English: I start by reminding Members that this is a piece of public health legislation based on a range of evidence that all of us are aware of about our, at times, difficult relationship with alcohol across the country. We recognise the avoidable harm that alcohol can cause, and, when we discuss our public health challenges as a nation, we regularly talk about diet, exercise, smoking and alcohol. The challenge that we've set ourselves is: is this piece of legislation a useful way to generate greater public health gain or not? And we believe that it is. It is not just the view of this Government, of course; we have consulted previously on introducing a minimum unit price in Wales, once in 2014 as part of the public health White Paper, and once in 2015 when I as the then Deputy Minister led a consultation on the draft Public Health (Minimum Price for Alcohol) (Wales) Bill. But, equally, we recognise this is shared across parties - individual Members in this Chamber will have views on this, but also recognising that a commitment to legislate in this area has featured in the last two Plaid Cymru manifestos for the Assembly. And we're not alone within the United Kingdom, of course. Reference has already been made to Scotland, where they have already introduced a similar piece of legislation and gone through an exhaustive and expensive series of challenges by the alcohol industry to the Supreme Court and European court as well. The Supreme Court and the European court have agreed that this is a legitimate and proportionate means of addressing the public health harms caused by alcohol. More than that, today, of course, the big news in the House of Commons is that there was a Bill on minimum unit pricing for England raised by a backbencher, again citing evidence that the health select committee there has heard about the potential health gain to be made by introducing a minimum unit price. I reject the UKIP arguments, and there are times where you simply disagree with people and it's just easier and neater to say that we don't share the same view. We do think that dozens of deaths a year could be saved as a result of introducing this legislation. That comes from the analysis done by the University of Sheffield. We do think that this is one extra way to reduce the avoidable harm that alcohol causes and we all recognise. Equally, we believe that price matters. There's a range of evidence from around the world, not just in the Sheffield data, but in our own lives we understand that price matters in the choices that we make. Turning to the amendments, I recognise, in moving amendment 4, Rhun ap Iorwerth's continued interest in the pub sector - no pun intended. But I recognise also the economic and social value of pubs within different communities. I also recognise it's possible that a minimum unit price will help pubs as businesses. Indeed, the Institute of Alcohol Studies wrote to the First Minister in autumn last year stating that they believed a minimum unit price would be warmly welcomed by publicans. However, I go back to the fact that this is a public health piece of legislation, and, in asking Members to reject amendment 4, I don't believe that the specific level of detail simply about pubs is necessary. I've already given - and I repeat again the commitments I've given previously to consult on the initial level of the minimum unit price that Welsh Ministers are minded to specify. We'll consult on that initial level to provide both Assembly Members and all stakeholders, including, of course, pubs, with a further