techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, Llywydd, what I commit to is to keeping the issue continuously under review and to take the advice of those who are best placed to provide that advice to us. And the context changes and the advice may change, and if the advice changes, then our position in Wales will change as well. But I should say to the Member, wearing a face covering is not by itself a magic bullet that prevents people from contracting or spreading coronavirus. Our own chief medical officer has always had an anxiety, and it's an anxiety I see being shared in other parts of the world, that when people wear a face covering, they act in ways that they wouldn't if they weren't wearing it; and they act in riskier ways as well. The belief that by wearing a face covering it is somehow all right not to observe social distancing, for example, not to take care in how you put it on and how you take it off, not to avoid touching your face, because we know that that is one of the ways in which the virus is most likely to be spread. So, while the Member makes a persuasive case, and I listened to it very carefully, for what she advocates, I think it is important that we attend to the fact that there are potential downsides as well as upsides to this; that's why we keep it continuously under review. And if the position changes, then the Welsh Government's position will change as well.
Welsh: Wel, Lywydd, rwy'n ymrwymo i ddal ati i adolygu'r mater ac i gymryd cyngor gan y rhai sydd yn y sefyllfa orau i roi cyngor hwnnw i ni. Ac mae'r cyd-destun yn newid ac efallai y bydd y cyngor yn newid, ac os bydd y cyngor yn newid, bydd ein safbwynt yng Nghymru yn newid hefyd. Ond rwyf am ddweud wrth yr Aelod nad yw gwisgo gorchudd wyneb ynddo'i hun yn fwled hud sy'n atal pobl rhag dal neu ledaenu coronafeirws. Mae ein prif swyddog meddygol ein hunain bob amser wedi bod yn bryderus, ac mae'n bryder y gwelaf fod rhannau eraill o'r byd yn ei rannu, pan fydd pobl yn gwisgo gorchudd wyneb, eu bod yn gweithredu mewn ffyrdd na fyddent yn ei wneud pe na baent yn ei wisgo; ac maent yn gweithredu mewn ffyrdd mwy peryglus hefyd. Y gred ei bod hi'n iawn rywsut i chi beidio â chydymffurfio â mesurau cadw pellter cymdeithasol, er enghraifft, a pheidio â chymryd gofal wrth ei wisgo a'i dynnu, ac osgoi cyffwrdd â'ch wyneb, oherwydd gwyddom mai dyna un o'r ffyrdd y mae'r feirws yn fwyaf tebygol o gael ei ledaenu. Felly, er bod yr Aelod yn cyflwyno achos perswadiol, ac rwyf wedi gwrando arno'n ofalus iawn, o ran yr hyn y mae'n ei hyrwyddo, rwy'n credu ei bod yn bwysig i ni roi sylw i'r ffaith bod anfanteision posibl yn ogystal â manteision i hyn; dyna pam ein bod yn ei adolygu'n barhaus. Ac os bydd y sefyllfa'n newid, bydd safbwynt Llywodraeth Cymru yn newid hefyd.
English: Does the First Minister agree with me that it's both farcical and confusing to have a different approach from one side of the border to the other, especially when you consider the amount of people travelling on a daily basis from one side to another? Can the First Minister assure me that he'll put aside his difference and his need to be different from England for the sake of being different, and do what the union Unite suggests and urgently review the guidance to adopt a more commonsense approach?
Welsh: A yw'r Prif Weinidog yn cytuno ei bod yn chwerthinllyd ac yn ddryslyd cael ymagwedd wahanol y naill ochr a'r llall i'r ffin, yn enwedig pan ystyriwch gymaint o bobl sy'n teithio'n ddyddiol o un ochr i'r llall? A all y Prif Weinidog fy sicrhau y bydd yn rhoi'r gorau i fod yn wahanol a'i angen i fod yn wahanol i Loegr heb unrhyw reswm mwy nag i fod yn wahanol, a gwneud yr hyn y mae'r undeb Unite yn ei awgrymu ac adolygu'r canllawiau ar frys i fabwysiadu ymagwedd sy'n dangos mwy o synnwyr cyffredin?
English: Llywydd, I welcome the Member back to the Chamber, and I think she has just said what I said, which is that we do keep it continuously under review. And I'm very alert to the impact of the border here. There are actions on either side of the border. It is not a matter of England makes a change and Wales must follow. It would be perfectly possible to have had a conversation with the UK Government where we could have reached a joint position; unfortunately, that conversation was never offered to us. But the Member makes an important point about consistency along the border, and that is very much in my mind as we continuously review our position in relation, both to face coverings, but other changes that have been made elsewhere as well.
