techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Yes, that's positive. I look forward to that update. Turning to another issue linked to the slow pace of the introduction of new technologies, the use of multiparametric MRI in the diagnosis of prostate cancer, you will be aware - very aware - that the clinical consensus is that this is a game changer, a real game changer, in the diagnosis of prostate cancer. But only two health boards in Wales are providing mpMRI to a high enough standard to avoid the need for biopsy. The result is that many men have chosen - have been forced, in effect - to pay upwards of £900 for private mpMRI scans. Now, when asked about this before, you said that you were waiting for updated guidelines from NICE, but they won't be published until April next year, and at the same time England and Scotland have introduced this generally. Now, why is it in cases where I suspect you know really that the conclusions of NICE will be to propose pressing forward with this, and where other NHS services in the UK are using new technologies - why is it that you're content for Welsh patients to wait until the judgment and then wait for the implementation period?
Welsh: Ydy, mae hynny'n gadarnhaol. Edrychaf ymlaen at gael y wybodaeth ddiweddaraf. Gan droi at fater arall sy'n ymwneud ag arafwch y broses o gyflwyno technolegau newydd, sef y defnydd o MRI amlbarametrig i wneud diagnosis o ganser y prostad, fe fyddwch yn gwybod - yn gwybod yn iawn - mai'r consensws clinigol yw bod hyn yn newid go iawn yn y broses o wneud diagnosis o ganser y prostad. Ond dau fwrdd iechyd yng Nghymru yn unig sy'n darparu mpMRI o safon ddigon uchel i osgoi'r angen am fiopsi. Y canlyniad yw bod llawer o ddynion wedi dewis - wedi cael eu gorfodi, i bob pwrpas - i dalu £900 a mwy am sganiau mpMRI preifat. Nawr, pan ofynnwyd i chi am hyn o'r blaen, fe ddywedoch eich bod yn aros am y canllawiau diweddaraf gan y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal, ond ni fyddant yn cael eu cyhoeddi tan fis Ebrill y flwyddyn nesaf, ac ar yr un pryd, mae Lloegr a'r Alban wedi cyflwyno hyn ar sail gyffredinol. Nawr, mewn achosion lle rwy'n amau eich bod yn gwybod, a dweud y gwir, mai casgliad y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal fydd argymell bwrw ymlaen â hyn, a lle mae gwasanaethau eraill y GIG yn y DU yn defnyddio technolegau newydd - pam eich bod yn fodlon i gleifion yng Nghymru aros tan y dyfarniad ac i aros wedyn iddo gael ei weithredu?
English: Well, I don't share his summary of the position. In particular, the very clear advice I've had is that this service is not available consistently in England. I'm not aware of the position in Scotland, but this is not available in every part of the NHS in England, and we don't yet have a clinical consensus. There are a number of advocates who do say that it is a game changer; that is not yet the clinical consensus view. That can either come from NICE guidance or it could come from the Welsh urology board, who are now examining the issue. If the Welsh urology board give us advice, that would then draw on the basis for a clinical consensus and we could have a service that is then planned and delivered across the country, as opposed to the current pathfinders in two of the health boards, which, of course, are adding to our evidence base. So, I want to see the issue resolved so we do understand if there is clinical consensus. Then, as I've said on a regular number of occasions, if the evidence and the advice changes, I would expect our healthcare system to act on the very best available evidence and advice to us.
