English: I thank the Member for some of those questions. On the question of preparations, I thought we were off to a good start, then, until he asked me whether I was marking my own homework. Just to be clear, what we are doing is perfectly proper and appropriate for a Government in this situation. So, the Wales Audit Office has given the report that he is aware of and that Members all know about, but, as I've been very clear, we've undertaken a separate exercise to ascertain whether we are comfortable with the actions that we have been taking, and that's been the content of my statement. The UK Government, completely appropriately, is doing its own exercise. It's running to a slightly longer timescale than ours, and we will be drawing all of that together, which is exactly what we should be doing as a responsible Government, so I make no apology for that. The judgments in this speech reflect my understanding of where we are today, but I'll be making further information available in due course to the Chamber in relation to that. He talks about respecting the referendum. Let's be absolutely clear: we have sought to do that. We have spent the last three years seeking to do that, and I've made it very clear today that we feel a kind of Brexit that's not destructive of Wales, but which recognises that referendum, is not - . We've reached the end of the road with those discussions. And he sits there - . He's an advocate of a 'no deal' Brexit, for heaven's sake: a Brexit that has no mandate at all. None of that was aired in the referendum campaign in 2016. We were told quite the opposite: that a deal was a walk in the park, and absolutely that has been morphed into a vision that that was an endorsement of a 'no deal' Brexit. It's precisely because of the failure to get to any other alternative that we're advocating a referendum at this point because we know that a 'no deal' Brexit is so catastrophic to Wales. In the question that he asked the First Minister earlier, he was talking about low wages in Wales. The 'no deal' Brexit that he advocates would lead to £2,000 less in people's incomes in Wales. That probably isn't very much to a man of his means, but the people who he's pulled the wool over their eyes for the last - . [ Interruption.] Absolutely, that kind of Brexit that he advocates is not in the interest of Wales, and if we end up having that kind of Brexit, people need to remember who was advocating for that sort of Brexit. With regard to the planning assumptions, there is a very, very significantly increased risk of leaving with no deal, and that is the basis on which we're allocating our resources and making the preparations that we are making. I'm afraid to say that there's a hint of complacency, I'm afraid, in the Member's question. Yes, we were working towards 29 March; yes, we were working towards 12 April; and, yes, now we're working towards 31 October. We don't want to be in this situation, but we are making the best planning assumptions based on the circumstances that we find ourselves in. And he would do well, I think, to recognise the work that's been undertaken in Government to prepare adequately and appropriately, and recognise that the judgments we are reaching are ones that are balancing the pressures that we face from 'no deal' with trying to ensure that Wales's interests may be protected as far as they can be in any future negotiations that we might end up having with the European Union.
