English: I think this is a very important debate and, hopefully, the first of many, because it's a very complex subject. Before Christmas, I visited all the care homes for the elderly in my constituency, and by and large I was very impressed with the quality of the care that these homes provide and the dedication of their staff. My particular interest was prompted by the fact that one of the homes in my constituency had to close its nursing beds last month because the quality of the nursing provision was simply not good enough. I have to say that it is a good example of how Care Inspectorate Wales does work as a system to ensure that poor care is rooted out, and of the consistency with which the district nurses followed up the concerns that had been raised and flagged up the failure to improve. So, the leadership of this home took the right decision in closing these nursing beds, but, obviously, the lack of leadership that had initially led to the poor care is something we should all be concerned about. In this case, all of the residents were able to find suitable alternatives, but as the care system becomes more and more constrained, that could prove much more difficult in the future. Talking to the staff, it's perfectly clear to me that wages for social care are simply quite inadequate. This is a really complex job, which requires huge dedication. It's completely unacceptable that people are doing this important job, looking after frail elderly people, and they're being paid less than the living wage. I mean, it's - . The bidding system that operates in Cardiff guarantees that wages stay low, because for each individual who they want to place in a residential place, they will invite all tenders. The citizen may have chosen a particular home, but if it's not the cheapest then they have to find the money, either from their own resources or somebody else amongst their loved ones, to pay for the top-up between the lowest and the cost of the home that they wish to go to. So, those who don't have those sorts of resources don't have any choice at all. I think that's not a very comfortable way to ensure good care is rewarded and poor care is driven out. One of the matrons I met said that she felt so underpaid that she was thinking of resigning in order to campaign for decent wages for social carers, and I think she's absolutely right. She says, 'It's okay at the moment. The group of elderly mentally infirm people I am looking after at the moment are fine and jolly - easy to control. In the past, I have gone home black and blue from people who violently assault me.' It's obviously not the fault of the patients, but it's a good example of how you really do need very, very skilled care when it comes to people who have completely lost sight of what are normal social norms. So, I think we could, and we should, put pressure on our local authorities to only commission services from providers who recognise trade unions, because this situation is never going to change if individuals simply say, 'I'd like to be better paid for the job I'm doing.' They'll simply not be called back - there will be other people who they will replace them with. We talk of procurement to achieve these objectives in other areas of responsibility, and we should be doing that in the case of social care as well. But, I fully recognise that local authorities are operating with a finite pot. If we increase wages to a decent wage for people in social care, it will lead to local authorities having to raise the bar of the criteria for people to get residential care. That, in turn, will then put even more pressure on the health services. Hospital beds will fill up with people who can't any longer live at home but aren't able to find anywhere that's able to provide them with decent care in the community. I'd like to see a complete sea change in the way we look at this. I'd like to see much more imagination, creativity and community involvement in the way we deliver social care. I'm disappointed that we haven't been able to make progress on the Buurtzorg pilots, which I've heard very disappointing reports about. I'd be very interested to hear what the Minister has to say on how he thinks that is going, because that is one of the ways in which we can ensure that the community at large - that the citizen can be involved in their own care, as well as their carers and the community at large. At the moment, we have a completely top-down system that doesn't allow for that.
