English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Can I thank the Deputy Minister for his statement this afternoon. Now, it's thought that 82 per cent of all jobs in the UK require digital skills, and digital access to skills is becoming more and more essential to enabling people to fully participate in an increasingly digital society. So, I welcome the Deputy Minister's update today, and the steps that have been taken since the launch of the strategy last year. Of course, tackling the digital divide is crucial to addressing social and economic inequalities and levelling up every community across Wales. Digital exclusion is inextricably linked to wider inequalities in society, and is more likely to be faced by those on low incomes, people over 65 and disabled people. Therefore, can the Deputy Minister tell us how the Welsh Government is monitoring the effectiveness of this strategy to ensure that digital exclusion is being addressed, and can he provide some specific examples where the Welsh Government has tackled economic inequalities as a result of this digital strategy so we can learn from best practice? Today's statement refers to a national minimum digital living standard, which will be developed through engagement with digitally included and excluded people across Wales so that we can identify what people really need to be part of a modern digital world. I think this is a very important step forward, but perhaps the Deputy Minister could tell us a bit more about the work that has been done in this area so far, and when the standard is likely to be published. Today's statement confirms that the Centre for Digital Public Services is leading a public services landscape review to provide an insight into the digital and technology maturity of public services in Wales. I agree with the Deputy Minister that this will be really important to help prioritise work over the next few years. Therefore, can the Deputy Minister tell us what sort of timescales are involved in this review, and when we'll be able to see the outcomes of it? Today's statement rightly states that digital connectivity underpins the digital strategy. As someone who represents a rural area, I know just how important it is to have access to adequate broadband. With the shift to home and hybrid working, residents and businesses in areas like Powys or Pembrokeshire, for example, face a particular disadvantage, not only in terms of labour market opportunities, but also in terms of being able to run a business competitively. Therefore, perhaps the Deputy Minister could tell us how he is engaging with sectors like farming, and their supply chains, to ensure that they have the tools and resources they need to be as competitive as possible in the future. The Deputy Minister refers to Project Gigabit, and I agree that it's vital that Wales receives its fair share of investment from the UK Government. I appreciate that telecommunications is not devolved to Wales, but I am pleased that discussions are ongoing about how future investment will be delivered, and the role of the Welsh Government in delivering that investment. I'm sure the Deputy Minister will join me in welcoming the recent funding boost of £11.5 million to improve broadband for public services in north Wales, south-east Wales, Pembrokeshire and rural Welsh areas. That funding has already made a real difference to organisations like the Anchorage Social Activity Centre, a day centre at Pembroke Dock that works with people with learning disabilities or dementia, and Milford Haven library, indeed, in my own constituency. It's crucial that inter-governmental relations are good, and that departments are working together to ensure that Wales is not left behind. So, I'd be grateful if the Deputy Minister could provide us with an