English: As such, CCW, previously known as the Consumer Council for Water, is therefore calling on both the Welsh and UK Governments to implement a single water affordability scheme to cover England and Wales, to ensure that nobody struggles to pay their water bill. And I would like to take this opportunity to encourage the Welsh Government to support a universal affordability scheme right across England and Wales, and to work with CCW, the Department for Environment, Food and Rural Affairs and the UK Government in helping to achieve this. I am aware that the UK Government has established a working group to explore the viability of a single water affordability scheme and are planning to consult on the proposal, with the proposed scheme being funded from a central pot and helping to ensure that costs do not fall disproportionately on those geographical areas with the biggest water poverty problems, such as Wales. In fact, modelling suggests that a single industry scheme would be likely to reduce current average cross-subsidies on water bills in Wales, whilst delivering more comprehensive support, and I would therefore advocate in the strongest possible terms for Welsh Government Ministers to fully engage with this consultation and proposal. In addition to this affordability scheme, I'd also like to urge this Government to encourage water companies in Wales to launch co-ordinated campaigns at a national level to inform people of the support that is already available to them, and to make water-related assistance more visible through other advisory agencies, such as the citizens advice bureaux. I believe that this would be a valuable step in helping people across Wales, especially since evidence has shown that people who are struggling with debt and are financially vulnerable take on average over two years to seek help and, as a result, their financial troubles very often manifest into mental health issues. In many cases, these struggles could have been avoided with earlier intervention and an awareness of the affordability and debt write-off schemes that are available to them. I would like to remind this Government and Members here that it's in everyone's interest that those struggling to pay water bills get the help and support they need as quickly as possible, not only because it helps them to alleviate the worry and stress that comes with struggling to afford bills and manage household finances, but because the debt that they incur is often reclaimed by water companies through higher bills to other customers, who may themselves be struggling as well. Turning to land and waterway management and issues affecting our natural environment, like climate change, we know that water companies have a duty of care to maintain and look after parts of our natural environment, and the money that's needed to do this comes from bill revenue. If a situation is created whereby water companies are starved of revenue because of too high a debt write-off, then it reduces the money available for companies to manage assets, which can unfortunately lead to many of the environmental issues we are hearing in this Chamber. In Wales, and across the United Kingdom, substantial investment in water and sewerage networks is needed to ensure that they can withstand the pressures of a changing climate and growing population, for the development of new sources of water and to continue to reduce leakage and wastage from the network. It is imperative that people on low incomes have the support they need to keep bills affordable. As my colleague Peter Fox pointed out in his question to the First Minister last week, Wales is now officially in drought following the driest five-month period in 40 years, which saw Wales receive just 61 per cent of its expected annual rainfall between March and July. As a population, we therefore need to think very carefully about how we use water. The National Infrastructure Commission England, NIC, recommends that, in order to address the growing gap between supply and demand, one third of water demand can