English: I, too, welcome the First Minister's statement, and like the leader of Plaid Cymru, I think it is, by and large, a fair summary of where we are now. And I certainly agree entirely with the First Minister in his criticisms of Theresa May and her conduct of the Brexit negotiations. I wonder if he'd agree with me that the catastrophic outcome of two years of utter incompetence in these negotiations has produced the greatest national humiliation for Britain, certainly political humiliation, since Suez. Theresa May does have a certain genius. Last year, she contrived to make Jeremy Corbyn look electable and to come within an ace of winning a general election that she need not have held. This year, she has contrived to produce a deal for leaving the EU that is even worse than staying in. It's difficult to avoid the conclusion that the Prime Minister's actually been intent upon sabotaging the whole Brexit process. I mean, it's absolutely irrational to me to do no preparation whatsoever for leaving the EU, during the last two years, on WTO terms, then to run negotiations so close to the wire, as we are now, which has limited everybody's options, including her own, and then to agree this transition deal - so-called transition deal - which seems to be worse than staying in, unless there's a subtext here that we're actually in Hotel California, where you can book out but never actually leave. And I note that Monsieur Barnier this week has been talking about extending the transition deal, even to beyond the projected date for the next general election into 2022-23. And I certainly agree with the question that he poses in the statement: what on earth has she been doing for the last two years? I don't think she's been so much managing the internal turmoil inside the Conservative Party as actually causing it in the first place. This is a deal that has been designed by a remain Prime Minister, endorsed by a Cabinet of remainers, to ensure that Britain never actually leaves the EU. We won't even leave in name only because this deal commits us to regulatory alignment with the EU for an indefinite period to come. And after we leave the EU, of course, we won't even have a voice, let alone a vote, on the laws that are going to be made and which we'll be obliged to implement. It can't be explained, in my view, by incompetence alone. This is treachery by an establishment determined to frustrate democracy, and we've seen it before: in Denmark, in France, in Ireland, in Holland, where referenda have been held, the people voted 'no', but they've been told, 'You've got to keep on voting until you vote the right way.' [ Interruption.] So, we remain, as a result of this so-called deal, inside the EU, subject to its regulations and directives, as interpreted by the European Court of Justice, in which we won't even have our own judge, without representation in the Commission, without representation in the Council of Ministers. And furthermore, whereas under article 50 of the Lisbon treaty, we have the right to leave, under this deal the EU has a veto upon whether this deal is concluded or not, enforceable at the orders of the European Court of Justice. That's the opposite of taking back control, which was the Prime Minister's stated objective. At least at the moment we have 8 per cent of the votes in the Council of Ministers. After 29 March next year, we will have 0 per cent of the votes. And we are paying £39 billion of taxpayers' money for the privilege of giving up what little control we currently have. And, in the process, we are prevented from taking advantage of the greatest boon of leaving the EU, which is to enter into free trade deals with