English: For many people, 'hospice' is a frightening word because it is associated with the end of life, but hospices are a way for people to prioritise the wishes of the patient and the family. They offer specialised care and support that works to create ease and comfort and maintain the patient's quality of life. The key to providing comfort in the final days is a comprehensive plan that involves a team of medical and healthcare professionals who address all aspects of a patient's illness, to control and reduce pain and discomfort. Hospice care eases family anxiety, provides counselling and allows patients a chance to die with dignity and respect. Some 23,000 people in Wales have palliative care, and at any one time it includes 1,000 children. However, despite the importance of providing this vital care service, hospices currently face a number of challenges that impact on their ability to provide sufficient support. A recent inquiry held by the cross-party group on hospices and palliative care found that the hospices are suffering from a lack of financial support from Welsh Government and local health boards. A lack of specialist palliative care staff and community nurses has caused delays in individuals accessing care, worsening unmet need and creating gaps within the services. Hospices provide a range of service to patients, their families and carers, yet not all of these services are considered to be core NHS provision. The statutory contribution to the funding of charitable hospices does not contribute to the full range of care provided by hospices nor their management and overheads. As a result, hospices often rely on charitable donations to provide services. In 2018, hospices in Wales fundraised over £28 million. Figures from Hospice UK show that Wales has the lowest level of Government funding for adult hospices in the United Kingdom. Adult hospices in Wales receive some 28 per cent of their funding from Government, compared to 33 per cent in England, 34 per cent in Northern Ireland, and 35 per cent in Scotland. The delivery of palliative care services also varies significantly across Wales, leading to a postcode lottery of services as was mentioned earlier. The Welsh Government's own study stated that those receiving palliative services should have access to high-quality care wherever they live. The cross-party group found that regional variation and inconsistencies exist that could be addressed at a national level. An ad hoc approach to service development contributes to inconsistencies in service provision. Difficulties in collecting and co-ordinating data on palliative care use means that service providers may be unable to adequately plan to meet demand and needs in local areas. To add to the staffing pressures, specifically the shortages of GPs, district nurses and community paediatric nurses, who co-ordinate and deliver the day-to-day care of people with palliative care needs, it was reported recently that a lack of palliative care consultant cover has restricted bed occupancy at an in-patient unit run by St David's Hospice Care in Newport. Bed occupancy fell from 74 per cent to 53 per cent in 2018. Deputy Presiding Officer, Wales is falling behind other developed nations in providing fair and adequate funding for our hospices. We must recognise the true value of the services hospices provide to the people requiring end-of-life care and their families. I have personal experience. My father-in-law was diagnosed only a couple of years ago, and 12 months earlier his GP told us that his life may not last for another 12 months. That is shocking news when families are told of these sorts of - whether it's cancer, motor neuron disease, or dementia. These are areas when alarm bells start, and doctors nearly know when the life is going to end. That is the time when our GPs must be giving full support to the family to make sure that they are having the dignity and respect in the family and the care and the desire for their end of life to be with peace, harmony and love among family members, rather than dying alone somewhere. Thank you very much.
