techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I very much welcome this debate, one which would have been utterly pointless had it not been for the 'leave' vote on 23 June last year. I'm broadly in support of the motion. However, I'm concerned that the motion itself proposes no ideas about how Wales can exploit its coast and seas. It's not really surprising that many in this Chamber are a little lost on this subject, since most people here were happy to have our fishing controlled entirely by EU civil servants hundreds of miles away in Brussels. Most in this Chamber will be happy to see the EU remain in control of Welsh fishing, and on an almost daily basis, say how bitterly they regret the result of the EU referendum. EU fishing rules, including sharing our waters with practically anyone who wanted to fish them, destroyed fishing communities in our coastal economy. And whilst Labour were breaking their hearts about the mines closing, the EU were busily destroying our once thriving fishing economy. Funnily enough, I've heard lots of vitriol heaped upon those who closed the mines -
Welsh: Rwy'n croesawu'n fawr y ddadl hon, un a fyddai wedi bod yn hollol ddibwynt oni bai am y bleidlais dros 'adael' ar 23 Mehefin y llynedd. Rwy'n cefnogi'r cynnig yn fras. Fodd bynnag, rwy'n pryderu nad yw'r cynnig ei hun yn argymell unrhyw syniadau ynglŷn â sut y gall Cymru fanteisio ar ei harfordir a'i moroedd. Nid yw'n syndod mewn gwirionedd fod llawer yn y Siambr hon ychydig ar goll ynglŷn â'r pwnc hwn, gan fod y rhan fwyaf o'r bobl yma yn hapus i weld ein pysgota wedi'i reoli'n gyfan gwbl gan weision sifil yr UE gannoedd o filltiroedd i ffwrdd ym Mrwsel. Bydd y rhan fwyaf yn y Siambr hon yn hapus i weld yr UE yn parhau i reoli pysgota yng Nghymru, ac ar sail bron yn ddyddiol, yn dweud cymaint y maent yn gresynu at ganlyniad refferendwm yr UE. Fe wnaeth rheolau pysgota'r UE, gan gynnwys rhannu ein dyfroedd gyda bron unrhyw un a oedd eisiau eu pysgota, ddinistrio cymunedau pysgota yn ein heconomi arfordirol. A thra oedd y Blaid Lafur yn torri eu calonnau ynglŷn â chau pyllau, roedd yr UE yn brysur yn dinistrio ein heconomi bysgota a fu unwaith yn ffyniannus. Yn rhyfedd ddigon, clywais lawer o gasineb tuag at y rhai a gaeodd y pyllau glo -
English: [Continues.] - but where was Labour's outrage at the destruction of our fishing and allied industries? Go on, Huw.
Welsh: [Parhau.] - ond ble roedd dicter Llafur ynglŷn â dinistrio ein diwydiant pysgota a diwydiannau cysylltiedig? Ewch chi, Huw.
English: Thank you. I speak as a former fisheries Minister, and I share some of the frustrations. But could I point out to her that before 2010, we were starting to move towards regional seas management, for example in the North sea, and the cod population there, after using the science, is now actually starting to recover? But could I urge her to be chastened against suggesting that we should go back to the days of gunboat diplomacy in the North sea -
Welsh: Diolch. Rwy'n siarad fel cyn Weinidog pysgodfeydd, ac rwy'n rhannu rhai o'r rhwystredigaethau. Ond a gaf fi nodi wrthi ein bod, cyn 2010, wedi dechrau symud tuag at reolaeth ranbarthol ar y moroedd, er enghraifft ym môr y Gogledd, ac mae niferoedd penfras yno, ar ôl defnyddio'r wyddoniaeth, bellach yn dechrau gwella mewn gwirionedd? Ond a gaf fi ei hannog i ochel rhag awgrymu y dylem fynd yn ôl at ddyddiau diplomyddiaeth llong ryfel ym môr y Gogledd -
English: I'm not suggesting that. I'm not suggesting that. That's what you would like me to be suggesting -
Welsh: Nid wyf yn awgrymu hynny. Nid wyf yn awgrymu hynny. Dyna yr hoffech i mi ei awgrymu -
English: Excuse me. You've taken the intervention. Let him finish - he's going to wind up very quickly so that you can respond.
