English: One of the areas where we would like to see movement would be to devolve the Crown Estate. That would not only boost our economy, it would give us more control over the resources that would be so important for us to invest in as part of our green recovery and in the fight against climate change. Following the Scottish independence referendum in 2014, the Crown Estate was devolved to Scotland, but in Wales revenues continue to disappear to the Treasury and to Buckingham Palace, and that revenue is substantial. It is estimated that the Westminster Government could raise up to £9 billion over the next decade by auctioning offshore land to people who will develop sustainable energy sources. Wales is about to lose out on the green economic rent from our own resources. And, turning to energy projects, we have consent for renewable energy schemes of up to 350 MW, but control over the grid infrastructure that distributes the electricity to our homes remains with Westminster. This clearly hinders Wales's ability to invest in major projects. The obvious example of this was the tidal lagoon in Swansea. Westminster was unwilling to support that project, so the project didn't happen. And on the subject of reducing our infrastructure, what about the railways? Wales has 11 per cent of the railway track in these islands, but receives only 1 per cent of the investment. And while transport is a devolved area, rail infrastructure is not. What a mess, Llywydd, and this mess means that investment once again is not coming to the people of Wales. It also means that we are losing out on billions of pounds that we would have gained through Barnett as a result of HS2 - money that we could have invested in our country. Deputy Llywydd, I'll just conclude by saying that this debate is supposed to be about creating opportunities, opening up spaces, not shutting things down as the Tories want to do, evidently. It's so disappointing also that the Government has started a new term by using the same old trick of 'delete all' on our motion. We will need more ambition than that.
Welsh: Un o'r meysydd lle yr hoffem ni weld symudiad fyddai trwy ddatganoli Ystâd y Goron. Buasai hynny nid yn unig yn rhoi hwb i'n heconomi, buasai'n rhoi mwy o reolaeth dros yr adnoddau fydd mor bwysig inni fuddsoddi ynddynt fel rhan o'n hadferiad gwyrdd ac yn y frwydr yn erbyn newid hinsawdd. Yn dilyn y refferendwm annibyniaeth yn yr Alban yn 2014, wrth gwrs, datganolwyd Ystâd y Goron i'r Alban, ond yng Nghymru, mae'r refeniw yn dal i ddiflannu i'r Trysorlys ac i Buckingham Palace. Ac mae'r refeniw yna yn sylweddol. Amcangyfrifir y gallai Lywodraeth San Steffan godi lan at £9 biliwn dros y ddegawd nesaf trwy arwerthu tir ar waelod y mor i bobl fydd yn datblygu ffynonellau ynni cynaliadwy. Mae Cymru ar fin colli rhent economaidd werdd o'n hadnoddau ni ein hunain. A phan drown at brosiectau ynni, mae gennym ni ganiatâd ar gyfer cynlluniau ynni adnewyddadwy lan at 350 MW, ond mae'n rheolaeth dros isadeiledd y grid, sy'n dosbarthu'r trydan i'n tai yn aros gyda San Steffan. Mae hyn yn amlwg yn cwtogi ar allu Cymru i fuddsoddi mewn prosiectau mawr. Er enghraifft, y mwyaf amlwg o'r rhain oedd y tidal lagoon yn Abertawe. Doedd San Steffan ddim yn fodlon cefnogi'r prosiect, felly ni ddigwyddodd y prosiect. Ac wrth sôn am gwtogi ar ein hisadeiledd, beth am y rheilffyrdd? Mae gan Gymru 11 y cant o'r trac rheilffyrdd yn yr ynysoedd hyn, ond mae ond yn derbyn 1 y cant o'r buddsoddiad. Ac er bod trafnidiaeth yn faes sydd wedi ei ddatganoli, dydy isadeiledd y rheilffyrdd ddim. Am lanast, Dirprwy Lywydd, ac mae'r llanast yn golygu bod buddsoddiad unwaith yn rhagor ddim yn dod i drigolion Cymru. Mae'n golygu hefyd ein bod ni'n colli mas ar filiynau o bunnoedd y bydden ni wedi gallu eu cael oherwydd high speed 2 line - arian y bydden ni wedi gallu buddsoddi yn ein gwlad. Dirprwy Lywydd, gwnaf i gloi trwy ddweud bod y ddadl yma i fod am greu cyfleoedd, am agor gwagle i fyny, dim cau pethau i lawr, fel y mae'r Torïaid yn amlwg eisiau ei wneud. Ond am siom, hefyd, bod y Llywodraeth wedi dechrau tymor newydd trwy ddefnyddio'r un hen dric o ' delete all ' ar ein cynnig. Bydd angen mwy o uchelgais na hynny.