English: Diolch to Jack as Chair of the Petitions Committee for making sure this debate could take place at such short notice. Cervical screening isn't a pleasant experience to say the least, and I'm sure I'm not the only woman in Wales to have put off or dreaded attending a screening appointment, but we also understand that cervical screening is one of the most important appointments for us to attend as women and, without a doubt, saves lives. The scientific strides that have been made to make sure that the test for HPV is more accurate is fantastic news and should be celebrated. But, the way in which the announcement was made was appalling and left many women feeling anxious, frustrated and confused. For this petition to reach over 30,000 signatures over the space of a couple of days is testament to the strength of feeling out there. Although the announcement was followed by the apology, which was far more informative, many women still feel aggrieved, and I'm one of them. It has taken generations and generations of women to fight to have control over their own bodies. Women should have the right to decide when they'd like to attend their screening appointment, be it every three years or five years, or anywhere in between, regardless of the improved test. For many women, life just gets in the way, be it due to work or childcare. And I think, if we're being honest with ourselves, more often than not, we let life get in the way. We know that three years between screening appointments then becomes more like four or five. If we are to see a change from three to five years, then for some women this could easily become up to 10 years. Cervical screening appointments are, first and foremost, to detect HPV, but we all know that when you attend the all-important smear test, the test itself isn't the only thing that we discuss, it's the whole well-being package. Being at our most vulnerable during the smear test, we sometimes feel more able to have the more uncomfortable discussions that are usually left on the back burner. For some women, such as those experiencing domestic abuse, their cervical screening appointment could be the only time they're able to see a healthcare professional alone. These appointments aren't just about screening for HPV, they're about the wider package of checks and care available to them. To increase the duration between these appointments would be detrimental to women and their well-being. Let's acknowledge the huge scientific strides that we have made, but not take a step back on women's right to decide, especially when it comes to their well-being.
Welsh: Diolch i Jack fel Cadeirydd y Pwyllgor Deisebau am sicrhau y gellid cynnal y ddadl hon ar fyr rybudd. Nid yw sgrinio serfigol yn brofiad dymunol a dweud y lleiaf, ac rwy'n siŵr nad fi yw'r unig fenyw yng Nghymru i fod wedi gohirio neu gasáu mynychu apwyntiad sgrinio, ond rydym hefyd yn deall mai sgrinio serfigol yw un o'r apwyntiadau pwysicaf y gallwn eu mynychu fel menywod ac yn ddi-os, mae'n achub bywydau. Mae'r camau gwyddonol a wnaed i sicrhau bod y prawf ar gyfer HPV yn fwy cywir yn newyddion gwych a dylid ei ddathlu. Ond roedd y ffordd y gwnaed y cyhoeddiad yn warthus a gwnaeth i lawer o fenywod deimlo'n bryderus, yn rhwystredig ac yn ddryslyd. Mae'r ffaith bod y ddeiseb hon wedi cyrraedd dros 30,000 o lofnodion dros gyfnod o ddiwrnod neu ddau yn dyst i gryfder y teimladau. Er y cafwyd yr ymddiheuriad i ddilyn y cyhoeddiad, ymddiheuriad a oedd yn cynnwys llawer mwy o wybodaeth, mae llawer o fenywod yn dal i deimlo'n ddig, ac rwy'n un ohonynt. Mae wedi cymryd cenedlaethau a chenedlaethau o fenywod i frwydro i gael rheolaeth dros eu cyrff eu hunain. Dylai menywod gael hawl i benderfynu pryd yr hoffent fynychu eu hapwyntiad sgrinio, boed hynny bob tair blynedd neu bum mlynedd, neu unrhyw adeg yn y canol, beth bynnag am y prawf gwell. I lawer o fenywod, mae bywyd yn mynd yn y ffordd, boed hynny oherwydd gwaith neu ofal plant. Ac os ydym yn onest, yn amlach na pheidio, credaf ein bod yn gadael i fywyd fynd yn y ffordd. Gwyddom fod tair blynedd rhwng apwyntiadau sgrinio wedyn yn mynd yn debycach i bedair neu bump. Os ydym am weld newid o dair i bum mlynedd, i rai menywod gallai hyn ddod yn hyd at 10 mlynedd yn hawdd. Diben apwyntiadau sgrinio serfigol, yn bennaf oll, yw canfod HPV, ond gwyddom i gyd, pan fyddwch yn mynychu'r prawf ceg y groth hollbwysig, nid y prawf ei hun yw'r unig beth y byddwn yn ei drafod, ond y pecyn llesiant cyfan. Gan ein bod ar ein mwyaf hyglwyf yn ystod y prawf ceg y groth, rydym weithiau'n teimlo'n fwy abl i gael y trafodaethau mwy anghyfforddus sydd fel arfer yn cael eu gohirio. I rai menywod, fel y rhai sy'n profi cam-drin domestig, efallai mai eu hapwyntiad sgrinio serfigol yw'r unig adeg y gallant weld gweithiwr gofal iechyd proffesiynol ar eu pen eu hunain. Nid ymwneud â sgriniad ar gyfer HPV yn unig y mae'r apwyntiadau hyn, maent yn ymwneud â'r pecyn ehangach o archwiliadau a gofal sydd ar gael iddynt. Byddai cynyddu'r cyfnod rhwng yr apwyntiadau hyn yn niweidiol i fenywod a'u lles. Gadewch inni gydnabod y camau gwyddonol enfawr rydym wedi'u gwneud, ond heb gamu'n ôl ar hawl menywod i benderfynu, yn enwedig mewn materion yn ymwneud â'u llesiant.