English: So, we're talking now about what will be effective to deliver this in a way that helps us raise rounded citizens who can achieve for themselves and their country, which is why I wanted to ask, really, why the word 'responsibility' has only appeared once in what our young people will achieve through the six areas of learning, because I think it's great to see words like 'confidence' and 'resilience', and the ability to be participants, I think, or to participate in decisions, but if our education is not helping people to move on from just respecting the needs of other people, which is a stated aim, to actually thinking they might have a responsibility in helping people meet those needs, then I think we might struggle with truly co-productive policy making in future. Actually, I think that's where we need a sea change, a game changer, if you like, in public policy in the future - amongst other changes. Now, I'm sure that you'll say that my point is covered by the AoLEs, and it would be great if you could actually pinpoint how you actually think that will be the case, but what's not clear to me either at the moment is how these good citizen parts of the curriculum, if you like, will be weighted against the examinable areas of work. Because I welcome absolutely this need to reduce gaming that can go on in the current system, but I think we also need to keep an eye as well on avoiding new areas of gaming where decision makers can either swing in favour of exam results or avoid difficult questions about exam results by focusing on the non-examinable activity. Because when we talk about teacher freedom - and, as I say, I agree with you on this - it's just trying to establish quite how free they will be. Will they be free enough to actually avoid the stated policy objectives of what you're trying to do here? So, perhaps we can discuss that a little bit. I mentioned the issue of what young people themselves think is valuable, and I'd be grateful if you could just give some indication as to how children and young people themselves have been involved so far. The White Paper talks about the Organisation for Economic Co-operation and Development observation that Welsh Government and the education sector have been working closely together, but it would be quite helpful to get an idea about how those who will be receiving this new-look education feel about it. I'm sure this comes as a huge shock to you, Minister, but I do want to talk about cardiopulmonary resuscitation and first-aid skills - their place in the curriculum. I know you've heard all the evidence - evidence that has persuaded other Governments, not just the UK, that this is so worth while that they actually haven't left it to teacher discretion. The health and well-being AoLE speaks to individuals looking after themselves, but not really very much about looking after other people, which goes back to my initial point about mutual responsibility. So, I'd be quite curious to know why, at the moment, it looks like Welsh children might be disadvantaged compared to their peers in other parts of the world, actually, regarding a skill that they will now be taking for granted. I'm conscious of leaving some questions for others, but I have got some more. Oh, yes - accountability. Now, I accept that how accountability is going to be measured from now on is still very much something that will be discussed with this Assembly, but what I'd like some steer on today, because we are talking about legislation, is what action you would take and