techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Diolch yn fawr, Peredur, for that question. I was very proud to be health Minister when we started along that route, with the refugee doctors scheme, as we called it then, 20 years ago. And I always recall Aled Edwards reporting on how many of those refugee doctors we were supporting through language skills, through the scheme that developed, and which has now been replicated and followed, not in Wales, but across the UK and further afield, and how so many of those doctors who then got GMC recognition were working in the NHS across Wales and the UK. So, it is very important that we look to the opportunities and the scope of that scheme. It will be very much for the Minister for Health and Social Services - . In fact, I've raised that question with her, in terms of not just doctors, but other health professionals as well. But I would like to say that we do have the opportunities, again, with our Afghan refugees who come to join us here in Wales, many of whom have skills - their whole families; the husbands and wives have skills - as we've seen with the Syrian refugees, who are now playing their part, particularly in the NHS, and I certainly will be raising that point again about the scheme and how we can enhance it.
Welsh: Diolch yn fawr am eich cwestiwn, Peredur. Roeddwn yn falch iawn o fod yn Weinidog iechyd pan ddechreuasom ar y llwybr hwnnw, gyda'r cynllun meddygon sy'n ffoaduriaid, fel yr oeddem yn ei alw bryd hynny, 20 mlynedd yn ôl. Ac rwyf bob amser yn cofio adroddiadau Aled Edwards ar faint o'r meddygon o ffoaduriaid hynny yr oeddem yn eu cefnogi gyda sgiliau iaith, drwy'r cynllun a ddatblygwyd, ac sydd bellach wedi'i efelychu a'i ddilyn, nid yng Nghymru, ond ledled y DU a thu hwnt, a sut yr oedd cymaint o'r meddygon hynny a gydnabuwyd gan y Cyngor Meddygol Cyffredinol yn gweithio wedyn yn y GIG ledled Cymru a'r DU. Felly, mae'n bwysig iawn ein bod yn edrych ar y cyfleoedd a chwmpas y cynllun hwnnw. Bydd yn fater i'r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol - . Mewn gwirionedd, rwyf wedi trafod y cwestiwn hwnnw gyda hi, nid yn unig o ran meddygon, ond gweithwyr iechyd proffesiynol eraill hefyd. Ond hoffwn ddweud bod gennym gyfleoedd, unwaith eto, gyda'r ffoaduriaid o Affganistan sy'n dod i ymuno â ni yma yng Nghymru, gyda llawer ohonynt yn meddu ar sgiliau - eu teuluoedd cyfan; mae gan y gwŷr a'r gwragedd sgiliau - fel y gwelsom gyda'r ffoaduriaid o Syria, sydd bellach yn chwarae eu rhan, yn enwedig yn y GIG, ac yn sicr, byddaf yn codi'r pwynt eto ynglŷn â'r cynllun a sut y gallwn ei wella.
English: Thank you, and thank you for taking that forward. Recently, I brought forward a debate on substance misuse. During that debate, the Deputy Minister for Mental Health and Well-being noted that the Government approach to substance misuse problems is firmly rooted in a health and harm reduction approach. Given this, how does the Welsh Government work with and engage with the police and crime commissioners to ensure this approach is translated into action with police on the ground? Specifically, how do the Government and the PCCs guide officers to identify substance misuse or addiction problems and to respond appropriately in line with the health and harm reduction approach?
Welsh: Diolch, a diolch am fwrw ymlaen â hynny. Yn ddiweddar, cyflwynais ddadl ar gamddefnyddio sylweddau. Yn ystod y ddadl honno, nododd y Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Llesiant fod dull y Llywodraeth o ymdrin â phroblemau camddefnyddio sylweddau yn canolbwyntio ar iechyd a lleihau niwed. O gofio hyn, sut y mae Llywodraeth Cymru'n gweithio gyda'r comisiynwyr heddlu a throseddu ac yn ymgysylltu â hwy i sicrhau bod y dull hwn yn cael ei drosi'n weithredu gyda'r heddlu ar lawr gwlad? Yn benodol, sut y mae'r Llywodraeth a'r comisiynwyr heddlu a throseddu'n cynorthwyo swyddogion i nodi problemau camddefnyddio sylweddau neu gaethiwed ac i ymateb yn briodol yn unol â'r dull iechyd a lleihau niwed?
