English: Society has moved on and the demand is no longer there. Animals are sentient beings and the majority of us no longer think it is acceptable to use wild animals in this way. There are now just two circuses touring the UK with wild animals. The wild animals they keep include camels, zebras and reindeer. Both circuses are based in England but regularly visit Wales. Each time they visit here, there are renewed calls to ban the practice. Last year, I consulted on a draft Bill aimed at addressing ethical concerns by banning the use of wild animals in travelling circuses. The consultation attracted over 6,500 responses with the overwhelming majority of respondents supporting the introduction of this legislation. The purpose of this short, important Bill is twofold. First and foremost, it bans the use of wild animals in travelling circuses in Wales, an outdated practice that has no place in modern society. Secondly, it makes some important amendments to the legislation relating to the licensing of circuses. The Bill makes it an offence for an operator of a travelling circus to use, or cause or permit another person to use, a wild animal in a travelling circus. A wild animal is 'used' if the animal performs or is exhibited. This definition captures, for example, the deliberate positioning of a wild animal in any way intended to promote a travelling circus. If an operator is found guilty of an offence, the court may impose an unlimited fine. In the Bill, a 'wild animal' means an animal of a kind not commonly domesticated in the British islands. The definition is similar to the interpretation of 'wild animal' in the Zoo Licensing Act 1981. This avoids a situation where the same species could be considered 'wild' in a zoo but 'domesticated' when kept in a circus. 'Animal' has the meaning given by the Animal Welfare Act 2006 and applies to vertebrate animals only. A 'travelling circus' means a circus that travels from one place to another for the purpose of providing entertainment at those places, despite there being periods during which it does not travel from one place to another. Under normal circumstances, these definitions should be sufficient and are in-keeping with other established legislation and the commonly understood meaning of these terms. However, it is possible there may be uncertainty or conflicting views regarding whether a kind of animal is to be considered wild or not, or whether a type of undertaking, act or entertainment is or is not regarded as a travelling circus. For such scenarios, should they arise, the Bill includes powers to make regulations to specify what is or is not to be regarded as a wild animal and what is or is not to be regarded as a travelling circus. These powers to make subordinate legislation are discretionary and there are no plans to use them at present. Although the purpose of the Bill is to ban the use of wild animals in travelling circuses, circuses may still keep wild animals provided they are not used in performances or exhibited as part of the travelling circus. The Bill makes changes to the licensing regime for circuses by removing the exemptions circuses currently have from the licensing requirements of the Dangerous Wild Animals Act 1976 and the Zoo Licensing Act 1981. Any circus, be it travelling or static, keeping but not using a dangerous wild animal will require a licence under the 1976 Act, unless it is alternatively caught by provisions of the 1981 Act. The powers of enforcement are set out in the schedule. The Bill, should it become law, will be enforced by local authority inspectors. I expect breaches of the provisions of the Bill, either by contravening the ban or by intentionally obstructing an inspector in exercising their duty, to be rare. Any breach will be relatively easy to detect, and I expect travelling circuses to comply with the provisions of the