techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: No problem at all. What's a shame here is that we are seeing the introduction of these historic taxes for the first time, and we need to ensure that that process works as smoothly as possible, because we will need to generate confidence among people that this process is going to work. We saw from the experience in Scotland, which introduced its taxes before us, that problems had arisen with coding, and one of the things that we asked for as the Finance Committee was an assurance that lessons had been learned from that. And the assurance given to us was that those lessons had been learned and that we should be fine. I have some copies here of correspondence between the committee Chair and HMRC. The Chair asked for an assurance and HMRC provided those assurances:
Welsh: Dim problem o gwbl. Beth sy'n drueni fan hyn yw mi ydyn ni ar gyfnod lle rydyn ni'n gweld cyflwyno'r trethi hanesyddol yma, ac mae eisiau gwneud yn siŵr bod y broses yna yn gweithredu mor llyfn â phosib oherwydd mae eisiau creu hyder ym mhobl fod y broses yma'n mynd i fod yn gweithio. Mi welsom ni o brofiad yr Alban, oedd wedi cyflwyno eu trethi nhw o'n blaenau ni, fod problemau wedi codi efo'r codio, ac un o'r pethau fuon ni'n gofyn amdano fo fel Pwyllgor Cyllid oedd am sicrwydd bod gwersi wedi cael eu dysgu o hynny. A'r sicrwydd a roddwyd i ni oedd bod gwersi wedi'u dysgu ac y dylem ni fod yn iawn. Mae gen i gopïau yn fan hyn o lythyrau rhwng Cadeirydd y pwyllgor a Chyllid a Thollau Ei Mawrhydi. Mae'r Cadeirydd yn gofyn am sicrwydd a Chyllid a Thollau Ei Mawrhydi yn rhoi y sicrwydd:
English: 'We are confident that we have a robust approach'
Welsh: Rydym yn hyderus fod gennym ddull trylwyr o weithredu.
English: - and so on. But this kind of thing is perhaps going to undermine people's confidence, although it's fair to ask who is to blame: is it the employers for failing to use the correct code, or is it the system, including HMRC, for failing to realise that at the time that the incorrect codes were being used? So, I wanted to ask for further assurances on particular actions that the Welsh Government will take now, specifically in order to restore the confidence of Welsh taxpayers in this process. And, what further work will the Welsh Government do with HMRC in order to ensure that there is what you might call an early warning system in place where the incorrect codes are used? Now, as it happens, we're not talking about large financial sums here. I think people may have overpaid or underpaid somewhere between £2 and £10. So, they're not huge amounts of money, but confidence is the issue that we're talking about here, and I would ask for a few words of assurance on the steps taken by the Government from here on in.
Welsh: - ac yn y blaen. Ond mae'r math yma o beth, dwi'n meddwl, yn mynd i danseilio hyder, er ei bod hi'n deg gofyn ar bwy mae'r bai: ar y cyflogwr am fethu â defnyddio'r cod iawn, ynteu ar y system, yn cynnwys Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi, am beidio â sylweddoli ar y pryd fod y codau anghywir yn cael eu gweithredu, ac yn y blaen? Felly, eisiau gofyn am ragor o sicrwydd ydw i ynglŷn â'r camau gweithredu penodol fydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd rŵan, yn benodol er mwyn adfer hyder trethdalwyr Cymru yn y broses yma. A pha waith pellach fydd Llywodraeth Cymru yn ei wneud efo Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi er mwyn sicrhau bod yna, os liciwch chi, beth fyddech chi'n ei alw yn Saesneg yn early warning system a'r math yna o beth, lle mae'r codau anghywir yn cael eu defnyddio? Yn digwydd bod, nid oes symiau ariannol mawr yn y fantol yn fan hyn. Dwi'n meddwl bod pobl wedi'u gordalu, neu wedi talu rhy ychydig, rhywle rhwng £2 a £10. Felly, nid ydyn nhw'n symiau mawr o arian, ond hyder ydy'r mater yn fan hyn, ac mi fyddwn yn gofyn am air neu ddau o sicrwydd ynglŷn â'r camau a fydd yn cael eu cymryd gan y Llywodraeth o hyn ymlaen.
