English: I think I probably am on the left, both physically and politically. Can I thank you, Deputy Presiding Officer? Can I first of all return to the motion that Plaid Cymru has put down? I'd like to agree with the statement that local government is contributing towards the local economy, health service and educational outcomes. Taking each in turn, local government is both a very large employer and a large purchaser across Wales. It plays a crucial role in the local economy, which is a non-service-delivery reason to oppose the creation of giant councils. Secondly, the importance of local government to health cannot be overestimated - environmental health, ensuring the safety of food, the collection of refuse and the dealing with vermin, social services providing adult social care and keeping people out of the health system. Leisure facilities keep people fit and active. Housing puts people in suitable accommodation. Each of these actually keeps people out of hospital. I know that there are Members who see health as equal to hospitals, but local government plays a major role in protecting the health of people in this country. Providing education through the school system is helping to make Wales a wealthy country. Through support from the Welsh Government building and improving school buildings, and providing Flying Start, the quality of buildings that children are going to is continually increasing. Could I just say that I support the nationally agreed set of pay scales? I've always supported the nationally agreed set of pay scales. I go back to the days when we used to have chief officers' joint negotiating committee, where, depending on the council's size and its type, the salary of the chief officer was set within a band. I saw no reason to end it. The Conservative Party did end it. It happened under the reign of Margaret Thatcher, and what happened was that they thought they would get better people in from outside. You had all these great businessmen who were going to rush in to run local government. It hasn't worked. We've seen a huge increase in the pay of chief executives and other senior staff in Wales. Does anybody actually believe - or can maybe point out people who have been recruited because we've increased these salaries, who would not have been recruited previously from the old JNC scales? For the most part, they are people who were actually working in local government and have been promoted inside it. I'm glad that Plaid Cymru have finally discovered that there is no right size for local authority functions - even the same functional area. The right size for development control is not the right size for the structural plan, which will need to cover a much larger area. Finally, I'm going to describe how services could be organised in the Swansea city region. Firstly, and most simply, there is a fire and rescue service that can be easily realigned with the whole city region boundary as they only need to transfer out of Powys and Ceredigion. Secondly, if there's going to be an economic sub-region, then what is needed is to have a development plan equivalent to the old county development plan to cover the whole area. This would ensure housing, economic development and planning can be aligned over the whole region, and not only over a local authority area. The development of the bay campus is in Neath Port Talbot, but it will almost certainly have a greater effect on Swansea than on Neath Port Talbot, and is an example of an area-based approach. There are quite a lot of these where things happen to be in one local authority area - . Trostre shopping centre has an effect on the west of Swansea. It's not in Swansea, but it's all part of the sub-region. So, we really do need to start putting things together. The third Swansea bay city region policy where co-ordination is needed is transport