Welsh: Lywydd, rwy'n croesawu'r Aelod yn ôl i'r Siambr, a chredaf ei bod newydd ddweud yr hyn a ddywedais, sef ein bod yn ei adolygu'n barhaus. Ac rwy'n effro iawn i effaith y ffin yma. Mae yna gamau gweithredu ar y naill ochr a'r llall i'r ffin. Nid yw'n fater o Loegr yn gwneud newid a bod rhaid i Gymru ddilyn. Byddai'n gwbl bosibl bod wedi cael sgwrs gyda Llywodraeth y DU lle gallem fod wedi cyrraedd safbwynt ar y cyd; yn anffodus, ni chynigiwyd y sgwrs honno i ni ar unrhyw adeg. Ond mae'r Aelod yn gwneud pwynt pwysig ynglŷn â chysondeb ar hyd y ffin, ac mae hynny yn fy meddwl wrth inni adolygu ein safbwynt yn barhaus mewn perthynas â gorchuddion wyneb, a newidiadau eraill a wnaed mewn mannau eraill hefyd.
English: Rhianon Passmore. Rhianon Passmore, we can't hear you at the moment. Can you say something? No, we still can't hear you. Can it be immediately rectified, or I'm going to have to move on? No, I'm sorry, we're going to have to move on, Rhianon Passmore.
Welsh: Rhianon Passmore. Rhianon Passmore, ni allwn eich clywed ar hyn o bryd. A wnewch chi ddweud rhywbeth? Na, ni allwn eich clywed o hyd. A ellir ei gywiro ar unwaith, neu a fydd rhaid i mi symud ymlaen? Na, mae'n ddrwg gennyf, bydd yn rhaid inni symud ymlaen, Rhianon Passmore.
English: So, I now go to the questions by the leaders of the parties.
Welsh: Felly, symudaf yn awr at y cwestiynau gan arweinwyr y pleidiau.
English: Diolch, Llywydd. First Minister, key to tackling the spread and indeed the eradication of this awful virus is Wales's testing programme and its ability to reach as many people as possible in order to better inform people before they make decisions about socially interacting. We know that lab capacity in Wales is just over 15,000, which, as you know, is still a long way off the potential 20,000 tests per day that the Welsh Government proposed in the 'Test Trace Protect' document. Indeed, we know that the total number of tests in the last 24 hours was 3,054, which means that just a fifth of capacity has been used. And more worrying, according to official figures, no extra tests were carried out between 28 June and 5 July for healthcare workers across Wales. Clearly, this shows that more testing could and should be done. First Minister, can you tell us why the levels of testing in Wales are so low and can you also tell us what the Welsh Government is doing to increase the level of testing across the country?
Welsh: Diolch, Lywydd. Brif Weinidog, yr allwedd i fynd i'r afael â lledaeniad y feirws ofnadwy hwn, a'i ddileu yn wir, yw rhaglen brofi Cymru a'i gallu i gyrraedd cymaint o bobl â phosibl er mwyn hysbysu pobl yn well cyn iddynt wneud penderfyniadau am ryngweithio'n gymdeithasol. Rydym yn gwybod bod capasiti labordai yng Nghymru ychydig dros 15,000, sydd, fel y gwyddoch, yn dal i fod ymhell o'r 20,000 prawf posibl y dydd a argymhellwyd gan Lywodraeth Cymru yn y ddogfen 'Profi Olrhain Diogelu'. Yn wir, gwyddom mai cyfanswm nifer y profion yn ystod y 24 awr ddiwethaf oedd 3,054, sy'n golygu mai dim ond un rhan o bump o'r capasiti sydd wedi'i ddefnyddio. Ac yn fwy pryderus, yn ôl ffigurau swyddogol, ni chynhaliwyd unrhyw brofion ychwanegol rhwng 28 Mehefin a 5 Gorffennaf ar gyfer gweithwyr gofal iechyd ledled Cymru. Yn amlwg, mae hyn yn dangos y gellid ac y dylid gwneud mwy o brofion. Brif Weinidog, a allwch chi ddweud wrthym pam y mae lefelau profi yng Nghymru mor isel ac a allwch chi ddweud wrthym hefyd beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i godi lefelau profi ledled y wlad?
