English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'm pleased to lead this debate today on what is a very important issue for the people of Wales and, in particular, for our coastal towns and communities as we leave the European Union. Our coast and seas are an incredible natural asset contributing millions to the economy of Wales, supporting thousands of jobs and have a rich heritage and culture. The gross value added generated by the marine sector in Wales in 2014 alone was around £370 million. Over 60 per cent of the Welsh population lives near our shores, with all our major cities and many important towns located on the coast. Shortly after the referendum, I assembled a round-table group of representative stakeholders to seek their help to identify and understand the potential challenges and opportunities Brexit presents for Wales. The seas and coast sub-group formed from members of my round-table and the existing Welsh marine advice and action group have helped to provide a focus on our consideration of Brexit and our seas. Members have worked with Government to shape five key themes to work towards as we leave the European Union. This will guide further policy development and contribute to achieving our shared vision of productive, healthy and biologically diverse seas. I've made arrangements for these to be circulated to Members today, and the themes include: planning to make the best use of our seas, which includes delivering the marine plan; provide effective stewardship of our marine environment and natural resources, including our contribution to a network of marine protected areas; continue to be responsible partners in the UK, including working closely with our partners across the UK in terms of science and enforcement, and we will work with those with whom we share a sea area; secure a fairer deal for the fishing industry, including rebalancing the UK share of fish quota and grow opportunities in domestic and overseas markets; and standing on our own two feet by enhancing our marine science and data collection capability, and reviewing our fisheries legislation to embed sustainable management of natural resources principles, and make sure it's fit for purpose. I ask Members to consider these themes as part of the debate today. Leaving the European Union presents an opportunity for a Welsh fisheries policy with the best interests of Welsh coastal communities and fisheries at its heart. To fully understand these opportunities, I commissioned the Wales Centre for Public Policy to provide independent insight on the implication for fisheries policy in Wales following Brexit. I wish to thank the WCPP for their work, and I'm pleased to bring this report to the Assembly today. I hope Members note the significant and distinct challenges facing the industry. As outlined in the Welsh Government's White Paper, 'Securing Wales' Future', the Welsh fishing industry deserves a fairer share of fishing opportunities in the future. I believe it's important that the Welsh fleet has a prosperous and sustainable business model to encourage investment and attract future generations into the industry. Fishing opportunities for the fleet are currently managed through a mixture of Welsh legislation and the common fisheries policy. These set the total amount of fish available and establish the rules for managing fish stocks that spend part of their time in our waters. However, the CFP is heavily skewed towards more industrial-scale fishing, and my approach in annual negotiations is to ensure that the small-scale sector obtains a fairer deal. Some commentators talk about a Brexit bonanza of