techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you, Darren, for that question. As I said prior to the summer recess, officials and I are studying the evidence of how best we can implement such a policy, especially as we know that smaller class sizes have the potential to make the biggest difference for children who are from our most deprived backgrounds, for children whose first language is not Welsh or English, and where we know that that will allow a change in teaching styles. I hope to make further announcements following the publication of the Welsh Government's budget.
Welsh: Diolch i chi, Darren, am y cwestiwn hwnnw. Fel y dywedais cyn toriad yr haf, mae swyddogion a minnau yn astudio'r dystiolaeth ynglŷn â'r ffordd orau o weithredu polisi o'r fath, yn enwedig gan ein bod yn gwybod bod potensial gan ddosbarthiadau llai o faint i wneud y gwahaniaeth mwyaf i blant o'r cefndiroedd mwyaf difreintiedig, i blant nad yw Cymraeg neu Saesneg yn iaith gyntaf iddynt, a lle gwyddom y bydd hynny'n caniatáu newid mewn arddulliau addysgu. Gobeithiaf wneud cyhoeddiadau pellach yn dilyn cyhoeddi cyllideb Llywodraeth Cymru.
English: I'm sure that the Cabinet Secretary will be familiar with the broad consensus of opinion amongst many academics that this is not the best way to invest money in order to improve outcomes for younger pupils, and, of course, you'll be aware of the fact that we've got some significant recruitment challenges now across Wales in terms of teaching staff. Will you consider looking again at making this a priority, in order that we can look at the opportunity cost of investing the resources that might be available? You estimated in your Liberal Democrat manifesto that this would cost around £42 million in order to achieve it. Wouldn't that money be better spent on other priorities, such as improving the quality of teaching in our schools, to deliver better outcomes for our younger pupils?
Welsh: Rwy'n siŵr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn gyfarwydd â'r consensws barn eang ymhlith llawer o academyddion nad dyma'r ffordd orau i fuddsoddi arian er mwyn gwella canlyniadau ar gyfer disgyblion iau, ac wrth gwrs, fe fyddwch yn ymwybodol o'r ffaith fod gennym heriau recriwtio sylweddol ledled Cymru bellach o ran staff addysgu. A wnewch chi ystyried edrych unwaith eto ar wneud hyn yn flaenoriaeth, fel y gallwn edrych ar gost cyfle buddsoddi'r adnoddau a allai fod ar gael? Ym maniffesto'r Democratiaid Rhyddfrydol, roeddech yn amcangyfrif y byddai hyn yn costio tua £42 miliwn i'w gyflawni. Oni fyddai'n well gwario'r arian ar flaenoriaethau eraill, megis gwella ansawdd yr addysgu yn ein hysgolion, er mwyn sicrhau gwell canlyniadau i'n disgyblion iau?
English: There's also a consensus amongst parents and, indeed, teachers, that class sizes makes a real difference. Indeed, in the most recent industrial action that we've seen from teachers across the border in England, growth in class sizes was their largest concern. Now, I recognise that class sizes alone is not the only thing we that we need to address to raise educational standards in Welsh schools, but it is one part of an improvement agenda that I and this Welsh Government are committed to.
Welsh: Mae yna hefyd gonsensws ymysg rhieni ac yn wir, athrawon, fod maint dosbarthiadau yn gwneud gwahaniaeth go iawn. Yn wir, yn y gweithredu diwydiannol diweddaraf a welsom gan athrawon ar draws y ffin yn Lloegr, cynnydd ym maint dosbarthiadau oedd eu pryder mwyaf. Nawr, rwy'n cydnabod nad maint dosbarthiadau ar ei ben ei hun yw'r unig beth y mae angen i ni fynd i'r afael ag ef er mwyn codi safonau addysgol yn ysgolion Cymru, ond mae'n un rhan o agenda gwella rwyf fi a Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo iddi.
