techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Of course, working with local authorities, we're able to investigate, for example, the provision of more brown signs. We see those going up across Wales. It is right to say that we are working on making sure that we get more capture of the visitors that are travelling along the A55 to Ireland, many of whom have said to me in the past, 'Well, we've travelled to Ireland that way but not really stopped on the way.' I can say though, when it comes to international tourists, that figures continue to go up, and, for them, of course, many of them will visit Ireland and travel through north Wales in order to get there. But, working with the local authorities, we believe that we can continue to provide information to visitors both digitally and in terms of the signposting.
Welsh: Wrth gwrs, gan weithio gydag awdurdodau lleol, rydym yn gallu ymchwilio, er enghraifft, i ddarparu mwy o arwyddion brown. Rydym yn gweld y rheini yn cael eu codi ledled Cymru. Mae'n iawn i ddweud ein bod yn gweithio ar sicrhau ein bod yn denu mwy o ymwelwyr sy'n teithio ar hyd yr A55 i Iwerddon, ac mae llawer ohonynt wedi dweud wrthyf yn y gorffennol, 'Wel, rydym wedi teithio i Iwerddon ar y ffordd honno ond heb stopio ar y ffordd a dweud y gwir.' Gallaf ddweud, er hynny, pan ddaw i dwristiaid rhyngwladol, fod y ffigurau yn parhau i gynyddu, ac, iddyn nhw, wrth gwrs, bydd llawer ohonynt yn ymweld ag Iwerddon a theithio drwy ogledd Cymru i gyrraedd yno. Ond, gan weithio gyda'r awdurdodau lleol, rydym yn credu y gallwn barhau i ddarparu gwybodaeth i ymwelwyr yn ddigidol ac o ran arwyddbyst.
English: We now move to questions from party leaders, and first this week is the leader of the Welsh Conservatives, Andrew R.T. Davies.
Welsh: Cwestiynau nawr gan arweinwyr y pleidiau, ac yn gyntaf yr wythnos yma, Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew R.T. Davies.
English: Thank you, Presiding Officer. First Minister, very often at First Minister's questions you talk at length about what the UK Government is doing. So, for this question, I'd like to focus on what you think would be the best outcome from Jeremy Corbyn's leadership. Do you think that the best interests of the United Kingdom would be served by having Jeremy Corbyn as the next prime minister?
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Brif Weinidog, yn aml iawn yn ystod cwestiynau i'r Prif Weinidog rydych yn siarad yn faith am yr hyn y mae Llywodraeth y DU yn ei wneud. Felly, ar gyfer y cwestiwn hwn, hoffwn ganolbwyntio ar yr hyn yr ydych yn ei gredu fyddai'r canlyniad gorau o arweinyddiaeth Jeremy Corbyn. A ydych chi'n credu y byddai cael Jeremy Corbyn fel y prif weinidog nesaf er budd pennaf y Deyrnas Unedig?
English: It's nice to see that you're going to play your part in the trilogy, then, of the demise of the Labour Party by having him as the Prime Minister, because the longest suicide note possible was written in 1983 for the Labour Party, and, by having a Prime Minister who delivers for Wales, it's vital to have that person in No. 10. You also went to the conference - [Interruption.]
Welsh: Mae'n braf gweld eich bod yn mynd i chwarae eich rhan yn y drioleg, felly, o dranc y Blaid Lafur drwy ei gael ef yn Brif Weinidog, oherwydd ysgrifennwyd y nodyn hunanladdiad hiraf posibl yn 1983 ar gyfer y Blaid Lafur, a, thrwy gael Prif Weinidog sy'n cyflawni dros Gymru, mae'n hanfodol bod gennym y person hwnnw yn Rhif 10. Fe aethoch chithau i'r Gynhadledd - [Torri ar draws.]
English: Can we hear the leader of the Conservatives' questions, please, in silence, without any attempt by Ministers to help the First Minister?
Welsh: A gawn ni glywed cwestiynau arweinydd y Ceidwadwyr, os gwelwch yn dda, mewn tawelwch, heb unrhyw ymgais gan Weinidogion i helpu'r Prif Weinidog?
English: He needs all the help he can get. [Laughter.] First Minister, you also went to the Labour Party conference in Liverpool and launched a strategy there - the Healthy Child Wales programme, something that we fully support on these benches, because, when you look at the indices around child health, they are pretty appalling, to say the least, here in Wales. And, actually, most major indices have not moved since 2007 here in Wales. Can you tell us how the Government will take this strategy forward and, importantly, what budget lines you have agreed - I appreciate there was a statement issued yesterday, but there wasn't a lot in that statement, First Minister - what budget lines have been agreed to take this policy forward, and how many extra community nurses will be there by 2021, because we know the number of community nurses is declining in Wales?
