English: Diolch. These are our amendments to ensure that the law commences on 1 June 2019. This would bring the legislation in line with England, where similar legislation commences on 1 June. Many letting agencies and landlords operate on an English and Welsh basis, so while it will be banned in England, they will undoubtedly be hiking up fees for Welsh renters if our legislation doesn't match that. What we don't want to happen is a situation where fees are banned elsewhere, but progress is slow here. The Welsh Government were dragged reluctantly into this legislation with several debates calling for letting agent fees to be banned being discussed in this Chamber before the Government finally acknowledged that there was a real problem here. For many of us, there remains a question mark over this Government's commitment on this question. We've seen with many pieces of legislation in the past that progress on implementation has been slow, behind schedule, and often failing to live up to the promises that were made when it passed through here. We've seen that with many provisions in the Renting Homes (Wales) Act 2016 of the previous Assembly, they've yet to come into force, with Shelter Cymru noting that England has not only caught up with Wales but implemented similar legislation before we have. My final point would be this: in a citizens' assembly UK held in February, the First Minister was asked this question: 'Will you work with us to ensure that letting agents' fees are banned in Wales by the start of the 2019-20 academic year?' To which the First Minister answered, 'I'm pleased to say this is the easiest one to answer because, as you heard, there is a Bill in front of the Assembly, the Renting Homes Bill. It's being considered now and it will ban letting agents' fees in Wales. How fast the Bill gets onto the statute book is not in the hands of the Government. There is an Assembly that debates it, and we are in their hands too, but I'm optimistic that if we get on with it like we plan to get on with it, letting fees will be banned in the summer ahead of the 2019-2020 academic year.' The student union president then asked, 'I just want to confirm, the second ask, will you work with us to ensure that letting agency fees are banned for the next academic year, yes or no?' And the answer was 'yes'. So, we've tabled this, and if the Government rejects it it will have some serious questions to answer, but if it is rejected I would like a clear commitment from the Government on the record as to when this legislation will be implemented, and that means a date. So, if not June, when?
Welsh: Diolch. Dyma ein gwelliannau i sicrhau bod y gyfraith yn dechrau ar 1 Mehefin 2019. Byddai hyn yn dod â'r ddeddfwriaeth yn unol â Lloegr, lle bydd deddfwriaeth debyg yn dechrau ar 1 Mehefin. Mae llawer o asiantaethau gosod a landlordiaid yn gweithredu ar sail Cymru a Lloegr, felly er y bydd wedi'i wahardd yn Lloegr, byddant yn ddi-os yn cynyddu'r ffioedd ar gyfer tenantiaid Cymru os nad yw ein deddfwriaeth ni yn cyfateb â hynny. Yr hyn nad ydym ni ei eisiau iddi ddigwydd yw sefyllfa lle mae ffioedd wedi'i gwahardd mewn mannau eraill, ond mae cynnydd yn araf yma. Cafodd Llywodraeth Cymru ei llusgo o'i hanfodd i'r ddeddfwriaeth hon a thrafodwyd nifer o ddadleuon yn galw ar i ffioedd asiantau gosod gael eu gwahardd yn y Siambr hon cyn i'r Llywodraeth gydnabod o'r diwedd fod yna broblem wirioneddol yn y fan yma. I lawer ohonom ni, mae marc cwestiwn o hyd ynghylch ymrwymiad y Llywodraeth hon ar y cwestiwn hwn. Gwelsom gyda sawl darn o ddeddfwriaeth yn y gorffennol bod cynnydd ar weithredu wedi bod yn araf, y tu ôl i'r amserlen, ac yn aml yn methu â gwireddu'r addewidion a wnaethpwyd pan oeddynt ar eu hynt drwy'r lle hwn. Rydym ni wedi gweld hynny gyda llawer o ddarpariaethau Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016 y Cynulliad blaenorol, maen nhw eto i ddod i rym, ac mae Shelter Cymru yn nodi bod Lloegr nid yn unig wedi dal i fyny â Chymru ond wedi gweithredu deddfwriaeth debyg cyn i ni wneud hynny. Fy mhwynt olaf fyddai hyn: mewn cynulliad dinasyddion y DU a gynhaliwyd ym mis Chwefror, gofynnwyd i'r Prif Weinidog y cwestiwn: 'A wnewch chi weithio gyda ni i sicrhau bod ffioedd asiantau gosod yn cael eu gwahardd yng Nghymru erbyn dechrau blwyddyn academaidd 2019-20?' Ateb y Prif Weinidog oedd, 'rwy'n falch o ddweud mai hwn yw'r hawsaf i'w ateb oherwydd, fel y clywsoch chi, mae yna Fil gerbron y Cynulliad, y Bil Rhentu Cartrefi. Mae'n cael ei ystyried nawr a bydd yn gwahardd ffioedd asiantau gosod yng Nghymru. Nid yw pa mor gyflym y bydd y Bil yn cyrraedd y llyfr statud yn nwylo'r Llywodraeth. Mae yna Gynulliad sy'n ei drafod, ac rydym yn eu dwylo nhw hefyd, ond rwy'n optimistaidd os y cawn ni fwrw ymlaen ag ef fel y bwriadwn fwrw ymlaen ag ef, bydd ffioedd gosod wedi'u gwahardd yn yr haf cyn dechrau blwyddyn academaidd 2019-2020.' Gofynnodd llywydd undeb y myfyrwyr wedyn, 'rwyf eisiau cadarnhau, ac yn gofyn am yr ail waith, a wnewch chi weithio gyda ni i sicrhau bod ffioedd asiantaethau gosod yn cael eu gwahardd ar gyfer y flwyddyn academaidd nesaf, ie neu na?' A'r ateb oedd 'ie'. Felly, rydym ni wedi cyflwyno hyn, ac os bydd y Llywodraeth yn ei wrthod bydd rhai cwestiynau difrifol i'w hateb, ond os caiff ei wrthod hoffwn ymrwymiad clir gan y Llywodraeth ac iddi ddweud ar goedd pryd fydd y ddeddfwriaeth hon yn cael ei gweithredu, ac mae hynny'n golygu dyddiad. Felly, os nad Mehefin, pryd?