English: You'll be familiar with the fact that the Scottish Government also considered some moves towards this, and that the conclusions that were drawn by a working group up in Scotland were that these were complex issues, and whilst everybody would like to see smaller class sizes, the money could be better spent elsewhere. Can I switch to another issue, which I know we've had some correspondence on, Cabinet Secretary, and that is the recognition of the Welsh baccalaureate qualification by higher education institutions, particularly over the border in England? You will know from the correspondence that we've exchanged that there are a number of universities that do not appear to pay regard to the quality of the education that our young people receive, who take the Welsh baccalaureate in Welsh schools, and this is denying them access to the courses that they want to be able to choose in those higher education institutions. What action specifically are you taking to be able to tackle those problems, and will you join me in visiting some Welsh baccalaureate students in my own constituency in order to discuss this issue with them?
Welsh: Fe fyddwch yn gyfarwydd â'r ffaith fod Llywodraeth yr Alban hefyd yn ystyried rhai newidiadau tuag at hyn, ac mai'r casgliad y daeth gweithgor yn yr Alban iddo oedd bod y rhain yn faterion cymhleth, ac er y byddai pawb yn hoffi gweld dosbarthiadau llai o faint, byddai'n well gwario'r arian ar bethau eraill. A gaf fi newid i fater arall, a gwn ein bod wedi cael rhywfaint o ohebiaeth ar y mater hwn, Ysgrifennydd y Cabinet, sef cydnabyddiaeth i gymhwyster bagloriaeth Cymru gan sefydliadau addysg uwch, yn enwedig dros y ffin yn Lloegr? Fe fyddwch yn gwybod o'r ohebiaeth rydym wedi'i chael fod yna nifer o brifysgolion nad yw'n ymddangos eu bod yn ystyried ansawdd yr addysg y mae ein pobl ifanc yn ei chael wrth astudio bagloriaeth Cymru yn ysgolion Cymru, ac mae hyn yn eu rhwystro rhag cael mynediad at y cyrsiau y maent am eu dewis yn y sefydliadau addysg uwch hynny. Pa gamau penodol rydych yn eu cymryd i fynd i'r afael â'r problemau hynny, ac a wnewch chi ymuno â mi i ymweld â rhai o fyfyrwyr bagloriaeth Cymru yn fy etholaeth, er mwyn trafod y mater hwn gyda hwy?
English: Presiding Officer, can I thank the Conservative spokesperson for his support for the Welsh baccalaureate? I know that he recognises it as an important qualification. The Welsh bac, passed at advanced level, is the equivalent of 120 Universities and Colleges Admissions Service points. That is the equivalent to an A grade, and I met many students over the summer that had gained a place in university courtesy of their Welsh baccalaureate. But the Member is absolutely right: there is more to do with some institutions that do not recognise the rigour in our new reformed Welsh bac. So, as a result of the correspondence I've received from you, Darren, my officials will continue to work with UCAS to identify those institutions and particular courses within institutions that do not accept the Welsh bac, and I intend to write to all those institutions to reassure them of the rigour and the policy background behind this important qualification. I would be delighted to visit schools with you that are doing so well in delivering the Welsh baccalaureate.
Welsh: Lywydd, a gaf fi ddiolch i lefarydd y Ceidwadwyr am ei gefnogaeth i fagloriaeth Cymru? Gwn ei fod yn cydnabod ei bod yn gymhwyster pwysig. Mae pasio Bagloriaeth Cymru lefel uwch yn cyfateb i 120 o bwyntiau Gwasanaeth Derbyn y Prifysgolion a'r Colegau. Mae hynny'n cyfateb i radd A, a chyfarfûm â llawer o fyfyrwyr dros yr haf a oedd wedi cael lle mewn prifysgol o ganlyniad i basio bagloriaeth Cymru. Ond mae'r Aelod yn hollol iawn: mae llawer mwy i'w wneud gyda rhai sefydliadau nad ydynt yn cydnabod trylwyredd ein Bagloriaeth Cymru ddiwygiedig newydd. Felly, o ganlyniad i'r ohebiaeth a gefais gennych, Darren, bydd fy swyddogion yn parhau i weithio gydag UCAS i nodi'r sefydliadau a'r cyrsiau penodol o fewn sefydliadau nad ydynt yn derbyn Bagloriaeth Cymru, ac rwy'n bwriadu ysgrifennu at bob un o'r sefydliadau hynny i'w sicrhau ynglŷn â thrylwyredd y fagloriaeth a'r cefndir polisi sydd wrth wraidd y cymhwyster pwysig hwn. Byddwn wrth fy modd yn dod gyda chi i ymweld ag ysgolion sy'n gwneud gwaith mor dda yn cyflwyno bagloriaeth Cymru.