update on those specific discussions and how they are progressing. I'm pleased that today's statement recognises that Wales faces a challenge in terms of skills capacity, and I understand that public sector bodies are searching for talent in a massively competitive labour market. Digital skills have been increasingly important in obtaining high quality employment. We know that jobseekers with digital skills command higher salaries and that roles requiring digital skills pay 29 per cent more than those roles that do not. Addressing the digital skills gap will therefore be essential to equip people with the skills they need to live and work in a digital world, and ensure everyone can benefit from the opportunities that digital innovation and infrastructure investment can bring. Last week, the Minister for Economy published the Welsh Government plan for employability and skills, and there was no mention of the digital strategy. Therefore, perhaps the Deputy Minister can tell us how this strategy works alongside the Welsh Government's wider strategies around employability and skills. Perhaps he can tell us what funding is being allocated to skills providers across Wales to help tackle the digital skills gap. Dirprwy Lywydd, we must fully embrace the full potential of the digital agenda by tackling levels of digital exclusion, and ensuring that everyone has access to the opportunities and services provided by digital technology. Therefore, I welcome the Welsh Government's update, and I look forward to working with the Deputy Minister to ensure that the outcomes in it are felt by communities in all parts of Wales.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. A gaf i ddiolch i'r Dirprwy Weinidog am ei ddatganiad y prynhawn yma? Nawr, credir bod angen sgiliau digidol ar gyfer 82 y cant o holl swyddi'r DU, ac mae ennill sgiliau digidol yn mynd yn gynyddol angenrheidiol ar gyfer galluogi pobl i fod â rhan lawn yn y gymdeithas sy'n dibynnu fwyfwy ar dechnolegau digidol. Felly, rwy'n croesawu'r wybodaeth ddiweddaraf gan y Dirprwy Weinidog heddiw, a'r camau a gymerwyd ers i'r strategaeth gael ei lansio y llynedd. Wrth gwrs, mae mynd i'r afael â'r ymraniad digidol yn hanfodol o ran mynd i'r afael ag anghydraddoldebau cymdeithasol ac economaidd a chodi'r gwastad ym mhob cymuned yng Nghymru. Ceir cysylltiad annatod rhwng allgáu digidol ac anghydraddoldebau ehangach yn y gymdeithas, ac mae hi'n fwy tebygol mai rhai ar incwm isel, pobl dros 65 oed a phobl anabl a fydd yn eu hwynebu nhw. Felly, a wnaiff y Dirprwy Weinidog ddweud wrthym ni sut y mae Llywodraeth Cymru am fonitro effeithiolrwydd y strategaeth hon i sicrhau bod allgáu digidol yn cael sylw, ac a wnaiff roi rhai enghreifftiau penodol lle mae Llywodraeth Cymru wedi mynd i'r afael ag anghydraddoldebau economaidd o ganlyniad i'r strategaeth ddigidol hon i ni allu dysgu oddi wrth arfer gorau? Mae datganiad heddiw yn cyfeirio at safon ofynnol ar gyfer bywyd digidol genedlaethol, a gaiff ei datblygu drwy ymgysylltu â phobl sydd wedi'u cynnwys neu sydd wedi'u hallgáu yn ddigidol ledled Cymru er mwyn i ni allu nodi'r hyn sydd ei angen ar bobl i fod yn rhan o fyd digidol modern. Rwy'n credu bod hwn yn gam pwysig iawn ymlaen, ond efallai y gwnaiff y Dirprwy Weinidog ddweud ychydig mwy wrthym ni am y gwaith a wnaethpwyd yn y maes hwn hyd yn hyn, a phryd y bydd yn debygol y caiff y safon ei chyhoeddi. Mae datganiad heddiw yn cadarnhau bod y Ganolfan Gwasanaethau Cyhoeddus Digidol yn arwain adolygiad o dirwedd y gwasanaethau cyhoeddus i roi cipolwg ar aeddfedrwydd digidol a thechnolegol y gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru. Rwy'n cytuno â'r Dirprwy Weinidog y bydd hwnnw'n bwysig iawn i helpu i flaenoriaethu gwaith dros y blynyddoedd nesaf. Felly, a wnaiff y Dirprwy Weinidog ddweud wrthym ni beth