Welsh: Esgusodwch fi. Rydych wedi cymryd yr ymyriad. Gadewch iddo orffen - mae'n mynd i ddirwyn i ben yn gyflym iawn er mwyn i chi ymateb.
English: So, my question would be: would she say, regardless of exiting the EU, we actually need to work with other nations, come what may, to avoid that gunboat diplomacy?
Welsh: Felly, fy nghwestiwn yw: a wnaiff hi ddweud, beth bynnag am adael yr UE, mewn gwirionedd mae angen i ni weithio gyda chenhedloedd eraill, doed a ddel, er mwyn osgoi diplomyddiaeth llong ryfel o'r fath?
English: Would - ?
Welsh: A wnaiff - ?
English: My colleague the Cabinet Secretary for Environment and Rural Affairs is also setting up a Welsh group to consider that report. Yes, I give way.
Welsh: Mae fy nghyd-Aelod, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig, hefyd yn sefydlu grŵp Cymreig i ystyried yr adroddiad hwnnw. Iawn, fe ildiaf.
English: I thank the Cabinet Secretary for giving way. In discussing marine plans, and I'm conscious that we do have time because I can see some colleagues complaining about the way that we do it. Could I ask him - ? In bringing forward those marine plans, to do it on an all-Wales basis is quite ambitious and I wonder whether, in consulting on it, both he and the Cabinet Secretary for the environment ought to look at those areas where the conflicts are potentially greatest, and where the greatest work needs to be done - those areas where dredging, energy, et cetera, et cetera, are most intense and where the potential is greatest, but also the resolution of them through marine plans could be the most satisfying at an early stage.
Welsh: Diolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ildio. Wrth drafod cynlluniau morol, ac rwy'n ymwybodol fod gennym amser oherwydd gallaf weld rhai cyd-Aelodau'n cwyno am y ffordd yr ydym yn ei wneud. A gaf fi ofyn iddo - ? Wrth gyflwyno'r cynlluniau morol hynny, mae ei wneud ar sail Cymru gyfan yn eithaf uchelgeisiol a tybed, wrth ymgynghori arno, oni ddylai ef ac Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd edrych ar y mannau hynny lle y mae'r gwrthdaro mwyaf o bosibl, a lle y mae angen gwneud y gwaith mwyaf - yr mannau lle y mae treillio, ynni, ac ati, ac ati, yn fwyaf dwys a lle y ceir y potensial mwyaf, ond hefyd lle y gallai eu datrys drwy gynlluniau morol roi'r bodlonrwydd mwyaf ar gam cynnar.
English: The Member is absolutely right. In my early discussions with the Cabinet Secretary for the Environment and Rural Affairs, this very issue was raised as a priority consideration, because we must ensure that those areas with the greatest potential are those areas where there are the quickest wins in terms of being able to bring along the entire community and all considerations with them.
Welsh: Mae'r Aelod yn hollol iawn. Yn fy nhrafodaethau cynnar gydag Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig, nodwyd yr union fater hwn fel ystyriaeth â blaenoriaeth, oherwydd rhaid inni sicrhau mai'r ardaloedd sydd â'r potensial mwyaf yw'r ardaloedd lle y ceir yr enillion cyflymaf o ran gallu dod â'r gymuned gyfan a'r holl ystyriaethau gyda hwy.
English: I'll take Members' points very briefly. I think Rhun ap Iorwerth made a number of valuable contributions regarding Hendry's report, which, of course, identified that the Welsh Government's primary role in supporting the industry will be in supporting the supply chain. Also, Vikki Howells's point that Welsh Government has a very significant role to play in ensuring that the people of Wales have the skills to fully exploit this growing sector of the Welsh economy. More broadly, in developing our cross-cutting strategies, we'll be considering how we can better support the sustainable use of our natural resources, so that they deliver economic, social and environmental benefits to our people and our communities. Presiding Officer, to conclude, we cannot be any clearer in our support of the blue economy and I can assure you that the support will continue.
