English: Thanks very much, Janet. It was amazing to be at COP15, I have to say. You really do come back feeling evangelical about the need to move on this stuff. One of the things that I really wish I could share with all Members here in the Senedd is that, at the entrance to COP15, there was what was called a 'wholly immersive room', where you went in and you had the most incredible film from National Geographic and various other nature film makers from around the world. It was amazing because you felt like you were in the sea or in the grasslands, the way it was done. And then, horrifyingly, it started to tell you all of the things that had disappeared from the films that you were looking at. It was stark. And then it started to put the numbers of species that had disappeared by year around the wall. I'm going cold even thinking about it now. So, you started off with this magnificent planet that we live on and then the destruction that followed. And then, finally, it ended up with a spotlight coming down from the ceiling of each country and then a timeline of the biodiversity loss for each country. I mean, it was horrific, and you could see people being visibly moved by it. I really wish we could get that out to as many people as possible. It really brought home to me the damage we've already done and the urgent need to do something about it. So, the short answer is, 'Yes, we will regulate'. Yes, we will make sure that the 30x30 goals are in law in Wales and that they hold our feet to the fire. And it's not enough for us to say that we will make 30 per cent of the land, the rivers and the seas protected, because we've already done that; we've got the national parks and so on. It's much more important to say what exactly we will do inside those protected areas, what we will do on the borders of the protected areas, and what we will do to follow up from the biodiversity review we've already had, to make sure that nature can, at the very least, stop getting worse, but actually our ambition of course is to reverse it and start to recover. So, Janet, we will be working very closely with you and others across the Senedd to make sure that the ambitious targets that we put in place are detailed. I know that you want the 30x30 protected, but I know that you don't know any more than I do exactly what that means in each bit of it. So, we will be working to make sure that, in each part of our designated landscapes, we've done a review of that by 2030, and then we've understood, from that review, what needs to be done in that area in order to go forward. It's ambitious to do a review of every area by 2030, but that's one of the targets I'm determined to see, so that that review is meaningful and it holds our feet to the fire - as all of us, not just the Government - to get this done. So, I'm determined to do that. We work with governments around the world - there's lots to share. We'll have to have more sessions than just this one session to tell you about what we're able to share. There's lots of learning around the world, but I'm also very pleased to say lots of learning from us. We are pretty cutting edge in some of the things we do. I was very pleased and proud to present the peatlands recovery programme, which was well regarded around the world. But more - we could do more with our own peatlands; we could spread that out more. I'm not going to address the food issues because they're in Lesley's portfolio, but we all heard what you said, Janet. You need to bring them up, and I don't have time anyway. But in terms of the other two things that you raised, on the marine environment, absolutely we will protect that, absolutely we will be renewing our approach to the spatial protection. But, yet again, we want to know what that means. What is a marine conservation zone? What exactly is conserved in it? What can you and cannot do in that? You know, does it mean completely protected, does it mean partially protected - what does it mean? And I want to get to the point where, if I said to you 'marine conservation zone' or 'designated landscape', and you were Mr and Mrs Jones of Preseli, you would be able to tell me what the heck that meant. Because, at the moment, we absolutely cannot. So, we will get there. We will get to the point where we know what each of those means. We will have done that alongside our own communities, so that our fisher folk and our farmers and everybody else understands what we're doing and why, and why it's important for them as much as it is for any of the rest of us. And we will do that rapidly, so that, when we bring the Bill forward for this Senedd, we have the targets in place and we have the environmental governance body, with teeth, to hold our feet to that fire. And I'm determined to do it. We will learn from what's been done already, and, I tell you what, it was so good to go there, because it made me even more determined to do it.
