English: Two of the Plaid Cymru speakers asked about the situation in relation to those people who find it difficult to have vaccinations or to take tests. We have been looking into this and taking it very seriously, and thank you for persevering with that questioning. The Welsh Government did approach Public Health Wales for advice on suitable alternatives to swabbing back in June, and Public Health Wales advice was that buccal swabbing, which is swabbing inside the cheek, could be a viable alternative for some people. Public Health Wales have conducted work on creating a protocol. They've been evaluating a comparison of throat swabs in a paediatric department, and there have been really encouraging results. Public Health Wales will now move forward with a real-world comparison of buccal swabs versus the traditional swab with two special schools in Wales that have agreed to take part. So, all of this work is advancing, and I'm hoping that if all that works out, we'll be able to roll it out as an option early in 2022. So, there are advances there. Can I just finish by saying that this pandemic is absolutely not over? The NHS is struggling and winter hasn't started properly yet. Our rates are the highest in the United Kingdom, and we would all like a more normal Christmas this year. That is unlikely to happen unless we all take these measures seriously. Our experts are telling us that those marginal interventions help, but they help if we go early. We know that the vast majority of the Welsh public are with us on this. They're comforted knowing that people around them are also conforming with our rules. The one thing we've learnt over the past 18 months is that, as John Donne said, no man is an island, but we stand and we fall together. The people of Wales are happy to demonstrate their solidarity with one another and will, on the whole, welcome this new intervention, these minor restrictions, so that we can have the best chance of keeping these venues open during these difficult winter months ahead. I think the people of Wales will come with us on this, and I do hope that the Senedd will vote for these regulations today. Diolch.
Welsh: Gofynnodd dau o siaradwyr Plaid Cymru ynghylch sefyllfa mewn cysylltiad â'r bobl hynny sy'n ei chael hi'n anodd cael brechiadau neu i gael profion. Rydym wedi bod yn ymchwilio i hyn ac yn ei gymryd o ddifrif, a diolch ichi am ddyfalbarhau gyda'r cwestiynau yna. Fe gysylltodd Llywodraeth Cymru ag Iechyd Cyhoeddus Cymru am gyngor ar ddewisiadau amgen addas yn lle swabio yn ôl ym mis Mehefin, a chyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru oedd y gallai swabio'r bochau, sef swabio y tu mewn i'r foch, fod yn ddewis amgen ymarferol i rai pobl. Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi gwneud gwaith ar greu protocol. Maen nhw wedi bod yn gwerthuso cymhariaeth o swabiau gwddf mewn adran bediatrig, a bu canlyniadau calonogol iawn. Bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru nawr yn symud ymlaen gyda chymhariaeth go iawn rhwng swabiau'r foch a swab traddodiadol gyda dwy ysgol arbennig yng Nghymru wedi cytuno i gymryd rhan. Felly, mae'r holl waith hwn yn datblygu, ac rwy'n gobeithio, os bydd hynny i gyd yn gweithio, y byddwn yn gallu ei gyflwyno fel dewis yn gynnar yn 2022. Felly, mae datblygiadau yna. A gaf i orffen drwy ddweud nad yw'r pandemig hwn ar ben o gwbl? Mae'r GIG yn ei chael hi'n anodd ac nid yw'r gaeaf wedi dechrau'n iawn eto. Ein cyfraddau yw'r uchaf yn y Deyrnas Unedig, a byddem ni i gyd yn hoffi Nadolig mwy arferol eleni. Mae hynny'n annhebygol o ddigwydd oni bai ein bod i gyd yn cymryd y mesurau hyn o ddifrif. Mae ein harbenigwyr yn dweud wrthym fod yr ymyraethau ymylol hynny'n helpu, ond maen nhw'n helpu os weithredwn ni'n gynnar. Gwyddom fod y mwyafrif llethol o'r cyhoedd yng Nghymru yn ein cefnogi ni ar hyn. Maen nhw wedi'u cysuro o wybod bod pobl o'u cwmpas hefyd yn cydymffurfio â'n rheolau. Yr un peth yr ydym wedi'i ddysgu dros y 18 mis diwethaf yw, fel y dywedodd John Donne, nid ynys yw dyn, ond safwn a syrthiwn gyda'n gilydd. Mae pobl Cymru'n hapus i ddangos eu hundod â'i gilydd a byddant, ar y cyfan, yn croesawu'r ymyrraeth newydd hwn, y mân gyfyngiadau hyn, fel y gallwn gael y cyfle gorau i gadw'r lleoliadau hyn ar agor yn ystod y misoedd anodd hyn sydd o'n blaenau. Credaf y bydd pobl Cymru ar ein hochr ni, ac rwy'n gobeithio y bydd y Senedd yn pleidleisio dros y rheoliadau hyn heddiw. Diolch.