Welsh: Fe gymeraf bwyntiau'r Aelodau'n fyr iawn. Rwy'n meddwl bod Rhun ap Iorwerth wedi gwneud nifer o gyfraniadau gwerthfawr ynglŷn ag adroddiad Hendry a nododd, wrth gwrs, mai prif rôl Llywodraeth Cymru yn cefnogi'r diwydiant fydd cefnogi'r gadwyn gyflenwi. Hefyd, pwynt Vikki Howells fod gan Lywodraeth Cymru rôl sylweddol iawn i'w chwarae yn sicrhau bod gan bobl Cymru sgiliau i fanteisio i'r eithaf ar y sector hwn sy'n tyfu o economi Cymru. Yn fwy cyffredinol, wrth ddatblygu ein strategaethau trawsbynciol, byddwn yn ystyried sut y gallwn gefnogi'r defnydd cynaliadwy o'n hadnoddau naturiol yn well, fel eu bod yn darparu manteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol i'n pobl a'n cymunedau. Lywydd, i gloi, ni allwn fod yn gliriach ein cefnogaeth i'r economi las a gallaf eich sicrhau y bydd y gefnogaeth yn parhau.
English: Before I call on Angela Burns to respond to the debate, I just want to say that we are aware of the disturbing events at Westminster. I have spoken to our security personnel here in the Senedd and we are taking appropriate steps, and I will be keeping this matter under review as the business of the afternoon progresses. I'm sure that all our thoughts are with our colleagues and all involved at Westminster at this very difficult time. Angela Burns.
Welsh: Cyn i mi alw ar Angela Burns i ymateb i'r ddadl, rwyf eisiau dweud ein bod yn ymwybodol o'r digwyddiadau cythryblus yn San Steffan. Rwyf wedi siarad â'n personél diogelwch yma yn y Senedd, ac rydym yn cymryd camau priodol, a byddaf yn parhau i adolygu'r mater wrth i fusnes y prynhawn fynd rhagddo. Rwy'n siŵr fod meddyliau pawb ohonom gyda'n cydweithwyr a phawb yn San Steffan ar yr adeg anodd hon. Angela Burns.
English: Thank you very much, Angela. I think Northern Ireland we should learn some lessons from - and Ireland. The 200 mile under sea land, actually, was given by the United Nations to the Irish nation to explore the benefit of under sea water. There's a lot of treasure there for us to also explore. Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Angela. Rwy'n credu y dylem ddysgu ychydig o wersi gan Ogledd Iwerddon - ac Iwerddon. Rhoddwyd y 200 milltir o dir dan y môr, mewn gwirionedd, gan y Cenhedloedd Unedig i'r genedl Wyddelig i archwilio budd dŵr y môr. Mae llawer o drysor yno i ni ei archwilio hefyd. Diolch.
English: I think you make a very good point. Just to reinforce the business case, Cabinet Secretary, the Milford Haven waterway, as part of the Swansea bay city deal, has got a massive funding project to design the Pembroke Dock marina - it's to do renewable energy device design, fabrication, testing. The sector that they are aiming for is absolutely vast, they're looking at bringing a huge amount of good quality, high-quality jobs to that particular area. It's a very, very clear business plan that we already have an established port, the third largest in the UK, the biggest in Wales, and a very clear focus. The second area is the Destination Pembrokeshire - the development of the Milford Haven waterway, the building of houses and shops and retail, cinemas, fantastic sports facilities, all, again, centred around having those couple of big anchor companies where you can build a worthwhile, strong and sustainable economy, looking in a creative way. So, I just want to re-emphasise again, when you look across the world, there are many nations that have great examples of how they use their seas to really develop a sustainable marine economy or blue economy, and I'd ask you, Cabinet Secretary, to ensure that your voice is not lost in this. Thank you.
Welsh: Rwy'n credu eich bod yn gwneud pwynt da iawn. I atgyfnerthu'r achos busnes, Ysgrifennydd y Cabinet, mae gan ddyfrffordd Aberdaugleddau, fel rhan o fargen ddinesig bae Abertawe, brosiect cyllido enfawr i gynllunio marina Doc Penfro - ar gyfer llunio, cynhyrchu, profi dyfeisiau ynni adnewyddadwy. Mae'r sector y maent yn anelu ato'n wirioneddol enfawr, maent yn ystyried dod â llawer iawn o swyddi o ansawdd da a safon uchel i'r ardal benodol honno. Mae'n gynllun busnes clir iawn fod gennym eisoes borthladd sefydledig, y trydydd mwyaf yn y DU, y mwyaf yng Nghymru, a ffocws clir iawn. Yr ail faes yw Destination Pembrokeshire - datblygu dyfrffordd Aberdaugleddau, adeiladu tai a siopau, sinemâu, cyfleusterau chwaraeon gwych, a'r cyfan, unwaith eto, yn canolbwyntio ar gael yr un neu ddau o gwmnïau angori mawr lle y gallwch adeiladu economi gref a chynaliadwy sy'n werth chweil, gan edrych arno mewn ffordd greadigol. Felly, rwyf am ailbwysleisio eto, pan edrychwch ar draws y byd, mae yna lawer o genhedloedd sydd ag enghreifftiau gwych o sut y maent yn defnyddio'u moroedd i fynd ati o ddifrif i ddatblygu economi forol gynaliadwy neu economi las, a hoffwn ofyn i chi, Ysgrifennydd y Cabinet, sicrhau nad yw eich llais yn cael ei golli yn hyn. Diolch.