Welsh: Wel, nid wyf yn cytuno â'i grynodeb o'r sefyllfa. Yn benodol, y cyngor clir iawn rwyf wedi'i gael yw nad yw'r gwasanaeth hwn ar gael yn gyson yn Lloegr. Nid wyf yn ymwybodol o'r sefyllfa yn yr Alban, ond nid yw ar gael ym mhob rhan o'r GIG yn Lloegr, ac nid oes gennym gonsensws clinigol eto. Dywed nifer o gefnogwyr ei fod yn newid sylweddol; nid dyna yw safbwynt y consensws clinigol eto. Gall hynny ddod naill ai yn sgil arweiniad y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal neu gallai ddod gan fwrdd wroleg Cymru, sy'n archwilio'r mater ar hyn o bryd. Pe bai bwrdd wroleg Cymru yn rhoi cyngor inni, byddai hynny wedyn yn pwyso ar y sail dros gonsensws clinigol a gallem gael gwasanaeth sy'n cael ei gynllunio a'i ddarparu ledled y wlad, yn hytrach na'r cynlluniau braenaru sydd ar waith ar hyn o bryd mewn dau o'r byrddau iechyd, sydd, wrth gwrs, yn ychwanegu at ein sylfaen dystiolaeth. Felly, hoffwn weld y mater yn cael ei ddatrys fel y gallwn ddeall a oes consensws clinigol. Yna, fel rwyf wedi'i ddweud ar sawl achlysur, os bydd y dystiolaeth a'r cyngor yn newid, buaswn yn disgwyl i'n system gofal iechyd weithredu yn unol â'r dystiolaeth a'r cyngor gorau sydd ar gael i ni.
English: All the evidence I've seen suggests that we already know what we need to know - that this is a potentially life-saving procedure. Now, the recent parliamentary review emphasised the role that new technologies can play in providing treatment closer to home, with the emphasis on preventative health through earlier diagnosis. Both of those examples that I've given today are cases where our NHS, I believe, should be far more proactive in adopting new technology to achieve these ends. Waiting for NICE, which has a lengthy workload and can't possibly remain up to date with everything, is going to become a bigger problem over time. So, will you look, therefore, at reassessing the approach your Government is taking to the earliest possible introduction of technology to ensure that treatment in Wales can remain or be at the cutting edge, and that patients in Wales get the very best treatment possible?
Welsh: Mae'r holl dystiolaeth rwyf wedi'i gweld yn awgrymu ein bod eisoes yn gwybod yr hyn sydd angen inni wybod - fod hon yn driniaeth a allai achub bywydau. Nawr, roedd yr adolygiad seneddol diweddar yn pwysleisio'r rôl y gall technolegau newydd ei chwarae wrth ddarparu triniaeth yn nes at adref, gyda'r pwyslais ar iechyd ataliol drwy ddiagnosis cynharach. Mae'r ddwy enghraifft a roddais heddiw yn achosion lle y dylai ein GIG, yn fy marn i, fod yn llawer mwy rhagweithiol wrth fabwysiadu technoleg newydd i gyflawni'r dibenion hyn. Bydd aros am y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal, a'u llwyth gwaith enfawr sy'n golygu nad oes modd iddynt ddal i fyny â phopeth, yn dod yn fwy o broblem dros amser. Felly, a wnewch chi ystyried ailasesu ymagwedd eich Llywodraeth tuag at gyflwyno technoleg cyn gynted â phosibl er mwyn sicrhau y gall triniaethau yng Nghymru barhau neu fod ar flaen y gad, a bod cleifion yng Nghymru yn cael y driniaeth orau sy'n bosibl?
English: We've actually got Health Technology Wales to do just that, Deputy Presiding Officer, in the same way we have the All Wales Medicines Strategy Group to allow us to have faster access to, actually, properly appraising new medicines as well. So, we do have a process that is available to us on new technology as opposed to new medicine. And, with respect, the clinical consensus that we could get on the mpMRI could be delivered in the here and now by the Welsh urology board if they provided that advice to us. If they provided that clinical consensus, we'd have a different place to act. It's fine for politicians to be persuaded about what they think is right, but, actually, I think to run this significant public service we do need to have proper clinical consensus on the appropriate way forward. We have means to do that already, but I'm always interested if we can improve the way in which we make those choices, because part of my regular frustration - and it is borne out by the parliamentary review and the plan we have - is that changing the way our healthcare system delivers and improves is far too slow. So, that is why the twin aims are to have pace and scale in the change and transformation that we all recognise needs to take place.
