techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The Welsh Government is fully committed to this significantly important project. We expect that this year, 2016, will be a significant year for this £12 billion project, not least marked by Horizon's announcement last week of a new delivery team for Wylfa Newydd.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo'n llwyr i'r datblygiad hynod bwysig hwn. Rydym ni'n disgwyl y bydd y flwyddyn hon yn flwyddyn arwyddocaol i'r prosiect, sydd yn werth £12 biliwn, yn enwedig gan fod Horizon wedi cyhoeddi tîm cyflenwi newydd ar gyfer Wylfa Newydd yr wythnos diwethaf.
English: Thank you. The term of the fifth Assembly is going to be crucial, of course, in the development of Wylfa Newydd. The Welsh Government won't decide whether the development proceeds, although everything does seem to be moving in that direction at present, but the Welsh Government does have a very important role to play in terms of ensuring that the development brings the greatest benefits possible to Ynys Môn - in terms of local jobs, skills development and so on, but also in terms of pressing for mitigation measures in many areas, for example tourism and pressures on the housing system, and public services more generally. So, can the First Minister give a commitment to increasing the capacity of the department within Government that is involved with this development, to ensure that the interests of Ynys Môn and north Wales more widely are protected through this development period?
Welsh: Diolch. Mae cyfnod y pumed Cynulliad yn mynd i fod yn gyfnod allweddol iawn, wrth gwrs, o ran datblygiad Wylfa Newydd. Nid Llywodraeth Cymru fydd yn penderfynu pa un ai a fydd y datblygiad yn mynd yn ei flaen, er bod popeth yn edrych fel petai'n symud i'r cyfeiriad hwnnw ar hyn o bryd, ond mae gan Lywodraeth Cymru rôl bwysig iawn, iawn i'w chwarae o ran sicrhau bod y datblygiad yn dod â'r budd mwyaf posib i Ynys Môn - o ran swyddi lleol ac o ran datblygu sgiliau ac ati, ond hefyd o ran cyflwyno a gwthio am fesurau lliniaru mewn nifer o feysydd, o dwristiaeth i bwysau ar y sector tai, ac ar y gwasanaethau cyhoeddus drwyddyn nhw draw. A all y Prif Weinidog roi ymrwymiad i gynyddu capasiti yn yr adran yn y Llywodraeth sy'n ymwneud â'r datblygiad hwn, er mwyn sicrhau bod buddiannau Ynys Môn, a gogledd Cymru yn ehangach, yn cael eu gwarchod drwy'r cyfnod datblygu?
English: Well, this has already happened. A nuclear programme board has already been established under the auspices of Welsh Government, and the aim of that board is to secure the maximum economic benefit for the island, and also to Wales as a whole. That board has a number of work streams that they're considering at present, considering things such as skills, business development, marketing, education and also economic benefits. So, that work has already begun in order to ensure that the island itself can get the optimum benefit out of this development.
Welsh: Mae hyn wedi digwydd yn barod. Mae yna fwrdd rhaglen niwclear wedi cael ei sefydlu, sef bwrdd Llywodraeth Cymru, a nod y bwrdd yw sicrhau ein bod ni'n sicrhau'r budd economaidd mwyaf i'r ynys a hefyd i Gymru yn gyfan gwbl. Mae gyda'r bwrdd hwnnw sawl ffynhonnell waith sy'n cael eu hystyried ar hyn o bryd, sy'n cynnwys pethau fel sgiliau, pethau fel datblygu busnesau, marchnata, addysg a hefyd budd economaidd. Felly, mae'r gwaith yna wedi dechrau yn barod er mwyn sicrhau bod yr ynys ei hunan yn gallu cael y budd mwyaf sy'n bosibl o'r datblygiad hwn.
English: The North Wales Economic Ambition Board was established to maximise the opportunities presented by several large-scale projects in the north Wales pipeline, Wylfa Newydd being the largest. The North Wales Economic Ambition Board, including all six county councils, the north Wales business council and the third sector, has welcomed the UK Government offer of a north Wales growth deal and additional funding, but that requires delivery in partnership with the Welsh Government. How has, or will, your Welsh Government respond to that offer?
