English: Diolch yn fawr iawn, Lywydd. I beg to move the motion standing in my name on the agenda. I'm delighted to see that the First Minister has come to attend the debate today. We had a bit of a curtain-raiser yesterday at First Minister's questions, because I hadn't anticipated that he would be participating in this debate, but I very much welcome his presence. But yesterday I pointed out that, perhaps, Norway is not the best model that we could follow in the arrangements that we will be trying to enter into with the EU post Brexit. Although Norway and its people have been stalwartly against membership of the EU, right from the first referendum back in 1972, the Norwegian political establishment takes a radically different view. To that extent, I suppose, there are some similarities to the political establishment in Wales, because the people of Wales voted pretty decisively to leave the EU, but, unfortunately, Plaid Cymru and the Labour Party seem not to represent that view in any shape or form. The Norwegian arrangement, of course, would be, in many ways, even worse than what we've got now because Norway accepts the obligations of being part of Schengen, which means, in effect, there is totally unfettered access to Norway in terms of migration. Under EU law, there is free movement; that is one of the four key fundamental freedoms that the EU has brought about. When EU members were, broadly speaking, on the same level of economic prosperity, that didn't really cause much of a problem, but significant problems have been caused by the widening of the EU to include economies that are very significantly poorer than the western European economies. It would be foolish, I think, of us to deny that this has created widespread public concern and, therefore, the desire to recover control of the UK's international borders lies at the very heart of the referendum decision. To seek to move back towards the situation that we now have by membership of the EEA would, in effect, be to frustrate and deny the expressed will of the British people. At least in this respect, Plaid Cymru is honest and open. They reject the effect of the referendum result. They are in favour of not just being in the EEA but actually, even worse, being part of the EU customs union. As far as the Labour Party is concerned, we have no idea what their immigration policy is, and we have the deputy leader of the Labour Party's own words on that. He expressed on Sunday that he didn't know what Labour's policy is. It seems to be: 'Left leg in, left leg out, and shake it all about'. They have a kind of hokey cokey policy on this. Jeremy Corbyn has said that they are not wedded to free movement but they don't rule it out. That is the Labour Party's current policy as I understand it. But that is certainly not what the majority of Labour voters and previous Labour voters in Wales want. Norway is, of course, a very peculiar case economically because it is a heavily oil-dominated economy. They pay into the EU as part of the EEA arrangements - £400 million a year. One of the advantages of leaving altogether is that we will cease, once and for all, to make contributions to the EU budget and that money will be available to spend on other things in Britain. We have just had a debate on higher education. One of the things that we could spend a portion of that money on is higher education. Norway, of course, has a much higher dependence on EU trade than Britain has; 80 per cent of its exports go to the EU. They enjoy a £10 billion a year surplus with the EU. Britain, by contrast, suffers a very significant trade deficit with the EU - of £60 billion a year, currently. This means that, because we sell a much smaller proportion of our exports, now much less than 50 per cent, to the EU - and it has been declining quite rapidly in recent years - and because we have a massive trade deficit with the EU, we have a much bigger and much better negotiating position than Norway, a very small economy of 5 million people, could possibly have. The alternative is the arrangement that has been negotiated with the EU by South Korea: a free-trade agreement that was entered into five years ago. South Korea is the eleventh largest economy in the world, and it is an expanding economy, unlike the EU, which is a contracting economy. As a result of Brexit, we have already entered into discussions with Australia, China, India, New Zealand, Norway, and the six members of the Council for the Arab States of the Gulf, which is one of Wales's major export destinations. Wilbur Ross, a member of the Trump administration, has said that the US-UK deal will be one of their top priorities. The United States is a very important export market for Britain. We export to them £36 billion-worth of goods a year. We don't require to be part of the single market with the United States in order to export that colossal amount to them. Outside the EU, we will continue to be a major export market for EU countries, and they would be foolish to want to place any inhibitions on their ability to export to us, not least Germany. We export to Germany about £35 billion-worth of goods a year. They export to us £77 billion-worth a year. So, we have a very significant trade deficit with Germany. I am not a protectionist, and I am certainly not a mercantilist. I don't believe that we should aim to have an absolute trade balance with all countries with whom we do business. We should trade to our maximum mutual advantage, and trade goes two ways. Nevertheless, in terms of negotiations as to the future trading relationships that we are going to have with