English: Well, thank you for that question. It's very timely again, because tomorrow I'm meeting with the lead PCC, police and crime commissioner, Dafydd Llywelyn, and I will be, and he will, I'm sure, be aware of questions asked to me this afternoon with my lead role in terms of policing. I co-chair with the First Minister the policing partnership board, and I have to say that, over the last 18 months, although we have been focusing on the impact of the pandemic and the support that the police forces have been giving to respond to the pandemic and to the very welcome expansion of our community police support officers, we also have had substance misuse clearly on the agenda. It is something where, particularly, the police forces, led often by the police and crime commissioners, are looking at prevention in terms of the role of our police services in Wales. And you know, we do focus on what are Welsh needs and Welsh circumstances, and I will be raising this again with Dafydd Llywelyn, the lead police and crime commissioner, when I meet him tomorrow.
Welsh: Wel, diolch am eich cwestiwn. Mae'n amserol iawn eto, gan y byddaf yn cyfarfod â'r comisiynydd heddlu a throseddu arweiniol yfory, Dafydd Llywelyn, a byddaf i, ac yntau, rwy'n siŵr, yn ymwybodol o'r cwestiynau a ofynnwyd i mi y prynhawn yma gyda fy rôl arweiniol mewn perthynas â phlismona. Rwy'n cyd-gadeirio'r bwrdd partneriaeth plismona gyda'r Prif Weinidog, ac mae'n rhaid imi ddweud, dros y 18 mis diwethaf, er ein bod wedi bod yn canolbwyntio ar effaith y pandemig a'r cymorth y mae'r heddluoedd wedi bod yn ei roi i ymateb i'r pandemig a chyflwyno nifer fwy o swyddogion cymorth cymunedol yr heddlu, sy'n galonogol iawn, mae camddefnyddio sylweddau hefyd wedi bod yn amlwg ar yr agenda. Mae'n rhywbeth lle mae'r heddluoedd, yn arbennig, dan arweiniad y comisiynwyr heddlu a throseddu, yn edrych ar atal o ran rôl gwasanaethau'r heddlu yng Nghymru. Ac rydym yn canolbwyntio ar beth yw anghenion Cymru ac amgylchiadau Cymru, a byddaf yn codi hyn eto gyda Dafydd Llywelyn, y comisiynydd heddlu a throseddu arweiniol, pan fyddaf yn cyfarfod ag ef yfory.
English: We continue to work in partnership with the NHS, the police and the third sector to provide access to sexual assault referral centres in Wales. This joint working ensures access to trained and experienced professionals for help and support, and to provide advice for victims of sexual assault.
Welsh: Rydyn ni'n parhau i weithio mewn partneriaeth â'r GIG, yr heddlu a'r trydydd sector i ddarparu mynediad at ganolfannau atgyfeirio ymosodiadau rhywiol yng Nghymru. Mae cydweithio fel hyn yn sicrhau bod y rheini sy'n dioddef ymosodiadau rhywiol yn cael cymorth, cefnogaeth a chyngor gan weithwyr proffesiynol profiadol, sydd wedi cael yr hyfforddiant priodol.
English: Thank you very much, and I'm particularly grateful that you answered through the medium of Welsh. These sexual assault referral centres provide a very important service to vulnerable people who clearly have gone through appalling experiences. Now, when one looks at sexual assault statistics, there isn't much difference between the number of sexual assaults for every 1,000 of the population in our rural communities as compared to urban communities. However, the level of provision available in our rural areas is appalling, particularly in north Wales. There is only one sexual health referral centre in the whole of north Wales, and that's in Colwyn Bay. It's a four-hour journey on public transport for somebody from Tudweiliog, for example, or from Harlech to Colwyn Bay. Minister, don't you agree that it's time that we saw investment in a sexual assault referral centre, a second in north Wales, in a place that is more convenient to the residents of Gwynedd and Anglesey?
