techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Again, may I welcome you to your new role? The average number of new homes delivered by housing associations annually in England has risen by a third since 2010, compared to 25 per cent in Wales. The average number of new homes delivered by councils for local authorities in England is up nearly sevenfold compared to a two-thirds fall, up to 2017-18, in Wales. You referred to exit from the housing revenue account - removing the borrowing cap - which does enable local authorities to retain income from tenants and invest that in new council housing. How will you ensure that that is invested, where practicable, in new housing for social rent, either delivered directly by councils themselves or where we can get best value for the resource available in partnership with housing associations, including the 11 where local authorities have already transferred stock to them?
Welsh: Unwaith eto, a gaf innau eich croesawu i'ch swydd newydd? Mae nifer gyfartalog y cartrefi newydd a ddarperir gan gymdeithasau tai bob blwyddyn yn Lloegr wedi cynyddu gan draean ers 2010, o'i gymharu â 25 y cant yng Nghymru. Mae nifer gyfartalog y cartrefi newydd a ddarperir gan gynghorau ar gyfer awdurdodau lleol yn Lloegr wedi cynyddu gan bron i saith gwaith o'i gymharu â gostyngiad o ddwy ran o dair, hyd at 2017-18, yng Nghymru. Cyfeiriasoch at ymadael â'r cyfrif refeniw tai - gael gwared ar y terfyn benthyg - sy'n galluogi awdurdodau lleol i gadw incwm gan denantiaid a buddsoddi hwnnw mewn tai cyngor newydd. Sut y gwnewch chi sicrhau bod hwnnw'n cael ei fuddsoddi, pan fo hynny'n ymarferol, mewn tai newydd ar gyfer rhentu cymdeithasol, naill ai wedi eu darparu'n uniongyrchol gan gynghorau eu hunain neu lle gallwn ni gael y gwerth gorau am yr adnoddau sydd ar gael mewn partneriaeth â chymdeithasau tai, gan gynnwys yr 11 lle mae awdurdodau lleol eisoes wedi trosglwyddo stoc iddynt?
English: Well, I agree with the Member, Llywydd, that partnerships between local authorities and housing associations are going to be key to accelerating the availability of housing built for rent in all parts of Wales. The challenge is everywhere in the United Kingdom, as I know he will recognise. He will have seen the report from Shelter today calling for major additional investment in housing for public rent in England. I welcome that report. If it were to be adopted it would lead to a significant Barnett consequential for us here in Wales, which we would be able to put to work. As it is, our 20,000 affordable homes target for this Assembly term is amongst the single largest capital investment that we will make as a Government. With the efforts that we are making with the new possibilities that local authorities have, we are determined to do everything we can to make sure that we have a building programme that better meets the needs we know are there for decent, affordable housing in all parts of Wales.
Welsh: Wel, rwy'n cytuno â'r Aelod, Llywydd, bod partneriaethau rhwng awdurdodau lleol a chymdeithasau tai yn mynd i fod yn allweddol i gyflymu pryd y bydd tai sy'n cael eu hadeiladu i'w rhentu ar gael ym mhob rhan o Gymru. Mae'r her ym mhobman yn y Deyrnas Unedig, fel y gwn y bydd ef yn ei gydnabod. Bydd wedi gweld yr adroddiad gan Shelter heddiw yn galw am fuddsoddiad ychwanegol sylweddol mewn tai i'w rhentu'n gyhoeddus yn Lloegr. Croesawaf yr adroddiad hwnnw. Pe byddai'n cael ei fabwysiadu, byddai'n arwain at swm canlyniadol Barnett sylweddol i ni yma yng Nghymru, y gallem ni ei roi ar waith. Fel y mae hi, mae ein targed o 20,000 o dai fforddiadwy ar gyfer y tymor Cynulliad hwn ymhlith y buddsoddiad cyfalaf sengl mwyaf y byddwn yn ei wneud fel Llywodraeth. Gyda'r ymdrechion yr ydym ni'n eu gwneud gyda'r posibiliadau newydd sydd gan awdurdodau lleol, rydym ni'n benderfynol o wneud popeth o fewn ein gallu i wneud yn siŵr bod gennym ni raglen adeiladu sy'n diwallu'n well yr anghenion y gwyddom sy'n bodoli am dai fforddiadwy, boddhaol ym mhob rhan o Gymru.
