English: I could have listed any one of those and it would have been absolutely identical. And we were assured in north Wales that when that report was published into the failings at Tawel Fan, it would be the last of its kind because you would get to grips with those problems. You made statement after statement in the aftermath of the publication of the Tawel Fan report that things would change, that we would never see the likes of it again, and yet here we are, four years later, with the Betsi Cadwaladr health board still in special measures, still not delivering appropriate quality services, certainly in respect of its mental health care, and a situation where almost identical failings have been identified in terms of other services, this time for young babies and their mothers in Cwm Taf. What will it take for our national health service to learn lessons, to change practices and to deliver the improvements that we need to see? It will only change if we change those at the top of the organisation. And Helen Mary Jones has quite rightly pointed out that the buck stops with you as the Minister for Health and Social Services here in Wales. You were given charge over the special measures situation at the Betsi Cadwaladr health board. You took responsibility, and each time we raised concerns about the lack of progress, you had a familiar refrain that you had made it clear that you wanted to see improvement. Well, words alone don't deliver the sort of improvement that we need to see. People want a health service in Wales that is accountable for its failures, where people own up and they accept responsibility when things go wrong. But I'm afraid that all too often in this Chamber we see you, Minister, taking the credit when things go right and washing your hands when things go wrong in our national health service. That's what we've seen, and that's no doubt what we will see you attempt to do today. I'm afraid that, unless you accept your responsibility for these failings and your responsibility for failing to put right the situation in north Wales, we are never going to see the change that we need, and that's why I've got absolutely no confidence in you to deliver the improvements in our health service that we need to see. I don't doubt that there are many in this Chamber who would want to see you continue in your role, but I am afraid that I have lost confidence in your ability to do this particular job, and I think that people in north Wales, people in Cwm Taf and people elsewhere in this country deserve better. And, if I may say so as well, I think that where you have senior leaders in an organisation with dreadful failings, chief executives and chairs ought to resign, and if they don't resign, they ought to be sacked, with no pay-offs, no big retirement packages, they ought to go. When a board fails in its basic governance arrangements, the person responsible for those governance arrangements in the board, the chair, should leave. When a chief executive fails to show the leadership required to set the culture in an organisation, to make it open and transparent and to learn from mistakes, she ought to go. We've seen no resignations for these sorts of failings, and I would like to see people accept responsibility. It's about time we saw an accountable health service in Wales. We don't have one at the moment under your leadership.
Welsh: Gallwn fod wedi rhestru unrhyw un o'r rheini a byddai wedi bod yn union yr un fath. Ac fe'n sicrhawyd yng ngogledd Cymru, pan gyhoeddwyd yr adroddiad ar fethiannau Tawel Fan, mai hwnnw fyddai'r olaf o'i fath oherwydd y byddech yn mynd i'r afael â'r problemau hynny. Gwnaethoch ddatganiad ar ôl datganiad yn sgil cyhoeddi adroddiad Tawel Fan y byddai pethau'n newid, na fyddem byth yn gweld y fath beth eto, ac eto dyma ni, bedair blynedd yn ddiweddarach, gyda bwrdd iechyd Betsi Cadwaladr yn dal i fod mewn mesurau arbennig, yn dal i fethu darparu gwasanaethau o ansawdd priodol, o ran ei ofal iechyd meddwl yn bendant, a sefyllfa lle nodwyd methiannau bron yn union yr un fath mewn gwasanaethau eraill, y tro hwn ar gyfer babanod ifanc a'u mamau yng Nghwm Taf. Beth sydd ei angen i'n gwasanaeth iechyd gwladol ddysgu gwersi, i newid arferion a chyflawni'r gwelliannau sydd angen inni eu gweld? Nid yw'n mynd i newid heblaw ein bod yn newid y rheini sydd ar frig y sefydliad. Ac mae Helen Mary Jones, yn ddigon priodol, wedi tynnu sylw at y ffaith mai chi, fel y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yma yng Nghymru sydd â'r cyfrifoldeb yn y pen draw. Cawsoch gyfrifoldeb dros y sefyllfa mesurau arbennig ym mwrdd iechyd Betsi Cadwaladr. Fe ysgwyddoch chi'r cyfrifoldeb hwnnw, a phob tro y byddem yn mynegi pryderon ynglŷn â'r diffyg cynnydd, roeddech yn canu'r un hen gân eich bod wedi egluro eich bod am weld gwelliant. Wel, nid yw geiriau ar eu pen eu hunain yn sicrhau'r math o welliant sydd angen i ni ei weld. Mae pobl am gael gwasanaeth iechyd yng Nghymru sy'n atebol am ei fethiannau, lle mae pobl yn cyfaddef ac yn derbyn cyfrifoldeb pan fydd pethau'n mynd o chwith. Ond mae arnaf ofn ein bod yn eich gweld chi, Weinidog, yn cymryd y clod yn rhy aml yn y Siambr hon pan fydd pethau'n mynd yn iawn ac yn golchi'ch dwylo pan fydd pethau'n mynd o chwith yn ein gwasanaeth iechyd gwladol. Dyna beth a welsom, ac nid oes amheuaeth mai dyna y byddwch yn ceisio ei wneud heddiw. Os nad ydych yn derbyn eich cyfrifoldeb am y methiannau hyn a'ch cyfrifoldeb am fethu datrys y sefyllfa yng ngogledd Cymru, mae arnaf ofn nad ydym byth yn mynd i weld y newid sydd ei angen arnom, a dyna pam nad oes gennyf unrhyw hyder ynoch i gyflawni'r gwelliannau sydd angen inni eu gweld yn ein gwasanaeth iechyd. Nid wyf yn amau nad oes nifer yn y Siambr hon a fyddai am eich gweld yn parhau yn eich rôl, ond mae arnaf ofn fy mod wedi colli hyder yn eich gallu i wneud y swydd benodol hon, a chredaf fod pobl yng ngogledd Cymru, pobl yng Nghwm Taf a phobl mewn mannau eraill yn y wlad yn haeddu gwell. Ac os caf ddweud hefyd, lle mae gennych uwch-arweinwyr mewn sefydliad sydd â methiannau ofnadwy, credaf y dylai prif weithredwyr a chadeiryddion ymddiswyddo, ac os na fyddant yn ymddiswyddo, dylent gael eu diswyddo, heb unrhyw daliadau, heb unrhyw becynnau ymddeol mawr, dylent fynd. Pan fydd bwrdd yn methu yn ei drefniadau llywodraethu sylfaenol, dylai'r person sy'n gyfrifol am y trefniadau llywodraethu hynny yn y bwrdd, y cadeirydd, adael. Pan fydd prif weithredwr yn methu dangos yr arweinyddiaeth sydd ei hangen i bennu'r diwylliant mewn sefydliad, i'w wneud yn agored ac yn dryloyw ac i ddysgu o gamgymeriadau, dylai fynd. Nid ydym wedi gweld unrhyw ymddiswyddiadau am y mathau hyn o fethiannau, a hoffwn weld pobl yn derbyn cyfrifoldeb. Mae'n hen bryd i ni weld gwasanaeth iechyd atebol yng Nghymru. Nid oes gennym un ar hyn o bryd o dan eich arweinyddiaeth chi.