English: I don't doubt your sincerity in not wanting to compromise animal welfare, but, of course, there is a risk that the whole Brexit process will undermine that. Because we in Plaid Cymru want to see Wales as one of the world leaders in animal welfare and we want to see that continue after the significant challenges that will be posed to animal welfare by Brexit, because the EU regulations, of course, on welfare standards are among the highest in the world and we need to make sure that those standards are upheld and implemented, and it's crucial that Brexit doesn't lead to a race to the bottom on animal welfare standards. And the best way, of course, in which we could protect the welfare of animals in Wales is to stay in the EU or, at the very least, to stay in the single market and the customs union. Now, nearly 50 per cent of veterinary surgeons registering in the UK qualified elsewhere in the EU. Within meat hygiene services, it's estimated that more than 80 per cent of the veterinary workforce is made up of non-British EU citizens across the UK. I actually think it's closer to - if not actually - 100 per cent here in Wales. So, following Brexit, we'll need to ensure a sufficient number of veterinary professionals to safeguard the welfare of both farm and companion animals and this includes, of course, safeguarding animal welfare in slaughterhouses. Now, Plaid Cymru supports the slaughter and processing of animals as close as possible to where they're reared. This benefits both their welfare and the local rural economy and, of course, has environmental benefits in terms of reduced emissions from not needing to transport the animals such long distances. Support will be needed for the food and drink sector following Brexit, and that means from farmers to slaughterhouses to the food processors as well so that we can safeguard animal welfare and that we can make sure that Welsh produce has that strong brand that we all want it to have, which signifies the high standards that we're so proud of. CCTV surveillance has an important role to play in ensuring conformity with current regulations relating to animal welfare. However, it also needs to be borne in mind that slaughterhouses in Wales tend to be small businesses and that legislating on mandatory use of CCTV would clearly need to be done in conjunction with providing additional support for these small businesses. A key approach that could secure significant improvements in animal welfare, of course, is informed consumer choice, and this picks up on a point made previously about labelling. The BVA is calling for mandatory methods of production labelling of meat and dairy products and there are currently, I think, seven main farm assurance schemes - a few of them were listed earlier - each having a different criteria, and the lack of clarity, therefore, about whether animals are stunned before slaughter isn't addressed as maybe they should do in that respect. Now, the BVA's Voice of the Veterinary Profession survey found that 94 per cent of vets believe UK consumers of meat and fish should be better informed about slaughter methods. There's also significant public support for clearer labelling generally: 80 per cent of EU consumers want labelling that clearly shows which farm system was used to produce their meat and dairy product. And, as stated by the BVA, and I quote, mandatory production food labelling 'could offer post-Brexit UK food producers and farmers a unique selling point by providing consumers with the clear welfare labelling they want.' And I would encourage the Cabinet Secretary to pursue that in terms of where we want to go here in Wales. Welsh farmers can compete with anywhere in the world on standard and on the quality of their produce, and that needs to be reflected in the way that their food is marketed, branded and labelled. There is a real risk that Brexit will lead to the Welsh market being flooded by lower quality produce, with zero regard, potentially, for animal welfare, and that certainly isn't where we want to go. I'd like to say that we - and as I said yesterday, actually, in response to the Cabinet Secretary's statement on animal welfare - support action on third-party puppy sales, and, in that respect, we certainly would urge the Welsh Government to take decisive action on that also.