English: We know about the problems that exist, which Scotland had when it first had income tax devolved, and if this is the only problem that we have, then I think it should be solved fairly quickly. But when you see a problem occurring like this, there's a nervousness as to whether other problems might have occurred as well. We know the bigger problems in Scotland were the failure to allocate Scottish taxpayers to Scotland and to accurately predict the income tax income and receipts that were going to come into Scotland. Is the Minister confident that everyone who should be a Welsh taxpayer, apart from those who have just been identified, are paying the correct Welsh rate of income tax, especially those who do live in Wales, but work in England?
Welsh: Gwyddom am y problemau sy'n bodoli, problemau fel y cafodd yr Alban pan gafodd y dreth incwm ei datganoli gyntaf, ac os mai dyma'r unig broblem a gawn, yna credaf y dylid ei datrys yn weddol gyflym. Ond pan fyddwch chi'n gweld problem yn digwydd fel hyn, mae yna nerfusrwydd ynglŷn ag a allai problemau eraill fod wedi digwydd hefyd. Gwyddom mai'r problemau mwy yn yr Alban oedd y methiant i ddyrannu trethdalwyr yr Alban i'r Alban ac i ragweld yn gywir yr incwm a'r derbyniadau o dreth incwm a oedd yn mynd i ddod i'r Alban. A yw'r Gweinidog yn hyderus y bydd pawb a ddylai fod yn drethdalwr yng Nghymru, ar wahân i'r rhai sydd newydd eu nodi, yn talu'r dreth incwm gywir yng Nghymru, yn enwedig y rhai sy'n byw yng Nghymru, ond sy'n gweithio yn Lloegr?
English: Thank you very much and this is something that we've explored in the Chamber before the introduction of the Welsh rates of income tax, so it's good to come back to it again. Welsh Government and HMRC undertook a large amount of work to ensure that we could identify everyone who is eligible to pay their taxes in Wales. We have no reason to suggest that we feel that there is an issue with that piece of work in terms of identifying those individuals who should be paying Welsh rates of income tax.
Welsh: Diolch yn fawr iawn i chi, ac mae hyn yn rhywbeth yr ydym wedi'i drafod yn y Siambr cyn cyflwyno cyfraddau treth incwm Cymru, felly mae'n dda dod yn ôl ato eto. Gwnaeth Llywodraeth Cymru a CThEM lawer iawn o waith i sicrhau y gallem nodi pawb sy'n gymwys i dalu eu trethi yng Nghymru. Nid oes gennym reswm i awgrymu ein bod yn teimlo bod problem gyda'r gwaith o nodi'r unigolion a ddylai fod yn talu cyfraddau Cymreig o dreth incwm.
English: Thank you, Minister. The next topical question is from Andrew R.T. Davies.
Welsh: Diolch i'r Gweinidog. Y cwestiwn amserol nesaf, felly, yw'r un gan Andrew R.T. Davies.
English: The Well-being of Future Generations (Wales) Act contains binding legal obligations and is driving a positive change in how public bodies make and implement decisions that affect the people of Wales and our environment now and in the future.
Welsh: Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) yn cynnwys rhwymedigaethau cyfreithiol rhwymol ac mae'n ysgogi newid cadarnhaol yn y ffordd y mae cyrff cyhoeddus yn gwneud ac yn gweithredu penderfyniadau sy'n effeithio ar bobl Cymru a'n hamgylchedd yn awr ac yn y dyfodol.
English: Thank you for that very broad response, Deputy Minister. It is a fact that a judgment does sit there now that has been handed down by the High Court, which calls the Act, 'deliberately vague, general and aspirational and which applies to a class rather than individuals.' What is really important is that, in light of this judgment, do you as a Government now believe that the Act does need to be tightened up so that it does confer stronger rights to individuals and communities, given that that judgment sits there, or do you believe the judgment is correct and that you, as a Government, deliberately put an Act down that was vague and was general and was more aspirational?
