English: Thank you, acting Presiding Officer. What an interesting debate this has been, and I'd like to congratulate Lee Waters on adding this intellectual veneer to our proceedings. It shows what a credit he is to our old school, and I'm sure Adam Price will agree on this what a great contribution it is making to the proceedings. Of course, my own contributions tend to cater for the rougher end of the oratorical market, but I'm very pleased to take part in this rather more high-level discussion. I have to admit I knew little about this topic until I researched it after the motion was put down on the order paper. But it is absolutely a very worthwhile thing for us to debate, because it's yet another refutation, I think, of the Malthusian fallacy and shows that the limits to human ingenuity cannot be foreseen. And, as a result of the massive increase in population that we've had in our lifetimes, and the population increases that are in prospect, we will need to make massive increases in food production, and almost everybody who's taken part in this debate so far recognises what a massive contribution big data can make to alleviating problems of poverty and hunger in the world, and I'm sure we all accept that. And, certainly, as the western world focuses less and less upon labour-intensive production, the use of technology is becoming even more important. It was very interesting to hear a practical farmer's account, from Andrew R.T. Davies, of how this has affected his business over the course of the last 25 years. I think it's very encouraging for us all that an industry that has, in the past, been regarded as somewhat old-fashioned, is, at the very lowest level of individual operation, now being able to take advantage of these techniques, which few of us, I think, would be able to explain how they operate to anybody else. It's very easy to see the effects; it's very difficult to understand the science and technology that goes to back them up. But, it is interesting that it is transforming our lives in so many different ways. I was very interested to hear what Jenny Rathbone had to say also about the way in which these techniques are being used in Holland, and some very interesting facts that she gave us about the proportion of the world trade in flowers and vegetables and so on that small countries are responsible for, which gives us, I think, great hope for thinking that, as the decades unfold, countries that are currently enveloped in the most desperate poverty will be able to improve the lives of their citizens in ever-growing numbers. So, it's a spirit of optimism, most of all, that I think will emerge from this debate this afternoon. What is interesting is how affordable this technology is also, when you consider the costs of capital-intensive production in years gone by and how impossible it was for small businesses to afford similar techniques that are transformative in their effect. Small businesses - and farmers are the ultimate small businessmen in this country, and particularly in Wales - are able to take advantage of these new techniques in order to improve their businesses and make them more productive. So, I'm very pleased to make a contribution to this debate, even though I can add nothing by way of knowledge to what has been discussed, but once again to say how important it is that the Assembly should, from time to time, have these consensual debates so that we don't always have to engage in knockabout and beat each other up in the Chamber. Once again, I'd like to express my gratitude to Lee Waters for adding so much to the quality of what we do.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd dros dro. Am ddadl ddiddorol yw hon wedi bod, a hoffwn longyfarch Lee Waters ar ychwanegu'r haen ddeallusol hon i'n trafodion. Mae'n dangos cymaint o glod ydyw i'n hen ysgol, ac rwy'n siŵr y bydd Adam Price yn cytuno ei fod yn cyfrannu cymaint at y trafodion. Wrth gwrs, mae fy nghyfraniadau i'n tueddu i fod ar gyfer pen garwach y farchnad areithyddol, ond rwy'n falch iawn o gymryd rhan yn y drafodaeth ychydig yn uwch ei safon hon. Rhaid i mi gyfaddef nad oeddwn yn gwybod fawr ddim am y pwnc nes i mi ei ymchwilio ar ôl i'r cynnig gael ei nodi ar y papur trefn. Ond mae'n beth gwirioneddol gwerth chweil i ni ei drafod, am fy mod yn credu ei fod unwaith eto'n gwrthbrofi'r camsyniad Malthwsaidd ac yn dangos na ellir rhagweld y terfynau i ddyfeisgarwch dynol. Ac o ganlyniad i'r cynnydd aruthrol yn y boblogaeth a welsom yn ystod ein hoes, a'r cynnydd yn y boblogaeth sydd yn yr arfaeth, bydd angen i ni gynyddu cynhyrchiant bwyd yn enfawr, ac mae bron pawb sydd wedi cymryd rhan yn y ddadl hon hyd yma yn cydnabod cyfraniad mor enfawr y gall data mawr ei wneud i liniaru problemau tlodi a newyn yn y byd, ac rwy'n siŵr ein bod i gyd yn derbyn hynny. Ac yn sicr, wrth i'r byd gorllewinol ganolbwyntio llai a llai ar gynhyrchu llafurddwys, mae'r defnydd o dechnoleg yn dod hyd yn oed yn fwy pwysig. Roedd yn ddiddorol iawn clywed cyfrif ymarferol gan ffermwr, gan Andrew R.T. Davies, ynglŷn â sut y mae hyn wedi effeithio ar ei fusnes yn ystod y 25 mlynedd diwethaf. Rwy'n credu ei bod yn galonogol iawn i ni i gyd fod diwydiant a gâi ei ystyried yn y gorffennol fel un braidd yn hen ffasiwn, ar y lefel isaf un o weithgarwch unigol, bellach yn gallu manteisio ar y technegau hyn, na fyddai fawr ohonom, rwy'n meddwl, yn gallu esbonio sut y maent yn gweithredu i unrhyw un arall. Mae'n hawdd iawn gweld yr effeithiau; mae'n anodd iawn deall y wyddoniaeth a'r dechnoleg sy'n eu cynnal. Ond mae'n ddiddorol ei bod yn trawsnewid ein bywydau mewn cymaint o wahanol ffyrdd. Roedd yn ddiddorol iawn clywed beth oedd gan Jenny Rathbone i'w ddweud hefyd am y ffordd y caiff y technegau hyn eu defnyddio yn yr Iseldiroedd, a'r ffeithiau diddorol iawn a roddodd i ni am y gyfran o fasnach y byd mewn blodau a llysiau ac yn y blaen y mae gwledydd bach yn gyfrifol amdanynt, sy'n rhoi gobaith mawr i ni, rwy'n meddwl, wrth feddwl, wrth i'r degawdau basio, y bydd gwledydd sydd â thlodi enbyd ar hyn o bryd yn gallu gwella bywydau mwy a mwy o'u dinasyddion. Felly, rwy'n credu mai ysbryd o optimistiaeth yn bennaf oll a fydd yn deillio o'r ddadl hon y prynhawn yma. Yr hyn sy'n ddiddorol yw pa mor fforddiadwy yw'r dechnoleg hon hefyd, pan ystyriwch gostau cynhyrchiant llafurddwys yn y gorffennol, a pha mor amhosib oedd hi i fusnesau bach allu fforddio technegau tebyg sy'n drawsnewidiol o ran eu heffaith. Gall busnesau - a ffermwyr yw'r garfan eithaf o bobl fusnes busnesau bach yn y wlad hon, ac yn enwedig yng Nghymru - fanteisio ar y technegau newydd hyn er mwyn gwella eu busnesau a'u gwneud yn fwy cynhyrchiol. Felly, rwy'n falch iawn o gyfrannu yn y ddadl hon, er na allaf ychwanegu unrhyw wybodaeth at yr hyn a drafodwyd, ond i ddweud unwaith eto pa mor bwysig yw hi i'r Cynulliad gael y dadleuon cydsyniol hyn o bryd i'w gilydd fel nad oes rhaid i ni golbio a churo ein gilydd yn y Siambr bob amser. Unwaith eto, hoffwn fynegi fy niolch i Lee Waters am ychwanegu cymaint at ansawdd yr hyn a wnawn.