legislation. I have explained the purpose of the Bill, and it is important I am also clear about what the Bill will not do. The Bill will not affect the use of domesticated animals in travelling circuses, nor will it prevent wild animals being used for entertainment in other settings. However, the welfare of these animals is very important to me, which is why I recently announced my intention to consult on a licensing scheme for all animal exhibits. The scheme will provide an opportunity to set appropriate welfare standards and ensure the exhibition of animals in a respectful and responsible way. I expect to launch the public consultation before the end of summer recess. The majority of travelling circuses do not use any animals. The small and declining number of wild animals kept by those that do is a clear indication that the public appetite for this type of entertainment is not what it once was. Keeping wild animals in travelling circuses, purely for our entertainment, cannot be justified. Not only are the animals unlikely to have a good quality of life, but it contributes little to further our understanding of wild animals or their conservation. The Scottish Government banned the use of wild animals in travelling circuses in 2018, and the UK Government recently introduced a Bill to do the same in England. That Bill has made it through the House of Commons and is quickly progressing through the House of Lords. If there is no equivalent ban in Wales, Wales would be the only country in Great Britain where wild animals could still be used by travelling circuses. This would not be acceptable. I look forward to working with Members and Assembly committees to secure the Bill's passage onto the statute book.
Welsh: Mae cymdeithas wedi newid ac nid yw'r galw yno mwyach. Mae anifeiliaid yn greaduriaid ymdeimladol ac nid yw'r rhan fwyaf ohonom ni'n credu erbyn hyn ei bod hi'n dderbyniol defnyddio anifeiliaid gwyllt yn y fath fodd. Bellach, nid oes ond dwy syrcas yn unig yn teithio'r DU gydag anifeiliaid gwyllt. Mae'r anifeiliaid gwyllt a gedwir yn cynnwys camelod, sebras a cheirw Llychlyn. Yn Lloegr y mae'r ddwy syrcas wedi eu lleoli ond maen nhw'n ymweld â Chymru yn rheolaidd. Bob tro y byddan nhw'n dod yma, ceir galwadau o'r newydd i wahardd yr arfer. Y llynedd, fe wnes i ymgynghori ar Fil drafft a oedd â'r amcan o fynd i'r afael â phryderon moesegol drwy wahardd defnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol. Cafodd yr ymgynghoriad dros 6,500 o ymatebion gyda mwyafrif llethol yr ymatebwyr o blaid cyflwyno'r ddeddfwriaeth hon. Diben deublyg sydd i'r Bil byr, pwysig hwn. Yn gyntaf oll, bydd yn gwahardd defnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol yng Nghymru, sy'n arfer o'r oes a fu nad oes lle iddo yn y gymdeithas gyfoes. Yn ail, bydd yn gwneud rhai newidiadau pwysig i'r ddeddfwriaeth sy'n ymwneud â thrwyddedu syrcasau. Mae'r Bil yn ei gwneud hi'n drosedd i weithredydd syrcas deithiol ddefnyddio anifail gwyllt, neu beri neu ganiatáu i rywun arall ei ddefnyddio, mewn syrcas deithiol. Bydd anifail gwyllt yn cael ei 'ddefnyddio' os yw'r anifail yn perfformio neu'n cael ei arddangos. Mae'r diffiniad hwn yn cynnwys, er enghraifft, rhoi anifail gwyllt yn fwriadol mewn sefyllfa sydd mewn unrhyw ffordd wedi ei bwriadu i hyrwyddo syrcas deithiol. Os canfyddir bod gweithredydd yn euog o drosedd, gall y llys bennu dirwy ddigyfyngiad. Yn y Bil, ystyr 'anifail gwyllt' yw anifail o rywogaeth nad oes neb fel arfer yn ei ddofi yn Ynysoedd Prydain. Mae'r diffiniad yn debyg i'r dehongliad o 'anifail gwyllt' yn Neddf Trwyddedu Sŵau 1981. Mae hyn yn osgoi sefyllfa lle gellid ystyried un rhywogaeth yn 'wyllt' mewn sw ond yn 'ddof' pan gaiff ei chadw mewn syrcas. Mae i 'anifail' yr ystyr a roddir iddo gan Ddeddf Lles Anifeiliaid 2006 ac mae'n berthnasol yn unig i anifeiliaid fertebraidd. Mae 'syrcas deithiol' yn