Welsh: Mae ef angen yr holl gymorth y gall ei gael. [Chwerthin.] Brif Weinidog, fe aethoch chithau hefyd i gynhadledd y Blaid Lafur yn Lerpwl a lansio strategaeth yno - rhaglen Plant Iach Cymru, rhywbeth yr ydym yn llwyr gefnogi ar y meinciau hyn, oherwydd, pan edrychwch ar y mynegeion yn ymwneud ag iechyd plant, maent yn eithaf dychrynllyd, a dweud y lleiaf, yma yng Nghymru. A, mewn gwirionedd, nid yw'r rhan fwyaf o'r prif fynegeion wedi symud ers 2007 yma yng Nghymru. A allwch chi ddweud wrthym sut y bydd y Llywodraeth yn symud y strategaeth hon yn ei blaen ac, yn bwysig, pa linellau cyllideb yr ydych wedi'u cytuno - rwyf yn gwerthfawrogi y cyhoeddwyd datganiad ddoe, ond nid oedd fawr yn y datganiad hwnnw Brif Weinidog - pa linellau cyllideb sydd wedi eu cytuno i symud y polisi hwn yn ei flaen, a faint o nyrsys cymunedol ychwanegol fydd gennym ni erbyn 2021, gan ein bod yn gwybod bod nifer y nyrsys cymunedol yn lleihau yng Nghymru?
English: This will be examined, of course, when the budget is produced, and, as part of the promises we made to the people of Wales back in May, we intend to continue the situation where health inequalities close. What we've seen, of course, with the bedroom tax and with cuts in welfare benefits is that inequality has risen in Wales and we will do what we can to combat that. I'm grateful to him for mentioning my own party's conference. If he wishes, of course, to play a greater role in that, then he can apply to join, though I can't guarantee his application will be accepted.
Welsh: Bydd hyn yn cael ei archwilio, wrth gwrs, pan fydd y gyllideb yn cael ei chreu, ac, yn rhan o'r addewidion a wnaethom i bobl Cymru yn ôl ym mis Mai, rydym yn bwriadu parhau â'r sefyllfa lle mae anghydraddoldebau iechyd yn lleihau. Yr hyn yr ydym wedi ei weld, wrth gwrs, gyda'r dreth ystafell wely a gyda thoriadau i fudd-daliadau lles yw bod anghydraddoldeb wedi cynyddu yng Nghymru, a byddwn yn gwneud yr hyn a allwn i frwydro yn erbyn hynny. Rwy'n ddiolchgar iddo am grybwyll cynhadledd fy mhlaid fy hun. Os yw'n dymuno, wrth gwrs, chwarae mwy o ran yn hynny, yna gall wneud cais i ymuno, er na allaf warantu y bydd ei gais yn cael ei dderbyn.
English: First Minister, the Labour Party are doing all the favours they can for the Conservatives and other parties at the moment - long, long may it continue. As I say, we are now into the trilogy stage, we are, because we had the sequel in 2015, we did. But the other point that was raised last week, by my colleague, David Melding, on Government policy - because we didn't get an answer to my second question from you, so clearly there's no budget line identified yet, or the development of a community nurse strategy to increase numbers - was on housing. And, in the programme for government, you, to your credit, identified you wanted to bring 20,000 social housing units forward by 2021. But that didn't have any answers to what the current housing crisis faces, of the new-starts in the housing market, where we saw a 7 per cent decline in new-starts in Wales last year. So, how is your Government going to deliver on its social housing targets, and, importantly, how is it going to generate more activity in the overall housing market so that, by 2021, we can be hitting the target of 12,000 units a year, rather than the 8,000 we're hitting at the moment?