yw'r rhagolygon o ran amser sy'n gysylltiedig â'r adolygiad hwn, a phryd y cawn ni weld yr hyn a ddaw ohono? Mae datganiad heddiw yn iawn i fynegi bod cysylltedd digidol yn sail i'r strategaeth ddigidol. A minnau'n un sy'n cynrychioli ardal wledig, fe wn i pa mor bwysig yw bod â band eang sy'n ddigonol ar gyfer eich defnydd chi ohono. Gyda'r newid tuag at weithio o gartref a gweithio hybrid, mae trigolion a busnesau mewn ardaloedd fel Powys neu sir Benfro, er enghraifft, yn wynebu anfantais arbennig, nid yn unig o ran cyfleoedd yn y farchnad lafur, ond hefyd o ran gallu rhedeg busnes yn gystadleuol. Felly, efallai y gwnaiff y Dirprwy Weinidog ddweud wrthym ni sut y mae'n ymgysylltu â sectorau fel y sector ffermio, a'u cadwyni cyflenwi nhw, i sicrhau bod yr offer a'r adnoddau sydd eu hangen arnyn nhw ar gael er mwyn bod mor gystadleuol â phosibl yn y dyfodol. Mae'r Dirprwy Weinidog yn cyfeirio at Brosiect Gigabit, ac rwy'n cytuno ei bod hi'n hanfodol i Gymru fod â'i chyfran deg o fuddsoddiad gan Lywodraeth y DU. Rwy'n sylweddoli na chafodd telathrebu ei ddatganoli i Gymru, ond rwy'n falch bod trafodaethau'n digwydd ynghylch sut y caiff buddsoddiad ei roi yn y dyfodol, a swyddogaeth Llywodraeth Cymru o ran cyflawniadau'r buddsoddiad hwnnw. Rwy'n siŵr y bydd y Dirprwy Weinidog yn ymuno â mi i groesawu'r hwb ariannol diweddar o £11.5 miliwn i wella band eang ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus yn y gogledd, y de-ddwyrain, sir Benfro ac ardaloedd gwledig Cymru. Mae'r cyllid hwnnw eisoes wedi gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i sefydliadau fel Canolfan Gweithgareddau Cymdeithasol Ancorage, canolfan ddydd yn Noc Penfro sy'n gweithio gyda phobl ag anableddau dysgu neu ddementia, a llyfrgell Aberdaugleddau, yn wir, yn fy etholaeth i. Mae hi'n hanfodol bod cysylltiadau rhynglywodraethol yn effeithiol, a bod adrannau yn cydweithio i sicrhau na chaiff Cymru ei gadael ar ôl. Felly, fe fyddwn i'n ddiolchgar pe byddai'r Dirprwy Weinidog yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni am y trafodaethau arbennig hynny a sut y maen nhw'n datblygu. Rwy'n falch fod datganiad heddiw yn cydnabod yr her sy'n wynebu Cymru o ran prinder sgiliau, ac rwy'n deall fod cyrff y sector cyhoeddus yn chwilio am sgiliau mewn marchnad lafur hynod gystadleuol. Mae sgiliau digidol wedi mynd yn gynyddol bwysig o ran cael gwaith o ansawdd uchel. Fe wyddom ni fod y rhai sy'n chwilio am waith sydd â sgiliau digidol yn ennill cyflogau uwch a bod swyddi sy'n gofyn am sgiliau digidol yn talu 29 y cant yn fwy na'r swyddi nad ydyn nhw'n gwneud hynny. Felly, fe fydd mynd i'r afael â'r bwlch sgiliau digidol yn hanfodol ar gyfer caniatáu pobl i ennill y sgiliau sydd eu hangen arnyn nhw ar gyfer gweithio mewn byd digidol, a sicrhau y gall pawb elwa ar y cyfleoedd y gall arloesi digidol a buddsoddi mewn seilwaith eu cynnig. Yr wythnos diwethaf, fe gyhoeddodd Gweinidog yr Economi gynllun Llywodraeth Cymru ar gyfer cyflogadwyedd a sgiliau, ac nid oedd unrhyw sôn am y strategaeth ddigidol. Felly, efallai y gwnaiff y Dirprwy Weinidog ddweud wrthym ni sut y mae'r strategaeth hon yn gweithio ochr yn ochr â strategaethau ehangach Llywodraeth Cymru ynghylch cyflogadwyedd a sgiliau. Efallai y gwnaiff ddweud wrthym ni faint o gyllid sy'n cael ei ddyrannu i ddarparwyr sgiliau ledled Cymru i helpu i fynd i'r afael â'r bwlch sgiliau digidol. Dirprwy Lywydd, mae'n rhaid i ni fanteisio yn llawn ar botensial cyfan yr agenda ddigidol drwy fynd i'r afael â'r cyfraddau o allgáu digidol, a sicrhau bod pawb yn gallu manteisio ar y cyfleoedd a'r gwasanaethau a ddarperir gan dechnolegau digidol. Felly, rwy'n croesawu diweddariad Llywodraeth Cymru, ac yn edrych ymlaen at weithio gyda'r Dirprwy Weinidog i sicrhau bod cymunedau yn profi'r canlyniadau hynny ym mhob rhan o Gymru.