English: I want to be clear that this work is long-term systemic culture change, and I call on Members of this Senedd, and our wide range of partners, to support us in this journey. It won't happen overnight, and we cannot do it alone. Our budget improvement plan clearly sets out the steps we are taking to achieve our programme for government commitment. As part of the gender review in 2018, we engaged with world-leading Nordic nations, learning from their approaches to gender budgeting. We learnt about the need to focus on undertaking pilot activity to help us improve the way we assess the impact of our budget decisions, understand the true impact that our decisions are having, and in turn improve what we are doing to achieve the outcomes that we are seeking. Pilots will provide us with valuable understanding of what works and what does not. In 2019, we launched our first pilot, personal learning accounts. PLAs embed a flexible approach to delivering learning to help address some of the barriers faced by people trying to improve their own opportunities in the workplace. We chose PLAs because there is a focus on industries with a gender effect, and we saw positive initial findings. Through the ongoing evaluation, we have identified some key lessons around the challenges of sustaining positive results when activity is scaled up from local provision to a national activity. We are working to ensure that gender budgeting remains at the heart of programme design and delivery and is not just seen as something that is nice to do. Our commitment to gender budgeting has been given added momentum by the programme for government commitment and we have now undertaken two further pilots in areas of active travel and the young person's guarantee, each specifically chosen to provide different learning to ensure that we can refine a Welsh gender budgeting approach. While still in the early phases of development, they have already highlighted the importance of doing all we can to proactively engage and improve the way policy is delivered and is being designed, recognising the long-term nature of this work. Our engagement with other countries leading the way in gender budgeting has been, and continues to be, invaluable in helping guide our work in embedding this in Wales. From the early Nordic exchange to our ongoing engagement with countries such as Canada and New Zealand through the network of well-being Governments, we are not only learning from those who have gone before us but we are also sharing our own experiences to support them in their journeys. This engagement has also served to remind us that whilst many of us, myself included, are impatient for change, this change will take time. Looking closer to home, we are pleased to work with experts here in Wales such as the Wales Women's Budget Group and our own budget improvement impact advisory group. I have been pleased to work with the Senedd's Finance Committee to further explore and understand the benefits of gender budgeting in supporting our long-term journey of budget improvement. These groups provide us with knowledge, support and constructive challenge as we continue to progress. We are bringing together this learning through our many strands of work to not only inform our approach, but also to support partners across the Welsh public sector to help us make our vision of a gender equal Wales a reality. In concluding today's statement, I am delighted to share with the Senedd the cross-Government work that is under way to explore the potential for a focused package of work in gender research linked to health. Later today, you will hear the Minister for Health and Social Services outline her vision for what a good-quality health service should look like to support women and girls. It is my ambition that by working together across Government we will establish Wales as a world leader in tackling gender bias in healthcare. The only way we can address mistakes of the past is by working collaboratively and in co-production with those we are intending to help. Over the coming months, we will be engaging with a range of stakeholders to design a plan through true co-production with gender budgeting at its heart. This will ensure that we focus on the issues being faced by women every day and identify solutions that will make a tangible difference to women's lives across Wales. This is the beginning of our journey and it's one to which I'm fully committed. I look forward to today's discussion and to hearing colleagues' suggestions as to how we can work together to truly embed gender budgeting in all of our work.
