English: Can I thank you, Cabinet Secretary, for your statement, and can I also place on record my deepest sympathy and concern to anyone who's been affected by the situation in Cwm Taf health board? As you would expect, I've had long and detailed conversations with Cwm Taf health board about the situation there and how this came about. I was given no indication or impression that they were in any way downplaying the seriousness of what has happened there, but it does seem to me that, when a vital service has not performed as expected, as with the review of these adverse outcomes, we then need to do two key things to reassure the women using this service as well as the wider public. Firstly, we do, as you've already outlined, need to provide an independent means to examine the circumstances and to report any action points for further learning and improvements to ensure that there is confidence in the system. I would hope that your actions, in addition to those actions already taken by the health board in relation to the peer review that they're introducing, will deliver the necessary improvements that my constituents would expect in the service in the future. They would not be expecting anything less. Secondly, do you agree with me that we must make sure that we continue to encourage a culture where the health and care systems, especially in our health boards, are not in any way discouraged from identifying problems or issues themselves, as was the case in Cwm Taf when the health board itself identified the failures of its own process? We should always be signalling to the health boards and to staff that reporting their concerns, like with these adverse outcomes, is helpful to allow for a response by the wider health system where that is necessary. And just as importantly, while our response must be handled in a sensitive and robust manner, they should not be sensationalised or politicised, given the importance of the services that we're discussing and the need to provide reassurance.
Welsh: Diolch i chi, Ysgrifennydd y Cabinet, am eich datganiad, ac a gaf innau hefyd fynegi ar goedd fy nghydymdeimlad dwysaf a'm consýrn ag unrhyw un a gafodd ei effeithio gan y sefyllfa ym mwrdd iechyd Cwm Taf? Fel y byddech yn disgwyl, rwyf wedi cael trafodaethau hir a manwl gyda bwrdd iechyd Cwm Taf am y sefyllfa yno a sut y daeth hyn i fod. Ni chefais unrhyw syniad nac argraff eu bod mewn unrhyw ffordd yn bychanu difrifoldeb yr hyn sydd wedi digwydd yno, ond ymddengys i mi, pan nad yw gwasanaeth hanfodol yn cael ei gyflwyno yn ôl y disgwyl, fel gyda'r adolygiad o'r canlyniadau andwyol hyn, mae angen inni wneud dau beth allweddol i dawelu meddwl y menywod sy'n defnyddio'r gwasanaeth hwn yn ogystal â'r cyhoedd. Yn gyntaf, mae angen inni, fel yr amlinellwyd gennych eisoes, ddarparu cyfrwng annibynnol i edrych ar yr amgylchiadau ac adrodd am unrhyw bwyntiau gweithredu ar gyfer dysgu pellach a gwelliannau i sicrhau bod hyder yn y system. Byddwn yn gobeithio y bydd eich camau chi, yn ogystal â'r camau a gymerwyd eisoes gan y bwrdd iechyd ar yr adolygiad gan fyrddau eraill y maen nhw'n ei gyflwyno, yn cyflawni'r gwelliannau angenrheidiol y byddai fy etholwyr yn eu disgwyl gan y gwasanaeth yn y dyfodol. Ni fyddent yn disgwyl dim llai. Yn ail, a ydych yn cytuno â mi fod yn rhaid inni wneud yn siŵr ein bod yn parhau i annog diwylliant lle nad yw'r systemau iechyd a gofal, yn enwedig yn ein byrddau iechyd, mewn unrhyw ffordd yn cael eu hannog i beidio â nodi problemau neu faterion eu hunain, sef yr hyn oedd yn wir yng Nghwm Taf lle nododd y bwrdd iechyd ei hun fethiannau ei broses ei hun? Dylem bob amser ddangos i'r byrddau iechyd lleol a'r staff fod adrodd am eu pryderon, fel yn achos y canlyniadau andwyol hyn, yn ddefnyddiol ar gyfer cael ymateb gan y system iechyd ehangach lle mae hynny'n angenrheidiol. A'r un mor bwysig, er bod yn rhaid i'n hymateb ni gael ei drin mewn modd sensitif a chadarn, ni ddylai fod yn wleidyddol ac ni ddylid ei orliwio, o ystyried pwysigrwydd y gwasanaethau yr ydym yn eu trafod a'r angen i roi sicrwydd.