golygu syrcas sy'n teithio o un lle i'r llall er mwyn rhoi adloniant yn y lleoedd hynny, er y bydd cyfnodau pan na fydd yn teithio o un lle i'r llall. O dan amgylchiadau arferol, fe ddylai'r diffiniadau hyn fod yn ddigonol ac maen nhw'n gydnaws â deddfwriaeth sefydledig arall ac ystyr y termau hyn yn ôl yr hyn sy'n cael ei ddeall yn gyffredinol. Eto i gyd, mae'n bosibl y bydd ansicrwydd neu safbwyntiau sy'n gwrthdaro pan ystyrir a yw math o anifail yn wyllt ai peidio, neu a yw'r math o sefydliad, perfformiad neu adloniant yn cael ei ystyried yn syrcas deithiol neu beidio. Mewn sefyllfaoedd o'r fath, os byddant yn codi, mae'r Bil yn cynnwys pwerau i wneud rheoliadau i bennu'r hyn a ystyrir yn anifail gwyllt neu beidio a'r hyn a ystyrir yn syrcas deithiol neu beidio. Mae'r pwerau hyn i lunio is-ddeddfwriaeth yn ddewisol ac nid oes unrhyw gynlluniau i'w defnyddio nhw ar hyn o bryd. Er mai diben y Mesur yw gwahardd anifeiliaid gwyllt rhag cael eu defnyddio mewn syrcasau teithiol, efallai y bydd syrcasau'n dal i gadw anifeiliaid gwyllt ar yr amod nad ydyn nhw'n cael eu defnyddio mewn perfformiadau neu'n cael eu harddangos fel rhan o'r syrcas deithiol. Mae'r Bil yn gwneud newidiadau i'r gyfundrefn drwyddedu ar gyfer syrcasau drwy ddileu'r eithriadau sydd gan syrcasau ar hyn o bryd ynglŷn â gofynion Deddf Trwyddedu Anifeiliaid Gwyllt Peryglus 1976 a Deddf Trwyddedu Sŵau 1981. Bydd angen trwydded ar unrhyw syrcas, boed yn syrcas deithiol neu beidio, sy'n cadw anifeiliaid gwyllt peryglus ond heb eu defnyddio nhw, o dan ddeddf 1976, oni bai fod hynny wedi digwydd fel arall yn unol â darpariaethau Deddf 1981. Fe nodir y pwerau gorfodi yn yr Atodlen. Bydd y Bil, pe daw yn gyfraith, yn cael ei orfodi gan arolygwyr yr awdurdodau lleol. Rwy'n disgwyl mai prin fydd yr achosion o dorri'r darpariaethau yn y Bil, un ai drwy dorri'r gwaharddiad neu drwy rwystro arolygwr yn fwriadol wrth iddo gyflawni ei ddyletswydd. Bydd unrhyw drosedd yn gymharol hawdd ei chanfod, ac rwy'n disgwyl i syrcasau teithiol gydymffurfio â darpariaethau'r ddeddfwriaeth. Rwyf wedi esbonio diben y Bil, ac mae'n bwysig fy mod i hefyd yn eglur ynghylch yr hyn na fydd y Bil yn ei wneud. Ni fydd y Bil yn effeithio ar y defnydd o anifeiliaid dof mewn syrcasau teithiol, ac ni fydd yn atal anifeiliaid gwyllt rhag cael eu defnyddio ar gyfer adloniant mewn lleoliadau eraill chwaith. Er hynny, mae lles yr anifeiliaid hyn yn bwysig iawn i mi, a dyna pam y cyhoeddais yn ddiweddar fy mwriad i ymgynghori ar gynllun trwyddedu ar gyfer pob arddangosfa o anifeiliaid. Bydd y cynllun yn gyfle i osod safonau lles priodol a sicrhau bod anifeiliaid yn cael eu harddangos mewn ffordd barchus a chyfrifol. Rwy'n disgwyl lansio'r ymgynghoriad cyhoeddus cyn diwedd toriad yr haf. Nid yw mwyafrif y syrcasau teithiol yn defnyddio unrhyw anifeiliaid. Mae'r lleihad yn nifer yr anifeiliaid gwyllt sy'n cael eu cadw yn arwydd clir nad oes yna'r un awydd ag a fu ymhlith y cyhoedd am y math hwn o adloniant. Ni ellir cyfiawnhau cadw anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol ar gyfer adloniant yn unig. Ni fydd yr anifeiliaid hynny'n debygol o gael bywyd o ansawdd da, ond hefyd nid yw'n cyfrannu fawr ddim ychwaith at ein dealltwriaeth ni o anifeiliaid gwyllt na'u cadwraeth. Fe wnaeth Llywodraeth yr Alban wahardd y defnydd o anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol yn 2018, ac fe gyflwynodd Llywodraeth y DU Fil yn ddiweddar i wneud yr un peth yn Lloegr. Mae'r Bil hwnnw wedi gwneud ei ffordd drwy Dŷ'r cyffredin a bydd yn symud yn gyflym drwy Dŷ'r Arglwyddi. Os nad oes gwaharddiad cyfatebol yng Nghymru, Cymru fyddai'r unig wlad ym Mhrydain Fawr lle gallai syrcasau teithiol barhau i ddefnyddio anifeiliaid gwyllt. Ni fyddai hyn yn dderbyniol. Rwy'n edrych ymlaen at weithio gydag Aelodau a phwyllgorau'r Cynulliad i sicrhau bod y Bil yn cael ei basio ar y llyfr statud.