techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'm grateful, Presiding Officer, for the statement the First Minister has made this afternoon. I have to say, I think overwhelmingly the people of Blaenau Gwent fully support the approach that he has taken and the Welsh Government have taken over the last two months. They overwhelmingly agree that his calm and cautious approach, and putting people's lives first, is the approach that is best suited for our needs. I hope he can reassure us all that he'll continue to resist those siren voices, and sometimes very strident voices, who tell us that we should be simply repeating slavishly all the catastrophic errors, misjudgments and mistakes that the United Kingdom Government has made over the past few months. And in going forward, I very much welcome the publication of his plan, his framework for taking us forward, last Friday. What people say to me is they'd like to understand more about what that means to them: how we will see the traffic light system be reflected in their daily lives over the coming weeks and months. He's been very clear about not publishing timescales, and I largely agree with that, but I think people would like to feel that they have a stronger indication of where we're going over the coming months -
Welsh: Lywydd, rwy'n ddiolchgar am y datganiad y mae'r Prif Weinidog wedi'i wneud y prynhawn yma. Mae'n rhaid i mi ddweud, rwy'n credu bod y mwyafrif helaeth o bobl Blaenau Gwent yn llwyr gefnogi'r dull o weithredu a fabwysiadwyd ganddo ef a Llywodraeth Cymru dros y ddeufis diwethaf. Maent yn cytuno'n gryf iawn mai ei ddull digyffro a gochelgar ef, dull sy'n rhoi bywydau pobl yn gyntaf, yw'r un sy'n gweddu orau i'n hanghenion. Rwy'n gobeithio y gall roi sicrwydd i ni i gyd y bydd yn parhau i wrthsefyll y lleisiau hynny, a lleisiau croch iawn weithiau, sy'n dweud wrthym y dylem ailadrodd, yn wasaidd, yr holl benderfyniadau cyfeiliornus a'r camgymeriadau trychinebus y mae Llywodraeth y Deyrnas Unedig wedi'u gwneud dros yr ychydig fisoedd diwethaf. Ac wrth symud ymlaen, roeddwn yn falch iawn o weld ei gynllun, ei fframwaith ar gyfer camu ymlaen, yn cael ei gyhoeddi ddydd Gwener diwethaf. Yr hyn y mae pobl yn ei ddweud wrthyf yw y byddent yn hoffi deall mwy am yr hyn y mae hynny'n ei olygu iddynt hwy: sut y byddwn yn gweld y system oleuadau traffig yn cael ei hadlewyrchu yn eu bywydau bob dydd dros yr wythnosau a'r misoedd nesaf. Mae wedi bod yn glir iawn ynglŷn â pheidio â chyhoeddi amserlenni, ac rwy'n cytuno â hynny i raddau helaeth, ond rwy'n credu y byddai pobl yn hoffi teimlo bod ganddynt syniad gwell o'n cyfeiriad teithio dros y misoedd nesaf -
English: You need to come to your question now, Alun Davies.
Welsh: Mae angen i chi ddod at eich cwestiwn yn awr, Alun Davies.
English: I've asked two questions.
Welsh: Rwyf wedi gofyn dau gwestiwn.
English: Well, that's fine, then. The First Minister can respond. First Minister.
Welsh: Wel, mae hynny'n iawn, felly. Gall y Prif Weinidog ymateb. Brif Weinidog.
English: Llywydd, can I thank Alun Davies for the assistance he has given, alongside his colleagues, in reflecting the views of the people that he represents? Because one of the core reasons why we are taking the approach we are taking is because of the very firm indications we were getting from the population of Blaenau Gwent and other communities that they were fearful of an approach in which lockdown would simply be lifted and we would return too quickly to the way things were before. We've listened very carefully to those views, which Alun Davies and others have faithfully represented to us, and it's made a real difference to our thinking. I can give him a complete assurance that we will continue to exercise our own judgment as to the right measures and the right timetable in which to implement them here in Wales. And what I would say to those people who want to have more definite ideas of how we will move through the traffic light system is that every three weeks we have to report on the state of the regulations; every three weeks we are able to make adjustments to them. It will be Friday of next week now - we're halfway through, just over halfway through, the current three-week cycle - and by Friday of next week, we will have had to have made new decisions, which I think will take us further into that traffic light system. People who want to know more, I think, will be able to see - every three weeks at a minimum - how we plan to move Wales along the pathway that we have set out.
