diod eu hwynebu, ac y mae'n parhau i'w hwynebu. Yn amlwg, rydym yn dal i ymdopi â chanlyniadau gadael yr Undeb Ewropeaidd, nid yw pandemig COVID ar ben, ac yn amlwg, mae rhyfel Wcráin hefyd yn ychwanegu haen arall o anhawster. Soniais am yr holl fentrau sydd gennym. Ni allaf ddweud yn union faint o fwyd, ond rwy'n credu mai un o'r pethau a nodais pan ddeuthum i'r swydd hon gyntaf oedd bod angen inni adeiladu capasiti prosesu bwyd, a llaeth yn arbennig. Roeddwn yn falch iawn yn ystod wythnos gyntaf toriad y Pasg o ymweld â safle newydd Mona Dairy a fydd yn agor ar Ynys Môn, ym mis Mehefin rwy'n credu, ac roeddent yn dweud wrthyf, oni bai am y grant o £3 miliwn a gawsant gan Lywodraeth Cymru, mae'n debyg na fyddai hynny wedi digwydd. Maent wedi rhoi cyllid sylweddol eu hunain, felly mae'n wych clywed y mathau hynny o straeon, a gweld sut y mae swm bach o arian - mae £3 miliwn mewn cyllideb fel fy un i yn swm cymharol fach - yn helpu gyda'r prosesu, oherwydd fel y dywedwch, un peth nad ydym eisiau ei weld eto yw - . Credaf fod gweld y llaeth hwnnw'n cael ei arllwys ymaith yn emosiynol iawn, a gwn faint o ofid a achosodd i'n ffermwyr.
English: I thank the Member for Cardiff Central for raising what is an important and timely topic, and I agree that more Welsh food needs to be processed in Wales, particularly given the disruption to supply chains that we've seen in recent years. It is then regrettable that, as Professor Terry Marsden has previously put it, there has been a decline in and hollowing out of the food infrastructures in Wales. For example, the Farmers' Union of Wales recently pointed out that Wales has lost around 90 per cent of its slaughterhouses over the past three decades. Now, back in June 2019, the then Climate Change, Environment and Rural Affairs Committee made a series of recommendations to the Welsh Government about food processing. This included undertaking a mapping exercise to determine the strength of the sector, as well as establishing an industry-led group to consider policy interventions to increase capacity, and to add value to supply chains. Minister, what progress has the Government made in implementing these recommendations to strengthen the food processing sector? Diolch.
Welsh: Diolch i'r Aelod dros Ganol Caerdydd am godi'r pwnc pwysig ac amserol hwn, a chytunaf fod angen prosesu mwy o fwyd o Gymru yng Nghymru, yn enwedig o gofio'r amharu a welsom ar gadwyni cyflenwi yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Mae'n destun gofid felly, fel y dywedodd yr Athro Terry Marsden yn flaenorol, fod dirywiad sylweddol wedi bod yn y seilwaith bwyd yng Nghymru. Er enghraifft, nododd Undeb Amaethwyr Cymru yn ddiweddar fod Cymru wedi colli tua 90 y cant o'i lladd-dai dros y tri degawd diwethaf. Nawr, yn ôl ym mis Mehefin 2019, gwnaeth y Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig ar y pryd gyfres o argymhellion i Lywodraeth Cymru mewn perthynas â phrosesu bwyd. Roedd hyn yn cynnwys cynnal ymarfer mapio i bennu cryfder y sector, yn ogystal â sefydlu grŵp a arweinir gan y diwydiant i ystyried ymyriadau polisi i gynyddu capasiti, ac i ychwanegu gwerth at gadwyni cyflenwi. Weinidog, pa gynnydd y mae'r Llywodraeth wedi'i wneud ar weithredu'r argymhellion hyn i gryfhau'r sector prosesu bwyd? Diolch.
