English: As NFU Cymru state in their briefing to us, bovine TB is one of the biggest threats facing the Welsh cattle industry. They add that the historic failure of the Welsh Government to effectively tackle the disease in wildlife means that it continues to not only impact cattle keepers and their families, but also those further down the supply chain. They state that bovine TB 'is a complex disease that must be tackled in the round, including addressing wildlife disease reservoirs, if we are to stand any chance of eradicating the disease'. We've heard already that new herd incidences recorded in Wales to June fell 16 per cent last year, but, in the equivalent period, the number of cattle slaughtered due to bovine TB rose 43 per cent. The Farmers' Union of Wales added the statistic that the number of Welsh cattle slaughtered due to bovine TB in the 12 months to July 2016 represents a rise of more than 900 per cent over the last two decades. NFU Cymru state that the shelving of the Welsh Government's vaccination programme due to a global vaccine shortage has created a policy vacuum, and the FUW president would like to remind all Assembly Members of how critical it is that Welsh Government implements a strategy that effectively tackles bovine TB in both cattle and wildlife, without which, they say, it's hard to see how we can secure trade deals with European nations after Brexit - a point well-made by earlier speakers. Speaking here seven years ago, I stated that the British Veterinary Association had said the 'failure to tackle wildlife sources of TB infection has prolonged the presence of the disease in all affected species populations.' Speaking here three years ago, I quoted the statement by the British Veterinary Association's president at the annual Welsh dinner, which was that 'we need all the tools in the toolbox to get on top of the disease, and that must include targeted, humane culling of badgers in certain circumstances'. That was three years ago. A retired GP in Denbigh e-mailed, 'Dead badgers are a common sight on the roadside. They remain for weeks. If these badgers carry TB, there must be a danger of transmitting the infection to cattle and other animals. Somebody should be responsible for removing dead badgers from the public highway.' Now, the British Veterinary Association, or BVA, states that scientific evidence proves that badgers and cattle spread bTB to cattle. Their position supports a comprehensive approach to tackling bovine TB, based on the application of scientific research, coupled with the application of veterinary epidemiology. Control measures in cattle, they say, must occur alongside simultaneous and coordinated measures in badgers, other wildlife and susceptible farm species. They believe that slaughtering cattle that test positive for bovine TB is essential to control the disease in cattle, but has not been enough to get on top of the disease. Therefore they also believe that badger culling in a targeted, effective and humane manner is necessary in carefully selected areas. They state that vaccination of both cattle and badgers should play a central role in any bovine TB eradication policy, but its current role should not be overstated or exaggerated, adding that badger BCG vaccine is not proven to protect from infection, and has no impact on those infected prior to vaccination, and there is currently no licensed cattle vaccine, without which the UK could not trade live animals or animal products.