Welsh: Sefydlwyd Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru i sicrhau cymaint o gyfleoedd â phosibl a gynigir gan sawl prosiect graddfa fawr sydd ar y gweill yn y gogledd, a Wylfa Newydd yw'r mwyaf o'r rheini. Mae Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru, gan gynnwys pob un o'r chwe chyngor sir, cyngor busnes gogledd Cymru a'r trydydd sector, wedi croesawu cynnig Llywodraeth y DU o gytundeb twf gogledd Cymru a chyllid ychwanegol, ond mae angen darparu hynny mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru. Sut mae, neu y bydd, eich Llywodraeth Cymru yn ymateb i'r cynnig hwnnw?
English: Well, given the fact that it was already there in the first place, positively. He will know, the Member, that we have put in place plans for the north-east of Wales - that's not to exclude the north-west; we know how important the north-west is - because, at one point, the Northern Powerhouse, as it's called, in the north-west of England, was being presented as a competitor. Now, we see a number of opportunities for co-operative working across the border to ensure prosperity across the border, and that's what we'll be looking to do. It's not exclusive to the north-east; we want to see that prosperity extend all the way across the north of our country.
Welsh: Wel, o ystyried y ffaith ei fod eisoes yno yn y lle cyntaf, yn gadarnhaol. Bydd yn gwybod, yr Aelod, ein bod wedi rhoi cynlluniau ar waith ar gyfer y gogledd-ddwyrain - nid yw hynny'n eithrio'r gogledd-orllewin; rydym ni'n gwybod pa mor bwysig yw'r gogledd-orllewin - oherwydd, ar un adeg, roedd y Northern Powerhouse, fel y'i gelwir, yng ngogledd-orllewin Lloegr, yn cael ei gyflwyno fel cystadleuydd. Nawr, rydym ni'n gweld nifer o gyfleoedd i weithio ar y cyd ar draws y ffin i sicrhau ffyniant ar draws y ffin, a dyna beth fyddwn ni'n ceisio ei wneud. Nid yw ar gyfer y gogledd-ddwyrain yn unig; rydym ni eisiau gweld y ffyniant hwnnw'n ymestyn yr holl ffordd ar draws ogledd ein gwlad.
English: First Minister, the economic impact of Wylfa Newydd will see about 6,800 workers at the height of construction. Now, many of these people will travel along the north Wales corridor. What is your Government going to do with regard to the bottleneck that we already have with the Britannia bridge?
Welsh: Brif Weinidog, bydd effaith economaidd Wylfa Newydd yn arwain at 6,800 o weithwyr yn anterth yr adeiladu. Nawr, bydd llawer o'r bobl hyn yn teithio ar hyd coridor y gogledd. Beth mae eich Llywodraeth yn ei wneud o ran y dagfa sydd gennym ni eisoes gyda phont Britannia?
English: We've already examined the options for a third crossing on the Menai, and that's something that we want to take forward. We've examined whether it's possible, for example, to extend - or widen, rather - the Britannia bridge. That's tricky, but, nevertheless, this is work in progress. We know how important it is - I mean, the A55 is not a dual carriageway across its entire length, because of the bridge. We already, of course, are beginning work to remove the roundabouts in Llanfairfechan and Penmaenmawr, which will help hugely, and, of course, at the eastern end of the A55, looking at improving the gateway to Wales at Drome Corner. But, yes, the Member is right; ensuring that there is a proper four-lane crossing over the Menai will be important work for the next few years.
Welsh: Rydym ni eisoes wedi archwilio'r dewisiadau ar gyfer trydedd pont ar draws y Fenai, ac mae hynny'n rhywbeth yr ydym ni eisiau bwrw ymlaen ag ef. Rydym ni wedi archwilio pa un a yw'n bosibl, er enghraifft, ymestyn - neu ledaenu, yn hytrach - pont Britannia. Mae hynny'n anodd, ond, serch hynny, mae hwn yn waith sydd ar y gweill. Rydym yn gwybod pa mor bwysig ydyw - hynny yw, nid yw'r A55 yn ffordd ddeuol ar ei hyd cyfan, oherwydd y bont. Rydym eisoes, wrth gwrs, yn dechrau gwaith i gael gwared ar y cylchfannau yn Llanfairfechan a Phenmaenmawr, a fydd yn helpu'n aruthrol, ac, wrth gwrs, ar ben dwyreiniol yr A55, gyda'r nod o wella'r porth i Gymru yn Drome Corner. Ond, ydy, mae'r Aelod yn iawn; bydd sicrhau bod man croesi pedair lôn priodol dros y Fenai yn waith pwysig ar gyfer yr ychydig flynyddoedd nesaf.
English: Cancer is a top priority for us. The £200 million business case for transforming cancer services across south-east Wales is being progressed, and, of course, the outline business case for a new cancer hospital in Velindre - of course, in the Member's constituency - is due to be submitted by the end of this year.