English: Thank you, Llywydd. You will be aware, I'm sure, Cabinet Secretary, that recent Research by the National Union of Teachers Cymru has revealed that teachers in Wales had lost up to 52,000 school days last year because of sickness as a result of pressures of work. It seems that 12 local authorities in Wales have recorded an increase in absence because of stress, and the research estimates that the financial cost to our schools was some £34 million over the past four years as a result of that. Can you tell us what your Government is doing to tackle this situation?
Welsh: Diolch, Lywydd. Mi fyddwch chi'n gwybod rwy'n siŵr, Ysgrifennydd Cabinet, fod gwaith ymchwil diweddar gan NUT Cymru wedi datgelu bod athrawon yng Nghymru wedi colli hyd at 52,000 o ddyddiau ysgol y flwyddyn ddiwethaf oherwydd salwch sy'n deillio o bwysau gwaith. Mae'n debyg bod 12 o awdurdodau lleol Cymru wedi nodi cynnydd yn yr absenoldebau oherwydd straen gwaith, ac mae'r ymchwil hefyd yn amcangyfrif cost ariannol o tua £34 miliwn i'n hysgolion ni dros y pedair blynedd diwethaf o ganlyniad i hynny. A allwch chi ddweud wrthym ni beth mae eich Llywodraeth chi yn ei wneud i fynd i'r afael â'r sefyllfa yna?
English: Thank you very much, Llyr. I recognise that workplace stress and ill-health arising out of the workplace is of huge detriment to the individuals involved and to our ability to transform education here in Wales. The Member will be aware that, as part of our pioneer schools and networks, some schools are currently looking at workload issues to see what we can do to reduce workload in the classroom for teachers. We are carrying out an audit at present of some of the paperwork associated with teaching to look to see what we can get rid of that isn't adding value to teachers' understanding of their pupils or actually making a difference to pupils. And, later on this year, I will be carrying out, for the first time ever, a Welsh Government-backed survey of all teachers in Wales and classroom assistants so I can hear directly from them about aspects of their job that are causing them stress and frustration and are not actually aiding them in their ability to do what we all want them to do, which is to spend their time teaching our children.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llyr. Rwy'n cydnabod bod straen yn y gweithle a salwch sy'n deillio o'r gweithle yn niweidiol tu hwnt i'r unigolion dan sylw ac i'n gallu i drawsnewid addysg yma yng Nghymru. Fe fydd yr Aelod yn ymwybodol, fel rhan o'n hysgolion arloesi a'n rhwydweithiau, fod rhai ysgolion yn edrych ar faterion llwyth gwaith ar hyn o bryd i weld beth y gallwn ei wneud i leihau llwyth gwaith yn yr ystafell ddosbarth i athrawon. Rydym yn cynnal archwiliad ar hyn o bryd o rywfaint o'r gwaith papur sy'n gysylltiedig ag addysgu i edrych i weld beth y gallwn gael gwared arno nad yw'n ychwanegu gwerth at ddealltwriaeth athrawon o'u disgyblion neu'n gwneud gwahaniaeth i ddisgyblion. Ac yn ddiweddarach eleni, am y tro cyntaf erioed, byddaf yn cynnal arolwg a gefnogir gan Lywodraeth Cymru o'r holl athrawon yng Nghymru a chynorthwywyr dosbarth fel y gallaf glywed ganddynt yn uniongyrchol am agweddau ar eu swydd sy'n achosi straen a rhwystredigaeth iddynt ac nad ydynt yn helpu eu gallu i wneud yr hyn rydym i gyd am iddynt ei wneud mewn gwirionedd, sef treulio eu hamser yn addysgu ein plant.