English: Thank you. For me, one of the biggest initiatives is Project HELIX. I don't know if the Member is aware of Project HELIX but, for me, that has been the scheme that has really moved things on in a way that I think is very, very positive for the sector. It provides innovation, it provides technical support for food manufacturing and for our processing businesses, and I know this has been very welcomed. As I said, I've been really keen to try and improve capacity, and I gave one example in the dairy sector, but I've been equally as keen to do it with other parts of the processing sector as well. So, we have a variety of schemes. You'll be aware we've got three food innovation centres across Wales, one in Llangefni, one in Ceredigion and one here in Cardiff. And again, those three centres have really supported the processing part of the food and drink sector over the past few years, particularly during COVID.
Welsh: Diolch. I mi, un o'r mentrau mwyaf yw Prosiect HELIX. Nid wyf yn gwybod a yw'r Aelod yn ymwybodol o Brosiect HELIX ond dyna'r cynllun sydd wedi symud pethau ymlaen mewn ffordd sy'n gadarnhaol iawn i'r sector yn fy marn i. Mae'n darparu arloesedd, mae'n darparu cymorth technegol ar gyfer gweithgynhyrchu bwyd a'n busnesau prosesu, a gwn fod hyn wedi'i groesawu'n fawr. Fel y dywedais, rwyf wedi bod yn awyddus iawn i geisio gwella capasiti, a rhoddais un enghraifft yn y sector llaeth, ond rwyf yr un mor awyddus i wneud hynny gyda rhannau eraill o'r sector prosesu hefyd. Felly, mae gennym amrywiaeth o gynlluniau. Fe fyddwch yn ymwybodol fod gennym dair canolfan arloesi bwyd ledled Cymru, un yn Llangefni, un yng Ngheredigion ac un yma yng Nghaerdydd. Ac eto, mae'r tair canolfan wedi cefnogi rhan brosesu'r sector bwyd a diod dros y blynyddoedd diwethaf, yn enwedig yn ystod COVID.
English: Diolch, Llywydd. Good afternoon, Minister. The total number of Welsh shellfish and general fish vessels landing in Wales has seen a continuous reduction since 2018, a period in which you've presided over the industry and witnessed this decline. To reverse this sad trend, the significance of stakeholder engagement shouldn't be underestimated, especially when it comes to understanding why this industry is facing a downward spiral. The importance of hearing first-hand from industry specialists is well recognised. Therefore, I was concerned to hear that last month's engagement event with industry stakeholders failed to materialise. Given this, Minister, will you give a clear commitment to conduct future meetings with fisheries and aquaculture stakeholders, and can you outline what action the Welsh Government is taking to ensure that this long-standing Welsh industry is protected for future generations?
Welsh: Diolch, Lywydd. Prynhawn da, Weinidog. Mae cyfanswm nifer y pysgod cregyn yng Nghymru a nifer y cychod pysgota cyffredinol sy'n glanio yng Nghymru wedi gostwng yn barhaus ers 2018, ac yn ystod y cyfnod hwn rydych wedi llywyddu dros y diwydiant ac wedi gweld y dirywiad hwn. Er mwyn gwrthdroi'r duedd drist, ni ddylid tanbrisio arwyddocâd ymgysylltu â rhanddeiliaid, yn enwedig mewn perthynas â deall pam fod y diwydiant yn wynebu dirywiad difrifol. Mae pwysigrwydd clywed yn uniongyrchol gan arbenigwyr yn y diwydiant wedi'i gydnabod yn dda. Felly, mae'r ffaith na chynhaliwyd y digwyddiad ymgysylltu â rhanddeiliaid y diwydiant fis diwethaf yn peri pryder mawr i mi. O ystyried hyn, Weinidog, a wnewch chi ddarparu ymrwymiad clir i gynnal cyfarfodydd yn y dyfodol gyda rhanddeiliaid pysgodfeydd a dyframaethu, ac a allwch chi ddweud pa gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i sicrhau bod y diwydiant hirsefydlog hwn yng Nghymru yn cael ei ddiogelu ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol?
