English: We've been looking to maintain and protect businesses right across Wales, of course, including within this region. The £2.5 billion and more we've provided to support Welsh businesses during the pandemic has meant that in Swansea, over £127 million has been provided, in Neath Port Talbot, over £60 million, in Carmarthen, over £109 million and in Pembrokeshire, over £111 million from the Welsh Government to support businesses and jobs within those counties. And I'm delighted that Business Wales continues to assist businesses. When you think about this particular reason, there are hundreds of businesses that have been supported through the pandemic because of the activity of Business Wales. And that targeted approach has helped to save literally thousands of jobs. When we look at what we're looking to do to get more people into work, our employability strategy, which I'll report back on in the new year, is a key part of highlighting the support available for individuals, particularly those who have had the greatest impact with the pandemic, and those who are furthest away from the labour market. A key factor in that will be the challenge of giving people the skills to either increase their opportunities to work, or to enter the workplace full stop. Our regional skills partnerships will be a significant pivot - a pivotal component - within the skills landscape, with the labour market intelligence they provide us, but they're also strategic partners who bring together collaborations within their regions. They directly support our regional approach, and the city and the growth deals within Wales that the Member highlighted in his speech as well. Alongside that, of course, we've continued to develop our regional economic frameworks, and I think they are an essential part of the future for economic development in Wales. They're a vehicle to further develop the collaboration that we recognise - and the Member's highlighted a number of areas not just within the Swansea bay region - but they're part of the success story of Mannheim, of Aarhus and other European regions as well, and how we deliver with collaborative regional planning, that binds in public, private and third sector partners, with a shared vision for the regional economic future. Now, the good news is that those regional economic frameworks are well advanced, with Welsh Government officials working with those regional partners to try to define an agreed set of economic development priorities for each region. And in the Swansea bay region, the draft framework already reflects the work that's been carried out beforehand from preparing a regional economic delivery plan for the region, and we're expecting publication of that on or before Christmas. So, I do want to place on record my thanks to all partners within the Swansea bay region for the way that they have worked constructively together, and the way that we want to continue working with them now and in the future, and the additional work that I've commissioned the OECD to do alongside that. As well as that work on the regional economic framework, of course, we've seen that the Swansea bay deal in particular has recognised the reality that there is a viable and potentially significantly profitable new marine renewable energy sector that's part of the pilot within the Swansea bay city deal. The city deal aims to deliver over 9,000 skilled jobs - an increased GVA by £1.8 million. We're pleased that the region has made progress with the development of a portfolio project, with eight of the nine projects already up and running and proceeding. And the funding that's been released so far means that we've already given three years of the first funding, with over £54 million of the city deal programme already being out to be spent. That's really good news, because it isn't just about the money, it's the drive of enterprise and innovation that makes your partner see your return on the time that they've invested in working with each other. And, again, the university sector have been key to this as well, exactly as Mike Hedges has pointed in other regions where they've been successful. Having a research-focused university and having research, development and innovation that involves the university sector and the private sector is key to the