English: Diolch yn fawr iawn, Llywydd, and thank you, David, for mentioning the Spirit of Llynfi woodland. It was a great visit and I'm pleased that you were delighted with what you saw there. I think it is one potential way forward on regeneration. I will be supporting amendment 1, despite protestations from Russell, as I think it does better reflect Labour sentiments on regeneration, and it's probably neater as well. But I welcome the announcement in amendment 1 on the automotive technology business park in Ebbw Vale, even though I'm a little bit further west, and I also welcome the north Wales growth deal, though I'm a lot further south. But I'm going to get a bit more parochial now. So, on regeneration schemes and the ministerial taskforce, let me put some gentle suggestions forward in my patch of Ogmore that I hope may catch the ear of Ministers. On transport infrastructure, I'm delighted that the Sunday service on the Maesteg line is now, I understand, being written into the new franchise - it's a major breakthrough - and also increased frequency options on this line are being actively worked up. These are major breakthroughs in embedding the Llynfi line into the south Wales metro project and getting people to jobs as well as to other opportunities. But as part of this, by the way, we also need to resolve the 5 mph problem - yes, a 5 mph issue - with the nineteenth-century railway infrastructure at Tondu. A guard descends, every morning as I travel, with his key, from the signal box, to hand it over to the train driver as the train is on stop. We wave, and it's very quaint, and it's a bit like 'The Railway Children'. It's very quaint indeed, but hardly the vision of a modern metro and railway that we want to see. I don't think it's the Cabinet Secretary's vision, either. It's 5 mph and then a full stop. Actually, as the options for the metro and the new Wales and borders franchise are worked up, then we also need to anticipate - and Transport for Wales and new bidders need to anticipate - the future shape of transport in this region. So, yes, we want the Maesteg line firmly as part of the south Wales metro, and the Sunday service and the enhanced frequency will help do that, but it's only a start. To get people up and down and across these valleys to the jobs along the M4, we need to be more ambitious. So, firstly - and this is an unashamed request - what about initially rolling out the non-train, non-tram superfast, super-connected buses, the universal ticketing, and so on in the slightly more western valleys? Because if you're in the relatively isolated Evanstown or Price Town communities, despite being by car only 25 minutes from the M4 on a clear run at midnight with no congestion, if the bus journey to work at peak time takes over an hour, is infrequent, doesn't run late enough or early enough to get you to your job, requires a couple of connections, has no synchronicity with train timetables or any other modes of travel, well, you're as far from a job as anyone else in any valley in south Wales. More fundamentally, the three northern Bridgend valleys decant primarily to Bridgend, unlike the other valleys east, which decant primarily to Cardiff. Now, as such, I really would welcome the continuing engagement of Welsh Government with the Bridgend County Borough Council's concept of a Bridgend hub, where multimodal transport modes can converge here and then spin off east and west, towards Cardiff and Newport in one direction and towards Neath and Swansea in the other, or south, in fact, into the Vale as well as the southern Bridgend area. This secondary transport hub along the M4 corridor would significantly enhance the south Wales metro, and make the Bridgend valleys and the coast and Vale of Glamorgan an integral part of the metro. On the new