be reduced by helping and encouraging people to change their behaviour and use less water. The NIC also suggests that reducing water could be the most cost-effective action taken to adapt to climate change, and the introduction of universal smart metering would be cost neutral. I would therefore challenge the Welsh Government to ensure that NRW's drought-planning measures include public communication and education on how best to use water, especially since we are likely to experience drought weather more often, and ask them to highlight any initiatives they are planning for the future. Moreover, I would also like to support CCW's call for a thorough assessment of water resources in Wales and the resilience of supply infrastructure, and for this to be prioritised in future National Infrastructure Commission for Wales work programmes. I believe that, in Wales, there is an undercurrent of public opinion that considers water as excessively abundant and, therefore, we do not need to be mindful of any supply issues. However, this is not necessarily the case. Although Wales is a nation where we have plenty of rainfall, we do not have the capacity to store large amounts of water, because, historically, we have never needed to. Unless we are going to spend vast sums of money increasing our water retention capability, we need to prioritise changing public behaviour and attitudes. The Welsh Government, in my mind, needs to pay more attention to exploring ways in which people can be encouraged to reduce demand on supplies by helping consumers to change their behaviour. To complement this, I believe more can be done to encourage innovation and provide further water-efficient products, which will make it easier for people to save water. I would further like to ask the Welsh Government how they have pressed water companies to accelerate response times to visible leaks. This is particularly important at a time when people are being asked to conserve water because rainfall rates have been low. Showing a determination to address leakage will help encourage people to make everyday changes to their own water use. As my final point, I want to briefly discuss river water quality and storm overflows. This is not just a Welsh problem but one that affects the United Kingdom as a whole, and I believe that it is imperative that we have a collaborative working approach with the UK Government and all water companies to improve water quality and, in particular, stop overflow of sewage into rivers. Despite the numerous explanations as to why storm overflows are a necessary part of sewerage infrastructure and a comparatively low number of events, I cannot believe that, in the twenty-first century, we are still polluting our rivers and coastal waters with sewage. Not only is this harmful to the environment and potentially dangerous to bathers, but the perception that it gives to tourists and the Welsh population is that we do not care about our environment, which, as we all know, cannot be further from the truth. With increasing public interest in the impact of storm overflows on environmental water quality, I believe that the Minister should support the National Infrastructure Commission in extending its work in reviewing a raft of recommendations for the improvement of waste water infrastructure resilience, with the outcome of alleviating flood risk for our communities, ensuring resilient sewerage services and protecting the natural environment, whilst also preserving local economies. I would like to conclude my contribution by saying that we have some serious challenges to the water industry in Wales, both in terms of helping people to afford their bills and in upgrading the water and sewerage network to provide greater resilience against climate changes and to reduce the impact of sewage on our environment. Whilst I recognise that a lot of very good work goes on, we nonetheless need to be mindful that there needs to be greater purpose in that work and an urgency in its delivery. Thank you, Dirprwy Lywydd.