refer to in legislation if this poor link in Wales, as it was described by the OECD, between accountability and improvement is not replaced, and pretty swiftly, by a link that works, particularly as the White Paper says that some of the existing accountability measures will be retained? Just briefly on Welsh language and the wording to teach Welsh in various places in the White Paper - I think we need to explore that on another day. We haven't got much time today. I particularly wanted to ask, though, about the introduction of teaching English in Welsh-medium settings for very young children, and I can understand perhaps on grounds of fairness, when we're introducing so much Welsh now into English-medium settings, that this could be an attempt to not treat one language more favourably than the other. But I think these are not like-for-like situations, and I think it would help if you could bring us some evidence that suggests that those very young children learning through the medium of Welsh, through a continuum or otherwise, are in some way disadvantaged in a way that introducing English into their lives at that stage would overcome. As I say, these are not like-for-like situations and I don't think you can treat them in quite the same way. Tangentially, I'm just wondering what consideration was given to bringing modern foreign languages into the AoLEs much more visibly before key stage 3. I know it's not the same as Welsh language, but I am really worried about the future of modern foreign languages, even under this curriculum. And then, finally - as I say, I'll leave teachers' training for another day. I'm pleased to see that you'll be putting some duties for Welsh Government on the face of the Bill. I wonder if I could ask you to consider a duty rather than a power to introduce statutory guidance assisting local government, governors and school leaders about how they can evidence fulfilling those duties around the four purposes. Because I know you will say, 'Well, of course, the Welsh Government will do this, and it's actually mentioned in the White Paper', but by committing through a duty to introduce guidance - and I'm not suggesting what should be in that guidance - I think that gives some comfort to those who are looking for certainty from this legislation. I think I need to give you fair warning that we'll be looking at making those duties in amendments at some point to introduce and review statutory guidance, to have some powers to vary that guidance after scrutiny from the Welsh Parliament, and also, as I mentioned earlier, to see what powers you would be looking for in order to take action in the event of duties by others not being met. So, you're already aware of expressions of uncertainty about the delivery of the policy - we've discussed it in committee and a little bit in the Chamber. So, you have work to do on that, and, actually, as a legislature, we want to help you meet some of those concerns. I think it'll help both of us - meaning us as a Parliament and you as a Government - if your Bill looks to create certainty for those who will be responsible for implementing the Bill in due course and just doesn't join the list of Swiss cheeses that have been rolling out from Welsh Government lately. Thank you very much.