fish returning to the Welsh fleet. The CFP has not served UK vessels well in terms of the share of the fish. The WCPP report confirms that Wales's share is only a fraction of the UK share. Any additional fish will need to be negotiated stock by stock and that will take time. Any additional fish realised through these negotiations are a public good, not a commercial asset to be bought and sold. It should be available to rebalance fishing opportunities. The nature of fishing in the four parts of the UK is different in scale and the species they target. We have a long history of working together to manage our respective fleets and the mobile fish species. In Wales, for historic reasons, the fleet is primarily small under-10 m vessels. The fishing industry is reliant on non-quota shellfish species, such as crab, lobsters and whelks, around 90 per cent of which is exported to the EU or other countries via EU trade deals. Most of our shellfish is exported as live or fresh products. This means that timing is critical. You can imagine the difficulties exporters will face if this shellfish is held up in UK or EU ports due to non-tariff barriers. It is clear that any future policy can only succeed if we maintain full unfettered access to the EU market for our existing fisheries products. Both the WCPP report and our stakeholder groups were clear on this. I continue to push hard for this at meetings with my counterparts at Whitehall to get the best deal for Wales as the trade negotiations develop, and I hope the Assembly can support our attempts in this area also.
Welsh: Diolch i chi, Dirprwy Lywydd. Mae'n bleser gennyf arwain y ddadl hon heddiw ar yr hyn sy'n fater pwysig iawn i bobl Cymru ac, yn enwedig, i'n trefi a'n cymunedau arfordirol wrth inni adael yr Undeb Ewropeaidd. Mae ein harfordir a'n moroedd yn ased naturiol anhygoel sy'n cyfrannu miliynau i economi Cymru, yn cefnogi miloedd o swyddi ac yn ffynhonnell treftadaeth a diwylliant cyfoethog. Roedd y gwerth ychwanegol crynswth a gynhyrchwyd gan y sector morol yng Nghymru yn 2014 yn unig oddeutu £370 miliwn. Mae mwy na 60 y cant o boblogaeth Cymru yn byw ger ein glannau, gyda'n holl ddinasoedd mawr a sawl tref bwysig ar yr arfordir. Yn fuan ar ôl y refferendwm, deuthum â grŵp bord gron o randdeiliaid cynrychioliadol at ei gilydd i geisio eu cymorth i ganfod a deall yr heriau a'r cyfleoedd posib y mae Brexit yn eu cyflwyno i Gymru. Mae'r is-grŵp moroedd ac arfordir a ffurfiwyd o aelodau o fy ngrŵp bord gron a Grŵp Cynghori a Gweithredu Cymru ar Faterion Morol wedi helpu i gyfeirio ein hystyriaeth o Brexit a'n moroedd. Mae Aelodau wedi gweithio gyda'r Llywodraeth i lunio pum thema allweddol i weithio tuag atynt wrth inni adael yr Undeb Ewropeaidd. Bydd hyn yn arwain datblygiad polisi pellach ac yn cyfrannu at gyflawni ein gweledigaeth gyffredin o foroedd cynhyrchiol, iach a biolegol amrywiol. Rwyf wedi gwneud trefniadau i ddosbarthu'r rhain i'r Aelodau heddiw, ac mae'r themâu yn cynnwys: cynllunio i wneud y defnydd gorau o'n moroedd, sy'n cynnwys cyflawni'r cynllun morol; stiwardiaeth effeithiol o'n moroedd a'n hadnoddau naturiol, gan gynnwys ein cyfraniad at rwydwaith o ardaloedd morol gwarchodedig; parhau i fod yn bartneriaid cyfrifol yn y DU, gan gynnwys gweithio'n agos gyda'n partneriaid ledled y DU o ran gwyddoniaeth a gorfodi, a byddwn yn gweithio gyda'r rhai hynny yr ydym ni'n rhannu ardal forol â nhw; sicrhau bargen decach ar gyfer y diwydiant pysgota, gan gynnwys ail-fantoli cyfran y DU o'r cwota pysgod a datblygu cyfleoedd mewn marchnadoedd domestig a thramor; a sefyll ar ein traed ein hunain drwy wella ein gallu o ran gwyddoniaeth