Welsh: Diolch yn fawr iawn, a dwi'n arbennig o ddiolchgar eich bod chi wedi ateb trwy gyfwng y Gymraeg. Mae'r canolfannau atgyfeirio ymosodiadau rhywiol yn cynnig gwasanaeth andros o bwysig i bobl fregus sydd yn amlwg wedi mynd trwy brofiadau erchyll. Rŵan, pan fydd rhywun yn edrych ar yr ystadegau ymosodiadau rhywiol, does yna ddim llawer o wahaniaeth rhwng y niferoedd o ymosodiadau rhywiol am bob 1,000 o'r boblogaeth yn ein cymunedau gwledig o'u cymharu â chymunedau trefol a dinesig. Er hynny, mae lefel y ddarpariaeth sydd ar gael yn ein cymunedau gwledig yn affwysol o isel, yn enwedig, felly, yng ngogledd Cymru. Dim ond un canolfan atgyfeirio ymosodiadau rhywiol sydd yng ngogledd Cymru gyfan, a honno ym Mae Colwyn. Mae'n bedair awr o siwrnai ar drafnidiaeth gyhoeddus i rywun, er enghraifft, o Dudweiliog i Fae Colwyn neu o Harlech i Fae Colwyn. Weinidog, ydych chi ddim yn cytuno ei bod hi'n amser inni weld buddsoddiad mewn canolfan atgyfeirio ymosodiadau rhywiol arall yn y gogledd, a hynny mewn man mwy cyfleus i drigolion Gwynedd a Môn?
English: Diolch yn fawr, Mabon ap Gwynfor, and thank you for putting that focus on our SARC programme. It is so important that we do have that access to sexual assault referral centres across the whole of Wales, and focusing particularly on rural Wales and north Wales, where you, obviously, are the representative. We do have robust collaborative working arrangements to ensure that there is that multi-agency response, which I know you recognise is crucial. We have a programme board, which oversees this in terms of the SARC provision across Wales. It's hosted in the NHS collaborative and, of course, it's all aiming to improve health outcomes for victims and survivors of sexual assault. The programme is actually based on a regional approach, so I will take this back in terms of the representations you're making today. We do have an integrated service already available in north Wales, but I think it's your points about distance and access to accredited facilities, for example, that are crucially important. I'll just, perhaps, also mention that this is something where we have a new regional hub being developed here in Cardiff, but that can be a model for the rest of Wales.
Welsh: Diolch yn fawr, Mabon ap Gwynfor, a diolch am roi'r ffocws hwnnw ar ein rhaglen canolfannau atgyfeirio ymosodiadau rhywiol. Mae mor bwysig fod gennym y mynediad hwnnw at ganolfannau atgyfeirio ymosodiadau rhywiol ledled Cymru gyfan, gan ganolbwyntio'n arbennig ar gefn gwlad Cymru a gogledd Cymru, lle rydych chi, yn amlwg, yn gynrychiolydd. Mae gennym drefniadau gweithio cydweithredol cadarn i sicrhau ein bod yn cael yr ymateb amlasiantaethol hwnnw, sy'n hanfodol, fel y gwn eich bod yn ei gydnabod. Mae gennym fwrdd rhaglen, sy'n goruchwylio hyn o ran y ddarpariaeth o ganolfannau atgyfeirio ymosodiadau rhywiol ledled Cymru. Cydweithfa'r GIG sy'n ei drefnu, ac wrth gwrs, mae'r cyfan yn anelu at wella canlyniadau iechyd i ddioddefwyr a goroeswyr ymosodiadau rhywiol. Mae'r rhaglen yn seiliedig ar ddull rhanbarthol o weithredu, felly byddaf yn trosglwyddo'r sylwadau a wnaed gennych heddiw iddynt hwy. Mae gwasanaeth integredig eisoes ar gael gennym yng ngogledd Cymru, ond credaf fod eich pwyntiau ynglŷn â phellter a mynediad at gyfleusterau achrededig, er enghraifft, yn hanfodol bwysig. Fe soniaf hefyd efallai fod hyn yn rhywbeth lle mae gennym ganolbwynt rhanbarthol newydd yn cael ei ddatblygu yma yng Nghaerdydd, ond gall hwnnw fod yn fodel ar gyfer gweddill Cymru.
