English: Diolch yn fawr, Llywydd. I want to be clear that the Welsh Labour Government has not suggested the introduction of this measure lightly; it has been challenging for us, because we wanted to think through very carefully what were the practical, what were the legal, what were the ethical implications of introducing a pass of this type. But we understand our public health responsibilities, and we understand that we are facing some of the highest COVID rates that we have seen since the beginning of the pandemic, particularly amongst young people - over 1,000 cases per 100,000. And we know that we've got to do something to stop the turbocharging in terms of the spread of the virus in these places where lots of people congregate. And you want evidence to show that that happens: well, we know how many Welsh young people came back from Cornwall, from Boardmasters Festival, and spread the virus here; we know how many came back from Reading and spread the virus here. We know that we've got to do something to address this situation. And let me remind the Tories - [ Interruption.] Let me remind the Tories - [ Interruption.] I'm sorry, but I am responding to the debate. Let me remind the Tories that the COVID pass remains a tool in the armoury of the UK Government in their own winter plan, and it's quite possible that we will see the introduction of this measure in the United Kingdom. And Plaid has asked us to back what works. Well, this system has been working for four months. We know that lots of venues have been using it already across Wales. I know, because I attended a Nile Rodgers concert, and it worked extremely well under those circumstances. Nobody is being forced to be vaccinated. Let's be absolutely clear about that. There is an option for people to have a lateral flow test to show that they don't have the virus. And you tell us to listen to what the scientists are telling us. Well, I'll tell you what the Scientific Advisory Group for Emergencies is telling us. They're telling us, 'Act early; act now.' And every day, every day we hesitate, those rates go up. And every day we hesitate, those rates will put more pressure on our NHS services. And let's be clear: not accepting this suggests that you're happy to do nothing in the next few weeks. Nobody is suggesting that any facility should keep data. We fully understand that businesses want to remain open, and this measure will help us to do that throughout the winter. And let me be clear: not supporting this measure today will be an act of gross irresponsibility when it comes to public health in Wales. And this measure will allow the facilities to stay open in the face of one of the most challenging winters that we are yet to face. The public is on our side on this, and they are watching you in this Chamber today, and I urge you to support this measure.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Rwyf i eisiau bod yn glir nid ar chwarae bach y mae Llywodraeth Lafur Cymru wedi awgrymu cyflwyno'r mesur hwn; mae wedi bod yn heriol i ni, oherwydd ein bod ni eisiau ystyried yn ofalus iawn beth oedd y goblygiadau ymarferol, cyfreithiol, a moesegol ynghlwm wrth gyflwyno pàs o'r math hwn. Ond rydym ni'n deall ein cyfrifoldebau iechyd cyhoeddus, ac rydym ni'n deall ein bod ni'n wynebu rhai o'r cyfraddau COVID uchaf yr ydym ni wedi eu gweld ers dechrau'r pandemig, yn enwedig ymhlith pobl ifanc - dros 1,000 o achosion fesul 100,000. Ac rydym ni'n gwybod bod yn rhaid i ni wneud rhywbeth i atal lledaeniad ffyrnig y feirws yn y mannau hyn lle mae llawer o bobl yn ymgynnull. Ac rydych chi eisiau tystiolaeth i ddangos bod hynny'n digwydd: wel, rydym ni'n gwybod faint o bobl ifanc o Gymru a ddaeth yn ôl o Gernyw, o Ŵyl Boardmasters, gan ledaenu'r feirws yma; rydym ni'n gwybod faint a ddaeth yn ôl o Reading gan ledaenu'r feirws yma. Rydym ni'n gwybod bod yn rhaid i ni wneud rhywbeth i fynd i'r afael â'r sefyllfa hon. A gadewch i mi atgoffa'r Torïaid - [ Torri ar draws.] Gadewch i mi atgoffa'r Torïaid - [ Torri ar draws.] Mae'n ddrwg gen i, ond rwyf i yn ymateb i'r ddadl. Gadewch i mi atgoffa'r Torïaid bod y pàs COVID yn parhau i fod yn adnodd sydd ar gael i Lywodraeth y DU yn eu cynllun gaeaf eu hunain, ac mae'n ddigon posibl y byddwn ni'n gweld y mesur hwn yn cael ei gyflwyno yn y Deyrnas Unedig. Ac mae Plaid wedi gofyn i ni gefnogi'r hyn sy'n gweithio. Wel, mae'r system hon wedi bod yn gweithio ers pedwar mis. Rydym ni'n gwybod bod llawer o leoliadau wedi bod yn ei ddefnyddio eisoes ledled Cymru. Rwy'n gwybod, oherwydd es i i gyngerdd Nile Rodgers, ac fe weithiodd yn eithriadol o dda o dan yr amgylchiadau hynny. Nid oes neb yn cael ei orfodi i gael ei frechu. Gadewch i ni fod yn gwbl glir ynglŷn â hynny. Mae gan bobl ddewis i gael prawf llif unffordd i ddangos nad oes ganddyn nhw'r feirws. Ac rydych chi'n dweud wrthym ni am wrando ar yr hyn y mae'r gwyddonwyr yn ei ddweud wrthym ni. Wel, byddaf i'n dweud wrthych chi yr hyn y mae'r Grŵp Cynghori Gwyddonol ar gyfer Argyfyngau yn ei ddweud wrthym ni. Maen nhw'n dweud wrthym ni, 'Gweithredwch yn gynnar; gweithredwch nawr.' A phob dydd, bob dydd yr ydym ni'n petruso, mae'r cyfraddau hynny yn codi. A phob dydd yr ydym ni'n petruso, bydd y cyfraddau hynny yn rhoi mwy o bwysau ar ein gwasanaethau GIG. A gadewch i ni fod yn glir: mae peidio â derbyn hyn yn awgrymu eich bod chi'n hapus i wneud dim yn ystod yr wythnosau nesaf. Nid oes neb yn awgrymu y dylai unrhyw gyfleuster gadw data. Rydym ni'n deall yn iawn bod busnesau yn dymuno aros ar agor a bydd y mesur hwn yn ein helpu ni i wneud hynny drwy gydol y gaeaf. A gadewch i mi fod yn glir: bydd peidio â chefnogi'r mesur hwn heddiw yn weithred anghyfrifol ddifrifol o ran iechyd y cyhoedd yng Nghymru. A bydd y mesur hwn yn caniatáu i'r cyfleusterau aros ar agor yn wyneb un o'r gaeafau mwyaf heriol yr ydym ni eto i'w wynebu. Mae'r cyhoedd ar ein hochr ni ynglŷn â hyn, ac maen nhw'n eich gwylio chi yn y Siambr hon heddiw, ac rwyf i'n eich annog chi i gefnogi'r mesur hwn.