Welsh: Mae canser yn flaenoriaeth uchel i ni. Mae'r achos busnes £200 miliwn i weddnewid gwasanaethau canser ar draws y de-ddwyrain yn cael ei ddatblygu, ac, wrth gwrs, disgwylir i'r achos busnes amlinellol ar gyfer ysbyty canser newydd yn Felindre - wrth gwrs, yn etholaeth yr Aelod - gael ei gyflwyno erbyn diwedd y flwyddyn hon.
English: I thank the First Minister for that response. As he says, there are exciting plans in place to improve cancer services in south-east Wales, bringing services closer to people in their own homes, and also to build a new Velindre. So, will he confirm his Government's commitment to building the new Velindre, in order to improve the quality of service that we're able to offer?
Welsh: Diolchaf i'r Prif Weinidog am yr ymateb yna. Fel y dywed, mae cynlluniau cyffrous ar waith i wella gwasanaethau canser yn y de-ddwyrain, gan ddod â gwasanaethau yn nes at bobl yn eu cartrefi eu hunain, a hefyd i adeiladu Felindre newydd. Felly, a wnaiff ef gadarnhau ymrwymiad ei Lywodraeth i adeiladu'r Felindre newydd, er mwyn gwella ansawdd y gwasanaeth y gallwn ni ei gynnig?
English: Yes, I can absolutely give that commitment. It will house a number of new treatments as well - the stereotactic radiotherapy, for example, will be housed there, and that will give new opportunities to so many people who are living with cancer to be able to have their lives extended, or better. We intend for Velindre to be a state-of-the-art cancer facility for the people of Wales.
Welsh: Gwnaf, gallaf roi'r ymrwymiad hwnnw yn bendant. Bydd yn gartref i nifer o driniaethau newydd hefyd - bydd y radiotherapi stereotactig, er enghraifft, wedi'i leoli yno, a fydd yn rhoi cyfleoedd newydd i gymaint o bobl sy'n byw gyda chanser i allu ymestyn eu bywydau, neu well. Rydym ni'n bwriadu i Felindre fod yn gyfleuster canser arloesol i bobl Cymru.
English: One of the areas where Wales has fallen behind a little in terms of treating cancer is the diagnosis waiting time. A number of cancer charities, during the campaign that we've all just participated in, have been in touch with a number of candidates and asked what we can do in this Assembly to improve diagnostic times. Plaid Cymru, for example, had a proposal for diagnosis within 28 days. What are you as a Government going to do to improve the situation in Wales?
Welsh: Un o'r meysydd lle mae Cymru ar ei hôl hi tipyn bach o safbwynt ymdrin â chanser yw'r amser i ddiagnosis. Mae nifer o elusennau canser yn ystod yr ymgyrch yr ydym ni i gyd wedi bod yn rhan ohoni hi wedi cysylltu â ni fel ymgeiswyr i ofyn beth y gallem ni ei wneud yn y Cynulliad hwn i wella'r amser i ddiagnosis. Roedd gan Blaid Cymru gynllun, er enghraifft, ar gyfer diagnosis o fewn 28 diwrnod. Beth ydych chi'n mynd i'w wneud fel Llywodraeth i wella'r sefyllfa yng Nghymru?
English: We must ensure that diagnosis takes place as soon as possible. But with some cancer patients, it's not as easy to get an early diagnosis. With the majority, that's fine. But also, people want to move forward to receive treatment. Our figures on treatment are good and are improving, and we must ensure that that's our ultimate aim. But of course, it's important to have new resources such as Velindre to ensure that the best treatment is available to the majority of people.
Welsh: Rhaid sicrhau, wrth gwrs, fod diagnosis yn cymryd lle cyn gynted ag sy'n bosib. Gyda rhai pobl â chanser, nid yw hi mor rhwydd â hynny i gael diagnosis mewn amser byr. Gyda'r rhan fwyaf, ydy, mae'n iawn. Hefyd, wrth gwrs, mae pobl yn gallu symud ymlaen i gael triniaeth. Mae ein ffigyrau ni ynglŷn â phobl sydd yn cael triniaeth yn dda, ac yn gwella, ac rydym ni'n moyn sicrhau bod hynny'n digwydd yn y pen draw. Ond, mae'n bwysig hefyd i gael adnoddau newydd, fel Felindre, er enghraifft, er mwyn sicrhau bod y triniaeth gorau ar gael i'r rhan fwyaf o bobl.
