English: I'm delighted to follow old uncle David, because he was quite right in saying that my party has made a journey, and probably is still in the process of making that journey. I was, like him, originally opposed to the devolution settlement, but I've grown over the years to appreciate its wisdom. Not everybody in my party takes the same view as I do, and I hope I'm helping to nudge it in the same direction as most of us in this Assembly want to go. So I think that the leader of Plaid Cymru was quite wrong in saying that, when we vote together against this legislative consent motion today, we're doing so for reasons that are the polar opposite of each other. The only reason that we are going to oppose this is because of the provision to remove the requirement of a referendum to trigger income-tax-raising powers, which we think is a breach of faith with the Welsh people. It's been enshrined in legislation and it should not be just tossed away as something that is of no importance. I think it's a very important question of principle. Much of this debate today has been on the basis of the success of the devolutionary settlement being based upon consensus, and we've moved with the spirit of the times, with the people of Wales, not against them. I think Huw Irranca-Davies was quite right to refer in his speech to not rushing ahead of the people. And I recall the basis upon which we went into the European Economic Community, as it then was, back in 1973, when the then Prime Minister, Edward Heath, said that that was something that should be done only with the full-hearted consent of both Parliaments and peoples. That full-hearted consent was never actually sought, let alone achieved, and that's one reason why the European Union project never had the full acceptance of legitimacy that it has in other member states. And one major reason why I am personally opposed to Britain's membership of the EU is that it actually takes powers up to a more remote level and away from the people, and the Brexit process gives us the opportunity, not just to restore to Westminster legislative powers that it had previously, but also to pass on to Cardiff and, indeed, to Edinburgh, of course, and to Belfast as well, further powers that we ought to have here. So, speaking for myself, I regard this Bill, the Wales Bill, as unfinished business. There is nobody, I suppose, in this Assembly today who imagines that this is the end of the story by any means. I think it is actually a very imperfect vehicle for achieving what devolutionists want. I think the reserved-powers model is actually confusing and bound to lead to legal battles ahead, as the First Minister said in the course of his speech. I welcome the declaratory statement in the Bill that the Assembly is a permanent part of the British constitution. It is only declaratory, of course; any Parliament can undo what its predecessors have done, but I don't suppose there is the slightest chance that that is going to happen. I think the Assembly is a permanent part now of the constitutional structure of the United Kingdom, and I personally embrace that with enthusiasm. There is a kind of iron law to these things, whereby, having been created - and we saw this in the European Union, which devoted itself to aggrandising itself and to increasing its powers without ceasing during the whole time of our membership - it is inevitable, therefore, that the devolution of powers to Wales in the years ahead is going to increase, not just in scope, but possibly also in pace, but, I hope, still within the context of a United Kingdom. The Bill itself, actually, doesn't take us, except in the case of taxation, very much further in the direction of devolution. When you look at the ragbag of powers that are specifically devolved to us - ports policies, speed limits, bus registration, taxi regulation, local government elections, sewerage and small electricity generating projects, et cetera - none of these in itself is terribly exciting, but the move to the reserved-powers model in itself, whilst constitutionally, I think, imperfect and legally imperfect, nevertheless does contain a broad statement of principle that does take us further along the devolutionary journey. I do believe that the devolution of tax powers is a step change, and even though they're limited and are bound to be built on in the years ahead, that is a