English: I'd like to thank Adam Price for the lovely, kind words. I'm sure they'll do me the absolute world of good; much appreciated. But I think, actually, it's something to be celebrated, the freedom of expression on these Labour benches. We have been actively encouraged by the Government to have an input into what they are trying to do, and I've never been so encouraged to have a voice as an elected politician. With that in mind, I'm going to have my voice. I've got a couple of questions with regard to the national strategy. First of all, page 25 with regard to social care: it says that the Welsh Government plans to invest in a new innovative care delivery model in the community. Would the First Minister directly answer this question? [Interruption.] Is he trying to find the document? I quote page 25: 'invest in a new innovative care delivery model in the community'. Would the First Minister consider the public sector creating care homes from either existing buildings or new buildings, and allowing small local not-for-profit operators to run them, therefore bringing a foundational focus to social care in our communities? With regard to planning, on page 5 it says 'The right planning system is critical to delivering our objectives in this strategy'. I would argue that in the current planning system, in spite of the Planning (Wales) Act 2015 that welcomed the creation of strategic development plans that are yet to operationalise, local development plans are a manifestation of regional inequality; they are broken. We see through LDPs the overdevelopment of the south, particularly in my area along the M4 corridor, and the underdevelopment and depopulation of the north. I would argue that LDPs are totally beholden to what is viable, and by viable we mean profitable. We need to look at that and how we change that. And I was encouraged by page 24 of the document, which said that the Welsh Government will 'unlock the potential of SMEs to build homes'. That is a very encouraging action, but one of the things that will help SMEs is the remediation of brownfield sites. Would the Welsh Government therefore consider revisiting a policy of providing support for remediation, which would enable SMEs to develop brownfield sites, particularly in the northern areas of the areas that I represent? And finally, a regional approach is very welcome, particularly if it's a place-based approach, and I look forward to seeing how that may be done in the economic plan that is forthcoming. What will those regional footprints be and has the First Minister got the confidence that local government has not just the structure, but also the skills and knowledge to deliver local economic strategies? Yes, the local government Bill will develop structure, but can he be confident that skills and knowledge will also be developed alongside that, particularly with regard to procurement, for example?
Welsh: Hoffwn i ddiolch i Adam Price am y geiriau hyfryd, caredig. Rwy'n siŵr y byddan nhw'n gwneud byd o les i mi; diolch yn fawr. Ond rwy'n credu, mewn gwirionedd, mai rhywbeth i'w ddathlu ydyw, y rhyddid i fynegi ar y meinciau Llafur hyn. Rydym ni wedi cael ein hannog gan y Llywodraeth i gyfrannu at yr hyn y maen nhw'n ceisio'i wneud, ac nid wyf i erioed wedi cael fy annog gymaint i leisio barn fel gwleidydd etholedig. Gyda hynny mewn golwg, rwy'n mynd i leisio fy marn. Mae gennyf i gwestiwn neu ddau am y strategaeth genedlaethol. Yn gyntaf, ar dudalen 25 mewn cysylltiad â gofal cymdeithasol: mae'n dweud bod Llywodraeth Cymru yn bwriadu buddsoddi mewn model newydd arloesol ar gyfer darparu gofal yn y gymuned. A wnaiff y Prif Weinidog ateb y cwestiwn hwn yn uniongyrchol? [Torri ar draws.] Ydy e'n ceisio dod o hyd i'r ddogfen? Mae'n sôn ar dudalen 25 am fuddsoddi mewn model newydd arloesol ar gyfer darparu gofal yn y gymuned. A fyddai'r Prif Weinidog yn ystyried y sector cyhoeddus yn creu cartrefi gofal gan ddefnyddio adeiladau presennol neu adeiladau newydd, a chaniatáu i weithredwyr dielw bach, lleol eu rhedeg, gan felly roi pwyslais sylfaenol ar ofal cymdeithasol sylfaenol yn ein cymunedau? O ran cynllunio, ar dudalen 5 mae'n dweud bod y system gynllunio iawn yn hollbwysig i gyflawni ein hamcanion yn y strategaeth hon. Byddwn i'n dadlau, er gwaethaf Deddf Cynllunio (Cymru) 2015 a oedd yn croesawu creu cynlluniau datblygu strategol sydd eto i'w gweithredu, bod cynlluniau datblygu lleol yn amlygu anghydraddoldeb rhanbarthol yn y system gynllunio gyfredol; maen nhw'n fethedig. Rydym ni'n gweld drwy gynlluniau datblygu lleol gorddatblygiad y de, yn enwedig yn fy ardal i ar hyd goridor yr M4, a thanddatblygiad a diboblogi y gogledd. Byddwn i'n dadlau bod cynlluniau datblygu lleol ynghlwm yn llwyr â'r hyn sy'n ddichonadwy, a'r hyn a olygir gan ddichonadwy yw proffidiol. Mae angen i ni ystyried hynny a sut yr ydym yn newid hynny. Ac roedd tudalen 24 y ddogfen yn galonogol i mi, gan ddweud y bydd Llywodraeth Cymru yn datgloi potensial BBaChau i adeiladu cartrefi. Mae hynny'n gam calonogol iawn, ond un o'r pethau a fydd yn helpu busnesau bach a chanolig yw adfer safleoedd tir llwyd. A fyddai Llywodraeth Cymru felly yn ystyried adolygu polisi o ddarparu cymorth ar gyfer adferiad, a fyddai'n galluogi busnesau bach a chanolig i ddatblygu safleoedd tir llwyd, yn enwedig yn rhannau gogleddol yr ardaloedd yr wyf i'n eu cynrychioli? Ac yn olaf, mae croeso mawr i ymagwedd ranbarthol, yn enwedig os yw'n ddull sydd wedi'i seilio ar leoliad, ac edrychaf ymlaen at weld sut y gellir gwneud hynny yn y cynllun economaidd sydd i ddod. Beth fydd yr olion traed rhanbarthol hynny ac a yw'r Prif Weinidog yn ffyddiog bod gan lywodraeth leol y strwythur, a hefyd y sgiliau a'r wybodaeth i gyflwyno strategaethau economaidd lleol? Bydd, bydd y Bil llywodraeth leol yn datblygu strwythur, ond a all ef fod yn ffyddiog y bydd sgiliau a gwybodaeth hefyd yn cael eu datblygu ochr yn ochr â hynny, yn enwedig o ran caffael, er enghraifft?