Welsh: Diolch ichi am yr ymateb bras hwnnw, Ddirprwy Weinidog. Mae'n ffaith bod dyfarniad wedi'i drosglwyddo gan yr Uchel Lys, sy'n galw'r Ddeddf, yn fwriadol amwys, yn gyffredinol ac yn ddyheadol, ac sy'n berthnasol i ddosbarth yn hytrach nag unigolion. Yng ngoleuni'r dyfarniad hwn, yr hyn sy'n wirioneddol bwysig i'w ofyn yw a ydych chi fel Llywodraeth bellach yn credu bod angen tynhau'r Ddeddf fel ei bod yn rhoi hawliau cryfach i unigolion a chymunedau, gan fod y dyfarniad hwnnw'n sefyll, neu a ydych yn credu bod y dyfarniad yn gywir a'ch bod chi, fel Llywodraeth, wedi mynd ati'n fwriadol i gyflwyno Deddf a oedd yn amwys ac yn gyffredinol ac yn fwy dyheadol?
English: The well-being of future generations Act is about improving the social, economic, environmental and cultural well-being of Wales, now and into the future. Of course, the interpretation of the law is a matter for the courts, but the Act does provide for enhanced scrutiny, not just of the Welsh Government through the powers of the Future Generations Commissioner for Wales - an independent commissioner - but also the examination duty on the Auditor General for Wales, and it's improving decision making, both in the short and longer term through the five ways of working. It's designed to support 44 public bodies in Wales to make decisions. The well-being of future generations Act is well regarded, not just in Wales. I met with the third sector today keen to embrace those ways of working, keen to make it work. Worldwide, it is highly regarded as something where Wales is leading the way, and indeed it is an opportunity in terms of making real change. And if you look at the powers of the future generations commissioner, they're very clear. The commissioner's role is to act as a guardian for the interests of future generations in Wales and to support those public bodies. Well, I do know that, in fact, Andrew R.T. Davies didn't actually vote for this piece of legislation in the final stages -
Welsh: Mae Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol yn ymwneud â gwella lles cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru, yn awr ac yn y dyfodol. Wrth gwrs, mater i'r llysoedd yw dehongli'r gyfraith, ond mae'r Ddeddf yn darparu ar gyfer craffu manylach, nid yn unig craffu ar Lywodraeth Cymru drwy bwerau Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru - comisiynydd annibynnol - ond hefyd y ddyletswydd archwilio ar Archwilydd Cyffredinol Cymru, ac mae'n gwella'r broses o wneud penderfyniadau, yn y tymor byr ac yn fwy hirdymor drwy'r pum ffordd o weithio. Ei nod yw cynorthwyo 44 o gyrff cyhoeddus yng Nghymru i wneud penderfyniadau. Mae parch mawr i Ddeddf cenedlaethau'r dyfodol, ac nid yn unig yng Nghymru. Heddiw, cyfarfûm â'r trydydd sector a oedd yn awyddus i groesawu'r ffyrdd hynny o weithio, ac yn awyddus i wneud iddynt weithio. Ym mhob cwr o'r byd, mae iddi barch mawr fel rhywbeth lle mae Cymru'n arwain y ffordd, ac yn wir mae'n gyfle i sicrhau newid go iawn. Ac os edrychwch ar bwerau comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol, maent yn glir iawn. Rôl y comisiynydd yw gweithredu fel gwarcheidwad er budd cenedlaethau'r dyfodol yng Nghymru a chefnogi'r cyrff cyhoeddus hynny. Wel, rwy'n gwybod, mewn gwirionedd, na wnaeth Andrew R.T. Davies bleidleisio o blaid y ddeddfwriaeth hon yn y cyfnodau olaf -
English: Because it was poorly crafted.
Welsh: Am nad oedd wedi'i saernïo'n dda.
English: - but I think that the well-being of future generations Act is already standing up to the test, and I would very much like to actually organise a meeting with, not only the Member, but all Members, to update on the impact of the future generations commissioner's work and the well-being of future generations Act.
Welsh: - ond credaf fod Deddf cenedlaethau'r dyfodol eisoes yn profi ei gwerth, ac rwy'n awyddus iawn i drefnu cyfarfod, nid yn unig gyda'r Aelod, ond â phob Aelod, i roi'r wybodaeth ddiweddaraf am effaith gwaith comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol a Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol.