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r Aelod am y cwestiynau hynny. O ran paratoadau, roeddwn yn meddwl ein bod wedi cael dechrau da, nes iddo ofyn i mi a oeddwn yn marcio fy ngwaith cartref fy hun. I fod yn glir, mae'r hyn yr ydym yn ei wneud yn gwbl addas a phriodol i Lywodraeth yn y sefyllfa hon. Felly, mae Swyddfa Archwilio Cymru wedi rhoi'r adroddiad y mae'n ymwybodol ohono ac y mae'r Aelodau i gyd yn gwybod amdano, ond, fel y bûm yn glir iawn yn ei gylch, rydym ni wedi cynnal ymarfer ar wahân i ganfod a ydym ni'n fodlon â'r hyn yr ydym ni wedi ei wneud, a dyna oedd cynnwys fy natganiad. Mae Llywodraeth y DU, yn gwbl briodol, yn gwneud ei hymarfer ei hun. Mae'n amserlen sydd ychydig yn hwy na'n hamserlen ni, a byddwn yn dwyn hynny i gyd at ei gilydd, sef yr union beth y dylem fod yn ei wneud fel Llywodraeth gyfrifol, felly nid ymddiheuraf am hynny. Mae'r dyfarniadau yn yr araith hon yn adlewyrchu fy nealltwriaeth o'r sefyllfa yr ydym ni ynddi heddiw, ond byddaf yn darparu rhagor o wybodaeth maes o law i'r Siambr ynglŷn â hynny. Mae'n sôn am barchu'r refferendwm. Gadewch i ni fod yn gwbl glir: rydym ni wedi ceisio gwneud hynny. Rydym ni wedi treulio'r tair blynedd diwethaf yn ceisio gwneud hynny, ac rwyf wedi ei gwneud hi'n glir iawn heddiw ein bod yn teimlo nad yw rhyw fath o Brexit nad yw'n ddinistriol i Gymru, ond sy'n cydnabod y refferendwm hwnnw - . Rydym ni wedi cyrraedd pen y daith gyda'r trafodaethau hynny. Ac mae'n eistedd yn y fan yna - . Mae'n lladmerydd Brexit heb gytundeb, er mwyn y nefoedd: Brexit sydd heb fandad o gwbl. Ni wyntyllwyd dim o hynny yn ymgyrch y refferendwm yn 2016. Cawsom wybod i'r gwrthwyneb yn llwyr: y byddai cael cytundeb y peth hawsaf yn y byd, ac yn sicr mae hynny wedi'i wyrdroi'n weledigaeth bod hynny'n gymeradwyaeth i Brexit heb gytundeb. Y methiant i gyflwyno unrhyw ddewis arall yw'r union reswm pam ein bod yn argymell refferendwm ar hyn o bryd oherwydd ein bod yn gwybod bod Brexit heb gytundeb mor drychinebus i Gymru. Yn y cwestiwn a ofynnodd i'r Prif Weinidog yn gynharach, roedd yn sôn am gyflogau isel yng Nghymru. Byddai'r Brexit heb gytundeb y mae'n ei argymell yn arwain at £2,000 yn llai o incwm i bobl yng Nghymru. Mae'n debyg nad yw hynny'n fawr iawn i ddyn sydd ganddo fodd fel yntau, ond y bobl y bu'n taflu llwch i'w llygaid ers - . [ Torri ar draws.] Yn sicr, nid yw'r math hwnnw o Brexit y mae'n ei gymell o fudd i Gymru, ac os cawn y math hwnnw o Brexit yn y pen draw, mae angen i bobl gofio pwy oedd yn eiriol dros y math hwnnw o Brexit. O ran y tybiaethau cynllunio, mae risg gynyddol, sylweddol iawn o adael heb gytundeb, a dyna'r sail yr ydym ni'n dyrannu ein hadnoddau arni ac yn gwneud y paratoadau yr ydym yn eu gwneud. Mae arnaf ofn dweud bod awgrym o ddifaterwch, mae arnaf ofn, yng nghwestiwn yr Aelod. Oeddem, fe roeddem yn gweithio tuag at 29 Mawrth; oeddem, roeddem yn gweithio tuag at 12 Ebrill; a nawr rydym ni'n gweithio tuag at 31 Hydref. Nid ydym ni eisiau bod yn y sefyllfa hon, ond rydym ni'n gwneud y tybiaethau cynllunio gorau yn seiliedig ar yr amgylchiadau yr ydym ni'n cael ein hunain ynddyn nhw. A byddai'n dda, rwy'n credu, pe byddai'n cydnabod y gwaith sydd wedi'i wneud yn y Llywodraeth i baratoi'n ddigonol ac yn briodol, a chydnabod bod y penderfyniadau yr ydym ni'n eu gwneud yn rhai sy'n cydbwyso'r pwysau a wynebwn ni o 'ddim cytundeb' â cheisio sicrhau y gall buddiannau Cymru gael eu diogelu hyd y gellir mewn unrhyw drafodaethau yn y dyfodol y gallem ni eu cael gyda'r Undeb Ewropeaidd.