Welsh: Lywydd, a gaf fi ddiolch i Alun Davies am y cymorth y mae wedi'i roi, ynghyd â'i gyd-Aelodau, wrth adlewyrchu barn y bobl y mae'n eu cynrychioli? Oherwydd un o'r rhesymau craidd pam ein bod yn mabwysiadu'r dull hwn yw oherwydd yr arwyddion cadarn iawn roeddem yn eu cael gan bobl Blaenau Gwent a chymunedau eraill eu bod yn ofni gweld y cyfyngiadau symud yn cael eu codi ac y byddem yn dychwelyd yn rhy gyflym at sut roedd pethau o'r blaen. Rydym wedi gwrando'n astud iawn ar y safbwyntiau hynny a nodwyd yn gywir gan Alun Davies ac eraill, ac mae wedi gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i'n meddylfryd. Gallaf roi sicrwydd llwyr iddo y byddwn yn parhau i arfer ein barn ein hunain ynglŷn â'r mesurau cywir a'r amserlen gywir ar gyfer eu rhoi ar waith yma yng Nghymru. A'r hyn yr hoffwn ei ddweud wrth y bobl sydd eisiau syniad mwy pendant o'r ffordd y byddwn yn symud drwy'r system oleuadau traffig yw y bydd yn rhaid inni adrodd bob tair wythnos ar gyflwr y rheoliadau; bob tair wythnos gallwn wneud addasiadau iddynt. Bydd hynny'n digwydd ddydd Gwener yr wythnos nesaf yn awr - rydym hanner ffordd, ychydig dros hanner ffordd drwy'r cylch tair wythnos presennol - ac erbyn dydd Gwener yr wythnos nesaf, byddwn wedi gorfod gwneud penderfyniadau newydd, a fydd, rwy'n credu, yn mynd â ni gam ymhellach i mewn i'r system oleuadau traffig. Rwy'n credu y bydd pobl sydd eisiau gwybod rhagor yn gallu gweld - bob tair wythnos fan lleiaf - sut rydym yn bwriadu symud Cymru ar hyd y llwybr a bennwyd gennym.
English: I was very pleased to hear the First Minister referring, again, in his statement, to children and young people. The impact of this pandemic on children and young people is immense, and I believe it will be very long standing. I very much welcome the announcement on Monday of the £3.75 million extra funding for children's mental health, and particularly the recognition by the education Minister that, for younger children, traditional counselling is not necessarily an appropriate approach, and that the Government will work with providers to deliver services in line with the reforms that are already being taken forward. Can I ask whether the First Minister agrees with me that in spending that money, it is absolutely crucial that we build on the whole-school approach reforms and the wider system-wide reforms set out in the committee's 'Mind over matter' report? And would the First Minister agree with me that as we come through this pandemic, our 'Mind over matter' recommendations across Government will be more important than ever before? Thank you.
Welsh: Roeddwn yn falch iawn o glywed y Prif Weinidog yn cyfeirio unwaith eto yn ei ddatganiad at blant a phobl ifanc. Mae effaith y pandemig hwn ar blant a phobl ifanc yn aruthrol, ac rwy'n credu y bydd para'n hir iawn. Rwy'n croesawu'n fawr iawn y cyhoeddiad ddydd Llun am y £3.75 miliwn o arian ychwanegol ar gyfer iechyd meddwl plant, ac yn enwedig y gydnabyddiaeth gan y Gweinidog addysg nad yw cwnsela traddodiadol ar gyfer plant iau yn ddull priodol o reidrwydd, ac y bydd y Llywodraeth yn gweithio gyda darparwyr i ddarparu gwasanaethau yn unol â'r diwygiadau sydd eisoes ar y gweill. A gaf fi ofyn a yw'r Prif Weinidog yn cytuno, wrth wario'r arian hwnnw, ei bod yn gwbl hanfodol ein bod yn adeiladu ar y diwygiadau i'r dull ysgol gyfan a'r diwygiadau ehangach i'r system gyfan a nodir yn adroddiad 'Cadernid Meddwl' y pwyllgor? Ac a fyddai'r Prif Weinidog yn cytuno y bydd ein hargymhellion 'Cadernid Meddwl' ar draws y Llywodraeth yn bwysicach nag erioed o'r blaen wrth inni gefnu ar y pandemig hwn? Diolch.
