English: I thank the business manager for her statement of business. I'm particularly grateful for the changes to business today to allow an oral statement on the death of Dylan Seabridge, one of my constituents, and an issue on which I raised an urgent question some time ago, asking for such a statement. I'm glad that we have the review and are able to look at it later on. Can I ask the Minister to look at two recent events that I think deserve a response from the Welsh Government? The first is today's publication by the Committee on Climate Change - a risk assessment evidence report on adaptation for climate change. It shows very clearly that the United Kingdom as a whole, but Wales in particular, risks considerable economic damage due to the fact that we have poor quality infrastructure. Professor Krebs, who is the chairman of the Adaptation Sub-Committee, and is well known, of course, to us in Wales states that Wales is one part of the country with a lot of poor housing stock, and we need to look at how we make those homes more resilient. On the other hand, he also says that the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 gives us a good framework to work on this. But, taken together, I wonder if we could have a statement from the Government about how the Government intends to respond to the Committee on Climate Change's report as the Westminster Government is obliged to respond formally and to take it on board. I think it would be appropriate if the Welsh Government were to respond in a similar fashion to take it, if you like, as a statutory kind of report and to respond in those ways, and for that to be, perhaps, part of the work that the Government takes forward by means of statement, but then by means of committee work, as committees develop their work and their response in this Assembly. The second issue I'd like a further statement from the Government on is the issue of overspend by two of our health boards - Hywel Dda Local Health Board and Betsi Cadwaladr University Local Health Board: some £50 million now in the past financial year. We've had a statement of fact by the Cabinet Secretary. That's fair enough, but I'd like a statement of what's going to be done. If I can remind the Government of what was said in the Finance Committee at the time of review of the National Health Service Finance (Wales) Act 2014, which I remember being taken through this Assembly, when the then Minister, Mark Drakeford, said in response to questioning from the Finance Committee: 'I am reluctant to open the Pandora's box of unplanned surpluses and deficits. Planned surpluses and deficits are what this regime is about. It's about agreeing with health boards when they need to overspend in year 1 to make sensible investment decisions that then release revenue in years 2 and 3 or, sometimes, underspend in year 1 because there's a big project that they want to be able to take forward in year 2. Planned deficits, I think, are firmly within the sight of three-year plans. I wouldn't want the idea to get around in the health service that you can rack up unplanned surpluses or deficits - '. Well, that idea is certainly well around the health service, certainly in two of the health boards, which I understand are still not fit enough to be put on the three-year finance framework, which the NHS finance Act foresaw. Now, considering that that Act was fast-tracked through the Assembly, without Stage 1 scrutiny, it is very remiss of the Government if it hasn't been able to deliver on the ambitions of that Act to ensure that all our health boards are now on three-year planning, and are delivering on that three-year planning, and are not overspending in the way that they are. So, as well as that statement of fact that we've already had, can we have a more thorough statement and perhaps a debate by the Government on the issues of these two health boards, and why the NHS finance Act is not working to put NHS finance in Wales on a more sustainable footing?