English: First Minister, last week, you made it clear that Welsh Ministers have the powers through regulations to take local action to reduce some of the freedoms in order to deal with local outbreaks. It's absolutely crucial that freedoms are not curtailed any further, so, if at any point the Welsh Government decides to take the decision to introduce localised lockdowns in the future, then it must be made absolutely clear to the people of Wales exactly why that decision has been made, along with providing the latest scientific and medical evidence to justify the Welsh Government's decision. Therefore, First Minister, can you tell us what discussions you have already had with public health officials about the ability to create localised lockdowns, if the evidence was strong enough to suggest that the virus was prevalent in certain communities across Wales? Has the Welsh Government started undertaking any modelling in relation to introducing localised lockdowns in the future? And what assessment have you made of the impact that having different lockdown restrictions in different parts of Wales could have?
Welsh: Brif Weinidog, yr wythnos diwethaf, fe ddywedoch chi'n glir fod gan Weinidogion Cymru bwerau trwy reoliadau i weithredu'n lleol i ailgyflwyno rhai cyfyngiadau er mwyn ymdrin â chlystyrau lleol. Mae'n gwbl hanfodol na chyfyngir ymhellach ar ryddid pobl, felly, os bydd Llywodraeth Cymru ar unrhyw adeg yn penderfynu cyflwyno cyfyngiadau symud lleol yn y dyfodol, mae'n rhaid dweud yn hollol glir wrth bobl Cymru yn union pam y gwnaed y penderfyniad hwnnw, ynghyd â darparu'r dystiolaeth wyddonol a meddygol ddiweddaraf i gyfiawnhau penderfyniad Llywodraeth Cymru. Felly, Brif Weinidog, a allwch chi ddweud wrthym pa drafodaethau rydych chi eisoes wedi'u cael gyda swyddogion iechyd cyhoeddus ynghylch y gallu i greu cyfyngiadau symud lleol pe bai'r dystiolaeth yn ddigon cryf i awgrymu bod y feirws yn lledaenu mewn cymunedau penodol ledled Cymru? A yw Llywodraeth Cymru wedi dechrau gwneud unrhyw waith modelu mewn perthynas â chyflwyno cyfyngiadau symud lleol yn y dyfodol a pha asesiad rydych chi wedi'i wneud o'r effaith y gallai gwahanol gyfyngiadau symud ei chael mewn gwahanol rannau o Gymru?
English: First Minister, as new cases continue to fall across Wales, the Welsh Government and local health boards must start looking at other NHS treatment and services, and, as you know, nearly 500,000 were waiting for treatment before the COVID-19 pandemic hit. Now, the Royal College of Surgeons have warned that delays to surgery will already have resulted in an increased need for complex surgery, and the British Heart Foundation have also said that, as services remain unavailable, the urgency of these procedures is increasing, creating a significant cohort of patients who need urgent treatment. First Minister, this in turn will continue to stretch the capacity of the NHS. Now, in light of the very valid concerns raised by organisations like the Royal College of Surgeons and the British Heart Foundation, what strategic discussions is the Welsh Government having with local health boards to ensure that urgent and planned surgeries can take place and that the workforce can cope with the backlog of elective operations? What assurances can you offer to people across Wales who are waiting for treatment that they will be able to access NHS treatments and services, and how are you best supporting local health boards to accelerate the resumption of planned surgeries across Wales?