English: First Minister, it's clear that rates of social housing building have been inadequate now for a number of decades and that's unacceptable. One of the biggest costs, of course, in terms of house building, is land. Will you be prepared to look at how land can be acquired by your Government relatively cheaply so that a land bank can be created, enabling more local authorities to build more council houses?
Welsh: Prif Weinidog, mae'n amlwg bod cyfraddau adeiladu tai cymdeithasol wedi bod yn annigonol ers nifer o ddegawdau erbyn hyn, ac mae hynny'n annerbyniol. Un o'r costau mwyaf, wrth gwrs, o ran adeiladu tai, yw tir. A fyddwch chi'n fodlon ystyried sut y gall tir gael ei gaffael gan eich Llywodraeth yn gymharol rhad fel y gellir creu banc tir, gan alluogi mwy o awdurdodau lleol i adeiladu mwy o dai cyngor?
English: Well, Llywydd, I'd definitely agree with the Member that land is a fundamental and expensive part of housing provision. It's why, for example, we have established a £14 million stalled sites fund in Wales, particularly valuable, I think, in Valley communities where there is land that needs investment in order to bring it up to a standard where it can be made available for development. There are further plans that local authorities in Valleys communities are putting to us as a Welsh Government to increase the investment we could make there alongside them to increase the supply of land that could then be used for housing and for other beneficial local development. It's why we are pursuing the idea of a vacant land tax, of course, as well, to make sure that where there is land that has all the necessary permissions to be brought into beneficial use, that that land is not artificially held back from being used for those purposes. So, I absolutely agree with what Leanne Wood has said in focusing on the importance of making land available for these purposes, and as a Government we are prepared to look at whatever policy initiatives we might be able to take beyond the ones that I've already outlined, in order to make sure that there is a good supply of land that will allow us to achieve the ambitions that I set out in answering earlier questions.
Welsh: Wel, Llywydd, byddwn yn sicr yn cytuno â'r Aelod bod tir yn rhan sylfaenol a drud o ddarparu tai. Dyna pam, er enghraifft, yr ydym ni wedi sefydlu cronfa safleoedd segur gwerth £14 miliwn yng Nghymru, sy'n arbennig o werthfawr, rwy'n credu, yng nghymunedau Cymoedd y de lle mae tir sydd angen buddsoddiad er mwyn dod ag ef i safon lle gellir ei roi ar gael ar gyfer ei ddatblygu. Mae cynlluniau eraill y mae awdurdodau lleol mewn cymunedau yn y Cymoedd yn eu cynnig i ni fel Llywodraeth Cymru i gynyddu'r buddsoddiad y gallem ni ei wneud ochr yn ochr â nhw i gynyddu'r cyflenwad o dir y gellid ei ddefnyddio wedyn ar gyfer tai ac ar gyfer datblygu lleol buddiol arall. Dyna pam yr ydym ni'n mynd ar drywydd y syniad o dreth tir gwag hefyd, wrth gwrs, i wneud yn siŵr, lle ceir tir, bod gan hwnnw bob caniatâd angenrheidiol i ddod ag ef i ddefnydd buddiol, nad yw'r tir hwnnw yn cael ei ddal yn ôl yn artiffisial rhag cael ei ddefnyddio at y dibenion hynny. Felly, cytunaf yn llwyr â'r hyn y mae Leanne Wood wedi ei ddweud wrth ganolbwyntio ar bwysigrwydd rhoi tir ar gael at y dibenion hyn, ac rydym ni'n fodlon fel Llywodraeth i ystyried pa bynnag fentrau polisi y gallem ni fwrw ymlaen â nhw y tu hwnt i'r rhai yr wyf i wedi eu hamlinellu eisoes, er mwyn gwneud yn siŵr bod cyflenwad da o dir a fydd yn caniatáu i ni gyflawni'r uchelgeisiau a nodais wrth ateb cwestiynau cynharach.
English: Can I take this opportunity to congratulate the First Minister on his appointment and I for one look forward to the dry wit you often display in your responses, even if I've been the recipient of some of the more barbed ones. Turning to my question:
Welsh: A gaf i achub ar y cyfle hwn i longyfarch y Prif Weinidog ar ei benodiad ac rwyf i'n un yn sicr sy'n edrych ymlaen at y ffraethineb sych yr ydych chi'n aml yn ei arddangos yn eich ymatebion, hyd yn oed pan mai fi yw derbynnydd rhai o'r ymatebion mwy miniog. Gan droi at fy nghwestiwn:
English: I thank the Member for his introduction, of course. The Welsh Government's priorities are captured in our economic action plan: to raise levels of wealth and well-being in Wales, while reducing inequalities in both.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am ei gyflwyniad, wrth gwrs. Nodir blaenoriaethau Llywodraeth Cymru yn ein cynllun gweithredu economaidd: codi lefelau cyfoeth a llesiant yng Nghymru, gan leihau anghydraddoldebau o ran y ddau.