English: The Welsh Government is spending millions of Welsh tax pounds on the well-being of future generations commission, run by a Labour insider. The High Court - the High Court - has now stated what many of us already knew: the well-being of future generations Act is 'deliberately vague'. A senior barrister in Wales has described the Act as both 'toothless' and 'virtually useless'. The well-being of future generations commission is nothing more than an expensive talking shop. A place where yet another Labour person can get yet another six-figure salary package. Instead of spending millions on something said by an eminent QC to be 'virtually useless', why not fund front-line services, which will really make a difference to future generations? You can invest in sustainable infrastructure, you can invest in public transport, install electric charging points for cars, you could even put the money into the NHS to save lives. Do you agree with the High Court? It seems not, actually, but I'll ask you the question: do you agree with the High Court that your legislation is deliberately vague and will you change it?
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru yn gwario miliynau o bunnoedd o drethi Cymru ar gomisiwn llesiant cenedlaethau'r dyfodol, sy'n cael ei redeg gan aelod mewnol Llafur. Mae'r Uchel Lys - yr Uchel Lys - bellach wedi datgan yr hyn yr oedd llawer ohonom yn ei wybod eisoes: fod Deddf cenedlaethau'r dyfodol yn 'fwriadol annelwig'. Mae uwch-fargyfreithiwr yng Nghymru wedi disgrifio'r Ddeddf fel un 'ddi-rym' a 'bron yn ddiwerth'. Nid yw comisiwn cenedlaethau'r dyfodol yn ddim mwy na siop siarad ddrud. Man lle gall person Llafur arall eto gael pecyn cyflog chwe ffigur arall eto. Yn hytrach na gwario miliynau ar rywbeth y mae Cwnsler y Frenhines blaenllaw yn ei alw 'bron yn ddiwerth', beth am ariannu gwasanaethau rheng flaen, a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i genedlaethau'r dyfodol? Gallwch fuddsoddi mewn seilwaith cynaliadwy, gallwch fuddsoddi mewn trafnidiaeth gyhoeddus, gosod pwyntiau gwefru trydan ar gyfer ceir, gallech hyd yn oed roi'r arian i'r GIG i achub bywydau. A ydych yn cytuno â'r Uchel Lys? Mae'n ymddangos nad ydych, mewn gwirionedd, ond gofynnaf y cwestiwn i chi: a ydych yn cytuno â'r Uchel Lys fod eich deddfwriaeth yn fwriadol annelwig ac a wnewch chi ei newid?
English: I don't agree with the comments from the QC. I don't believe the legislation is toothless. I do believe and agree with Mick Antoniw. This legislation has made us a world leader in thinking differently, so would the Minister agree with me that we do need to keep flying the flag for this piece of legislation, because it's why countries right now, as you've rightly said, Deputy Minister, are looking to Wales and are interested in Wales and this piece of legislation, and they want to follow Wales's lead? So, we do need to keep flying the flag. Deputy Minister, I was very proud recently to launch a report alongside the Civil Engineering Contractors Association and also be at the launch of a report from Coleg Cambria in my own constituency. They don't need to follow this piece of legislation, but what they have done is to take the piece of legislation, looked at how it works, realise the benefits and implemented their own plans. And I do believe they are doing some incredibly positive things because of this legislation. So, would you agree with me, Minister, that this is another example of the legislation making a difference right here on our doorstep in Wales? To finish, again, I do not believe this is a piece of toothless legislation. I think drafting a world-first piece of legislation that changes the way we work, that protects our planet, that looks at the way we monitor and maintain our budgets for the future is something that we should be proud of, and I think it's something that our future generations will be proud of moving forward.