English: Thank you, Llywydd. I thank Lynne Neagle for that. Our own chief medical officer has emphasised, right through the coronavirus crisis, that it is more than just a physical illness. And while we can count, so sadly, the number of people who've been admitted to hospital or gone to critical care or, indeed, have died from the virus, it's more difficult to count the impact on people's mental health and well-being, but that harm is very real as well. I thank Lynne Neagle for what she said in welcoming the £3.75 million. As she knows, it extends help lower down the age range. To be six years old and to have gone through three months of coronavirus is a huge proportion of your lifetime, and the impact on that young person, that child's life, will indeed, I think, last long beyond the current crisis. So, that's why we were keen to put that investment in now and to do it exactly in the way that Lynne Neagle has said: in a way consistent with all the other measures we have taken in recent years to make the whole-school approach, to put the mental health and well-being of young people at the centre of the way that we think about public services and their needs for the future, and that's exactly what we intend to do.
Welsh: Diolch ichi, Lywydd. Diolch i Lynne Neagle am hynny. Mae ein prif swyddog meddygol ein hunain wedi pwysleisio, drwy'r argyfwng coronafeirws, ei fod yn fwy na salwch corfforol yn unig. Ac er y gallwn gyfrif, yn anffodus, nifer y bobl sydd wedi cael eu derbyn i'r ysbyty neu wedi mynd i ofal critigol, neu'n wir, wedi marw o'r feirws, mae'n anos cyfrif yr effaith ar iechyd meddwl a llesiant pobl, ond mae'r niwed hwnnw'n real iawn hefyd. Diolch i Lynne Neagle am yr hyn a ddywedodd wrth groesawu'r £3.75 miliwn. Fel y gŵyr, mae'n estyn cymorth yn is i lawr yr ystod oedran. Mae bod yn chwe mlwydd oed a byw drwy dri mis o goronafeirws yn gyfran enfawr o'ch oes, ac rwy'n credu y bydd yr effaith ar y person ifanc, ar fywyd y plentyn yn para ymhell y tu hwnt i'r argyfwng presennol. Felly, dyna pam ein bod yn awyddus i wneud y buddsoddiad hwnnw yn awr a'i wneud yn union fel y dywedodd Lynne Neagle: mewn ffordd sy'n gyson â'r holl fesurau eraill a roddwyd ar waith gennym yn ystod y blynyddoedd diwethaf i greu'r dull ysgol gyfan, i roi iechyd meddwl a llesiant pobl ifanc wrth wraidd y ffordd rydym yn meddwl am wasanaethau cyhoeddus a'u hanghenion ar gyfer y dyfodol, a dyna'n union rydym yn bwriadu ei wneud.
English: Thanks to the First Minister for today's statement. First Minister, in the past, you've spoken about the need for a common approach from the four nations during this crisis, and you've made reference to that again today. Now, clearly, First Minister, when we come to the end of this crisis, lessons will need to be drawn from it. Could I ask you if, on reflection, you feel there are any circumstances, during a national emergency, when it is right for the Welsh Government to voluntarily surrender powers back to the UK Government?
Welsh: Diolch i'r Prif Weinidog am y datganiad heddiw. Brif Weinidog, yn y gorffennol, rydych wedi sôn am yr angen am ddull cyffredin o weithredu gan y pedair gwlad yn ystod yr argyfwng hwn, ac rydych wedi cyfeirio at hynny eto heddiw. Nawr, yn amlwg, Brif Weinidog, pan ddown at ddiwedd yr argyfwng hwn, bydd angen dysgu gwersi ohono. A gaf fi ofyn a ydych chi'n teimlo fod yna unrhyw amgylchiadau mewn argyfwng cenedlaethol pan fydd yn briodol i Lywodraeth Cymru ildio pwerau'n wirfoddol yn ôl i Lywodraeth y DU?
English: Well, Llywydd, that wouldn't be my approach. Where we agree with what the UK Government is doing, as we have in huge amounts of what has happened over the recent months, we can simply exercise our powers in a way that is consistent with what is happening elsewhere. There is certainly no need to surrender powers; it's just a matter of how you choose to exercise them.
