English: Diolch, Llywydd. There have been many references from many Members in this Chamber to the inverse care law, that, essentially, the section of the population most in need of care services often face the most barriers to accessing them. We've also noted on several occasions that people in the poorest areas also face the greatest burden of disease. This is due to a combination of the industrial legacy and the neglect of those people in those communities when they were de-industrialised. We've also noted that the dismissive attitude of senior management in the NHS when it came to dealing with complaints that led to the maternity services scandal in Cwm Taf, and noted that it probably wouldn't have happened to people in a more wealthy area. But, again, lessons are not learned, as this Labour Government presides over a policy of closing A&E in one of the most deprived areas in Wales. This is despite the University of Sheffield study in 2007 finding that a 10 km increase in distance is associated with around a one per cent absolute increase in mortality, and that relationship is greater for patients with respiratory conditions. And this has been confirmed by at least two other studies for asthma patients. Now, the board cites staff shortages for this, and it is, of course, trivially true to say that a unit without doctors is going to be dangerous. But we have to ask why. How have we got to this place? The figures I quoted yesterday to the First Minister demonstrate that in those areas with A&E units that are not under threat, consultant numbers have increased significantly. Those areas where reconfigured proposals were agreed did not. It's a self-fulfilling prophecy. Nobody chooses to work in a place that is under threat, when management rely on agency staff instead of advertising for long-term vacancies. My office has heard from a number of doctors who want full-time posts in the Royal Glamorgan and would take them if they were offered a little bit of flexibility in the hours. So, what are the immediate short-term actions that need to be taken now? First of all, make a public commitment to the long-term future of the A&E department in the Royal Glamorgan Hospital. This alone will help recruitment and retention. Offer the existing agency staff full-time employment, making adjustments to the hours if needed. We know that there are many people who would accept this offer. Actually advertise some posts, using some financial incentives, like Cardiff has recently done, if that's necessary for the difficult-to-recruit positions. And, importantly, make the expectations to management clear - they have been operating with the opposite expectations and a belief that the unit should close ever since the south Wales programme was agreed. In the longer term, Plaid Cymru has well-considered and costed policies for the training and recruitment of an extra 1,000 doctors, and that includes investment in the targeting of local recruits and the expansion of training places for doctors. These policies can and should be put in place for the benefit of all NHS services in Wales now. I want to turn briefly to tackling some myths. First of all, the Tories need to reflect upon the fact that this process has happened in England. Jeremy Hunt made it clear that he wanted centralisation and he gave the go-ahead for this to happen back when he was health Secretary. Coincidentally, this was the date the performance in the English NHS started to decline, and that decline continues to this day. So, the Tories don't have a good track record in delivering a different model of service configuration. Secondly, to those who want to abolish the Assembly, they need to consider what would happen if the NHS senior management had no political oversight at all. Some senior managers have been heard privately saying that they want centralisation to go far further. If they had their way, we could end up with A&E units in just Cardiff, Swansea and maybe one or two others. It's only because Labour know that they can't get away with agreeing to that that prevents this process from getting worse. But that also highlights another unavoidable truth: that the health Minister could stop these proposals right now, but he chooses not to. I want to finish with this: we in Plaid Cymru will do everything we can to stop them closing or reducing those hours in our A&E department at the Royal Glamorgan, and we intend to win this battle. If we do, a future Plaid Cymru Government pledges to keep our A&E for the long term. But if we don't win, then we will pledge to restore it. Diolch.