Welsh: Brif Weinidog, wrth i nifer yr achosion newydd barhau i ostwng ledled Cymru, bydd angen i Lywodraeth Cymru a'r byrddau iechyd lleol ddechrau edrych ar driniaethau a gwasanaethau eraill y GIG, ac fel y gwyddoch, roedd bron i 500,000 yn aros am driniaeth cyn y pandemig COVID-19. Nawr, mae Coleg Brenhinol y Llawfeddygon wedi rhybuddio y bydd oedi o ran llawdriniaethau eisoes wedi arwain at fwy o angen am lawdriniaethau cymhleth, ac mae'r British Heart Foundation hefyd wedi dweud, gan nad yw'r gwasanaethau ar gael o hyd, fod brys cynyddol am y triniaethau hyn, a bod hynny wedi creu carfan sylweddol o gleifion sydd angen triniaeth frys. Brif Weinidog, bydd hyn yn ei dro yn parhau i drethu capasiti'r GIG. Nawr, yng ngoleuni'r pryderon dilys iawn a godwyd gan sefydliadau fel Coleg Brenhinol y Llawfeddygon a'r British Heart Foundation, pa drafodaethau strategol y mae Llywodraeth Cymru yn eu cael gyda byrddau iechyd lleol i sicrhau y gellir cynnal llawdriniaethau brys a llawdriniaethau wedi'u cynllunio, ac y gall y gweithlu ymdopi â'r ôl-groniad o lawdriniaethau dewisol? Pa sicrwydd y gallwch ei roi i bobl ledled Cymru sy'n aros am driniaethau y byddant yn gallu cael mynediad at driniaethau a gwasanaethau'r GIG, a sut rydych yn cefnogi'r byrddau iechyd lleol i gyflymu'r broses o ailgychwyn llawdriniaethau wedi'u cynllunio ledled Cymru?
English: Thank you, Llywydd. May I at the outset endorse the comments on the appalling genocide in Srebrenica? They will not be forgotten.
Welsh: Diolch, Llywydd. Gaf i ar y dechrau ategu ar ran Plaid Cymru y sylwadau ynglŷn â'r hil-laddiad erchyll yn Srebrenica? Yn angof, ni chânt fod.
English: First Minister, I've been contacted by the owner of a care home in my constituency. His employees, as he puts it, are hard working and undervalued, and he urgently wants the Welsh Government to honour the promise made in May that every worker in a care setting would receive £500. Waiting for Westminster has never served us well in Wales and, yes, the UK Treasury needs to find its moral compass by making the payment tax free. But there is something that the Welsh Government could do to ensure workers receive in full the amount of money they were promised, whatever Westminster decides. In December last year, doctors were promised that their tax bills would be covered by the NHS while working overtime. Will you, if necessary, offer the same tax cover to carers so they are not left out of pocket?
Welsh: Brif Weinidog, mae perchennog cartref gofal yn fy etholaeth wedi cysylltu â mi. Dywed fod ei weithwyr yn gweithio'n galed ac nad ydynt yn cael eu gwerthfawrogi, ac mae am i Lywodraeth Cymru gadw at yr addewid a wnaed ym mis Mai y byddai pob gweithiwr mewn lleoliad gofal yn derbyn £500. Nawr, nid yw aros am San Steffan erioed wedi gwneud llawer o les i ni yng Nghymru, ac oes, mae angen i Drysorlys y DU ddod o hyd i'w gwmpawd moesol drwy sicrhau bod y taliad yn ddi-dreth. Ond mae rhywbeth y gallai Llywodraeth Cymru ei wneud i sicrhau bod gweithwyr yn derbyn y swm llawn o arian a addawyd iddynt, ni waeth beth y bydd San Steffan yn ei benderfynu. Ym mis Rhagfyr y llynedd, gwnaed addewid i feddygon y byddai'r GIG yn talu eu biliau treth am weithio goramser. A fyddwch chi, os bydd angen, yn cynnig yr un sicrwydd treth i ofalwyr fel nad ydynt ar eu colled?
English: Llywydd, it's an important point that Adam Price makes, and we continue to discuss exactly that with the trade unions, in particular. But to make that decision today would be simply to allow the UK Government off the hook, because any suggestion that we will pay it will guarantee that they will not do the right thing and, as you say, rediscover their moral compass on this issue. So, we have continued to be in what we regard as constructive discussions from our point of view with the UK Treasury, outlining ways in which this payment could be made free of tax and national insurance. I am not at the point where I think those discussions can be drawn to an end and simply to allow the UK Government to be absolved of its responsibilities, and to spend more Welsh Government money on responsibilities that they themselves ought to discharge. We're not asking them for money, as I know Adam Price understands; we're simply asking them not to take away money that belongs to Welsh workers.