English: Whilst all of us acknowledge the importance of the public sector in the delivery of the services we have all become accustomed to, almost every in-depth study of the Welsh economy identifies the fact that Wales is far too reliant on job creation and the generation of economic wealth from this sector. Could the First Minister please outline the economic strategies he intends to put in place to mitigate this over-reliance, which are designed to stimulate the private sector? After all, is it not true, First Minister, that we have to create the cake before we can eat it?
Welsh: Er bod pob un ohonom ni'n cydnabod pwysigrwydd y sector cyhoeddus yn narpariaeth y gwasanaethau yr ydym ni wedi dod i arfer â nhw, mae bron pob astudiaeth fanwl o economi Cymru yn nodi'r ffaith fod Cymru yn llawer rhy ddibynnol ar greu swyddi a chynhyrchu cyfoeth economaidd o'r sector hwn. A wnaiff y Prif Weinidog amlinellu os gwelwch yn dda y strategaethau economaidd y mae'n bwriadu eu rhoi ar waith i liniaru'r orddibyniaeth hon, sydd wedi eu llunio i ysgogi'r sector preifat? Wedi'r cyfan, onid yw'n wir, Prif Weinidog, bod yn rhaid i ni greu'r gacen cyn y gallwn ni ei bwyta?
English: Well, Llywydd, while I agree with the Member about the importance of making sure that we have a vibrant and successful private sector in Wales, I myself reject the sort of analysis that aims to pit private and public sectors against one another. They rely on one another. The private sector relies on good public services, just as much as - and I agree with what the Member said - we rely on good private businesses to raise the revenues that we need for public services. So, these are not competitive sectors. They rely properly and productively on one another. I know that the Member will welcome the fact that in the last calendar year, in 2018, there were 259,000 enterprises active here in Wales, the highest number since records of that sort began, and in the last year for which we have figures, 2017, there were over 14,000 business births here in Wales, and that's an increase of 72 per cent in a five-year period. So, I don't think any of us would want to talk down the private sector here in Wales. It's vibrant, it's successful, and as a Government we will want to do everything we can to keep it in that condition.
Welsh: Wel, Llywydd, er fy mod i'n cytuno â'r Aelod am bwysigrwydd gwneud yn siŵr bod gennym ni sector preifat bywiog a llwyddiannus yng Nghymru, rwyf i fy hun yn gwrthod y math o ddadansoddiad sy'n ceisio gosod y sectorau preifat a chyhoeddus yn erbyn ei gilydd. Maen nhw'n dibynnu ar ei gilydd. Mae'r sector preifat yn dibynnu ar wasanaethau cyhoeddus da, cymaint ag yr ydym ninnau - ac rwy'n cytuno â'r hyn a ddywedodd yr Aelod - yn dibynnu ar fusnesau preifat da i godi'r refeniw sydd ei angen arnom ni ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus. Felly, nid yw'r rhain yn sectorau sy'n cystadlu â'i gilydd. Maen nhw'n dibynnu yn briodol ac yn gynhyrchiol ar ei gilydd. Gwn y bydd yr Aelod yn croesawu'r ffaith, yn y flwyddyn galendr ddiwethaf, yn 2018, bod 259,000 o fentrau yn weithredol yma yng Nghymru, y nifer uchaf ers dechrau cadw cofnodion o'r fath, ac yn ystod y flwyddyn ddiwethaf y mae gennym ni ffigurau ar ei chyfer, 2017, sefydlwyd dros 14,000 o fusnesau newydd yma yng Nghymru, ac mae hynny'n gynnydd o 72 y cant mewn cyfnod o bum mlynedd. Felly, nid wyf i'n credu y byddai yr un ohonom ni eisiau diystyru'r sector preifat yma yng Nghymru. Mae'n fywiog, mae'n llwyddiannus, ac fel Llywodraeth, byddwn ni eisiau gwneud popeth o fewn ein gallu i'w gadw yn y cyflwr hwnnw.