English: First Minister, we welcome your own manifesto commitment of £80 million for a new treatment fund. This of course follows on the back of the Welsh Conservatives calling for many years for a cancer treatment drugs fund to end the inequality and postcode lottery that does exist here in Wales. Will you pledge on record here today, First Minister, that during this Assembly term we will not see any patient having to travel out of Wales to receive the very necessary treatment they need? But also, to widen the scope available to you, will you look at the millions of pounds wasted on routine treatment drugs so freely available over the counter in supermarkets? This is all part of your free prescriptions for all, and I think it would be much better to see this money targeted in a better way towards a cancer treatments fund.
Welsh: Brif Weinidog, rydym ni'n croesawu eich ymrwymiad maniffesto eich hun o £80 miliwn ar gyfer cronfa driniaeth newydd. Mae hyn wrth gwrs yn dilyn galwad y Ceidwadwyr Cymreig ers blynyddoedd lawer am gronfa cyffuriau trin canser i roi terfyn ar yr anghydraddoldeb a'r loteri cod post sy'n bodoli yma yng Nghymru. A wnewch chi addo ar goedd yma heddiw, Brif Weinidog, na fyddwn yn gweld unrhyw glaf, yn ystod tymor y Cynulliad hwn, yn gorfod teithio allan o Gymru i dderbyn y driniaeth angenrheidiol iawn sydd ei hangen arnynt? Ond hefyd, i ehangu'r cwmpas sydd ar gael i chi, a wnewch chi edrych ar y miliynau o bunnoedd sy'n cael eu gwastraffu ar gyffuriau triniaeth arferol sydd ar gael mor rhwydd dros y cownter mewn archfarchnadoedd? Mae hyn i gyd yn rhan o'ch presgripsiynau am ddim i bawb, ac rwy'n credu y byddai'n llawer gwell gweld yr arian hwn yn cael ei dargedu mewn ffordd well tuag at gronfa triniaethau canser.
English: Ah, the tablet tax makes its reappearance. No, we have no plans to start charging people for prescriptions, any more than we have plans to start charging people for GP appointments. I don't anticipate anybody crossing the border, because the cancer drugs fund in England has gone. It collapsed under the weight of its own pressure. So, what we've put in place is a sensible, affordable fund where people will have access - not just people with cancer, because there are, obviously, other life-threatening conditions, and it's important that people are treated equally with life-threatening conditions - but where they will be able to access drugs as quickly as possible, as soon as they're approved by NICE or the All Wales Medicines Strategy Group. We think that is a sensible, fair and humane fund that will be available to, yes, those who are living with cancer, but also people who are living with a number of life-threatening conditions.
Welsh: Ah, dyma ailymddangosiad y dreth tabledi. Na, nid oes gennym unrhyw gynlluniau i ddechrau codi tâl ar bobl am bresgripsiynau, mwy nag y mae gennym ni gynlluniau i ddechrau codi tâl ar bobl am apwyntiadau meddyg teulu. Nid wyf yn rhagweld y bydd unrhyw un yn croesi'r ffin, gan fod y gronfa cyffuriau canser yn Lloegr wedi dod i ben. Cwympodd o dan ei phwysau ei hun. Felly, yr hyn yr ydym ni wedi ei roi ar waith yw cronfa synhwyrol, fforddiadwy lle bydd pethau ar gael i bobl - nid pobl â chanser yn unig, gan fod, yn amlwg, cyflyrau eraill sy'n bygwth bywydau, ac mae'n bwysig bod pobl yn cael eu trin yn gyfartal pan fo ganddynt gyflyrau sy'n bygwth bywydau - ond pan fyddant yn gallu cael gafael ar gyffuriau cyn gynted â phosibl, cyn gynted ag y byddant wedi cael eu cymeradwyo gan NICE neu Grŵp Strategaeth Feddyginiaethau Cymru Gyfan. Rydym yn credu bod hon yn gronfa synhwyrol, teg a thrugarog a fydd ar gael i'r rhai sy'n byw gyda chanser, yn ogystal â phobl sy'n byw gyda nifer o gyflyrau sy'n bygwth eu bywydau.
English: First Minister, Wales has some of the lowest cancer survival rates in the developed world, and the main reason is poor detection and early intervention. How will your Government improve diagnosis and treatment, and do you agree with my party that everyone diagnosed with cancer should have a full written care plan?