English: I did recently meet with stakeholders from both fisheries and aquaculture - I think it was probably the beginning of this year - because I wanted to engage with them about future stakeholder engagement. I think it's really important that we get the architecture right. I know my officials have continued to engage with them. We're looking at what we can do to make the fisheries industry far more robust. Another area I'm really keen on is to bring new entrants into fisheries in a way that we've done with the agriculture sector, and also to try and encourage more women to go, and I was very pleased to speak at the inaugural meeting of Women in Fisheries. FootnoteLink
Welsh: Cyfarfûm yn ddiweddar â rhanddeiliaid pysgodfeydd a dyframaethu - ddechrau'r flwyddyn hon, mae'n debyg - oherwydd roeddwn eisiau trafod ymgysylltu â rhanddeiliaid yn y dyfodol. Rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn ein bod yn cael y bensaernïaeth yn iawn. Gwn fod fy swyddogion wedi parhau i ymgysylltu â hwy. Rydym yn edrych ar yr hyn y gallwn ei wneud i sicrhau bod y diwydiant pysgodfeydd yn llawer mwy cadarn. Rwyf hefyd yn awyddus iawn i ddenu newydd-ddyfodiaid i bysgodfeydd yn y ffordd a wnaethom gyda'r sector amaethyddiaeth, a cheisio denu mwy o fenywod hefyd, ac roeddwn yn falch iawn o siarad yng nghyfarfod cyntaf Menywod mewn Pysgodfeydd. FootnoteLink
English: Thank you, Minister, and I notice that you make no reference to the meeting in March and I would ask that the stakeholder engagement with fisheries and aquaculture stakeholders is continued with some urgency. But moving on to the Glastir woodland creation scheme, in November of last year, I raised the issue of this, with money being paid to recipients based outside of Wales. Between November 2019 and November 2020, the number of such applicants increased from 3 per cent to 8 per cent, with the total proportion of land involved in these applications rising from 10 per cent to 16 per cent. Well over £1 million leaves Wales to businesses outside of Wales in a move that shows complete disregard for our rural communities. There have been numerous examples of such businesses buying Welsh land highlighted in the press and here in the Chamber. There's no new agricultural land being created, Minister, and this trend is not sustainable. Therefore, can you provide an update on the current situation surrounding Glastir woodland creation funds and what measures your Government have put in place to safeguard our rural communities, culture and language by reducing the amount of Welsh public money finding its way into the bank accounts of international and multinational companies?
Welsh: Diolch i chi, Weinidog, ac rwy'n sylwi nad ydych yn cyfeirio o gwbl at y cyfarfod ym mis Mawrth a byddwn yn gofyn i'r ymgysylltiad â rhanddeiliaid pysgodfeydd a dyframaethu barhau gyda pheth brys. Ond gan symud ymlaen at gynllun creu coetir Glastir, ym mis Tachwedd y llynedd, codais y mater hwn ynglŷn ag arian yn cael ei dalu i dderbynwyr sydd wedi'u lleoli y tu allan i Gymru. Rhwng mis Tachwedd 2019 a mis Tachwedd 2020, cynyddodd nifer ymgeiswyr o'r fath o 3 y cant i 8 y cant, a chododd cyfanswm cyfran y tir a oedd yn rhan o'r ceisiadau hyn o 10 y cant i 16 y cant. Mae ymhell dros £1 filiwn yn gadael Cymru i fusnesau y tu allan i Gymru mewn symudiad sy'n dangos diffyg ystyriaeth o'n cymunedau gwledig. Gwelwyd enghreifftiau niferus o fusnesau o'r fath yn prynu tir Cymreig yn cael sylw yn y wasg ac yma yn y Siambr. Nid oes unrhyw dir amaethyddol newydd yn cael ei greu, Weinidog, ac nid yw'r duedd hon yn gynaliadwy. Felly, a allwch roi'r wybodaeth ddiweddaraf am y sefyllfa bresennol gyda chronfeydd creu coetir Glastir a pha fesurau y mae eich Llywodraeth wedi'u rhoi ar waith i ddiogelu ein cymunedau gwledig, ein diwylliant a'n hiaith drwy leihau faint o arian cyhoeddus yng Nghymru sy'n mynd i mewn i gyfrifon banc cwmnïau rhyngwladol ac amlwladol?