English: Thank you, Mabon, for asking this really important question. In our region, ahead of this year's White Ribbon events, I've been working with sexual violence charity, New Pathways, and it operates six of Wales's eight SARCs. They do an amazing job of supporting victims, overwhelmingly women and girls, and I'm pleased to say that they recently received new funding to support more people in more ways. But far too many victims are let down by the criminal justice system. Police and prosecutors need far more resources and training to expedite sexual assault and rape investigations in Wales. This is critical, not least because we know that lengthy court processes, combined with persistently and pitifully low conviction rates, put off victims from reporting those crimes. So, what discussions have you had, Minister, with Ministry of Justice officials about prioritising victims over perpetrators and improving swift access to justice?
Welsh: Diolch, Mabon, am ofyn y cwestiwn pwysig hwn. Yn ein rhanbarth ni, cyn y digwyddiadau Rhuban Gwyn eleni, rwyf wedi bod yn gweithio gyda'r elusen trais rhywiol, Llwybrau Newydd, sy'n gweithredu chwech o wyth canolfan atgyfeirio ymosodiadau rhywiol Cymru. Maent yn gwneud gwaith gwych yn cefnogi dioddefwyr, menywod a merched yn bennaf, ac rwy'n falch o ddweud eu bod wedi derbyn cyllid newydd yn ddiweddar i gefnogi mwy o bobl mewn mwy o ffyrdd. Ond mae'r system cyfiawnder troseddol yn gwneud cam â gormod lawer o ddioddefwyr. Mae angen llawer mwy o adnoddau a hyfforddiant ar yr heddlu ac erlynwyr i gyflymu ymchwiliadau i ymosodiadau a thrais rhywiol yng Nghymru. Mae hyn yn hollbwysig, yn anad dim gan y gwyddom fod achosion llys hirfaith, ynghyd â chyfraddau truenus o isel a chyson o euogfarnau, yn atal dioddefwyr rhag rhoi gwybod i'r awdurdodau am y troseddau hynny. Felly, pa drafodaethau a gawsoch chi, Weinidog, gyda swyddogion y Weinyddiaeth Gyfiawnder ynghylch blaenoriaethu dioddefwyr dros gyflawnwyr, a gwella mynediad cyflym at gyfiawnder?
English: Well, I thank Joyce Watson for that question, and also in recognition of her diligent and long-standing commitment to addressing the needs of victims in terms of improving the sexual assault referral centres' provision. And also focusing particularly in terms of the need for justice for those victims and the importance, as I said in response to the first question from Mabon, of this multi-agency response. This is about how we prioritise our SARC services, and we need to ensure that the police and the Home Office play their parts as far as this is concerned, so we were also very pleased to support New Pathways in terms of additional funding and support. But we have actually got to instil confidence in victims that, if they report, those who abuse will be held to account, and that's why, of course, in terms of the importance of us having influence and furthering that influence to more responsibility in the criminal justice system, it is so important that you raised this issue this afternoon. Can I just say that it's also very linked to our violence against women, domestic abuse and sexual violence strategy, which we are developing the next phase of for the next five years? It's interesting that we are actually enhancing remote court hearing facilities, for example, across Wales, which I think we are helping to fund, or are funding, because we know how important it is for victims to present secure evidence safely by video link.