Welsh: Mae gennym Technoleg Iechyd Cymru er mwyn gwneud yn union hynny, Ddirprwy Lywydd, yn yr un modd ag y mae gennym Grŵp Strategaeth Feddyginiaethau Cymru i'n caniatáu i gael mynediad cyflymach at y broses o arfarnu meddyginiaethau newydd hefyd. Felly, mae gennym broses ar gael inni mewn perthynas â thechnoleg newydd, yn hytrach na meddyginiaethau newydd. A chyda phob parch, gallai bwrdd wroleg Cymru sicrhau consensws clinigol ar yr mpMRI yn awr pe baent yn darparu'r cyngor hwnnw i ni. Pe baent yn darparu'r consensws clinigol hwnnw, byddai gennym le gwahanol i weithredu. Mae'n iawn i wleidyddion gael eu perswadio ynglŷn â'r hyn y credant sy'n iawn, ond mewn gwirionedd, credaf fod arnom angen consensws clinigol priodol ar y ffordd ymlaen er mwyn cynnal y gwasanaeth cyhoeddus sylweddol hwn. Mae gennym ffordd o wneud hynny eisoes, ond mae gennyf bob amser ddiddordeb mewn gweld a allwn wella'r ffordd rydym yn gwneud y dewisiadau hynny, gan mai rhan o fy rhwystredigaeth reolaidd - ac fe'i hategir gan yr adolygiad seneddol a'r cynllun sydd gennym - yw bod y broses o newid y ffordd y mae ein system gofal iechyd yn cyflawni ac yn gwella yn rhy araf o lawer. Felly, dyna pam mai'r nod deublyg yw sicrhau cyflymder a maint y newid a'r trawsnewid y mae pob un ohonom yn cydnabod sydd ei angen.
English: Thank you for the question. Health services in Montgomeryshire are provided by a dedicated team of staff who are committed to providing high-quality care to and for their local population as close to home as possible.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Darperir gwasanaethau iechyd yn Sir Drefaldwyn gan dîm ymroddedig o staff sydd wedi ymrwymo i ddarparu gofal o ansawdd uchel ar gyfer eu poblogaeth leol mor agos i'r cartref â phosibl.
English: Thank you, Cabinet Secretary. I agree that they are dedicated staff working within Montgomeryshire. Major changes in neighbouring health boards in Shropshire and in Hywel Dda Local Health Board will all result in some services moving further away from the people of Montgomeryshire. I know you visited Welshpool recently, and I know that, as I understand it, you're due to visit Llanidloes soon. Can I ask what steps you're taking to address this by providing community-based health services to serve the people of my constituency?
Welsh: Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Rwy'n cytuno bod y staff sy'n gweithio yn Sir Drefaldwyn yn ymroddedig iawn. Bydd newidiadau mawr mewn byrddau iechyd cyfagos yn swydd Amwythig ac ym Mwrdd Iechyd Lleol Hywel Dda yn arwain at symud rhai gwasanaethau ymhellach oddi wrth bobl Sir Drefaldwyn. Gwn ichi ymweld â'r Trallwng yn ddiweddar, a gwn, yn ôl yr hyn a ddeallaf, y byddwch yn ymweld â Llanidloes cyn bo hir. A gaf fi ofyn pa gamau rydych yn eu cymryd i fynd i'r afael â hyn drwy ddarparu gwasanaethau iechyd yn y gymuned i wasanaethu pobl fy etholaeth?
English: Yes, I think that Powys Teaching Local Health Board have been particularly forward looking, not just in their partnership with the council, but the way in which they are looking to develop facilities to provide as much care within the county as possible, as well as, of course, commissioning care from other providers within Wales and on the English side of the border. I recognise that the Future Fit consultation is a matter of some concern, both here and indeed in England, and so I'd encourage residents of Montgomeryshire, and indeed Brecon and Radnorshire, to get involved in the consultation that is taking place. Powys health board have a range of public events to try and promote the consultation and encourage people to take part. I actually think that Powys have been a good partner with other health boards in making clear that the needs of Powys patients are understood, and they will need to consider and reconsider where the evidence is about the best place for Powys residents to receive healthcare - whether that is local healthcare or indeed hospital-based care. But I really do think that Powys have a good story to tell about providing a wide range of community services, wanting to provide as much care within the community as possible, and, in many respects, the rest of Wales needs to look at Powys and understand how it could be more like Powys in delivering local healthcare.