Welsh: Wel, Lywydd, nid dyna fyddai fy null i o fynd ati. Lle rydym yn cytuno â'r hyn y mae Llywodraeth y DU yn ei wneud, fel rydym wedi'i wneud mewn llawer iawn o'r hyn a ddigwyddodd dros y misoedd diwethaf, gallwn arfer ein pwerau mewn ffordd sy'n gyson â'r hyn sy'n digwydd mewn mannau eraill. Yn sicr, nid oes angen ildio pwerau; mater o sut ydych chi'n dewis eu harfer yn unig ydyw.
English: Llywydd, I thank Carwyn Jones for that. I agree with him that you can't have a rule for every occasion, and each of us, as citizens, have to make some judgments about our own conduct, and judgments within the ambit of the rules as laid down. So, further guidance - we can certainly look at that, but this afternoon, I'm very happy to say to people in Wales that there are only three questions they need to ask themselves: are they going out to exercise? If it's exercise, then they've passed the first hurdle. Is it local? And if it's local, they've passed the second hurdle. And is that exercise capable of being organised in a way that respects social distancing? And if they can say 'yes' to those three questions, then they've gone a long way, I think, to making the sort of judgment that they need to make as to whether or not what they propose is within the rules as we've agreed them here in Wales.
Welsh: Lywydd, hoffwn ddiolch i Carwyn Jones am hynny. Rwy'n cytuno ag ef na allwch gael rheol ar gyfer pob achlysur, ac mae'n rhaid i bob un ohonom fel dinasyddion wneud penderfyniadau ynglŷn â'n hymddygiad ein hunain, a gwneud penderfyniadau o fewn cwmpas y rheolau fel y'u gosodwyd. Felly, canllawiau pellach - gallwn edrych ar hynny yn sicr, ond y prynhawn yma, rwy'n hapus iawn i ddweud wrth bobl yng Nghymru mai dim ond tri chwestiwn sydd angen iddynt ofyn i'w hunain: a ydynt yn mynd allan i wneud ymarfer corff? Os yw'n ymarfer corff, maent wedi mynd heibio i'r rhwystr cyntaf. A yw'n lleol? Ac os yw'n lleol, maent wedi mynd heibio i'r ail rwystr. Ac a oes modd gwneud yr ymarfer corff hwnnw mewn ffordd sy'n cadw pellter cymdeithasol? Ac os gallant roi ateb cadarnhaol i'r tri chwestiwn, maent wedi mynd yn bell, rwy'n credu, i wneud y math o benderfyniad sydd angen iddynt ei wneud ynglŷn ag a yw'r hyn y maent yn gofyn yn ei gylch o fewn y rheolau fel y cytunwyd arnynt yma yng Nghymru ai peidio.
English: The next item is the topical questions and the first question is to be asked to the Minister for Education and is to be asked by Helen Mary Jones. I can't hear Helen Mary Jones at the moment; we will wait to see whether we can hear Helen Mary Jones.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r cwestiynau amserol. Mae'r cwestiwn cyntaf heddiw i'w ofyn i'r Gweinidog Addysg, ac mae'r cwestiwn hwnnw gan Helen Mary Jones. Dydw i ddim yn clywed Helen Mary Jones ar hyn o bryd; gwnawn ni aros i weld a all Helen Mary Jones gael ei chlywed.
English: The microphone, Helen Mary, needs to be lower.
Welsh: Mae angen i'r meicroffon fod yn is, Helen Mary.
English: My apologies, Llywydd, I was so busy concentrating on what was going on on the screen and making sure that I'd unmuted myself there, I forgot to move the microphone, I'm very sorry.
Welsh: Rwy'n ymddiheuro, Lywydd, roeddwn mor brysur yn canolbwyntio ar yr hyn a oedd yn digwydd ar y sgrin ac yn gwneud yn siŵr fy mod wedi agor y meic, fe anghofiais symud y meicroffon, mae'n ddrwg iawn gennyf.
English: And I couldn't properly see the microphone, because it was in your hair, so - .
Welsh: Ac nid oeddwn yn gallu gweld y meicroffon yn iawn, am ei fod yn eich gwallt, felly - .