Welsh: Nid wyf yn cytuno â'r sylwadau gan Gwnsler y Frenhines. Nid wyf yn credu bod y ddeddfwriaeth yn ddi-rym. Rwy'n credu ac yn cytuno â Mick Antoniw. Mae'r ddeddfwriaeth hon wedi ein gwneud yn arweinydd byd o ran meddwl yn wahanol, felly a fyddai'r Gweinidog yn cytuno â mi fod angen inni ddal ati i chwifio'r faner dros y ddeddfwriaeth hon, gan mai dyma pam y mae gwledydd yn awr, fel y nodoch chi'n gywir, Ddirprwy Weinidog, yn edrych ar Gymru ac yn dangos diddordeb yn y ddeddfwriaeth hon a Chymru, ac maent am ddilyn arweiniad Cymru? Felly, mae angen inni ddal i chwifio'r faner. Ddirprwy Weinidog, roeddwn yn falch iawn yn ddiweddar o gael cyhoeddi adroddiad ar y cyd â'r Gymdeithas Contractwyr Peirianneg Sifil a mynychu lansiad adroddiad gan Goleg Cambria yn fy etholaeth i. Nid oes angen iddynt ddilyn y ddeddfwriaeth hon, ond maent wedi edrych ar y ddeddfwriaeth, ar sut y mae'n gweithio, wedi sylweddoli'r manteision a gweithredu eu cynlluniau eu hunain. Ac rwy'n credu eu bod yn gwneud pethau hynod o gadarnhaol oherwydd y ddeddfwriaeth hon. Felly, a fyddech chi'n cytuno, Weinidog, fod hon yn enghraifft arall o'r ddeddfwriaeth yn gwneud gwahaniaeth yma ar garreg ein drws yng Nghymru? I orffen, unwaith eto, ni chredaf fod hon yn ddeddfwriaeth ddi-rym. Credaf fod drafftio darn o ddeddfwriaeth, y gyntaf o'i bath yn y byd, sy'n newid ein ffordd o weithio, sy'n diogelu ein planed, sy'n edrych ar y ffordd yr ydym yn monitro ac yn cynnal ein cyllidebau ar gyfer y dyfodol, yn rhywbeth y dylem ymfalchïo ynddo, a chredaf ei bod yn rhywbeth y bydd cenedlaethau'r dyfodol yn falch o'i datblygu.
English: I thank Jack Sargeant for flying the flag today with a concrete example of how this legislation is being used by Coleg Cambria and how - . These are early days, and we need these examples of case studies of how the public sector is embracing this. I said I'd met with the third sector today. They are embracing it; they see that, particularly in terms of the five ways of working, involvement and engagement is crucial. We know that we haven't done enough of that in terms of getting people's views. So, it is also very important to recognise that people outside of Wales are looking at this legislation, and certainly they will be expecting us, who passed this legislation through this National Assembly, to stand up for it. So, there may be a private Member's Bill being considered by Lord Bird of The Big Issue, a Member in Westminster. The New Zealand Government sending a delegation to Cardiff to learn more about the innovative Welsh model, Sophie Howe being at the World Government Summit talking about this, and, indeed, Eluned Morgan, Minister for International Affairs and the Welsh Language, in the UN in New York speaking about the well-being of future generations - isn't the Assembly proud of that? But, clearly, we have got to demonstrate the impact of it on the ground here in Wales in our public bodies and in our communities.
Welsh: Diolch i Jack Sargeant am chwifio'r faner heddiw gydag enghraifft bendant o'r modd y caiff y ddeddfwriaeth ei defnyddio gan Goleg Cambria a sut - . Mae'n ddyddiau cynnar, ac mae angen yr enghreifftiau hyn o astudiaethau achos o sut y mae'r sector cyhoeddus yn gwneud defnydd ohoni. Dywedais fy mod wedi cyfarfod â'r trydydd sector heddiw. Maent yn ei chroesawu; maent yn gweld, yn enwedig o ran y pum ffordd o weithio, fod cyfranogiad ac ymgysylltiad yn hanfodol. Gwyddom nad ydym wedi gwneud digon o hynny o ran cael barn pobl. Felly, mae hefyd yn bwysig iawn cydnabod bod pobl y tu allan i Gymru yn edrych ar y ddeddfwriaeth hon, ac yn sicr byddant yn disgwyl i ni, a basiodd y ddeddfwriaeth hon drwy'r Cynulliad Cenedlaethol, sefyll drosti. Felly, mae'n bosibl y bydd Bil Aelod preifat yn cael ei ystyried gan yr Arglwydd Bird, sylfaenydd Big Issue, sy'n Aelod yn San Steffan. Llywodraeth Seland Newydd yn anfon dirprwyaeth i Gaerdydd i ddysgu mwy am y model arloesol yng Nghymru, Sophie Howe yn Uwchgynhadledd Llywodraethau'r Byd yn sôn am hyn, ac yn wir, Eluned Morgan, Gweinidog y Gymraeg a Materion Rhyngwladol, yn y Cenhedloedd Unedig yn Efrog Newydd yn siarad am lesiant cenedlaethau'r dyfodol - onid yw'r Cynulliad yn falch o hynny? Ond yn amlwg, mae'n rhaid i ni ddangos ei heffaith ar lawr gwlad yma yng Nghymru yn ein cyrff cyhoeddus ac yn ein cymunedau.
