English: In our report on the memorandum, we expressed serious concern with provisions included within the Bill on its introduction that impacted on devolved areas and on the accountability arrangements for the Electoral Commission's activities in Wales as set out in the Senedd and Elections (Wales) Act 2020. We were equally concerned, at that time, at the apparent lack of engagement between the UK Government and the Welsh Government in such a significant area of public policy - as the Counsel General has set out, this really matters. It's one of fundamental importance to the rights of citizens and their engagement in the democratic process to decide who governs them. We therefore welcomed the fact that, as the Counsel General has laid out this afternoon, the UK Government did indeed table amendments that carved out devolved elections in Wales from the scope of the provisions that caused us great concern, and that is welcome. I'll now turn to the four recommendations we made in our report, the first three of which were, indeed, accepted by the Counsel General, and the fourth was accepted in principle. Our first recommendation called on the Counsel General, following the completion of the Bill's passage through the UK Parliament, to issue a statement on the implications of the legislation for devolved elections in Wales. He's outlined some of this this afternoon, but he has accepted this recommendation. We welcome that, and we look forward to seeing the statement from you. Our second recommendation related to the view expressed in the memorandum that the Welsh Government would prefer to consult stakeholders in Wales and to bring forward its own electoral legislation for scrutiny in the Senedd in due course. Counsel General, in your response to the committee, you also stated that the Welsh Government intends to bring forward this legislation in time for the next Senedd elections in 2026, subject to other demands. We welcome this intention - we support it. We see it as an opportunity to consolidate the law for devolved Welsh elections, which would help people's understanding of that law and, again, make it more accessible in both Welsh and English. So, we would welcome any further information about how those plans are progressing in response to this debate today. Our third recommendation related to the original provisions that impacted upon devolved areas, which I previously mentioned, and asked when the Counsel General intended to bring forward a supplementary legislative consent memorandum relating to amendments tabled to the Bill. As the supplementary memorandum tabled last Tuesday confirms, amendments to the Bill were tabled on 11 January, 17 January and 28 February. I would simply, at this point, like to echo what the Chair of the Local Government and Housing Committee has said in saying that there is some disappointment at the delay in tabling the supplementary memorandum after these amendments were laid. I'd also echo what I said in the debate on the legislative consent motion for the leasehold reform Bill back in December. This delay in conveying crucial information to the Senedd until late in the consent process reduces greatly the amount of time that we have to effectively scrutinise the Welsh Government's approach. Laying supplementary memoranda earlier, as a matter of really good practice, would have enabled us to consider the issues in more detail and report to the Senedd in time for today's debate. We therefore fully support what the Local Government and Housing Committee had told us in correspondence last week about the delay in tabling this particular supplementary memorandum when they said that whilst it does not breach Standing Orders, it certainly goes against the spirit of Standing Order 29.2. The final recommendation in our report called on the Welsh Government to include a commentary on the extent of co-operation and engagement with the UK Government in all legislative consent memoranda. We made this recommendation as it was not clear to us how the position set out in this memorandum in relation to the most contentious provisions in the Bill had been arrived at, and when and to what extent the UK Government engaged with the Welsh Government. We really welcome the positive response to that recommendation, and in particular that future memoranda will inform Members of the extent of co-operation and engagement with the UK Government. We think this is critical for all the reasons we've laid out this afternoon. Finally, we note and therefore welcome the references made in the supplementary consent memorandum to the constructive engagement that was subsequently had with the UK Government since the first memorandum was tabled and, of course, the Welsh Government's successful influence on the Bill in the areas in which the Welsh Government sought amendments. Diolch yn fawr iawn, Llywydd.
