English: I never thought that I would stand up here today, or anywhere for that matter, and pay tribute to Conservative MPs, but I am going to do that. I am going to pay tribute to their courage and their determination to put their country before their party. It takes some doing. We've seen some extraordinary scenes in Westminster in the past few days, even by Brexit standards, and we have seen - and you're going to hear the word again - a move taken to prevent democracy in action, to prorogue Parliament and to remove the right of those representatives to have a voice in democracy. Now, whichever way you try to frame this, and if you move it to its extreme, it is called a dictatorship. It is all very well and good getting up and shouting and saying that that is not the case, but it isn't the case any longer, because people had the power of their conviction yesterday to prevent it. So that is why we're not moving along this trajectory that was clearly going to end in a dictatorship, and not only a dictatorship on behalf of the whole country, but being a dictator as the leader of your own party. Now, it takes a bit of doing, doesn't it, when you've only sat in Parliament as the Prime Minister for three days, to do and to achieve what Boris Johnson has managed. I don't think anybody will ever again have such a record of not achieving what he set out to do. I don't think anybody else will ever have the record that he now acquires of not taking back control, but absolutely losing control, because that is clearly what he has done. Now, it might be seen as fun and games if you're a millionaire, if, like Jacob Rees-Mogg, you can literally hedge your bets and open investment funds in the EU. It's not a great surprise, therefore, that we see him literally at rest on the green benches in Parliament. But the country and the people that I represent don't have those options available to them. Most people will have seen the Tory power grab for exactly what it was - an unprecedented abuse of Executive power. And Tories do seem to have a record of this, because the last outcry for proroguing Parliament was when John Major in 1997 did exactly the same so that he could bury the cash for questions debate. That was the last time. So, there is a record on this. Brexiteers used to revere Parliament's sovereignty, but now they treat elected representatives with the same disdain as the judges, the civil servants and the journalists who dare to stand in their way, and they call them enemies of the people. That's exactly what they call them. Thankfully, my party and other opposition parties at Westminster, and those Conservative MPs that I've just mentioned, they outsmarted the bully boys. I see that Jo Johnson has just resigned, presumably to spend less time with his family. A 'no deal' Brexit would be catastrophic. We've heard today about operation Yellowhammer, and for me the news that really cut through was that the Government was stockpiling body bags. Body bags - I mean, can you really believe that? The fact is that the Brexit zealots have no moral authority to impose 'no deal' and I hope that they will soon have no legal right, either, because, whatever you say here today, no-one voted for a 'no deal' Brexit in 2016. All we heard back then was, 'We can have our cake and eat it', the trade deal would be easy - they were even outbidding themselves on how fast we could achieve that: one day, two days. I mean, it's just ridiculous. We were told that the UK would keep all the benefits of EU membership and we wouldn't have to incur any of the costs, and that the NHS would get an extra £350 million a week - that wasn't mentioned this week, by the way - and that it wouldn't be flogged off to Donald Trump. As I've said, I think that is absolutely the intention. But I think the biggest thing that came out this last week - and I do find it absolutely incredulous - was that Government Ministers were hinting that they would ignore the law that would stop a 'no deal' Brexit, and when we see rule-makers becoming rule-breakers it's called anarchy and when it comes from Government it's even worse.