major change of constitutional principle, which has enormous repercussions. I, personally, am quite relaxed about income tax powers being devolved to this Assembly. I believe in tax competition between jurisdictions. We referred to this earlier on in First Minister's questions, where I referred to the advantages that the Irish Republic has obtained by its ability to have lower corporation tax rates than its neighbours, and how important that has been in helping the economic regeneration of what was a very backward part of the European Union at the beginning, in the 1970s. I believe, personally, that we could use such powers intelligently in Wales to compensate for some of the disadvantages of geography and history that have limited our power to increase our economic potential, and this is something, I know, that Adam Price has frequently referred to in debates since we've been here, in the last six months, and with which I've got a great deal of sympathy. Bringing government closer to the people is an important principle, in my view, and, broadly speaking, this Assembly has, I think, managed to achieve that. Whether the people at large would agree with my assessment, I don't know, and if there were to be a referendum today on extending the Assembly's powers still further, I don't know what the result would be. I don't know what the view of the people of Wales is upon us collectively, as an institution, and the way in which we've conducted affairs in this Assembly. But, nevertheless, I do believe that, whilst the broad principles of the Bill are worthy of support, the way in which this has been handled has been very far from perfect, and, in regard to the removal of a referendum provision in relation to the devolution of income tax powers, I believe that that is a constitutional deficiency that we ought not to ignore. So, I agree, broadly, with the approach that was taken by the leader of Plaid Cymru in her speech, that it's with a bit of a heavy heart that we will be voting against this legislative consent motion today, because I accept what she said about the sincerity of all those who've been involved in bringing forward this imperfect vehicle.
Welsh: Rwyf wrth fy modd i ddilyn yr hen ewythr David, oherwydd roedd yn hollol iawn i ddweud bod fy mhlaid i wedi bod ar daith, ac yn ôl pob tebyg mae'n dal i fod ar y daith honno. Roeddwn, fel yntau, yn gwrthwynebu'r setliad datganoli yn wreiddiol, ond rwyf wedi tyfu dros y blynyddoedd i werthfawrogi ei ddoethineb. Nid yw pawb yn fy mhlaid o'r un farn â mi, ac rwy'n gobeithio fy mod yn helpu i roi hwb iddo i'r un cyfeiriad ag yr hoffai'r rhan fwyaf ohonom yn y Cynulliad hwn fynd iddo. Felly, rwy'n meddwl bod arweinydd Plaid Cymru yn gwbl anghywir wrth ddweud, pan fyddwn yn pleidleisio gyda'n gilydd yn erbyn y cynnig cydsyniad deddfwriaethol heddiw, ein bod yn gwneud hynny am resymau sydd yn gwbl groes i'w gilydd. Yr unig reswm pam yr ydym ni yn mynd i wrthwynebu hyn yw oherwydd y ddarpariaeth i gael gwared ar y gofyniad i gynnal refferendwm i sbarduno pwerau codi treth incwm; rhywbeth yr ydym yn credu sy'n dangos diffyg ffydd ym mhobl Cymru. Mae wedi ei ymgorffori mewn deddfwriaeth ac ni ddylid ei daflu i ffwrdd fel rhywbeth dibwys. Rwy'n credu bod hyn yn fater pwysig iawn o egwyddor. Mae llawer o'r ddadl hon heddiw wedi bod yn seiliedig ar y ffaith bod llwyddiant y setliad datganoli wedi'i seilio ar gonsensws, ac rydym ni wedi symud yn ysbryd yr amseroedd, gyda phobl Cymru, nid yn eu herbyn. Rwy'n credu bod Huw Irranca-Davies yn llygad ei le i gyfeirio yn ei araith at beidio â rhuthro o flaen y bobl. Ac rwy'n cofio ar ba sail yr aethom ni i mewn i'r Gymuned Economaidd Ewropeaidd, fel yr oedd bryd hynny, yn ôl yn 1973, pan ddywedodd y Prif Weinidog ar y pryd, Edward Heath, fod hynny'n rhywbeth na ddylid ei wneud heb ganiatâd twymgalon y ddwy Senedd a'u pobl. Ni chafodd y caniatâd twymgalon hwnnw erioed ei geisio mewn gwirionedd, heb sôn am ei gyflawni, a dyna un rheswm pam na chafodd y prosiect Undeb Ewropeaidd ei dderbyn yn llawn fel un cyfreithlon fel a ddigwyddodd mewn aelod-wladwriaethau eraill. Ac un rheswm pwysig pam yr wyf yn bersonol yn gwrthwynebu aelodaeth Prydain o'r UE yw ei bod mewn gwirionedd yn mynd â phwerau i fyny i lefel fwy anghysbell ac i ffwrdd oddi wrth y bobl, ac mae proses Brexit yn rhoi cyfle inni, nid yn unig i adfer pwerau deddfu i San Steffan a oedd yno o'r