English: I think initially there is scope for us to ensure that the vision of 'Cymraeg 2050' is maintained. That strategy did anticipate that education would be the main driver in terms of increasing percentages, so the answer to John Griffiths's question is also pertinent here. We do need to ensure that there are no additional barriers in terms of FE and HE in that regard, because what we see is that even in terms of the provision of Welsh language services in the public sector, the problems in recruiting fluent Welsh speakers do have an impact on how those organisations can provide services through the medium of Welsh. What strikes me time and time again as I travel around east Wales is that there are so many children and young people leaving Welsh-medium education in those areas, but organisations are telling us that they have problems in recruiting Welsh speakers. So there's something amiss there, and if we do anything that creates more barriers for those people to ensure that they use the Welsh language in the workplace, well that is going to impact on the strategy as we move forward. I also think that there are two other things that we will need to keep an eye on. One is a change in patterns in terms of tourism. Not only does that undermine the economic situation in some of the areas where the Welsh language is seen as being particularly strong, but I am concerned about the impact that these extended lockdowns will have in this regard. Also, as we look at the change in patterns in terms of tourism, there will also be changes in the way that we work. There are pressures that are just starting to appear now in terms of - . And this isn't all negative, by the way. There are opportunities here. There are opportunities for people to remain in Ceredigion or in Gwynedd because they are able to work from home rather than move to Cardiff. So, there are opportunities, but there are also situations arising where there are people who will want to move out of cities into more rural and coastal areas, and I think we are starting to see changes in terms of the percentage of homes in the west of Wales that are sold as second homes and holiday accommodation, where that creates problems for young Welsh people to remain in those areas, even if the opportunities for work in those areas are improved in this new situation. So, there are challenges. There is evidence, for example, that the number of registered second homes is increasing in places like Gwynedd and Anglesey, so I do think that we need to look very carefully at that situation and perhaps be more determined in our strategies. This isn't a matter of inward migration; this is an issue that affecting the whole of the UK. But we do have to be aware of the situation, because unlike those other areas of Britain, this could also have an impact on the Welsh language, ultimately. Obviously, that's been given some coverage over the summer months, but again, I do think that we need to have that discussion based on robust evidence rather than anecdotal evidence.
Welsh: Dwi'n meddwl bod yna le yn y lle cyntaf inni sicrhau bod gweledigaeth 'Cymraeg 2050' yn cael ei chynnal. Mi oedd y strategaeth yna yn rhagweld mai addysg fyddai'r agoriad o ran cynyddu canrannau, felly mae'r ateb i'r cwestiwn blaenorol gan John Griffiths, dwi'n meddwl, yn rhywbeth o bwys. Mae angen i ni sicrhau bod yna ddim rhwystrau ychwanegol yn cael eu creu o ran addysg bellach ac addysg uwch o ran hynny. Achos beth rydyn ni'n ei weld ydy, hyd yn oed o ran darpariaeth gwasanaethau yn y Gymraeg gan y sector cyhoeddus, mae'r diffyg recriwtio pobl sydd yn rhugl yn y Gymraeg yn effeithio ar sut mae'r sefydliadau yna yn gallu cyflwyno gwasanaethau yn y Gymraeg. Beth sy'n fy nharo i dro ar ôl tro pan dwi'n mynd o gwmpas y dwyrain ydy bod yna gymaint o blant a phobl ifanc yn gadael ysgolion Cymraeg yn yr ardaloedd yna, ac eto sefydliadau yn dweud eu bod nhw'n gweld diffyg recriwtio siaradwyr Cymraeg. Felly, mae yna rywbeth ar goll, ac os rydyn ni'n gwneud unrhyw beth sydd yn creu mwy o rwystr i'r bobl yna i sicrhau eu bod nhw'n defnyddio'r Gymraeg yn y gweithle, mae hynny yn mynd i amharu ar y strategaeth wrth i ni symud ymlaen. Dwi'n meddwl hefyd bod yna ddau beth arall a fydd angen i ni gadw golwg arnyn nhw. Un ydy newid ein patrwm o ran gwyliau a thwristiaeth. Nid yn unig bod hynny yn tanseilio sefyllfa economaidd rhai o'r ardaloedd lle mae'r Gymraeg ar hyn o bryd yn cael ei weld fel cadarnle - a dwi yn poeni am yr effaith mae'r cyfnodau clo estynedig yma yn mynd i gael ar hynny - ond hefyd, wrth i ni edrych ar y newid o ran patrymau gwyliau, yn amlwg yn y tymor hir, bydd yna newid o ran y ffordd rydyn ni'n gweithio, ac mae yna bwysau sydd yn dechrau ymddangos o ran y ffaith bod yna ddim - . Dyw e ddim i gyd yn negyddol. Mae yna gyfleoedd yna hefyd. Mae yna gyfle hwyrach i bobl aros yng Ngheredigion ac yng Ngwynedd i weithio, o achos eu bod nhw'n medru gweithio gartref yn hytrach na symud lawr i Gaerdydd. Mae yna gyfleoedd, ond mae yna hefyd sefyllfa yn codi lle mae yna bosibiliadau bod pobl yn symud allan o ddinasoedd i mewn i ardaloedd gwledig ac ardaloedd glan y môr. Dwi'n meddwl ein bod ni'n dechrau gweld newidiadau o ran canran y tai, er enghraifft, yng ngorllewin Cymru sydd yn cael eu gwerthu fel ail gartrefi a thai haf, lle mae hynny yn creu problemau i Gymry ifanc i aros yna, hyd yn oed os oes yna gyfleoedd o ran gweithio o'r llefydd yna yn well o dan y sefyllfa newydd. Felly, mae yna heriau. Mae yna dystiolaeth, er enghraifft, bod nifer y cofrestriadau ar gyfer ail gartrefi yn cynyddu mewn llefydd fel Gwynedd a Môn. Felly, dwi'n meddwl bod angen i ni edrych yn ofalus iawn ar y sefyllfa, a bod mwy o ddifri ynglŷn â rhai o'r strategaethau. Nid mater o fewnlifiad ydy hyn; mae hwn yn rhywbeth sydd yn digwydd ar draws gwledydd Prydain. Ond mae'n rhaid i ni fod yn ymwybodol o'r sefyllfa, achos, yn wahanol iawn i'r gwledydd neu'r ardaloedd eraill ym Mhrydain, mi fydd hynny hefyd yn cael effaith ar yr iaith yn y pen draw. Yn amlwg, mae yna sylw wedi cael ei roi i hynny dros gyfnod yr haf, ond eto, dwi'n meddwl bod yna angen i ni seilio unrhyw drafodaeth ar dystiolaeth gadarn yn hytrach na thystiolaeth anecdotaidd.