the United States, Australia, India, China, et cetera, until an indefinite period, and possibly permanently. The EU has got everything that it wanted out of the Prime Minister, and more. We have a £90 billion a year trade deficit with them. They export £340 billion-worth of goods and services to us. Why on earth would the European Commission want to allow us to enter into free trade agreements with other countries to undercut their prices on cars, food, clothing, footwear, et cetera? Of course they don't want us to reduce taxes on fuel because that would make our industries more competitive with them. And the most shocking thing - I'll conclude on this - about this agreement is that, as regards Northern Ireland, in future, laws will be made for Northern Ireland in which Dublin has a voice and a vote, but Belfast and the UK do not. That is the very reverse of partition. The leader of the Conservatives during his questions to the First Minister - [ Interruption.] - I'll come to you in a second - talked about the need for engagement. Well, the Prime Minister has gone behind the backs of two Brexit Secretaries to make far-reaching concessions to Brussels, and twice tried to balance the Cabinet to agree with her plans in ruthlessly plotted manipulations at Chequers and No. 10. There was no engagement with the Cabinet by the Prime Minister, let alone with the Welsh Government. And a 558-page, densely worded document was produced for people to comment upon at five minutes' notice. The Conservative and Unionist Party is certainly no longer a unionist party. This is not a deal but a capitulation. I wonder if the First Minister would agree with that description.
Welsh: Rwyf i, hefyd, yn croesawu datganiad y Prif Weinidog, ac, fel arweinydd Plaid Cymru, rwy'n credu ei fod, ar y cyfan, yn grynodeb teg o'n sefyllfa ni nawr. Ac rwy'n sicr yn cytuno'n llwyr gyda'r Prif Weinidog yn ei feirniadaeth o Theresa May a'i hymdriniaeth o negodiadau Brexit. Tybed a yw'n cytuno â mi bod canlyniad trychinebus dwy flynedd o anallu llwyr yn y trafodaethau hyn wedi arwain at y sarhad cenedlaethol mwyaf i Brydain, yn sicr sarhad gwleidyddol, ers Suez. Mae gan Theresa May math penodol o athrylith. Y llynedd, llwyddodd i wneud Jeremy Corbyn edrych fel rhywun yr oedd modd ei ethol a dod o fewn trwch blewyn i ennill etholiad cyffredinol nad oedd angen iddi ei chynnal. Eleni, mae hi wedi llwyddo i gynhyrchu cytundeb ar gyfer gadael yr UE sydd hyd yn oed yn waeth nag aros yn aelod. Mae'n anodd osgoi dod i'r casgliad bod Prif Weinidog y DU mewn gwirionedd wedi rhoi ei bryd ar danseilio'r holl broses Brexit. Yr hyn rwy'n ei olygu yw, mae'n hollol afresymol i mi i beidio â gwneud unrhyw baratoi o gwbl ar gyfer gadael yr UE, yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf, ar delerau Sefydliad Masnach y Byd, yna i gynnal trafodaethau ar y funud olaf, fel yr ydym ni yn awr, sydd wedi cyfyngu ar ddewisiadau pawb, gan gynnwys ei hun, ac yna i gytuno i'r cytundeb pontio - y cynllun pontio honedig hwn - sy'n ymddangos yn waeth nag aros yn aelod, oni bai bod yna isdestun yn y fan yma ein bod ni mewn gwirionedd yn Hotel California, lle gallwch chi fynd at y ddesg i adael, ond byth gadael mewn gwirionedd. A sylwaf yr wythnos hon fod Monsieur Barnier wedi sôn am ymestyn y cytundeb pontio, hyd yn oed y tu hwnt i'r dyddiad arfaethedig ar gyfer yr etholiad cyffredinol nesaf yn 2022-23. Ac yn sicr rwy'n cytuno â'r cwestiwn y mae'n ei ofyn yn y datganiad: beth ar y ddaear mae hi wedi bod yn ei wneud dros y ddwy flynedd diwethaf? Nid wyf yn credu y bu hi'n rheoli'r helynt mewnol yn y Blaid Geidwadol yn gymaint â'i greu yn y lle cyntaf. Mae hyn yn fargen a gynlluniwyd gan Brif