English: Diolch, Dirprwy Lywydd, and can I thank the Minister for his statement this afternoon? Of course, I share the Minister's commitment to developing a greener economy, and he will have heard me call for action on this front on several occasions. We need to build momentum from the ground up to deliver the behavioural and cultural change needed to develop a green economy, and at the heart of that is a need to better understand, plan and develop our skills base, and I'm pleased that today's statement recognises just that. Now, the Minister will be aware that I've called for a net-zero skills audit to take place so that we can identify the gaps in skills, knowledge and resources, and so perhaps the Minister will confirm today that a net-zero skills audit is in the pipeline and tell us more about the progress of that audit and the Welsh Government's plans to ensure that we have the skills we need in our workforce to develop a green economy for the future. Today's statement refers to support for businesses across Wales, and I'm keen to understand more about exactly how the Welsh Government is mobilising private finance to support clean and resilient growth in Wales, and so perhaps the Minister can confirm exactly how that is taking place. I've had many discussions with businesses and business organisations about developing a greener economy, and they've made it clear to me that the Welsh Government's direction of travel can seem impractical for businesses, many of whom have little specialist resources. Therefore, it's crucial that the Welsh Government develops specialist business support in this area and explains to businesses, particularly small businesses, exactly what they can do and how they can do it. Therefore, I hope the Minister will take the opportunity today to tell us exactly how it will support businesses to develop greener practices, how it will engage with businesses much more directly on this agenda, and also how it will help make a greener economy something much more relevant and accessible to our smaller businesses. Now, I'm disappointed to see that there's no mention of the need to deliver better green infrastructure across Wales. Much more needs to be done to engage with businesses in relation to electric vehicles, for example. Wales has just 3.8 per cent of the UK's total charging points, putting Wales tenth out of the 12 nations and regions of the UK, and businesses have made it clear to me that there is a lack of knowledge about commercial vehicle options, concerns about the range of vehicles, and, above all, real concerns that suitable charging infrastructure isn't in place here in Wales. I'm sure the Minister will agree that, until those issues are addressed, businesses are less likely to make a significant shift, and yet we know that there are already plans in place to phase out diesel and petrol engines within the next decade. Therefore, perhaps in responding to this statement, the Minister will tell us more about how the Welsh Government is accelerating the provision of electric vehicle infrastructure here in Wales. Now, the statement refers to the resilience of our supply chains, but it's important that this is supported by genuine engagement with businesses, with banks, with local authorities and, indeed, with industry representatives. Therefore, perhaps the Minister can tell us what discussions he's had with the banking sector and local authorities on the ways in which they can help support businesses across Wales and help deliver greener, more sustainable supply chains. Dirprwy Lywydd, I want to ask the Minister about action taken to change consumer behaviour and what steps the Welsh Government is considering taking, or already taking, in this area. We can learn a lot from other countries across