English: I speak to oppose this Order. We've already got 19 official statistics providers specifically for Wales, as the Minister described, and we're now seeing Digital Health and Care Wales added to them. As the Minister rightly says, some of its tasks are coming from the NHS Wales Informatics Service and Velindre NHS trust, but as far as I'm aware, neither of those organisations are being deregistered from this process, and we have another new official statistics provider as part of what the health Minister terms the 'NHS Wales family'. I find it's getting increasingly difficult to navigate through statistics that previously used to be presented on a consistent basis across the United Kingdom. The Minister talks about having statistics on an all-Wales basis, but actually, if you compile your statistics on an all-Wales basis, according to the procedures of these 19, now to be 20, bodies, they tend to diverge from how statistics are compiled elsewhere in the United Kingdom. The Minister rightly mentions that bodies that do this should be trustworthy, with high-quality statistics that the public value. Very sensible. I think they should also be statistics that allow comparison across the United Kingdom, and not just within one of the nations. The Minister talks about having accountability for Welsh Government, but the reality is that this divergence in statistics makes that accountability less and less, because we can't compare how the Welsh Government is doing compared to elsewhere. The Minister mentioned some of the work the ONS was doing on COVID, and I think we should recognise actually what a fantastic job the Office for National Statistics has done - and 'national' in that context means national, the United Kingdom. It has had a survey across all four nations, I believe, which has provided very useful information around prevalence, and has done so in a really quite timely way. Before the ONS took that up, health organisations who were doing this, whether they're here or elsewhere in the UK, did not do the job with the quality and standard that we've seen from the ONS. So, I think we should recognise what they've done. I'm concerned, as we have more and more statistics providers doing their own statistics and doing them on a Wales basis, rather than a UK basis, that we undermine the Office for National Statistics ultimately - based in Newport, and something that we in Wales should be very proud of, and in the region of south-east Wales we are very proud of. I don't think it's a good idea to have more and more statistical divergence. We should have the ONS in charge and they should organise statistics more on a UK basis, and we should have less divergence and more consistency. So, for that reason, I recognise this as a small step on the road, rather than a major one, but nonetheless we'd like to put down a marker and oppose this Official Statistics (Wales) (Amendment) Order 2021.
Welsh: Rwy'n siarad i wrthwynebu'r Gorchymyn hwn. Mae eisoes gennym ni 19 o ddarparwyr ystadegau swyddogol yn benodol ar gyfer Cymru, fel y disgrifiodd y Gweinidog, ac rydym ni nawr yn gweld Iechyd a Gofal Digidol Cymru yn cael ei ychwanegu atyn nhw. Fel y mae'r Gweinidog yn ei ddweud yn gywir, mae rhai o'i dasgau'n dod o Wasanaeth Gwybodeg GIG Cymru ac ymddiriedolaeth GIG Felindre, ond hyd y gwn i, nid yw'r un o'r sefydliadau hynny'n cael eu dadgofrestru o'r broses hon, ac mae gennym ni ddarparwr ystadegau swyddogol newydd arall fel rhan o'r hyn y mae'r Gweinidog iechyd yn ei ystyried yn 'deulu GIG Cymru'. Rwy'n ei chael hi'n fwyfwy anodd llywio drwy ystadegau a arferai gael eu cyflwyno'n gyson ledled y Deyrnas Unedig. Mae'r Gweinidog yn sôn am gael ystadegau ar sail Cymru gyfan, ond mewn gwirionedd, os ydych chi'n llunio'ch ystadegau ar sail Cymru gyfan, yn ôl gweithdrefnau'r 19 corff hyn, sydd nawr yn 20, maen nhw'n dueddol o symud oddi wrth y modd y mae ystadegau'n cael eu llunio mewn mannau eraill yn y Deyrnas Unedig. Mae'r Gweinidog yn sôn, a hynny'n briodol, y dylai cyrff sy'n gwneud hyn fod yn ddibynadwy, gydag ystadegau o safon; ystadegau y mae'r cyhoedd yn eu gwerthfawrogi. Synhwyrol iawn. Rwy'n credu y dylen nhw hefyd fod yn ystadegau sy'n caniatáu cymhariaeth ledled y Deyrnas Unedig, ac nid o fewn un o'r gwledydd yn unig. Mae'r Gweinidog yn sôn am fod ag atebolrwydd dros Lywodraeth Cymru, ond y gwirionedd yw bod y gwahaniaeth hwn mewn ystadegau yn gwneud yr atebolrwydd hwnnw'n llai a llai, oherwydd ni allwn ni gymharu sut mae Llywodraeth Cymru yn gwneud o'i chymharu â mannau eraill. Roedd y Gweinidog yn sôn rywfaint am y gwaith yr oedd y Swyddfa Ystadegau Gwladol yn ei wneud ar COVID, ac rwy'n credu y dylem ni gydnabod y gwaith gwych y mae'r Swyddfa Ystadegau Gwladol wedi'i wneud - ac mae 'cenedlaethol' yn y cyd-destun hwnnw'n golygu cenedlaethol, y Deyrnas Unedig. Mae hi wedi cynnal arolwg ar draws y pedair gwlad, rwy'n credu, sydd wedi darparu gwybodaeth ddefnyddiol iawn ynghylch nifer yr achosion, ac mae hi wedi gwneud hynny mewn ffordd wirioneddol amserol. Cyn i'r Swyddfa Ystadegau Gwladol ymgymryd â hynny, ni wnaeth sefydliadau iechyd a oedd yn gwneud hyn, p'un ai yma neu mewn man arall yn y DU, y gwaith gyda'r ansawdd a'r safon yr ydym ni wedi'u gweld gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Felly, rwy'n credu y dylem ni gydnabod yr hyn y maen nhw wedi'i wneud. Rwy'n pryderu, gan fod gennym ni fwy a mwy o ddarparwyr ystadegau yn gwneud eu hystadegau eu hunain ac yn eu gwneud ar sail Cymru, yn hytrach na sail y DU, ein bod ni'n tanseilio'r Swyddfa Ystadegau Gwladol yn y pen draw - sydd wedi'i lleoli yng Nghasnewydd, ac yn rhywbeth y dylem ni yng Nghymru fod yn falch iawn ohono, ac yn rhanbarth y de-ddwyrain rydym ni yn falch iawn ohono. Nid wyf i'n credu ei bod hi'n syniad da bod â mwy a mwy o ymwahanu ystadegol. Dylem ni fod â'r Swyddfa Ystadegau Gwladol wrth y llyw a dylen nhw drefnu ystadegau'n fwy ar sail y DU, a dylem ni fod â llai o ymwahanu a mwy o gysondeb. Felly, oherwydd y rheswm hwnnw, rwy'n cydnabod hyn fel cam bach ar y ffordd, yn hytrach nag un mawr, ond serch hynny hoffem ni osod arwydd a gwrthwynebu'r Gorchymyn Ystadegau Swyddogol (Cymru) (Diwygio) 2021 hwn.