Welsh: Lywydd, mae Adam Price yn codi pwynt pwysig, ac rydym yn parhau i drafod hynny gyda'r undebau llafur, yn arbennig. Ond byddai gwneud y penderfyniad hwnnw heddiw'n caniatáu i Lywodraeth y DU beidio â gwneud y peth iawn, gan y bydd unrhyw awgrym y byddwn ni yn ei dalu yn gwarantu na fyddant yn gwneud y peth iawn, ac fel y dywedwch, yn ailddarganfod eu cwmpawd moesol ar y mater hwn. Felly, rydym wedi parhau â'r hyn yr ystyriwn eu bod yn drafodaethau adeiladol yn ein barn ni gyda Thrysorlys y DU, i amlinellu ffyrdd y gellid gwneud y taliad hwn heb iddo fod yn agored i dreth ac yswiriant gwladol. Ni chredaf y gellir dod â'r trafodaethau hynny i ben eto, a chaniatáu i Lywodraeth y DU gael ei hesgusodi rhag cyflawni'i chyfrifoldebau, a gwario mwy o arian Llywodraeth Cymru ar gyfrifoldebau y dylent hwy eu hunain fod yn eu cyflawni. Nid ydym yn gofyn iddynt am arian, fel y gwn fod Adam Price yn ei ddeall; rydym yn gofyn iddynt beidio â mynd ag arian sy'n eiddo i weithwyr Cymru.
English: The COVID-19 pandemic has highlighted the importance of the care sector and, I have to say, after reading the Health, Social Care and Sport Committee report today, also its neglect. The care sector has been characterised by zero-hours contracts and low pay for decades. PayScale research estimates the hourly rate on average, for example, to be £8.19. Valuing our care workers must surely start with a decent pay structure comparable with other professions. In February, your Government promised that the lowest paid NHS staff would receive the real living wage of £9.30 an hour. Should not that principle, as a first step to parity with the NHS, be applied now to workers in the care sector? First Minister, in truth, can we afford not to?
Welsh: Mae'r pandemig COVID-19 wedi tynnu sylw at bwysigrwydd y sector gofal, ac mae'n rhaid i mi ddweud, ar ôl darllen adroddiad y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon, at y ffaith ei fod hefyd yn cael ei esgeuluso. Mae contractau dim oriau a chyflog isel wedi bod yn rhai o nodweddion y sector gofal ers degawdau. Mae ymchwil PayScale yn amcangyfrif mai'r gyfradd fesul awr ar gyfartaledd, er enghraifft, yw £8.19. Does bosibl na ddylai gwerthfawrogi ein gweithwyr gofal ddechrau gyda strwythur tâl addas sy'n debyg i'r un a geir mewn proffesiynau eraill. Ym mis Chwefror, addawodd eich Llywodraeth y byddai staff y GIG ar y cyflogau isaf yn derbyn y cyflog byw gwirioneddol, sef £9.30 yr awr. Oni ddylid defnyddio'r egwyddor honno nawr ar gyfer gweithwyr yn y sector gofal fel cam cyntaf i sicrhau cydraddoldeb â'r GIG? Yn wir, Brif Weinidog, a allwn fforddio peidio â gwneud hynny?
English: Well, I agree with Adam Price, Llywydd, that the coronavirus crisis has shone a spotlight onto the sector and the way in which it has been undervalued over so many years. In the end, the challenge is not for Government; it is a challenge for the whole of our society as to the extent to which we are prepared to pay for decent levels of wages and proper working conditions for people in that sector. And Governments successively at the UK level have failed to come forward with proposals for paying for social care. We were very close to it at one point in 2015 as a result of the Dilnot review, and then necessary legislation fell because of a general election, and we've never been able to get back to that. The Welsh Government directly pays through health boards for NHS staff, and I was very pleased when I was the health Minister to be able to strike a deal that has guaranteed that the lowest paid people in the health service have always been paid, ever since, the real living wage. We are not the employer in relation to this sector. But I want to be positive in my reply to Adam Price's question because I agree with him that the result of coronavirus ought to be that, as a society, we have to be prepared to find the money to make this a sector that recognises the significance of the work that it does every single day.