Welsh: Yn ein hadroddiad ar y memorandwm, mynegwyd pryder difrifol gennym ynghylch y darpariaethau a gynhwyswyd yn y Bil ar ei gyflwyno a effeithiodd ar feysydd datganoledig ac ar y trefniadau atebolrwydd ar gyfer gweithgareddau'r Comisiwn Etholiadol yng Nghymru fel y nodir yn Neddf Senedd ac Etholiadau (Cymru) 2020. Roeddem yr un mor bryderus, bryd hynny, am y diffyg ymgysylltu ymddangosiadol rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru mewn maes polisi cyhoeddus mor arwyddocaol - fel y mae'r Cwnsler Cyffredinol wedi'i nodi, mae hyn yn bwysig iawn. Mae o bwysigrwydd sylfaenol i hawliau dinasyddion a'u hymgysylltiad â'r broses ddemocrataidd i benderfynu pwy sy'n eu rheoli. Roeddem ni felly'n croesawu'r ffaith bod Llywodraeth y DU, fel y mae'r Cwnsler Cyffredinol wedi'i nodi y prynhawn yma, wedi cyflwyno gwelliannau a oedd yn tynnu etholiadau datganoledig yng Nghymru o gwmpas y darpariaethau a achosodd bryder mawr i ni, ac mae hynny i'w groesawu. Trof yn awr at y pedwar argymhelliad a wnaethom yn ein hadroddiad, a derbyniwyd y tri cyntaf, yn wir, gan y Cwnsler Cyffredinol, a derbyniwyd y pedwerydd mewn egwyddor. Roedd ein hargymhelliad cyntaf yn galw ar y Cwnsler Cyffredinol, ar ôl i'r Bil gwblhau ei daith drwy Senedd y DU, i gyhoeddi datganiad ar oblygiadau'r ddeddfwriaeth ar gyfer etholiadau datganoledig yng Nghymru. Mae wedi amlinellu rhywfaint o hyn y prynhawn yma, ond mae wedi derbyn yr argymhelliad hwn. Rydym yn croesawu hynny, ac edrychwn ymlaen at weld y datganiad gennych. Roedd ein hail argymhelliad yn ymwneud â'r farn a fynegwyd yn y memorandwm y byddai'n well gan Lywodraeth Cymru ymgynghori â rhanddeiliaid yng Nghymru a chyflwyno ei deddfwriaeth etholiadol ei hun i graffu arni yn y Senedd maes o law. Cwnsler Cyffredinol, yn eich ymateb i'r pwyllgor, fe wnaethoch chi ddweud hefyd fod Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyflwyno'r ddeddfwriaeth hon mewn pryd ar gyfer etholiadau nesaf y Senedd yn 2026, yn amodol ar ofynion eraill. Rydym ni'n croesawu'r bwriad hwn - rydym yn ei gefnogi. Rydym yn ei weld fel cyfle i atgyfnerthu'r gyfraith ar gyfer etholiadau datganoledig Cymru, a fyddai'n helpu pobl i ddeall y gyfraith honno ac, unwaith eto, yn ei gwneud yn fwy hygyrch yn Gymraeg ac yn Saesneg. Felly, byddem yn croesawu rhagor o wybodaeth am y ffordd y mae'r cynlluniau hynny'n mynd rhagddynt mewn ymateb i'r ddadl hon heddiw. Roedd ein trydydd argymhelliad yn ymwneud â'r darpariaethau gwreiddiol a effeithiodd ar feysydd datganoledig, y soniais amdanyn nhw'n flaenorol, a gofynnais bryd yr oedd y Cwnsler Cyffredinol yn bwriadu cyflwyno memorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol yn ymwneud â gwelliannau a gyflwynwyd i'r Bil. Fel y mae'r memorandwm atodol a gyflwynwyd ddydd Mawrth diwethaf yn cadarnhau, cyflwynwyd gwelliannau i'r Bil ar 11 Ionawr, 17 Ionawr a 28 Chwefror. Hoffwn, ar hyn o bryd, adleisio'r hyn y mae Cadeirydd y Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai wedi'i ddweud wrth ddweud bod rhywfaint o siom ynghylch yr oedi cyn cyflwyno'r memorandwm atodol ar ôl i'r gwelliannau hyn gael eu gosod. Rwyf hefyd yn adleisio'r hyn a ddywedais yn y ddadl ar y cynnig cydsyniad deddfwriaethol ar gyfer y Bil diwygio cyfraith lesddaliad yn ôl ym mis Rhagfyr. Mae'r oedi hwn wrth gyfleu gwybodaeth hanfodol i'r Senedd tan yn hwyr yn y broses gydsyniad yn lleihau'n fawr yr amser sydd gennym i graffu'n effeithiol ar ddull gweithredu Llywodraeth Cymru. Byddai gosod memoranda atodol yn gynharach, fel mater o arfer da iawn, wedi ein galluogi i ystyried y materion yn fanylach ac adrodd i'r Senedd mewn pryd ar gyfer y ddadl heddiw. Felly, rydym yn llwyr gefnogi'r hyn y dywedodd y Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai wrthym mewn gohebiaeth yr wythnos diwethaf am yr oedi cyn cyflwyno'r memorandwm atodol penodol hwn pan wnaethon nhw ddweud, er nad yw'n torri'r Rheolau Sefydlog, ei fod yn sicr yn mynd yn groes i ysbryd Rheol Sefydlog 29.2. Roedd yr argymhelliad olaf yn ein hadroddiad yn galw ar Lywodraeth Cymru i gynnwys sylwadau ar faint o gydweithredu ac ymgysylltu â Llywodraeth y DU ym mhob memorandwm cydsyniad deddfwriaethol. Gwnaethom yr argymhelliad hwn gan nad oedd yn glir i ni sut y daethpwyd i'r sefyllfa a nodwyd yn y memorandwm hwn o ran y darpariaethau mwyaf dadleuol yn y Bil, ac i ba raddau y mae Llywodraeth y DU wedi ymgysylltu â Llywodraeth Cymru. Rydym yn croesawu'n fawr yr ymateb cadarnhaol i'r argymhelliad hwnnw, ac yn arbennig y bydd memoranda yn y dyfodol yn rhoi gwybod i'r Aelodau am y graddau y mae Llywodraeth y DU yn cydweithredu ac yn ymgysylltu â Llywodraeth y DU. Credwn fod hyn yn hanfodol am yr holl resymau rydym wedi'u nodi y prynhawn yma. Yn olaf, nodwn ac felly rydym yn croesawu'r cyfeiriadau a wnaed yn y memorandwm cydsyniad atodol at yr ymgysylltu adeiladol a gafwyd wedyn â Llywodraeth y DU ers i'r memorandwm cyntaf gael ei gyflwyno ac, wrth gwrs, dylanwad llwyddiannus Llywodraeth Cymru ar y Bil yn y meysydd lle ceisiodd Llywodraeth Cymru welliannau. Diolch yn fawr iawn, Llywydd.