Welsh: Brif Weinidog, mae'r Blaid Lafur yn gwneud pob ffafr o fewn ei gallu i'r Ceidwadwyr a phartïon eraill ar hyn o bryd - hir, hir y pery hynny. Fel yr wyf yn dweud, rydym bellach i mewn i gyfnod y drioleg, ydym, oherwydd cawsom y dilyniant yn 2015, do fe gawsom. Ond roedd y pwynt arall a godwyd yr wythnos diwethaf, gan fy nghydweithiwr, David Melding, ar bolisi'r Llywodraeth - am na chawsom ateb i fy ail gwestiwn gennych chi, felly mae'n amlwg nad oes llinell gyllideb wedi'i nodi hyd yn hyn, na strategaeth wedi'i datblygu i gynyddu niferoedd nyrsys cymunedol - yn ymwneud â thai. Ac, yn y rhaglen lywodraethu, gwnaethoch, er clod i chi, nodi eich bod yn awyddus i ddatblygu 20,000 o unedau tai cymdeithasol erbyn 2021. Ond nid oedd unrhyw atebion i'r hyn y mae'r argyfwng tai presennol ei wynebu, y tai newydd yn y farchnad dai, lle y gwelsom ostyngiad o 7 y cant mewn tai newydd yng Nghymru y llynedd. Felly, sut y mae eich Llywodraeth yn mynd i gyflawni ei thargedau tai cymdeithasol, ac, yn bwysig, sut mae'n mynd i greu mwy o weithgarwch yn y farchnad dai yn gyffredinol fel, erbyn 2021, y gallwn fod yn cyrraedd y targed o 12,000 o unedau y flwyddyn, yn hytrach na'r 8,000 yr ydym yn ei gyrraedd ar hyn o bryd?
English: Well, he mentions the budgetary issues. Again, they will be part of the budget when it's published for all Members to see. We have our target of 20,000. The Minister will be explaining to the Assembly how that target will be achieved. We have achieved those targets in the past. We stand on our record. He talks of a trilogy. The second part of the trilogy, of course, was the defeat and backward pedalling of the Conservative Party in the elections in May.
Welsh: Wel, mae'n sôn am y materion cyllidebol. Unwaith eto, byddant yn rhan o'r gyllideb pan gaiff ei chyhoeddi er mwyn i'r holl Aelodau ei gweld. Mae gennym ein targed o 20,000. Bydd y Gweinidog yn egluro i'r Cynulliad sut y caiff y targed hwnnw ei gyflawni. Rydym wedi cyflawni'r targedau hynny yn y gorffennol. Rydym yn sefyll ar ein hanes. Mae'n sôn am drioleg. Ail ran y drioleg, wrth gwrs, oedd trechu a lleihau aelodau'r Blaid Geidwadol yn yr etholiadau ym mis Mai.
English: Diolch yn fawr, Lywydd. In the Government's document, 'Taking Wales Forward', the section on health says, 'We are committed to helping improve health and well-being for all.' But, as the First Minister will know, there are lots of parts of Wales where that remains just an aspiration. And, in Gwynedd in particular, in the area around Blaenau Ffestiniog, the record is exactly the opposite. In the seven well-being areas defined by Gwynedd Council, there is a community hub hospital in every one apart from Blaenau Ffestiniog. And, since 2013, we've seen the closure of the memorial hospital, a loss of hospital beds, the closure of the x-ray service, the closure of the minor injuries unit, the closure of teledermatology clinics and therapy services, two rural branch surgeries have closed, and the GP practice in Blaenau Ffestiniog was supposed to have four full-time doctors, but it's only got one salaried doctor and a variety of locums. As far as Blaenau Ffestiniog is concerned, they haven't got a national health service, but a notional health service. What is he going to do about it?
Welsh: Diolch fawr, Lywydd. Yn y ddogfen y Llywodraeth, 'Symud Cymru Ymlaen', mae'r adran ar iechyd yn dweud, 'Rydym wedi ymrwymo i helpu i wella iechyd a lles i bawb.' Ond, fel y bydd y Prif Weinidog yn gwybod, mae llawer o rannau o Gymru lle mai dim ond dyhead yw hynny. Ac, yng Ngwynedd yn arbennig, yn yr ardal o amgylch Blaenau Ffestiniog, mae'r hanes yn union i'r gwrthwyneb. Yn y saith ardal les a ddiffinnir gan Gyngor Gwynedd, mae ysbyty cymuned ym mhob un heblaw am Flaenau Ffestiniog. Ac, ers 2013, rydym wedi gweld cau'r ysbyty coffa, colli gwelyau ysbyty, cau'r gwasanaeth pelydr-x, cau'r uned mân anafiadau, cau clinigau teledermatoleg a gwasanaethau therapi, mae dwy feddygfa cangen wledig wedi cau, ac mae'r practis meddyg teulu ym Mlaenau Ffestiniog a oedd i fod i gael pedwar o feddygon llawn amser, ond dim ond un meddyg cyflogedig ac amrywiaeth o feddygon locwm sydd yno. Cyn belled ag y mae Blaenau Ffestiniog yn y cwestiwn, nid oes ganddynt wasanaeth iechyd gwladol, ond mae gwasanaeth iechyd syniadol. Beth mae e'n mynd i'w wneud am hyn?