forol a chasglu data, ac adolygu ein deddfwriaeth pysgodfeydd i ymgorffori rheolaeth gynaliadwy o egwyddorion adnoddau naturiol, a sicrhau eu bod yn addas i'w diben. Gofynnaf i'r Aelodau ystyried y themâu hyn yn rhan o'r ddadl heddiw. Mae gadael yr Undeb Ewropeaidd yn gyfle i gael polisi pysgodfeydd i Gymru sydd â buddiannau pysgodfeydd a chymunedau arfordirol Cymru wrth ei wraidd. I ddeall y cyfleoedd hyn yn llawn, comisiynais Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru i roi dirnadaeth annibynnol ar y goblygiadau i bolisi pysgodfeydd yng Nghymru yn dilyn Brexit. Hoffwn ddiolch i'r Ganolfan Polisi am eu gwaith, ac rwy'n falch o gyflwyno'r adroddiad hwn i'r Cynulliad heddiw. Rwy'n gobeithio bod Aelodau yn cydnabod yr heriau sylweddol ac unigryw sy'n wynebu'r diwydiant. Fel yr amlinellwyd ym Mhapur Gwyn Llywodraeth Cymru, 'Diogelu Dyfodol Cymru', mae diwydiant pysgota Cymru yn haeddu cyfran decach o gyfleoedd pysgota yn y dyfodol. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig bod gan fflyd Cymru fodel busnes ffyniannus a chynaliadwy i annog buddsoddiad ac i ddenu cenedlaethau'r dyfodol i'r diwydiant. Rheolir cyfleoedd pysgota'r fflyd ar hyn o bryd drwy gyfuniad o ddeddfwriaeth wedi ei llunio yng Nghymru a'r polisi pysgodfeydd cyffredin. Mae'r rhain yn pennu cyfanswm y pysgod sydd ar gael ac yn sefydlu rheolau ar gyfer rheoli stociau pysgod sy'n treulio rhan o'u hamser yn ein dyfroedd. Fodd bynnag, mae'r polisi pysgodfeydd cyffredin yn rhoi llawer mwy o bwyslais ar bysgota diwydiannol ar raddfa fwy, a fy mwriad i mewn trafodaethau blynyddol yw sicrhau bod y sector bychan yn cael bargen decach. Mae rhai sylwebyddion yn sôn am fflyd Cymru yn dal llawer mwy o bysgod oherwydd Brexit. Nid yw'r polisi pysgodfeydd cyffredin wedi bod fawr o fudd i gychod y DU o ran cyfran y pysgod. Mae adroddiad Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru yn cadarnhau mai dim ond cyfran fach iawn o gyfran y DU yw cyfran Cymru. Bydd angen trafod unrhyw bysgod ychwanegol stoc wrth stoc, a bydd hynny'n cymryd amser. Mae unrhyw bysgod ychwanegol a fydd ar gael drwy'r trafodaethau hyn yn adnodd cyhoeddus, nid ased masnachol i'w prynu a'u gwerthu. Dylai fod ar gael i ail-fantoli cyfleoedd pysgota. Mae natur pysgota ym mhedair rhan y DU yn wahanol o ran graddfa a'r rhywogaethau y maen nhw yn eu targedu. Mae gennym ni hanes hir o weithio gyda'n gilydd i reoli'n priod fflydoedd a'r rhywogaethau pysgod sy'n symud o un lle i'r llall. Yng Nghymru, am resymau hanesyddol, cychod bach llai na 10 metr o hyd yw'r rhan fwyaf o'r fflyd. Mae'r diwydiant pysgota yn ddibynnol ar rywogaethau pysgod cregyn di-gwota, megis crancod, cimychiaid a chregyn moch, tua 90 y cant ohonyn nhw yn cael eu hallforio i'r UE neu i wledydd eraill drwy gytundebau masnachu'r UE. Caiff y rhan fwyaf o'n pysgod cregyn eu hallforio yn gynnyrch ffres neu fyw. Mae hyn yn golygu bod amseriad yn hollbwysig. Gallwch ddychmygu'r anawsterau y bydd allforwyr yn eu hwynebu os caiff pysgod cregyn eu dal yn ôl ym mhorthladdoedd y DU neu'r UE oherwydd rhwystrau di-dariff. Mae'n amlwg na all unrhyw bolisi yn y dyfodol lwyddo oni bai ein bod yn parhau i gael mynediad llawn a dilyffethair i farchnad yr Undeb Ewropeaidd ar gyfer y cynnyrch sydd eisoes yn dod o'n pysgodfeydd. Roedd adroddiad Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru ac adroddiad ein grwpiau rhanddeiliaid yn glir yn hyn o beth. Byddaf yn parhau i bwyso'n galed am hyn mewn cyfarfodydd gyda'm cymheiriaid yn Whitehall er mwyn cael y fargen orau i Gymru wrth i'r trafodaethau masnach ddatblygu, ac rwy'n gobeithio y gall y Cynulliad gefnogi ein hymdrechion yn y maes hwn hefyd.