English: I welcome the programme for government, and I particularly welcome some items in the programme for government that I do think are ambitious, and I am particularly pleased that there will be the introduction of the legislation to end the defence of reasonable punishment. As the First Minister knows, this is something that I have campaigned for for many years. I actually first spoke publicly on it in the House of Commons in the year 2000. So, I'm repeatedly reminded that politics is a long game. In any case, I'm very pleased that it has finally reached this point, and, if passed, Wales will join the growing list of countries that are removing this defence. And there has been no evidence in those countries that there has been any increased criminalisation of parents. It seems a very normal, practical step to take and I think, after this has been done and we have the, no doubt, spirited debate, we'll all wonder what all the fuss was about afterwards. I'm sure that the First Minister is aware of the latest research commissioned by the Welsh Government, which shows that public attitudes in Wales are changing about how parents do punish their children. The majority now do support legislative action. The number of parents who do actually smack their children is falling rapidly, so I do think that public opinion is changing and I do think that the debate we've had over many years here in this Chamber and outside has helped towards this change of view. So, I think the fact that we're having this legislation is ambitious and I think that it does show that the Welsh Government is putting foremost the protection of children, so this is one aspect of legislation that I really welcome very strongly. The other one is the fact that 16 and 17-year-olds will get the vote in local government, if passed by this Chamber, which, again, is a campaign that many of us have been involved with for many years. So, it's great to see that coming to fruition. I'm sorry it's just in local government at this point and I do hope that we'll be able to have it for Assembly elections, and eventually in Westminster, but extending the franchise to 16 and 17-year-olds, respecting their opinions and getting them to take a role in their future, I think is a very positive step and I think is in line with what this Labour-led Welsh Government has always done in terms of putting children at the front of all of our policies. So, those are the two issues that I'd like to particularly welcome and really believe that we will be able to, I hope, deliver those two particular bits of law.
Welsh: Rwy'n croesawu'r rhaglen ar gyfer llywodraethu, ac rwy'n croesawu rhai o'r eitemau yn arbennig sydd yn rhaglen lywodraethu yr wyf yn credu eu bod yn uchelgeisiol, ac rwy'n arbennig o falch y bydd deddfwriaeth yn cael ei chyflwyno i roi terfyn ar yr amddiffyniad o gosb resymol. Fel y gŵyr y Prif Weinidog, mae hwn yn rhywbeth yr ydwyf i wedi ymgyrchu amdano ers blynyddoedd lawer. Siaradais amdano yn gyhoeddus am y tro cyntaf yn Nhŷ'r Cyffredin yn y flwyddyn 2000. Felly, caf fy atgoffa dro ar ôl tro mai gêm hirfaith yw gwleidyddiaeth. Beth bynnag am hynny, rwy'n falch iawn ei fod o'r diwedd wedi cyrraedd hyd yma, ac, os caiff ei basio, bydd Cymru'n ymuno â rhestr gynyddol o wledydd sydd yn dileu'r amddiffyniad hwn. Ac ni fu unrhyw dystiolaeth o'r gwledydd hynny o unrhyw gynnydd mewn troseddoli rhieni. Mae'n ymddangos yn gam normal iawn ac ymarferol i'w gymryd a chredaf, wedi gwneud hyn a chael, yn ddiamau, ddadl hwyliog, byddwn i gyd yn rhyfeddu at yr holl stŵr a fu wedi iddo fod. Rwy'n siŵr y bydd y Prif Weinidog yn ymwybodol o'r gwaith ymchwil diweddaraf a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru, sy'n dangos newid yn agwedd y cyhoedd yng Nghymru tuag at y ffordd mae rhieni yn cosbi eu plant. Mae'r mwyafrif bellach yn cefnogi gweithredu deddfwriaethol. Mae nifer y rhieni sy'n taro eu plant yn gostwng yn gyflym mewn gwirionedd, felly rwy'n credu bod barn y cyhoedd yn newid, a chredaf fod y ddadl yr ydym wedi ei chael dros flynyddoedd lawer yma yn y Siambr hon a'r tu allan wedi helpu i gael y newid hwn o ran barn. Felly, rwy'n credu bod y ffaith ein bod ni'n cael y ddeddfwriaeth hon yn uchelgeisiol, ac rwy'n credu ei bod yn dangos bod Llywodraeth Cymru yn rhoi amddiffyn plant mewn lle blaenllaw, felly mae hon yn agwedd ar ddeddfwriaeth yr wyf yn ei gwir groesawu yn gynnes iawn. Yr un arall yw'r ffaith y bydd gan rai 16 a 17 mlwydd oed bleidlais mewn llywodraeth leol, pe byddai hynny'n cael ei basio yn y Siambr hon, sydd, unwaith eto, yn ymgyrch y mae llawer ohonom wedi ymwneud â hi ers blynyddoedd lawer. Felly, mae'n wych i weld hynny'n dwyn ffrwyth. Mae'n ddrwg gennyf i mai dim ond gyda llywodraeth leol y bydd hynny'n digwydd ar hyn o bryd ac rwy'n gobeithio y byddwn yn gallu sicrhau hynny ar gyfer etholiadau'r Cynulliad, ac yn y pen draw yn San Steffan, ond bydd ymestyn yr etholfraint i rai 16 a 17 mlwydd oed, gan barchu eu barn a'u cael i fod â rhan yn eu dyfodol, yn fy marn i yn gam cadarnhaol iawn ac rwy'n credu bod hyn yn unol â'r hyn y mae'r Llywodraeth hon i Gymru dan arweiniad y Blaid Lafur wedi ei wneud bob amser o ran rhoi plant yn gyntaf yn ein holl bolisïau. Felly, dyna'r ddau fater yr hoffwn i roi croeso arbennig iddyn nhw ac rwyf wir yn credu y bydd modd, gobeithio, i ni gyflawni hynny trwy'r ddau ddarn penodol hyn o gyfraith.