Welsh: Diolch yn fawr, Janet. Roedd yn anhygoel bod yn COP15, mae'n rhaid i mi ddweud. Rydych chi wir yn dod nôl yn teimlo'n efengylaidd am yr angen i symud ar y pethau yma. Un o'r pethau rwy'n dymuno'n fawr i gael ei rannu gyda'r holl Aelodau yma yn y Senedd yw, wrth fynedfa COP15, roedd yr hyn a alwyd yn 'ystafell ymgolli llwyr', lle roeddech chi'n mynd i mewn ac yn gwylio'r ffilm fwyaf anhygoel gan National Geographic ac amryw o wneuthurwyr ffilmiau natur eraill o bob cwr o'r byd. Roedd yn anhygoel achos roeddech chi'n teimlo fel eich bod chi yn y môr neu yn y glaswelltiroedd, y ffordd roedd wedi'i wneud. Ac yna, yn arswydus, dechreuodd ddweud wrthych chi'r holl bethau oedd wedi diflannu o'r ffilmiau yr oeddech chi'n edrych arnyn nhw. Roedd yn ddychrynllyd. Ac yna dechreuodd roi'r niferoedd o rywogaethau oedd wedi diflannu fesul blwyddyn o amgylch y wal. Rwy'n mynd yn oer hyd yn oed yn meddwl am y peth nawr. Felly, roeddech chi'n dechrau gyda'r blaned wych hon yr ydym ni'n byw arni ac yna'r dinistr a ddilynodd. Ac yna, yn olaf, daeth i ben gyda sbotolau yn dod i lawr o nenfwd pob gwlad ac yna llinell amser o'r golled bioamrywiaeth i bob gwlad. Roedd yn erchyll, ac fe allech chi weld pobl yn cael eu heffeithio yn amlwg ganddo. Rwy'n dymuno'n fawr y gallem ni gael hwnnw allan i gymaint o bobl â phosib. Fe wnaeth i mi sylweddoli y difrod rydyn ni eisoes wedi'i wneud a'r angen brys i wneud rhywbeth yn ei gylch. Felly, yr ateb byr yw, 'Byddwn, byddwn ni'n rheoleiddio'. Byddwn ni'n gwneud yn siŵr bod y nodau 30x30 mewn cyfraith yng Nghymru a'u bod yn dal ein traed at y tân. Ac nid yw'n ddigon i ni ddweud y byddwn ni'n sicrhau bod 30 y cant o'r tir, yr afonydd a'r moroedd wedi'u gwarchod, oherwydd rydym ni eisoes wedi gwneud hynny; mae gennym ni'r parciau cenedlaethol ac yn y blaen. Mae'n llawer pwysicach dweud beth yn union y byddwn ni'n ei wneud y tu mewn i'r ardaloedd gwarchodedig hynny, yr hyn y byddwn ni'n ei wneud ar ffiniau'r ardaloedd gwarchodedig, a'r hyn y byddwn ni'n ei wneud yn dilyn yr adolygiad bioamrywiaeth yr ydym ni eisoes wedi'i gael, i wneud yn siŵr y gall natur, o leiaf, roi'r gorau i waethygu, ond mewn gwirionedd ein huchelgais wrth gwrs yw ei wyrdroi a dechrau gwella. Felly, Janet, byddwn ni'n gweithio'n agos iawn gyda chi ac eraill ar draws y Senedd i sicrhau bod y targedau uchelgeisiol rydym ni'n eu gosod yn fanwl. Rwy'n gwybod eich bod chi eisiau'r 30x30 wedi'i warchod, ond rwy'n gwybod nad ydych chi'n gwybod mwy na mi o ran beth yn union mae hynny'n ei olygu ym mhob rhan ohono. Felly, byddwn yn gweithio i sicrhau, ym mhob rhan o'n tirweddau dynodedig, ein bod ni wedi gwneud adolygiad o hynny erbyn 2030, ac yna ein bod ni wedi deall, o'r adolygiad hwnnw, beth sydd angen ei wneud yn yr ardal honno er mwyn mynd ymlaen. Mae'n uchelgeisiol gwneud adolygiad o bob ardal erbyn 2030, ond dyna un o'r targedau rwy'n benderfynol o'u gweld, fel bod yr adolygiad hwnnw'n ystyrlon ac mae'n dal ein traed i'r tân - pob un ohonom, nid y Llywodraeth yn unig - i wneud hyn. Felly, rwy'n benderfynol o wneud hynny. Rydyn ni'n gweithio gyda llywodraethau ledled y byd - mae llawer i'w rannu. Bydd yn rhaid i ni gael mwy o sesiynau na'r un sesiwn hon yn unig i ddweud wrthych chi am yr hyn rydyn ni'n gallu ei rannu. Mae llawer o ddysgu o gwmpas y byd, ond rwyf hefyd yn falch iawn o ddweud bod llawer o ddysgu gennym ni. Rydyn ni'n eithaf blaengar yn rhai o'r pethau rydyn ni'n eu gwneud. Roeddwn i'n fodlon iawn ac yn falch o gyflwyno'r rhaglen adfer mawnogydd, a oedd yn uchel ei pharch ledled y byd. Ond yn fwy na hynny - gallen ni wneud mwy gyda'n mawndiroedd ein hunain; gallem ni ledaenu hynny'n fwy. Dydw i ddim yn mynd i fynd i'r afael â'r materion bwyd oherwydd maen nhw ym mhortffolio Lesley, ond fe glywson ni i gyd beth ddywedoch chi, Janet. Mae angen i chi eu codi nhw, a does gen i ddim amser beth bynnag. Ond o ran y ddau beth arall y gwnaethoch chi eu codi, ar yr amgylchedd morol, yn sicr byddwn ni'n gwarchod hwnnw, yn sicr byddwn ni'n adnewyddu ein hagwedd at yr amddiffyniad gofodol. Ond, eto fyth, rydyn ni eisiau gwybod beth mae hynny'n ei olygu. Beth yw parth cadwraeth forol? Beth yn union sy'n cael ei warchod ynddo? Beth allwch chi ac na allwch ei wneud ynddo? Wyddoch chi, a yw'n golygu wedi'i warchod yn llwyr, a yw'n golygu ei fod wedi'i warchod yn rhannol - beth mae'n ei olygu? Ac rwyf eisiau cyrraedd y pwynt lle, pe bawn i'n dweud wrthoch chi 'parth cadwraeth morol' neu 'dirwedd ddynodedig', ac mai chi oedd Mr a Mrs Jones o Preseli, y byddech chi'n gallu dweud wrthyf fi beth yn y byd yr oedd yn ei olygu. Oherwydd, ar hyn o bryd, allwn ni ddim o gwbl. Felly, fe wnawn ni gyrraedd y fan honno. Byddwn ni'n cyrraedd y pwynt lle rydyn ni'n gwybod beth mae pob un o'r rheiny'n ei olygu. Byddwn ni wedi gwneud hynny ochr yn ochr â'n cymunedau ein hunain, fel bod ein pysgotwyr gwerin a'n ffermwyr a phawb arall yn deall beth rydyn ni'n ei wneud a pham, a pham mae'n bwysig iddyn nhw i'r un graddau ag y mae i unrhyw un o'r gweddill ohonom. A byddwn ni'n gwneud hynny'n gyflym, fel ein bod ni, pan fyddwn ni'n cyflwyno'r Bil i'r Senedd hon, â'r dargedau yn eu lle a'r corff llywodraethu amgylcheddol hwnnw, gyda grym, i ddal ein traed at y tân. Ac rwy'n benderfynol o'i wneud. Byddwn ni'n dysgu o'r hyn sydd wedi'i wneud yn barod, ac, fe ddyweda i wrthych chi, roedd hi mor dda mynd yno, oherwydd fe wnaeth i mi fod hyd yn oed yn fwy penderfynol o'i wneud.