Welsh: Felly, rydym yn sôn nawr am yr hyn fydd yn effeithiol er mwyn darparu hyn mewn ffordd sy'n ein helpu i feithrin dinasyddion cyflawn a all gyflawni er eu mwyn eu hunain ac er mwyn eu gwlad. A dyna pam yr oeddwn yn awyddus i ofyn, yn wir, pam nad yw'r gair 'cyfrifoldeb' ond wedi ymddangos mewn un man yn yr hyn y bydd ein pobl ifanc yn ei gyflawni yn y chwe maes dysgu. Rwyf i o'r farn ei bod yn beth ardderchog i ni weld geiriau fel 'hyder' a 'chydnerthedd', a'r gallu i gymryd rhan neu fod â rhan mewn penderfyniadau. Ond os nad yw ein haddysg yn helpu pobl i symud ymlaen oddi wrth barchu anghenion pobl eraill yn unig, sydd yn nod a bennir, i ystyried y gallen nhw fod â chyfrifoldeb gwirioneddol i helpu pobl i fodloni'r anghenion hynny, yna rwy'n credu y gallem gael trafferth o bosib wrth lunio polisi gwir gydgynhyrchiol yn y dyfodol. Mewn gwirionedd, yn fy marn i, dyna lle mae angen y newid enfawr, y newid yn y chwarae, os hoffech, gyda pholisi cyhoeddus yn y dyfodol - ymhlith newidiadau eraill. Nawr, rwy'n siŵr y byddwch yn dweud bod fy mhwynt i yn cael ei gwmpasu yn y Meysydd Dysgu a Phrofiad, a byddai'n wych pe gallech nodi sut yn union y credwch y bydd hynny'n digwydd. Ond nid yw'n eglur i minnau chwaith ar hyn o bryd sut y bydd y rhannau hynny o'r cwricwlwm ar y dinasyddion da, os hoffech chi, yn cydbwyso â'r meysydd addysg sy'n cael eu harholi. Rwy'n llwyr groesawu'r angen i leihau'r chwarae a all fod yn y system bresennol, ond rwy'n credu hefyd bod angen inni gadw llygad ar osgoi meysydd newydd o chwarae gemau lle mae'r rhai sy'n gwneud penderfyniadau naill ai'n troi o blaid canlyniadau arholiadau neu'n osgoi cwestiynau anodd am ganlyniadau arholiadau drwy ganolbwyntio ar y gweithgarwch nad yw'n cael ei arholi. Oherwydd pan fyddwn ni'n sôn am ryddid i athrawon - ac, fel y dywedaf i, rwy'n cytuno â chi yn hyn o beth - dim ond ceisio darganfod pa mor rhydd yn union a fydden nhw yw hyn. A fydden nhw'n ddigon rhydd mewn gwirionedd i osgoi'r amcanion polisi a nodwyd o ran yr hyn yr ydych yn ceisio ei gyflawni yma? Felly, efallai y gallwn drafod rhywfaint ar hynny. Cyfeiriais at yr hyn y mae'r bobl ifanc eu hunain yn ei ystyried yn werthfawr, a byddwn yn ddiolchgar pe gallech roi ryw syniad i ni ynghylch sut mae'r plant a'r bobl ifanc eu hunain wedi bod â rhan yn y cyswllt hwn hyd yn hyn. Mae'r Papur Gwyn yn sôn am sylw'r Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD), sef bod Llywodraeth Cymru a'r sector addysg wedi bod yn gweithio'n agos â'i gilydd. Ond byddai'n fuddiol iawn cael amcan o'r hyn y mae'r rhai a fydd yn derbyn yr addysg hon ar ei newydd wedd yn teimlo ynglŷn â'r peth. Rwy'n siŵr y bydd hon yn sioc enfawr i chi, Gweinidog, ond hoffwn sôn am adfywio cardiopwlmonaidd a sgiliau cymorth cyntaf - a'u lle yn y cwricwlwm. Gwn eich bod wedi clywed y dystiolaeth i gyd - tystiolaeth sydd wedi perswadio llywodraethau eraill, nid yn unig y DU, fod hyn mor werthfawr fel nad ydyn nhw wedi rhoi'r rhyddid i athrawon benderfynu ar hyn. Mae'r Maes Dysgu a Phrofiad iechyd a Lles yn siarad ag unigolion am gymryd gofal o'u hunain, ond nid yw'n cyfeirio llawer iawn mewn gwirionedd at gymryd gofal o bobl eraill, sy'n mynd yn ôl at fy mhwynt cychwynnol ynghylch cyfrifoldeb y naill i'r llall. Felly, byddwn yn awyddus iawn i wybod pam, ar hyn o bryd, mae'n edrych fel pe byddai plant Cymru dan anfantais efallai o'u cymharu â'u cyfoedion mewn rhannau eraill o'r byd, o ran medr y bydden nhw nawr yn ei gymryd yn ganiataol. Rwy'n ymwybodol o adael rhai cwestiynau i eraill, ond mae gennyf i rai eto. O, ie - atebolrwydd. Nawr, rwy'n derbyn y bydd y dull y caiff atebolrwydd ei fesur ynddo o hyn ymlaen yn parhau i fod yn rhywbeth a gaiff ei drafod yn y Cynulliad hwn. Ond yr hyn yr hoffwn rywfaint o arweiniad arno heddiw, oherwydd rydym yn sôn am