English: We welcome this statement made here today. Things clearly need to change. As said in previous other statements, the number of children under the supervision of local authorities seems to rise every year, and I am interested to know what you think the reasons are for this worrying increase. You've already cited austerity and poverty, but there are many, many other questions that need to be asked. Is it a sign, for instance, of a lack of parenting skills? Are parents getting younger and can't cope? Or is it that we expect higher standards of parents than we did, say, 15 to 20 years ago? My understanding is that this increase is evident across the UK and not just here in Wales. I would welcome your thoughts on that point. We are where we are, and in terms of those children already being looked after, they will have suffered abuse or neglect and will probably have particular needs that need to be addressed in terms of education, development and emotional support. And they may also possibly have further to go and more to do to get to the same place as their peers from traditional family backgrounds. Any foster parents or prospective adoptive parents will also need a lot of support to make the placement a success. Is that support in place and does it work? It must be heartbreaking for the child and the family if a placement breaks down. Are there any figures available on children returning to a care setting after a placement with a family? I completely agree that the focus must now be on prevention and local authorities must move from reacting to prevention and early intervention. I congratulate you and our social services on this change of approach. However, every week in this Chamber we hear how hard-pressed, underfunded and under-resourced our local authorities are. Are you confident that the professional staff have the capacity and support that they need to make this change happen, and the numbers of staff, support staff and also the emotional support they need to deal with some difficult issues? I have real concerns that we may be expecting too much in too short a time and end up not getting the outcomes we need for the children concerned, and that has to be the focus. Finally, I'd like to raise the matter of special guardianship orders. Have you any figures on whether the use of these is increasing? Are the children subject to these orders still classed as 'looked after'? If not, how are their outcomes recorded? Thank you, Minister.
Welsh: Rydym ni'n croesawu'r datganiad hwn a wnaed yma heddiw. Yn amlwg, mae angen i bethau newid. Fel y dywedwyd mewn datganiadau eraill o'r blaen, mae'n ymddangos bod nifer y plant dan oruchwyliaeth awdurdodau lleol yn codi bob blwyddyn, a hoffwn i wybod beth, yn eich barn chi, yw'r rhesymau am y cynnydd hwn sy'n peri pryder. Rydych chi eisoes wedi nodi cyni a thlodi, ond mae llawer, llawer o gwestiynau eraill y mae angen eu gofyn. A yw hyn yn arwydd, er enghraifft, o ddiffyg sgiliau rhianta? A yw rhieni'n mynd yn iau ac yn methu ymdopi? Ynteu a ydym ni'n disgwyl safonau uwch gan rieni nag oeddem ni, dyweder, 15 i 20 mlynedd yn ôl? Fy nealltwriaeth i yw bod y cynnydd hwn yn amlwg yn digwydd ledled y DU ac nid yn unig yma yng Nghymru. Byddwn i'n croesawu eich sylwadau ynglŷn â'r pwynt hwnnw. Rydym ni yn y sefyllfa hon heddiw, ac o ran y plant hynny sydd eisoes yn derbyn gofal, fe fyddan nhw wedi dioddef camdriniaeth neu esgeulustod ac mae'n debyg y bydd ganddyn nhw anghenion penodol y mae angen mynd i'r afael â nhw o ran addysg, datblygiad a chymorth emosiynol. Efallai y bydd ganddyn nhw hefyd fwy o waith i'w wneud i gyrraedd yr un man â'u cyfoedion o gefndiroedd teuluol traddodiadol. Bydd angen llawer o gymorth hefyd ar unrhyw rieni maeth neu ddarpar rieni sy'n mabwysiadu i sicrhau bod y lleoliad yn llwyddiannus. A yw'r cymorth hwnnw ar gael ac a yw'n gweithio? Mae'n rhaid ei bod yn dorcalonnus i'r plentyn a'r teulu os yw'r lleoliad yn methu. A oes unrhyw ffigurau ar gael ar gyfer plant sy'n dychwelyd i leoliad gofal ar ôl eu lleoli gyda theulu? Rwy'n cytuno'n llwyr fod yn rhaid canolbwyntio nawr ar atal ac mae'n rhaid i awdurdodau lleol symud oddi wrth adweithio i atal ac ymyrryd yn gynnar. Rwy'n eich llongyfarch chi a'n gwasanaethau cymdeithasol am y newid hwn yn y dull o weithredu. Eto i gyd, bob wythnos yn y Siambr hon rydym yn clywed pa mor anodd yw hi ar ein hawdurdodau lleol, heb ddigon o gyllid na digon o adnoddau. A ydych chi'n hyderus bod gan y staff proffesiynol y gallu a'r gefnogaeth sy'n angenrheidiol i sicrhau bod y newid hwn yn digwydd, a'r niferoedd staff, y staff cymorth a hefyd y cymorth emosiynol sy'n angenrheidiol i ymdrin â rhai materion anodd? Rwy'n poeni'n wirioneddol y gallem fod yn disgwyl gormod mewn rhy ychydig o amser ac na fyddwn ni, yn y pen draw, yn gweld y canlyniadau y mae eu hangen nhw arnom ni ar gyfer y plant dan sylw, ac mae'n rhaid canolbwyntio ar hynny. Yn olaf, hoffwn i godi mater gorchmynion gwarchodaeth arbennig. A oes gennych chi unrhyw ffigurau ynghylch a yw'r defnydd o'r rhain yn cynyddu? A yw'r plant sy'n destun y gorchmynion hyn yn parhau i gael eu hystyried yn rhai 'sy'n derbyn gofal'? Os na, sut y cofnodir eu canlyniadau nhw? Diolch, Gweinidog.