future of successful economic development. And I think that, actually, the Swansea bay region has much to offer in support and encouragement for the rest of Wales as well. That really is helping to deliver marine energy projects in Pembrokeshire - the Pembroke Dock marine - but also, of course, the ambitions we continue to have for lagoon technology as well. But I think, also, it highlights the opportunity that exists within the Celtic sea. The Irish Government, together with Welsh Ministers, have had constructive conversations together with the private sector, and I think there are real opportunities, not just to generate, as I've said, a greater source of renewable energy, but to generate real, significant economic opportunity in supply chains of construction, which will be a significant endeavour for us and will, inevitably, involve this sector. The research to date, with the Offshore Renewable Energy Catapult, has identified those opportunities, and I'm keen to see those taken up with partners in the Swansea bay region, together, of course, with Ministers here in our climate change department. We will, of course, continue to work with Swansea Council to further its ambitious programme of regeneration and economic development for the city. The city deal itself has been instrumental in creating a pipeline of additional regeneration projects that, in Swansea alone, are worth over £1 billion. As Mike Hedges highlights, there are good reasons to be positive about the future for the Swansea bay region, but, more than that, there is a considerable appetite to learn from other parts of the world, including Mannheim and Aarhus, to deliver a healthier, greener and more prosperous Swansea bay region, as part of a healthier, greener and more prosperous Wales. I look forward to carrying on these discussions with Members from across the region, including, of course, the constituency Member who has brought forward this debate today. I wish you all a very peaceful, I hope, Christmas and new year, and, if it can't be that, at least I look forward to seeing you all in the new year at some point as well. Take care.
Welsh: Rydym wedi ceisio cynnal a diogelu busnesau ledled Cymru, wrth gwrs, gan gynnwys yn y rhanbarth hwn. Mae'r £2.5 biliwn a mwy a ddarparwyd gennym i gefnogi busnesau Cymru yn ystod y pandemig wedi golygu bod dros £127 miliwn wedi'i ddarparu yn Abertawe, dros £60 miliwn yng Nghastell-nedd Port Talbot, dros £109 miliwn yn sir Gaerfyrddin, a dros £111 miliwn yn sir Benfro gan Lywodraeth Cymru i gefnogi busnesau a swyddi yn y siroedd hynny. Ac rwy'n falch iawn fod Busnes Cymru yn parhau i gynorthwyo busnesau. Pan fyddwch yn meddwl am y rheswm penodol hwn, mae cannoedd o fusnesau wedi cael eu cefnogi drwy'r pandemig oherwydd gweithgarwch Busnes Cymru. Ac mae'r dull wedi'i dargedu wedi helpu i achub miloedd o swyddi yn llythrennol. Pan edrychwn ar yr hyn rydym am ei wneud i gael mwy o bobl mewn gwaith, mae ein strategaeth cyflogadwyedd, y byddaf yn adrodd yn ôl arni yn y flwyddyn newydd, yn rhan allweddol o amlygu'r cymorth sydd ar gael i unigolion, yn enwedig y rheini yr effeithiwyd arnynt fwyaf gan y pandemig, a'r rheini sydd bellaf oddi wrth y farchnad lafur. Un ffactor allweddol yn hynny fydd yr her o roi'r sgiliau i bobl naill ai gynyddu eu cyfleoedd i weithio, neu'n syml i gyrraedd y gweithle. Bydd ein partneriaethau sgiliau rhanbarthol yn elfen sylweddol - yn elfen ganolog - o fewn y tirlun sgiliau, gyda'r wybodaeth am y farchnad lafur y maent yn ei darparu i ni, ond maent hefyd yn bartneriaid strategol sy'n cysylltu cydweithrediad yn eu rhanbarthau. Maent yn cefnogi ein dull rhanbarthol yn uniongyrchol, a'r bargeinion dinesig a'r bargeinion twf yng Nghymru a nododd yr Aelod yn ei araith hefyd. Ochr yn ochr â hynny, wrth gwrs, rydym wedi parhau i ddatblygu ein fframweithiau economaidd rhanbarthol, a chredaf eu bod yn rhan hanfodol o ddyfodol datblygu economaidd yng Nghymru. Maent yn gyfrwng i ddatblygu ymhellach y cydweithio rydym yn ei gydnabod - a thynnodd yr Aelod sylw at nifer o ardaloedd, nid rhanbarth bae Abertawe yn unig - ond maent yn rhan o lwyddiant Mannheim, Aarhus a rhanbarthau Ewropeaidd eraill hefyd, a'r modd rydym yn cyflawni gyda chynlluniau rhanbarthol cydweithredol, sy'n rhwymo partneriaid yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a'r