Welsh: Wel, diolch i Joyce Watson am ei chwestiwn, ac rwyf hefyd yn cydnabod ei hymrwymiad diwyd a hirsefydlog i fynd i'r afael ag anghenion dioddefwyr o ran gwella darpariaeth y canolfannau atgyfeirio ymosodiadau rhywiol. A chanolbwyntio'n benodol hefyd ar yr angen am gyfiawnder i'r dioddefwyr hynny a phwysigrwydd, fel y dywedais mewn ymateb i'r cwestiwn cyntaf gan Mabon, yr ymateb amlasiantaethol hwn. Mae hyn yn ymwneud â'r modd y blaenoriaethwn ein gwasanaethau canolfannau atgyfeirio ymosodiadau rhywiol, ac mae angen inni sicrhau bod yr heddlu a'r Swyddfa Gartref yn chwarae eu rhan yn y cyswllt hwn, felly roeddem hefyd yn falch iawn o gefnogi cyllid a chymorth ychwanegol ar gyfer Llwybrau Newydd. Ond mae'n rhaid inni feithrin hyder mewn dioddefwyr, os ydynt yn rhoi gwybod i'r awdurdodau, y bydd y rhai sy'n eu cam-drin yn cael eu dwyn i gyfrif, ac o ran pa mor bwysig yw hi fod gennym ddylanwad a'n bod yn defnyddio'r dylanwad hwnnw i sicrhau mwy o gyfrifoldeb yn y system cyfiawnder troseddol, dyna pam ei bod mor bwysig eich bod wedi codi'r mater hwn y prynhawn yma. A gaf fi ddweud hefyd fod hyn yn gysylltiedig iawn â'n strategaeth trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol, y byddwn yn datblygu ei cham nesaf am y pum mlynedd nesaf? Mae'n ddiddorol ein bod yn gwella cyfleusterau gwrandawiadau llys o bell, er enghraifft, ledled Cymru, ac yn helpu i'w hariannu, neu yn eu hariannu, rwy'n credu, gan y gwyddom pa mor bwysig yw hi fod dioddefwyr yn gallu cyflwyno tystiolaeth ddiogel mewn modd diogel drwy gyswllt fideo.
English: The Welsh Government supports credit unions that provide an alternative community banking service. We also work with LINK, which runs a financial inclusion programme to protect access to free cash for all, but especially for those in more deprived communities where there is a greater reliance on cash.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru'n cefnogi undebau credyd sy'n darparu gwasanaeth bancio cymunedol amgen. Rydym hefyd yn gweithio gyda LINK, sy'n gweithredu rhaglen cynhwysiant ariannol i ddiogelu mynediad am ddim at arian parod i bawb, ond yn enwedig y rheini mewn cymunedau mwy difreintiedig lle ceir mwy o ddibyniaeth ar arian parod.
English: Many thanks, Minister, for your response there. Members across this Chamber, of course, will have supported their communities in attempting to keep banks in their own constituencies, and as we all know in this Chamber, the banks will perhaps receive those petitions and then go ahead and ignore, and banks will close. But, of course, I've been a long-time advocate myself, Minister, of a community banking model; I believe that there does need to be Government intervention, so I certainly support the Welsh Government's aims via Banc Cambria. This is an absolutely crucial project. I know, in a Government statement just before the election, Minister, the Government Minister, then Ken Skates, said that he hoped to be in a position to make further announcements in regard to Banc Cambria before the end of 2021. So, I wonder if you could provide any information today in terms of when that announcement will be brought forward, but particularly how Members can lobby for locations to be in their own constituencies. I've been a long-time advocate that those banks should be in place in my own constituency in towns like Llanidloes, Machynlleth and Welshpool, so I'll continue to lobby for those areas. But, Minister, can you provide an update - because I understand you will be the Minister responsible once Banc Cambria has been developed - in terms of supporting Members to ensure that Banc Cambria's locations are in areas across Wales that are most appropriate, and particularly those, of course, in rural constituencies like mine?
Welsh: Diolch yn fawr am eich ymateb, Weinidog. Bydd Aelodau ar draws y Siambr hon, wrth gwrs, wedi cefnogi eu cymunedau drwy geisio cadw banciau yn eu hetholaethau eu hunain, ac fel y gŵyr pob un ohonom yn y Siambr hon, efallai y bydd y banciau'n cael y deisebau hynny ac yna'n eu hanwybyddu ac yn bwrw ymlaen â'u cynlluniau, a bydd banciau'n cau. Ond wrth gwrs, rwyf wedi dadlau dros fodel bancio cymunedol ers amser maith, Weinidog; credaf fod angen ymyrraeth gan y Llywodraeth, felly rwy'n sicr yn cefnogi nodau Llywodraeth Cymru drwy Fanc Cambria. Mae hwn yn brosiect cwbl hanfodol. Weinidog, mewn datganiad gan y Llywodraeth ychydig cyn yr etholiad, gwn fod Gweinidog y Llywodraeth ar y pryd, Ken Skates, wedi dweud ei fod yn gobeithio bod mewn sefyllfa i wneud cyhoeddiadau pellach mewn perthynas â Banc Cambria cyn diwedd 2021. Felly, tybed a allwch ddarparu unrhyw wybodaeth heddiw ynglŷn â phryd y gwneir y cyhoeddiad hwnnw, ond yn fwyaf arbennig, sut y gall Aelodau lobïo i sicrhau lleoliadau yn eu hetholaethau eu hunain. Rwyf wedi dadlau ers amser maith y dylai'r banciau hynny fod ar waith yn fy etholaeth fy hun mewn trefi fel Llanidloes, Machynlleth a'r Trallwng, felly byddaf yn parhau i lobïo ar ran yr ardaloedd hynny. Ond Weinidog, a allwch roi'r wybodaeth ddiweddaraf - gan y deallaf mai chi fydd y Gweinidog a fydd yn gyfrifol pan fydd Banc Cambria wedi'i ddatblygu - er mwyn cefnogi'r Aelodau i sicrhau bod lleoliadau Banc Cambria yn yr ardaloedd mwyaf priodol ledled Cymru, ac yn enwedig, wrth gwrs, mewn etholaethau gwledig fel fy un i?
