English: Thank you for those questions. I certainly agree that Alok Sharma did a good job in taking COP through its paces in reaching an agreement - not one that we all would have wanted to see, but, nonetheless, an agreement that takes us forward, though it did fail the ambition of the Prime Minister to keep 1.5 degrees alive, which is no flippant thing to be set aside. Janet Finch-Saunders mentioned that we are facing warming of 1.8 degrees. Just so that we are clear, at 1.8 degrees most of the world's coral reef will be destroyed and the ecosystem that relies upon that will similarly be destroyed. That then begins to unleash knock-on effects, and the danger of creating tipping points, because we simply do not know - we have modelling, but we do not know at which points these thresholds become triggered, and it's far more likely we're going to see spikes and far more dangerous weather, storms, droughts, which will have catastrophic effects not just around the world, but in Wales. So, 1.8 degrees is not good enough, and the UK Met Office chief scientist said at the presentation I attended that based on current policies, we are heading towards a 4 degree warming by the end of the century. And just to be clear, that is the end of human existence as we know it. So, these are not stats that we can throw around lightly like we might in other policy debates. The consequences of this will be devastating if we do not manage to achieve more than we have at COP. She mentioned that we need to achieve a 37 per cent reduction by the end of carbon budget 2. That requires all of us in this Chamber not just to sign up to the targets, but to sign up to the consequences of those targets. So, we announced a roads review. As uncomfortable as that it, that is part of the suite of the measures that we need to implement, and Members in this Chamber, despite what they say today, need to show leadership and courage when it comes to supporting the follow-on consequences of these emergencies that we are willing to endorse. She asked specifically about Cwmni Egino. We are setting that up, and we're looking at the case for including renewables within that as well, because we are committed to setting up a public sector-owned and led renewables company, and we're considering the case for pooling that expertise. In terms of short-term actions she asked about, she mentioned the deep dive we've done on trees, what we're currently doing on renewables, the roads review itself and developing tougher building regulations. Those are just a small number of things we've done in the last six months since this department was established, and there's much more we need to do. The pace of change needs to be kept up. She asked about the existence of rapid charging points, and she is right. As the take-up of electric vehicles scales up significantly, so will the charging infrastructure we need to match that. We've set out a strategy just recently setting out what we're doing, which we think helps us keep pace. It's not just the job of the Welsh Government to put in place the charging infrastructure; it's a job for the private sector as well. As I keep mentioning, the Welsh Government doesn't provide petrol stations, nor should we be expected to provide the bulk of the charging infrastructure. We do need to look at an outside-in model so that those areas least likely to be served by the market are served well. And we have announced fresh funding again for the ultra-low emissions vehicle fund. Finally, on meat, clearly, the UK Climate Change Committee sets a pathway for reducing meat consumption, and it's not just meat produced in our country. Yes, Janet Finch-Saunders is right that Welsh meat has comparatively lower emissions than meats from other countries, but as I mentioned with the experience of the indigenous people of Peru and Brazil, the cheap meat that we buy in from South America is the meat that is driving the demand for soy that is leading to destruction of the rainforest, which is not then there to sequester the carbon that we need sequestered in order to keep global levels down. So, on meat, overall, the consumption does need to come down. And as I've said consistently, I think there is a case for eating less meat, but that the meat we do eat is Welsh meat, is local meat, is higher quality meat. In all of these things, all of the changes required are difficult and uncomfortable for us, but we cannot afford to duck this challenge.
