English: Thank you, Deputy Presiding Officer, for this opportunity to speak about the impact of a 'no deal Brexit' on the transportation of goods and people and the substantial work the Welsh Government has been undertaking and co-ordinating to understand and mitigate the risk of disruption. As we've heard a number of times this afternoon - and I make no apology for repeating it - we have long opposed the prospect of a 'no deal', and we call on the Prime Minister to take this off the table. A 'no deal' Brexit could cause severe disruption to the transport network and connected services within Wales. I've outlined our ambitious plans for the transport network many times in this Chamber, and I do not want to see them derailed by in-fighting within the Conservative Party and a 'no deal' by default. We want to avoid a 'no deal' Brexit and the negative effects that it will have on Welsh and international businesses, which contribute so much to our economy and the quality of life for everyone living in our country. Deputy Presiding Officer, there has been substantial interest and concern expressed in this Chamber, in committee sessions and more widely in the media about the implications of a 'no deal' Brexit for our ports, and rightly so. Ports in Wales make a critical contribution to our economy, not least by providing jobs and added value to local communities. Any risk to their efficient operation poses a substantial risk for Wales as a whole. Container ports, such as Cardiff, Port Talbot and Newport, are already engaged with international goods movement and are less likely to experience significant disruption. Our ferry ports, however, are a very different story and are particularly vulnerable to the shocks that could arise following a 'no deal' Brexit. Most of the risks relate to border arrangements, to customs and safety checks. These risks are of course for the UK Government to resolve. The UK Government has decided to make no additional checks on goods from EU countries in a 'no deal' scenario, albeit on a temporary basis. This might ease some of the short-term pressure, but we need a more robust, long-term solution. The requirement by the EU for Ireland to treat goods from the UK as a third country, including all the required checks, could cause knock-on delays at ferry ports. For Pembroke Dock and Fishguard, our analysis suggests delayed vehicles could be managed within the port. We are keeping, of course, this under constant review, in case extra contingency measures are needed. Holyhead would find it more difficult to absorb the effects of delays. We're working on solutions to manage traffic disruption from delays at the port, and I can today update Members about these plans. An assessment of the reasonable worst-case scenario for heavy goods vehicle delays has been prepared by the UK Government, and this applies to all ferry ports across the UK. This assessment is underpinned by a number of cross-Government and cross-departmental assumptions, such as the checks that might be imposed and what infrastructure could be put in place. The modelling indicates that it is likely that delayed traffic at Holyhead could be held within the confines of the port and any overflow on the A55 would be unlikely. However, the modelling is based on a range of common assumptions about which there remain a significant number of uncertainties and which are being constantly reviewed. We have therefore been developing contingency plans as part of the Holyhead port strategic consultation group, which was set up last year. Potential sites on Anglesey have been identified and assessed, including the existing Roadking truck stop facility. My officials have met Roadking to discuss the use of this particular site. It is geographically well placed, there are no developmental issues and suitable infrastructure is already in place. We will now discuss terms with Roadking, but this is not the only option available to us. Parc Cybi is another option. This is a Welsh Government development site and has sufficient capacity for 40 HGVs. And there's a further fall-back option: the A55 could be used. Across Anglesey, roadworks are carried out with daytime lane closures and minimal disruption. Similar measures could be used, in the unlikely event that they were necessary, in order to manage freight delays at the port. A 'no deal' Brexit also poses more general risks to freight haulage, as falling back on the international permitting system could place severe restrictions on operators moving goods across the UK-EU border.