English: Thank you, Russell George. It is always good and important to drive things forward when we get that cross-party support for a proposal. It has been clearly supported by the Welsh Government, taking on the pioneering work of Ken Skates, and I also would say Jack Sargeant as well, who raised many questions on this point. But, I have to say that it is across this Welsh Parliament that Banc Cambria is seen to be a goal that we should be aiming for. Because the serious point is that we've got bank closures in all our consistencies on the high street. It's a continuing decline, and we have to ensure people have access to banking services. I've mentioned the credit union movement, and we're putting more and more funding and support into the credit unions. Just a quick update: you know that we have direct discussions, as I think I've reported, between the regulator and the private sector financial institution, because the banking sector is tightly regulated, it is a reserved matter, and the establishment of the community bank is contingent on private sector delivery. But we're completely committed to the support and the creation of the community bank for Wales. I think it's important that we can acknowledge and keep raising the questions, recognising that we're working with the private sector. They're developing their commercial proposals in line with the regulatory approval process, and we are delivering operational plans in parallel with these regulatory assessments.
Welsh: Diolch, Russell George. Mae bob amser yn dda ac yn bwysig gyrru pethau ymlaen pan gawn y gefnogaeth drawsbleidiol honno i gynnig. Fe'i cefnogwyd yn glir gan Lywodraeth Cymru, gan ymgymryd â gwaith arloesol Ken Skates, a byddwn yn dweud Jack Sargeant hefyd, a gododd lawer o gwestiynau ar y pwynt hwn. Ond mae'n rhaid imi ddweud bod pawb ar draws y Senedd hon yng Nghymru yn ystyried bod Banc Cambria yn nod y dylem anelu ato. Oherwydd y pwynt difrifol yw bod banciau'n cau yn gyson ar y stryd fawr ym mhob un o'n hetholaethau. Mae'n ddirywiad parhaus, ac mae'n rhaid inni sicrhau bod gan bobl fynediad at wasanaethau bancio. Rwyf wedi sôn am y mudiad undebau credyd, ac rydym yn rhoi mwy a mwy o gyllid a chefnogaeth i'r undebau credyd. Un diweddariad cyflym: fe wyddoch ein bod yn cael trafodaethau uniongyrchol, fel rwyf wedi dweud, rwy'n credu, rhwng y rheoleiddiwr a sefydliad ariannol y sector preifat, oherwydd bod y sector bancio'n cael ei reoleiddio'n dynn, mae'n fater a gedwir yn ôl, ac mae sefydlu'r banc cymunedol yn dibynnu ar ddarpariaeth y sector preifat. Ond rydym wedi ymrwymo'n llwyr i gefnogi a chreu banc cymunedol Cymru. Credaf ei bod yn bwysig ein bod yn gallu cydnabod a pharhau i godi'r cwestiynau, gan gydnabod ein bod yn gweithio gyda'r sector preifat. Maent yn datblygu eu cynigion masnachol yn unol â'r broses gymeradwyo reoleiddiol, ac rydym yn cyflawni cynlluniau gweithredol ochr yn ochr â'r asesiadau rheoleiddio hyn.