English: We also note that, under the alert levels published by the Government late last year, gyms, golf courses and other leisure facilities can now remain open at all levels except in level 4. I believe that this clarity is welcomed by many users and operators, though, of course, it comes as scant consolation at the present time with alert level 4 measures in place in all of Wales. Now, the second petition we are discussing today concerns golf courses, and also stresses the benefits to both physical and mental well-being that golf can provide to people who play. This petition was submitted by Sam Evans, and received more than 6,300 signatures. Again, it is one of a number of petitions submitted to the Senedd on this particular subject throughout the pandemic. This petition argues that the outdoor nature and natural social distancing of golf mitigates the case for closing golf courses. However, as with gyms, golf courses are required to close during level 4 restrictions, such as those currently enforced. A separate petition referred to the committee on this subject made the point that golf is a form of exercise and social interaction, enjoyed by many older people for whom other forms of outdoor exercise may just not be possible. This is potentially significant, given the impact that the pandemic has had on this group, including through shielding requirements and acute social isolation. More generally, whilst they are very different types of sporting activity, it is clear that playing golf can bring similar benefits to mental health and well-being as using the gym or participating in other sports. And I want to turn now to the position of team sports. The third petition being debated today relates to amateur football. It was created by Mark Morgans and signed by more than 5,300 people. However, I have no doubt that many of the points it makes would apply equally to other team sports and, in part, the committee has agreed to bring this petition forward on that basis. The position of team sports is potentially more complex than the other issues I have raised so far. They are played in a far wider variety of settings, from small stadia to local parks, and under rules overseen by a range of different governing bodies. And, of course, the virus transmission risk may be affected by other factors, such as whether the particular sport is played indoors or outdoors and the level of physical contact between participants and by the size of teams that compete. Team sports are also impacted by a number of the measures in place. However, the specific issue raised by this petition is the so-called 'rule of 30' - the number of participants allowed to take part in an outdoor organised activity. This petition was submitted prior to the introduction of level 4 restrictions, under which most organised activity is prohibited. However, at some point, and we all hope and pray, Wales will be in a position to return to a lower level of restrictions and the limit on 30 participants in outdoor activities or 15 for indoor activities will likely, once again, happen. So, the petition makes the point that this makes it difficult for competitive amateur matches to be held, given that it includes officials and staff as well as the players themselves. Now, the committee has recently considered evidence from the Football Association of Wales in relation to another petition. In this, they stated their support for an increase in the number of people permitted in organised outdoor sport, and proposed that the Welsh Government should consider increasing the limit to 50 people under alert level 2 restrictions in order to create a more staggered approach through these tiers. Now, I recognise that this would not have an immediate effect and that level 2 restrictions currently seem somewhat distant. However, this may just be the type of positive message that could help more teams and their players to plan for a fuller resumption later in the spring and summer, when I'm sure we all hope that the darkest days of this pandemic will be behind us. In concluding these opening remarks, Deputy Presiding Officer, I want to acknowledge that each of these petitions does raise different issues and they do relate to a different set of restrictions and circumstances. It is our intention, as a committee, that debating them together should enhance rather than diminish the significance of the issues raised. We believe that it simply amplifies the importance of sport and physical activity to the many people who participate in it and indeed those who observe. We look forward to the contributions today of other Members during the debate and I thank you all for the opportunity to discuss these important matters today. Diolch yn fawr. Thank you.
