English: We are particularly concerned at the apparent lack of openness and transparency across the whole system. Digital transformation requires an open culture, but the committee found that the culture at NWIS was the antithesis of this. The auditor general's report identified a pattern of the organisation being 'overly positive' in reporting its progress. The committee's evidence gathering found examples of this again and again. Troublingly, this mindset seems to be consistent with that of the health boards and the Welsh Government teams working alongside NWIS, as the committee found a collective reluctance to openly discuss the true state of progress. We also found that witnesses were reluctant to be critical of progress or arrangements on the record. Some written evidence from two parts of the NHS was remarkably similar and the committee was left with the impression that we were getting a pre-prepared line. As a result, the committee could have little confidence in many of the assurances that we were given by NWIS and the Welsh Government. If the problems with NWIS are to be addressed, then an open and honest reflection on the current state of play and the barriers to progress is essential. Indeed, it is quite possible that this culture has prevented the committee from hearing a comprehensive range of issues and problems. In short, we remain unsure of the scale of the issues. We are concerned that neither NWIS nor the Welsh Government are fully ready to openly recognise the scale and depth of the problems. The committee is concerned that this cultural problem may be masking wider and deeper problems, which we did not uncover. We believe a fundamental change in behaviour from NWIS and the wider NHS digital team is required if progress is to be made. The committee is deeply concerned about the slow pace of delivery of modern informatics systems across the NHS in Wales and the underlying weaknesses in support and oversight arrangements. It's apparent that nobody is happy with the current state of affairs and nobody seems willing to take responsibility for the challenges. NHS bodies are frustrated with the slow roll-out and problems with systems they have, and are concerned about confused accountabilities. NWIS is frustrated at the lack of direction from the wider NHS. However, for us, the greatest frustration is that digital can improve the NHS and it is not being utilised anywhere near enough. A simple example is that electronic records lead to better patient care and outcomes, but in too many cases, the NHS relies on outdated paper-based records. The committee found little evidence to show that the need to increase the pace of change had been picked up. The chief executive of NHS Wales's acceptance of the Wales Audit Office report, which was published in March 2018 - and in a letter to this committee, he referred to the 18 months of work undertaken. This suggests that the initial evidence was gathered approximately two years ago in September 2016. Now, the committee recognises that, while the auditor general was undertaking his work, the Welsh Government and the wider NHS were taking steps to begin to address many of the issues. Nonetheless, we remain concerned about the pace and urgency of action, as we saw little evidence of change. Our report not only endorsed the findings of the Auditor General for Wales and the parliamentary review, but also made five recommendations of our own. We welcome Welsh Government's acceptance of these recommendations and its commitment to a number of reviews to look at informatics and the development of a national