English: I also wish you the best in your new role, First Minister. It is now 18 months since plans for an automotive park at Ebbw Vale was announced. Since that announcement, no foundations have been laid, and there is no sign of the jobs promised. The Ebbw Vale enterprise zone has created only 179 jobs in seven years. Can the First Minister advise when the automotive park will be fully operational and when the Welsh Government will start delivering on its promises to bring valuable jobs to Ebbw Vale, please?
Welsh: Rwyf innau hefyd yn dymuno'n dda i chi yn eich swydd newydd, Prif Weinidog. Mae'n 18 mis bellach ers cyhoeddi cynlluniau ar gyfer parc modurol yng Nglynebwy. Ers y cyhoeddiad hwnnw, ni osodwyd unrhyw sylfeini, ac nid oes unrhyw arwydd o'r swyddi a addawyd. Mae ardal fenter Glynebwy wedi creu dim ond 179 o swyddi mewn saith mlynedd. A all y Prif Weinidog ddweud pryd y bydd y parc modurol yn gwbl weithredol a phryd y bydd Llywodraeth Cymru yn dechrau cyflawni ei haddewidion i ddod â swyddi gwerthfawr i Lynebwy, os gwelwch yn dda?
English: Well, Llywydd, as I explained in an answer to a question from Adam Price, the original investment around the Tech Valleys programme always said that it would be a 10-year programme and that we would have £100 million invested over that 10 years. And, in fact, the amount of investment in this early part of the programme is greater than a pro rata part of that sum would result in. It is inevitable that, in the opening period, the focus has been squarely on investing in infrastructure, addressing the land and property issues to make sure that we are in a position to create those jobs that we know are there to be created for Ebbw Vale in the future. I won't go through again the different planning permissions that have already been secured and the work that's going on there already, but I think it provides the answer to the Member's question and should give confidence to people locally that the plan isn't waiting to happen - it's happening already.
Welsh: Wel, Llywydd, fel yr esboniais mewn ateb i gwestiwn gan Adam Price, dywedodd y buddsoddiad gwreiddiol o gwmpas rhaglen Tech Valleys erioed y byddai'n rhaglen 10 mlynedd ac y byddai gennym ni £100 miliwn yn cael ei fuddsoddi dros y 10 mlynedd hynny. Ac, mewn gwirionedd, mae cyfanswm y buddsoddiad yn rhan gynnar hon y rhaglen yn fwy nag y byddai rhan pro rata o'r swm hwnnw yn arwain ato. Mae'n anochel, yn ystod y cyfnod agoriadol, bod y pwyslais wedi bod ar fuddsoddi mewn seilwaith yn llwyr, gan fynd i'r afael â'r materion tir ac eiddo i wneud yn siŵr ein bod ni mewn sefyllfa i greu'r swyddi hynny yr ydym ni'n gwybod sydd yno i'w creu ar gyfer Glynebwy yn y dyfodol. Ni wnaf i gyfeirio eto at y gwahanol ganiatâd cynllunio a sicrhawyd eisoes a'r gwaith sy'n mynd rhagddo yno eisoes, ond rwy'n credu ei fod yn rhoi'r ateb i gwestiwn yr Aelod ac y dylai roi ffydd i bobl yn lleol nad yw'r cynllun yn aros i ddigwydd - mae'n digwydd eisoes.
English: Well, just to move from Ebbw Vale for a minute - [ Laughter.] - I wanted to take you further down to Port Talbot in South Wales West. I know that economic priorities and opportunities can sometimes change unexpectedly overnight, and in Port Talbot you will know that we've been blessed - or not so for the owner, Ian - with a new Banksy art piece, the first of its kind here in Wales. I'm in regular contact with the owner, and he's very keen to either keep it in Port Talbot, and definitely in Wales, but I also know that he's had quite significant interest in this piece of art. I met with the national museum yesterday; I know that there are plans from the Welsh Government's point of view for a feasibility study into a national visual arts gallery for Wales that potentially could be placed in Port Talbot. What discussions have there been, and what can you lead on now in relation to protecting this piece of art for Wales and making sure that we support the owner all along the way in making that particular important decision?
