English: Thank you very much, Dirprwy Lywydd. For the first time this Senedd and for the first time in many months, I must tell Members that cases of coronavirus are, unfortunately, rising in Wales. We are once again facing a serious situation and we are at the beginning of a third wave of the pandemic. In the space of a few short weeks, the delta variant, which was originally known as the variant of concern originating in India, has spread from three small clusters in north and south-east Wales into our communities in every part of Wales. Over the last fortnight, the coronavirus case rate and the positivity rate have more than doubled. Today, the case rate is 31.3 cases per 100,000 people. Cases are rising in almost every local authority area in Wales, driven by this fast-moving, highly transmissible variant. In Conwy, the rates are now approaching 100 cases per 100,000 people, and in Denbighshire and Flintshire they are higher than 50 in 100,000 people. Dirprwy Lywydd, eight out of 10 new cases of coronavirus identified in Wales are cases of the delta variant. It is estimated that the R rate for Wales is now between 1 and 1.4, which is a further sign that infections are once again rising. All of the evidence suggests that the delta variant is more transmissible than the alpha variant, or the Kent variant, which was responsible for the majority of cases during the second wave over the winter. Wales is not alone in seeing a rising tide of coronavirus cases caused by the delta variant; if anything, we are a few weeks behind the situation in the rest of the United Kingdom. In England, there are now more than 70,000 confirmed cases of the delta variant, and some 5,000 cases in Scotland. In both England and Scotland, increasing numbers of people are being admitted to hospital with coronavirus again, and, very sadly, Public Health England has confirmed 73 deaths linked to the delta variant. Fortunately, we have not yet reached this stage here in Wales. We are some two to three weeks behind what is happening beyond our borders, but this provides a sobering vision of what may come. In the past week, the First Minister of Scotland and the Prime Minister have both paused their plans to relax coronavirus restrictions because of concerns regarding the delta variant. And here in Wales, the First Minister has confirmed that we will not be going ahead with any new relaxation of alert level 1 indoor restrictions this week or over the next three-week cycle. We will use this four-week pause to focus on speeding up vaccinations to help prevent more people falling seriously ill as we face this new wave of infections. Even though cases are rising, we still have the lowest coronavirus rates in the UK, and, thanks to the enormous efforts of everyone involved, we have some of the best vaccination rates in the world. All of this will help us as we face this third wave. The modelling work suggests that a four-week pause now will help to reduce the peak number of daily hospital admissions by up to half, at a time when the NHS is very busy responding to all of our healthcare needs, not just treating coronavirus.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Am y tro cyntaf yn y Senedd hon ac am y tro cyntaf ers nifer o fisoedd, mae'n rhaid imi ddweud wrth Aelodau fod achosion o'r coronafeirws, yn anffodus, yn cynyddu yma yng Nghymru. Unwaith eto, rŷn ni'n wynebu sefyllfa ddifrifol ac rŷn ni ar ddechrau'r drydedd don o'r pandemig. O fewn ychydig iawn o wythnosau, mae amrywiolyn delta, roedden ni'n arfer ei alw'n amrywiolyn sy'n peri pryder sy'n tarddu o India, wedi lledu o dri chlwstwr bach yng ngogledd a de-ddwyrain Cymru i'n cymunedau ym mhob rhan o Gymru. Dros y pythefnos diwethaf, mae cyfradd achosion y coronafeirws a'r gyfradd bositifrwydd wedi mwy na dyblu. Heddiw, y gyfradd achosion yw 31.3 achos fesul 100,000 o bobl. Mae achosion yn cynyddu bron ym mhob awdurdod lleol yng Nghymru, wedi'u gyrru gan yr amrywiolyn hwn sy'n symud yn gyflym ac yn hynod o hawdd i'w drosglwyddo. Yng Nghonwy, mae'r cyfraddau bellach yn agosáu at 100 o achosion fesul 100,000 o bobl, ac yn sir Ddinbych a sir y Fflint maen nhw'n uwch na 50 mewn 100,000. Dirprwy Lywydd, mae wyth o bob 10 achos newydd o'r coronafeirws yng Nghymru yn achosion o'r amrywiolyn delta. Amcangyfrifir bellach fod y gyfradd R - yr R rate - ar gyfer Cymru rhwng 1 ac 1.4, sy'n arwydd pellach fod heintiau'n codi unwaith eto. Mae'r dystiolaeth i gyd yn awgrymu bod yr amrywiolyn delta yn fwy trosglwyddadwy na'r amrywiolyn alffa - amrywiolyn Kent - a oedd yn gyfrifol am y rhan fwyaf o'r achosion yn yr ail don dros y gaeaf. Nid Cymru yw'r unig ran o Brydain sy'n gweld ton gynyddol o achosion y coronafeirws sy'n cael eu hachosi gan amrywiolyn delta; os rhywbeth, rŷn ni ychydig o wythnosau y tu ôl i'r sefyllfa yng ngweddill y Deyrnas Unedig. Yn Lloegr erbyn hyn, mae dros 70,000 o achosion wedi'u cadarnhau o amrywiolyn delta, a rhyw 5,000 yn yr Alban. Yn Lloegr a'r Alban, mae niferoedd cynyddol o bobl yn cael eu derbyn i'r ysbyty gyda'r coronafeirws unwaith eto, ac, yn anffodus iawn, mae Iechyd Cyhoeddus Lloegr wedi cadarnhau 73 o farwolaethau sy'n gysylltiedig ag amrywiolyn delta. Yn ffodus, dŷn ni ddim wedi cyrraedd y pwynt hwn eto yma yng Nghymru. Rŷn ni tua dwy neu dair wythnos y tu ôl i'r hyn sy'n digwydd y tu hwnt i'n ffiniau, ond mae hyn yn darparu darlun sy'n peri gofid i ni. Yn ystod yr wythnos diwethaf, mae Prif Weinidog yr Alban a Phrif Weinidog y Deyrnas Unedig wedi oedi eu cynlluniau eu hunain i lacio cyfyngiadau'r coronafeirws oherwydd pryder am yr amrywiolyn delta. Ac yma yng Nghymru, mae'r Prif Weinidog wedi cadarnhau na fyddwn yn bwrw ymlaen ag unrhyw lacio newydd o'r cyfyngiadau dan do yn lefel rhybudd 1 yr wythnos hon, na dros gylch y tair wythnos nesaf. Byddwn ni'n defnyddio'r saib pedair wythnos i ganolbwyntio ar gyflymu brechiadau er mwyn helpu i atal mwy o bobl rhag mynd yn ddifrifol wael wrth inni wynebu'r don newydd yma o heintiau. Er bod achosion yn codi, mae'n dal i fod gyda ni'r cyfraddau coronafeirws isaf yn y Deyrnas Unedig, a, diolch i ymdrechion enfawr pawb sy'n ymwneud â'r cynllun, mae rhai o'n cyfraddau brechu ni ymysg y gorau yn y byd. Bydd hyn i gyd yn ein helpu ni wrth inni wynebu'r drydedd don yma. Mae'r gwaith modelu'n awgrymu y gallai oedi o bedair wythnos nawr helpu i leihau'r nifer uchaf o dderbyniadau dyddiol i'r ysbyty o hyd at hanner, ar adeg pan fo'r gwasanaeth iechyd yn brysur iawn yn ymateb i'n holl anghenion gofal iechyd, nid jest y coronafeirws.