strategy. A Swansea bay equivalent of the Cardiff city region metro system is required. This needs to ensure that there is a coherent rail and bus network that can move people from the residential areas to the main employment, retail and leisure sites. Also, the road network need to be such that movement between major population centres is at least via a dual carriageway. Within the city region, a simple subdivision in two can be done - west Glamorgan and Dyfed - which equates to the former counties of Dyfed, minus Ceredigion, and west Glamorgan. Joint boards in Neath Port Talbot and Swansea can be set up for both social services and education, which are the two main former county council services, and the same can be done for Pembrokeshire and Carmarthenshire. Health boards could be realigned to these larger areas covering the joint boards. That would align health and social services, just like they were under the old health boards such as west Glamorgan health board, which existed to cover health in its days as a county council. It would also make it easier for the health board covering Carmarthenshire and Pembrokeshire to work more closely with west Glamorgan. Local services should continue to be run by the current local authorities. Local authorities provide a very wide range of services, most of which are best provided at the local level. Local people making local decisions on behalf of the area in which they live is the basis of local democracy. It's about agreeing on city regions as the basic footprint and then having within that region organised services effectively. Can I just say one last thing on STV? STV could best be described as 'guess how many seats you're going to win'.
Welsh: Rwy'n credu fy mod yn ôl pob tebyg ar y chwith, yn gorfforol ac yn wleidyddol. A gaf fi ddiolch i chi, Ddirprwy Lywydd? A gaf fi yn gyntaf oll ddychwelyd at y cynnig y mae Plaid Cymru wedi ei gyflwyno? Hoffwn gytuno â'r datganiad fod llywodraeth leol yn cyfrannu tuag at yr economi leol, y gwasanaeth iechyd a chanlyniadau addysgol. Gan gymryd pob un yn ei dro, mae llywodraeth leol yn gyflogwr mawr iawn ac yn brynwr mawr ar draws Cymru. Mae'n chwarae rhan hanfodol yn yr economi leol, sy'n rheswm nad yw'n ymwneud â darparu gwasanaeth dros wrthwynebu creu cynghorau anferth. Yn ail, ni ellir gorbwysleisio pwysigrwydd llywodraeth leol i iechyd - iechyd yr amgylchedd, sy'n sicrhau diogelwch bwyd, casglu sbwriel a thrin fermin, gwasanaethau cymdeithasol sy'n darparu gofal cymdeithasol i oedolion a chadw pobl allan o'r system iechyd. Mae cyfleusterau hamdden yn cadw pobl yn heini ac yn gorfforol egnïol. Mae gwasanaethau tai yn rhoi llety addas i bobl. Mae pob un o'r rhain mewn gwirionedd yn cadw pobl allan o'r ysbyty. Gwn fod yna Aelodau sy'n gweld iechyd yn gyfystyr ag ysbytai, ond mae llywodraeth leol yn chwarae rhan bwysig yn diogelu iechyd pobl yn y wlad hon. Mae darparu addysg drwy'r system ysgolion yn helpu i wneud Cymru yn wlad gyfoethog. Drwy gefnogaeth Llywodraeth Cymru yn adeiladu a gwella adeiladau ysgol, ac yn darparu Dechrau'n Deg, mae ansawdd yr adeiladau y mae plant yn mynd iddynt yn cynyddu'n barhaus. A gaf fi ddweud fy mod yn cefnogi'r gyfres y cytunwyd arni yn genedlaethol o raddfeydd cyflog? Rwyf bob amser wedi cefnogi'r gyfres o raddfeydd cyflog y cytunwyd arnynt yn genedlaethol. Rwy'n mynd yn ôl at y dyddiau pan oedd gennym gydbwyllgor negodi ar gyfer prif swyddogion, lle y câi cyflog y prif swyddog ei bennu o fewn band, yn dibynnu ar faint y cyngor a'i fath. Ni welwn unrhyw reswm dros roi diwedd arno. Rhoddodd y Blaid Geidwadol ddiwedd arno. Digwyddodd o dan deyrnasiad Margaret Thatcher, a'r hyn a ddigwyddodd oedd eu bod yn meddwl y byddent yn cael pobl well i mewn o'r tu allan. Roedd gennych yr holl ddynion busnes gwych hyn yn mynd i ruthro i mewn i redeg llywodraeth leol. Nid yw wedi