English: Well, Llywydd, I thank Buffy Williams for those very important points, and I commend RCT council for everything that it has done to support its residents in recent times and now again with the cost-of-living crisis. I read with interest the manifesto on which the Labour group in that council will fight this election: 10 more PCSOs paid for out of the council's own resources, over and above the 100 extra PCSOs that we have provided as a Welsh Government; 10 more community wardens; expanding detached youth work; new actions to prosecute fly-tippers in the council area. It's a council that absolutely understands the things that matter most to people from their own front doors. And when it comes to the cost-of-living crisis, I think the way in which the council has decided to use the £2.3 million in discretionary funding that the Welsh Government has provided is designed directly to put money - not warm words, not expressions of concern, but money in the pockets of people who need it the most. So, RCT today, Llywydd, is the local authority in Wales that has distributed more of the £150 payments that we are providing to families than any other council in Wales - £8,241,750 has left the coffers of the council and is now in the hands of RCT residents, and that's more than any council in Wales. Nine councils in Wales have started to provide that money directly to their residents and, not surprising to me and not surprising to Buffy Williams, I'm sure, eight of those nine are Labour-controlled authorities, doing the things that matter the most. RCT will provide £100 to every householder in council tax bands E to F, it will provide £50 to every family in the borough with a school-aged child within that family. These things do not wipe away all the impact of the cost-of-living crisis, and they cannot be expected to make good the failure of the UK Government to take similar action, but, within the scope that the council itself has, it demonstrates, as do Labour councils across Wales every single day, both an insight into the issues facing people across Wales and a determination to respond positively to them.
Welsh: Wel, Llywydd, diolch i Buffy Williams am y pwyntiau pwysig iawn yna, ac rwy'n cymeradwyo cyngor Rhondda Cynon Taf am bopeth y mae wedi ei wneud i gynorthwyo ei drigolion yn ddiweddar ac eto yn awr gyda'r argyfwng costau byw. Darllenais gyda diddordeb y maniffesto y bydd y grŵp Llafur yn y cyngor hwnnw yn brwydro yr etholiad hwn ar ei sail: 10 swyddog cymorth cymunedol yr heddlu arall wedi eu talu o adnoddau'r cyngor ei hun, yn ychwanegol at y 100 o swyddogion cymorth cymunedol ychwanegol yr ydym wedi eu darparu fel Llywodraeth Cymru; 10 o wardeiniaid cymunedol eraill; ehangu gwaith ieuenctid ar wahân; camau newydd i erlyn pobl sy'n tipio'n anghyfreithlon yn ardal y cyngor. Mae'n gyngor sy'n deall yn iawn y pethau sydd bwysicaf i bobl o'u drysau ffrynt eu hunain. Ac o ran y mater o'r argyfwng costau byw, rwy'n credu mai bwriad uniongyrchol y ffordd y mae'r cyngor wedi penderfynu defnyddio'r £2.3 miliwn mewn cyllid dewisol y mae Llywodraeth Cymru wedi ei ddarparu yw rhoi arian - nid geiriau gwresog, nid datganiadau o bryder, ond arian ym mhocedi'r bobl sydd ei angen fwyaf. Felly, RhCT heddiw, Llywydd, yw'r awdurdod lleol yng Nghymru sydd wedi dosbarthu mwy o'r taliadau £150 yr ydym yn eu darparu i deuluoedd nag unrhyw gyngor arall yng Nghymru - mae £8,241,750 wedi gadael coffrau'r cyngor ac mae bellach yn nwylo trigolion RhCT, ac mae hynny'n fwy nag unrhyw gyngor yng Nghymru. Mae naw cyngor yng Nghymru wedi dechrau darparu'r arian hwnnw yn uniongyrchol i'w trigolion ac, nid yw'n syndod i mi ac nid yw'n syndod i Buffy Williams, rwy'n siŵr, fod wyth o'r naw o awdurdodau hynny yn rhai a reolir gan Lafur, yn gwneud y pethau sydd bwysicaf. Bydd RhCT yn darparu £100 i bob deiliad tŷ ym mandiau E i F y dreth gyngor, bydd yn darparu £50 i bob teulu yn y fwrdeistref sydd â phlentyn oedran ysgol yn y teulu hwnnw. Nid yw'r pethau hyn yn dileu holl effaith yr argyfwng costau byw, ac ni ellir disgwyl iddyn nhw wneud iawn am fethiant Llywodraeth y DU i gymryd camau tebyg, ond, o fewn y cwmpas sydd gan y cyngor ei hun, mae'n dangos, fel y mae cynghorau Llafur ledled Cymru yn ei wneud bob dydd, ddealltwriaeth o'r problemau sy'n wynebu pobl ledled Cymru a phenderfyniad i ymateb yn gadarnhaol iddyn nhw.