blaen, ond hefyd i drosglwyddo mwy o bwerau i Gaerdydd ac, yn wir, i Gaeredin, wrth gwrs, ac i Belfast, hefyd, mwy o bwerau y dylent fod gennym yma. Felly, i siarad drosof fy hun, rwy'n ystyried y Bil hwn, Bil Cymru, fel busnes heb ei orffen. Nid oes neb, am wn i, yn y Cynulliad hwn heddiw sy'n dychmygu mai dyma ddiwedd y stori mewn unrhyw fodd. Rwy'n credu ei fod mewn gwirionedd yn gyfrwng amherffaith iawn ar gyfer cyflawni'r hyn y mae datganolwyr ei eisiau. Rwy'n credu bod y model cadw pwerau yn ddryslyd ac yn siŵr o arwain at frwydrau cyfreithiol yn y dyfodol, fel y dywedodd y Prif Weinidog yn ystod ei araith. Rwy'n croesawu'r datganiad datganiadol yn y Bil bod y Cynulliad yn rhan barhaol o gyfansoddiad Prydain. Dim ond datganiadol ydyw, wrth gwrs; gall unrhyw Senedd ddadwneud yr hyn y mae ei rhagflaenwyr wedi'i wneud, ond nid wyf yn tybio bod unrhyw siawns bod hynny'n mynd i ddigwydd. Rwy'n credu bod y Cynulliad yn rhan barhaol erbyn hyn o strwythur cyfansoddiadol y Deyrnas Unedig, ac rwyf i'n bersonol yn croesawu hynny â brwdfrydedd. Mae rhyw fath o gyfraith haearn i'r pethau hyn, lle, ar ôl eu creu - a gwelsom hyn yn yr Undeb Ewropeaidd, a wnaeth ymroi i fawrhau ei hun ac i gynyddu ei phwerau yn ddi-baid yn ystod holl amser ein haelodaeth - mae'n anochel , felly, bod datganoli pwerau i Gymru yn y blynyddoedd sydd i ddod yn mynd i gynyddu, nid dim ond o ran cwmpas, ond efallai hefyd o ran cyflymder, ond, rwy'n gobeithio, gan aros o fewn cyd-destun y Deyrnas Unedig. Nid yw'r Bil ei hun, mewn gwirionedd, yn mynd â ni, ac eithrio yn achos trethiant, yn llawer pellach i gyfeiriad datganoli. Pan edrychwch chi ar y cawdel o bwerau sydd wedi'u datganoli yn benodol inni - polisïau porthladdoedd, cyfyngiadau cyflymder, cofrestru bysiau, rheoleiddio tacsis, etholiadau llywodraeth leol, carthffosiaeth a phrosiectau cynhyrchu trydan bach, ac ati - does dim un o'r rhain ynddo ei hun yn hynod o gyffrous, ond mae symud i'r model cadw pwerau ynddo ei hun, er ei fod yn gyfansoddiadol amherffaith, yn fy marn i, ac yn gyfreithiol amherffaith, serch hynny yn cynnwys datganiad cyffredinol o egwyddor sy'n mynd â ni ymhellach ar hyd taith datganoli. Rwyf yn credu bod datganoli pwerau treth yn newid sylweddol, ac er eu bod yn gyfyngedig ac yn siŵr o gael eu cynyddu yn y blynyddoedd sydd i ddod, mae hynny'n newid mawr o ran egwyddor gyfansoddiadol, sy'n creu ôl-effeithiau enfawr. Rwyf i, yn bersonol, yn eithaf hamddenol am ddatganoli pwerau treth incwm i'r Cynulliad hwn. Rwy'n credu mewn cystadleuaeth dreth rhwng awdurdodaethau. Gwnaethom gyfeirio at hyn yn gynharach yn y cwestiynau i'r Prif Weinidog, pan gyfeiriais at y manteision y mae Gweriniaeth Iwerddon wedi eu cael drwy allu gosod cyfraddau treth gorfforaeth is na'i chymdogion, a pha mor bwysig y bu hynny i helpu adfywiad economaidd rhan o'r Undeb Ewropeaidd a oedd yn gyntefig iawn ar y dechrau, yn y 1970au. Rwy'n credu, yn bersonol, y gallem ddefnyddio pwerau o'r fath yn ddeallus yng Nghymru i wneud iawn am rai o anfanteision daearyddiaeth a hanes sydd wedi cyfyngu ar ein gallu i gynyddu ein potensial economaidd, ac mae hyn yn rhywbeth, rwy'n gwybod, y mae Adam Price wedi cyfeirio ato yn aml mewn dadleuon ers inni fod yma, yn y chwe mis diwethaf, ac mae gennyf i lawer iawn o gydymdeimlad ag ef. Mae dod â'r llywodraeth yn nes at y bobl yn egwyddor bwysig, yn fy marn i, ac, ar y cyfan, mae'r Cynulliad hwn, yn fy marn i, wedi llwyddo i gyflawni hynny. A fyddai'r bobl yn gyffredinol yn cytuno â fy asesiad, nid wyf yn gwybod, a phe byddai refferendwm heddiw ar ymestyn pwerau'r Cynulliad ymhellach, nid wyf yn gwybod beth fyddai'r canlyniad. Nid wyf yn gwybod beth yw barn pobl Cymru ohonom ni gyda'n gilydd, fel sefydliad, a'r ffordd yr ydym wedi cynnal materion yn y Cynulliad hwn. Ond, serch hynny, rwy'n credu, er bod egwyddorion bras y Bil yn deilwng o gefnogaeth, bod y ffordd y cafodd hyn ei drin wedi bod yn bell iawn o fod yn berffaith, ac, o ran dileu darpariaeth refferendwm ar gyfer datganoli pwerau treth incwm, rwy'n credu bod hwnnw'n ddiffyg cyfansoddiadol na ddylem ei anwybyddu. Felly, rwy'n cytuno, yn fras, â'r ymagwedd a gymerodd arweinydd Plaid Cymru yn ei haraith, sef y byddwn yn pleidleisio yn erbyn y cynnig cydsyniad deddfwriaethol heddiw gydag ychydig o galon drom, oherwydd rwy'n derbyn yr hyn a ddywedodd hi am ddidwylledd pawb sydd wedi ymwneud â chyflwyno'r cyfrwng amherffaith hwn.