English: Thank you for that response. Of course, it seems that this stress is mostly apparent on headteachers, who, at the end of the day, have to do a great deal of the additional bureaucratic work. We know that there are difficulties here in Wales, with a number of vacant headteacher positions and a number of temporary headteachers in place. This, again, creates more stress not only for those individuals, but for the teachers who are left behind and who have to pick up the additional burdens because these posts are left unfilled. Can I ask you therefore what the Government is doing to try and tackle the disincentives that are out there - with stress clearly being one of them - for teachers in stepping up to headteacher roles?
Welsh: Diolch i chi am eich ateb. Wrth gwrs, mae'n debyg bod y pwysau yma yn cael ei deimlo fwyaf ar ysgwyddau penaethiaid sydd, ar ddiwedd y dydd, yn gorfod gwneud llawer o'r gwaith biwrocrataidd ychwanegol yma. Rŷm ni'n gwybod, wrth gwrs, fod yna drafferthion yma yng Nghymru gyda nifer uchel o swyddi penaethiaid yn wag a nifer o swyddi penaethiaid dros dro yn eu lle, sydd yn ei hunan, wrth gwrs, yn creu mwy o stres nid yn unig ar yr unigolion hynny, ond, yn aml iawn, ar yr athrawon sydd ar ôl yn gorfod pigo lan y beichiau sy'n cael eu gadael oherwydd bod swyddi yn wag. A gaf i ofyn, felly, beth mae'r Llywodraeth yn ei wneud er mwyn trio delio â'r gwrthanogaethau, y 'disincentives', sydd allan yna - ac mae stres, wrth gwrs, yn amlwg yn un ohonyn nhw - i athrawon i gamu lan i fod yn benaethiaid?
English: I recognise this as a real, real issue for our potential next generation of school leaders, and there is a number of things that we need to do: we need to ensure that individual local education authorities are providing support mechanisms for those people to make the next step; and we need to work with our consortia to ensure that, in taking the step into being a headteacher, people will be supported in the first few months and years of taking on that particular role. The Member will be aware that, prior to the summer, I made an announcement regarding the setting up of a leadership academy in Wales, which will be specifically there to support, in the first instance, headteachers. Progress is going well and I hope to be able to make further announcements about the formation of that later on this autumn term. We're also looking at the development of the role of school managers, so allowing headteachers to concentrate on curriculum development and educational matters and giving some of the paperwork associated with managing what are often large institutions to professional school managers. Officials and I are also looking at future options for reform of the qualifications that will be needed to become a headteacher, because we do know that there are some issues, especially given changes across the border, which are potentially narrowing our pool of potential headteachers, and we're looking at options for change at this moment.
Welsh: Rwy'n cydnabod bod hon yn broblem go iawn i'n cenhedlaeth nesaf o ddarpar arweinwyr ysgol, ac mae nifer o bethau sydd angen i ni eu gwneud: mae angen i ni sicrhau bod awdurdodau addysg lleol unigol yn darparu mecanweithiau cymorth i'r bobl hyn allu gwneud y cam nesaf; ac mae angen i ni weithio gyda'n consortia i sicrhau, wrth gymryd y cam i fod yn bennaeth, fod pobl yn cael eu cefnogi yn yr ychydig fisoedd a blynyddoedd cyntaf o gychwyn yn y rôl benodol honno. Bydd yr Aelod yn ymwybodol fy mod wedi gwneud cyhoeddiad cyn yr haf ynglŷn â sefydlu academi arweinyddiaeth yng Nghymru, a fydd yno'n benodol, yn y lle cyntaf, i gefnogi penaethiaid. Mae pethau'n datblygu'n dda ac rwy'n gobeithio gallu gwneud cyhoeddiadau pellach ynglŷn â ffurfio hynny yn ddiweddarach yn ystod tymor yr hydref. Rydym yn edrych hefyd ar ddatblygu rôl rheolwyr ysgol, er mwyn caniatáu i benaethiaid ganolbwyntio ar ddatblygu'r cwricwlwm a materion addysgol a rhoi peth o'r gwaith papur sy'n gysylltiedig â rheoli'r hyn sy'n aml yn sefydliadau mawr i reolwyr ysgolion proffesiynol. Rwyf fi, ynghyd â swyddogion, yn edrych hefyd ar opsiynau ar gyfer diwygio'r cymwysterau y bydd eu hangen i fod yn bennaeth yn y dyfodol, oherwydd gwyddom fod rhai ffactorau, yn enwedig o ystyried newidiadau dros y ffin, sydd efallai'n lleihau ein cronfa o benaethiaid posibl, ac rydym yn edrych ar opsiynau ar gyfer newid ar hyn o bryd.