the world. For example, Sweden have a strategy for sustainable consumption that aims to help people make climate-smart choices. It's vital that Wales is learning from other countries and so I hope the Minister will be able to tell us what strategies the Welsh Government is considering to change consumer behaviour and what lessons are being learnt from other countries on this specific issue. The Minister will undoubtedly be aware of the growth in e-commerce in recent years, and that too has a carbon footprint, as more vehicles are on the road delivering goods and more cardboard is being used. Perhaps the Minister can tell us how the Welsh Government is monitoring the carbon footprint of e-commerce in Wales and tell us what discussions are being had with the distribution industry about how it can support efforts to tackle climate change. Now, today's statement also refers to decarbonising our steel sector, and I'm pleased to see the UK Government commit to this agenda by providing £315 million to the industrial energy transformation fund and £250 million to the clean steel fund. However, the Welsh Government also has levers at its disposal to help support the sector, and we've previously talked about investing in innovative solutions. Therefore, perhaps the Minister will confirm how much the Welsh Government has provided for research and innovation to the sector to explore breakthrough technologies that could help the sector produce steel in a much more carbon-neutral way. So, in closing, Dirprwy Lywydd, can I thank the Minister for his statement today, and again commit to working constructively with him on this agenda to make our economy more sustainable, resilient and greener for the future? Thank you.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd, ac a gaf fi ddiolch i'r Gweinidog am ei ddatganiad y prynhawn yma? Wrth gwrs, rwyf i'n rhannu ymrwymiad y Gweinidog i ddatblygu economi wyrddach, a bydd e' wedi fy nghlywed i'n galw am weithredu yn hyn o beth ar sawl achlysur. Mae angen i ni adeiladu momentwm o lawr gwlad i fyny i gyflawni'r newid ymddygiadol a diwylliannol sydd ei angen i ddatblygu economi werdd, ac wrth wraidd hynny mae angen deall, cynllunio a datblygu ein sylfaen sgiliau yn well, ac rwy'n falch bod y datganiad heddiw yn cydnabod hynny yn union. Nawr, bydd y Gweinidog yn ymwybodol fy mod i wedi galw am gynnal archwiliad o sgiliau sero-net fel y gallwn ni nodi'r bylchau mewn sgiliau, gwybodaeth ac adnoddau, ac felly efallai y bydd y Gweinidog yn cadarnhau heddiw fod archwiliad sgiliau sero-net ar y gweill ac yn dweud mwy wrthym am gynnydd yr archwiliad hwnnw a chynlluniau Llywodraeth Cymru i sicrhau bod gennym y sgiliau sydd eu hangen arnom yn ein gweithlu i ddatblygu economi werdd ar gyfer y dyfodol. Mae'r datganiad heddiw yn cyfeirio at gymorth i fusnesau ledled Cymru, ac rwy'n awyddus i ddeall mwy am sut yn union y mae Llywodraeth Cymru yn manteisio ar gyllid preifat i gefnogi twf glân a chadarn yng Nghymru, ac felly efallai y gall y Gweinidog gadarnhau sut yn union mae hynny'n digwydd. Rwyf i wedi cael llawer o drafodaethau gyda busnesau a sefydliadau busnes ynghylch datblygu economi wyrddach, ac maen nhw wedi ei gwneud yn glir i mi y gall cyfeiriad teithio Llywodraeth Cymru ymddangos yn anymarferol i fusnesau, oherwydd ychydig iawn o adnoddau arbenigol sydd gan lawer ohonyn nhw. Felly, mae'n hanfodol bod Llywodraeth Cymru yn datblygu cymorth busnes arbenigol yn y maes hwn ac yn esbonio i fusnesau, yn enwedig busnesau bach, beth yn union y gallan nhw ei wneud a sut y gallan nhw wneud hynny. Felly, rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn manteisio ar y cyfle heddiw i ddweud wrthym sut yn union y bydd yn cefnogi busnesau i ddatblygu arferion gwyrddach, sut y bydd yn ymgysylltu'n llawer