informatics plan. However, we were disappointed that the response, yet again, did not seem to recognise the committee's deep concerns about the slow pace of delivery of new informatics systems across the NHS in Wales. There still appears to be little recognition of the radical overhaul that is required and the urgency with which this needs to be delivered. We seem to be stuck in a long period of review with little change. We note that the outcomes of the reviews will lead to change, but this needs to be achieved at pace as informatics in NHS Wales have failed to keep up with modern technology, and every day, staff within the NHS are struggling with systems that simply do not work. It simply is not good enough and the complacent attitudes of those tasked with delivering these systems in NHS Wales need to change. They must be open to the change that is needed and recognise that so far, the approach has not delivered. The Welsh Government's reviews and national informatics plan are scheduled for completion within six months, at which time we expect an update of the latest position regarding the plan. We will also wish to seek assurances that the Welsh Government and the wider NHS will act with the necessity needed to put in place the resources and practical changes required to improve informatics in the right timescale. We've invited relevant officials to attend a committee meeting later this year, in July, to provide us with a full progress update and to share with us the outcome of the reviews being undertaken. We sincerely hope that the committee's report will kick-start the process of improvement and deliver to the people of Wales a modern ICT system to better deliver health services in Wales.
Welsh: Rydym yn arbennig o bryderus am y ffaith nad yw'n ymddangos bod pobl yn bod yn agored a'r diffyg tryloywder ar draws y system gyfan. Mae gweddnewidiad digidol yn galw am ddiwylliant agored, ond canfu'r pwyllgor fod diwylliant GGGC yn gwrthgyferbynnu'n llwyr â hyn. Roedd adroddiad yr archwilydd cyffredinol yn nodi patrwm lle'r oedd y sefydliad yn 'or-gadarnhaol' wrth adrodd ar ei gynnydd. Gwelwyd enghreifftiau o hyn dro ar ôl tro wrth i'r pwyllgor gasglu tystiolaeth. Yn anffodus, mae'n ymddangos bod y meddylfryd hwn yn cyd-fynd â meddylfryd y byrddau iechyd a thimau Llywodraeth Cymru sy'n gweithio ochr yn ochr â GGGC, gan i'r pwyllgor weld amharodrwydd cyfunol i drafod gwir sefyllfa cynnydd yn agored. Gwelsom hefyd fod tystion yn amharod i gofnodi eu beirniadaeth o gynnydd neu drefniadau. Roedd peth tystiolaeth ysgrifenedig o ddwy ran o'r GIG yn hynod o debyg a rhoddodd hyn yr argraff i'r pwyllgor ein bod yn cael safbwynt wedi'i baratoi ymlaen llaw. O ganlyniad, ni allai'r pwyllgor gael llawer o hyder yn y sicrwydd a gawsom gan GGGC a Llywodraeth Cymru. Os ydym am fynd i'r afael â'r problemau gyda GGGC, mae ystyriaeth agored a gonest o gyflwr presennol y gwasanaeth a'r rhwystrau i gynnydd yn hanfodol. Yn wir, mae'n bur bosibl fod y diwylliant hwn wedi rhwystro'r pwyllgor rhag clywed am ystod gynhwysfawr o faterion sy'n codi a phroblemau. Yn fyr, rydym yn parhau i fod yn ansicr ynglŷn â maint y problemau. Rydym yn pryderu nad yw GGGC na Llywodraeth Cymru yn gwbl barod i gydnabod maint a dyfnder y problemau yn agored. Mae'r pwyllgor yn pryderu y gallai'r broblem ddiwylliannol hon fod yn cuddio problemau ehangach a dyfnach na chanfuwyd gennym. Credwn fod angen newid ymddygiad sylfaenol ar ran GGGC a thîm digidol ehangach y GIG os ydym am wneud cynnydd. Mae'r pwyllgor yn bryderus iawn ynghylch arafwch y broses o gyflwyno systemau gwybodeg modern ar draws y GIG