English: I'm really pleased today to speak as the Conservative spokesperson for local government, and thank you, Minister, for your introduction to the regulations outlined here today. I would first of all like to talk to item 9, the Corporate Joint Committees (General) (No. 2) (Wales) Regulations 2021. As colleagues will be aware, these regulations are connected with the establishment of the corporate joint committees in Wales by regulation under Part 5 of the Local Government and Elections (Wales) Act 2021, which doesn't sound particularly exciting, but I assure you it is wildly exciting. Many councillors and council leaders across Wales have huge concerns with the democratic nature of corporate joint committees. Councils and councillors, of course, are democratically elected to make decisions and represent their communities, yet the introduction of corporate joint committees is likely to take powers away from those who are democratically elected to make the decisions. I'd like to remind us all here today that devolution, of course, was introduced to bring power as close to the people as possible, and I don't believe that corporate joint committees will support this at all. It's clear to me that Welsh Government's aim with these corporate joint committees is to take power away from those democratically elected to make those decisions. In addition to those concerns, as the Minister outlined, there are some details in the regulations here today, but there are some pertinent issues that are not being addressed or properly detailed. First of all, staffing. Secondly, the cost of all this, the funding of it. How much will it cost the taxpayer, particularly because there are going to be chief executives having to be employed and there will be chief financial officers having to be employed, amongst other auditors et cetera, et cetera? Thirdly, the representation - how it will be fairly represented by individual councils and how that will be distributed across those corporate joint committees. Llywydd, it's not often that I do quote from the Plaid Cymru manifesto. It's also not often that I support what they are proposing. Nevertheless, I would like to take the opportunity to quote directly from the manifesto from only a few months ago, in May, which says that, 'Wales' future governance should continue to involve local, regional and national tiers in decision making and delivery at the correct levels' - all good so far, of course - 'and with clear democratic accountability to the people. To this end, we will replace Labour's four planning regions and their corresponding undemocratic Corporate Joint Committees'. So, in light of this, Llywydd, I would be astounded if I was to hear today that Plaid Cymru would be supporting the motions here in front of us today. They've done a sterling job and have been heroic in their opposition to corporate joint committees, and I'm sure the leaders of Gwynedd, Ynys Môn, Ceredigion and Carmarthenshire would also be surprised to hear any objection, or any support, should I say, to the CJCs here today. [ Interruption.] They didn't actually. Check the votes with the WLGA. We cannot throw local democracy and council powers under the bus, even with the co-operation agreement in place, and I'm proud that as Conservatives we're standing up for councils and democratically elected councillors. Moving on, I'm ever the optimist, Llywydd, but not naive at the same time. I do note that item 9 is likely to get majority support here today, and, as such, we won't be objecting to items 10 to 17, because it's right that when CJCs will be in place that they are adhering to appropriate regulations, as the Minister outlined, so they can properly function within those regulations. So, to conclude, Llywydd, I would urge all Members to respect powers for local councils and vote against item 9, which introduces further these corporate joint committees. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Rwy'n falch iawn heddiw o siarad fel llefarydd y Ceidwadwyr dros lywodraeth leol, a diolch ichi, Gweinidog, am eich cyflwyniad i'r rheoliadau a amlinellir yma heddiw. Yn gyntaf, hoffwn siarad am eitem 9, Rheoliadau Cyd-bwyllgorau Corfforaethol (Cyffredinol) (Rhif 2) (Cymru) 2021. Fel y gŵyr cyd-Aelodau, mae'r rheoliadau hyn yn gysylltiedig â sefydlu'r cyd-bwyllgorau corfforaethol yng Nghymru drwy reoliad o dan Ran 5 o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021, nad yw'n swnio'n arbennig o gyffrous, ond rwy'n eich sicrhau ei fod yn gyffrous iawn. Mae gan lawer o gynghorwyr ac arweinwyr cynghorau ledled Cymru bryderon enfawr ynghylch natur ddemocrataidd cyd-bwyllgorau corfforaethol. Mae cynghorau a chynghorwyr, wrth gwrs, yn cael eu hethol yn ddemocrataidd i wneud penderfyniadau a chynrychioli eu cymunedau, ac eto mae cyflwyno cyd-bwyllgorau corfforaethol yn debygol o gymryd pwerau oddi wrth y rhai sy'n cael eu hethol yn ddemocrataidd i wneud y penderfyniadau. Hoffwn ein hatgoffa i gyd yma heddiw fod datganoli, wrth gwrs, wedi'i gyflwyno i ddod â phŵer mor agos at y bobl â phosibl, ac nid wyf yn credu y bydd cyd-bwyllgorau corfforaethol yn cefnogi hyn o gwbl. Mae'n amlwg i mi mai nod Llywodraeth Cymru gyda'r cyd-bwyllgorau corfforaethol hyn yw tynnu grym oddi wrth y rhai a etholwyd yn ddemocrataidd i wneud y penderfyniadau hynny. Yn ogystal â'r pryderon hynny, fel yr amlinellodd y Gweinidog, mae rhai manylion yn y rheoliadau yma heddiw, ond mae rhai materion perthnasol nad ydyn nhw yn cael sylw neu nad ydyn nhw'n cael eu nodi'n briodol. Yn gyntaf oll, staffio. Yn ail, cost hyn i gyd, ei ariannu. Faint bydd yn ei gostio i'r trethdalwr, yn enwedig gan y bydd yn rhaid cyflogi prif weithredwyr a bydd yn rhaid cyflogi prif swyddogion cyllid, ymhlith archwilwyr eraill ac ati, ac ati? Yn drydydd, y gynrychiolaeth - sut y caiff ei gynrychioli'n deg gan gynghorau unigol a sut y caiff hynny ei ddosbarthu ar draws y cyd-bwyllgorau corfforaethol hynny. Llywydd, nid yn aml y dyfynnaf o faniffesto Plaid Cymru. Nid yn aml ychwaith yr wyf yn cefnogi'r hyn y maen nhw'n ei gynnig. Serch hynny, hoffwn fanteisio ar y cyfle i ddyfynnu'n uniongyrchol o'r maniffesto o ychydig fisoedd yn ôl, ym mis Mai, sy'n dweud; 'dylai dyfodol llywodraethu Cymru barhau i gynnwys haenau lleol, rhanbarthol a chenedlaethol wrth wneud penderfyniadau ac y dylid gweithredu ar y lefelau cywir' - popeth yn dda hyd yn hyn, wrth gwrs - 'a gydag atebolrwydd democrataidd clir i'r bobl. I'r perwyl hwn, byddwn ni'n diddymu pedwar rhanbarth cynllunio Llafur a'u Cyd-bwyllgorau Corfforaethol annemocrataidd'. Felly, yng ngoleuni hyn, Llywydd, byddwn yn rhyfeddu pe bawn i'n clywed heddiw y byddai Plaid Cymru yn cefnogi'r cynigion yma ger ein bron heddiw. Maen nhw wedi gwneud gwaith rhagorol ac wedi bod yn arwrol yn eu gwrthwynebiad i gyd-bwyllgorau corfforaethol, ac rwy'n siŵr y byddai arweinwyr Gwynedd, Ynys Môn, Ceredigion a sir Gaerfyrddin hefyd yn synnu clywed unrhyw wrthwynebiad, neu unrhyw gefnogaeth, y dylwn i ddweud i'r CBCau yma heddiw. [ Torri ar draws.] Ni wnaethant ddim mewn gwirionedd. Gwiriwch y pleidleisiau gyda CLlLC. Ni allwn daflu democratiaeth leol a phwerau'r cyngor o dan y bws, hyd yn oed gyda'r cytundeb cydweithredu sydd ar waith, ac rwy'n falch ein bod ni fel Ceidwadwyr yn sefyll dros gynghorau a chynghorwyr a etholwyd yn ddemocrataidd. Wrth symud ymlaen, rwy'n llawn optimistiaeth, Llywydd, ond nid wyf yn naïf ar yr un pryd. Sylwaf fod eitem 9 yn debygol o gael cefnogaeth fwyafrifol yma heddiw, ac, fel y cyfryw, ni fyddwn yn gwrthwynebu eitemau 10 i 17, oherwydd mae'n iawn, pan fydd CBCau ar waith, eu bod yn glynu wrth reoliadau priodol, fel yr amlinellodd y Gweinidog, fel y gallant weithredu'n briodol o fewn y rheoliadau hynny. Felly, i gloi, Llywydd, byddwn yn annog pob Aelod i barchu pwerau i gynghorau lleol a phleidleisio yn erbyn eitem 9, sy'n cyflwyno'r cyd-bwyllgorau corfforaethol hyn ymhellach. Diolch yn fawr iawn.