franchise, let's hope the successful bidders bring forward options that can extend the service, whether tram and train or other innovative options, along and across these valleys, but also into the wider region of Bridgend and beyond. Outdated, inflexible thinking, along traditional, hard rail infrastructure will not meet the needs of our constituents, or of our need to make it easy for more people to park up their cars and travel with ease on more environmentally friendly transport options. In the ministerial Valleys taskforce, options to strengthen the regeneration of the communities of the Llynfi, the Ogmore, the Garw and the Gilfach valleys are essential. The levels of multiple deprivation and isolation from jobs and other opportunities are as pronounced in these parts of these upper valleys as anywhere else in south Wales. Whatever arises from the taskforce must recognise this and provide the same tools of economic regeneration available to all other areas. Economic regeneration is about moving jobs closer to people or people closer to jobs. The northern Bridgend valleys have the benefit of being relatively close, as the crow flies, to the M4 corridor. But, unfortunately, Presiding Officer, few of my constituents fly like crows. They travel on congested, single-lane roads in peak times. They're on a single-line, one-train-an-hour railway track. To reduce the distance between people and jobs and opportunities for training and skills development, I simply ask the Welsh Government, Transport for Wales, Network Rail and other transport providers to continue to work with me and my two local authorities and local communities to enhance the transport infrastructure and regenerate these Valleys towns and communities throughout Ogmore. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd, a diolch i chi, David, am grybwyll coetir Ysbryd Llynfi. Roedd yn ymweliad gwych ac rwy'n falch eich bod yn hapus iawn gyda'r hyn a weloch yno. Rwy'n credu ei bod yn un ffordd bosibl ymlaen o ran adfywio. Byddaf yn cefnogi gwelliant 1, er gwaethaf protestiadau gan Russell, gan fy mod yn credu ei fod yn adlewyrchu teimladau Llafur ar adfywio yn well, ac yn daclusach hefyd mae'n debyg. Ond rwy'n croesawu'r cyhoeddiad yng ngwelliant 1 ar y parc busnes technoleg fodurol yng Nglynebwy, er fy mod ychydig yn bellach i'r gorllewin, ac rwyf hefyd yn croesawu bargen dwf gogledd Cymru, er fy mod i'n llawer pellach i'r de. Ond rwy'n mynd i fod ychydig yn fwy plwyfol yn awr. Felly, ar gynlluniau adfywio a'r tasglu gweinidogol, gadewch i mi gyflwyno rhai awgrymiadau gofalus yn fy ardal yn Ogwr y gobeithiaf y byddant yn cyrraedd clust y Gweinidogion. O ran seilwaith trafnidiaeth, rwyf wrth fy modd fod y gwasanaeth ar y Sul ar reilffordd Maesteg, yn ôl yr hyn a ddeallaf, bellach yn cael ei gynnwys yn y fasnachfraint newydd - mae'n ddatblygiad pwysig - a hefyd mae gwaith ar y gweill ar opsiynau i gynyddu amlder ar y rheilffordd hon. Mae'r rhain yn ddatblygiadau mawr i ymgorffori rheilffordd Llynfi yn rhan o brosiect metro de Cymru a chael pobl at eu gwaith yn ogystal ag at gyfleoedd eraill. Ond fel rhan o hyn, gyda llaw, mae angen inni hefyd ddatrys y broblem 5 mya - ie, problem 5 mya - gyda'r seilwaith rheilffyrdd o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg yn Nhon-du. Mae gard yn disgyn gyda'i allwedd o'r caban signalau bob bore wrth i mi deithio, er mwyn ei throsglwyddo i yrrwr y trên pan fydd y trên ar stop. Rydym yn codi llaw, ac mae'n hyfryd o hen ffasiwn, ac ychydig fel 'The Railway Children'. Mae'n ddymunol o hen ffasiwn yn wir, ond prin yn rhan o'r weledigaeth o'r metro a'r rheilffordd fodern rydym am eu gweld. Nid wyf yn credu mai dyna yw gweledigaeth Ysgrifennydd y Cabinet chwaith. Mae'n 5 mya ac yna stop. Mewn gwirionedd, wrth i'r opsiynau ar gyfer y metro a masnachfraint newydd