English: Llywydd, just to be clear, for accuracy, the loan of the Welsh Government was £18 million, and it was with the Welsh Rugby Union, not with the regions. The way that the money is used is for the Welsh Rugby Union to determine, and they are responsible for making sure that the loan repayments are made. It was a matter of serious debate within the Welsh Government as to whether or not it was legitimate for us to step in to allow the WRU to buy out the loan that they previously had with Nat West. In the end, the decision to do so was motivated by much of what Sam Kurtz has said here this afternoon - the importance of the game here in Wales and our commitment to sustaining it. But the need for reform in the game itself is real, and the Government cannot be a banker of last resort that is used to prevent the game from carrying out the necessary actions that it itself has to undertake and for which it is responsible. Now, I welcome the appointment of Ieuan Evans as the new chair of the WRU. The Welsh Government is always happy to work alongside the union and to be helpful to them where we can. But that cannot be a reason for them stepping aside from some of the very serious thinking that the game has to do. And that isn't just structural, Llywydd, and it isn't even in the relationship between the regions and the union and so on, but it's in things like head injuries, the future of the game, making sure it's attractive for young people to want to play it. The game has some very serious issues in front of it. We are there to support them where we can, and the £18 million was a very serious sign of that support. That cannot excuse the game from the serious work that it itself needs to carry out.
Welsh: Llywydd, dim ond i fod yn glir, er mwyn cywirdeb, £18 miliwn oedd benthyciad Llywodraeth Cymru, ac roedd gyda Undeb Rygbi Cymru, nid gyda'r rhanbarthau. Mae'r ffordd y mae'r arian yn cael ei ddefnyddio yn benderfyniad i Undeb Rygbi Cymru, a nhw sy'n gyfrifol am wneud yn siŵr bod ad-daliadau'r benthyciad yn cael eu gwneud. Roedd yn destun trafod dwys o fewn Llywodraeth Cymru ynghylch a oedd yn gyfreithlon ai peidio i ni gamu i mewn i ganiatáu i URC dalu'r benthyciad a oedd ganddyn nhw gynt gyda Nat West. Yn y diwedd, cafodd y penderfyniad i wneud hynny ei ysgogi gan lawer o'r hyn y mae Sam Kurtz wedi'i ddweud yma y prynhawn yma - pwysigrwydd y gêm yma yng Nghymru a'n hymrwymiad i'w chynnal. Ond mae'r angen i ddiwygio'r gêm ei hun yn wirioneddol, ac ni all y Llywodraeth fod yn fancwr dewis olaf sy'n cael ei ddefnyddio i atal y gêm rhag cyflawni'r camau angenrheidiol y mae'n rhaid iddi hi ei hun ymgymryd â nhw ac y mae'n gyfrifol amdanyn nhw. Nawr, rwy'n croesawu penodiad Ieuan Evans fel cadeirydd newydd Undeb Rygbi Cymru. Mae Llywodraeth Cymru bob amser yn hapus i weithio ochr yn ochr â'r undeb ac i fod o gymorth iddyn nhw lle gallwn ni. Ond ni all hynny fod yn rheswm iddyn nhw gamu i ffwrdd o'r meddwl dwys iawn y mae'n rhaid i'r gêm ei wneud. Ac nid dim ond yn strwythurol yw hynny, Llywydd, ac nid yw hyd yn oed yn ymwneud â'r berthynas rhwng y rhanbarthau a'r undeb ac yn y blaen, ond mae'n ymwneud â phethau fel anafiadau i'r pen, dyfodol y gêm, sicrhau ei bod yn ddeniadol i bobl ifanc fel eu bod eisiau ei chwarae. Mae gan y gêm broblemau difrifol iawn o'i blaen. Rydym ni yno i'w cefnogi lle gallwn ni, ac roedd y £18 miliwn yn arwydd difrifol iawn o'r gefnogaeth honno. Ni all hynny esgusodi'r gêm o'r gwaith difrifol y mae angen iddi ei hun ei gyflawni.