Welsh: Ni feddyliais erioed y byddwn yn sefyll yma heddiw, nac yn unman o ran hynny, i dalu teyrnged i Aelodau Seneddol Ceidwadol, ond rwy'n mynd i wneud hynny. Rwy'n mynd i dalu teyrnged i'w dewrder a'u penderfyniad yn rhoi eu gwlad o flaen eu plaid. Mae'n cymryd dewrder. Rydym wedi gweld golygfeydd eithriadol yn San Steffan yn ystod y dyddiau diwethaf, hyd yn oed yn ôl safonau Brexit, ac rydym wedi gweld - ac rydych chi'n mynd i glywed y gair eto - symudiad i atal democratiaeth rhag digwydd, i addoedi'r Senedd ac i ddileu hawl y cynrychiolwyr hynny i gael llais mewn democratiaeth. Nawr, pa ffordd bynnag y ceisiwch ddarlunio hyn, os ydych yn ei symud i'w eithaf, fe'i gelwir yn unbennaeth. Un peth yw codi a gweiddi a dweud nad yw hynny'n wir, ond nid yw'n wir mwyach, oherwydd fe weithredodd pobl o argyhoeddiad ddoe er mwyn ei atal. Felly dyna pam nad ydym yn symud ar hyd y trywydd a oedd yn amlwg yn mynd i orffen gydag unbennaeth, ac nid yn unig bod yn unben ar y wlad gyfan, ond bod yn unben fel arweinydd eich plaid eich hun. Nawr, mae llwyddo i wneud ac i gyflawni'r hyn y mae Boris Johnson wedi'i wneud, pan nad ydych ond wedi eistedd yn y Senedd fel Prif Weinidog ers tridiau, yn dipyn o gyflawniad onid yw. Nid wyf yn meddwl y bydd neb byth eto'n llwyddo yn y fath fodd i fethu cyflawni'r hyn y bwriadai ei wneud. Nid wyf yn credu y bydd neb arall byth yn llwyddo i fethu adfer rheolaeth yn y modd y mae ef wedi methu, gan golli rheolaeth yn llwyr yn lle hynny, oherwydd mae'n amlwg ei fod wedi gwneud hynny. Nawr, efallai y bydd yn cael ei weld fel tipyn o hwyl a sbri os ydych chi'n filiwnydd, os gallwch fetio'r ddwy ffordd yn llythrennol, fel Jacob Rees-Mogg, ac agor cronfeydd buddsoddi yn yr UE. Nid yw'n syndod mawr, felly, ein bod yn ei weld yn gorffwys, yn llythrennol, ar feinciau gwyrdd y Senedd. Ond nid yw'r opsiynau hynny ar gael i'r wlad a'r bobl rwy'n eu cynrychioli. Bydd y rhan fwyaf o bobl wedi gweld cipio grym y Torïaid am yn union yr hyn ydyw - cam-drin pŵer y Weithrediaeth mewn modd nas gwelwyd o'r blaen. Ac mae'n ymddangos bod gan y Torïaid hanes o hyn, oherwydd y tro diwethaf y galwyd am addoedi'r Senedd oedd pan wnaeth John Major yr un peth yn union yn 1997 fel y gallai gladdu'r ddadl 'arian am gwestiynau'. Dyna oedd y tro diwethaf. Felly, mae yna hanes i hyn. Roedd cefnogwyr Brexit yn arfer mawrygu sofraniaeth y Senedd, ond erbyn hyn maent yn trin cynrychiolwyr etholedig gyda'r un dirmyg â'r barnwyr, y gweision sifil a'r newyddiadurwyr sy'n meiddio sefyll yn eu ffordd, ac maent yn eu galw yn elynion i'r bobl. Dyna'n union y maent yn eu galw. Diolch byth, mae fy mhlaid i a gwrthbleidiau eraill yn San Steffan, a'r ASau Ceidwadol hynny a grybwyllais yn awr wedi trechu'r bwlis. Gwelaf fod Jo Johnson newydd ymddiswyddo, er mwyn treulio llai o amser gyda'i deulu yn ôl pob tebyg. Byddai Brexit heb gytundeb yn drychinebus. Rydym wedi clywed heddiw am y dogfennau bras melyn, ac i mi y newyddion a wnaeth argraff go iawn oedd bod y Llywodraeth yn pentyrru bagiau cyrff. Bagiau cyrff - a allwch chi gredu hynny mewn difrif? Y gwir amdani yw nad oes awdurdod moesol gan gefnogwyr pybyr Brexit i orfodi'r wlad i adael heb gytundeb a gobeithio na fydd ganddynt hawl gyfreithiol yn fuan ychwaith, oherwydd, beth bynnag a ddywedwch yma heddiw, ni phleidleisiodd neb o blaid Brexit heb gytundeb yn 2016. Y cyfan a glywsom bryd hynny oedd, 'Gallwn gael ein cacen a'i bwyta', byddai'r cytundeb masnach yn hawdd - roeddent hyd yn oed yn cystadlu â'i gilydd i ddweud pa mor gyflym y gallem gyflawni hynny: un diwrnod, dau ddiwrnod. Mae'n chwerthinllyd. Dywedwyd wrthym y byddai'r DU yn cadw holl fanteision aelodaeth o'r UE ac na fyddai'n rhaid i ni dalu dim o'r costau, ac y byddai'r GIG yn cael £350 miliwn yr wythnos yn ychwanegol - ni chafodd hynny ei grybwyll yr wythnos hon, gyda llaw - ac na fyddai'n cael ei werthu i Donald Trump. Fel y dywedais, rwy'n credu mai dyna'n sicr yw'r bwriad. Ond rwy'n credu mai'r peth mwyaf a ddaeth yn amlwg yr wythnos diwethaf - ac rwy'n ei ystyried yn gwbl anghrediniol - oedd bod Gweinidogion y Llywodraeth yn awgrymu y byddent yn anwybyddu'r gyfraith a fyddai'n atal Brexit heb gytundeb, a phan welwn lunwyr rheolau yn dod yn dorwyr rheolau, anarchiaeth yw peth felly, a phan ddaw gan Lywodraeth, mae'n waeth byth.