Welsh: Hefyd, o dan y lefelau rhybudd a gyhoeddwyd gan y Llywodraeth ddiwedd y llynedd, nodwn y gall campfeydd, cyrsiau golff a chyfleusterau hamdden eraill aros ar agor ar bob lefel ac eithrio ar lefel 4. Credaf fod llawer o ddefnyddwyr a gweithredwyr yn croesawu'r eglurder hwn, er nad yw'n fawr o gysur ar hyn o bryd wrth gwrs gyda mesurau lefel rhybudd 4 ar waith yng Nghymru gyfan. Nawr, mae'r ail ddeiseb rydym yn ei thrafod heddiw yn ymwneud â chyrsiau golff, ac mae hefyd yn pwysleisio'r manteision i les corfforol a meddyliol y gall golff ei gynnig i'r bobl sy'n ei chwarae. Cyflwynwyd y ddeiseb hon gan Sam Evans, a denodd dros 6,300 o lofnodion. Unwaith eto, mae'n un o nifer o ddeisebau a gyflwynwyd i'r Senedd ar y pwnc penodol hwn drwy gydol y pandemig. Mae'r ddeiseb hon yn dadlau bod natur awyr agored a'r pellter cymdeithasol naturiol sy'n digwydd gyda golff yn gwanhau'r ddadl dros gau cyrsiau golff. Fodd bynnag, fel gyda champfeydd, mae'n ofynnol i gyrsiau golff gau yn ystod cyfyngiadau lefel 4, fel y rhai sydd mewn grym ar hyn o bryd. Roedd deiseb arall a gyfeiriwyd at y pwyllgor ar y pwnc hwn yn gwneud y pwynt fod golff yn fath o ymarfer corff a rhyngweithio cymdeithasol y mae llawer o bobl hŷn yn ei fwynhau, pobl nad ydynt yn gallu gwneud mathau eraill o ymarfer corff awyr agored. Gallai hyn fod yn arwyddocaol, o ystyried yr effaith y mae'r pandemig wedi'i chael ar y grŵp hwn, gan gynnwys drwy ofynion gwarchod ac ynysu cymdeithasol dwys. Yn fwy cyffredinol, er eu bod yn fathau gwahanol iawn o weithgarwch chwaraeon, mae'n amlwg y gall chwarae golff gynnig manteision tebyg o ran iechyd meddwl a lles i ddefnyddio'r gampfa neu gymryd rhan mewn chwaraeon eraill. Ac rwyf am droi yn awr at sefyllfa chwaraeon tîm. Mae'r drydedd ddeiseb sy'n cael ei thrafod heddiw yn ymwneud â phêl-droed amatur. Fe'i crëwyd gan Mark Morgans a'i llofnodi gan fwy na 5,300 o bobl. Fodd bynnag, nid oes gennyf amheuaeth na fyddai llawer o'r pwyntiau y mae'n eu gwneud yr un mor berthnasol i chwaraeon tîm eraill ac yn rhannol, mae'r pwyllgor wedi cytuno i gyflwyno'r ddeiseb ar y sail honno. Mae'n bosibl fod sefyllfa chwaraeon tîm yn fwy cymhleth na'r pethau eraill a nodais hyd yma. Cânt eu chwarae mewn amrywiaeth llawer ehangach o leoliadau, o stadia bach i barciau lleol, ac o dan reolau a oruchwylir gan amrywiaeth o wahanol gyrff llywodraethu. Ac wrth gwrs, gall ffactorau eraill effeithio ar y risg o drosglwyddo feirysau, megis a yw'r gamp dan sylw'n cael ei chwarae dan do neu yn yr awyr agored a lefel y cyswllt corfforol rhwng y rhai sy'n cymryd rhan a maint y timau sy'n cystadlu. Mae nifer o'r mesurau sydd ar waith hefyd yn effeithio ar chwaraeon tîm. Fodd bynnag, y broblem benodol a godwyd gan y ddeiseb hon yw'r 'rheol 30' fel y'i gelwir - nifer y rhai y caniateir iddynt gymryd rhan mewn gweithgaredd a drefnir yn yr awyr agored. Cyflwynwyd y ddeiseb hon cyn cyflwyno cyfyngiadau lefel 4, lle gwaherddir y rhan fwyaf o weithgarwch wedi'i drefnu. Fodd bynnag, ar ryw bwynt, fel rydym i gyd yn gobeithio ac yn gweddïo, fe fydd Cymru mewn sefyllfa i ddychwelyd at lefel is o gyfyngiadau ac mae'n debyg y bydd yr uchafswm o 30 o bobl i allu cymryd rhan mewn gweithgareddau awyr agored neu 15 ar gyfer gweithgareddau dan do yn weithredol unwaith eto. Felly, mae'r ddeiseb yn gwneud y pwynt fod hyn yn ei gwneud hi'n anodd cynnal gemau amatur cystadleuol, o ystyried eu bod yn cynnwys swyddogion a staff yn ogystal â'r chwaraewyr eu hunain. Nawr, mae'r pwyllgor wedi ystyried tystiolaeth gan Gymdeithas Bêl-droed Cymru yn ddiweddar mewn perthynas â deiseb arall. Ynddi, nodwyd eu cefnogaeth i gynnydd yn nifer y bobl y caniateir iddynt gymryd rhan mewn chwaraeon awyr agored wedi'u trefnu, ac argymhellwyd y dylai Llywodraeth Cymru ystyried cynyddu'r uchafswm i 50 o bobl o dan gyfyngiadau lefel rhybudd 2 er mwyn creu dull mwy graddol o symud drwy'r haenau hyn. Nawr, rwy'n cydnabod na fyddai hyn yn cael effaith ar unwaith a bod cyfyngiadau lefel 2 yn ymddangos braidd yn bell ar hyn o bryd. Fodd bynnag, efallai mai dyma'r union fath o neges gadarnhaol a allai helpu mwy o dimau a'u chwaraewyr i gynllunio ar gyfer ailddechrau'n llawnach yn nes ymlaen yn y gwanwyn a'r haf, pan fyddwn i gyd yn gobeithio, rwy'n siŵr, y bydd dyddiau tywyllach y pandemig hwn y tu ôl i ni. Wrth gloi'r sylwadau agoriadol hyn, Ddirprwy Lywydd, hoffwn gydnabod bod pob un o'r deisebau hyn yn codi materion gwahanol a'u bod yn ymwneud â set wahanol o gyfyngiadau ac amgylchiadau. Ein bwriad, fel pwyllgor, yw y dylai eu trafod gyda'i gilydd ymestyn yn hytrach na lleihau arwyddocâd y materion a godwyd. Credwn ei fod yn tynnu mwy o sylw at bwysigrwydd chwaraeon a gweithgarwch corfforol i'r nifer fawr o bobl sy'n cymryd rhan ynddynt, ac i'r rhai sy'n gwylio, yn wir. Edrychwn ymlaen at gyfraniadau'r Aelodau eraill heddiw yn ystod y ddadl a diolch i bob un ohonoch am y cyfle i drafod y materion pwysig hyn heddiw. Diolch yn fawr.