Welsh: Rwy'n credu fod hon yn ddadl bwysig iawn a gobeithio ei bod y cyntaf o lawer, oherwydd mae'n bwnc cymhleth iawn. Cyn y Nadolig, fe ymwelais â phob cartref gofal i'r henoed yn fy etholaeth i, ac ar y cyfan roeddwn i'n fodlon iawn ag ansawdd y gofal a ddarperir yn y cartrefi hyn ynghyd ag ymroddiad eu staff. Roedd gennyf ddiddordeb arbennig yn y mater hwn o ganlyniad i'r ffaith fod un o'r cartrefi yn fy etholaeth wedi gorfod cau ei gwelyau nyrsio fis diwethaf gan nad oedd ansawdd y ddarpariaeth nyrsio yn ddigon da. Mae'n rhaid imi ddweud fod hyn yn enghraifft dda o sut mae Arolygiaeth Gofal Cymru yn gweithio fel system i sicrhau bod gofal gwael yn cael ei amlygu, ac o ran y cysondeb yn y modd yr ymatebodd y nyrsys ardal i'r pryderon a nodwyd a thynnu sylw at y methiant i wella. Felly, fe wnaeth arweinyddiaeth y cartref hwn y penderfyniad cywir i gau'r gwelyau nyrsio hyn, ond yn amlwg, mae'r diffyg arweinyddiaeth a arweiniodd at y gofal gwael i ddechrau yn rhywbeth a ddylai fod yn achos pryder i ni i gyd. Yn yr achos hwn, fe lwyddodd pob un o'r trigolion i ddod o hyd i leoliad addas arall, ond wrth i'r system gofal wynebu pwysau cynyddol, fe allai hynny fod yn llawer anoddach yn y dyfodol. Wrth siarad â staff, mae'n berffaith amlwg i mi fod cyflogau ar gyfer gofal cymdeithasol yn gwbl annigonol. Mae'n waith cymhleth iawn ac mae gofyn am ymroddiad enfawr. Mae'n gwbl annerbyniol fod pobl yn gwneud y swydd bwysig hon, yn gofalu am bobl oedrannus a bregus, ac yn cael eu talu'n is na'r cyflog byw. Wyddoch chi, mae o'n - Mae'r system ymgeisio sy'n gweithredu yng Nghaerdydd yn gwarantu bod cyflogau'n aros yn isel, oherwydd ar gyfer pob unigolyn maen nhw'n dymuno eu gosod mewn lleoliad preswyl, byddant yn gwahodd pawb i gyflwyno tendr. Mae'n bosib fod person wedi dewis cartref penodol, ond os nad hwnnw yw'r un rhataf yna rhaid iddyn nhw ddod o hyd i'r arian, naill ai o'u hadnoddau eu hunain neu gan rywun arall o'u hanwyliaid, i dalu am y gwahaniaeth rhwng y lle rhataf a'r cartref y maen nhw'n dymuno mynd iddo. Felly, does gan y bobl hynny sydd heb adnoddau o'r fath ddim dewis o gwbl. Nid wyf yn credu bod hynny'n ffordd gysurus iawn o sicrhau bod gofal da yn cael ei wobrwyo ac o roi terfyn ar ofal gwael. Dywedodd un metron wrthyf ei bod yn teimlo fod ei thâl mor wael nes ei bod yn ystyried ymddiswyddo er mwyn ymgyrchu dros gyflogau teilwng i ofalwyr cymdeithasol, ac rwy'n credu ei bod hi yn llygad ei lle. Dywedodd, 'Mae'n iawn ar hyn o bryd. Mae'r grŵp o hen bobl eiddil eu meddwl yr wyf i'n gofalu amdanyn nhw ar hyn o bryd yn iawn ac yn hapus - yn hawdd eu trin. Yn y gorffennol, rwyf wedi mynd adref yn ddu-las wedi i bobl ymosod yn dreisgar arnaf.' Yn amlwg nid bai y cleifion yw hyn, ond mae'n enghraifft dda o'r angen am ofalwyr medrus iawn, iawn wrth ymdrin â phobl sydd wedi anghofio'n llwyr beth yw ymddygiad cymdeithasol arferol. Felly, rwy'n credu y gallem ni, ac y dylem ni, roi pwysau ar ein hawdurdodau lleol i gomisiynu gwasanaethau dim ond gan ddarparwyr sy'n cydnabod undebau llafur, gan nad yw'r sefyllfa hon byth yn mynd i newid os yw unigolion yn dweud yn syml, 'Fe hoffwn i gael fy nhalu'n well am y swydd yr wyf yn ei gwneud.' Ni fyddant yn cael eu galw'n ôl - bydd pobl eraill yn cymryd eu lle. Rydym ni'n sôn am system gaffael i gyflawni'r amcanion hyn mewn meysydd eraill o gyfrifoldeb, ac fe ddylem ni fod yn gwneud hynny yn achos gofal cymdeithasol hefyd. Ond, rwy'n cydnabod yn llwyr mai hyn a hyn o arian sydd gan awdurdodau lleol. Os byddwn yn cynyddu cyflogau i fod yn gyflog teilwng i bobl mewn gofal cymdeithasol, bydd yn arwain at awdurdodau lleol yn gorfod codi safonau'r meini prawf i bobl gael gofal preswyl. Bydd hynny, yn ei dro, yn rhoi hyd yn oed mwy o bwysau ar y gwasanaethau iechyd. Bydd gwelyau ysbyty yn llenwi gyda phobl na fedrant fyw yn eu cartref ond nad ydyn nhw ychwaith yn gallu dod o hyd i unrhyw le sy'n gallu darparu gofal da yn y gymuned. Fe hoffwn i weld gweddnewidiad llwyr yn y ffordd yr ydym ni'n edrych ar hyn. Fe hoffwn i weld llawer mwy o ddychymyg, creadigrwydd ac ymwneud â'r gymuned yn y ffordd yr ydym ni'n darparu gofal cymdeithasol. Rwy'n siomedig nad ydym ni wedi gallu gwneud cynnydd ar y prosiectau peilot Buurtzorg, ac yr wyf wedi clywed adroddiadau siomedig iawn amdanynt. Byddai gennyf ddiddordeb mawr clywed beth sydd gan y Gweinidog i'w ddweud am ei farn ef am y datblygiad yma, oherwydd dyna un o'r ffyrdd y gallwn ni sicrhau bod y gymuned yn gyffredinol - y gall unigolyn fod â rhan yn ei ofal ei hunan, yn ogystal â'u gofalwyr a'r gymuned yn gyffredinol. Ar hyn o bryd, mae gennym ni system sy'n gweithredu'n gyfan gwbl o'r brig i lawr nad yw'n gwneud hynny'n bosib.