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae llawer o Aelodau yn y Siambr hon wedi cyfeirio at y ddeddf gofal gwrthgyfartal, sef, yn y bôn, mai'r rhan o'r boblogaeth sydd fwyaf o angen gwasanaethau gofal sy'n wynebu'r rhwystrau mwyaf rhag cael mynediad atynt. Rydym hefyd wedi nodi ar sawl achlysur mai pobl yn yr ardaloedd tlotaf hefyd sy'n wynebu'r baich mwyaf o afiechyd. Canlyniad yw hyn i gyfuniad o'r etifeddiaeth ddiwydiannol a'r ffaith bod y bobl yn y cymunedau hynny wedi cael eu hesgeuluso pan gawsant eu dad-ddiwydiannu. Rydym hefyd wedi nodi mai agwedd ddiystyriol uwch reolwyr yn y GIG wrth ymdrin â chwynion a arweiniodd at sgandal y gwasanaethau mamolaeth yng Nghwm Taf, ac wedi nodi na fyddai hynny wedi digwydd yn ôl pob tebyg i bobl mewn ardal fwy cyfoethog. Ond unwaith eto, nid yw'r gwersi'n cael eu dysgu, gan fod y Llywodraeth Lafur hon yn llywyddu dros bolisi o gau adrannau damweiniau ac achosion brys yn un o'r ardaloedd mwyaf difreintiedig yng Nghymru. Mae hyn er gwaethaf yr astudiaeth gan Brifysgol Sheffield yn 2007 a ganfu fod cynnydd o 10 km mewn pellter yn gysylltiedig â chynnydd absoliwt o oddeutu un y cant mewn marwolaethau, a bod y berthynas honno'n fwy i gleifion â chyflyrau anadlol. Ac mae hyn wedi'i gadarnhau gan o leiaf ddwy astudiaeth arall o gleifion ag asthma. Nawr, mae'r bwrdd yn nodi mai prinder staff yw'r rheswm am hyn, ac wrth gwrs, mae'n wir dweud, yn arwynebol, fod uned heb feddygon yn mynd i fod yn beryglus. Ond mae'n rhaid inni ofyn pam. Sut y cyraeddasom y sefyllfa hon? Mae'r ffigurau a ddyfynnais ddoe i'r Prif Weinidog yn dangos bod nifer y meddygon ymgynghorol wedi cynyddu'n sylweddol yn yr ardaloedd sydd ag unedau damweiniau ac achosion brys nad ydynt dan fygythiad. Ni ddigwyddodd hynny yn yr ardaloedd lle cytunwyd ar gynigion ad-drefnu. Mae'n broffwydoliaeth hunangyflawnol. Nid oes unrhyw un yn dewis gweithio mewn lle sydd dan fygythiad, pan fydd rheolwyr yn dibynnu ar staff asiantaeth yn lle hysbysebu swyddi hirdymor. Clywodd fy swyddfa gan nifer o feddygon sy'n awyddus i gael swyddi amser llawn yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg a byddent yn eu derbyn pe byddent yn cael cynnig rhywfaint o hyblygrwydd o ran oriau. Felly, beth yw'r camau tymor byr uniongyrchol sy'n rhaid eu cymryd yn awr? Yn gyntaf oll, gwnewch ymrwymiad cyhoeddus i ddyfodol hirdymor yr adran damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Hyn yn unig a fydd yn helpu i recriwtio a chadw staff. Cynigiwch waith amser llawn i'r staff asiantaeth presennol, gan addasu eu horiau os oes angen. Gwyddom fod llawer o bobl a fyddai'n derbyn y cynnig hwn. Hysbysebwch rai swyddi, gan ddefnyddio cymhellion ariannol, fel y mae Caerdydd wedi'i wneud yn ddiweddar, os yw hynny'n angenrheidiol ar gyfer y swyddi sy'n anodd eu recriwtio. Ac yn bwysig, gwnewch y disgwyliadau'n glir i'r rheolwyr - maent wedi bod yn gweithredu gyda disgwyliadau i'r gwrthwyneb, a chred y dylai'r uned gau ers i raglen de Cymru gael ei chytuno. Yn y tymor hwy, mae gan Blaid Cymru bolisïau sydd wedi'u hystyried a'u costio'n drylwyr ar gyfer hyfforddi a recriwtio 1,000 o feddygon ychwanegol, ac mae hynny'n cynnwys buddsoddi mewn targedu recriwtiaid lleol a chynyddu nifer y lleoedd hyfforddi ar gyfer meddygon. Fe ellid ac fe ddylid rhoi'r polisïau hyn ar waith er budd holl wasanaethau'r GIG yng Nghymru nawr. Hoffwn droi'n gyflym at chwalu rhai mythau. Yn gyntaf oll, mae angen i'r Torïaid ystyried y ffaith bod y broses hon wedi digwydd yn Lloegr. Dywedodd Jeremy Hunt yn glir ei fod yn dymuno canoli, a rhoddodd sêl bendith i hyn ddigwydd yn ôl pan oedd yn Ysgrifennydd iechyd. Drwy gyd-ddigwyddiad, hwn oedd y dyddiad y dechreuodd perfformiad GIG Lloegr ddirywio, ac mae'r dirywiad hwnnw'n parhau hyd heddiw. Felly, nid oes gan y Torïaid hanes da o ddarparu model gwahanol o drefnu'r gwasanaeth. Yn ail, i'r rheini sydd am ddiddymu'r Cynulliad, mae angen iddynt ystyried beth fyddai'n digwydd pe na bai gan uwch reolwyr y GIG unrhyw oruchwyliaeth wleidyddol o gwbl. Mae rhai uwch reolwyr wedi cael eu clywed yn dweud yn breifat eu bod am i ganoli fynd yn llawer pellach. Pe byddent yn cael eu ffordd, gallem fod ag unedau damweiniau ac achosion brys yng Nghaerdydd ac Abertawe yn unig yn y pen draw, ac efallai un neu ddau arall. Dim ond y ffaith bod Llafur yn gwybod na fyddent yn cael rhwydd hynt i gytuno i hynny sy'n atal y broses hon rhag gwaethygu. Ond mae hynny hefyd yn amlygu gwirionedd arall na ellir ei osgoi: y gallai'r Gweinidog iechyd atal y cynigion hyn yr eiliad hon, ond mae'n dewis peidio. Rwyf am gloi gyda hyn: byddwn ni ym Mhlaid Cymru yn gwneud popeth a allwn i'w hatal rhag cau neu leihau'r oriau yn ein hadran damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg, ac rydym yn bwriadu ennill y frwydr hon. Os gwnawn, mae Llywodraeth Plaid Cymru yn y dyfodol yn addo cadw ein hadrannau damweiniau ac achosion brys yn hirdymor. Ond os na wnawn ennill, byddwn yn addo eu hadfer. Diolch.