English: Diolch, Llywydd, and I've agreed to give a minute of time to Mike Hedges, Heledd Fychan, Peredur Owen Griffiths and Jenny Rathbone. What is education maintenance allowance other than a lifeline for so many, both today and in the past? In 1999, the UK Government announced a pilot programme in 15 local authority areas. The programme proposed a payment to students aged 16 to 19 from families who were considered low income and who were in full-time education in either school or college. The question was a simple one, but also an ambitious one: could participation and achievement be raised through directly addressing the financial problems faced by kids from low-income families? In 2000, 15 local authority areas turned to 55 and, after the pilot concluded, EMA was rolled out UK wide in 2004. It lasted until October 2010, when the UK Government decided to scrap it. But it wasn't scrapped here in Wales, and, as I've said before, it's important that we acknowledge that Welsh Government protected it then, and have protected it since. For that, like so many other kids from low-income families, I am grateful. But if it still exists here in Wales, then why are we having this debate? The reality is that EMA is failing to meet the needs and challenges faced by learners today. First and foremost, the value of an EMA payment is nowhere near enough to support a learner. The value has remained at £30 a week since 2004, almost two decades without a rise. Had the payments kept up with inflation, the payment would be today £45 a week. That has resulted in a real-terms cut in the value of EMA by a third over this period. In 2020, Robert, 17 at the time, told the Bevan Foundation, 'You need more EMA. £30 doesn't buy you anything. It's crap. It's gone by the time you cover basic costs.' Chloe, 16 at the time said, 'It's okay, but hard to divide it into what you need.' And Thomas, 18 at the time, said that books proved to be too expensive to afford. The biggest concern, however, identified by education providers in relation to the payment as it stands, was that some learners dropped out because they thought that they would be financially better off claiming jobseeker's allowance or to take up a full-time employment post. Many simply couldn't afford to continue with their education even when they were receipt of EMA. This, of course, flies in the face of the main principle that EMA was founded upon, and the pandemic, and no doubt the cost-of-living crisis, will only make the situation worse. So, as a matter of urgency, the weekly payment needs to be addressed.
Welsh: Diolch, Lywydd, ac rwyf wedi cytuno i roi munud o amser i Mike Hedges, Heledd Fychan, Peredur Owen Griffiths a Jenny Rathbone. Beth yw lwfans cynhaliaeth addysg heblaw rhaff achub i gynifer, heddiw ac yn y gorffennol? Ym 1999, cyhoeddodd Llywodraeth y DU raglen beilot mewn 15 ardal awdurdod lleol. Cynigiai'r rhaglen daliad i fyfyrwyr 16 i 19 oed o deuluoedd yr ystyrid eu bod yn deuluoedd incwm isel ac a oedd mewn addysg amser llawn naill ai yn yr ysgol neu'r coleg. Roedd y cwestiwn yn un syml, ond hefyd yn un uchelgeisiol: a ellid cynyddu cyrhaeddiad a chyfranogiad drwy fynd i'r afael yn uniongyrchol â'r problemau ariannol sy'n wynebu plant o deuluoedd incwm isel? Yn 2000, trodd 15 ardal awdurdod lleol yn 55, ac ar ôl i'r peilot ddod i ben, cafodd y lwfans cynhaliaeth addysg ei gyflwyno ledled y DU yn 2004. Parhaodd tan fis Hydref 2010, pan benderfynodd Llywodraeth y DU gael gwared arno. Ond ni chafodd ei ddirwyn i ben yma yng Nghymru, ac fel y dywedais o'r blaen, mae'n bwysig ein bod yn cydnabod bod Llywodraeth Cymru wedi ei ddiogelu ar y pryd, ac wedi ei ddiogelu ers hynny. Rwy'n ddiolchgar iawn am hynny fel cymaint o blant eraill o deuluoedd incwm isel. Ond os yw'n dal i fodoli yma yng Nghymru, pam ein bod yn cael y ddadl hon? Y gwir amdani yw bod y lwfans cynhaliaeth addysg yn methu diwallu'r anghenion a'r heriau sy'n wynebu dysgwyr heddiw. Yn bennaf oll, nid yw gwerth taliad lwfans cynhaliaeth addysg yn agos at fod yn ddigon i gefnogi dysgwr. Mae'r gwerth wedi aros ar £30 yr wythnos ers 2004, bron i ddau ddegawd heb ei godi. Pe bai'r taliadau wedi cadw gyfuwch â chwyddiant, byddai'r taliad heddiw yn £45 yr wythnos. Mae hynny wedi arwain at doriad o draean mewn termau real yng ngwerth y lwfans cynhaliaeth addysg dros y cyfnod hwn. Yn 2020, dywedodd Robert, 17 ar y pryd, wrth Sefydliad Bevan, 'Mae angen mwy o lwfans cynhaliaeth addysg. Nid yw £30 yn prynu unrhyw beth i chi. Mae'n ddiwerth. Mae wedi mynd erbyn ichi dalu costau sylfaenol.' Dywedodd Chloe, 16 ar y pryd, 'Mae'n iawn, ond yn anodd ei rannu ar gyfer yr hyn sydd ei angen arnoch.' A dywedodd Thomas, a oedd yn 18 oed ar y pryd, fod llyfrau'n rhy ddrud i'w fforddio. Ond y pryder mwyaf a nodwyd gan ddarparwyr addysg mewn perthynas â'r taliad fel y mae ar hyn o bryd, oedd bod rhai dysgwyr wedi rhoi'r gorau iddi oherwydd eu bod yn credu y byddent yn well eu byd yn ariannol yn hawlio lwfans ceisio gwaith neu'n cael swydd amser llawn. Roedd llawer yn methu fforddio parhau â'u haddysg hyd yn oed pan oeddent yn cael lwfans cynhaliaeth addysg. Mae hyn, wrth gwrs, yn mynd yn groes i'r brif egwyddor y sefydlwyd y lwfans cynhaliaeth addysg arni, a bydd y pandemig, a'r argyfwng costau byw mae'n siŵr, yn gwneud y sefyllfa'n waeth. Felly, mae angen mynd i'r afael â'r taliad wythnosol ar fyrder.