English: This is a good day for Welsh democracy. Where else in the world would a petition fly through the Petitions Committee and reach the floor of the legislature within months? People coming together and working together can bring about change. I'd like to thank Richard Vaughan for starting the petition. He was, of course, Plaid Cymru's candidate in Grangetown in the recent council elections, but he's also a composer and a conductor, so this issue of protecting live music venues in Wales is very important to him personally. It's also very important to many people in our country, given that 5,383 people signed the petition within days - within days. This debate is also very timely, as live music venues across Wales face the threat of closure. It's not just a problem in Wales either, because UK Music reported that 35 per cent of live music venues in the UK have closed in the last decade, and the threats often come from developers who build new housing right next to the existing live music venues. When the inevitable noise complaints come in from the new residents, the venue is forced to close. We've got Coldplay in town tonight and music is in the Welsh cultural DNA. It's the biggest expression of popular culture that there is. The issue of Womanby Street has really brought this matter to the attention of this institution, because it's the smaller, grass-roots venues that need our attention and that need help from this Welsh Parliament. We can't have major events without the independent venues where musicians make a name for themselves; they have to start in the smaller venues. Womanby Street has made a name for itself. It's the heart of live music in this city, and most of us will have spent time there watching great bands and listening to great bands in Clwb Ifor Bach and spending too much time, maybe, trying the craft ales in the pubs just down the lane. Two live music venues have already closed. Dempseys has gone. The Four Bars Inn, upstairs, has gone. Fuel has received a noise abatement order, which is serious. Floyd's, which used to be around the corner, had a terrible time some years ago with noise abatement and fines, and, in the end, that business closed in that venue. There's still a club there, but it's something different now - it's a different business - and they built flats next to the existing club, and then complained about the noise from the club. There are two new planning applications in Womanby Street that mean the future of live music there is very much under threat, so we need to act and we need to act quickly. I'm speaking about Cardiff because, obviously, it's where I'm from, it's where I live, but I know this is happening across Wales, and, from what I've heard, it seems that we have support from all parties here to do something, and to protect live music. The petitioners have asked for the agent-of-change principle, as colleagues have already touched on, so that we can protect those venues. And for those developers that open up new properties, build new properties, then the responsibility is on them to make that property work and not on the existing business. The 'area of cultural significance for music' is also important and it really does need to be recognised in the planning system. I support that and Plaid Cymru supports that, and it seems now that the Welsh Government, finally, supports that also, which is really welcome. So, I hope we can get on with changing legislation as quickly as possible so that we can protect our live music venues in Cardiff - Womanby Street - but also all over Wales. And I think that when that legislation is passed, it's going to be a really good day for Welsh democracy, so let's get it done. Diolch yn fawr.