Welsh: Credaf fod Bwrdd Iechyd Lleol Addysgu Powys wedi bod yn arbennig o flaengar, nid yn unig o ran eu partneriaeth gyda'r cyngor, ond o ran y ffordd y maent yn ceisio datblygu cyfleusterau i ddarparu cymaint o ofal â phosibl o fewn y sir, yn ogystal, wrth gwrs, â chomisiynu gofal gan ddarparwyr eraill yng Nghymru a dros y ffin yn Lloegr. Rwy'n cydnabod bod ymgynghoriad Future Fit yn peri cryn bryder, yma ac yn Lloegr yn wir, ac felly buaswn yn annog trigolion Sir Drefaldwyn, a thrigolion Brycheiniog a Sir Faesyfed yn wir, i gymryd rhan yn yr ymgynghoriad sydd ar waith. Mae bwrdd iechyd Powys yn cynnal amrywiaeth o ddigwyddiadau cyhoeddus i geisio hyrwyddo'r ymgynghoriad ac i annog pobl i gymryd rhan. Credaf fod Powys wedi bod yn bartner da i fyrddau iechyd eraill drwy ei gwneud yn glir eu bod yn deall anghenion cleifion Powys, a bydd angen iddynt ystyried ac ailystyried ble mae'r dystiolaeth ynglŷn â'r lle gorau i drigolion Powys gael gofal iechyd - boed yn ofal iechyd lleol neu'n ofal ysbyty. Ond credaf fod gan Bowys stori dda i'w hadrodd am ddarparu ystod eang o wasanaethau cymunedol, a'r awydd i ddarparu cymaint o ofal â phosibl yn y gymuned, ac mewn sawl ffordd, mae angen i weddill Cymru edrych ar Bowys a deall sut y gallent hwy fod yn debycach i Bowys o ran darparu gofal iechyd lleol.
English: Thank you for the question. I feel strongly that transgender people should be able to have their healthcare needs met as close to home as possible. I remain committed to improving transgender care in Wales, both through primary and secondary care. In addition to the improvements that I outlined in my written statement recently, I can confirm that the senior clinician for the Wales gender identity team is now in post.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Teimlaf yn gryf y dylai pobl drawsryweddol allu diwallu eu hanghenion gofal iechyd mor agos i'w cartrefi â phosibl. Rwy'n parhau i fod yn ymrwymedig i wella gofal i bobl drawsryweddol yng Nghymru, drwy ofal sylfaenol a gofal eilaidd. Yn ychwanegol at y gwelliannau a amlinellwyd yn fy natganiad ysgrifenedig diweddar, gallaf gadarnhau bod yr uwch-glinigydd ar gyfer tîm hunaniaeth rhywedd Cymru bellach yn ei swydd.
English: It is entirely unacceptable that there have been delays of 12 months before introducing this new service, and this creates problems in terms of inconsistency in information provided to people who require this service, with some being told that there is no service available, whilst, in reality, the clinic in London continues to be available to people from Wales until the new service is up and running. Can you explain why there has been this delay, and will you ensure that accurate information is shared with people who ask for gender identity services in this transitional period?
Welsh: Mae'n gwbl annerbyniol fod oedi o 12 mis wedi bod cyn cyflwyno'r gwasanaeth newydd yma ac mae hyn yn creu problemau gydag anghysondeb yn yr wybodaeth sy'n cael ei rhoi i bobl sydd eisiau'r gwasanaeth, gyda rhai yn cael gwybod nad oes gwasanaeth ar gael, tra, mewn gwirionedd, fod y clinig yn Llundain yn parhau ar gael i bobl o Gymru tan fod y gwasanaeth newydd ar ei thraed. A wnewch chi esbonio pam mae yna oedi, ac a wnewch chi sicrhau bod gwybodaeth gywir yn cael ei rhannu efo pobl sy'n holi am wasanaethau hunaniaeth rhywedd yn y cyfnod trosiannol yma?