Welsh: Hoffwn fod yn glir bod y gwaith hwn yn newid diwylliant systemig hirdymor, a galwaf ar Aelodau'r Senedd hon, a'n hystod eang o bartneriaid, i'n cefnogi ar y daith hon. Ni fydd yn digwydd dros nos, ac ni allwn ni wneud hynny ar ein pen ein hunain. Mae ein cynllun gwella'r gyllideb yn nodi'n glir yr hyn yr ydym ni'n ei wneud i gyflawni ein hymrwymiad yn y rhaglen lywodraethu. Yn rhan o'r adolygiad rhywiau yn 2018, gwnaethom ymgysylltu â gwledydd Nordig sy'n arwain y byd ar y maes hwn, gan ddysgu o'u dulliau o gyllidebu ar sail rhyw. Clywsom am yr angen i ganolbwyntio ar ymgymryd â gweithgarwch peilot i'n helpu i wella'r ffordd yr ydym ni'n asesu effaith ein penderfyniadau cyllidebol, deall yr effaith wirioneddol y mae ein penderfyniadau'n ei chael, gan wella yn ei dro yr hyn yr ydym ni'n ei wneud i gyflawni'r canlyniadau yr ydym yn eu ceisio. Bydd cynlluniau peilot yn rhoi dealltwriaeth werthfawr i ni o'r hyn sy'n gweithio a'r hyn nad yw'n gweithio. Yn 2019, lansiwyd ein cynlluniau peilot cyntaf, ein cyfrifon dysgu personol. Mae ein cyfrifon dysgu personol yn sefydlu dull hyblyg o ddarparu dysgu er mwyn helpu mynd i'r afael â rhai o'r rhwystrau sy'n wynebu pobl sy'n ceisio gwella eu cyfleoedd eu hunain yn y gweithle. Dewiswyd cyfrifon dysgu personol gennym ni oherwydd bod pwyslais ar ddiwydiannau ag effaith rhywedd, a gwelsom ganfyddiadau cychwynnol cadarnhaol. Drwy'r gwerthusiad parhaus, rydym wedi nodi rhai gwersi allweddol ynghylch yr heriau o gynnal canlyniadau cadarnhaol pan gaiff gweithgarwch ei gynyddu o ddarpariaeth leol i weithgaredd cenedlaethol. Rydym yn gweithio i sicrhau bod cyllidebu ar sail rhyw yn parhau i fod wrth wraidd y gwaith o gynllunio a darparu rhaglenni ac nad yw'n cael ei ystyried yn rhywbeth sy'n braf ei wneud yn unig. Mae ein hymrwymiad i gyllidebu ar sail rhyw wedi cael momentwm ychwanegol gan ymrwymiad y rhaglen lywodraethu ac rydym bellach wedi cynnal dau gynllun peilot pellach ym meysydd teithio llesol a gwarant y person ifanc, pob un wedi'i ddewis yn benodol i ddarparu dysgu gwahanol i sicrhau y gallwn fireinio dull cyllidebu ar sail rhyw yng Nghymru. Er eu bod yn dal i fod yng nghamau cynnar y datblygiad, maen nhw eisoes wedi tynnu sylw at bwysigrwydd gwneud popeth o fewn ein gallu i ymgysylltu'n rhagweithiol a gwella'r ffordd y caiff polisi ei gyflawni a'i gynllunio, gan gydnabod natur hirdymor y gwaith hwn. Mae ein hymgysylltiad â gwledydd eraill sy'n arwain y ffordd o ran cyllidebu ar sail rhyw wedi bod, ac yn parhau i fod, yn amhrisiadwy, o ran helpu i lywio ein gwaith o ymgorffori hyn yng Nghymru. O'r trafodaethau cynnar a gawsom ni gyda gwledydd Nordig i'n hymgysylltiad parhaus â gwledydd fel Canada a Seland Newydd drwy'r rhwydwaith o Lywodraethau llesiant, rydym nid yn unig yn dysgu gan y rhai sydd wedi mynd o'n blaenau ond rydym ni hefyd yn rhannu ein profiadau ein hunain i'w cefnogi yn eu teithiau. Mae'r ymgysylltu hwn hefyd wedi ein hatgoffa, er bod llawer ohonom ni, yn cynnwys fy hun, yn ddiamynedd am newid, y bydd y newid hwn yn cymryd amser. Gan edrych yn nes at adref, rydym yn falch o weithio gydag arbenigwyr yma yng Nghymru megis Grŵp Cyllideb Menywod Cymru a'n grŵp cynghori ein hunain ar wella ac asesu effaith y gyllideb. Rwyf wedi bod yn falch o weithio gyda Phwyllgor Cyllid y Senedd i archwilio a deall ymhellach fanteision cyllidebu ar sail rhyw wrth gefnogi ein taith hirdymor o wella'r gyllideb. Mae'r grwpiau hyn yn rhoi gwybodaeth, cefnogaeth a her adeiladol i ni wrth i ni barhau i symud ymlaen. Rydym yn dwyn ynghyd y dysgu hwn drwy ein meysydd gwaith niferus nid yn unig i lywio ein dull gweithredu, ond hefyd i gefnogi partneriaid ar draws y sector cyhoeddus yng Nghymru i'n helpu i wireddu ein gweledigaeth o Gymru sy'n gyfartal o ran y rhywiau. Wrth gloi'r datganiad heddiw, mae'n bleser gennyf rannu gyda'r Senedd y gwaith trawslywodraethol sydd ar y gweill i archwilio'r potensial ar gyfer pecyn gwaith penodol mewn ymchwil rhywedd sy'n gysylltiedig ag iechyd. Yn ddiweddarach heddiw, byddwch yn clywed y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yn amlinellu ei gweledigaeth ar gyfer sut y dylai gwasanaeth iechyd o ansawdd da gefnogi menywod a merched. Fy uchelgais yw y byddwn ni, drwy gydweithio ar draws y Llywodraeth, yn sefydlu Cymru fel arweinydd byd-eang wrth fynd i'r afael â rhagfarn rhywedd mewn gofal iechyd. Yr unig ffordd y gallwn ni fynd i'r afael â chamgymeriadau'r gorffennol yw drwy gydweithio a chyd-gynhyrchu gyda'r rhai yr ydym yn bwriadu eu helpu. Dros y misoedd nesaf, byddwn yn ymgysylltu ag amrywiaeth o randdeiliaid i gynllunio cynllun drwy gyd-gynhyrchu gwirioneddol gyda chyllidebu ar sail rhywedd yn ganolog iddo. Bydd hyn yn sicrhau ein bod yn canolbwyntio ar y materion sy'n wynebu menywod bob dydd ac yn nodi atebion a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau menywod ledled Cymru. Dyma ddechrau ein taith ac mae'n un yr wyf wedi ymrwymo'n llwyr iddi. Edrychaf ymlaen at y drafodaeth heddiw ac at glywed awgrymiadau cyd-Aelodau ynghylch sut y gallwn ni weithio gyda'n gilydd i wirioneddol ymgorffori cyllidebu ar sail rhyw yn ein holl waith.