Welsh: Wel, dim ond i symud o Lynebwy am funud - [ Chwerthin.] - roeddwn i eisiau mynd â chi ymhellach i lawr i Bort Talbot yng Ngorllewin De Cymru. Gwn y gall blaenoriaethau a chyfleoedd economaidd newid yn annisgwyl dros nos weithiau, a byddwch yn gwybod ein bod wedi cael ein bendithio ym Mhort Talbot - ond nid o safbwynt y perchennog, Ian - drwy ddarn celf newydd gan Banksy, y cyntaf o'i fath yma yng Nghymru. Rwyf i mewn cysylltiad rheolaidd â'r perchennog, ac mae'n awyddus iawn naill ai i'w gadw ym Mhort Talbot, ac yn sicr yng Nghymru, ond gwn hefyd ei fod wedi cael diddordeb eithaf sylweddol yn y darn hwn o gelf. Cefais gyfarfod â'r amgueddfa genedlaethol ddoe; gwn fod cynlluniau o safbwynt Llywodraeth Cymru ar gyfer astudiaeth o ddichonoldeb i oriel celfyddydau gweledol genedlaethol i Gymru y mae'n bosibl y gellid ei lleoli ym Mhort Talbot. Pa drafodaethau a gafwyd, a beth allwch chi ei arwain arno erbyn hyn o ran diogelu'r darn hwn o gelf i Gymru a gwneud yn siŵr ein bod ni'n cefnogi'r perchennog drwy'r holl broses o wneud y penderfyniad pwysig penodol hwnnw?
English: I thank Bethan Sayed for the question. Can I begin by expressing some sympathy for the individual involved, who, overnight, has found his house the subject of such widespread interest - fantastic in one way, but undoubtedly, at an individual level, bringing with it some significant impacts on that person's life? I know that there have been discussions between the local authority and the householder about ideas the local authority is able to bring to the table to assist them, and my colleague Dafydd Elis-Thomas will be involved in meetings during this week with the relevant authorities, again, to see if there is anything that we are able to do to assist. The feasibility study on a contemporary art gallery, which was part of the agreement between Plaid Cymru and the Welsh Government, has been received. There are a series of options in there, which we will want to explore jointly with you. I don't recall, from my reading of it some weeks ago, whether it says anything directly about Port Talbot, but there certainly are a series of practical propositions for taking that idea forward, and I look forward to the discussions we can have together to see how we can make progress in that area.
Welsh: Diolch i Bethan Sayed am y cwestiwn. A gaf i ddechrau trwy fynegi rhywfaint o gydymdeimlad â'r unigolyn dan sylw, sydd, dros nos, wedi gweld bod ei dŷ yn destun cymaint o ddiddordeb eang - gwych mewn un ffordd, ond yn sicr, ar lefel unigol, yn dod â rhai effeithiau sylweddol yn ei sgil ar fywyd yr unigolyn hwnnw? Gwn y bu trafodaethau rhwng yr awdurdod lleol a deiliad y tŷ am syniadau y gall yr awdurdod lleol eu cynnig i'w gynorthwyo, a bydd fy nghyd-Aelod Dafydd Elis-Thomas yn cymryd rhan mewn cyfarfodydd yn ystod yr wythnos hon gyda'r awdurdodau perthnasol, unwaith eto, i weld os oes unrhyw beth y gallwn ni ei wneud i helpu. Mae'r astudiaeth o ddichonoldeb ar gyfer sefydlu oriel gelf gyfoes, a oedd yn rhan o'r cytundeb rhwng Plaid Cymru a Llywodraeth Cymru, wedi dod i law. Ceir cyfres o ddewisiadau ynddi, y byddwn yn dymuno eu harchwilio ar y cyd â chi. Nid wyf i'n cofio, o'i ddarllen rai wythnosau yn ôl, pa un a yw'n dweud unrhyw beth am Bort Talbot yn uniongyrchol, ond yn sicr mae cyfres o gynigion ymarferol ar gyfer bwrw ymlaen â'r syniad hwnnw, ac edrychaf ymlaen at y trafodaethau y gallwn ni eu cael gyda'n gilydd i weld sut y gallwn ni wneud cynnydd yn y maes hwnnw.
English: I thank Llyr Gruffydd for the question. Our proposals in 'Brexit and our land' aim to keep farmers on the land, protect our rural communities and ensure they thrive in a post-Brexit world.
Welsh: Diolch i Llyr Gruffydd am y cwestiwn. Nod ein cynigon yn 'Brexit a'n Tir' yw cadw ffermwyr ar y tir, amddiffyn ein cymunedau gwledig a gwneud yn siŵr eu bod yn ffynnu mewn byd wedi Brexit.