English: The next item on our agenda is the debate on the External Affairs and Additional Legislation Committee Report on the implications for Wales of leaving the European Union. I call on David Rees to move the motion.
Welsh: Yr eitem nesaf ar ein agenda ni yw'r ddadl ar adroddiad y Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaeth Ychwanegol ar y goblygiadau i Gymru o adael yr Undeb Ewropeaidd. Galwaf ar David Rees i wneud y cynnig.
English: Thank you, Llywydd, and I move the motion. Before I start, can I join others in expressing my concern over the recent events in Westminster and our prayers for those members of the public and the police service who have been injured as a consequence of this act? I thank you for the reassurances you have provided to us this afternoon about the actions taken here. Llywydd, the Assembly created the external affairs committee - effectively, Wales's Brexit committee - with a clear principal purpose: to protect the interests of Wales as we leave the European Union and in the arrangements that follow that exit. As part of that work, I've been in Brussels, London and Edinburgh over the past month to engage with elected Members, stakeholders and officials, in order to press the issues of importance to Wales, to seek co-operation where appropriate, and to identify emerging tensions where they exist.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd, a chynigiaf y cynnig. Cyn i mi ddechrau, a gaf fi ymuno ag eraill i fynegi fy mhryder ynglŷn â'r digwyddiadau diweddar yn San Steffan a'n gweddïau dros yr aelodau o'r cyhoedd a gwasanaeth yr heddlu sydd wedi cael eu hanafu o ganlyniad i'r weithred hon? Diolch i chi am y sicrwydd a roesoch i ni y prynhawn yma am y camau a gymerwyd yma. Lywydd, sefydlodd y Cynulliad y pwyllgor materion allanol - pwyllgor Brexit Cymru i bob pwrpas - gydag un diben clir: i amddiffyn buddiannau Cymru wrth i ni adael yr Undeb Ewropeaidd ac yn y trefniadau sy'n dilyn ar ôl gadael. Fel rhan o'r gwaith hwnnw, bûm ym Mrwsel, Llundain a Chaeredin yn ystod y mis diwethaf yn ymgysylltu ag Aelodau etholedig, rhanddeiliaid a swyddogion, er mwyn pwysleisio'r materion sydd o bwys i Gymru, ceisio cydweithrediad lle y bo'n briodol, a nodi tensiynau sy'n dod i'r amlwg lle y maent yn bodoli.
English: Thank you. In accordance with Standing Order 12.23 (iii), I have not selected the amendment to the motion. Simon Thomas.
Welsh: Diolch. Yn unol â Rheol Sefydlog 12.23 (iii), nid wyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig. Simon Thomas.
English: I won't be calling further speakers to this debate. Events in Westminster are still unfolding, but are being treated as a serious terrorist incident. In light of those circumstances, and in discussion with business managers of all political parties, I have decided to adjourn today's proceedings under Standing Order 12.18. Business will be rearranged accordingly. As I said earlier, our thoughts are with all our colleagues and all involved currently in Westminster. Business is adjourned.
Welsh: Ni fyddaf yn galw siaradwyr pellach i'r ddadl hon. Mae digwyddiadau yn San Steffan yn dal i ddatblygu, ond maent yn cael eu trin fel digwyddiad terfysgol difrifol. Yng ngoleuni'r amgylchiadau hynny, ac mewn trafodaethau gyda rheolwyr busnes o bob plaid wleidyddol, rwyf wedi penderfynu gohirio trafodion heddiw o dan Reol Sefydlog 12.18. Bydd busnes yn cael ei aildrefnu'n unol â hynny. Fel y dywedais yn gynharach, mae ein meddyliau gyda'n holl gydweithwyr a phawb sy'n gysylltiedig ar hyn o bryd yn San Steffan. Mae'r busnes yn cael ei ohirio.