English: Yes. This is a real issue of concern to people across Wales, and I am deeply frustrated at the time that it has taken us to date. I would want to see a much swifter rate of progress for the future. Some of that has been about recruiting the right staff in the right place, but frankly, the frustrations, I feel, don't compare to people who have had their healthcare interrupted. That is the point of this. I am significantly unhappy that some people have had their current ways of accessing healthcare within Wales interrupted. There is absolutely no reason for any of the announcements that I have made to be used as a reason to make health services more difficult to access. The improvements that I expect in primary care are frankly no more than any of us expect for ourselves - to have normal primary healthcare needs provided within our local community. We are reaching a point where we have an answer to provide that local healthcare need on a consistent basis. Nobody should stop treating patients at this point in time in the way they currently access care, and, indeed, the specialist care, we expect more of that to be delivered in Wales in the future, and the senior clinician in the Wales gender team should be able to help make progress on that already. So, I'm unhappy with our lack of progress. I continue to meet people from the transgender community and have correspondence from them and, indeed, our healthcare service will continue to meet with stakeholders and the most important people of course - transgender people themselves.
Welsh: Ie. Mae hwn yn destun pryder go iawn i bobl ledled Cymru, ac rwy'n rhwystredig iawn oherwydd yr amser y mae hyn wedi'i gymryd i ni hyd yma. Hoffwn weld cynnydd yn digwydd yn gyflymach o lawer yn y dyfodol. Mae rhywfaint o hynny wedi ymwneud â recriwtio'r staff cywir yn y lle cywir, ond a dweud y gwir, nid yw'r rhwystredigaethau, rwy'n teimlo, yn cymharu â rhai'r bobl y tarfwyd ar eu gofal iechyd. Dyna yw pwynt hyn. Rwy'n anhapus iawn ynglŷn â'r modd y tarfwyd ar ffyrdd presennol rhai pobl o gael gofal iechyd yng Nghymru. Nid oes unrhyw reswm o gwbl dros ddefnyddio unrhyw un o'r cyhoeddiadau a wneuthum fel rheswm i wneud gwasanaethau iechyd yn llai hygyrch. Nid yw'r gwelliannau rwy'n eu disgwyl ym maes gofal sylfaenol, a bod yn onest, yn ddim byd mwy nag y mae unrhyw un ohonom yn eu disgwyl ein hunain - cael anghenion gofal iechyd sylfaenol arferol wedi eu darparu o fewn ein cymuned leol. Rydym yn cyrraedd pwynt lle mae gennym ateb i ddarparu'r angen gofal iechyd lleol hwnnw ar sail gyson. Ni ddylai neb roi'r gorau i drin cleifion yn y ffordd y maent yn cael mynediad at ofal ar hyn o bryd, ac yn wir, y gofal arbenigol, rydym yn disgwyl y bydd mwy o hwnnw'n cael ei ddarparu yng Nghymru yn y dyfodol, a dylai'r uwch-glinigydd yn nhîm rhywedd Cymru allu helpu i wneud cynnydd ar hynny eisoes. Felly, rwy'n anhapus ynglŷn â'n diffyg cynnydd. Rwy'n parhau i gyfarfod â phobl o'r gymuned drawsryweddol a gohebu â hwy ac yn wir, bydd ein gwasanaeth gofal iechyd yn parhau i gyfarfod â rhanddeiliaid a'r bobl bwysicaf wrth gwrs - y bobl drawsryweddol eu hunain.
English: Cabinet Secretary, the development of the gender identity service for Wales will make it much easier for transgender people to access services and support locally, without the need to travel further afield. Can you say a little bit more about your commitment to setting up a network of GPs with a particular specialism in gender identity to ensure local access? You've touched on this with Siân Gwenllian. It's clearly an important area. Can you say a little bit more about how you would see that operating in practice?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, bydd datblygiad y gwasanaeth hunaniaeth o ran rhywedd ar gyfer Cymru yn ei gwneud yn haws o lawer i bobl drawsryweddol gael mynediad at wasanaethau a chymorth lleol, heb orfod teithio ymhellach i ffwrdd. A allwch chi ddweud ychydig mwy am eich ymrwymiad i sefydlu rhwydwaith o feddygon teulu ag arbenigedd penodol mewn hunaniaeth o ran rhywedd i sicrhau mynediad lleol? Rydych wedi cyffwrdd â hyn yn fras gyda Siân Gwenllian. Yn amlwg, mae'n faes pwysig. A allwch chi ddweud ychydig mwy ynglŷn â sut y byddech yn gweld hwnnw'n gweithredu'n ymarferol?