English: I thank Alun Davies for that question. In fact, I also thank Andrew R.T. Davies for the question, because I think it was important that I could come here and answer the question, because it should be a matter of public debate. This is about scrutiny, after all, of our legislation, legislation that we passed, and I completely agree with Alun Davies and with his experience in terms of legislation that we have to consider it in terms of scrutiny and the outcomes. I think I've made that very clear this afternoon in terms of reporting examples of where it's working, as Jack Sargeant has identified. It is early days, and, yes, we can proclaim this as a pioneering piece of legislation, I believe - certainly others are, including the United Nations - but we now need to take stock of the considerable debate this afternoon that has arisen as a result of this. Certainly, I would be very pleased - in fact, I think it would be helpful if committees were able to do this in terms of scrutiny and reporting, but also that we set up a seminar or a meeting where we can discuss the legislation further to explain how public bodies are delivering on it.
Welsh: Diolch i Alun Davies am y cwestiwn hwnnw. Yn wir, hoffwn ddiolch hefyd i Andrew R.T. Davies am y cwestiwn, oherwydd credaf ei bod yn bwysig imi allu dod yma ac ateb y cwestiwn, oherwydd dylai fod yn destun dadl gyhoeddus. Mae a wnelo hyn â chraffu ar ein deddfwriaeth wedi'r cyfan, deddfwriaeth a basiwyd gennym, a chytunaf yn llwyr ag Alun Davies a chyda'i brofiad o ddeddfwriaeth fod yn rhaid inni ei hystyried o ran craffu a'r canlyniadau. Rwy'n meddwl fy mod wedi gwneud hynny'n glir iawn y prynhawn yma o ran rhoi gwybod am enghreifftiau lle mae'n gweithio, fel y mae Jack Sargeant wedi'i nodi. Mae'n ddyddiau cynnar, ac mae'n wir y gallwn honni bod hon yn ddeddfwriaeth arloesol - yn sicr mae eraill yn credu hynny, gan gynnwys y Cenhedloedd Unedig - ond mae angen yn awr inni bwyso a mesur y ddadl sylweddol y prynhawn yma sydd wedi codi o ganlyniad i hyn. Yn sicr, buaswn yn falch iawn - yn wir, credaf y byddai'n ddefnyddiol pe gallai pwyllgorau wneud hyn o ran craffu ac adrodd, ond hefyd ein bod yn trefnu seminar neu gyfarfod lle gallwn drafod y ddeddfwriaeth ymhellach i egluro sut y mae cyrff cyhoeddus yn mynd ati i'w gweithredu.
English: The next item, therefore, is the 90-second statement, and that statement comes from Dai Lloyd.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r datganiad 90 eiliad, a'r datganiad hwnnw gan Dai Lloyd.
English: The next item is the statement by the Chair of the Standards of Conduct Committee on maintaining confidence in the standards procedure. I call on the Chair to make her statement - Jayne Bryant.
Welsh: Yr eitem nesaf yw'r datganiad gan Gadeirydd y Pwyllgor Safonau Ymddygiad ar gynnal hyder yn y weithdrefn safonau, a dwi'n gofyn i'r Cadeirydd i gyflwyno ei datganiad - Jayne Bryant.