gweithio. Rydym wedi gweld cynnydd aruthrol yng nghyflogau prif weithredwyr ac aelodau eraill o staff uwch yng Nghymru. A oes unrhyw un yn credu mewn gwirionedd - neu efallai'n gallu pwyntio at bobl a recriwtiwyd oherwydd ein bod wedi cynyddu'r cyflogau hyn, pobl na fyddent wedi cael eu recriwtio'n flaenorol ar raddfeydd yr hen gydbwyllgorau negodi? Mewn gwirionedd mae'r rhan fwyaf ohonynt yn bobl a oedd yn gweithio mewn llywodraeth leol ac wedi cael dyrchafiad o'i mewn. Rwy'n falch fod Plaid Cymru wedi darganfod o'r diwedd nad oes maint cywir ar gyfer swyddogaethau awdurdodau lleol - hyd yn oed yr un maes swyddogaethol. Nid y maint cywir ar gyfer rheoli datblygu yw'r maint cywir ar gyfer y cynllun strwythurol, y bydd angen iddo gwmpasu ardal lawer mwy o faint. Yn olaf, rwy'n mynd i ddisgrifio sut y gellid trefnu gwasanaethau yn ninas-ranbarth Abertawe. Yn gyntaf, ac yn fwyaf syml, mae yna wasanaeth tân ac achub y gellir ei adlinio'n hawdd â ffin y dinas-ranbarth cyfan gan mai trosglwyddo allan o Bowys a Cheredigion yn unig sydd angen iddynt ei wneud. Yn ail, os oes is-ranbarth economaidd yn mynd i fod, yna'r hyn sydd ei angen yw cael cynllun datblygu sy'n cyfateb i'r hen gynllun datblygu sirol ar gyfer yr ardal gyfan. Byddai hyn yn sicrhau bod modd alinio tai, datblygu economaidd a chynllunio dros y rhanbarth cyfan, ac nid dros ardal awdurdod lleol yn unig. Mae datblygiad campws y bae yng Nghastell-nedd Port Talbot, ond mae bron yn sicr o effeithio mwy ar Abertawe nag ar Gastell-nedd Port Talbot, ac mae'n enghraifft o'r dull ar sail ardal o weithredu. Mae cryn dipyn o'r rhain lle mae pethau'n digwydd bod mewn un ardal awdurdod lleol - . Mae canolfan siopa Trostre yn effeithio ar orllewin Abertawe. Nid yw yn Abertawe, ond mae'r cyfan yn rhan o'r is-ranbarth. Felly, mae gwir angen i ni ddechrau rhoi pethau at ei gilydd. Y trydydd polisi ar gyfer dinas-ranbarth bae Abertawe sydd angen ei gydlynu yw'r strategaeth drafnidiaeth. Mae angen yr hyn sy'n cyfateb i system metro dinas-ranbarth Caerdydd ar gyfer bae Abertawe. Mae angen i hon sicrhau bod yna rwydwaith rheilffyrdd a bysiau cydgysylltiedig sy'n gallu symud pobl o'r ardaloedd preswyl i'r prif safleoedd cyflogaeth, manwerthu a hamdden. Hefyd, mae angen i'r rhwydwaith ffyrdd gynnwys ffordd ddeuol fan lleiaf ar gyfer symud pobl rhwng canolfannau poblogaeth mawr. O fewn y ddinas-ranbarth, gellir rhannu'n ddau yn syml - gorllewin Morgannwg a Dyfed - sy'n cyfateb i hen siroedd Dyfed, heb Geredigion, a gorllewin Morgannwg. Gellir sefydlu cydfyrddau yng Nghastell-nedd Port Talbot ac Abertawe ar gyfer gwasanaethau cymdeithasol ac addysg, sef dau brif wasanaeth y cyngor sir yn flaenorol, a gellir gwneud yr un peth ar gyfer Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin. Gellid adlinio byrddau iechyd ar gyfer yr ardaloedd mwy o faint hyn i gynnwys y cydfyrddau. Byddai hynny'n alinio gwasanaethau cymdeithasol ac iechyd, yn union fel roeddent o dan yr hen fyrddau iechyd fel bwrdd iechyd gorllewin Morgannwg, a oedd yn bodoli i fod yn gyfrifol am iechyd yn ei ddyddiau fel cyngor sir. Byddai hefyd yn ei gwneud yn haws i'r bwrdd iechyd ar gyfer Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro weithio'n agosach gyda gorllewin Morgannwg. Dylai'r awdurdodau lleol cyfredol barhau i ddarparu gwasanaethau lleol. Mae awdurdodau lleol yn darparu amrediad eang iawn o wasanaethau, y rhan fwyaf ohonynt yn cael eu darparu orau ar y lefel leol. Pobl leol yn gwneud penderfyniadau lleol ar ran yr ardal lle maent yn byw yw sail democratiaeth leol. Mae'n ymwneud â chytuno ar ddinas-ranbarthau fel yr ôl-troed sylfaenol a chael gwasanaethau a drefnir yn effeithiol o fewn y rhanbarth hwnnw wedyn. A gaf fi ddweud un peth i gloi am y bleidlais sengl drosglwyddadwy? Y ffordd orau o ddisgrifio'r bleidlais sengl drosglwyddadwy yw 'dyfalwch faint o seddau rydych yn mynd i'w hennill'.