English: Yes. We've already agreed funding for somebody to be hosted by Cardiff and Vale health board to respond to the immediate prescribing needs, because that's often the real crunch point, where some GPs don't feel confident in prescribing after a hospital-led service has actually started a course of treatment. We should eventually reach a point where we have a wider network, but the first point will be to ensure that an employed GP, directly employed by the health board, is available to fill the gap that we recognise that currently exists as we want to develop that wider service, because, as I say, this is a regular healthcare need that we should be able to meet within local healthcare, and it is not a point of credit to our service that we have not been able to do so to date.
Welsh: Gallaf. Rydym eisoes wedi cytuno i roi arian i rywun gael eu cyflogi gan fwrdd iechyd Caerdydd a'r Fro Bwrdd i ymateb i'r anghenion presgripsiynu uniongyrchol, oherwydd dyna yn aml yw'r wasgfa go iawn, lle nad yw rhai meddygon teulu yn teimlo'n hyderus i bresgripsiynu ar ôl i wasanaeth ysbyty ddechrau triniaeth. Yn y pen draw, dylem gyrraedd pwynt lle mae gennym rwydwaith ehangach, ond y pwynt cyntaf fydd sicrhau bod meddyg teulu cyflogedig, a gyflogir yn uniongyrchol gan y bwrdd iechyd, ar gael i lenwi'r bwlch rydym yn cydnabod sy'n bodoli ar hyn o bryd gan ein bod eisiau datblygu'r gwasanaeth ehangach hwnnw, oherwydd, fel y dywedaf, mae hwn yn angen gofal iechyd rheolaidd y dylem allu ei ddiwallu mewn gofal iechyd lleol, ac nid yw'n beth da nad yw ein gwasanaeth wedi gallu gwneud hynny hyd yma.
English: The Welsh Government is working in partnership with the Welsh Ambulance Services NHS Trust, health boards and charities to proactively promote and install public-access defibrillators in buildings across Wales.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio mewn partneriaeth gydag Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaethau Ambiwlans Cymru, byrddau iechyd ac elusennau i fynd ati'n rhagweithiol i hyrwyddo a gosod diffibrilwyr mynediad cyhoeddus mewn adeiladau ledled Cymru.
English: There have been a number of developments in my constituency recently whereby defibrillators have been introduced, which have been welcomed in communities across the isle, of course, because they provide safeguards in cases of cardiac ill health, and there are efforts, of course, to introduce further such machines. The latest is an application for one to be provided as part of the introduction of the new park run in Anglesey for young people, in the hope of ensuring the best safety facilities possible for runners. It's very often charities that contribute towards funding these defibrillators, but can you as a Government seek new ways of providing financial assistance as this is something that is driven by communities and deserves Government support?
Welsh: Mae yna sawl datblygiad wedi bod yn fy etholaeth i yn ddiweddar o gyflwyno peiriannu diffibrilio, ac mae'r rheini wedi cael eu croesawu mewn cymunedau ar hyd yr ynys, wrth gwrs, gan eu bod nhw'n cynnig diogelwch mewn achos o anhwylder calon, ac mae yna ymdrechion, wrth gwrs, i gyflwyno rhagor o beiriannau fel hyn. Y diweddaraf ydy'r cais i gael peiriant i gyd-fynd â chyflwyno park run newydd yn Ynys Môn ar gyfer pobl ifanc, yn y gobaith o allu sicrhau'r gefnogaeth diogelwch i redwyr. Yr elusennau, yn aml iawn, sy'n cyfrannu tuag at beiriannau o'r math yma, ond a allwch chi fel Llywodraeth chwilio am ffyrdd newydd i ddarparu cymorth ariannol gan fod hwn yn rhywbeth sy'n cael ei yrru gan gymunedau ac sy'n haeddu cefnogaeth gan y Llywodraeth yn hynny o beth?