English: You've said twice, in response to both questions, that you acknowledge that there is a problem. You've mentioned some things that are in the pipeline or are already commenced and you also talk about having a dialogue later in the year. But the fact of the matter is that teachers and headteachers are facing those challenges and stresses now. I don't know if you're aware, but in one education authority in Wales, just since the start of the year, three headteachers have suffered strokes because of the pressures of work. That is not acceptable. It won't be much comfort to many in the front line that 'something is going to happen at some point in the future'. Can you tell us more specifically when people at the coalface will see a difference?
Welsh: Rŷch chi wedi dweud ddwywaith nawr i'r ddau gwestiwn eich bod yn cydnabod bod yna broblemau. Rŷch chi wedi sôn am rai pethau sydd wedi cychwyn, ac rŷch chi'n sôn am gael deialog yn nes ymlaen yn y flwyddyn. Y gwir amdani yw bod athrawon a phenaethiaid yn wynebu'r heriau a'r pwysau yma nawr. Nid wyf yn gwybod os ydych chi'n ymwybodol, ond mewn un awdurdod addysg yng Nghymru, dim ond ers dechrau'r flwyddyn, mae yna dri phennaeth wedi dioddef strôc oherwydd y pwysau gwaith. Nid yw hynny'n dderbyniol. Fydd hi ddim yn llawer o gysur i nifer yn y rheng flaen bod yna 'rhywbeth yn mynd i ddigwydd rhywbryd'. A allwch chi ddweud wrthym yn fwy penodol erbyn pryd y bydd y bobl ar y ffas lo yn gweld gwahaniaeth?
English: The leadership college, as I said to you prior to the summer recess, will be established during this year and will be taking and providing courses by the start of the next academic year. With regard to school managers and different forms of school governance and leadership, I hope to be able to make those announcements in line with resources allocated in the Welsh Government's budget, which will be later on this term. We are moving as quickly as possible to look at ways in which we can change qualifications for headteachers. I've literally been in post since halfway through May and we are moving things on as quickly as we possibly can. I identified a lack of support for school leaders immediately on coming into office. It's one part of issues that were raised with Welsh Government by the Organisation for Economic Co-operation and Development that had not been taken forward, and I'm taking them forward as a priority.
Welsh: Bydd y coleg arweinyddiaeth, fel y dywedais wrthych cyn toriad yr haf, yn cael ei sefydlu yn ystod y flwyddyn hon ac yn derbyn ac yn darparu cyrsiau erbyn dechrau'r flwyddyn academaidd nesaf. O ran rheolwyr ysgol a gwahanol ffurfiau ar lywodraethu ysgolion ac arweinyddiaeth, rwy'n gobeithio gallu gwneud y cyhoeddiadau hynny yn unol â'r adnoddau a ddyrennir yng nghyllideb Llywodraeth Cymru, yn nes ymlaen y tymor hwn. Rydym yn symud mor gyflym â phosibl i edrych ar ffyrdd y gallwn newid cymwysterau i benaethiaid. Rwyf yn llythrennol ond wedi bod yn y swydd hon ers hanner ffordd drwy fis Mai ac rydym yn bwrw ymlaen â phopeth mor gyflym ag y gallwn. Wrth gychwyn yn y swydd, sylwais fod diffyg cefnogaeth i arweinwyr ysgol. Mae'n un rhan o'r materion y nododd y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd nad oedd Llywodraeth Cymru wedi bwrw ymlaen â hwy, ac rwy'n bwrw ymlaen â hwy fel mater o flaenoriaeth.
