English: Well, as far as climate change is concerned, as Paul Davies said, there will be a clean air plan published at the start of August. It will lead to a White Paper on clean air during the rest of this Senedd term, and that will prepare the position for legislation early in the next Senedd term, provided there is a Government that wishes to make that a priority. We will bring forward agricultural pollution regulations as secondary legislation during this Senedd term. I look forward to the Member's support for those regulations, given that one of the features of coronavirus has been an increase in episodes of agricultural pollution while there have been fewer eyes around. So, some actions have been taken that, I think, are regrettable to say the least. We will also bring forward an environmental principles legislation during the next Assembly term, if we're in a position to do that. I'm glad to say that we've had some successful negotiations with the UK Government recently in relation to the legislation they are promoting, to make sure that it properly respects devolution. Before the end of this term, we will put in place interim measures and an interim independent assessor to deal with complaints in the environmental principles field and an expert group that will help us to oversee that. I'm grateful to all those who've worked very constructively with us to put those interim measures in place. The Member asked about the three Bills we've not now been able to take forward. Well, on the tertiary education research Bill, the fact that the Bill is published and is published in draft will now offer those stakeholders who had been anxious about their own ability to participate in scrutiny of the full Bill, had we been able to proceed with it, given that they all too are affected by coronavirus, to have people not in work, to have people taken away to other priorities - they will now be able to scrutinise that Bill in draft. We will have consultations and discussions with them. If there are improvements to the Bill that can be made in its drafting, then we will bring those forward in any final Bill the other side of the election. As far as the buses Bill is concerned, it's a real loss, Dirprwy Lywydd. I'm very disappointed we're not able to proceed with it. The Welsh public deserve a position in which the major investment that is made on their behalf in buses provides a greater return on that investment, but we will pursue it in other ways. Our bus emergency payment arrangements, which we published just a week or so ago, will lead to a fresh set of discussions with the sector about how the investment the public make can lead to a more systematic planned series of services, greater integration between modes of transport, shared ticketing arrangements, and a series of other goals that we would have pursued through the Bill but will now pursue through those financial and administrative measures. As far as the social partnership Bill is concerned, well, we have pressed ahead with our social partnership arrangements. We have a social partnership council that is meeting - it meets every fortnight. It's focused very much on coronavirus at present, but is doing the essential work that social partnership provides here in Wales. And the draft Bill that we will publish, which will have procurement as an important strand in it, will show how we will be able to take that forward. I don't think the Government can fairly be accused of not being prepared to work constructively with others where others bring forward proposals which the Government believes to be worth supporting. I worked very closely with the opposition Member who was responsible for the nurse staffing Bill when