English: Well, first of all, we have been investing, as we will in Blaenau Ffestiniog, in brand-new health centres across the whole of Wales. Simply keeping old buildings going for the sake of it is not how we see the future of the health service. It's hugely important that Blaenau and other communities have access to the most up-to-date, modern facilities possible, and there are examples of that around Wales, and that's precisely what we want to offer the people of Blaenau.
Welsh: Wel, yn gyntaf oll, rydym wedi bod yn buddsoddi, fel y byddwn ym Mlaenau Ffestiniog, mewn canolfannau iechyd newydd sbon ar draws Cymru gyfan. Nid ydym yn gweld cadw hen adeiladau dim ond er mwyn gwneud hynny fel y dyfodol ar gyfer y gwasanaeth iechyd. Mae'n hynod o bwysig bod Blaenau a chymunedau eraill yn cael mynediad at y cyfleusterau mwyaf cyfredol a modern â phosibl, ac mae enghreifftiau o hynny o amgylch Cymru, a dyna yn union yr hyn yr ydym eisiau ei gynnig i bobl Blaenau.
English: Well, each of the other six well-being areas has got a hospital that is open for 24 hours a day. The health centre in Blaenau will be open for only 10 hours a day. That is unacceptable. The aspiration is to meet the needs of the local population and ensure that services are provided as close to patients' homes as possible. To get to Ysbyty Gwynedd from Blaenau Ffestiniog is an 80-mile round trip, or journey, and, for a lot of elderly people, and people on low incomes, this means that the national health service is not actually free at the point of delivery to them because they have to pay to get there. Ministers, unfortunately, have declined to intervene in this case - both the current Cabinet Secretary and his predecessor, Mark Drakeford - because they say that the decision to close down local services was agreed locally, but that, of course, was Betsi Cadwaladr that agreed to do that locally. When local people were asked by means of a community referendum, nearly 100 per cent of people voted against those closures. So, I'm asking the First Minister now, will he encourage his colleague the Cabinet Secretary to personally intervene in this case?
Welsh: Wel, mae gan bob un o'r chwe ardal lles eraill wedi cael ysbyty sydd ar agor am 24 awr y dydd. Bydd y ganolfan iechyd ym Mlaenau ar agor am ddim ond 10 awr y dydd. Mae hynny'n annerbyniol. Y dyhead yw bodloni anghenion y boblogaeth leol a sicrhau bod gwasanaethau'n cael eu darparu mor agos i gartrefi cleifion ag sy'n bosibl. Mae cyrraedd Ysbyty Gwynedd o Flaenau Ffestiniog yn daith dwy ffordd o 80 milltir, neu siwrnai, ac, i lawer o bobl oedrannus, a phobl ar incwm isel, mae hyn yn golygu nad yw'r gwasanaeth iechyd gwladol mewn gwirionedd yn rhad ac am ddim yn y man darparu iddyn nhw oherwydd bod yn rhaid iddyn nhw dalu i fynd yno. Mae Gweinidogion, yn anffodus, wedi gwrthod ymyrryd yn yr achos hwn - yr Ysgrifennydd Cabinet presennol a'i ragflaenydd, Mark Drakeford - oherwydd eu bod yn dweud bod y penderfyniad i gau gwasanaethau lleol wedi ei gytuno yn lleol, ond, wrth gwrs, Betsi Cadwaladr a gytunodd i wneud hynny yn lleol. Pan ofynnwyd i bobl leol drwy refferendwm cymunedol, pleidleisiodd bron i 100 y cant o bobl yn erbyn cau'r gwasanaethau hynny. Felly, rwy'n gofyn i'r Prif Weinidog nawr, a wnaiff ef annog ei gydweithiwr, Ysgrifennydd y Cabinet, i ymyrryd yn bersonol yn yr achos hwn?
English: He seems to be making a case for the establishment of a district general hospital in the area if he says that travel is a problem. Yes, it is. We know that travel in some parts of Wales means that people have to travel further than normal, but that's because they get a better service than a district general hospital. What we have, of course, is Ysbyty Alltwen, which is about, I think, 7 miles away from Blaenau Ffestiniog, and indeed the promise of investment into new health facilities, so that people don't have to go into hospital in the first place. For many, many years, we've had a health service in this country that was hospital focused. We intend to make sure that more and more people can stay at home, get the support that they need at home, without having to go into hospital.