English: Thank you, Presiding Officer. Cabinet Secretary, if, as most experts predict, Wales fails to make any significant progress in the PISA rankings this December, what does the Cabinet Secretary propose to do to improve our rank for next time?
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, os nad yw Cymru'n gallu gwneud unrhyw gynnydd sylweddol yn y safleoedd PISA ym mis Rhagfyr, fel y mae'r rhan fwyaf o arbenigwyr yn ei ragweld, beth y mae Ysgrifennydd y Cabinet yn bwriadu ei wneud i wella ein safle erbyn y tro nesaf?
English: What I can tell the UKIP spokesperson is, by not waiting to see what the PISA results are before -
Welsh: Yr hyn y gallaf ei ddweud wrth lefarydd UKIP yw, drwy beidio ag aros i weld beth yw'r canlyniadau PISA cyn -
English: You know them already.
Welsh: Rydych yn eu gwybod yn barod.
English: No, I don't know them already actually, Simon. I don't and if you have evidence that I do, maybe you should get up and say it. [Assembly Members: 'Oh'.]
Welsh: Na, nid wyf yn eu gwybod yn barod fel mae'n digwydd, Simon. Nid wyf yn eu gwybod ac os oes gennych dystiolaeth fy mod yn eu gwybod, efallai y dylech godi a dweud wrthym. [Aelodau'r Cynulliad: 'O'.]
English: Carry on, Cabinet Secretary.
Welsh: Ewch ymlaen, Ysgrifennydd y Cabinet.
English: Thank you. We are not waiting for the PISA results to come. We have embarked on an ambitious programme of educational reform, shaped by the expert views of the OECD, which had some very critical things to say about the Welsh education system when they reported in 2014. I am taking those things very seriously and, in fact, I have asked the OECD to come back to Wales this term so that I can be assured that we are on the right track and that we are making the right decisions that will make a difference. I have no intention of waiting to see what the PISA results do before making any of those changes. The reform is ongoing. It's happening now.
Welsh: Diolch. Nid ydym yn aros am y canlyniadau PISA. Rydym wedi rhoi rhaglen uchelgeisiol ar waith i ddiwygio addysg, rhaglen a ffurfiwyd gan farn arbenigol y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd, a ddywedodd rai pethau beirniadol iawn am system addysg Cymru yn eu hadroddiad yn 2014. Rwyf o ddifrif ynglŷn â'r pethau hynny ac yn wir, rwyf wedi gofyn i'r Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd ddod yn ôl i Gymru y tymor hwn er mwyn i mi allu bod yn sicr ein bod ar y trywydd cywir a'n bod yn gwneud y penderfyniadau cywir a fydd yn gwneud gwahaniaeth. Nid oes gennyf unrhyw fwriad o aros i weld beth fydd y canlyniadau PISA cyn gwneud unrhyw un o'r newidiadau hynny. Mae'r diwygio'n parhau. Mae'n digwydd yn awr.
English: What does the Cabinet Secretary intend to do regarding tuition fees in Wales now that the Diamond report has been published? Would she agree that the current system of subsidising Welsh students to study in England is not sustainable and is not a good use of precious Welsh Government resources?
Welsh: Beth y mae Ysgrifennydd y Cabinet yn bwriadu ei wneud ynglŷn â ffioedd dysgu yng Nghymru yn awr fod adroddiad Diamond wedi cael ei gyhoeddi? A fyddai'n cytuno nad yw'r system gyfredol o roi cymhorthdal i fyfyrwyr o Gymru i astudio yn Lloegr yn gynaliadwy ac nad yw'n ddefnydd da o adnoddau gwerthfawr Llywodraeth Cymru?