mwy uniongyrchol â busnesau ar yr agenda hon, a hefyd sut y bydd yn helpu i wneud economi wyrddach yn rhywbeth llawer mwy perthnasol a phosibl i'n busnesau llai. Nawr, rwyf wedi siomi o weld nad oes sôn am yr angen i ddarparu gwell seilwaith gwyrdd ledled Cymru. Mae angen gwneud llawer mwy i ymgysylltu â busnesau mewn cysylltiad â cherbydau trydan, er enghraifft. Dim ond 3.8 y cant o gyfanswm pwyntiau gwefru'r DU sydd gan Gymru, gan roi Cymru yn y degfed safle o 12 gwlad a rhanbarth y DU, ac mae busnesau wedi ei gwneud yn glir i mi fod diffyg gwybodaeth am opsiynau cerbydau masnachol, pryderon ynghylch yr amrywiaeth o gerbydau, ac, yn anad dim, pryderon gwirioneddol nad oes seilwaith gwefru addas ar waith yma yng Nghymru. Rwy'n siŵr y bydd y Gweinidog yn cytuno, hyd nes y bydd y materion hynny yn cael sylw, fod busnesau'n llai tebygol o wneud newid sylweddol, ac eto rydym yn gwybod bod cynlluniau eisoes ar waith i gael gwared ar beiriannau diesel a phetrol o fewn y degawd nesaf. Felly, efallai wrth ymateb i'r datganiad hwn, bydd y Gweinidog yn dweud mwy wrthym am sut y mae Llywodraeth Cymru yn datblygu'r ddarpariaeth o seilwaith cerbydau trydan yma yng Nghymru. Nawr, mae'r datganiad yn cyfeirio at gadernid ein cadwyni cyflenwi, ond mae'n bwysig bod hyn yn cael ei gefnogi gan ymgysylltiad gwirioneddol â busnesau, â banciau, ag awdurdodau lleol ac, yn wir, â chynrychiolwyr y diwydiant. Felly, efallai y gall y Gweinidog ddweud wrthym ba drafodaethau y mae wedi eu cael gyda'r sector bancio ac awdurdodau lleol ynghylch y ffyrdd y gallan nhw helpu i gefnogi busnesau ledled Cymru a helpu i ddarparu cadwyni cyflenwi gwyrddach a mwy cynaliadwy. Dirprwy Lywydd, hoffwn i ofyn i'r Gweinidog am y camau sydd wedi eu cymryd i newid ymddygiad defnyddwyr a pha gamau y mae Llywodraeth Cymru yn ystyried eu cymryd, neu y mae eisoes yn eu cymryd, yn y maes hwn. Gallwn ddysgu llawer o wledydd eraill ledled y byd. Er enghraifft, mae gan Sweden strategaeth ar gyfer defnydd cynaliadwy sy'n ceisio helpu pobl i wneud dewisiadau sy'n ddoeth o ran yr hinsawdd. Mae'n hanfodol bod Cymru yn dysgu o wledydd eraill ac felly rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn gallu dweud wrthym ba strategaethau y mae Llywodraeth Cymru yn eu hystyried i newid ymddygiad defnyddwyr a pha wersi sy'n cael eu dysgu o wledydd eraill ar y mater penodol hwn. Mae'n sicr y bydd y Gweinidog yn ymwybodol o'r twf mewn e-fasnach yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ac mae ôl-troed carbon i hynny hefyd, gan fod mwy o gerbydau ar y ffordd yn danfon nwyddau ac mae mwy o gardfwrdd yn cael ei ddefnyddio. Efallai y gall y Gweinidog ddweud wrthym sut y mae Llywodraeth Cymru yn monitro ôl-troed carbon e-fasnach yng Nghymru a dweud wrthym ba drafodaethau sy'n cael eu cynnal gyda'r diwydiant dosbarthu ynghylch sut y gall gefnogi ymdrechion i fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd. Nawr, mae'r datganiad heddiw hefyd yn cyfeirio at ddatgarboneiddio ein sector dur, ac rwy'n falch o weld Llywodraeth y DU yn ymrwymo i'r agenda hon drwy ddarparu £315 miliwn i'r gronfa trawsnewid ynni diwydiannol a £250 miliwn i'r gronfa dur glân. Fodd bynnag, mae gan Lywodraeth Cymru hefyd y gallu i helpu i gefnogi'r sector, ac rydym wedi sôn o'r blaen am fuddsoddi mewn atebion arloesol. Felly, efallai y bydd y Gweinidog yn cadarnhau faint y mae Llywodraeth Cymru wedi ei ddarparu ar gyfer ymchwil ac arloesi i'r sector i archwilio technolegau arloesol a allai helpu'r sector i gynhyrchu dur mewn ffordd llawer mwy carbon niwtral. Felly, wrth gloi, Dirprwy Lywydd, a gaf i ddiolch i'r Gweinidog am ei ddatganiad heddiw, ac eto ymrwymo i weithio'n adeiladol gydag ef ar yr agenda hon i wneud ein heconomi'n fwy cynaliadwy a chadarn ac yn wyrddach ar gyfer y dyfodol? Diolch.