Welsh: Wel, rwy'n cytuno ag Adam Price, Lywydd, fod yr argyfwng coronafeirws wedi tynnu sylw at y sector a'r ffordd nad yw wedi cael ei werthfawrogi'n iawn ers blynyddoedd lawer. Yn y pen draw, nid her i'r Llywodraeth yw hon; mae'n her i'n cymdeithas gyfan o ran i ba raddau rydym yn barod i dalu am lefelau addas o gyflog, ac amodau gwaith priodol i bobl yn y sector hwnnw. Ac mae un Llywodraeth ar ol y llall ar lefel y DU wedi methu cyflwyno cynigion ar gyfer talu am ofal cymdeithasol. Daethom yn agos iawn at hynny ar un adeg yn 2015 o ganlyniad i adolygiad Dilnot, ac yna ni chafwyd y ddeddfwriaeth angenrheidiol oherwydd etholiad cyffredinol, ac nid ydym wedi gallu dychwelyd at y pwynt hwnnw. Mae Llywodraeth Cymru'n talu'n uniongyrchol am staff y GIG drwy'r byrddau iechyd, ac roeddwn yn falch iawn pan oeddwn yn Weinidog iechyd o allu taro bargen sydd wedi gwarantu bod y bobl ar y cyflogau isaf yn y gwasanaeth iechyd bob amser wedi cael y cyflog byw gwirioneddol ers hynny. Nid ni yw'r cyflogwr mewn perthynas â'r sector hwn. Ond rwyf am fod yn gadarnhaol yn fy ateb i gwestiwn Adam Price, gan fy mod yn cytuno ag ef y dylai'r coronafeirws olygu bod yn rhaid i ni, fel cymdeithas, fod yn barod i ddod o hyd i'r arian i sicrhau bod hwn yn sector sy'n cydnabod pwysigrwydd y gwaith y mae'n ei wneud bob dydd o'r flwyddyn.
English: The Royal College of Nursing and 13 health unions have written to the English Prime Minister, as he's come to be known, asking for discussions on an early NHS pay rise. Will you show the way and also reward our NHS staff? If the current health crisis has taught us anything, it is that valuing those who look after us at the dawn of our lives, the twilight of our lives, and every point in between, should be the priority of any caring nation. During your leadership bid, First Minister, you said that you would not change tax rates unless compelled to do so. Do you now believe that the hard work of health and care workers is a compelling enough reason for you to change your mind?
Welsh: Mae'r Coleg Nyrsio Brenhinol a 13 undeb iechyd wedi ysgrifennu at Brif Weinidog Lloegr, fel y'i gelwir bellach, i ofyn am drafodaethau ynglŷn â chodiad cyflog cynnar ar gyfer y GIG. A wnewch chi arwain y ffordd a gwobrwyo staff ein GIG ni hefyd? Os yw'r argyfwng iechyd presennol wedi dysgu unrhyw beth inni, dylai gwerthfawrogi'r rheini sy'n gofalu amdanom ar bob adeg o ddechrau ein bywyd hyd ddiwedd ein hoes fod yn flaenoriaeth i unrhyw genedl ofalgar. Yn ystod eich cais am yr arweinyddiaeth, Brif Weinidog, fe ddywedoch chi na fyddech yn newid cyfraddau treth oni chaech eich gorfodi i wneud hynny. A ydych chi'n credu bellach fod gwaith caled gweithwyr iechyd a gofal yn ddigon o reswm i chi newid eich meddwl?
English: Llywydd, we will continue in the way that we do, through the spirit of social partnership, to negotiate with the health unions and the local health boards in relation to pay and conditions in the health service. That's the way we do it, and that's the way we intend to carry on doing so. Those discussions are not always easy, nor should they be. Social partnership is not a cosy regime, but it is a place where we get together to try and find common solutions to common problems, and that's how we will approach the pay issue with our NHS staff. My party made a commitment, Llywydd, not to raise income tax rates during this Senedd term. That remains our policy position.
Welsh: Lywydd, byddwn yn parhau yn y ffordd y gwnawn, drwy ysbryd partneriaeth gymdeithasol, i drafod gyda'r undebau iechyd a'r byrddau iechyd lleol mewn perthynas â chyflog ac amodau yn y gwasanaeth iechyd. Dyna'r ffordd rydym yn gwneud hynny, a dyna'r ffordd rydym yn bwriadu parhau i wneud hynny. Nid yw'r trafodaethau hynny bob amser yn hawdd, ac ni ddylent fod yn hawdd. Nid yw partneriaeth gymdeithasol yn drefn gysurus, ond mae'n lle i ddod at ein gilydd i geisio dod o hyd i atebion cyffredin i broblemau cyffredin, a dyna sut y byddwn yn mynd i'r afael â mater cyflogau gyda staff ein GIG. Ymrwymodd fy mhlaid, Lywydd, i beidio â chodi cyfraddau treth incwm yn ystod tymor y Senedd hon. Dyna yw ein safbwynt polisi o hyd.