yng Nghymru a'r gwendidau sylfaenol yn y trefniadau cymorth a goruchwylio. Mae'n amlwg nad oes neb yn fodlon gyda'r sefyllfa bresennol ac nid oes neb i'w gweld yn barod i gymryd cyfrifoldeb am yr heriau. Mae cyrff y GIG yn teimlo'n rhwystredig ynghylch arafwch y broses o gyflwyno systemau newydd a'r problemau gyda'r systemau sydd ganddynt, ac maent yn poeni am y dryswch o ran pwy sy'n atebol. Mae GGGC yn teimlo'n rhwystredig oherwydd y diffyg cyfeiriad gan y GIG ehangach. Fodd bynnag, i ni, y rhwystredigaeth fwyaf yw'r ffaith y gall systemau digidol wella'r GIG ac ni wneir hanner digon o ddefnydd ohonynt. Enghraifft syml yw bod cofnodion electronig yn arwain at ofal a chanlyniadau gwell i gleifion, ond mewn gormod o achosion, mae'r GIG yn dibynnu ar gofnodion papur hen ffasiwn. Ni ddaeth y pwyllgor o hyd i fawr o dystiolaeth a ddangosai fod unrhyw beth wedi'i wneud ynglŷn â'r angen i gyflymu'r newid. Derbyniodd prif weithredwr GIG Cymru adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru a gyhoeddwyd ym mis Mawrth 2018 - ac mewn llythyr i'r pwyllgor hwn, cyfeiriodd at y 18 mis o waith a wnaed. Mae hyn yn awgrymu bod y dystiolaeth gychwynnol wedi'i chasglu tua dwy flynedd yn ôl ym mis Medi 2016. Nawr, mae'r pwyllgor yn cydnabod bod Llywodraeth Cymru a'r GIG yn ehangach yn cymryd camau i ddechrau mynd i'r afael â llawer o'r problemau wrth i'r archwilydd cyffredinol wneud ei waith. Serch hynny, rydym yn dal i fod yn bryderus ynglŷn â chyflymder a brys y camau gweithredu, gan na welsom lawer o dystiolaeth o newid. Mae ein hadroddiad yn cefnogi canfyddiadau Archwilydd Cyffredinol Cymru a'r adolygiad seneddol, ond rydym hefyd yn gwneud pum argymhelliad ein hunain. Rydym yn croesawu'r ffaith bod Llywodraeth Cymru wedi derbyn yr argymhellion hyn, yn ogystal â'i hymrwymiad i nifer o adolygiadau i edrych ar wybodeg a datblygu cynllun gwybodeg cenedlaethol. Fodd bynnag, roeddem yn siomedig nad oedd yr ymateb, unwaith eto, i'w weld yn cydnabod pryderon dwfn y pwyllgor ynglŷn ag arafwch y broses o gyflwyno systemau gwybodeg newydd ar draws y GIG yng Nghymru. Mae'n ymddangos o hyd nad oes fawr o gydnabyddiaeth o'r ailwampio radical sydd ei angen na'r angen i gyflawni hyn ar frys. Ymddengys ein bod wedi ein dal mewn cyfnod hir o adolygu heb fawr o newid. Nodwn y bydd canlyniadau'r adolygiadau yn arwain at newid, ond mae angen ei gyflawni'n gyflym gan fod gwybodeg o fewn GIG Cymru wedi methu dal i fyny â thechnoleg fodern, a bob dydd, mae staff o fewn y GIG yn cael trafferth gyda systemau nad ydynt yn gweithio. Nid yw'n ddigon da o gwbl ac mae angen newid agweddau hunanfodlon y rheini sy'n gyfrifol am ddarparu'r systemau hyn o fewn GIG Cymru. Mae'n rhaid iddynt fod yn agored i'r newid sydd ei angen a sylweddoli nad yw'r dull o weithredu wedi gweithio hyd yma. Disgwylir y bydd adolygiadau a chynllun gwybodeg cenedlaethol Llywodraeth Cymru yn cael eu cwblhau o fewn chwe mis, a byddwn yn disgwyl y wybodaeth ddiweddaraf am y cynllun bryd hynny. Byddwn hefyd yn ceisio sicrwydd y bydd Llywodraeth Cymru a'r GIG ehangach yn gweithredu yn ôl yr angen i roi'r adnoddau a'r newidiadau ymarferol sy'n angenrheidiol i wella gwybodeg ar waith o fewn yr amserlen briodol. Rydym wedi gwahodd swyddogion perthnasol i fynychu cyfarfod o'r pwyllgor yn nes ymlaen eleni, ym mis Gorffennaf, i ddarparu'r wybodaeth ddiweddaraf yn llawn i ni ar y cynnydd ac i rannu canlyniadau'r adolygiadau sydd ar y gweill. Rydym yn mawr obeithio y bydd adroddiad y pwyllgor yn rhoi hwb i'r broses o wella ac yn darparu system TGCh fodern i bobl Cymru a fydd yn darparu gwasanaethau iechyd yn well yng Nghymru.