English: Thank you for that response. It's almost five years now since the Wales Rural Observatory was drawn to an end. Now, that, of course, contributed dozens of very substantial reports that contributed to the development of rural policy here in Wales. The relevant Minister at the time, in scrapping the funding, said that the work would continue in less costly ways. Now, I'm not sure if that work has continued. Certainly, there was an interesting article by Professor Peter Midmore in Golwg recently that stated that he wasn't aware of any publication that had the same aim - certainly not of the same quality and substance - as those produced by the Wales Rural Observatory. Now, we know that there will be substantial change for rural communities, be that through Brexit or other developments. So, may I ask you what informs the development of the Welsh Government's rural policy these days? Isn't it now time to look at creating some sort of observatory that can contribute to this crucial debate?
Welsh: Diolch i chi am eich ateb. Mae bron i bum mlynedd nawr ers i Arsyllfa Wledig Cymru ddod i ben - y Wales Rural Observatory. Nawr, mi oedd hwnnw, wrth gwrs, wedi cyfrannu degau lawer o adroddiadau swmpus iawn a oedd yn cyfrannu at ddatblygiad polisi gwledig yma yng Nghymru. Mi ddywedodd y Gweinidog perthnasol ar y pryd, wrth ddiddymu'r ariannu, y byddai'r gwaith yn parhau mewn ffurf llai costus. Wel, nid ydw i'n siŵr os ydy'r gwaith wedi parhau. Yn sicr, mi oedd yna erthygl ddifyr gan yr Athro Peter Midmore yn Golwg yn ddiweddar a oedd yn dweud, a dweud y gwir, nad oedd e'n ymwybodol o unrhyw gyhoeddiad â'r un nod - yn sicr o'r un safon a'r un sylwedd - â'r rhai a oedd yn cael eu cynhyrchu gan yr arsyllfa wledig. Nawr, rŷm ni'n gwybod bod newid sylweddol yn dod i gymunedau gwledig, boed trwy Brexit neu ddatblygiadau eraill. Felly, a gaf i ofyn beth sydd yn hysbysu polisi a datblygiad polisi gwledig Llywodraeth Cymru y dyddiau yma? Onid yw hi'n amser nawr inni edrych eto ar greu rhyw fath o arsyllfa sydd yn gallu cyfrannu at y drafodaeth gwbl allweddol honno?
English: Llywydd, Llyr Gruffydd is right, of course, in saying that things are going to change in our countryside here in Wales, as they will change across the whole of Wales in the Brexit context. I know that he has seen 'Brexit and our land', and very many people have responded to that policy. The Minister Lesley Griffiths at this point is reviewing all the representations made and she will publish a report on people's comments on 'Brexit and our land' in the spring. For the first time this afternoon, Llywydd, I will have to say that I am not totally au fait with the rural observatory and what the Member had said about having work in the same sphere but at less expense - what the Minister at the time actually said - but I can find out what has happened in the meantime and I'm willing to write to the Member with further details.
Welsh: Llywydd, mae Llyr Gruffydd yn gywir, wrth gwrs, wrth ddweud mae pethau yn mynd i newid yng nghefn gwlad yma yng Nghymru, fel mae pethau'n mynd i newid dros Gymru i gyd yn y cyd-destun Brexit. Mae e wedi gweld 'Brexit a'n Tir', rydw i'n gwybod, ac rydw i'n gwybod ein bod ni wedi cael llwyth mawr o bobl yn ymateb i'r polisi yna, ac mae'r Gweinidog Lesley Griffiths, ar yr amser yma, yn edrych drwy'r atebion rŷm ni wedi cael i mewn ac mae hi'n mynd i gyhoeddi adroddiad ar beth mae pobl wedi'i ddweud ar 'Brexit a'n Tir' yn y gwanwyn. Am y tro cyntaf y prynhawn yma, Llywydd, bydd yn rhaid i mi ddweud nad ydw i'n hollol gyfarwydd gyda'r rural observatory a beth roedd y Gweinidog wedi'i ddweud yn barod am gael gwaith yn yr un maes ond yn llai costus. Rydw i'n gallu ffeindio mas, wrth gwrs, beth sydd wedi digwydd yn y cyfamser, ac rydw i'n fodlon ysgrifennu at yr Aelod gyda'r manylion.