English: Thank you, Janet. I completely agree with you that much of what we've achieved, of course, is only possible with the people and the communities of Wales, and that means communities in a geographical sense but also communities of interest like, for example, our businesses, our industries, our agricultural sector and so on. So, I completely join with you in that - I'd do it more loudly, only, as you can hear, I'm struggling a little bit with my voice today. In terms of the sector emissions, we've got five sectors - so, power, transport, industry, waste and fluorinated gases - that have seen strong declining emissions over the period. You're quite right that some of that is because we've closed Aberthaw power station, and that, obviously, makes it even more pressing that we manage to close the remaining fossil fuel power stations, including the gas-fired power stations in Wales, as soon as is humanly possible. Therefore, making sure that we take full advantage of the renewable opportunities right across Wales is where we need to be. So, two sectors, in buildings and agriculture, have seen more limited change in emissions over the period. The - I always have to look this up - LUCF, which is the land-use change and forestry sector, has seen a substantial decrease in the size of the sink it provides over the period, although it remains a sink and achieved the anticipated contribution. The emissions reductions are driven by changing patterns in Wales's consumption and production activities, which are tracked by 57 of the tier 2 indicators. You asked me which ones were on target and which ones weren't. Twenty eight of the activity indicators are green, including major increases in the proportion of electricity generation from renewables, major decreases in the proportion of waste sent to landfill and a strong decrease in transport energy use and industrial energy use. The sectors seeing the highest proportions of green-rated tier 2 indicators were power at 89 per cent, for reasons we've just discussed; waste at 75 per cent, which is due to Wales's stellar performance in recycling, again thanks to the people of Wales; and in the public sector, driven by our ambition for the public sector to decarbonise by 2030. Of the remaining activity indicators, seven were red, 11 amber and 11 could not be rated. The sectors seeing the lowest proportions of green-rated tier 2 indicators were the land-use change and forestry sectors, buildings and agriculture. So, buildings have done particularly badly and agriculture is only at 17 per cent. What that's telling us, Janet, is that we need to redress the balance, to some extent, about how we address some of these things. This isn't aimed in any way at berating our farmers, for example, but in agriculture, if we just look at that, we've had a number of supportive schemes for farmers through the red meat development programme, dairy improvement programme, sustainable production grant and Farming Connect. There was a 6 per cent increase observed in the total agricultural area from 2016 to 2020, and a small decrease in agricultural land area from 2018 to 2020, but output per hectare of land increased by 3 per cent. So, there are some really complicated statistics involved in this. There has been delivery in some key policy areas, and overall emissions have declined over the carbon budget 1 period, but emissions have not declined at the rate anticipated in the Climate Change Committee's pathway, and the anticipated contribution, therefore, to the 2020 pathway is not yet met. Having said that, though, the reason that we've introduced the sustainable farming scheme is to help our agricultural sector to do what it needs to do to get to where it needs to be. The other sector is buildings, which I anticipate my colleague and friend Jenny Rathbone is about to ask me about, so I'll answer her on that, but, basically, we need to do a lot more in retrofitting our buildings as well. Diolch.