Welsh: Mae hwn yn ddiwrnod da i ddemocratiaeth yng Nghymru. Ble arall yn y byd y byddai deiseb yn hedfan drwy'r Pwyllgor Deisebau ac yn cyrraedd llawr y ddeddfwrfa o fewn misoedd? Mae pobl sy'n dod at ei gilydd ac yn gweithio gyda'i gilydd yn gallu creu newid. Hoffwn ddiolch i Richard Vaughan am gychwyn y ddeiseb. Ef, wrth gwrs, oedd ymgeisydd Plaid Cymru yn Grangetown yn etholiadau diweddar y cyngor, ond mae hefyd yn gyfansoddwr ac yn arweinydd, felly mae gwarchod lleoliadau cerddoriaeth fyw yng Nghymru yn bwysig iawn iddo ef yn bersonol. Mae hefyd yn bwysig iawn i lawer o bobl yn ein gwlad, o gofio bod 5,383 o bobl wedi llofnodi'r ddeiseb o fewn dyddiau - o fewn dyddiau. Mae'r ddadl hon yn amserol iawn hefyd, gan fod lleoliadau cerddoriaeth fyw ledled Cymru yn wynebu bygythiad o gau. Nid problem yng Nghymru'n unig yw hi chwaith, oherwydd nododd Music UK fod 35 y cant o leoliadau cerddoriaeth fyw yn y DU wedi cau yn ystod y degawd diwethaf, a daw'r bygythiadau yn aml gan ddatblygwyr sy'n adeiladu tai newydd yn ymyl lleoliadau cerddoriaeth fyw presennol. Pan fydd y cwynion anochel ynglŷn â sŵn yn dod gan y trigolion newydd, caiff y lleoliad ei orfodi i gau. Mae gennym Coldplay yn y dref heno ac mae cerddoriaeth yn rhan o DNA diwylliannol Cymru. Dyma yw'r mynegiant mwyaf o ddiwylliant poblogaidd sydd i'w gael. Mae mater Stryd Womanby wedi dod â hyn i sylw'r sefydliad hwn o ddifrif gan mai'r lleoliadau llai ar lawr gwlad sydd angen ein sylw, ac sydd angen cymorth gan y Senedd hon yng Nghymru. Ni allwn gael digwyddiadau mawr heb y lleoliadau annibynnol lle mae cerddorion yn gwneud enw iddynt eu hunain; mae'n rhaid iddynt ddechrau yn y lleoliadau llai. Mae Stryd Womanby wedi gwneud enw iddi'i hun. Mae'n galon cerddoriaeth fyw yn y ddinas hon, a bydd y rhan fwyaf ohonom wedi treulio amser yno'n gwylio bandiau gwych ac yn gwrando ar fandiau gwych yng Nghlwb Ifor Bach ac yn treulio gormod o amser, efallai, yn blasu'r cwrw crefft yn y tafarndai i lawr y lôn. Mae dau leoliad cerddoriaeth fyw eisoes wedi cau. Mae Dempseys wedi mynd. Mae'r Four Bars Inn, i fyny'r grisiau, wedi mynd. Mae Fuel wedi cael gorchymyn lleihau sŵn, sy'n ddifrifol. Cafodd Floyd's, a arferai fod rownd y gornel, amser ofnadwy rai blynyddoedd yn ôl gyda lleihau sŵn a dirwyon, ac yn y diwedd, caeodd y busnes yn y lleoliad hwnnw. Mae clwb yno o hyd, ond mae'n rhywbeth gwahanol yn awr - mae'n fusnes gwahanol - ac maent wedi adeiladu fflatiau y drws nesaf i'r clwb presennol, a chwyno wedyn am y sŵn o'r clwb. Mae dau gais cynllunio newydd yn Stryd Womanby sy'n golygu bod dyfodol cerddoriaeth fyw yno dan fygythiad gwirioneddol, felly mae angen i ni weithredu ac mae angen i ni weithredu'n gyflym. Rwy'n siarad am Gaerdydd oherwydd, yn amlwg, o'r fan honno rwy'n dod, dyna ble rwy'n byw, ond rwy'n gwybod bod hyn yn digwydd ar draws Cymru, ac o'r hyn a glywais, mae'n ymddangos bod gennym gefnogaeth gan bob plaid yma i wneud rhywbeth, ac i amddiffyn cerddoriaeth fyw. Mae'r deisebwyr wedi gofyn am yr egwyddor cyfrwng newid, fel y mae cyd-Aelodau eisoes wedi sôn, er mwyn inni allu diogelu'r lleoliadau hynny. Ac i ddatblygwyr sy'n agor adeiladau newydd, yn adeiladu eiddo newydd, eu cyfrifoldeb hwy fydd gwneud i'r eiddo hwnnw weithio ac nid y busnes sydd yno'n barod. Mae 'ardal o arwyddocâd diwylliannol cerddorol' hefyd yn bwysig ac mae gwir angen iddo gael ei gydnabod yn y system gynllunio. Rwy'n cefnogi hynny ac mae Plaid Cymru yn cefnogi hynny, ac mae'n ymddangos yn awr fod Llywodraeth Cymru, o'r diwedd, yn cefnogi hynny hefyd, sy'n galonogol iawn. Felly, rwy'n gobeithio y gallwn fynd ati i newid deddfwriaeth cyn gynted â phosibl fel y gallwn ddiogelu ein lleoliadau cerddoriaeth fyw yng Nghaerdydd - Stryd Womanby - ond ar hyd a lled Cymru hefyd. A phan gaiff y ddeddfwriaeth ei phasio, rwy'n credu y bydd yn ddiwrnod da iawn i ddemocratiaeth yng Nghymru, felly gadewch i ni ei wneud. Diolch yn fawr.