English: - European jurisprudence, but I'm sure that the Counsel General will agree, because it's mentioned in the statement itself that codification can also occur, of course, in common law jurisdictions, such as the United States and Canada, and merely making sense of the disorganised, uncontrolled development of a series of different statutes or Orders and consolidating them into one single unit that can be more easily accessed is not quite the same thing as moving in the direction of a sort of teleological approach, such as is found in European law jurisdictions. I have myself been a consolidator at times, as the editor of Butterworths' Land Development Encyclopaedia more years ago now than I care to remember, and I had annually to update any statutes or statutory instruments that were produced in the year and put them within the confines of one book, removing what had been made redundant and inserting the new measures, and this is an entirely benign process, which doesn't necessarily mean any change in the corpus of law itself. Nobody, rationally, could object to what the Counsel General said was the aim, which is to make law accessible, to enable citizens to understand their rights and responsibilities under the law. One of the big problems with the law today, of course, is the extent to which it has grown, year in and year out. When I was, many, many years ago, a tax practitioner, Butterworths published annually a tax code. In 1965, it was 750 pages; it's now 17,000 pages and has been increasing year in and year out. The more law there is on the statute book in various forms, the more inaccessible, inevitably, it becomes and the more specialist it becomes. But it is vitally important that we should make it as easy as possible to navigate around these various tributaries. So, I welcome this exercise. Nobody could object to a consultation. Whether this leads to the grander enterprise of creating a separate jurisdiction for Wales is another matter altogether, although I've had a couple of very interesting conversations already with Lord Thomas of Cwmgiedd about this, and he does make some very important points about the practicalities of the law within Wales developing sufficiently well to serve people in a practical sense by merely such nuts and bolts issues as developing a system of forms, for example. And that cannot easily be done within a legal system that is currently directed and controlled from London. So, I do see this as a benign development. I am concerned about the possibility of an interpretation Act for Wales possibly making it more difficult to understand the law than easier, to the extent that it might be that the interpretation Act itself might be interpreted as conflicting with whatever measure might be in force in England. I know that there are interpretation Acts in Scotland, and this may not be an insuperable difficulty, but it is vitally important that as the law in Wales inevitably diverges from the law of England - and the devolution process and, particularly, leaving the EU is going to accelerate this and expand this process - we should, at least in interpretation terms, so far as we can, align both the canons of interpretation and the way in which they operate in a way that is unified throughout the United Kingdom. Otherwise, that way, even greater confusion lies. So, I hope that the Counsel General can at least on that point satisfy me in the course of his response today.
Welsh: - cyfreitheg Ewrop, ond rwy'n siŵr y bydd y Cwnsler Cyffredinol yn cytuno, oherwydd sonnir yn y datganiad ei hun y gall codio ddigwydd hefyd, wrth gwrs, mewn awdurdodaethau y gyfraith gyffredin, fel yr Unol Daleithiau a Chanada, ac nid yw dim ond gwneud synnwyr o ddatblygiad anhrefnus, heb reolaeth, o gyfres o wahanol statudau neu Orchmynion a'u cydgrynhoi mewn un uned y gellir ei defnyddio'n haws yn union yr un fath â symud i gyfeiriad y math o ddull gweithredu 'teleolegol', fel yr hyn a geir mewn awdurdodaethau cyfraith Ewropeaidd. Rwyf i fy hun wedi bod yn gydgrynhowr ar adegau, fel golygydd Butterworths' Land Development Encyclopaedia mwy o flynyddoedd yn ôl nag yr wyf yn dymuno eu cofio, a bob blwyddyn roedd yn rhaid i mi ddiweddaru unrhyw statudau neu offerynnau statudol a luniwyd yn ystod y flwyddyn a'u rhoi mewn un llyfr, gan ddileu'r hyn a oedd wedi'i ddisodli a mewnosod y mesurau newydd, ac mae hon yn broses gwbl ddibwrpas, nad yw o reidrwydd yn golygu unrhyw newid i gorpws y gyfraith ei hun. Ni allai unrhyw un, yn rhesymol, wrthwynebu'r hyn y dywedodd y Cwnsler Cyffredinol oedd y nod, sef gwneud y gyfraith yn hygyrch, i alluogi dinasyddion i ddeall eu hawliau a'u cyfrifoldebau o dan y gyfraith. Un o'r problemau mawr â'r gyfraith heddiw, wrth gwrs, yw cymaint y mae wedi tyfu, flwyddyn ar ôl blwyddyn. Pan oeddwn i, flynyddoedd lawer iawn yn ôl, yn ymarferydd treth, roedd Butterworths yn cyhoeddi cod treth bob blwyddyn. Yn 1965, roedd yn 750 o dudalennau; mae bellach yn 17,000 o dudalennau ac mae wedi bod yn cynyddu flwyddyn ar ôl blwyddyn. Po fwyaf o gyfraith a geir ar y llyfr statud yn ei amryw ffurfiau, y mwyaf anhygyrch y bydd, yn anochel, a'r mwyaf arbenigol y bydd. Ond mae'n hollbwysig y dylem ni ei gwneud mor hawdd â phosibl i lywio'r amrywiol lwybrau hyn. Felly, rwy'n croesawu'r arfer hwn. Ni allai neb wrthwynebu ymgynghoriad. Pa un a yw'n arwain at y fenter fwy uchelgeisiol o greu awdurdodaeth ar wahân ar gyfer Cymru ai peidio, mae hynny'n fater arall yn gyfan gwbl, ond rwyf wedi cael rhai sgyrsiau diddorol iawn eisoes gyda'r Arglwydd Thomas o Gwmgiedd am hyn, ac mae'n gwneud ambell i bwynt pwysig iawn am faterion ymarferol y gyfraith yng Nghymru yn datblygu yn ddigon da i wasanaethu pobl yn ymarferol drwy ddim ond manylion fel datblygu system ffurflenni, er enghraifft. Ac ni ellir gwneud hynny'n hawdd mewn system gyfreithiol sydd ar hyn o bryd yn cael ei chyfarwyddo a'i rheoli o Lundain. Felly, rwyf yn ystyried hyn yn ddatblygiad dibwrpas. Rwy'n pryderu am y posibilrwydd y bydd Deddf dehongli ar gyfer Cymru o bosibl yn ei gwneud yn fwy anodd deall y gyfraith yn hytrach nag yn haws, i'r graddau y gellid dehongli'r Ddeddf dehongli ei hun fel rhywbeth sy'n gwrthdaro â pha bynnag fesur sydd mewn grym yn Lloegr. Gwn fod yna Ddeddfau dehongli yn yr Alban, ac efallai na fydd hwn yn anhawster anorchfygol, ond mae'n hanfodol bwysig, oherwydd bod y gyfraith yng Nghymru, yn anochel, yn gwyro oddi wrth cyfraith Lloegr - ac mae'r broses ddatganoli a gadael yr UE yn arbennig, yn mynd i gyflymu hyn ac ehangu'r broses hon - y dylem ni o leiaf o ran dehongli, i'r graddau y gallwn ni, gysoni'r canonau o ddeunydd dehongli a'r ffordd y maen nhw'n gweithredu mewn modd sy'n gyson ledled y Deyrnas Unedig. Fel arall, yn y modd hwnnw, ceid hyd yn oed mwy o ddryswch. Felly, gobeithiaf y gall y Cwnsler Cyffredinol o leiaf ar y pwynt hwnnw fy modloni i yn ei ymateb heddiw.