Welsh: Diolch i chi, Janet. Rwy'n cytuno yn llwyr â chi fod llawer o'r hyn y gwnaethom ni ei gyflawni, wrth gwrs, yn bosibl drwy gydweithio â phobl a chymunedau Cymru, ac mae hynny'n golygu cymunedau mewn ystyr ddaearyddol ond hefyd cymunedau o fuddiant hefyd fel, er enghraifft, ein busnesau, ein diwydiannau, ein sector amaethyddol ac yn y blaen. Felly, rwy'n ymuno yn gyfan gwbl â chi yn hynny - fe fyddwn i'n gwneud hynny yn uwch, ond, fel y gallwch chi glywed, rwyf cael ychydig o drafferth gyda fy llais heddiw. O ran allyriadau'r sector, mae gennym ni bum sector - felly, ynni, trafnidiaeth, diwydiant, gwastraff a nwyon wedi'u fflworideiddio - sydd wedi gweld gostyngiadau mawr yn eu hallyriadau dros y cyfnod. Rydych chi'n hollol iawn fod hynny wedi digwydd i ryw raddau oherwydd ein bod ni wedi cau gorsaf bŵer Aberddawan, ac mae hynny, wrth reswm, yn gwneud hi'n bwysicach fyth ein bod ni'n llwyddo i gau gweddill y gorsafoedd pŵer tanwydd ffosil, gan gynnwys y pwerdai nwy yng Nghymru, cyn gynted ag y bo hynny'n bosibl. Ac felly, sicrhau ein bod yn manteisio'n llawn ar y cyfleoedd ynni adnewyddadwy ledled Cymru yw'r sefyllfa y mae angen i ni fod ynddi hi. Felly, mae dau sector, mewn adeiladau ac amaethyddiaeth, wedi gweld newid mwy cyfyngedig o ran allyriadau dros y cyfnod. Mae'r - rwy'n gorfod chwiolio am hwn bob tro - LUCF, sef y sector newid tir a choedwigaeth, wedi gweld gostyngiad sylweddol ym maint y ddalfa y mae'n ei darparu dros y cyfnod, er ei bod yn parhau i fod yn ddalfa ac wedi cyflawni'r cyfraniad disgwyliedig. Mae'r gostyngiadau mewn allyriadau yn cael eu hysgogi gan batrymau sy'n newid o ran gweithgareddau defnyddio a chynhyrchu yng Nghymru, sy'n cael eu holrhain gan 57 o'r dangosyddion haen 2. Fe wnaethoch chi ofyn i mi pa rai oedd ar darged a pha rai nad oedd. Mae dau ddeg wyth o'r dangosyddion gweithgaredd yn wyrdd, gan gynnwys cynnydd mawr yn y gyfran o gynhyrchu trydan o ynni adnewyddadwy, gostyngiadau mawr yng nghyfran y gwastraff a anfonwyd i safleoedd tirlenwi a gostyngiad sylweddol yn nefnydd trafnidiaeth o ynni a defnydd ynni diwydiannol. Y sectorau a welodd y cyfrannau uchaf o ddangosyddion haen 2 â sgôr gwyrdd oedd ynni ar 89 y cant, am y rhesymau yr ydym ni newydd eu trafod; gwastraff ar 75 y cant, o ganlyniad i berfformiad disglair Cymru o ran ailgylchu, unwaith eto diolch i bobl Cymru; ac yn y sector cyhoeddus, a ysgogwyd gan ein huchelgais i'r sector cyhoeddus ddatgarboneiddio erbyn 2030. O'r dangosyddion gweithgaredd sy'n weddill, roedd saith yn goch, 11 yn ambr ac nid oedd modd graddio 11. Y sectorau a welodd y cyfrannau isaf o ddangosyddion haen 2 â sgôr gwyrdd oedd y sectorau newid defnydd tir a choedwigaeth, adeiladau ac amaethyddiaeth. Felly, mae adeiladau wedi gwneud yn arbennig o wael ac ar 17 y cant yn unig y mae amaethyddiaeth. Yr hyn a ddywed hynny wrthym ni, Janet, yw bod angen taro'r cydbwysedd unwaith eto, i ryw raddau, o ran ein dulliau ni o fynd i'r afael â rhai o'r pethau hyn. Nid diben hyn mewn unrhyw ffordd yw dwrdio ein ffermwyr, er enghraifft, ond mewn amaethyddiaeth, os edrychwn ni ar hynny ar ei ben ei hun, rydym ni wedi gweld nifer o gynlluniau i gefnogi ffermwyr trwy'r rhaglen datblygu cig coch, rhaglen gwella cynhyrchion llaeth, grant cynhyrchu cynaliadwy a Chyswllt Ffermio. Cafwyd cynnydd o 6 y cant yng nghyfanswm arwynebedd tir amaethyddol rhwng 2016 a 2020, a gostyngiad bychan yn arwynebedd tir amaethyddol rhwng 2018 a 2020, ond fe gynyddodd yr allbwn fesul hectar gan dir 3 y cant. Felly, mae yna rai ystadegau cymhleth iawn yn gysylltiedig â hyn. Bu cyflawniadau o ran rhai meysydd polisi allweddol, ac mae allyriadau wedi gostwng yn gyffredinol dros gyfnod y gyllideb garbon 1, ond nid yw allyriadau wedi gostwng ar y gyfradd a ragwelwyd ar lwybr y Pwyllgor Newid Hinsawdd, ac nid yw'r cyfraniad disgwyliedig, felly, yn ôl llwybr 2020 wedi cael ei fodloni eto. Ond wedi dweud hynny, y rheswm y gwnaethom ni gyflwyno'r cynllun ffermio cynaliadwy yw i helpu ein sector amaethyddol i wneud yr hyn sy'n angenrheidiol i gyrraedd sefyllfa foddhaol. Y sector arall yw adeiladau, ac rwy'n rhagweld y bydd fy nghydweithiwr i fy ffrind Jenny Rathbone yn gofyn i mi yn y man, felly rwyf am roi'r ateb i hynny iddi hi, ond, yn y bôn, mae angen i ni wneud llawer mwy i ôl-osod ein hadeiladau hefyd. Diolch.