English: I'm really pleased to be speaking in this debate. It's a really important topic. It has a profound impact on so many people's lives. Alcohol harm in Wales, and indeed the UK, is a significant issue. When you take a step back and look at how frequently it's pushed on us at every given opportunity by advertising, it's extremely hard to ignore. If you were to believe advertising and the hype surrounding alcohol, you'd think that we can't possibly get through life without it. We are peddled the message that we need it at sporting events, a night out or in with friends, celebrations, sad events or even day-to-day parenting. With this incessant push, it's no wonder that alcohol harm is a growing problem, especially when you consider that alcohol is one of the most addictive substances legally and readily available. Recent years have seen the growth in the so-called mummy-wine culture. This includes memes on social media, placards to hang in the home and birthday cards telling mums they need wine or gin to cope with parenting. I recently saw one that said, 'I am the reason my mummy drinks'. Yes, I know they're supposed to be funny, but I don't think that's the overriding message. What sort of message is that giving to parents and their children? There are similar messages that are targeted at dads as well, but they're not on the same scale as they are for women. Alcohol harm amongst women has seen an increase in recent years and yet, it's not talked about enough. I think that is incredibly worrying. I'm not attributing all of that increase on the mummy-wine culture alone; those reasons are multifaceted. The impact of this increased alcohol consumption in women is having devastating consequences on their health and their well-being. Research has shown that women start to have alcohol-related health problems sooner, at lower levels of consumption than men. That is mostly down to the biological differences. These include heart disease, liver disease, breast cancer and brain damage. With this in mind, I'm keen to know that the Welsh Government is doing something specifically to target alcohol harm in women. We know that alcohol use can cause a plethora of diseases in both men and women, but where do we see the warnings on the bottles or the cans that highlight that? What you usually see is a message that says, 'Drink responsibly', whatever that might mean, and a picture of a pregnant woman with a cross through it. I'd like to see a change to this, and I'm eager to know what discussions Welsh Government is having with the alcohol industry regarding their lack of health warnings on products. There are also confusing messages about alcohol strengths and the units, neither of which is clearly and boldly displayed on the product, and I do check quite frequently - and as many of you know, I'm a virtual teetotaller - the strength of alcohol on products. And sometimes, you'll be lucky if you manage to find it at all. It will be there, but if you can find it, you will have searched for some time. So, I think that we have to do two things: we have to display the warnings clearly, but we have to stop the advertising - and reduce its harm - saying that you have to have a drink to get through the day. I hope some of you when you go home and watch tv will take notice of the ads, whether you're having a meal or whatever it is you're doing in life, and the number of times that you will see alcohol in every single advert. And we have the same problem, of course, in gambling, if you watch sport. So, I think those are the messages that we have to really, really tackle, and help people not to become addicted in the very first place. It is not all right to drink too much, it is harmful, and the harms are significant. Thank you.