Cymru a'r gororau gael eu llunio, mae angen i ni ragweld hefyd - ac mae angen i Trafnidiaeth Cymru a chynigwyr newydd ragweld - ffurf trafnidiaeth yn y rhanbarth yn y dyfodol. Felly, rydym am i reilffordd Maesteg fod yn rhan bendant o Fetro de Cymru, a bydd y gwasanaeth ar y Sul a gwella amlder yn helpu i wneud hynny, ond dechrau'n unig ydyw. I gael pobl i fyny ac i lawr ac ar draws y cymoedd hyn i'r swyddi ar hyd yr M4, mae angen inni fod yn fwy uchelgeisiol. Felly, yn gyntaf - ac mae hwn yn gais diedifar - beth am inni yn gyntaf gyflwyno'r bysiau cyflym cysylltiedig iawn, y tocynnau cyffredinol ac yn y blaen nad ydynt yn drenau a thramiau yn y cymoedd ychydig yn bellach i'r gorllewin? Oherwydd os ydych yn byw yng nghymunedau Evanstown neu Price Town sy'n gymharol anghysbell, er nad ydynt ond 25 munud o'r M4 mewn car wrth deithio'n ddirwystr am hanner nos heb unrhyw dagfeydd, os yw'r daith bws i'r gwaith yn ystod oriau brig yn cymryd dros awr, os yw'n wasanaeth anfynych neu os nad yw'n rhedeg yn ddigon hwyr neu'n ddigon cynnar i fynd â chi i'ch gwaith, neu'n galw am gysylltiad neu ddau, a heb ei gydamseru ag amserau trenau neu ddulliau eraill o deithio, wel, rydych mor bell o swydd ag unrhyw un arall mewn unrhyw gwm yn ne Cymru. Yn fwy sylfaenol, mae tri chwm gogleddol Pen-y-bont ar Ogwr yn arllwys yn bennaf i Ben-y-bont ar Ogwr, yn wahanol i'r cymoedd eraill i'r dwyrain, sy'n arllwys yn bennaf i Gaerdydd. Nawr, fel y cyfryw, byddwn yn croesawu'n fawr ymrwymiad parhaus Llywodraeth Cymru i syniad Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr ynglŷn â chanolfan ym Mhen-y-bont ar Ogwr, lle y gall dulliau teithio amlfoddol gydgyfeirio yma ac anelu wedyn tua'r dwyrain a'r gorllewin, tuag at Gaerdydd a Chasnewydd i un cyfeiriad a thuag at Gastell-nedd ac Abertawe i'r cyfeiriad arall, neu'r de, mewn gwirionedd, i'r Fro yn ogystal ag ardal ddeheuol Pen-y-bont ar Ogwr. Byddai'r ail ganolfan drafnidiaeth hon ar hyd coridor yr M4 yn gwella metro de Cymru yn sylweddol, ac yn gwneud cymoedd Pen-y-bont ar Ogwr a'r arfordir a Bro Morgannwg yn rhan annatod o'r metro. Ar y fasnachfraint newydd, gadewch i ni obeithio y bydd y cynigwyr llwyddiannus yn cyflwyno opsiynau a all ymestyn y gwasanaeth, boed yn dramiau a threnau neu'n opsiynau arloesol eraill, ar hyd ac ar draws y cymoedd hyn, ond hefyd i ranbarth ehangach Pen-y-bont ar Ogwr a thu hwnt. Ni fydd meddwl anhyblyg hen ffasiwn ar hyd seilwaith rheilffyrdd traddodiadol caled yn diwallu anghenion ein hetholwyr, na'n hangen i'w gwneud yn hawdd i fwy o bobl barcio eu ceir a theithio'n rhwydd ar opsiynau trafnidiaeth sy'n well i'r amgylchedd. Yn nhasglu gweinidogol y Cymoedd, mae opsiynau i gryfhau'r broses o adfywio cymunedau cymoedd Llynfi, Ogwr, Garw a Gilfach yn hanfodol. Mae lefelau amddifadedd lluosog ac ynysu oddi wrth swyddi a chyfleoedd eraill lawn mor amlwg yn y rhannau hyn o'r cymoedd uchaf ag yn unrhyw le arall yn ne Cymru. Beth bynnag a ddaw o'r tasglu, rhaid cydnabod hyn a darparu'r un offerynau adfywio economaidd ag sydd ar gael i bob ardal arall. Mae adfywio economaidd yn ymwneud â symud swyddi'n agosach at bobl neu bobl yn agosach at swyddi. Mae gan gymoedd gogleddol Pen-y-bont ar Ogwr fantais o fod yn weddol agos, fel yr hed y frân, at goridor yr M4. Ond yn anffodus, Llywydd, ychydig o fy etholwyr sy'n hedfan fel brain. Maent yn teithio ar hyd ffyrdd un-lôn gyda thagfeydd ar adegau brig. Maent ar reilffordd un trac, un trên yr awr. Er mwyn lleihau'r pellter rhwng pobl a swyddi a chyfleoedd ar gyfer hyfforddi a datblygu sgiliau, rwy'n gofyn yn syml i Lywodraeth Cymru, Trafnidiaeth Cymru, Network Rail a darparwyr trafnidiaeth eraill barhau i weithio gyda mi a fy nau awdurdod lleol a chymunedau lleol i wella seilwaith trafnidiaeth ac adfywio'r trefi a'r cymunedau hyn yn y Cymoedd ledled Ogwr. Diolch yn fawr.