Welsh: Nid wyf yn amau eich didwylledd o ran peidio â bod eisiau peryglu lles anifeiliaid, ond wrth gwrs, mae perygl y bydd holl broses Brexit yn tanseilio hynny. Oherwydd rydym ni ym Mhlaid Cymru eisiau gweld Cymru'n un o arweinwyr y byd ym maes lles anifeiliaid ac rydym am weld hynny'n parhau ar ôl yr heriau sylweddol y mae Brexit yn eu creu i les anifeiliaid, oherwydd mae rheoliadau'r UE, wrth gwrs, ar safonau lles ymysg yr uchaf yn y byd ac mae angen inni wneud yn siŵr fod y safonau hynny'n cael eu cynnal a'u gweithredu, ac mae'n hollbwysig nad yw Brexit yn arwain at ras i'r gwaelod ar fater safonau lles anifeiliaid. A'r ffordd orau, wrth gwrs, y gallem ddiogelu lles anifeiliaid yng Nghymru yw aros yn yr UE neu o leiaf aros yn y farchnad sengl a'r undeb tollau. Nawr, mae bron 50 y cant o'r milfeddygon sy'n cofrestru yn y DU wedi cymhwyso mewn mannau eraill yn yr UE. Yn y gwasanaethau hylendid cig, amcangyfrifir bod mwy na 80 y cant o'r gweithlu milfeddygol ledled y DU yn ddinasyddion yr UE nad ydynt yn hanu o Brydain. Mewn gwirionedd, credaf ei fod yn agosach i 100 y cant, os nad yn 100 y cant, yma yng Nghymru. Felly, yn dilyn Brexit, bydd angen inni sicrhau nifer ddigonol o weithwyr proffesiynol milfeddygol i ddiogelu lles anifeiliaid fferm ac anifeiliaid anwes ac mae hyn yn cynnwys diogelu lles anifeiliaid mewn lladd-dai wrth gwrs. Nawr, mae Plaid Cymru yn cefnogi lladd a phrosesu anifeiliaid mor agos â phosibl i'r man lle y cawsant eu magu. Mae hyn o fudd i'w lles a'r economi wledig yn lleol ac wrth gwrs, ceir manteision amgylcheddol o ran lleihau allyriadau am na fyddai angen cludo anifeiliaid am bellteroedd mor hir. Bydd angen cymorth i'r sector bwyd a diod yn dilyn Brexit, ac mae hynny'n golygu gan ffermwyr i ladd-dai i'r proseswyr bwyd hefyd fel y gallwn ddiogelu lles anifeiliaid a sicrhau bod gan gynnyrch o Gymru y brand cryf y byddai pawb ohonom yn hoffi iddo ei gael, yn arwydd o'r safonau uchel rydym mor falch ohonynt. Mae gan wyliadwriaeth teledu cylch cyfyng rôl bwysig i'w chwarae yn sicrhau cydymffurfiaeth â rheoliadau presennol sy'n ymwneud â lles anifeiliaid. Fodd bynnag, mae angen cadw mewn cof hefyd fod lladd-dai yng Nghymru yn tueddu i fod yn fusnesau bach ac yn amlwg byddai'n rhaid i ddeddfu ar ddefnydd gorfodol o deledu cylch cyfyng ddigwydd ar y cyd â darparu cymorth ychwanegol i'r busnesau bach hyn. Un dull allweddol a allai sicrhau gwelliannau sylweddol ym maes lles anifeiliaid, wrth gwrs, yw dewis i ddefnyddwyr ar sail gwybodaeth, ac mae hyn yn dilyn ymlaen o bwynt a wnaed o'r blaen am labelu. Mae Cymdeithas Milfeddygon Prydain yn galw am ddulliau gorfodol o labelu cynhyrchion cig a llaeth ac ar hyn o bryd, rwy'n credu, ceir saith prif gynllun gwarant ffermydd - rhestrwyd rhai ohonynt yn gynharach - a meini prawf gwahanol gan bob un, ac nid yw'r diffyg eglurder, felly, ynglŷn â stynio anifeiliaid cyn eu lladd yn cael y sylw y dylai ei gael yn y cyswllt hwnnw o bosibl. Nawr, canfu arolwg Cymdeithas Milfeddygon Prydain i ganfod llais y proffesiwn milfeddygol fod 94 y cant o filfeddygon yn credu y dylai pobl sy'n bwyta cig a physgod yn y DU gael mwy o wybodaeth ynglŷn â dulliau lladd. Hefyd, ceir cefnogaeth sylweddol ymhlith y cyhoedd i labelu cliriach yn gyffredinol: mae 80 y cant o gwsmeriaid yr UE eisiau labeli sy'n dangos yn glir pa system ffermio a ddefnyddiwyd i gynhyrchu eu cynnyrch cig a llaeth. Ac fel y nodwyd gan Gymdeithas Milfeddygon Prydain gallai labeli bwyd gorfodol ar gynnyrch, ac rwy'n dyfynnu, roi pwynt gwerthu unigryw i gynhyrchwyr bwyd a ffermwyr y DU ar ôl Brexit drwy roi'r labeli lles clir y maent eu heisiau i ddefnyddwyr. A buaswn yn annog Ysgrifennydd y Cabinet i fynd ar drywydd hynny o ran ble rydym am fynd yma yng Nghymru. Gall ffermwyr Cymru gystadlu ag unrhyw le yn y byd o ran safon ac o ran ansawdd eu cynnyrch, ac mae angen i hynny gael ei adlewyrchu yn y ffordd y caiff eu bwyd ei farchnata, ei frandio a'i labelu. Mae yna berygl gwirioneddol y bydd Brexit yn arwain at orlifo marchnad Cymru â chynnyrch o ansawdd is, heb unrhyw ystyriaeth, o bosibl, i les anifeiliaid, ac yn sicr nid dyna'r llwybr yr ydym am ei ddilyn. Hoffwn ddweud - ac fel y dywedais ddoe, mewn gwirionedd, mewn ymateb i ddatganiad Ysgrifennydd y Cabinet ar les anifeiliaid - ein bod yn cefnogi camau gweithredu ar werthu cŵn bach gan drydydd parti, ac yn y cyswllt hwnnw byddem yn sicr yn annog Llywodraeth Cymru i roi camau pendant ar waith ar hynny hefyd.