English: I'd like to thank Members for bringing forward this important debate, and I'm delighted to take part. COVID-19 has taken a terrible toll on all of us, and, as this motion rightly highlights, it has placed terrible burdens on the shoulders of new parents to a child born during this pandemic. It's worth reiterating that from conception to age 2 is a critical phase, during which the foundations of a child's development are laid. If a child's body and brain develop well, then their life chances are improved. Exposure to stresses or adversity during this period can result in a child's development falling behind. Adverse childhood experiences can and do put children at greater risk of poor health outcomes. Childhood poverty, though not an ACE in itself, can place children at greater risk of experiencing one or more ACEs. This pandemic has taken a terrible toll on the economy - one that will take decades to recover from. This has seen far too many people lose their jobs and facing the prospect of long-term unemployment. We've seen thousands of people chasing each minimum-wage job since the start of the pandemic, food banks have seen a dramatic rise in demand for their services since April, and people's livelihoods have been destroyed due to no fault of their own, but because of the virus. Those facing such situations talk about the impact it is having on their mental health. These impacts are greatly amplified for new and soon-to-be-new parents. We rightly take pride in Wales in the support traditionally given to expecting parents. However, with the outbreak of COVID, all that appears to have gone out of the window. And while most health boards have kept up antenatal and postnatal services, they have been patchy and greatly diminished because of the exclusion of partners. According to the maternity services charity AIMS, maternity services are under huge stress with the COVID-19 pandemic. This is causing women to be given mixed messages about the services available, with different health authorities making different decisions, and many mothers have had support for their home births withdrawn. The involvement of both parents is vital, particularly for the mental health of the mother. The pandemic has seen many expecting and new mothers left without a support network. Nine out of 10 mothers reported feeling more anxious as a result of COVID and lockdown measures. Postnatal depression has sky-rocketed since March, and, sadly, access to perinatal mental health services, like all mental health services, has diminished since the start of the first national lockdown in March. Access to these services is more important than ever, due to the reduction of traditional support networks. Many new mothers can't call on mum or grandma for help because of the ever-present fear of coronavirus. It's therefore important - vitally important - that Welsh Government increases investment in perinatal mental health services immediately. I would ask that Ministers guarantee that partners will not be excluded from attending maternity services and the birth of their baby for the remainder of the pandemic. Unless we take action now, we risk damaging the life chances of an entire generation. Diolch yn fawr.
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r Aelodau am gyflwyno'r ddadl bwysig hon, ac rwy'n falch iawn o gymryd rhan. Mae COVID-19 wedi cael effaith ofnadwy ar bob un ohonom, ac fel y mae'r cynnig hwn yn ei nodi'n briodol, mae wedi gosod beichiau ofnadwy ar ysgwyddau rhieni newydd i blentyn a anwyd yn ystod y pandemig hwn. Mae'n werth ailadrodd fod y cyfnod o feichiogi i 2 oed yn gyfnod tyngedfennol, pan osodir sylfeini datblygiad plentyn. Os bydd corff ac ymennydd plentyn yn datblygu'n dda, mae eu cyfleoedd mewn bywyd yn gwella. Gall bod yn agored i straen neu adfyd yn ystod y cyfnod hwn olygu y bydd datblygiad plentyn yn llusgo ar ôl. Gall profiadau niweidiol yn ystod plentyndod roi plant mewn mwy o berygl o ganlyniadau iechyd gwael, ac maent yn gwneud hynny. Gall tlodi plant, er nad yw'n brofiad niweidiol yn ystod plentyndod ynddo'i hun, roi plant mewn mwy o berygl o brofi un neu fwy o brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod. Mae'r pandemig hwn wedi cael effaith ofnadwy ar yr economi - un a fydd yn cymryd degawdau i wella ohono. Mae hyn wedi golygu bod llawer gormod o bobl yn colli eu swyddi ac yn wynebu'r posibilrwydd o ddiweithdra hirdymor. Rydym wedi gweld miloedd o bobl yn ymgeisio am bob swydd isafswm cyflog ers dechrau'r pandemig, mae banciau bwyd wedi gweld cynnydd dramatig yn y galw am eu gwasanaethau ers mis Ebrill, ac mae bywoliaeth pobl wedi'i dinistrio heb fod unrhyw fai arnynt hwy eu hunain, ond oherwydd y feirws. Mae'r rhai sy'n wynebu sefyllfaoedd o'r fath yn sôn am yr effaith y mae'n ei chael ar eu hiechyd meddwl. Mae'r effeithiau hyn yn cael eu chwyddo'n helaeth i rieni newydd a rhai sydd ar fin dod yn rhieni. Rydym yn ymfalchïo yn y gefnogaeth a roddir yn draddodiadol yng Nghymru i ddarpar rieni, a hynny'n briodol. Fodd bynnag, gydag argyfwng COVID, mae'n ymddangos bod hynny i gyd wedi'i anghofio. Ac er bod y rhan fwyaf o fyrddau iechyd wedi cadw gwasanaethau cynenedigol ac ôl-enedigol, maent wedi bod yn dameidiog ac wedi crebachu'n fawr oherwydd gwahardd partneriaid. Yn ôl yr elusen gwasanaethau mamolaeth AIMS, mae gwasanaethau mamolaeth dan straen enfawr gyda'r pandemig COVID-19. Mae hyn yn peri i fenywod gael negeseuon cymysg am y gwasanaethau sydd ar gael, gyda gwahanol awdurdodau iechyd yn gwneud penderfyniadau gwahanol, ac mae llawer o famau wedi gweld y gefnogaeth i eni yn y cartref yn cael ei thynnu'n ôl. Mae cynnwys y ddau riant yn hanfodol, yn enwedig i iechyd meddwl y fam. Mae'r pandemig wedi gweld llawer o famau beichiog a mamau newydd yn cael eu gadael heb rwydwaith cymorth. Dywedodd naw o bob 10 mam eu bod yn teimlo'n fwy pryderus o ganlyniad i fesurau COVID a'r cyfyngiadau symud. Mae iselder ôl-enedigol wedi saethu i fyny ers mis Mawrth, ac yn anffodus, mae mynediad at wasanaethau iechyd meddwl amenedigol, fel pob gwasanaeth iechyd meddwl, wedi lleihau ers dechrau'r cyfyngiadau symud cenedlaethol cyntaf ym mis Mawrth. Mae mynediad at y gwasanaethau hyn yn bwysicach nag erioed oherwydd lleihau rhwydweithiau cymorth traddodiadol. Mae llawer o famau newydd yn methu galw ar fam neu nain i helpu oherwydd ofn hollbresennol coronafeirws. Felly, mae'n bwysig - yn hanfodol bwysig - fod Llywodraeth Cymru yn cynyddu'r buddsoddiad mewn gwasanaethau iechyd meddwl amenedigol ar unwaith. Hoffwn ofyn i Weinidogion warantu na fydd partneriaid yn cael eu gwahardd rhag mynychu gwasanaethau mamolaeth a genedigaeth eu baban am weddill y pandemig. Oni weithredwn yn awr, mae perygl y byddwn yn niweidio cyfleoedd bywyd cenhedlaeth gyfan. Diolch yn fawr.