Welsh: Mae'n ymddangos ei fod yn gwneud achos dros sefydlu ysbyty cyffredinol dosbarth yn yr ardal os yw'n dweud bod teithio yn broblem. Ydy mae e'n broblem. Rydym yn gwybod bod teithio mewn rhai rhannau o Gymru yn golygu bod yn rhaid i bobl deithio ymhellach na'r arfer, ond mae hynny oherwydd eu bod yn cael gwell gwasanaeth nag ysbyty cyffredinol dosbarth. Yr hyn sydd gennym, wrth gwrs, yw Ysbyty Alltwen, sydd, rwy'n credu, tua 7 milltir o Flaenau Ffestiniog, ac yn wir yr addewid o fuddsoddiad i gyfleusterau iechyd newydd, fel nad oes yn rhaid i bobl fynd i'r ysbyty yn y lle cyntaf. Ers llawer, llawer iawn o flynyddoedd, bu gennym wasanaeth iechyd yn y wlad hon a oedd â phwyslais ar yr ysbyty. Rydym yn bwriadu sicrhau y gall mwy a mwy o bobl aros gartref, cael y cymorth sydd ei angen arnynt gartref, heb orfod mynd i'r ysbyty.
English: The litany of closures that I've just read out shows that that's merely an aspiration - what the First Minister has just said. People in Blaenau feel that they're actually being discriminated against amongst all the well-being areas that are identified by Gwynedd county council. What is it that Tywyn has got, for example, that Blaenau Ffestiniog lacks in terms of the health needs of the people? I'm asking the First Minister just this simple question: will you encourage the Cabinet Secretary to meet a delegation from Blaenau Ffestiniog in order that we can argue the toss on the claims of this important area to better treatment as part of the Government's overall objective stated in its high-flown document last week?
Welsh: Mae'r rhestr o wasanaethau sydd wedi'u cau yr wyf newydd ei darllen ar goedd yn dangos mai dim ond dyhead yw hynny - yr hyn y mae'r Prif Weinidog newydd ei ddweud. Mae pobl ym Mlaenau yn teimlo bod gwahaniaethu yn eu herbyn ymhlith yr holl ardaloedd lles sy'n cael eu nodi gan gyngor sir Gwynedd. Beth sydd gan Dywyn, er enghraifft, nad oes gan Flaenau Ffestiniog o ran anghenion iechyd y bobl? Rwy'n gofyn y cwestiwn syml hwn i'r Prif Weinidog: a wnewch chi annog Ysgrifennydd y Cabinet i gwrdd â dirprwyaeth o Flaenau Ffestiniog er mwyn i ni gael dadlau achos hawliau'r ardal bwysig hon i well triniaeth yn rhan o amcan cyffredinol y Llywodraeth a nodwyd yn ei dogfen chwyddedig yr wythnos diwethaf?
English: It's absolutely essential that the area gets better treatment; that's why we're investing in health facilities. He needs to go and talk to people, for example, on Deeside, where a brand-new health facility was opened there, or people, indeed, in Port Talbot, in Baglan, with the Neath Port Talbot Hospital - the brand-new health centre there - or Builth Wells, with the brand-new health centre there. We are providing the facilities that people need for the future, and importantly the facilities that shape the future as far as the health service of the twenty-first century is concerned, ensuring that fewer and fewer people have to stay in hospital, rather than doing things in the same old way, where people stay in hospital when they don't need to.
Welsh: Mae'n gwbl hanfodol bod yr ardal yn cael gwell triniaeth; dyna pam yr ydym yn buddsoddi mewn cyfleusterau iechyd. Mae angen iddo fynd i siarad â phobl, er enghraifft, ar Lannau Dyfrdwy, lle yr agorwyd cyfleuster iechyd newydd sbon, neu bobl, yn wir, ym Mhort Talbot, ym Maglan, gyda'r ysbyty Castell-nedd Port Talbot - y ganolfan iechyd newydd sbon yn y fan honno - neu Lanfair-ym-Muallt, gyda'r ganolfan iechyd newydd sbon yno. Rydym yn darparu cyfleusterau y mae pobl eu hangen ar gyfer y dyfodol, ac yn bwysig, y cyfleusterau sy'n llunio'r dyfodol cyn belled ag y mae gwasanaeth iechyd yr unfed ganrif ar hugain yn y cwestiwn, gan sicrhau bod llai a llai o bobl yn gorfod aros yn yr ysbyty, yn hytrach na gwneud pethau yn yr un hen ffordd, lle mae pobl yn aros yn yr ysbyty pan nad oes angen iddynt wneud hynny.