opportunity to consider and make representations in relation to that level. Of course, that will take account of the facts, as Angela Burns accurately set out, of a wide range of information, including alcohol sales data and the emerging evidence from Scotland. However, turning to amendments 1 and 3, I continue to believe that the level of detail proposed to make regulations under this Bill, should it be passed, is neither necessary nor desirable. We agree that we should consult with stakeholders, as I've said several times before, and it's appropriate that the minimum unit price will not be specified or amended without full consideration and an opportunity for debate in this National Assembly. And the Government continues to believe the affirmative procedure provides that opportunity. It is worth reminding ourselves that the procedure set out in amendment 1 would require a more or less six-month process to introduce and then change any future minimum unit price for alcohol. I do not believe that the length of time that would take is either necessary or proportionate. And, more than that, it's worth pointing out to Members that this Assembly has previously agreed, in introducing land transaction taxation, to undertake the procedure advocated by the Government today - to have an affirmative vote. I believe it would be odd to say that you can change taxation rates across Wales by an affirmative vote, but to change the minimum unit price for alcohol there must be a six-month process to undertake. I recognise that there are differences across this Chamber, but I do ask Members to reject and not support amendments 4, 1 and 3.
Welsh: Dechreuaf drwy atgoffa'r Aelodau bod hwn yn ddarn o ddeddfwriaeth iechyd y cyhoedd sy'n seiliedig ar amrywiaeth o dystiolaeth y mae pob un ohonom ni yn ymwybodol ohoni, sef ein perthynas anodd, ar adegau, ag alcohol ledled y wlad. Rydym ni'n cydnabod y niwed y gall alcohol ei achosi ac y mae modd ei osgoi, ac, pan rydym ni'n trafod ein heriau iechyd cyhoeddus fel cenedl, rydym ni'n rheolaidd yn sôn am ddiet, ymarfer corff, ysmygu ac alcohol. Yr her yr ydym ni wedi ei gosod i'n hunain yw: a yw'r darn hwn o ddeddfwriaeth yn ffordd ddefnyddiol o arwain at well iechyd cyhoeddus neu beidio? Ac rydym ni'n credu ei fod. Nid dim ond barn y Llywodraeth hon yw honno, wrth gwrs; rydym ni wedi ymgynghori o'r blaen ynglŷn â chyflwyno isafbris uned yng Nghymru, unwaith yn 2014 yn rhan o'r Papur Gwyn iechyd y cyhoedd, ac unwaith yn 2015, pan arweiniais i, a minnau yn Ddirprwy Weinidog ar y pryd, ymgynghoriad ar fersiwn ddrafft Bil Iechyd y Cyhoedd (Isafbris am Alcohol) (Cymru). Ond, yn yr un modd, rydym ni'n cydnabod fod y pleidiau i gyd yn gytûn ar hyn - bydd gan Aelodau unigol yn y Siambr hon farn ynghylch hyn, ond gan gydnabod hefyd bod ymrwymiad i ddeddfu yn y maes hwn wedi ymddangos yn nau faniffesto diwethaf Plaid Cymru ar gyfer y Cynulliad. Ac nid ydym ni ar ein pen ein hunain yn y Deyrnas Unedig, wrth gwrs. Cyfeiriwyd eisoes at yr Alban, lle maen nhw eisoes wedi cyflwyno darn o ddeddfwriaeth debyg ac wedi wynebu cyfres gynhwysfawr a drud o heriau gan y diwydiant alcohol yn y Goruchaf Lys ac yn Llys Ewrop hefyd. Mae'r Goruchaf Lys a Llys Ewrop wedi cytuno bod hyn yn ddull dilys a chymesur o fynd i'r afael â'r niweidiau a achosir i iechyd y cyhoedd gan alcohol. Yn fwy na hynny, heddiw, wrth gwrs, y newyddion mawr yn Nhŷ'r Cyffredin yw bod Bil ynglŷn â chael isafbris uned ar gyfer Lloegr wedi ei godi gan aelod o'r meinciau cefn, gan gyfeirio unwaith eto at dystiolaeth y mae'r Pwyllgor