English: Lockdown hair. [ Laughter. ] I'll start again. My apologies.
Welsh: Gwallt 'aros gartref'. [ Chwerthin. ] Rwyf am ddechrau eto. Mae'n ddrwg gennyf.
English: Thank you, Helen Mary Jones, for the question. I'm very proud that our universities have all stepped up in the fight against COVID-19, and their contribution to research, innovation, skills and employment will be vital for our economic recovery as a nation. We've taken steps to provide practical support to the sector, and we will continue to do so.
Welsh: Diolch i chi am y cwestiwn, Helen Mary Jones. Rwy'n falch iawn fod ein prifysgolion i gyd wedi camu i'r adwy yn y frwydr yn erbyn COVID-19, a bydd eu cyfraniad at ymchwil, arloesedd, sgiliau a chyflogaeth yn hanfodol i'n hadferiad economaidd fel cenedl. Rydym wedi cymryd camau i ddarparu cymorth ymarferol i'r sector, a byddwn yn parhau i wneud hynny.
English: I'm grateful to the Minister for her reply and for the confirmation that she gives, of course, that she fully understands the importance of the sector. But I wonder if she can tell us a bit more about what the nature of the support that's been provided is. The Scottish Government, for example, as we know, has provided £75 million of research funding to its universities. Now, obviously, its model of funding universities is different from ours, and I wouldn't necessarily expect our Minister to respond in exactly the same way, but she has acknowledged herself the huge importance - 5 per cent of Welsh gross value added, 17,000 direct jobs, 50,000 jobs in the wider economy depending on our academic institutions. So, can she tell us a little more about what efforts the Welsh Government are making, and are planning to make, to ensure the longer term sustainability of the universities? Because I'm sure that she will agree with me that the Wales Governance Centre report made sobering reading - not surprising reading, I'm sure, to her - and that it is essential that we protect this vital sector of our economic structure as well as our academic structure here in Wales.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Gweinidog am ei hateb ac am y cadarnhad y mae'n ei roi, wrth gwrs, ei bod yn llawn ddeall pwysigrwydd y sector. Ond tybed a all hi ddweud ychydig mwy wrthym am natur y gefnogaeth a ddarparwyd. Mae Llywodraeth yr Alban, er enghraifft, fel y gwyddom, wedi darparu £75 miliwn o gyllid ymchwil i'w phrifysgolion. Nawr, yn amlwg, mae ei model ariannu prifysgolion yn wahanol i'n model ni, ac ni fyddwn o reidrwydd yn disgwyl i'n Gweinidog ymateb yn yr un ffordd yn union, ond mae wedi cydnabod y pwysigrwydd enfawr ei hun - mae 5 y cant o werth ychwanegol gros Cymru, 17,000 o swyddi uniongyrchol, 50,000 o swyddi yn yr economi ehangach yn dibynnu ar ein sefydliadau academaidd. Felly, a all ddweud ychydig mwy wrthym am yr ymdrechion y mae Llywodraeth Cymru yn eu gwneud, ac yn bwriadu eu gwneud, i sicrhau cynaliadwyedd y prifysgolion yn fwy hirdymor? Oherwydd rwy'n siŵr y bydd yn cytuno bod adroddiad Canolfan Llywodraethiant Cymru yn sobreiddiol - ond rwy'n siŵr nad oedd yn syndod iddi - a'i bod yn hanfodol ein bod yn diogelu'r sector allweddol hwn yn ein strwythur economaidd yn ogystal â'n strwythur academaidd yma yng Nghymru.
English: Indeed, and Helen Mary is correct to say that universities will need to be there to help us climb our way out of this economic emergency. As we've said before, this is an economic emergency as well as a public health one. We have published a policy statement outlining the actions that we are taking to support financial pressures. We've provided an indicative annual grant to the Higher Education Funding Council for Wales, which is an increase on last year's grant. We are bringing forward Student Loan Company tuition fee payments to institutions so that a greater than usual proportion of that funding will be available to them in the autumn. We have sought to introduce admissions restraint measures that work for the Welsh sector and can be regulated by HEFCW to bring some much needed stability to our institutions moving forward. And we are working with Ministers from across the United Kingdom on the research and innovation taskforce to address the impact of COVID-19. Perhaps more close to home, we are continually in touch with HEFCW and Universities Wales to explore the options for any possible additional financial support that the Welsh Government may be able to be in a position to provide to help stabilise the sector ahead of the next academic year. We want to do that in a way that is really thoughtful, doesn't pick favourites, is transparent and ensures that we underpin the infrastructure that Helen Mary has rightly said will be important for this nation going forward, both in terms of academic excellence, but also the economy.