Welsh: Felly, mae CCW, a arferai gael ei alw'n Gyngor Defnyddwyr Dŵr, yn galw ar Lywodraethau Cymru a'r DU i weithredu cynllun fforddiadwyedd dŵr unigol ar gyfer Cymru a Lloegr, er mwyn sicrhau nad oes neb yn ei chael hi'n anodd talu eu bil dŵr. Ac fe hoffwn i fanteisio ar y cyfle hwn i annog Llywodraeth Cymru i gefnogi cynllun fforddiadwyedd cyffredinol ledled Cymru a Lloegr, ac i weithio gyda'r Cyngor Defnyddwyr Dŵr, Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig, a Llywodraeth y DU i helpu i gyflawni hyn. Rwy'n ymwybodol fod Llywodraeth y DU wedi sefydlu gweithgor i archwilio hyfywedd cynllun fforddiadwyedd dŵr unigol, ac yn bwriadu ymgynghori ar y cynnig, gyda'r cynllun arfaethedig yn cael ei ariannu o gronfa ganolog ac yn helpu i sicrhau nad yw'r costau'n anghymesur i'r ardaloedd daearyddol sydd â'r problemau tlodi dŵr mwyaf, fel Cymru. Mewn gwirionedd, mae modelau'n awgrymu y byddai cynllun unigol i'r diwydiant yn debygol o leihau'r croes-gymorthdaliadau cyfartalog presennol ar gyfer biliau dŵr yng Nghymru, gan ddarparu cymorth mwy cynhwysfawr, ac fe fyddwn i felly'n argymell, yn y ffordd gryfaf bosibl, fod Gweinidogion Llywodraeth Cymru yn ymgysylltu'n llawn â'r ymgynghoriad a'r cynnig hwn. Yn ogystal â'r cynllun fforddiadwyedd hwn, hoffwn annog y Llywodraeth hon hefyd i annog cwmnïau dŵr yng Nghymru i lansio ymgyrchoedd cydgysylltiedig ar lefel genedlaethol i roi gwybod i bobl am y cymorth sydd eisoes ar gael iddynt, a gwneud cymorth sy'n gysylltiedig â dŵr yn fwy gweladwy drwy asiantaethau cynghori eraill, fel y canolfannau cyngor ar bopeth. Credaf y byddai hyn yn gam gwerthfawr i helpu pobl ledled Cymru, yn enwedig gan fod tystiolaeth wedi dangos bod pobl sy'n cael trafferthion gyda dyled ac sy'n fregus yn ariannol yn cymryd dros ddwy flynedd ar gyfartaledd i ofyn am help ac o ganlyniad, mae eu trafferthion ariannol yn aml iawn yn arwain at broblemau iechyd meddwl. Mewn llawer o achosion, gellid bod wedi osgoi'r trafferthion hyn gydag ymyrraeth gynharach ac ymwybyddiaeth o'r cynlluniau fforddiadwyedd a dileu dyledion sydd ar gael iddynt. Hoffwn atgoffa'r Llywodraeth hon a'r Aelodau yma ei bod o fudd i bawb pan fydd y rhai sy'n ei chael hi'n anodd talu biliau dŵr yn cael yr help a'r cymorth sydd ei angen arnynt cyn gynted â phosibl, nid yn unig oherwydd ei fod yn eu helpu hwy i leddfu'r pryder a'r straen sy'n deillio o'i chael hi'n anodd fforddio biliau a rheoli cyllid aelwyd, ond oherwydd bod y ddyled y maent yn mynd iddi yn aml yn cael ei hadennill gan gwmnïau dŵr drwy filiau uwch i gwsmeriaid eraill, a allai fod yn ei chael hi'n anodd hefyd. I droi at reoli tir a dyfrffyrdd a materion sy'n effeithio ar ein hamgylchedd naturiol, fel newid hinsawdd, rydym yn gwybod bod gan gwmnïau dŵr ddyletswydd gofal i gynnal a gofalu am rannau o'n hamgylchedd naturiol, ac mae'r arian sydd ei angen i wneud hyn yn dod o refeniw biliau. Os caiff sefyllfa ei chreu lle mae cwmnïau dŵr yn mynd yn brin o refeniw oherwydd bod lefelau dileu dyled yn rhy uchel, mae'n lleihau'r arian sydd ar gael i gwmnïau reoli asedau, a allai arwain yn anffodus at lawer o'r problemau amgylcheddol y clywn amdanynt yn y Siambr hon. Yng Nghymru, a ledled y Deyrnas Unedig, mae angen buddsoddiad sylweddol mewn rhwydweithiau dŵr a charthffosiaeth i sicrhau y gallant wrthsefyll pwysau hinsawdd sy'n newid a phoblogaeth sy'n tyfu, er mwyn datblygu ffynonellau dŵr newydd a pharhau i leihau gollyngiadau a gwastraff o'r rhwydwaith. Mae'n hanfodol fod pobl ar incwm isel yn cael y cymorth sydd ei angen arnynt i gadw biliau'n fforddiadwy. Fel y nododd fy nghyd-Aelod Peter Fox yn ei gwestiwn i'r Prif Weinidog yr wythnos diwethaf, mae Cymru bellach yn swyddogol mewn sychder yn dilyn y cyfnod o bum mis sychaf mewn 40 mlynedd, cyfnod lle na chafwyd ond 61 y cant o'r glawiad blynyddol disgwyliedig rhwng mis Mawrth a mis Gorffennaf yng Nghymru. Felly, mae angen inni feddwl yn ofalus iawn, fel poblogaeth, ynglŷn â sut yr ydym yn defnyddio dŵr. Mae Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Lloegr, NIC, yn argymell, er mwyn mynd i'r afael â'r bwlch cynyddol