English: Well, I think this is an extraordinary time to be bringing this Bill forward. This is a constitutional measure, and we are in a highly attenuated forum in this debate today. Despite the marvels of modern technology, which have enabled us quite effectively, I think, to participate in proceedings in the last two weeks, I don't believe that it's right, when two thirds of the Members of the Assembly are not able to participate in this debate, to bring it forward today for discussion and for a vote. The only reason that this Bill is being progressed - in my view, it's a desperate attempt by the Labour Party to shore up its dwindling political support throughout the electorate. We see in the recent general election how the electoral map of Britain, and Wales in particular, has changed. Labour has lost a great deal of its traditional voter support, and it's a measure of its desperation that it now seeks some salvation by extending the vote to children, prisoners and foreigners. If that's the measure of the Labour Party's desperation, I don't give much for their chances in the next set of elections. It seems to me they're in the same position today as the great silent film actor Harold Lloyd - hanging from the hands of the clock, desperate to try and stop himself falling into an abyss. And I don't believe that they will succeed in this respect. As regards votes for people who are not citizens of the United Kingdom, I believe that that is wrong in principle, that if you are to determine the make-up of a Parliament and the Government of a country, then you ought to be as firmly committed to that by being a citizen as you possibly can. So, this is wrong in principle and there's almost nowhere else in the world where this has been done in the past. Whether votes should be given to those who are 16 and 17-year-olds, again I think is a highly controversial issue, and it's improper, I think, for it to be brought before the Assembly for legislation in this way. It's notable that the Labour Party today derives a very large proportion of the support it retains from younger people and from migrant communities, and, of course, those are two of the major elements of the extension of the electorate that the Government in Wales is seeking in the course of this Bill. In my view, it's a squalid political manoeuvre for partisan purposes. It's the Labour Party's emergency that this Bill has been brought in to try to benefit, rather than the national emergency. We have suspended our civil liberties over huge swathes of human rights in the course of the last few weeks, and that would never be done in times of normality. This is an emergency, currently, in relation to the COVID virus, which we've not seen before in our lifetimes, and, in these circumstances, I think it is absolutely extraordinary that the Welsh Government should feel it right and proper to bring forward this Bill for consideration today. So, I hope that the Assembly will stand up for its rights and the rights of its Members who are not able to participate in the proceedings in the course of this debate, and throw this Bill out today.
Welsh: Wel, rwy'n credu bod hon yn adeg anhygoel i gyflwyno'r Bil hwn. Cam cyfansoddiadol yw hwn, ac rydym mewn fforwm sydd wedi'i wanhau'n fawr yn y ddadl hon heddiw. Er gwaethaf rhyfeddodau technoleg fodern, sydd wedi ein galluogi'n eithaf effeithiol, rwy'n credu, i gymryd rhan yn y trafodion yn ystod y pythefnos diwethaf, dydw i ddim yn credu ei bod yn iawn, pan nad yw dwy ran o dair o Aelodau'r Cynulliad yn gallu cymryd rhan yn y ddadl hon, i'w dwyn ymlaen heddiw i'w thrafod ac i gael pleidlais. Yr unig reswm y mae'r Bil hwn yn cael ei wthio ymlaen - yn fy marn i, yw ei bod yn ymdrech daer gan y Blaid Lafur i sicrhau hwb i'w chefnogaeth wleidyddol sydd wedi edwino ymhlith yr etholwyr. Gwelwn yn yr etholiad cyffredinol diweddar sut y mae map etholiadol Prydain, a Chymru yn arbennig, wedi newid. Mae Llafur wedi colli llawer iawn o gefnogaeth ei phleidleiswyr traddodiadol, ac mae'n fesur o'i hanobaith ei bod bellach yn ceisio achubiaeth o ryw fath drwy ymestyn y bleidlais i blant, carcharorion a thramorwyr. Os mai dyna yw maint anobaith y Blaid Lafur, dydw i ddim yn credu y bydd ganddyn nhw lawer o obaith yn y gyfres nesaf o etholiadau. Mae'n ymddangos i mi eu bod yn yr un sefyllfa heddiw ag yr oedd yr actor mawr hwnnw yn y ffilmiau mud, Harold Lloyd - yn hongian ar fysedd y cloc, yn ceisio'n daer i atal ei hun rhag disgyn i'r ddaear. A dydw i ddim yn credu y byddan nhw'n llwyddo yn hynny o beth. O ran y pleidleisiau ar gyfer pobl nad ydyn nhw yn ddinasyddion y Deyrnas Unedig, credaf fod hynny'n anghywir mewn egwyddor, sef os ydych chi eisiau pennu ffurf Senedd a Llywodraeth gwlad, yna dylech chi ymrwymo gymaint ag y gallwch chi i fod yn ddinesydd. Felly, mae hyn yn anghywir mewn egwyddor a does bron unman arall yn y byd lle mae hyn wedi digwydd yn y gorffennol. A ddylid rhoi pleidleisiau i'r rhai sy'n 16 ac yn 17 oed, eto credaf ei fod yn fater dadleuol iawn, ac mae'n amhriodol, rwy'n credu, iddo gael ei ddwyn gerbron y Cynulliad ar gyfer deddfwriaeth yn y modd hwn. Mae'n werth sylwi bod y Blaid Lafur heddiw yn cael cyfran fawr iawn o'r gefnogaeth y mae'n ei chadw oddi wrth bobl iau ac oddi wrth gymunedau mudol, ac, wrth gwrs, dyna ddwy o brif elfennau ymestyn yr etholwyr y mae'r Llywodraeth yng Nghymru yn eu ceisio yn ystod hynt y Bil hwn. Yn fy marn i, mae'n weithred wleidyddol ddirmygadwy at ddibenion pleidiol. Cyflwynwyd y Bil hwn i geisio rhoi mantais i'r Blaid Lafur yn ei hargyfwng, ac nid oherwydd yr argyfwng cenedlaethol. Rydym ni wedi atal dros dro ein rhyddid sifil o ran nifer fawr o hawliau dynol yn ystod yr ychydig wythnosau diwethaf, ac ni fyddai hynny byth yn digwydd mewn cyfnod arferol. Mae hwn yn argyfwng, ar hyn o bryd, o ran feirws COVID, nad ydym wedi ei weld o'r blaen yn ystod ein hoes, ac, o dan yr amgylchiadau hyn, rwy'n credu ei bod yn gwbl anghredadwy bod Llywodraeth Cymru yn teimlo ei bod yn iawn ac yn briodol i gyflwyno'r Bil hwn i'w ystyried heddiw. Felly, gobeithiaf y bydd y Cynulliad yn sefyll dros ei hawliau a hawliau ei Aelodau nad ydyn nhw yn gallu cymryd rhan yn y trafodion yn ystod y ddadl hon, ac yn gwrthod y Bil hwn heddiw.