English: I'd like to reiterate a lot of what has been said already, and to thank Linda and the many people who signed the petition: 6,398. It certainly does make the work of the Petitions Committee very relevant when such an issue with such engagement from the public has taken place. In 2015, the then Deputy Minister for Farming and Food stated that the Welsh Government were considering whether it would be appropriate to act alone in banning the use of wild animals in live circus performances. Here we are, three years later, and we remain with no current legal barriers to prohibit the use of wild animals in circuses in Wales. This debate, therefore, is exceptionally important and I do commend all who have signed. The case for a ban has been well documented and evidenced over a number of years - a YouGov poll showing that 74 per cent of the public in Wales support the ban. We know that the complex and unique needs of wild animals simply cannot be met by any circus. Crucially, the Welsh Government's own review by Professor Harris backs this up, stating that scientific evidence indicates that captive wild animals in travelling circuses: 'do not achieve their optimal welfare requirements, as set out under the Animal Welfare Act 2006'. Further stating that: 'Life for wild animals in travelling circuses and mobile zoos does notconstitute either a "good life" or a "life worth living."' In 2016, the Secretary for environment and rural affairs stated that the Welsh Government was working towards a licensing system and has now pledged to bring forward a public consultation on mobile animal exhibits. Well, right now, I'm here today about the principle of banning wild animals in circuses. That is a separate issue, the mobile animal exhibits. The competency to bring in a ban under primary legislation has been under the Welsh Government's ability since the 2011 referendum, yet this power has not been used yet. I ask the Cabinet Secretary: you have this power, you have the legislation - please, for the animals, and also for all those who feel so strongly on this, please use that power. Given how far behind we are now from other legislatures in places like Bolivia, Bosnia, Paraguay, Peru, Costa Rica and Croatia, as well as, closer to home, Scotland and the Republic of Ireland, it is clear that the time has come. The RSPCA have highlighted the potential to use section 12 of the Animal Welfare Act rather than primary legislation to allow for the Welsh Government to easily make the regulations to bring in a ban with immediate effect, saving parliamentary time, resources, and possibly some animals. I would be interested to know what consideration Welsh Government has made of using these powers in this regard. We know that this method has been used in 2010 to introduce a ban on the use of electronic shock collars on dogs and cats in Wales, and more recently by the Irish Government to bring in a circus ban in the Republic of Ireland. If it's good enough for them, it has to be good enough for Wales. Evidence provided by the petitioner noted concerns about injuries sustained by wild animals within a circus environment, notably detailing an injury to the rear leg of a lion in a circus near Carmarthen and the open and weeping sores on the legs of a baby young camel. Cabinet Secretary, these are clear animal welfare issues. The evidence is there, backed up by your own Government. The support is there. We know a majority of people in Wales support a ban and we have had this in our manifesto - the Welsh Conservatives - for many years. Please confirm today that you will in fact implement a ban. Finally, a huge thank you to Linda Joyce Jones, because she is not a politician, she's just one very determined lady. When Bethan said earlier about how she's written to you, she hasn't just written, she has pestered us, and she has done it in a lovely way, and I thank her for pestering us, because she hasn't let this go for a moment. If she hasn't got us through letter, through e-mail, through phone, she's got us on social media. She has done what you as a politician now could actually finish - the end result of this. Don't just make Linda happy, make us as Assembly Members, make our constituents, make our visitors, but, most of all, make those animals happy. No more wild animals in circuses. Thank you.
