English: Thank you, Deputy Presiding Officer. When I first spoke with Welsh local government last November, I told them that I believe in the public good and the public purpose and I very much believe in local government. It is these principles, Deputy Presiding Officer, that drive this Government. For a great deal of time, many groups and individuals, including local government leaders, have been telling me that the current system and structures for local government are simply not sustainable. In response to this in March of this year, I published the 'Strengthening Local Government: Delivering for People' Green Paper consultation to reinvigorate the debate on the future of local government. The Green Paper set out our vision for stronger, more empowered local authorities that can provide bold, determined and focused local leadership. Councils with the space to flourish, to be innovative, to work effectively together and with partners, with clear lines of accountability to citizens. For me, this is not an issue of geography or population size, but one of empowerment of local councils. It is not a dogmatic argument based simply on numbers; it is a pragmatic, but principled one that should be rooted in the kind of local democracy we want as a country and that also recognises our communities, local identities and places. I have been clear that I want local government to build on its strengths. I see local authorities as the shapers and makers of places, working to get the best outcomes for the people they serve. I want local government to have the freedom to make decisions to help them deliver the standard and quality of services that their communities expect and require.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Y tro cyntaf imi siarad â llywodraeth leol Cymru fis Tachwedd diwethaf, dywedais i wrthyn nhw fy mod i'n credu yn lles y cyhoedd a'r diben cyhoeddus, ac rwy'n credu'n gryf mewn llywodraeth leol. Yr egwyddorion hyn, Dirprwy Lywydd, sy'n ysgogi'r Llywodraeth hon. Ers cryn amser, mae llawer o grwpiau ac unigolion, gan gynnwys arweinwyr llywodraeth leol, wedi bod yn dweud wrthyf fi nad yw'r system a'r strwythurau presennol ar gyfer llywodraeth leol, yn syml, yn gynaliadwy. Mewn ymateb i hyn fis Mawrth eleni, cyhoeddais yr ymgynghoriad Papur Gwyrdd 'Cryfhau Llywodraeth Leol: Cyflawni dros Ein Pobl' i adfywio'r ddadl am ddyfodol llywodraeth leol. Roedd y Papur Gwyrdd yn nodi ein gweledigaeth ar gyfer awdurdodau lleol cryfach, mwy grymus sy'n gallu darparu arweinyddiaeth leol eofn, benderfynol â phwyslais. Cynghorau â lle i ffynnu, i arloesi, i gydweithio'n effeithiol â'i gilydd ac â phartneriaid, gyda llinellau atebolrwydd clir at ddinasyddion. I mi, nid mater o ddaearyddiaeth neu faint y boblogaeth yw hwn, ond mater o rymuso cynghorau lleol. Nid yw'n ddadl ddogmatig sy'n seiliedig ar niferoedd yn unig; mae'n ddadl bragmatig, ond egwyddorol a ddylai fod wedi'i seilio ar y math o ddemocratiaeth leol yr hoffem ni ei gweld fel gwlad, gan gydnabod hefyd ein cymunedau, ein hunaniaethau lleol a'n lleoedd. Rwyf wedi dweud yn glir yr hoffwn i lywodraeth leol adeiladu ar eu cryfderau. Rwy'n gweld awdurdodau lleol fel llunwyr a gwneuthurwyr lleoedd, sy'n gweithio i gael y canlyniadau gorau ar gyfer y bobl y maen nhw'n eu gwasanaethu. Hoffwn i lywodraeth leol fod yn rhydd i wneud penderfyniadau sy'n eu helpu i gyflawni gwasanaethau o'r safon a'r ansawdd y mae eu cymunedau yn eu disgwyl ac yn eu mynnu.