Welsh: I lawer o bobl, mae 'hosbis' yn air brawychus am ei fod yn gysylltiedig â diwedd oes, ond mae hosbisau'n ffordd i bobl flaenoriaethu dymuniadau'r claf a'r teulu. Maent yn cynnig gofal a chymorth arbenigol sy'n gweithio i sicrhau rhwyddineb a chysur a chynnal ansawdd bywyd y claf. Yr allwedd i roi cysur yn y dyddiau olaf yw cynllun cynhwysfawr sy'n cynnwys tîm o weithwyr proffesiynol meddygol a gofal iechyd sy'n mynd i'r afael â phob agwedd ar salwch claf, er mwyn rheoli a lleihau poen ac anghysur. Mae gofal hosbis yn lleddfu pryder teuluoedd, yn darparu gwasanaeth cwnsela ac yn rhoi cyfle i gleifion farw gydag urddas a pharch. Mae tua 23,000 o bobl yng Nghymru yn cael gofal lliniarol, ac ar unrhyw un adeg mae'n cynnwys 1,000 o blant. Fodd bynnag, er gwaethaf pwysigrwydd darparu'r gwasanaeth gofal hanfodol hwn, mae hosbisau ar hyn o bryd yn wynebu nifer o heriau sy'n effeithio ar eu gallu i ddarparu digon o gymorth. Canfu ymchwiliad diweddar a gynhaliwyd gan y grŵp trawsbleidiol ar hosbisau a gofal lliniarol fod yr hosbisau'n dioddef oherwydd diffyg cymorth ariannol gan Lywodraeth Cymru a'r byrddau iechyd lleol. Mae prinder staff gofal lliniarol arbenigol a nyrsys cymunedol wedi achosi oedi cyn i unigolion gael gofal, gan waethygu angen heb ei ddiwallu a chreu bylchau o fewn y gwasanaethau. Mae hosbisau'n darparu amrywiaeth o wasanaethau i gleifion, eu teuluoedd a'u gofalwyr, ond ni ystyrir bod pob un o'r gwasanaethau hyn yn ddarpariaeth graidd gan y GIG. Nid yw'r cyfraniad statudol at ariannu hosbisau elusennol yn cyfrannu at yr ystod lawn o ofal a ddarperir gan hosbisau na'u rheolaeth a'u gorbenion. O ganlyniad, mae hosbisau'n aml yn dibynnu ar roddion elusennol i ddarparu gwasanaethau. Yn 2018, codwyd dros £28 miliwn gan hosbisau yng Nghymru. Mae ffigurau gan Hospice UK yn dangos mai Cymru sydd â'r lefel isaf o gyllid gan y Llywodraeth i hosbisau oedolion yn y Deyrnas Unedig. Mae hosbisau oedolion yng Nghymru'n cael tua 28 y cant o'u cyllid gan y Llywodraeth, o'i gymharu â 33 y cant yn Lloegr, 34 y cant yng Ngogledd Iwerddon, a 35 y cant yn yr Alban. Mae darparu gwasanaethau gofal lliniarol hefyd yn amrywio'n sylweddol ledled Cymru, gan arwain at loteri cod post ar gyfer gwasanaethau fel y crybwyllwyd yn gynharach. Nododd astudiaeth Llywodraeth Cymru ei hun y dylai'r rhai sy'n cael gwasanaethau lliniarol allu cael gofal o safon uchel lle bynnag y maent yn byw. Canfu'r grŵp trawsbleidiol fod amrywiadau ac anghysonderau rhanbarthol yn bodoli y gellid mynd i'r afael â hwy ar lefel genedlaethol. Mae dull ad hoc o ddatblygu gwasanaethau yn cyfrannu at anghysonderau yn y gwasanaethau a ddarperir. Mae anawsterau wrth gasglu a chydlynu data ar ddefnydd o ofal lliniarol yn golygu efallai na fydd darparwyr gwasanaethau yn gallu cynllunio'n ddigonol i ddiwallu galw ac anghenion mewn ardaloedd lleol. I ychwanegu at y pwysau staffio, ac yn benodol, y prinder meddygon teulu, nyrsys ardal a nyrsys pediatrig cymunedol, sy'n cydlynu ac yn darparu gofal beunyddiol i bobl ag anghenion gofal lliniarol, nodwyd yn ddiweddar fod prinder meddygon ymgynghorol mewn gofal lliniarol wedi cyfyngu ar ddefnydd gwelyau mewn uned i gleifion mewnol a weithredir gan Ofal Hosbis Dewi Sant yng Nghasnewydd. Gostyngodd defnydd gwelyau o 74 y cant i 53 y cant yn 2018. Ddirprwy Lywydd, mae Cymru'n llusgo ar ôl gwledydd datblygedig eraill ar ddarparu cyllid teg a digonol i'n hosbisau. Rhaid inni gydnabod gwir werth y gwasanaethau y mae hosbisau'n eu darparu i'r bobl sydd angen gofal diwedd oes a'u teuluoedd. Mae gennyf brofiad personol. Cafodd fy nhad-yng-nghyfraith ddiagnosis flwyddyn neu ddwy yn ôl, a 12 mis yn gynharach, dywedodd ei feddyg teulu wrthym efallai na fyddai'n byw am 12 mis arall. Mae hynny'n newyddion brawychus pan gaiff teuluoedd wybod am y mathau hyn o - boed yn ganser, yn glefyd niwronau motor, neu'n ddementia. Mae'r rhain yn ddigwyddiadau pan fydd y larymau'n dechrau canu, ac mae meddygon bron yn gwybod pa bryd fydd bywyd yn dod i ben. Dyna'r adeg pan fo'n rhaid i'n meddygon teulu roi cefnogaeth lawn i'r teulu er mwyn sicrhau eu bod yn cael yr urddas a'r parch yn y teulu a'r gofal a'r awydd i ddiwedd eu hoes fod yn llawn heddwch, cytgord a chariad ynghanol aelodau'r teulu, yn hytrach na marw ar eu pen eu hunain yn rhywle. Diolch yn fawr iawn.