Weinidog sydd eisiau aros, sydd wedi ei chymeradwyo gan gabinet sydd eisiau aros, i sicrhau nad yw Prydain byth mewn gwirionedd yn gadael yr UE. Ni fyddwn ni hyd yn oed yn gadael mewn enw yn unig oherwydd mae'r fargen hon yn ein hymrwymo i gydymffurfio â threfniadau rheoleiddio'r UE am gyfnod amhenodol. Ac ar ôl inni adael yr UE, wrth gwrs, ni fydd gennym ni hyd yn oed lais, heb sôn am bleidlais, ar y cyfreithiau hynny a wneir ac y bydd rheidrwydd arnom ni i'w gweithredu. Ni ellir ei egluro, yn fy marn i, drwy anallu yn unig. Brad yw hyn gan sefydliad sy'n benderfynol o rwystro democratiaeth, ac rydym ni wedi gweld hynny o'r blaen: yn Nenmarc, yn Ffrainc, yn Iwerddon, yn yr Iseldiroedd, lle cynhaliwyd refferendwm, lle mae pobl wedi pleidleisio 'na', ond y dywedwyd wrthyn nhw, 'mae'n rhaid ichi ddal ati i bleidleisio nes y byddwch chi'n pleidleisio'r ffordd gywir.' [Torri ar draws.] Rydym ni, felly, o ganlyniad i'r fargen honedig hon, o fewn yr Undeb Ewropeaidd, yn ddarostyngedig i'w chyfarwyddebau a'i rheoliadau, fel y dehonglir nhw gan Lys Cyfiawnder Ewrop, na fydd gennym ni hyd yn oed ein barnwr ein hunain ynddo, heb gynrychiolaeth yn y Comisiwn, heb gynrychiolaeth yng Nghyngor y Gweinidogion. Ac ar ben hynny, er, yn unol ag Erthygl 50 o Gytuniad Lisbon, mae gennym ni'r hawl i adael, o dan y cytundeb hwn, yr UE sydd â'r gair olaf a yw'r fargen hon yn derfynol neu beidio, ac mae modd gorfodi'r penderfyniad hwnnw ar orchymyn Llys Cyfiawnder Ewrop. Mae hynny'n groes i adfer rheolaeth, sef yr amcan y soniodd y Prif Weinidog amdano. O leiaf ar hyn o bryd mae gennym ni 8 y cant o'r pleidleisiau yng Nghyngor y Gweinidogion. Ar ôl 29 Mawrth y flwyddyn nesaf, bydd gennym ni 0 y cant o'r pleidleisiau. Ac rydym ni'n talu £39 biliwn o arian trethdalwyr am y fraint o ildio y mymryn rheolaeth sydd gennym ni ar hyn o bryd. Ac, yn y broses, rydym ni'n cael ein hatal rhag manteisio ar y fendith fwyaf o adael yr UE, sef i ymrwymo i gytundebau masnach rydd gyda'r Unol Daleithiau, Awstralia, India, Tsieina, ac ati, am gyfnod amhenodol, ac o bosib yn barhaol. Mae'r UE wedi cael popeth roedd hi'n ei ddeisyfu gan Brif Weinidog y DU, a mwy. Mae gennym ni ddiffyg masnachu o £90 biliwn y flwyddyn gyda nhw. Maen nhw yn allforio gwerth £340 biliwn o nwyddau a gwasanaethau i ni. Pam ar y ddaear fyddai'r Comisiwn Ewropeaidd eisiau rhoi rhwydd hynt inni lunio cytundebau masnach rydd gyda gwledydd eraill i danseilio eu prisiau ar geir, bwyd, dillad, esgidiau, ac ati? Wrth gwrs dydyn nhw ddim eisiau inni leihau trethi ar danwydd oherwydd byddai hynny'n gwneud ein diwydiannau'n fwy cystadleuol gyda nhw. A'r peth mwyaf syfrdanol - byddaf yn dod i gasgliad ar hyn - am y cytundeb hwn yw, o ran Gogledd Iwerddon, yn y dyfodol, caiff cyfreithiau eu gwneud ar gyfer Gogledd Iwerddon ble bydd llais a phleidlais gan Ddulyn, ond nid y DU a Belfast. Mae hynny i'r gwrthwyneb yn llwyr o ymrannu. Soniodd arweinydd y Ceidwadwyr yn ystod ei gwestiynau i Brif Weinidog Cymru - [torri ar draws.] - dof atoch chi mewn eiliad - am yr angen i ymgysylltu. Wel, mae Prif Weinidog y DU wedi mynd y tu ôl i gefn dau Ysgrifennydd Brexit a gwneud consesiynau pellgyrhaeddol i Frwsel, a dwywaith wedi ceisio sicrhau cydbwysedd yn y Cabinet i gytuno â'i chynlluniau o ystrywiau wedi eu cynllwynio'n ddidrugaredd yn Chequers a Rhif 10. Nid oedd unrhyw ymgysylltu gyda'r Cabinet gan y Prif Weinidog, heb sôn am Lywodraeth Cymru. A chynhyrchwyd dogfen 558-tudalen, geiriog iawn, i bobl roi sylwadau arni gyda phum munud o rybudd. Mae hi'n amlwg nad yw'r Blaid Geidwadol ac Unoliaethol yn blaid unoliaethol bellach. Nid bargen mo hon ond ymostyngiad. Tybed a yw Prif Weinidog Cymru yn cytuno â'r disgrifiad yna?