Welsh: Diolch i'r rheolwr busnes am ei datganiad busnes. Rwyf yn arbennig o ddiolchgar am y newidiadau i fusnes heddiw er mwyn caniatáu datganiad llafar ar farwolaeth Dylan Seabridge, un o fy etholaeth, a mater y codais gwestiwn brys yn ei gylch beth amser yn ôl, yn gofyn am ddatganiad o'r fath. Rwyf yn falch fod gennym yr adolygiad a'n bod yn gallu edrych ar hyn yn nes ymlaen. A gaf i ofyn i'r Gweinidog edrych ar ddau ddigwyddiad diweddar yr wyf yn credu eu bod yn haeddu ymateb gan Lywodraeth Cymru? Y cyntaf yw'r cyhoeddiad heddiw gan y Pwyllgor ar Newid Hinsawdd - adroddiad tystiolaeth asesu risg ar ymaddasu ar gyfer newid yn yr hinsawdd. Mae'n dangos yn glir iawn fod perygl i'r Deyrnas Unedig yn ei chyfanrwydd, ond i Gymru yn benodol, wynebu niwed economaidd sylweddol oherwydd ansawdd gwael ein seilwaith. Mae'r Athro Krebs, sef cadeirydd yr Is-bwyllgor Ymaddasu, sy'n adnabyddus, wrth gwrs, i ni yng Nghymru, yn datgan bod Cymru yn un rhan o'r wlad sydd â llawer o stoc tai gwael, ac mae angen inni edrych ar sut mae gwneud y cartrefi hynny'n fwy cydnerth. Ar y llaw arall, mae hefyd yn dweud bod Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn rhoi fframwaith da inni allu gweithio ar hyn. Ond, ac ystyried popeth, tybed a gawn ni ddatganiad gan y Llywodraeth ynghylch sut y mae'r Llywodraeth yn bwriadu ymateb i adroddiad y Pwyllgor ar Newid Hinsawdd gan fod Llywodraeth San Steffan yn gorfod ymateb yn ffurfiol a'i ystyried? Credaf y byddai'n briodol pe byddai Llywodraeth Cymru yn ymateb mewn modd cyffelyb ac yn ei ystyried, os mynnwch, yn adroddiad statudol ac yn ymateb yn y ffyrdd hynny, ac i hynny fod, efallai, yn rhan o'r gwaith a wneir gan y Llywodraeth drwy gyfrwng datganiad, ond wedyn trwy waith pwyllgor, wrth i bwyllgorau ddatblygu eu gwaith a'u hymateb yn y Cynulliad hwn. Yr ail fater yr hoffwn ddatganiad pellach gan y Llywodraeth arno yw mater gorwariant gan ddau o'n byrddau iechyd - Bwrdd Iechyd Lleol Hywel Dda a Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Betsi Cadwaladr: tua £50 miliwn bellach yn y flwyddyn ariannol ddiwethaf. Rydym wedi cael datganiad o ffaith gan yr Ysgrifennydd Cabinet. Mae hynny'n ddigon teg, ond hoffwn ddatganiad ynglŷn â'r hyn a fydd yn cael ei wneud. Os caf i atgoffa'r Llywodraeth am yr hyn a ddywedwyd yn y Pwyllgor Cyllid adeg adolygu Deddf Cyllid y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Cymru) 2014, y cofiaf iddo ddod drwy'r Cynulliad hwn, pan ddywedodd y Gweinidog ar y pryd, Mark Drakeford, mewn ymateb i gwestiynau gan y Pwyllgor Cyllid: 'Rwyf yn gyndyn o agor y blwch Pandora o wargedion a diffygion heb eu cynllunio. Mae'r drefn hon yn ymwneud â gwargedion a diffygion sydd wedi'u cynllunio. Mae'n ymwneud â chytuno â'r byrddau iechyd pan fydd angen iddynt orwario ym mlwyddyn 1 er mwyn gwneud penderfyniadau buddsoddi synhwyrol sydd wedyn yn rhyddhau refeniw ym mlynyddoedd 2 a 3 neu, weithiau, danwario ym mlwyddyn 1 oherwydd bod prosiect mawr y maent am fwrw ymlaen ag ef ym mlwyddyn 2. Mae diffygion wedi'u cynllunio, yn fy marn i, yn rhan gadarn o gynlluniau tair blynedd. Ni hoffwn i'r syniad ledaenu drwy'r gwasanaeth iechyd eich bod yn gallu cronni gwargedion a diffygion heb eu cynllunio - '. Wel, mae'r syniad hwnnw yn sicr yn gyfredol o amgylch y gwasanaeth iechyd, yn enwedig mewn dau o'r byrddau iechyd, nad ydynt yn dal, fel yr wyf yn deall, yn ddigon cymwys i gael eu hystyried ar gyfer y fframwaith cyllid tair blynedd, a ragwelwyd yn Neddf Cyllid y GIG. Yn awr, ac ystyried bod y Ddeddf honno wedi mynd ar drywydd cyflym drwy'r Cynulliad, heb graffu Cyfnod 1, mae'n esgeulus iawn ar ran y Llywodraeth os nad yw wedi gallu cyflawni uchelgeisiau'r Ddeddf honno i sicrhau bod ein holl fyrddau iechyd yn awr yn dilyn cynllun tair blynedd, ac yn cyflawni'r cynllunio tair blynedd hwnnw, ac nad ydynt yn gorwario yn y ffordd y maent yn ei wneud. Felly, yn ogystal â'r datganiad o ffaith hwnnw a gawsom eisoes, a gawn ni ddatganiad mwy trylwyr ac efallai ddadl gan y Llywodraeth ar faterion y ddau fwrdd iechyd hyn, a pham nad yw Deddf Cyllid y GIG yn gweithio i roi sylfaen fwy cynaliadwy i gyllid y GIG yng Nghymru?