Welsh: Brif Weinidog, mae gan Gymru rai o'r cyfraddau goroesi canser isaf yn y byd datblygedig, a'r prif reswm yw cyfraddau gwael o ran canfod ac ymyrraeth gynnar. Sut wnaiff eich Llywodraeth wella diagnosis a thriniaeth, ac a ydych chi'n cytuno â fy mhlaid i y dylai pawb sy'n cael diagnosis o ganser fod â chynllun gofal ysgrifenedig llawn?
English: Well, these are issues, of course, that we've been investigating, particularly with regard to a key worker. When somebody is diagnosed with cancer it's an immense blow, and an immense struggle. I've seen it, as have a number of others - I'm sure all Members have within this Chamber. Early detection is important. That's why we know, of course, that the number of referrals has increased, but on top of that, we know that people are getting treatment certainly more quickly than was the case, and of course they will have access, when Velindre is open, to some of the most state-of-the-art treatments that can be made available, I'd argue, in the world. That's why it's so important that Velindre is available to the people of south Wales, and of course that we continue to make sure that services are available for the people of north Wales, cross-border, so that they can get the treatment they require as well.
Welsh: Wel, mae'r rhain yn faterion, wrth gwrs, yr ydym ni wedi bod yn ymchwilio iddynt, yn enwedig o ran gweithiwr allweddol. Mae'n ergyd enfawr pan fydd rhywun yn cael diagnosis o ganser, ac yn frwydr enfawr. Rwyf wedi ei weld, fel y mae nifer o bobl eraill - rwy'n siŵr fod pob Aelod yn y Siambr hon wedi ei weld. Mae canfod yn gynnar yn bwysig. Dyna pam yr ydym ni'n gwybod, wrth gwrs, fod nifer yr atgyfeiriadau wedi cynyddu, ond yn ogystal â hynny, rydym ni'n gwybod bod pobl yn cael triniaeth yn sicr yn gyflymach nag oedd yn wir o'r blaen, ac wrth gwrs bydd rhai o'r triniaethau mwyaf arloesol y gellir eu rhoi ar gael, byddwn yn dadlau, yn y byd, ar gael iddynt pan fydd Felindre yn agor, at. Dyna pam mae hi mor bwysig bod Felindre ar gael i bobl y de, ac wrth gwrs ein bod yn parhau i wneud yn siŵr bod gwasanaethau ar gael i bobl y gogledd, ar draws ffiniau, fel y gallant hwythau gael y driniaeth sydd ei hangen arnynt hefyd.
English: Yes. The national transport finance plan sets out investment for transport and infrastructure in all parts of Wales. By now, the Cynon Valley link is identified as Rhondda Cynon Taf's No. 1 priority scheme for 2015-20, and we have allocated money to the council to develop the Cynon Gateway South scheme.
Welsh: Gwnaf. Mae'r cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol yn nodi buddsoddiad ar gyfer trafnidiaeth a seilwaith ym mhob rhan o Gymru. Erbyn hyn, nodir mai cysylltiad Cwm Cynon yw'r cynllun â'r brif flaenoriaeth yn Rhondda Cynon Taf ar gyfer 2015-20, ac rydym ni wedi dyrannu arian i'r cyngor i ddatblygu cynllun Porth y De Cynon.
English: Thank you, First Minister. It's welcome news that work is progressing on the development of a cross-valley link in the southern part of Cynon Valley, thanks to the Welsh Government and RCT council working together and investing to improve local networks. Will you continue to work with the local authority to push forward this important infrastructure project, which has the potential to benefit commuters and boost economic regeneration throughout my constituency?
Welsh: Diolch yn fawr, Brif Weinidog. Mae'n newyddion da bod y gwaith yn mynd rhagddo ar ddatblygu cyswllt traws-gwm yn rhan ddeheuol Cwm Cynon, diolch i'r ffaith fod Llywodraeth Cymru a chyngor Rhondda Cynon Taf yn gweithio gyda'i gilydd ac yn buddsoddi i wella rhwydweithiau lleol. A fyddwch chi'n parhau i weithio gyda'r awdurdod lleol i fwrw ymlaen â'r prosiect seilwaith pwysig hwn, sydd â'r potensial i fod o fudd i gymudwyr ac i roi hwb i adfywiad economaidd ledled fy etholaeth?
English: Yes, we will. It's early days yet, of course, because this is the preparatory work that's being done, but we would expect RCT to make a formal submission over the course of the next few years. We know that Aberdare is close geographically to the A470 and the A465, but we know that the roads are not good in terms of people coming in to Aberdare, and it's important to have a fast route out to the Heads of the Valleys from the town. We'll be working, of course, with RCT council to make sure that happens in the years to come.