English: The first item on our agenda this afternoon is questions to the First Minister, and the first question is from Nick Ramsay.
Welsh: Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni y prynhawn yma yw cwestiynau i'r Prif Weinidog, a'r cwestiwn cyntaf, Nick Ramsay.
English: The national transport finance plan sets out the measures we are taking to ensure that the south-east is connected via an effective, affordable, reliable, modern and fully integrated public transport system.
Welsh: Mae'r cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol yn nodi'r mesurau yr ydym ni'n eu cymryd i sicrhau bod y de-ddwyrain wedi ei gysylltu trwy system drafnidiaeth gyhoeddus effeithiol, fforddiadwy, ddibynadwy, fodern a chwbl integredig.
English: Thank you, First Minister. The decision on the awarding of the new Wales and borders franchise is particularly important for public transport in south-east Wales and, indeed, for the south Wales metro - an issue I've raised in this Chamber with you a number of times. You mentioned at the end of your answer the importance of integration. Will you update us on the process of awarding the franchise, given that the metro map includes both bus and train routes? What are you doing to ensure that the independence of those two is ensured in the new franchise, so that we see the delivery of integrated ticketing, and so that the new franchise operates in harmony with local bus services and the train services?
Welsh: Diolch yn fawr, Prif Weinidog. Mae'r penderfyniad ar ddyfarnu masnachfraint newydd Cymru a'r gororau yn arbennig o bwysig i drafnidiaeth gyhoeddus yn y de-ddwyrain ac, yn wir, i fetro de Cymru - mater yr wyf i wedi ei godi yn y Siambr hon gyda chi nifer o weithiau. Soniasoch ar ddiwedd eich ateb am bwysigrwydd integreiddio. A wnewch chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni am y broses o ddyfarnu'r fasnachfraint, o gofio bod map y metro yn cynnwys llwybrau bysiau a threnau? Beth ydych chi'n ei wneud i sicrhau bod annibyniaeth y ddau lwybr hynny yn cael ei sicrhau yn y fasnachfraint newydd, fel ein bod yn gweld y ddarpariaeth o docynnau integredig, ac fel bod y fasnachfraint newydd yn gweithredu mewn cytgord â gwasanaethau bysiau lleol a'r gwasanaethau trên?
English: The franchise itself is going well, but I wouldn't expect, of course, the rail franchise to deal with the issue of bus services. But, of course, in April of next year, this institution will gain control of bus services, and then that provides us as a Government, and the Assembly as an institution, the opportunity to integrate bus and rail services given the fact that control will rest in the same place.
Welsh: Mae'r fasnachfraint ei hun yn mynd yn dda, ond ni fyddwn yn disgwyl, wrth gwrs, i'r fasnachfraint rheilffordd ymdrin â'r mater o wasanaethau bysiau. Ond, wrth gwrs, ym mis Ebrill y flwyddyn nesaf, bydd y sefydliad hwn yn cael rheolaeth o wasanaethau bysiau, ac mae hynny'n rhoi'r cyfle i ni fel Llywodraeth, a'r Cynulliad fel sefydliad, i integreiddio gwasanaethau bysiau a rheilffordd o gofio'r ffaith y bydd rheolaeth yn yr un lle.
English: It's been five years since the report 'A Metro for Wales' Capital City Region' was published, which makes the case for a step change in our public transport system. Per kilometre, a rail line costs about the same as the same distance of motorway, yet it carries eight to 20 times more people. So, I'm keen to understand what work the Government has done to use the metro as a way of tackling modal shift and dealing with the congestion that we currently have on the M4 east of Cardiff.
Welsh: Bu pum mlynedd ers cyhoeddi'r adroddiad 'A Metro for Wales' Capital City Region', sy'n gwneud yr achos dros newid sylweddol i'n system drafnidiaeth gyhoeddus. Fesul cilomedr, mae rheilffordd yn costio tua'r un faint â'r un pellter o draffordd, ac eto mae'n cludo wyth i 20 gwaith yn fwy o bobl. Felly, rwy'n awyddus i ddeall pa waith y mae'r Llywodraeth wedi ei wneud i ddefnyddio'r metro fel ffordd o fynd i'r afael â newid moddol ac ymdrin â'r tagfeydd sydd gennym ni ar hyn o bryd ar yr M4 i'r dwyrain o Gaerdydd.
