English: Well, Llywydd, I thank Mike Hedges for that, and I agree with him that river pollution is an urgent matter. I think we discussed last week in First Minister's questions the report of the Environmental Audit Committee of the House of Commons into conditions on the River Wye. These are matters that require urgent attention, and I can assure the Member that, in addition to the things that we expect to be done through our agencies, through the regulators and through private companies, the Welsh Government itself is taking action. Our sustainable drainage schemes for new buildings mean that the risk of urban run-off going into sewers and overwhelming them is reduced, and the nature-based solutions to flooding that Ken Skates mentioned in his earlier question, the agricultural pollution regulations that were passed by the Senedd at the end of the last Senedd term and our new system of farm support will all contribute to a reduction in pollution in our rivers from those sources. Mike Hedges mentioned the impact of abandoned plastics on our rivers and we are committed to legislation during this Senedd term on the most frequently littered single-use plastics. We're looking as a Government at how we can use, for example, the environmental permitting regulations to tighten up on the pollution that comes from that wide range of sources that Mike Hedges mentioned, Llywydd, because, as well as - and I know it's a particular issue in the River Tawe around Trebanos - the discharge of sewage into the river, there are many, many other sources of pollution that run into our rivers. The mining history around Swansea, in the Swansea valley, is absolutely part of its history that leaves a legacy in terms of river pollution today, and industrial discharges, housing development and road run-off. In order to improve the quality of river water, we have to take a rounded view of all the different ways in which that pollution occurs, and then to move forward, to find ways of addressing them all.
Welsh: Wel, Llywydd, diolch i Mike Hedges am hynna, ac rwy'n cytuno ag ef fod llygredd afonydd yn fater brys. Rwy'n credu ein bod ni wedi trafod yr wythnos diwethaf yn ystod cwestiynau i'r Prif Weinidog adroddiad Pwyllgor Archwilio Amgylcheddol Tŷ'r Cyffredin ar amodau ar Afon Gwy. Mae'r rhain yn faterion sydd angen sylw brys, a gallaf sicrhau'r Aelod, yn ogystal â'r pethau yr ydym ni'n disgwyl iddyn nhw gael eu gwneud drwy ein hasiantaethau, drwy'r rheoleiddwyr a thrwy gwmnïau preifat, bod Llywodraeth Cymru ei hun yn gweithredu. Mae ein cynlluniau draenio cynaliadwy ar gyfer adeiladau newydd yn golygu bod y perygl o ddŵr ffo trefol yn llifo i garthffosydd ac yn eu gorlethu yn cael ei leihau, a bydd yr atebion llifogydd seiliedig ar natur y cyfeiriodd Ken Skates atyn nhw ei gwestiwn cynharach, y rheoliadau llygredd amaethyddol a basiwyd gan y Senedd ar ddiwedd tymor diwethaf y Senedd a'n system newydd o gymorth i ffermydd i gyd yn cyfrannu at leihau llygredd yn ein hafonydd o'r ffynonellau hynny. Soniodd Mike Hedges am effaith plastigau sy'n cael eu gadael ar ein hafonydd ac rydym ni wedi ymrwymo i ddeddfwriaeth yn ystod tymor y Senedd hon ar y plastigau untro mwyaf cyffredin. Rydym ni'n ystyried fel Llywodraeth sut y gallwn ni ddefnyddio, er enghraifft, y rheoliadau trwyddedu amgylcheddol i dynhau ar y llygredd sy'n dod o'r amrywiaeth eang honno o ffynonellau y soniodd Mike Hedges amdanyn nhw, Llywydd, oherwydd, yn ogystal - a gwn ei bod yn broblem arbennig yn Afon Tawe o amgylch Trebannws - â gollwng carthion i'r afon, ceir llawer iawn o ffynonellau eraill o lygredd sy'n llifo i'n hafonydd. Mae'r hanes glofaol o amgylch Abertawe, yng nghwm Tawe, yn sicr yn rhan o'i hanes sy'n gadael etifeddiaeth o ran llygredd afonydd heddiw, a gollyngiadau diwydiannol, datblygiad tai a dŵr ffo o ffyrdd. Er mwyn gwella ansawdd dŵr afon, mae'n rhaid i ni gymryd golwg gyflawn ar yr holl wahanol ffyrdd y mae'r llygredd hwnnw yn digwydd, ac yna symud ymlaen, i ddod o hyd i ffyrdd o fynd i'r afael â bob un ohonyn nhw.