rhwng cyflenwad a galw, y gellir lleihau traean o'r galw am ddŵr drwy helpu ac annog pobl i newid eu hymddygiad a defnyddio llai o ddŵr. Mae NIC hefyd yn awgrymu y gallai lleihau dŵr fod y cam mwyaf cost-effeithiol y gellid ei gymryd i addasu i newid hinsawdd, a byddai cyflwyno mesuryddion deallus yn gyffredinol yn niwtral o ran cost. Hoffwn herio Llywodraeth Cymru felly i sicrhau bod mesurau cynllunio sychder Cyfoeth Naturiol Cymru yn cynnwys cyfathrebu cyhoeddus ac addysg ar y ffyrdd gorau o ddefnyddio dŵr, yn enwedig gan ein bod yn debygol o brofi tywydd sychder yn amlach, a gofyn iddynt dynnu sylw at unrhyw fentrau y maent yn eu cynllunio ar gyfer y dyfodol. Ar ben hynny hefyd, hoffwn gefnogi galwad y Cyngor Defnyddwyr Dŵr i gael asesiad trylwyr o adnoddau dŵr yng Nghymru a datblygu cydnerthedd y seilwaith cyflenwi, ac i hyn gael ei flaenoriaethu yn rhaglenni gwaith Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol i Gymru yn y dyfodol. Yng Nghymru, credaf fod yna islif o farn gyhoeddus sy'n ystyried dŵr fel rhywbeth y ceir digonedd ohono, ac felly, nad oes angen inni fod yn ymwybodol o unrhyw broblemau cyflenwi. Fodd bynnag, nid yw hyn o reidrwydd yn wir. Er bod Cymru'n wlad lle mae gennym ddigon o lawiad, nid oes gennym gapasiti i storio llawer iawn o ddŵr, oherwydd, yn hanesyddol, nid ydym erioed wedi gorfod gwneud hynny. Oni bai ein bod yn mynd i wario symiau enfawr o arian yn cynyddu ein gallu i gadw dŵr, mae angen inni flaenoriaethu newid ymddygiad ac agweddau'r cyhoedd. Mae angen i Lywodraeth Cymru, yn fy marn i, dalu mwy o sylw i archwilio ffyrdd y gellir annog pobl i leihau'r galw ar gyflenwadau drwy helpu defnyddwyr i newid eu hymddygiad. I ategu hyn, rwy'n credu y gellir gwneud mwy i annog arloesedd a darparu cynhyrchion pellach sy'n effeithlon o ran y defnydd o ddŵr, a fydd yn ei gwneud hi'n haws i bobl arbed dŵr. Ymhellach, hoffwn ofyn i Lywodraeth Cymru sut y maent wedi pwyso ar gwmnïau dŵr i gyflymu amseroedd ymateb i ollyngiadau gweladwy. Mae hyn yn arbennig o bwysig ar adeg pan ofynnir i bobl arbed dŵr oherwydd bod y cyfraddau glawiad wedi bod yn isel. Bydd dangos penderfyniad i fynd i'r afael â gollyngiadau yn helpu i annog pobl i wneud newidiadau bob dydd i'w defnydd o ddŵr. Ar gyfer fy mhwynt olaf, rwyf am drafod yn fras ansawdd dŵr afonydd a gorlifoedd storm. Nid problem i Gymru'n unig yw hon ond un sy'n effeithio ar y Deyrnas Unedig yn ei chyfanrwydd, ac rwy'n credu ei bod yn hanfodol fod gennym ddull cydweithredol o weithio gyda Llywodraeth y DU a'r holl gwmnïau dŵr i wella ansawdd dŵr, ac yn arbennig, i atal carthion rhag gorlifo i afonydd. Er gwaethaf yr esboniadau niferus ynghylch pam fod gorlifoedd storm yn rhan angenrheidiol o seilwaith carthffosiaeth a nifer gymharol isel o ddigwyddiadau, ni allaf gredu ein bod, yn yr unfed ganrif ar hugain, yn dal i lygru ein hafonydd a'n dyfroedd arfordirol â charthion. Mae hyn yn niweidiol i'r amgylchedd ac yn gallu bod yn beryglus i nofwyr, a'r canfyddiad y mae'n ei roi i dwristiaid a phoblogaeth Cymru yw nad oes ots gennym am ein hamgylchedd, sydd, fel y gŵyr pawb ohonom, ymhell iawn o'r gwir. Gyda diddordeb cynyddol y cyhoedd yn effaith gorlifoedd storm ar ansawdd dŵr amgylcheddol, credaf y dylai'r Gweinidog gefnogi'r Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol i ymestyn ei waith yn adolygu llu o argymhellion ar gyfer cynyddu cydnerthedd y seilwaith dŵr gwastraff, gyda'r nod o leddfu perygl llifogydd i'n cymunedau, sicrhau gwasanaethau carthffosiaeth gwydn a gwarchod yr amgylchedd naturiol, gan ddiogelu economïau lleol hefyd. Hoffwn ddod â fy nghyfraniad i ben drwy ddweud bod gennym rai heriau difrifol i'r diwydiant dŵr yng Nghymru, o ran helpu pobl i allu fforddio eu biliau ac uwchraddio'r rhwydwaith dŵr a charthffosiaeth i ddarparu mwy o gydnerthedd yn erbyn newidiadau hinsawdd a lleihau effaith carthion ar ein hamgylchedd. Er fy mod yn cydnabod bod llawer o waith da iawn yn digwydd, rhaid inni fod yn ymwybodol fod angen mwy o benderfyniad yn y gwaith hwnnw a mwy o frys i'w gyflawni. Diolch, Ddirprwy Lywydd.