English: Diolch, Lywydd. First Minister, how many children are waiting for more than four months for a first appointment with child and adolescent mental health services?
Welsh: Diolch, Lywydd. Brif Weinidog, faint o blant sy'n aros am fwy na phedwar mis am apwyntiad cyntaf gyda gwasanaethau iechyd meddwl plant a'r glasoed?
English: With child and adolescent mental health service, we've invested heavily - £6.6 million into the service. Demand outstripped supply, that much is true, which is why, of course, we've matched that with the extra investment that has been put in. It means, of course, that the numbers waiting and the times that youngsters are waiting have gone down.
Welsh: O ran gwasanaeth iechyd meddwl plant a'r glasoed, rydym wedi buddsoddi'n drwm - £6.6 miliwn i'r gwasanaeth. Roedd y galw yn fwy na'r cyflenwad, mae cymaint â hynny'n wir, a dyna pam, wrth gwrs, yr ydym wedi cyfateb hynny â'r buddsoddiad ychwanegol sydd wedi ei wneud. Mae'n golygu, wrth gwrs, bod y niferoedd sy'n aros a'r amseroedd y mae pobl ifanc yn aros wedi mynd i lawr.
English: First Minister, I asked you for a figure, and the exact number that you were looking for is 1,174 children waiting for four months. And it's not true to say that that figure has gone down, because that figure has almost trebled in the three years since 2013. We all know that investment in early years is crucial for positive outcomes in education and health, and in particular in preventing some of the problems that can arise later on in life. Developments in neuroscience are showing that the early teenage years can be just as crucial for a person's development as the early years. I visited my old school last Friday, and I was told that the rates of self-harm are going through the roof at Tonypandy Community College, and I don't think for one minute that that is an isolated case. Depression, anxiety and self-harm have become too common amongst a generation that have many worries about things like zero-hours contracts, massive student debt and endless austerity. Those young people are not covered by the interventions that are available for children under seven years old. The things that can go wrong in the teenage years can cause problems for life, and I saw that only too well in my former role as a probation officer. First Minister, will you establish a programme for pre-teens and teenagers to go alongside your Healthy Child Wales programme, and would you be prepared to look at what role mindfulness could play in such a programme?
Welsh: Brif Weinidog, rwyf yn gofyn i chi am ffigur, a'r union nifer yr oeddech yn chwilio amdano yw 1,174 o blant yn aros am bedwar mis. Ac nid yw'n wir i ddweud bod y ffigur hwnnw wedi gostwng, gan fod y ffigur hwnnw wedi treblu bron dros y tair blynedd ers 2013. Rydym ni i gyd yn gwybod bod buddsoddi yn y blynyddoedd cynnar yn hanfodol ar gyfer canlyniadau cadarnhaol mewn addysg ac iechyd, ac yn arbennig wrth atal rhai o'r problemau sy'n gallu codi yn ddiweddarach mewn bywyd. Mae datblygiadau mewn niwrowyddoniaeth yn dangos y gall blynyddoedd cynnar yr arddegau fod yr un mor hanfodol ar gyfer datblygiad person â'r blynyddoedd cynnar. Ymwelais â'm hen ysgol ddydd Gwener diwethaf, a dywedwyd wrthyf fod cyfraddau hunan-niweidio wedi cynyddu'n aruthrol yng Ngholeg Cymunedol Tonypandy, ac nid wyf yn meddwl am funud bod hwnnw'n achos unigol. Mae iselder, pryder a hunan-niweidio wedi mynd yn rhy gyffredin ymhlith cenhedlaeth sydd â llawer o bryderon am bethau fel contractau dim oriau, dyled myfyrwyr enfawr a chyni diddiwedd. Nid yw'r bobl ifanc hynny wedi eu cwmpasu gan yr ymyraethau sydd ar gael i blant o dan saith oed. Gall y pethau a all fynd o chwith yn yr arddegau achosi problemau am oes, a gwelais hynny dim ond yn rhy dda yn fy swydd flaenorol fel swyddog prawf. Brif Weinidog, a wnewch chi sefydlu rhaglen ar gyfer plant yn eu harddegau a chyn eu bod yn eu harddegau i fynd ochr yn ochr â'ch rhaglen Plant Iach Cymru, ac a ydych chi'n fodlon edrych ar y rhan y gallai ymwybyddiaeth fyfyriol ei chwarae mewn rhaglen o'r fath?