that was brought forward in the previous Assembly term. I worked closely with the Finance Committee when I was the finance Minister in relation to the committee Bill that the Finance Committee brought forward on ombudsman reform. And I think where there are Bills we can support, of course we will work constructively on them. That will not be the case every time, because not every Bill that is brought forward by a private Member can command support from the Government. As far as financial matters are concerned, then, of course, any Bill has to have a financial resolution moved - well, on almost every occasion - and a memorandum published alongside it that demonstrates how the costs have been calculated and are to be met. Again, when I was finance Minister, we worked closely with the Finance Committee on a series of proposals that the committee brought forward to improve the underpinning financial information that the Government can provide, and I hope that Members will agree that that has improved the information provided to Members as part of their scrutiny. Finally, Mr Davies asked me what lessons I thought we could draw from the term. I'll just end with this one, Dirprwy Lywydd, and it's one I've learned not just in this term, but throughout, that there is no Bill that is not improved by the process of scrutiny. And that's why the work that goes on in committee and on the floor of the Senedd is so important, and that's the spirit in which the Government sets out on bringing Bills to the floor. Bills are there to be improved, and when it is possible for the work of committees or amendments that are put forward to make the Bill better Bill, that is what we aim to do, and I think that lesson has been well borne out in the Bills that have passed through this Senedd and onto the statute book in this term.
Welsh: Wel, cyn belled ag y mae newid yn yr hinsawdd yn y cwestiwn, fel y dywedodd Paul Davies, bydd cynllun aer glân yn cael ei gyhoeddi ddechrau mis Awst. Bydd yn arwain at Bapur Gwyn ar aer glân yn ystod gweddill y tymor Senedd, a bydd hwnnw'n paratoi'r sefyllfa ar gyfer deddfwriaeth yn gynnar yn nhymor nesaf y Senedd, cyn belled â bod yna Lywodraeth sy'n dymuno gwneud hynny'n flaenoriaeth. Byddwn yn cyflwyno rheoliadau llygredd amaethyddol fel is-ddeddfwriaeth yn ystod y tymor Senedd hwn. Edrychaf ymlaen at gael cefnogaeth yr Aelod i'r rheoliadau hynny, o gofio mai un o nodweddion y coronafeirws fu cynnydd mewn achosion o lygredd amaethyddol tra bu llai o lygaid yn gwylio. Felly, mae rhai pethau wedi'u gwneud sydd, yn fy marn i, yn destun gofid a dweud y lleiaf. Byddwn hefyd yn cyflwyno deddfwriaeth ar egwyddorion amgylcheddol yn ystod y tymor Cynulliad nesaf, os byddwn mewn sefyllfa i wneud hynny. Rwy'n falch o ddweud ein bod wedi cael rhai trafodaethau llwyddiannus gyda Llywodraeth y DU yn ddiweddar mewn cysylltiad â'r ddeddfwriaeth y maent yn ei hyrwyddo, i wneud yn siŵr eu bod yn parchu datganoli yn briodol. Cyn diwedd y tymor hwn, byddwn yn rhoi mesurau dros dro ar waith ynghyd ag asesydd annibynnol dros dro i ymdrin â chwynion ym maes egwyddorion amgylcheddol a grŵp arbenigol a fydd yn ein helpu i oruchwylio hynny. Rwy'n ddiolchgar i bawb sydd wedi gweithio'n adeiladol iawn gyda ni i roi'r mesurau dros dro hynny ar waith. Holodd yr Aelod am y tri Bil nad ydym ni wedi gallu eu datblygu nawr. Wel, o ran y Bil addysg drydyddol ac ymchwil, bydd y ffaith bod y Bil yn cael ei gyhoeddi a'i gyhoeddi ar ffurf drafft nawr yn cynnig i'r rhanddeiliaid hynny a fu'n bryderus ynghylch eu gallu eu hunain i gymryd rhan yn y broses o graffu ar y Bil llawn, pe baem ni wedi gallu bwrw ymlaen ag ef, o gofio bod y coronafeirws yn effeithio ar bob un ohonyn nhw hefyd, gyda