Welsh: Byddwn, mi fyddwn. Dyddiau cynnar yw hi eto, wrth gwrs, gan mai dyma'r gwaith paratoadol sy'n cael ei wneud, ond byddem yn disgwyl i Rhondda Cynon Taf wneud cyflwyniad ffurfiol yn ystod yr ychydig flynyddoedd nesaf. Rydym yn gwybod bod Aberdâr yn agos yn ddaearyddol at yr A470 a'r A465, ond rydym ni'n gwybod nad yw'r ffyrdd yn dda o ran pobl yn dod i mewn i Aberdâr, ac mae'n bwysig cael llwybr cyflym allan i Flaenau'r Cymoedd o'r dref. Byddwn yn gweithio, wrth gwrs, gyda chyngor Rhondda Cynon Taf i sicrhau bod hynny'n digwydd yn y blynyddoedd i ddod.
English: First Minister, the leader of RCT has said that the city deal model is now key to improving transport infrastructure and promoting economic regeneration. Will your Government, in the term ahead, be working effectively with all of the partners to ensure the city deal model is effectively implemented?
Welsh: Brif Weinidog, mae arweinydd Rhondda Cynon Taf wedi dweud bod y model cytundeb dinas yn allweddol erbyn hyn i wella seilwaith trafnidiaeth a hybu adfywiad economaidd. A fydd eich Llywodraeth, yn y tymor i ddod, yn gweithio'n effeithiol gyda'r holl bartneriaid i sicrhau bod y model cytundeb dinas yn cael ei roi ar waith yn effeithiol?
English: Yes, absolutely. We have worked with the UK Government and with the 10 local authorities involved to make sure that the city deal came to fruition. It's right to say that it's dependent, of course, on funding from various different sources. We know the metro, for example, is dependent on £125 million of funding from European sources, and if that was lost, it would endanger the viability of the metro. But we'll continue to work, of course, with all levels of Government to make sure that the city deal is taken forward.
Welsh: Bydd, yn sicr. Rydym ni wedi gweithio gyda Llywodraeth y DU a chyda'r 10 awdurdod lleol dan sylw i wneud yn siŵr bod y cytundeb dinas yn dwyn ffrwyth. Mae'n iawn i ddweud ei fod yn ddibynnol, wrth gwrs, ar arian o lawer o wahanol ffynonellau. Rydym ni'n gwybod bod y metro, er enghraifft, yn ddibynnol ar £125 miliwn o gyllid o ffynonellau Ewropeaidd, a phe byddai hwnnw'n cael ei golli, byddai'n peryglu hyfywedd y metro. Ond byddwn yn parhau i weithio, wrth gwrs, gyda phob lefel o Lywodraeth i wneud yn siŵr bod y cytundeb dinas yn cael ei ddatblygu.
English: It is a threat, as we know. Overprescribing of, and resistance to, antibiotics is a global problem that requires global solutions. Nevertheless, we do have a delivery plan in Wales - a blueprint for specific actions that will have the biggest impact in slowing the spread of resistance. There are 12 specific actions in that plan. They're all designed, of course, to make sure that we contribute to slowing down resistance, in terms of bacteria and viruses, to drugs that have been in use for many, many years. Some of the stories that I've seen in the news are quite chilling, in terms of what might happen unless investment is made now into research.
Welsh: Mae'n fygythiad, fel y gwyddom. Mae rhoi gormod o wrthfiotigau ar bresgripsiwn ac ymwrthedd iddynt yn broblem fyd-eang sy'n gofyn am atebion byd-eang. Serch hynny, mae gennym ni gynllun cyflawni yng Nghymru - glasbrint ar gyfer camau gweithredu penodol a fydd yn cael yr effaith fwyaf ar arafu lledaeniad ymwrthedd. Ceir 12 o gamau gweithredu penodol yn y cynllun hwnnw. Maent i gyd wedi eu cynllunio, wrth gwrs, i wneud yn siŵr ein bod yn cyfrannu at arafu ymwrthedd, o ran bacteria a firysau, i gyffuriau sydd wedi cael eu defnyddio ers blynyddoedd maith. Mae rhai o'r straeon yr wyf i wedi eu gweld yn y newyddion yn peri dychryn, o ran yr hyn a allai ddigwydd oni bai y buddsoddir mewn gwaith ymchwil nawr.