Welsh: Fel y dywed NFU Cymru wrthym yn eu briff, TB buchol yw un o'r bygythiadau mwyaf sy'n wynebu'r diwydiant gwartheg yng Nghymru. Maent yn ychwanegu bod methiant hanesyddol Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â'r clefyd yn effeithiol mewn bywyd gwyllt yn golygu ei fod yn parhau i effeithio nid yn unig ar geidwaid gwartheg a'u teuluoedd ond ar y rhai ymhellach i lawr y gadwyn gyflenwi hefyd. Maent yn dweud bod TB buchol yn 'glefyd cymhleth sydd rhaid ei daclo'n gyfan o bob ochr, yn cynnwys mynd i'r afael â 'r cronfeydd o glefyd mewn bywyd gwyllt, os bydd gennym unrhyw obaith o ddileu'r clefyd'. Rydym eisoes wedi clywed bod nifer yr achosion newydd a gofnodwyd mewn buchesi yng Nghymru hyd at fis Mehefin wedi gostwng 16 y cant y llynedd, ond bod nifer y gwartheg a laddwyd o ganlyniad i TB buchol wedi codi 43 y cant yn y cyfnod cyfatebol. Ychwanegodd Undeb Amaethwyr Cymru ystadegyn sy'n dangos bod nifer y gwartheg yng Nghymru a gafodd eu difa oherwydd TB buchol yn y 12 mis hyd at fis Gorffennaf 2016 yn wedi cynyddu mwy na 900 y cant dros y ddau ddegawd diwethaf. Dywed NFU Cymru fod rhoi diwedd ar raglen frechu Llywodraeth Cymru oherwydd prinder byd-eang o'r brechlyn wedi arwain at ddiffyg polisi, a hoffai llywydd UAC atgoffa holl Aelodau'r Cynulliad pa mor hanfodol yw hi fod Llywodraeth Cymru yn rhoi strategaeth ar waith i fynd i'r afael â TB buchol mewn gwartheg a bywyd gwyllt, gan ei bod yn anodd gweld heb hynny, meddant, sut y gallwn sicrhau cytundebau masnach â gwledydd Ewropeaidd ar ôl gadael yr UE - pwynt a wnaed yn effeithiol gan siaradwyr yn gynharach. Wrth siarad yma saith mlynedd yn ôl, dywedais fod Cymdeithas Milfeddygon Prydain wedi dweud bod 'methu â mynd i'r afael â ffynonellau'r haint ymysg bywyd gwyllt wedi golygu bod y clefyd wedi para'n hwy ymhlith poblogaethau'r holl rywogaethau yr effeithir arnynt.' Wrth siarad yma dair blynedd yn ôl, dyfynnais ddatganiad gan lywydd Cymdeithas Milfeddygon Prydain yn y cinio blynyddol yng Nghymru, sef 'bod arnom angen yr holl adnoddau sydd ar gael i fynd i'r afael â'r clefyd, a rhaid i hynny gynnwys difa moch daear mewn ffordd drugarog wedi'i thargedu o dan amgylchiadau penodol'. Roedd hynny dair blynedd yn ôl. Mewn e-bost, dywedodd meddyg teulu sydd wedi ymddeol yn Ninbych, 'Mae moch daear wedi marw ar ochr y ffordd yn olygfa gyffredin. Maent yno am wythnosau. Os yw'r moch daear hyn yn cario TB, mae'n rhaid bod perygl y bydd yr haint yn cael ei drosglwyddo i wartheg ac anifeiliaid eraill. Dylai rhywun fod yn gyfrifol am gael gwared ar foch daear marw oddi ar briffyrdd cyhoeddus.' Nawr, mae Cymdeithas Milfeddygon Prydain yn nodi bod tystiolaeth wyddonol yn profi bod moch daear a gwartheg yn lledaenu bTB i wartheg. Mae eu safbwynt yn cefnogi dull cynhwysfawr o fynd i'r afael â TB buchol, yn seiliedig ar ddefnyddio ymchwil wyddonol, ynghyd â'r defnydd o epidemioleg milfeddygol. Dywedant fod yn rhaid rhoi mesurau rheoli gwartheg ar waith ar yn un pryd ac ochr yn ochr â mesurau cydlynol ar gyfer moch daear, mathau eraill o fywyd gwyllt a rhywogaethau fferm sy'n agored i'r haint. Maent yn credu ei bod yn hanfodol lladd gwartheg sy'n profi'n bositif am TB buchol er mwyn rheoli'r clefyd mewn gwartheg, ond nad yw hynny wedi bod yn ddigon i reoli'r clefyd. Felly, maent hefyd yn credu bod angen difa moch daear mewn modd di-boen ac effeithiol wedi'i dargedu mewn ardaloedd sydd wedi eu dethol yn ofalus. Dywedant y dylai brechu gwartheg a moch daear fod yn rhan ganolog o unrhyw bolisi i ddileu TB buchol, ond na ddylid gorbwysleisio neu orliwio ei rôl bresennol, gan ychwanegu na phrofwyd bod brechlyn BCG moch daear yn diogelu rhag yr haint, nad yw'n effeithio ar foch daear a heintiwyd cyn cael eu brechu, ac nad oes brechlyn gwartheg trwyddedig ar gael hyn o bryd, sy'n golygu na allai'r DU fasnachu anifeiliaid byw neu gynhyrchion anifeiliaid.