phobl nad ydynt yn y gwaith, drwy golli pobl i flaenoriaethau eraill - byddant nawr yn gallu craffu ar y Bil hwnnw ar ffurf ddrafft. Byddwn yn cael ymgynghoriadau a thrafodaethau gyda nhw. Os oes gwelliannau i'r Bil y gellir eu gwneud yn ei ffurf ddrafft, yna byddwn yn cyflwyno'r rheini mewn unrhyw Fil terfynol ar ôl yr etholiad. O ran y Bil bysiau, mae'n golled wirioneddol, Dirprwy Lywydd. Rwy'n siomedig iawn nad ydym yn gallu bwrw ymlaen ag ef. Mae'r cyhoedd yng Nghymru yn haeddu sefyllfa lle mae'r buddsoddiad mawr a wneir ar eu rhan mewn bysiau yn dod â mwy o fanteision yn sgil y buddsoddiad hwnnw, ond byddwn yn bwrw ymlaen â hyn mewn ffyrdd eraill. Bydd ein trefniadau taliadau brys ar gyfer bysiau, a gyhoeddwyd gennym ni ryw wythnos yn ôl, yn arwain at gyfres newydd o drafodaethau gyda'r sector ynghylch sut y gall y buddsoddiad y mae'r cyhoedd yn ei wneud arwain at gyfres o wasanaethau wedi eu cynllunio'n fwy systematig, mwy o integreiddio rhwng moddau trafnidiaeth, trefniadau rhannu tocynnau, a chyfres o nodau eraill y byddem ni wedi bwrw ymlaen â nhw drwy'r Bil ond y byddwn ni bellach yn bwrw ymlaen â nhw drwy'r mesurau ariannol a gweinyddol hynny. O ran y Bil partneriaethau cymdeithasol, wel, rydym ni wedi bwrw ymlaen â'n trefniadau ar gyfer partneriaethau cymdeithasol. Mae gennym ni gyngor partneriaeth cymdeithasol sy'n cyfarfod - mae'n cyfarfod bob pythefnos. Mae'n canolbwyntio'n fanwl ar y coronafeirws ar hyn o bryd, ond mae'n gwneud y gwaith hanfodol y mae partneriaeth gymdeithasol yn ei ddarparu yma yng Nghymru. A bydd y Bil drafft y byddwn yn ei gyhoeddi, y bydd caffael yn elfen bwysig ynddo, yn dangos sut y byddwn yn gallu bwrw ymlaen â hynny. Nid wyf yn credu y gellir cyhuddo'r Llywodraeth yn deg o beidio â bod yn barod i weithio'n adeiladol gydag eraill pan fo eraill yn cyflwyno cynigion y mae'r Llywodraeth yn credu eu bod yn werth eu cefnogi. Gweithiais yn agos iawn gyda'r Aelod o'r wrthblaid a oedd yn gyfrifol am y Bil staffio nyrsys pan gafodd hwnnw ei gyflwyno yn ystod y tymor Cynulliad blaenorol. Gweithiais yn agos gyda'r Pwyllgor Cyllid pan oeddwn yn Weinidog Cyllid mewn cysylltiad â'r Bil pwyllgor a gyflwynwyd gan y Pwyllgor Cyllid ar ddiwygio'r ombwdsmon. Ac rwy'n credu pryd y ceir Biliau y gallwn ni eu cefnogi, wrth gwrs y byddwn ni'n gweithio'n adeiladol arnyn nhw. Ni fydd hynny'n digwydd bob tro, oherwydd nid yw pob Bil a gyflwynir gan Aelod preifat yn ennill cefnogaeth y Llywodraeth. O ran materion ariannol, yna, wrth gwrs, mae'n rhaid cynnig penderfyniad arianol i fynd gydag unrhyw Fil - wel, bron bob tro - gyda memorandwm wedi ei gyhoeddi ochr yn ochr ag ef sy'n dangos sut y cyfrifwyd y costau a sut y cânt eu talu. A phan oeddwn yn Weinidog Cyllid, buom yn gweithio'n agos gyda'r Pwyllgor Cyllid ar gyfres o gynigion a gyflwynwyd gan y pwyllgor i wella'r wybodaeth ariannol sylfaenol y gall y Llywodraeth ei darparu, a gobeithio y bydd yr Aelodau'n cytuno bod hynny wedi gwella'r wybodaeth a ddarperir i'r Aelodau fel rhan o'u gwaith craffu. Yn olaf, gofynnodd Mr Davies i mi pa wersi yr oeddwn yn credu y gallem ni eu dysgu o'r tymor. Rwyf am orffen gyda hwn, Dirprwy Lywydd, ac mae'n un yr wyf wedi'i ddysgu nid yn unig yn y tymor hwn, ond drwyddi draw, sef nad oes Bil nad yw'n cael ei wella gan y broses graffu. A dyna pam mae'r gwaith sy'n mynd ymlaen yn y Pwyllgor ac ar lawr y Senedd mor bwysig, ac yn yr ysbryd yna mae'r Llywodraeth yn cyflwyno Biliau i'r llawr. Mae Biliau yno i'w gwella, a phan fydd yn bosib i waith y pwyllgorau neu'r gwelliannau a gyflwynir wneud y Bil yn well, dyna fyddwn yn bwriadu ei wneud, a chredaf fod y wers honno wedi'i amlygu ei hun yn y mesurau sydd wedi mynd drwy'r Senedd hon ac i'r llyfr statud yn y tymor hwn.