Dethol Iechyd yno wedi clywed am y cynnydd posib mewn iechyd a all ddod yn sgîl cyflwyno isafbris uned. Rwy'n gwrthod dadleuon UKIP, ac mae yna adegau pan yr ydych chi'n anghytuno â phobl ac mae'n haws ac yn fwy deheuig dweud nad ydym ni'n rhannu yr un farn. Rydym ni'n credu y gellid osgoi dwsinau o farwolaethau y flwyddyn o ganlyniad i gyflwyno'r ddeddfwriaeth hon. Daw hynny o'r dadansoddiad a wnaed gan Brifysgol Sheffield. Rydym ni yn credu bod hyn yn un ffordd ychwanegol o leihau'r niwed y mae modd ei osgoi y mae alcohol yn ei achosi ac yr ydym ni i gyd yn ei gydnabod. Yn yr un modd, rydym ni'n credu fod y pris hefyd yn bwysig. Mae yna amrywiaeth o dystiolaeth o bedwar ban byd, nid yn unig yn y data o Brifysgol Sheffield, ond yn ein bywydau ein hunain rydym ni'n deall bod prisiau yn bwysig yn y dewisiadau a wnawn. Gan droi at y gwelliannau, rwy'n cydnabod, wrth gynnig gwelliant 4, y diddordeb sydd gan Rhun ap Iorwerth o hyd yn y sector dafarndai - heb fwriadu chwarae ar eiriau. Ond rwy'n cydnabod hefyd gwerth economaidd a chymdeithasol tafarndai mewn cymunedau gwahanol. Rwyf hefyd yn cydnabod ei bod hi'n bosib y bydd isafbris uned yn helpu tafarndai fel busnesau. Yn wir, ysgrifennodd y Sefydliad Astudiaethau Alcohol at y Prif Weinidog yn nhymor yr hydref y llynedd gan ddweud eu bod yn credu y byddai isafbris uned yn cael ei groesawu'n fawr gan dafarnwyr. Fodd bynnag, dychwelaf at y ffaith bod hwn yn ddarn o ddeddfwriaeth ynglŷn ag iechyd y cyhoedd, ac wrth ofyn i Aelodau wrthod gwelliant 4, nid wyf yn credu bod y manylder penodol am dafarndai yn angenrheidiol o gwbl. Rwyf eisoes wedi rhoi - ac ailadroddaf eto yr ymrwymiadau yr wyf i wedi eu rhoi o'r blaen i ymgynghori ynglŷn â'r isafbris uned y mae Gweinidogion Cymru yn bwriadu ei bennu fel man cychwyn. Byddwn yn ymgynghori ynglŷn â'r pris cychwynnol hwnnw i roi cyfle pellach i Aelodau'r Cynulliad a'r holl randdeiliaid, gan gynnwys, wrth gwrs, tafarndai, ystyried a gwneud sylwadau o ran y pris hwnnw. Wrth gwrs, bydd hynny yn ystyried y ffeithiau, fel y mae Angela Burns wedi eu nodi yn fanwl gywir, o ystod eang o wybodaeth, gan gynnwys data gwerthiant alcohol a'r dystiolaeth sy'n dod i'r amlwg o'r Alban. Fodd bynnag, gan droi at welliannau 1 a 3, rwy'n dal i gredu nad yw'r manylder a gynigir i wneud rheoliadau o dan y Bil hwn, os caiff ei basio, yn angenrheidiol nac yn ddymunol. Rydym ni'n cytuno y dylid ymgynghori â rhanddeiliaid, fel yr wyf i wedi ei ddweud sawl gwaith o'r blaen, ac mae'n briodol na chaiff yr isafbris uned ei bennu neu ei ddiwygio heb ei ystyried yn llawn a heb gyfle i drafod hynny yn y Cynulliad Cenedlaethol hwn. Ac mae'r Llywodraeth yn parhau i gredu bod y weithdrefn gadarnhaol yn rhoi'r cyfle hwnnw. Mae'n werth atgoffa ein hunain y byddai'r weithdrefn a nodir yng ngwelliant 1 angen proses o chwe mis fwy neu lai er mwyn cyflwyno ac wedyn newid unrhyw isafbris uned ar gyfer alcohol yn y dyfodol. Nid wyf yn credu bod y cyfnod o amser y byddai hynny'n ei gymryd yn angenrheidiol nac yn gymesur. Ac, yn fwy na hynny, mae'n werth atgoffa'r Aelodau bod y Cynulliad hwn wedi cytuno o'r blaen, wrth gyflwyno treth trafodiad tir, i gynnal y weithdrefn a argymhellir gan y Llywodraeth heddiw - i gael pleidlais gadarnhaol. Rwy'n credu y byddai hi'n rhyfedd dweud y gallwch chi newid cyfraddau trethiant ledled Cymru gyda phleidlais gadarnhaol, ond i newid yr isafsbris uned ar gyfer alcohol y byddai'n rhaid cynnal proses chwe mis. Rwy'n cydnabod bod gwahaniaeth barn yn y Siambr hon, ond rwyf yn gofyn i'r Aelodau wrthod ac nid cefnogi gwelliannau 4, 1 a 3.