Welsh: Diolch i chi am y cwestiynau yna. Rwy'n sicr yn cytuno bod Alok Sharma wedi gwneud gwaith da wrth roi COP ar brawf wrth ddod i gytundeb - nid yr un y byddem ni i gyd wedi dymuno ei weld, ond, serch hynny, cytundeb sy'n mynd â ni ymlaen, er iddo fethu uchelgais y Prif Weinidog i gadw 1.5 gradd yn fyw, nad yw'n rhywbeth anystyriol i'w daflu o'r neilltu. Soniodd Janet Finch-Saunders ein bod yn wynebu cynhesu o 1.8 gradd. I fod yn glir, ar 1.8 gradd bydd y rhan fwyaf o greigresi cwrel y byd yn cael eu dinistrio a bydd yr ecosystem sy'n dibynnu ar hynny yn cael ei dinistrio yn yr un modd. Mae hynny wedyn yn dechrau rhyddhau sgileffeithiau, a'r perygl o greu trothwyon tyngedfennol, oherwydd nid ydym ni'n gwybod - mae gennym ni fodelau, ond nid ydym ni'n gwybod ar ba adegau y bydd y trothwyon hyn yn cael eu sbarduno, ac mae'n llawer mwy tebygol y byddwn yn gweld sbigynnau a thywydd llawer mwy peryglus, stormydd, sychder, a fydd yn cael effeithiau trychinebus nid yn unig ledled y byd, ond yng Nghymru. Felly, nid yw 1.8 gradd yn ddigon da, a dywedodd prif wyddonydd Swyddfa Dywydd y DU yn y cyflwyniad y bues i ynddo ein bod ni, ar sail polisïau cyfredol, yn symud tuag at gynhesu 4 gradd erbyn diwedd y ganrif. Ac i fod yn glir, dyna ddiwedd bodolaeth ddynol ar ei wedd bresennol. Felly, nid ystadegau yw'r rhain y gallwn ni eu taflu o gwmpas yn ddi-hid fel y gallem ni ei wneud mewn dadleuon polisi eraill. Bydd canlyniadau hyn yn ddinistriol os na fyddwn yn llwyddo i gyflawni mwy nag yr ydym ni wedi ei wneud yn COP. Soniodd fod angen i ni sicrhau gostyngiad o 37 y cant erbyn diwedd cyllideb garbon 2. Mae hynny'n ei gwneud hi'n ofynnol i bob un ohonom ni yn y Siambr hon nid yn unig ymrwymo i'r targedau, ond ymrwymo i ganlyniadau'r targedau hynny. Felly, fe wnaethom ni gyhoeddi adolygiad o'r ffyrdd. Er mor anghyfforddus yw hynny, mae hynny'n rhan o'r gyfres o fesurau y mae angen i ni eu gweithredu, ac mae angen i'r Aelodau yn y Siambr hon, er gwaethaf yr hyn y maen nhw'n ei ddweud heddiw, ddangos arweiniad a dewrder o ran cefnogi canlyniadau dilynol yr argyfyngau hyn yr ydym yn barod i'w cymeradwyo. Gofynnodd yn benodol am Gwmni Egino. Rydym yn sefydlu hwnnw, ac rydym yn edrych ar yr achos dros gynnwys ynni adnewyddadwy o fewn hynny hefyd, oherwydd ein bod ni wedi ymrwymo i sefydlu cwmni ynni adnewyddadwy sy'n eiddo i'r sector cyhoeddus ac a arweinir ganddo, ac rydym yn ystyried yr achos dros gyfuno'r arbenigedd hwnnw. O ran y camau gweithredu tymor byr y gofynnodd amdanyn nhw, soniodd am yr astudiaeth ddofn yr ydym wedi ei chynnal ar goed, yr hyn yr ydym ni'n ei wneud ar ynni adnewyddadwy ar hyn o bryd, yr adolygiad ffyrdd ei hun a datblygu rheoliadau adeiladu llymach. Nifer bach yn unig o'r pethau yr ydym ni wedi eu gwneud yn ystod y chwe mis diwethaf ers sefydlu'r adran hon ydyn nhw, ac mae llawer mwy y mae angen i ni ei wneud. Mae angen cynnal cyflymder y newid. Gofynnodd am fodolaeth pwyntiau gwefru cyflym, ac mae'n iawn. Wrth i'r nifer sy'n defnyddio cerbydau trydan gynyddu'n sylweddol, felly hefyd bydd yr angen i'r seilwaith gwefru gyfateb i hynny. Rydym ni wedi nodi strategaeth yn ddiweddar sy'n nodi'r hyn yr ydym yn ei wneud, sy'n ein helpu i gynyddu ar yr un raddfa yn ein barn ni. Nid gwaith Llywodraeth Cymru yn unig yw rhoi'r seilwaith gwefru ar waith; mae'n waith i'r sector preifat hefyd. Fel yr wyf i'n sôn o hyd, nid yw Llywodraeth Cymru yn darparu gorsafoedd petrol, ac ni ddylid disgwyl i ni ddarparu'r rhan fwyaf o'r seilwaith gwefru. Mae angen i ni edrych ar fodel y tu allan i mewn fel bod yr ardaloedd hynny sydd lleiaf tebygol o gael eu gwasanaethu gan y farchnad yn cael eu gwasanaethu'n dda. Ac rydym ni wedi cyhoeddi cyllid newydd eto ar gyfer y gronfa cerbydau allyriadau isel iawn. Yn olaf, o ran cig, mae'n amlwg bod Pwyllgor Newid Hinsawdd y DU yn gosod llwybr ar gyfer lleihau'r defnydd o gig, ac nid cig a gynhyrchir yn ein gwlad ni yn unig. Ydy, mae Janet Finch-Saunders yn iawn i ddweud bod gan gig Cymru allyriadau cymharol is na chigoedd o wledydd eraill, ond fel y soniais i am brofiad pobl frodorol Periw a Brasil, y cig rhad yr ydym ni'n ei brynu i mewn o Dde America yw'r cig sy'n gyrru'r galw am soia sy'n arwain at ddinistrio'r goedwig law, na fydd yno wedyn i ddal y carbon y mae angen ei ddal er mwyn cadw lefelau byd-eang i lawr. Felly, o ran cig, yn gyffredinol, mae angen i'r defnydd ddod i lawr. Ac fel yr wyf wedi ei ddweud yn gyson, rwyf i'n credu bod achos dros fwyta llai o gig, ond bod y cig yr ydym ni yn ei fwyta yn gig Cymru, yn gig lleol, yn gig o safon uwch. Ym mhob un o'r pethau hyn, mae'r holl newidiadau sydd eu hangen yn anodd ac yn anghyfforddus i ni, ond ni allwn fforddio osgoi'r her hon.