English: Yes, they are, but they're not taking a view on this deal, and I think they should be taking a view. If they think that it's the right deal to take, then they should be saying that, and I haven't heard them going that far. Generally, I've found the steelworkers I've spoken to divided into two camps. It isn't ageist to say that the older staff are more entrenched, more likely to vote 'no' to any proposal that closes the BSPS - and who can blame them? Since the 1980s, successive Governments have sought to redefine pensions as benefits. This painfully remains the case with former workers from ASW. Pensions are wages deferred - that is a fact. The workforce should have the right, then, to have that pension when they do retire. The company, I think, can count its lucky stars that it's been given such an easy ride in the media. Those much-advertised losses, it transpires, were against plan - what the company hoped to earn - not real losses. We've also seen, as Adam mentioned earlier, the pension scheme deficit go up and down, like a pleasure cruiser on hurricane-lashed high seas. It's been £2.5 billion, £2 billion, £700 million, £480 million, and, most recently, £50 million. And now I'm reading it's heading back to £2 billion. The reasons given are many and varied, but here's what I don't understand: if Tata is so exercised about the BSPS, then why is it running into the arms of ThyssenKrupp, whose €9.7 billion pension fund was two thirds wholly underfunded six months ago? Maybe it will make the same kind of miraculous recovery we saw with the BSPS. The younger steelworkers, I know, are more concerned with how the commitments, not guarantees, will actually work out - whether they will have a working life in steel. To that end, there are all kinds of questions about the promised £1 billion investment. Again, this comes with strings attached. [Interruption.] I don't have time, sorry, David. Reading between what Tata and the multi-union have said, not only will the current UK operation fund this investment, but it is dependent upon UK sites making twice that amount each year. The figure of £200 million a year is a target in the transformation plan that began with over 1,000 job losses at the start of this year. Although this proposal was examined and endorsed by consultants for the union, it remains a big ask in a global market where overcapacity and cheap imports remain abiding problems, regardless of energy cost reductions. I've mentioned the Tata roadshows, and I've mentioned the fact that many people still cannot make their minds up in relation to how they should go on this particular deal. I'll finish with a quote that I've had from one of those steelworkers. He says, 'I've given the works over 30 years of my working life. In that time, I've seen a lot of change, and a lot of good boys come and go. I remember British Steel, Corus, and now Tata. In that time, we've got better and better at making steel, smashing production records, one after the other, and the plant we've got gets older and older. I'm a steel man; I make steel. I like to think I'm good at it. I'd want my union to be good at looking out for me. I pay them for that; instead, silence. I'm going home and my wife is asking me, "Well, what does all this mean?," and I don't know. I'm clever enough to know that, when you smash production records and your employer responds by making job cuts and threatening closure, any deal he puts on the table needs a close look. All I want to know is: who will help us? We're used to politicians ignoring us; now it seems our own trade unions are doing the same. We need their help.'