Welsh: Hoffwn ailadrodd llawer o'r hyn a ddywedwyd eisoes, a diolch i Linda a'r llu o bobl sydd wedi llofnodi'r ddeiseb: 6,398. Yn sicr mae'n gwneud gwaith y Pwyllgor Deisebau yn berthnasol iawn pan fydd mater gyda'r fath ymgysylltiad â'r cyhoedd wedi digwydd. Yn 2015, dywedodd y Dirprwy Weinidog Ffermio a Bwyd ar y pryd fod Llywodraeth Cymru yn ystyried a fyddai'n briodol iddi weithredu ar ei phen ei hun i wahardd yr arfer o ddefnyddio anifeiliaid gwyllt mewn perfformiadau syrcas byw. Dyma ni, dair blynedd yn ddiweddarach, yn parhau i fod heb unrhyw rwystrau cyfreithiol presennol i wahardd yr arfer o ddefnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau yng Nghymru. Mae'r ddadl hon, felly, yn eithriadol o bwysig ac rwy'n cymeradwyo pawb sydd wedi llofnodi'r ddeiseb. Mae'r achos o blaid gwaharddiad wedi'i gofnodi'n dda ac yn seiliedig ar dystiolaeth dros nifer o flynyddoedd - gydag arolwg barn YouGov yn dangos bod 74 y cant o'r cyhoedd yng Nghymru yn cefnogi'r gwaharddiad. Gwyddom na all unrhyw syrcas ddiwallu anghenion unigryw a chymhleth anifeiliaid gwyllt. Yn hollbwysig, mae adolygiad Llywodraeth Cymru ei hun gan yr Athro Harris yn ategu hyn, gan ddatgan bod tystiolaeth wyddonol yn dangos nad yw syrcasau teithiol sy'n defnyddio anifeiliaid gwyllt yn bodloni'r gofynion lles a nodir yn Neddf Lles Anifeiliaid 2006. Ymhellach, mae'n nodi: Nid yw bywyd anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau a sŵau teithiol yn "fywyd da" nac yn "fywyd sy'n werth ei fyw". Yn 2016, dywedodd Ysgrifennydd yr amgylchedd a materion gwledig fod Llywodraeth Cymru yn gweithio tuag at system drwyddedu a'u bod bellach wedi addo cyflwyno ymgynghoriad cyhoeddus ar arddangosfeydd symudol o anifeiliaid. Wel, yn awr, rwyf yma heddiw ynghylch yr egwyddor o wahardd anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau. Mae hwnnw'n fater ar wahân, arddangosfeydd symudol o anifeiliaid. Mae'r cymhwysedd i gyflwyno gwaharddiad o dan ddeddfwriaeth sylfaenol wedi bod gan Lywodraeth Cymru ers refferendwm 2011, ac eto nid yw'r pŵer hwn wedi cael ei ddefnyddio hyd yn hyn. Gofynnaf i Ysgrifennydd y Cabinet: mae gennych y pŵer hwn, mae gennych y ddeddfwriaeth - os gwelwch yn dda, er mwyn yr anifeiliaid, a hefyd er mwyn pawb sy'n teimlo mor gryf am hyn, defnyddiwch y pŵer hwnnw. O ystyried pa mor bell rydym yn llusgo ar ôl deddfwrfeydd eraill mewn lleoedd fel Bolifia, Bosnia, Paraguay, Periw, Costa Rica a Croatia, yn ogystal â'r Alban a Gweriniaeth Iwerddon yn nes at adref, mae'n amlwg ei bod hi'n bryd bellach. Mae'r RSPCA wedi tynnu sylw at botensial defnyddio adran 12 o'r Ddeddf Lles Anifeiliaid yn hytrach na deddfwriaeth sylfaenol i ganiatáu i Lywodraeth Cymru wneud rheoliadau'n hawdd i gyflwyno gwaharddiad a fyddai'n weithredol ar unwaith, gan arbed amser ac adnoddau seneddol, a rhai anifeiliaid o bosibl. Byddai'n ddiddorol gwybod pa ystyriaeth y mae Llywodraeth Cymru wedi'i rhoi i ddefnyddio'r pwerau hyn yn y ffordd hon. Gwyddom fod y dull hwn wedi'i ddefnyddio yn 2010 i gyflwyno gwaharddiad ar ddefnyddio coleri sioc drydan ar gŵn a chathod yng Nghymru, ac yn fwy diweddar gan Lywodraeth Iwerddon i gyflwyno gwaharddiad syrcas yng Ngweriniaeth Iwerddon. Os yw'n ddigon da iddynt hwy, mae'n rhaid ei fod yn ddigon da i Gymru. Nododd tystiolaeth a ddarparwyd gan y deisebydd bryderon am anafiadau i anifeiliaid gwyllt mewn amgylchedd syrcas, gan fanylu'n arbennig ar anaf i goes ôl llew mewn syrcas ger Caerfyrddin a'r briwiau agored a gwlyb ar goesau camel ifanc. Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r rhain yn amlwg yn faterion lles anifeiliaid. Mae'r dystiolaeth yno, wedi'i chefnogi gan eich Llywodraeth eich hun. Mae'r gefnogaeth yno. Gwyddom fod y rhan fwyaf o bobl yng Nghymru yn cefnogi gwaharddiad, ac mae hyn wedi bod yn ein maniffesto - y Ceidwadwyr Cymreig - ers blynyddoedd lawer. A wnewch chi gadarnhau heddiw y byddwch yn gweithredu gwaharddiad. Yn olaf, diolch enfawr i Linda Joyce Jones, oherwydd nid yw'n wleidydd, ond mae'n wraig benderfynol iawn. Pan ddywedodd Bethan yn gynharach sut roedd hi wedi bod yn ysgrifennu atoch, nid ysgrifennu'n unig a wnaeth, mae hi wedi ein plagio, a gwnaeth hynny mewn ffordd hyfryd, a diolch iddi am ein plagio, oherwydd nid yw wedi gadael i hyn fynd am eiliad. Os nad yw wedi ein cyrraedd drwy lythyr, drwy e-bost, drwy alwadau ffôn, mae hi wedi ein cyrraedd drwy'r cyfryngau cymdeithasol. Gwnaeth yr hyn y gallwch chi fel gwleidydd ei orffen yn awr mewn gwirionedd - canlyniad hyn. Gwnewch Linda yn hapus, gwnewch ni fel Aelodau Cynulliad, gwnewch ein hetholwyr, gwnewch ein hymwelwyr, ond yn bennaf oll, gwnewch yr anifeiliaid hynny'n hapus. Dim mwy o anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau. Diolch.