Welsh: Rwy'n falch iawn o siarad yn y ddadl hon. Mae'n bwnc pwysig iawn. Mae'n cael effaith ddifrifol ar fywydau cymaint o bobl. Mae niwed alcohol yng Nghymru, ac yn wir, yn y DU, yn broblem sylweddol. Pan gymerwch gam yn ôl ac edrych ar ba mor aml y caiff ei wthio arnom ar bob cyfle gan hysbysebion, mae'n anodd iawn ei anwybyddu. Pe baech yn credu hysbysebion a'r brolio ynghylch alcohol, byddech yn credu na allem fyw hebddo. Rydym yn cael clywed y neges fod arnom ei angen mewn digwyddiadau chwaraeon, ar noson allan neu noson i mewn gyda ffrindiau, mewn dathliadau, digwyddiadau trist neu hyd yn oed i fagu plant o ddydd i ddydd. Gyda gwthio di-baid o'r fath, nid yw'n syndod fod niwed alcohol yn broblem gynyddol, yn enwedig pan ystyriwch fod alcohol yn un o'r sylweddau mwyaf caethiwus sydd ar gael yn rhwydd ac yn gyfreithlon. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, gwelwyd twf yn y diwylliant gwin mam, fel y'i gelwir. Mae hyn yn cynnwys memynnau ar y cyfryngau cymdeithasol, placardiau i'w hongian yn y cartref a chardiau pen-blwydd yn dweud wrth famau fod angen gwin neu jin arnynt i ymdopi â'r gwaith o fagu plant. Gwelais un yn ddiweddar a oedd yn dweud, 'Fi yw'r rheswm pam fod fy mam yn yfed'. Rwy'n gwybod eu bod i fod yn ddoniol, ond nid wyf yn credu mai dyna'r brif neges. Pa fath o neges y mae'n ei rhoi i rieni a'u plant? Mae negeseuon tebyg yn cael eu targedu at dadau hefyd, ond nid ydynt ar yr un raddfa â'r rhai ar gyfer menywod. Mae niwed alcohol ymhlith menywod wedi cynyddu yn y blynyddoedd diwethaf, ac eto nid oes digon o sôn amdano. Credaf fod hynny'n destun pryder difrifol. Nid wyf yn beio'r holl gynnydd hwnnw ar ddiwylliant gwin mam yn unig; mae'r rhesymau'n amlweddog. Mae effaith y cynnydd hwn yn y defnydd o alcohol ymhlith menywod yn cael effaith ddinistriol ar eu hiechyd a'u llesiant. Mae ymchwil wedi dangos bod menywod yn dechrau cael problemau iechyd sy'n gysylltiedig ag alcohol yn gynt, ar lefelau yfed is na dynion. Mae hynny'n bennaf oherwydd y gwahaniaethau biolegol. Mae'r rhain yn cynnwys clefyd y galon, clefyd yr afu, canser y fron a niwed i'r ymennydd. Gyda hyn mewn golwg, hoffwn wybod bod Llywodraeth Cymru yn gwneud rhywbeth penodol i dargedu niwed alcohol ymhlith menywod. Gwyddom y gall defnyddio alcohol achosi llu o afiechydon ymhlith dynion a menywod, ond ble mae'r rhybuddion i amlygu hynny ar y poteli neu'r caniau? Yr hyn a welwch fel arfer yw neges sy'n dweud, 'Yfwch yn gyfrifol', beth bynnag y mae hynny'n ei olygu, a llun o fenyw feichiog â chroes drwyddi. Hoffwn weld hyn yn newid, ac rwy'n awyddus i wybod pa drafodaethau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cael gyda'r diwydiant alcohol ynglŷn â diffyg rhybuddion iechyd ar eu cynnyrch. Ceir negeseuon dryslyd hefyd am gryfder alcohol a'r unedau, nad ydynt yn cael eu dangos yn glir ac yn amlwg ar y cynnyrch, ac rwy'n edrych i weld - ac fel y gŵyr llawer ohonoch, rwyf cystal â bod yn llwyrymwrthodwr - beth yw cryfder alcohol ar gynnyrch yn eithaf aml. Ac weithiau, fe fyddwch yn lwcus os llwyddwch i ddod o hyd iddo o gwbl. Fe fydd yno, ond os gallwch ddod o hyd iddo, fe fyddwch wedi chwilio'n hir. Felly, rwy'n credu bod rhaid inni wneud dau beth: rhaid inni ddangos y rhybuddion yn glir, ond mae'n rhaid inni atal yr hysbysebu - a lleihau ei niwed - sy'n dweud bod rhaid ichi gael diod i ymdopi â'ch diwrnod. Pan ewch chi adref a gwylio'r teledu, rwy'n gobeithio y bydd rhai ohonoch yn sylwi ar yr hysbysebion, os ydych yn cael pryd o fwyd neu beth bynnag a wnewch, a'r nifer o weithiau y byddwch yn gweld alcohol ym mhob un hysbyseb. Ac mae gennym yr un broblem, wrth gwrs, gyda gamblo, os ydych yn gwylio chwaraeon. Felly, rwy'n credu mai dyna'r negeseuon y mae'n rhaid inni fynd i'r afael â hwy, a helpu pobl i beidio â dod yn gaeth yn y lle cyntaf. Nid yw'n iawn i yfed gormod, mae'n niweidiol, ac mae'r niwed yn sylweddol. Diolch.