trydydd sector, mewn gweledigaeth a rennir ar gyfer y dyfodol economaidd rhanbarthol. Nawr, y newyddion da yw bod y fframweithiau economaidd rhanbarthol hynny wedi datblygu'n dda, gyda swyddogion Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda'r partneriaid rhanbarthol i geisio diffinio set y cytunwyd arni o flaenoriaethau datblygu economaidd ar gyfer pob rhanbarth. Ac yn rhanbarth bae Abertawe, mae'r fframwaith drafft eisoes yn adlewyrchu'r gwaith sydd wedi'i wneud ymlaen llaw o baratoi cynllun cyflawni economaidd rhanbarthol ar gyfer y rhanbarth, ac rydym yn disgwyl cyhoeddi hynny adeg y Nadolig neu cyn hynny. Felly, hoffwn gofnodi fy niolch i'r holl bartneriaid yn rhanbarth bae Abertawe am y ffordd y maent wedi gweithio'n adeiladol gyda'i gilydd, a'r ffordd rydym am barhau i weithio gyda hwy yn awr ac yn y dyfodol, a'r gwaith ychwanegol y comisiynais y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd i'w wneud ochr yn ochr â hynny. Yn ogystal â'r gwaith ar y fframwaith economaidd rhanbarthol wrth gwrs, rydym wedi gweld bod bargen bae Abertawe yn enwedig wedi cydnabod y realiti fod sector ynni adnewyddadwy morol newydd hyfyw a allai fod yn broffidiol iawn yn rhan o'r peilot ym margen ddinesig bae Abertawe. Nod y fargen ddinesig yw darparu dros 9,000 o swyddi medrus - cynnydd o £1.8 miliwn yn y gwerth ychwanegol gros. Rydym yn falch fod y rhanbarth wedi gwneud cynnydd ar ddatblygu prosiect portffolio, gydag wyth o'r naw prosiect eisoes ar waith. Ac mae'r cyllid sydd wedi'i ryddhau hyd yma yn golygu ein bod eisoes wedi rhoi tair blynedd o'r cyllid cyntaf, gyda dros £54 miliwn o raglen y fargen ddinesig eisoes allan i'w wario. Mae hynny'n newyddion da iawn, oherwydd mae'n ymwneud â mwy na'r arian yn unig, mae'n ymwneud ag ysgogi menter ac arloesedd sy'n gwneud i'ch partner weld eich elw ar yr amser y maent wedi'i fuddsoddi mewn gweithio gyda'ch gilydd. Ac unwaith eto, mae'r sector prifysgolion wedi bod yn allweddol i hyn hefyd, yn union fel y mae Mike Hedges wedi'i nodi mewn rhanbarthau eraill lle maent wedi bod yn llwyddiannus. Mae cael prifysgol sy'n canolbwyntio ar ymchwil a chael ymchwil, datblygu ac arloesedd sy'n cynnwys y sector prifysgolion a'r sector preifat yn allweddol i ddyfodol datblygu economaidd llwyddiannus. A chredaf fod gan ranbarth bae Abertawe lawer i'w gynnig i gefnogi ac annog gweddill Cymru hefyd. Mae hynny'n helpu i gyflawni prosiectau ynni morol yn sir Benfro - môr Doc Penfro - ond hefyd wrth gwrs, yr uchelgeisiau sy'n parhau i fod gennym mewn perthynas â thechnoleg môr-lynnoedd hefyd. Ond rwy'n credu hefyd ei fod yn amlygu'r cyfle sy'n bodoli yn y môr Celtaidd. Mae Llywodraeth Iwerddon, ynghyd â Gweinidogion Cymru, wedi cael sgyrsiau adeiladol gyda'r sector preifat, a chredaf fod cyfleoedd gwirioneddol, nid yn unig i gynhyrchu, fel y dywedais, ffynhonnell fwy o ynni adnewyddadwy, ond i greu cyfle economaidd gwirioneddol, sylweddol yn y cadwyni cyflenwi ar gyfer adeiladu, a fydd yn ymdrech sylweddol i ni ac a fydd, yn anochel, yn cynnwys y sector hwn. Mae'r ymchwil hyd yma, gyda'r Catapwlt Ynni Adnewyddadwy ar y Môr, wedi nodi'r cyfleoedd hynny, ac rwy'n awyddus i weld partneriaid yn rhanbarth bae Abertawe yn manteisio ar y rheini, ynghyd â Gweinidogion yma yn ein hadran newid hinsawdd wrth gwrs. Byddwn yn parhau i weithio gyda Chyngor Abertawe i hyrwyddo ei raglen adfywio a datblygu economaidd uchelgeisiol ar gyfer y ddinas. Mae'r fargen ddinesig ei hun wedi bod yn allweddol wrth greu ffrwd o brosiectau adfywio ychwanegol sy'n werth dros £1 biliwn yn Abertawe yn unig. Fel y mae Mike Hedges yn nodi, mae rhesymau da dros fod yn gadarnhaol am ddyfodol rhanbarth bae Abertawe, ond yn fwy na hynny, mae cryn awydd i ddysgu o rannau eraill o'r byd, gan gynnwys Mannheim ac Aarhus, i ddarparu rhanbarth bae Abertawe sy'n iachach, yn wyrddach ac yn fwy llewyrchus, yn rhan o Gymru sy'n iachach, yn wyrddach ac yn fwy llewyrchus. Edrychaf ymlaen at barhau â'r trafodaethau hyn gydag Aelodau o bob rhan o'r rhanbarth, gan gynnwys yr Aelod etholaeth a gyflwynodd y ddadl hon heddiw wrth gwrs. Rwy'n dymuno Nadolig a blwyddyn newydd heddychlon iawn, gobeithio, i chi i gyd, ac os na all fod yn hynny, rwyf o leiaf yn edrych ymlaen at eich gweld i gyd yn y flwyddyn newydd ar ryw bwynt hefyd. Cymerwch ofal.