English: So, you told us in the Chamber that you would read the report, and I've no reason to doubt whether that has happened, but now, Minister, this evening, you need to explain to us, firstly, why the Holden report has still not been made public; secondly, why the recommendations of the report have not been carried out; and, thirdly, you need to explain why people are still dying on mental health units in north Wales when those risks should have been eliminated. This is a tragic, avoidable scandal. It's a scandal because nobody has been held to account for these failings. And these aren't the failings of overstretched front-line staff. These are the long-term failings of senior managers who have continued to be employed by the health board, some of whom have very senior roles in Betsi Cadwaladr. It was avoidable because staff, families and Holden had raised the alarm many, many years ago. And the tragedy is that no action was taken, or that not sufficient action, at least, has been taken to date, and that means that vulnerable people are still dying on mental health units in north Wales. And I use the plural, because, in the past year, we've seen deaths on Hergest and also on the Ablett unit in north Wales. We've seen glacial progress in terms of getting the facts out into the open, and it's time this Government showed some leadership, and it's time you held your hands up to Holden. Let's have this report out in the open so that we can all see for ourselves what needed doing back then, and what needs doing now, so that we can start to deliver the mental health services that the people of north Wales deserve.
Welsh: Felly, fe ddywedoch chi wrthym yn y Siambr y byddech yn darllen yr adroddiad, ac nid oes gennyf reswm dros amau a yw hynny wedi digwydd, ond yn awr, Weinidog, heno, mae angen i chi egluro i ni, yn gyntaf, pam nad yw adroddiad Holden wedi'i gyhoeddi o hyd; yn ail, pam nad yw argymhellion yr adroddiad wedi'u cyflawni; ac yn drydydd, mae angen i chi egluro pam y mae pobl yn dal i farw mewn unedau iechyd meddwl yng ngogledd Cymru pan ddylai'r risgiau hynny fod wedi'u dileu. Mae hon yn sgandal drasig y gellir bod wedi ei hosgoi. Mae'n sgandal am nad oes neb wedi cael ei ddwyn i gyfrif am y methiannau hyn. Ac nid methiannau staff rheng flaen wedi'u gorlethu yw'r rhain. Dyma fethiannau hirdymor uwch-reolwyr sydd wedi parhau i gael eu cyflogi gan y bwrdd iechyd, a rhai ohonynt â swyddi uchel iawn ym mwrdd iechyd Betsi Cadwaladr. Roedd modd osgoi hyn am fod staff, teuluoedd a Holden wedi canu'r larwm sawl blwyddyn yn ôl. A'r drasiedi yw na weithredwyd, neu na weithredwyd yn ddigonol o leiaf, hyd yma, ac mae hynny'n golygu bod pobl sy'n agored i niwed yn dal i farw mewn unedau iechyd meddwl yng ngogledd Cymru. Ac rwy'n defnyddio'r lluosog, oherwydd, yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, gwelsom farwolaethau ar Hergest a hefyd yn uned Ablett yng ngogledd Cymru. Araf iawn fu'r cynnydd o ran cael y ffeithiau allan yn agored, ac mae'n bryd i'r Llywodraeth hon ddangos rhywfaint o arweiniad, ac mae'n bryd i chi gyfaddef eich bai mewn perthynas â Holden. Gadewch inni gael yr adroddiad hwn wedi'i gyhoeddi fel y gallwn i gyd weld drosom ein hunain beth oedd angen ei wneud yn ôl bryd hynny, a'r hyn y mae angen ei wneud yn awr, fel y gallwn ddechrau darparu'r gwasanaethau iechyd meddwl y mae pobl gogledd Cymru yn eu haeddu.