Welsh: Mae'n wir, ond nid oes ganddynt safbwynt ar y cytundeb hwn, ac rwy'n meddwl y dylai fod ganddynt safbwynt. Os ydynt yn credu mai dyma'r cytundeb iawn i'w gymryd, yna dylent ddweud hynny, ac nid wyf wedi eu clywed yn mynd mor bell â hynny. Yn gyffredinol, gwelais fod y gweithwyr dur y siaradais â hwy wedi'u rhannu'n ddau grŵp. Nid gwahaniaethu ar sail oed yw dweud bod y staff hŷn yn fwy diysgog, yn fwy tebygol o bleidleisio 'na' i unrhyw gynnig sy'n cau cynllun pensiwn Dur Prydain - a phwy all eu beio? Ers y 1980au, mae Llywodraethau olynol wedi ceisio ailddiffinio pensiynau fel buddion. Mae hyn yn dal i fod yn boenus o wir yn achos cyn-weithwyr ASW. Cyflogau gohiriedig yw pensiynau - mae hynny'n ffaith. Dylai'r gweithlu gael yr hawl, felly, i gael y pensiwn hwnnw pan fyddant yn ymddeol. Rwy'n credu y gall y cwmni gyfrif ei hun yn lwcus ei fod wedi ei chael hi mor hawdd gan y cyfryngau. Mae'n amlwg bellach fod y colledion mawr a hysbysebwyd yn groes i'r cynllun - yr hyn y gobeithiai'r cwmni ei ennill - nid colledion go iawn. Fel y crybwyllodd Adam yn gynharach, rydym hefyd wedi gweld y diffyg yn y cynllun pensiwn yn mynd i fyny ac i lawr, fel llong bleser ar y môr mawr yn cael ei chwipio gan y corwynt. Roedd yn £2.5 biliwn, yn £2 biliwn, yn £700 miliwn, yn £480 miliwn ac yn fwyaf diweddar, yn £50 miliwn. Ac yn awr rwy'n darllen ei fod yn anelu'n ôl at £2 biliwn. Mae'r rhesymau a roddwyd yn niferus ac yn amrywiol, ond dyma'r hyn nad wyf yn ei ddeall: os yw Tata mor bryderus am gynllun pensiwn Dur Prydain, pam ei fod yn rhedeg i mewn i freichiau ThyssenKrupp, a'i gronfa bensiwn €9.7 biliwn a oedd wedi'i thanariannu o ddwy ran o dair chwe mis yn ôl? Efallai y bydd yn gwneud yr un math o adferiad gwyrthiol ag y gwelsom gyda chynllun pensiwn Dur Prydain. Gwn fod y gweithwyr dur iau yn poeni mwy ynglŷn â sut y bydd yr ymrwymiadau, nid y gwarantau, yn gweithio mewn gwirionedd - a fydd ganddynt fywyd gwaith mewn dur. I'r perwyl hwnnw, ceir pob math o gwestiynau am y buddsoddiad a addawyd o £1 biliwn. Unwaith eto, daw hwn gydag amodau ynghlwm wrtho. [Torri ar draws.] Nid oes gennyf amser, mae'n ddrwg gennyf, David. Gan ddarllen rhwng llinellau'r hyn y mae Tata a'r aml-undeb wedi'i ddweud, nid yn unig bydd y gweithrediadau presennol yn y DU yn ariannu'r buddsoddiad hwn, ond mae'n ddibynnol ar safleoedd y DU yn gwneud dwywaith cymaint â hynny bob blwyddyn. Mae'r ffigur o £200 miliwn y flwyddyn yn darged yn y cynllun trawsnewid a ddechreuodd gyda thros 1,000 o swyddi'n cael eu colli ar ddechrau'r flwyddyn hon. Er bod y cynnig hwn wedi'i archwilio a'i gymeradwyo gan ymgynghorwyr ar ran yr undeb, mae'n parhau i fod yn ofyniad mawr mewn marchnad fyd-eang lle y mae gormod o gapasiti a mewnforion rhad yn parhau i fod yn broblemau parhaus, beth bynnag am y gostyngiadau yng nghost ynni. Rwyf wedi crybwyll sioeau teithiol Tata, ac rwyf wedi sôn am y ffaith fod llawer o bobl yn dal i fethu penderfynu beth y dylent ei wneud am y cytundeb penodol hwn. Fe orffennaf gyda dyfyniad a gefais gan un o'r gweithwyr dur. Mae'n dweud, 'Rwyf wedi rhoi dros 30 mlynedd o fy mywyd gwaith i'r gwaith. Yn y cyfnod hwnnw, rwyf wedi gweld llawer o newid, a llawer o fechgyn da yn mynd a dod. Rwy'n cofio Dur Prydain, Corus, ac yn awr Tata. Yn yr amser hwnnw, rydym wedi dod yn well ac yn well am wneud dur, gan gyrraedd nodau cynhyrchu uwch nag erioed o'r blaen, un ar ôl y llall, ac mae'r gwaith sydd gennym yn mynd yn hŷn ac yn hŷn. Dyn dur wyf fi; rwy'n gwneud dur. Rwy'n hoffi meddwl fy mod i'n dda am ei wneud. Hoffwn pe bai fy undeb yn dda am ofalu amdanaf. Rwy'n eu talu i wneud hynny; yn lle hynny, tawelwch. Rwy'n mynd adref ac mae fy ngwraig yn gofyn i mi, "Wel, beth y mae hyn i gyd yn ei olygu?", ac nid wyf yn gwybod. Rwy'n ddigon clyfar i wybod, pan fyddwch yn cynhyrchu mwy nag erioed o'r blaen a bod eich cyflogwr yn ymateb drwy dorri swyddi a bygwth cau, mae angen edrych yn fanwl ar unrhyw gytundeb y mae'n ei roi ar y bwrdd. Y cyfan yr wyf am ei wybod yw pwy fydd yn ein helpu? Rydym wedi arfer â gwleidyddion yn ein hanwybyddu; mae'n ymddangos bellach fod ein hundebau llafur ein hunain yn gwneud yr un peth. Mae arnom angen eu cymorth.'