ddeddfwriaeth, yw pa gamau a fyddech yn eu cymryd ac yn cyfeirio atyn nhw mewn deddfwriaeth os na chaiff y ddolen gyswllt wan hon, fel y'i disgrifiwyd gan yr OECD, rhwng atebolrwydd a gwelliant yng Nghymru, ei disodli a hynny'n fuan iawn, gan ddolen gyswllt sy'n gweithio, yn arbennig gan fod y Papur Gwyn yn dweud y bydd rhai o'r mesurau atebolrwydd presennol yn cael eu cadw? Dim ond yn fyr ar y Gymraeg a'r geiriad o ran dysgu'r Gymraeg mewn gwahanol fannau yn y Papur Gwyn - credaf fod angen inni edrych ar hynny ryw ddiwrnod eto. Nid oes llawer o amser gennym ni heddiw. Roeddwn yn arbennig o awyddus i ofyn, serch hynny, am gyflwyniad dysgu Saesneg mewn mannau lle ceir addysg cyfrwng Cymraeg ar gyfer plant ifanc iawn, a gallaf ddeall ar sail tegwch efallai, wrth i ni gyflwyno cymaint o Gymraeg mewn mannau addysg cyfrwng Saesneg, y gallai hyn fod yn ymgais i beidio â thrin un iaith yn fwy ffafriol na'r llall. Ond nid yw'r rhain yn sefyllfaoedd cyffelyb, ac rwyf i o'r farn y byddai o gymorth pe gallech roi rhywfaint o dystiolaeth i ni sy'n awgrymu bod y plant ifanc iawn hynny sy'n dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg, drwy gontinwwm neu fel arall, mewn rhyw ffordd dan anfantais y byddai cyflwyno Saesneg yn eu bywydau yn y cyfnod hwnnw'n ei oresgyn. Fel y dywedaf, nid yw'r rhain yn sefyllfaoedd cyffelyb, ac nid wyf i'n credu y gellir eu trin yn yr un modd. Wrth fynd heibio, tybed pa ystyriaeth a roddwyd i gyflwyno ieithoedd tramor modern yn y Meysydd Addysg a Phrofiad mewn ffordd fwy gweladwy cyn cyfnod allweddol 3. Gwn nad yw hynny'r un peth â'r iaith Gymraeg, ond rwy'n gofidio'n fawr am ddyfodol ieithoedd tramor modern, hyd yn oed gyda'r cwricwlwm hwn. Ac yna, yn olaf - fel y dywedaf i, byddaf yn cadw hyfforddiant athrawon i'w drafod eto. Rwy'n falch o weld y byddwch yn rhoi rhai dyletswyddau i Lywodraeth Cymru ar wyneb y Bil. Tybed a oes modd gofyn i chi ystyried dyletswydd yn hytrach na phŵer i gyflwyno canllawiau statudol i helpu Llywodraeth Leol, llywodraethwyr ac arweinwyr ysgol ynglŷn â sut y gallen nhw roi tystiolaeth o'u cyflawniad o'r dyletswyddau hynny ynghylch y pedwar diben? Gwn y byddwch chi'n dweud, 'Wel, wrth gwrs, bydd Llywodraeth Cymru yn gwneud hyn, ac mae sôn amdano yn y Papur Gwyn mewn gwirionedd'. Ond drwy ymrwymo i ddyletswydd i gyflwyno canllawiau - ac nid wyf i'n awgrymu beth ddylai fod yn y canllawiau hynny - credaf fod hynny'n rhoi peth cysur i'r rheini sy'n chwilio am sicrwydd yn y ddeddfwriaeth. Credaf fod angen imi roi rhybudd teg i chi y byddwn yn edrych ar lunio'r dyletswyddau hynny mewn gwelliannau ryw bryd ar gyfer cyflwyno ac adolygu canllawiau statudol, i fod â rhai pwerau i amrywio'r cyfarwyddyd hwnnw ar ôl craffu gan Senedd Cymru, a hefyd, fel y soniais yn gynharach, i weld pa bwerau yr ydych yn awyddus i'w cael er mwyn cymryd camau pe na fyddai'r dyletswyddau eraill yn cael eu bodloni. Felly, rydych yn ymwybodol eisoes o'r datganiadau o ansicrwydd ynghylch cyflawni'r polisi - rydym ni wedi trafod hynny yn y Pwyllgor ac ychydig bach ar hynny yn y Siambr. Felly, mae gennych waith i'w wneud ar hynny, ac, mewn gwirionedd, fel deddfwrfa, rydym ni'n dymuno eich helpu chi i ymateb i rai o'r pryderon hynny. Credaf y bydd hynny'n ein helpu ni oll - rwy'n golygu ni yn Senedd a chithau yn Llywodraeth - pe byddai eich Bil yn ceisio creu sicrwydd i'r rhai a fydd yn gyfrifol am roi'r Bil ar waith maes o law ac nad yw'n ymuno â'r rhestr o gawsiau tyllog o'r Swistir sydd wedi cael eu cyflwyno gan Lywodraeth Cymru yn ddiweddar. Diolch yn fawr iawn.