English: Thank you, Janet. I think most of the thrust of your contribution there was around the energy efficiency service, which is obviously not what this statement is primarily about. We obviously work with the energy efficiency service to make sure that we can get energy efficiency. You quoted some of the very good stats that we've actually had by way of results there. I'm very pleased to be working with them. We will also be developing a community energy developer, as part of our co-operation agreement with Plaid Cymru, who will pull together the community-level energy schemes that we need right around Wales - the small-scale schemes that we need right around Wales. And they will also be a combination of generation of electricity - so from your solar panels, from your small-scale hydro and so on, which I know you're interested in - but also work on the energy efficiency of the buildings that are part of that community project. So, obviously, what we also need to do is reduce demand for the generation of electricity. What this statement is about, though, is a very large-scale developer owned by the Welsh Government, starting off on Welsh Government land, to take its place in a number of companies already working throughout Wales. Scottish Power, for example, provides, as I know you know, the grid in north Wales. This, acting Presiding Officer, is one of the old cliches come to life: so, the best time to do this was probably about 40 years ago, and the next best time is now. So, here we are - we are doing it. What we are doing as well is inviting a joint venture with private sector companies - I say 'private sector' with inverted commas around it, because most of them are the Swedish national power company, the Scottish national power company, the German national power company, the Danish, you know, these are companies that are already there, so they're not really private sector; they're state-owned operators - to work alongside us to make sure that, in generating the kind of energy that we need right across Wales from all kinds of renewables, although starting on the Welsh Government estate with wind, we return the investment in that, not just in community benefits but the actual investment back to the people of Wales, as those other companies are able to do to their national citizenry. In doing that, we will, of course, be able to redeploy that investment back into energy resilience and into energy efficiency, which are two sides of the same coin - I completely agree with you. So, I'm glad that you welcome this. It will take us a year to set the company up properly, because this is a major investment strategy, which we must do in order to get our just transition agenda really running. I know that you share our ambition that the people of Wales, in transitioning to a green economy, should not suffer the problems that we suffered in previous industrial revolutions. So, this is the first major step forward in making sure that we secure the wealth of our renewable industry for the people of Wales.
Welsh: Diolch, Janet. Rwy'n credu bod y rhan fwyaf o'ch cyfraniad yn y fan yna ynghylch y gwasanaeth effeithlonrwydd ynni, ac yn amlwg nid dyna yw prif bwrpas y datganiad hwn. Yn amlwg, rydym yn gweithio gyda'r gwasanaeth effeithlonrwydd ynni i sicrhau y gallwn gael effeithlonrwydd ynni. Fe wnaethoch chi ddyfynnu rhai o'r ystadegau da iawn yr ydym ni wedi'u cael mewn gwirionedd o ran canlyniadau yn y fan yna. Rwy'n falch iawn o fod yn gweithio gyda nhw. Byddwn ni hefyd yn datblygu datblygwr ynni cymunedol, fel rhan o'n cytundeb cydweithredu â Phlaid Cymru, a fydd yn tynnu'r cynlluniau ynni lefel gymunedol sydd eu hangen arnom yn y gymuned at ei gilydd ledled Cymru - y cynlluniau ar raddfa fach sydd eu hangen arnom ledled Cymru. A byddan nhw hefyd yn gyfuniad o gynhyrchu trydan - felly o'ch paneli solar, o'ch hydro ar raddfa fach ac yn y blaen, yr wyf yn gwybod bod gennych ddiddordeb ynddyn nhw - ond hefyd yn gweithio ar effeithlonrwydd ynni'r adeiladau sy'n rhan o'r prosiect cymunedol hwnnw. Felly, yn amlwg, yr hyn sydd angen i ni ei wneud hefyd yw lleihau'r galw am gynhyrchu trydan. Mae'r datganiad hwn, er hynny, am datblygwr ar raddfa fawr iawn sy'n eiddo i Lywodraeth Cymru, gan ddechrau ar dir Llywodraeth Cymru, i gymryd ei le gyda nifer o gwmnïau sydd eisoes yn gweithio ledled Cymru. Mae Scottish Power, er enghraifft, yn darparu, fel y gwn eich bod chi'n gwybod, y grid yn y gogledd. Mae hyn, Llywydd Dros Dro, yn un o'r hen ystrydebau wedi ei wireddu: felly, mae'n debyg mai'r amser gorau i wneud hyn oedd tua 40 mlynedd yn ôl, a'r amser gorau wedi hynny yw nawr. Felly, dyma ni - rydym ni'n ei wneud. Yr hyn yr ydym ni'n ei wneud hefyd yw gwahodd menter ar y cyd â chwmnïau'r sector preifat - rwy'n dweud 'sector preifat' gyda dyfynodau o'i amgylch, oherwydd cwmni pŵer cenedlaethol o Sweden, cwmni pŵer cenedlaethol yr Alban, cwmni pŵer cenedlaethol yr Almaen, Denmarc yw'r rhan fwyaf ohonyn nhw, wyddoch chi, mae'r rhain yn gwmnïau sydd yno'n barod, felly dydyn nhw ddim yn rai sector preifat mewn gwirionedd; maen nhw'n weithredwyr sy'n eiddo i'r wladwriaeth - i weithio ochr yn ochr â ni i wneud yn siŵr, wrth gynhyrchu'r math o ynni sydd ei angen arnom ledled Cymru o bob math o ynni adnewyddadwy, er ein bod yn dechrau ar ystad Llywodraeth Cymru gyda gwynt, rydym yn dychwelyd y buddsoddiad yn hwnnw, nid yn unig mewn buddion cymunedol ond y buddsoddiad gwirioneddol yn ôl i bobl Cymru, ac mae'r cwmnïau eraill hynny'n gallu gwneud hynny i'w dinasyddion cenedlaethol nhw. Wrth wneud hynny, fe fyddwn ni, wrth gwrs, yn gallu ailfuddsoddi mewn cydnerthedd ynni a effeithlonrwydd ynni, sef dwy ochr o'r un geiniog - rwy'n cytuno'n llwyr â chi. Felly, rwy'n falch eich bod chi'n croesawu hyn. Bydd yn cymryd blwyddyn i ni sefydlu'r cwmni yn iawn, oherwydd mae hon yn strategaeth fuddsoddi fawr, y mae'n rhaid i ni ei gwneud er mwyn cael ein hagenda pontio teg yn weithredol mewn gwirionedd. Gwn eich bod yn rhannu ein huchelgais na ddylai pobl Cymru, wrth bontio i economi werdd, ddioddef y problemau y gwnaethom eu dioddef mewn chwyldroadau diwydiannol blaenorol. Felly, dyma'r cam mawr cyntaf ymlaen wneud yn siŵr ein bod ni'n sicrhau cyfoeth ein diwydiant adnewyddadwy ar gyfer pobl Cymru.