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd, am y cyfle hwn i siarad am effaith 'Brexit heb gytundeb' ar gludo nwyddau a phobl a'r gwaith sylweddol y mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ei wneud ac yn ei gydgysylltu i ddeall a lliniaru'r perygl o amhariad. Fel yr ydym wedi ei glywed sawl tro y prynhawn yma - ac nid wyf i'n ymddiheuro o gwbl am ei ailadrodd - rydym ni wedi gwrthwynebu'r posibilrwydd o ymadael heb gytundeb am yn hir iawn, ac rydym ni'n galw ar Brif Weinidog y DU i ddweud ei bod am ddiddymu'r posibilrwydd hwn. Gallai Brexit heb gytundeb amharu'n ddifrifol ar y rhwydwaith trafnidiaeth a'r gwasanaethau cysylltiedig yng Nghymru. Rwyf wedi amlinellu ein cynlluniau uchelgeisiol ar gyfer y rhwydwaith trafnidiaeth yn y Siambr hon lawer gwaith, ac nid wyf eisiau eu gweld yn cael eu difetha gan ymgecru o fewn y Blaid Geidwadol a Brexit 'heb gytundeb' yn digwydd oherwydd diffyg dewis arall. Rydym ni'n awyddus i osgoi Brexit 'heb gytundeb' a'r effeithiau negyddol a gaiff ar fusnesau yng Nghymru ac yn rhyngwladol, sy'n cyfrannu cymaint at ein heconomi ac ansawdd bywyd pawb sy'n byw yn ein gwlad. Dirprwy Lywydd, mynegwyd cryn ddiddordeb a phryder yn y Siambr hon, mewn sesiynau pwyllgor ac yn fwy eang yn y cyfryngau am oblygiadau Brexit 'heb gytundeb' i'n porthladdoedd ni, a hynny'n gwbl briodol. Mae porthladdoedd yng Nghymru yn gwneud cyfraniad pwysig i'n heconomi, yn bennaf drwy gynnig swyddi a gwerth ychwanegol i gymunedau lleol. Mae unrhyw risg i'w gweithrediad effeithlon yn achosi risg sylweddol i Gymru benbaladr. Mae porthladdoedd cynwysyddion, fel Caerdydd, Port Talbot a Chasnewydd, eisoes yn ymwneud â symud nwyddau rhyngwladol ac yn llai tebygol o weld amhariad sylweddol. O ran ein porthladdoedd llongau fferi, fodd bynnag, stori wahanol iawn fydd hi, ac maen nhw'n arbennig o agored i'r ergydion a allai daro yn dilyn Brexit heb gytundeb. Mae'r rhan fwyaf o'r risgiau yn ymwneud â threfniadau trawsffiniol, tollau a gwiriadau diogelwch. Llywodraeth y DU, wrth gwrs, ddylai ddatrys y risgiau hyn. Mae Llywodraeth y DU wedi penderfynu peidio â gwneud gwiriadau ychwanegol ar nwyddau o wledydd yr UE mewn sefyllfa Brexit heb gytundeb, er bod hynny ar sail dros dro. Gallai hyn leddfu rhywfaint o'r pwysau byrdymor, ond mae angen ateb mwy cadarn, hirdymor arnom ni. Gallai'r gofyniad gan yr UE i Iwerddon drin nwyddau o'r DU fel pe byddent o drydedd wlad, gan gynnwys yr holl wiriadau gofynnol, achosi oedi canlyniadol ar borthladdoedd llongau fferi. Ar gyfer Doc Penfro ac Abergwaun, mae ein dadansoddiad yn awgrymu y gellid rheoli cerbydau sy'n cael eu dal yn ôl o fewn y porthladd ei hun. Rydym yn cadw hyn, wrth gwrs, o dan adolygiad parhaus, rhag ofn y bydd angen mesurau wrth gefn ychwanegol eto. Byddai Caergybi yn ei chael hi'n fwy anodd i ymdrin ag effeithiau'r oedi. Rydym ni'n gweithio ar ddatrysiadau i reoli'r dal yn ôl ar draffig oherwydd oedi yn y porthladd, ac rwy'n gallu rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf am y cynlluniau hyn i Aelodau heddiw. Paratowyd asesiad gan Lywodraeth y DU o'r sefyllfa waethaf bosibl resymol ar gyfer cerbydau nwyddau trwm yn cael eu dal yn ôl, ac mae hyn yn berthnasol i'r holl borthladdoedd fferi ledled y DU. Mae'r asesiad hwn yn seiliedig ar nifer o ragdybiaethau traws- lywodraethol ac ar draws adrannau, megis yr archwiliadau y gellid eu gorfodi a pha seilwaith y gellid ei roi ar waith. Mae'r modelu yn dangos ei bod yn debygol y gellid cynnwys y traffig sy'n cael ei ddal yn ôl yng Nghaergybi o fewn terfynau'r porthladd ac y byddai unrhyw orlif yn annhebygol ar yr A55. Er hynny, seilir y modelu ar ystod o ragdybiaethau cyffredin y mae cryn ansicrwydd yn parhau yn eu cylch, ac sy'n cael eu hadolygu'n barhaus. Felly, rydym ni wedi datblygu cynlluniau wrth gefn yn rhan o grŵp ymgynghori strategol porthladd Caergybi, a sefydlwyd y llynedd. Cafodd safleoedd posibl ar Ynys Môn eu nodi a'u hasesu, gan gynnwys y cyfleuster aros ar gyfer tryciau Roadking sydd yno'n barod. Mae fy swyddogion i wedi cwrdd â Roadking i drafod y defnydd o'r safle penodol hwn. Mae'n safle da yn ddaearyddol, ni cheir unrhyw faterion datblygiadol ac mae seilwaith addas eisoes ar gael. Byddwn yn trafod telerau gyda Roadking nawr, ond nid dyma'r unig ddewis sydd ar gael i ni. Dewis arall yw Parc Cybi. Safle sy'n cael ei ddatblygu gan Lywodraeth Cymru yw hwn, ac mae'n ddigon mawr i ddal 40 o gerbydau nwyddau trwm. A cheir dewis wrth gefn arall hefyd: gellid defnyddio'r A55. Ledled Ynys Môn, mae gwaith yn cael ei wneud ar y ffordd yn ystod y dydd gyda lonydd yn cael eu cau heb achosi fawr ddim anhwylustod. Gellid defnyddio mesurau tebyg, yn y sefyllfa annhebygol eu bod nhw'n angenrheidiol, er mwyn rheoli'r oedi o ran cludiant nwyddau yn y porthladd. Mae Brexit heb gytundeb yn achosi risgiau mwy cyffredinol i gludiant nwyddau hefyd, gan y gallai syrthio'n ôl ar y system drwyddedu rhyngwladol osod cyfyngiadau difrifol ar weithredwyr sy'n symud nwyddau ar draws y ffin rhwng y DU a'r UE.