English: The M4 east of Cardiff is affected by many factors. The metro will have some effect, but not as great an effect as for those communities that are to the west of Cardiff. Initially, of course, what the metro will do will be to upgrade and improve the existing railway lines, and then, of course, look to expand via light rail to new communities. But the next phases of the metro that include light rail are some years away, given the fact that we know that the initial work will focus on the heavy rail lines that already exist. But there are significant opportunities for modal shift via the metro in the years to come.
Welsh: Mae'r M4 i'r dwyrain o Gaerdydd yn cael ei heffeithio gan nifer o ffactorau. Bydd y metro yn cael rhywfaint o effaith, ond nid effaith mor fawr ag ar gyfer y cymunedau hynny sydd i'r gorllewin o Gaerdydd. I ddechrau, wrth gwrs, yr hyn y bydd y metro yn ei wneud fydd uwchraddio a gwella'r rheilffyrdd presennol, ac yna, wrth gwrs, ceisio ehangu trwy reilffyrdd ysgafn i gymunedau newydd. Ond mae camau nesaf y metro sy'n cynnwys rheilffordd ysgafn rai blynyddoedd i ffwrdd, o gofio'r ffaith ein bod ni'n gwybod y bydd y gwaith cychwynnol yn canolbwyntio ar y rheilffyrdd trwm sydd eisoes yn bodoli. Ond ceir cyfleoedd sylweddol ar gyfer newid moddol drwy'r metro yn y blynyddoedd i ddod.
English: Last Thursday morning, the excellent leaders of RCT and Bridgend councils, Councillors Andrew Morgan and Huw David, gave evidence on the south Wales metro to the Economy, Infrastructure and Skills Committee. They argued that the metro needs to connect across the northern Valleys and not just strengthen links to and from Cardiff. Would the First Minister agree and commit to ensuring that this happens?
Welsh: Bore dydd Iau diwethaf, rhoddodd arweinyddion rhagorol cynghorau RhCT a Phen-y-bont ar Ogwr, y Cynghorwyr Andrew Morgan a Huw David, dystiolaeth ar fetro de Cymru i Bwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau. Roeddent yn dadlau bod angen i'r metro gysylltu ar draws y Cymoedd gogleddol ac nid cryfhau cysylltiadau i Gaerdydd ac oddi yno'n unig. A fyddai'r Prif Weinidog yn cytuno ac ymrwymo i sicrhau bod hyn yn digwydd?
English: Well, the first thing to emphasise is that the metro it not a greater Cardiff transport system. The fact that Transport for Wales will be based in Pontypridd is a sign of the commitment that we make to Valleys communities, but cross-valley links will be important. We understand that. They will be provided in the main, certainly in initial stages, by buses. We know there are many people who do look to commute across the Heads of the Valleys, and commute from one valley to the other. The railway lines that once connected those areas are long gone. That means, of course, that we need to look at how we can upgrade bus services in order to provide the connections that people need.
Welsh: Wel, y peth cyntaf i'w bwysleisio yw nad system drafnidiaeth ar gyfer Caerdydd fwyaf yw'r metro. Mae'r ffaith y bydd Trafnidiaeth Cymru wedi ei leoli ym Mhontypridd yn arwydd o'r ymrwymiad yr ydym ni'n ei wneud i gymunedau'r Cymoedd, ond bydd cysylltiadau traws-gwm yn bwysig. Rydym ni'n deall hynny. Byddant yn cael eu darparu yn bennaf, yn sicr yn y cyfnodau cychwynnol, gan fysiau. Rydym ni'n gwybod bod llawer o bobl sy'n dymuno cymudo ar draws Flaenau'r Cymoedd, a chymudo o un cwm i'r llall. Mae'r rheilffyrdd a oedd yn cysylltu'r ardaloedd hynny ar un adeg wedi hen ddiflannu. Mae hynny'n golygu, wrth gwrs, bod angen i ni ystyried sut y gallwn ni wella gwasanaethau bws er mwyn darparu'r cysylltiadau sydd eu hangen ar bobl.