Welsh: Yn wir, ac mae Helen Mary yn gywir i ddweud y bydd angen i brifysgolion fod yno i'n helpu i ddringo allan o'r argyfwng economaidd hwn. Fel rydym wedi'i ddweud o'r blaen, mae hwn yn argyfwng economaidd yn ogystal ag argyfwng iechyd cyhoeddus. Rydym wedi cyhoeddi datganiad polisi sy'n amlinellu'r camau rydym yn eu cymryd i wrthsefyll pwysau ariannol. Rydym wedi darparu grant blynyddol dangosol i Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru, sy'n gynnydd ar grant y llynedd. Rydym yn cyflwyno taliadau ffioedd dysgu y Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr i sefydliadau yn gynt fel y bydd cyfran fwy na'r arfer o'r cyllid hwnnw ar gael iddynt yn yr hydref. Rydym wedi ceisio cyflwyno mesurau i gyfyngu ar dderbyniadau sy'n gweithio o blaid y sector yng Nghymru ac y gellir eu rheoleiddio gan CCAUC er mwyn darparu sefydlogrwydd mawr ei angen i'n sefydliadau. Ac rydym yn gweithio gyda Gweinidogion o bob rhan o'r Deyrnas Unedig ar y tasglu ymchwil ac arloesi i fynd i'r afael ag effaith COVID-19. Yn nes at adref efallai, rydym mewn cysylltiad parhaus â CCAUC a Prifysgolion Cymru er mwyn archwilio'r opsiynau ar gyfer unrhyw gymorth ariannol ychwanegol posibl y gallai Llywodraeth Cymru fod mewn sefyllfa i'w ddarparu i helpu i sefydlogi'r sector cyn y flwyddyn academaidd nesaf. Rydym eisiau gwneud hynny mewn ffordd sy'n wirioneddol feddylgar, nad yw'n dewis ffefrynnau, ac sy'n dryloyw ac yn sicrhau ein bod yn cynnal y seilwaith a fydd yn bwysig i'r wlad hon wrth symud ymlaen, fel y nododd Helen Mary'n gywir, o ran rhagoriaeth academaidd, ond hefyd o ran yr economi.
English: Minister, there's a particularly brutal aspect to this part of the consequences of COVID-19, and that's that the most successful and research-based universities are the most vulnerable, because they have so much reliance on international economic patterns underlying a lot of their research, and their opportunities out there with global partners. But they also attract a lot of foreign students. That model, for at least a year or two, has now completely been removed, and has been instantly. What rapid response measures do you now propose to take, or are considering, to shore up our great universities, Cardiff, Swansea, Bangor - the ones that have research capacity? It's really important that we look at this and move quickly.
Welsh: Weinidog, mae yna elfen arbennig o greulon yn perthyn i'r rhan hon o'r canlyniadau COVID-19, sef mai'r prifysgolion mwyaf llwyddiannus a seiliedig ar ymchwil yw'r rhai mwyaf agored i niwed am eu bod yn dibynnu cymaint ar batrymau economaidd rhyngwladol sy'n sail i lawer o'u hymchwil, a'u cyfleoedd allan yno gyda phartneriaid byd-eang. Ond maent hefyd yn denu llawer o fyfyrwyr tramor. Mae'r model hwnnw bellach wedi'i ddileu'n llwyr, am flwyddyn neu ddwy fan lleiaf, ac mae hynny wedi digwydd ar unwaith. Pa fesurau ymateb cyflym y bwriadwch eu mabwysiadu yn awr, neu rydych yn eu hystyried, ar gyfer cynnal ein prifysgolion gwych, Caerdydd, Abertawe, Bangor - y rhai sydd â'r capasiti ymchwil? Mae'n bwysig iawn ein bod yn edrych ar hyn ac yn symud yn gyflym.