the EU, certainly countries like Germany will have a very significant voice. The benefits of continued unfettered trade with Britain will be plain for all to see. Indeed, Cecilia Malmström, the EU trade commissioner in the context of the South Korean trade deal, has said that the evidence of the success of that agreement should help convince the unconvinced that Europe benefits greatly from more free trade. It spurs European growth, and it safeguards and creates jobs. That's the spirit in which we approach the changing relationship between Britain - and Wales, within Britain, of course - and the European Union. Hence, we end up in our motion by saying that we support the UK Government's general negotiating position in seeking the maximum degree of free trade with the EU, but consistent with firm immigration control. As the UK is the fifth largest economy in the world, and we have a £60 billion a year deficit in our trade with the EU, surely, common sense as well as political strength on our part dictates that we should be able to negotiate a pretty good outcome for all concerned. It really would be a case of cutting off the nose to spite the face if the bureaucrats in Brussels were to try to frustrate the wishes of the British people to continue to have unfettered access to the single market, although not be a member of it. But we should remember that 85 per cent of the world economy is outside the EU, and whereas our trade with the EU is stagnating, it is growing very rapidly with other parts of the world. The single market is not necessarily the greatest gift to mankind. I remember when I was the internal market Minister in the Major Government that the approach that I always had to take to negotiating positions was fundamentally to try and stop them doing things that were going to damage the British economy and the European economy as well. Jacques Delors changed the whole emphasis of the EU back in the 1980s when the single market process, which was set in train by the Thatcher Government, was being worked out. Our view was that we should have the maximum possible freedom of exchange of trade, but not develop some kind of overarching regulatory code of laws imposed upon everybody from the centre. That wasn't necessary, and it's because the EU has gone down that road that it has been stagnating in the world, relative to other countries, in the last 20 years. So, what the British people voted for, and the Welsh people voted for, last June in the referendum was to continue the maximum freedom of trade with the EU. It is an important trade destination for Wales - that is undeniable - but at the cost of free movement of peoples, without any form of meaningful restriction, that was a price that the Welsh people decided was too great to pay. So, our motion reconciles these two important elements in the debate, and we wait to hear from the First Minister and from Labour as a party quite how they are going to respect the result of the referendum, which they're always saying they're keen to do, on the one hand, but on the other hand to reconcile that with their failure to state to us what kind of immigration controls they're prepared to see as a result of the changes that will now fall to be made. I very much look forward to hearing from the First Minister today, perhaps, some clarification of that.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Lywydd. Rwy'n cynnig y cynnig yn fy enw ar yr agenda. Rwy'n falch iawn o weld bod y Prif Weinidog wedi dod i'r ddadl heddiw. Cawsom rywfaint o ragflas ddoe yn ystod y cwestiynau i'r Prif Weinidog, gan nad oeddwn wedi rhagweld y byddai'n cymryd rhan yn y ddadl hon, ond croesawaf ei bresenoldeb yn fawr. Ond ddoe nodais efallai nad Norwy yw'r model gorau y gallem ei ddilyn o ran y trefniadau y byddwn yn ceisio eu rhoi ar y gweill gyda'r UE yn dilyn Brexit. Er bod Norwy a'i phobl wedi bod yn gadarn yn erbyn dod yn aelod o'r UE, o'r refferendwm cyntaf yn ôl ym 1972, mae sefydliad gwleidyddol Norwy yn arddel safbwynt cwbl wahanol. I'r graddau hynny, mae'n debyg, ceir peth tebygrwydd i'r sefydliad gwleidyddol yng Nghymru, oherwydd pleidleisiodd pobl Cymru yn go bendant o blaid gadael yr UE, ond yn anffodus, nid yw Plaid Cymru a'r Blaid Lafur i'w gweld yn cynrychioli'r farn honno mewn unrhyw ddull na modd. Byddai'r trefniant Norwyaidd, wrth gwrs, mewn sawl ffordd hyd yn oed yn waeth na'r hyn sydd gennym yn awr am fod Norwy yn derbyn y rhwymedigaethau o fod yn rhan o Schengen, sy'n golygu, i bob pwrpas, fod mynediad cwbl ddilyffethair i Norwy o ran ymfudo. O dan gyfraith yr UE, ceir rhyddid i symud; dyna un o'r pedwar rhyddid sylfaenol allweddol y mae'r UE wedi'u sicrhau. Pan oedd aelodau'r UE, ar yr un lefel o ffyniant economaidd yn fras, nid oedd hynny'n achosi llawer o broblem mewn gwirionedd, ond achoswyd problemau sylweddol wrth ehangu'r UE i gynnwys economïau sydd gryn dipyn yn dlotach nag economïau gorllewin Ewrop. Rwy'n credu y byddai'n ffôl i ni wadu bod hyn wedi creu pryder cyhoeddus eang ac felly, mae'r awydd i adennill rheolaeth ar ffiniau rhyngwladol y DU yn gwbl ganolog i benderfyniad y refferendwm. Byddai ceisio symud yn ôl tuag at y sefyllfa sydd gennym yn awr drwy ein haelodaeth o'r AEE i bob pwrpas yn llyffetheirio ac yn gwadu'r dymuniad a fynegwyd gan bobl Prydain. O leiaf yn y cyswllt hwn, mae Plaid Cymru yn onest ac yn agored. Maent yn gwrthod effaith canlyniad y refferendwm. Nid yn unig eu bod o blaid bod yn rhan o'r AEE, ond mewn gwirionedd, maent o blaid bod yn rhan o undeb tollau'r UE. O ran y Blaid Lafur, nid oes gennym unrhyw syniad beth yw eu polisi mewnfudo, ac mae gennym eiriau dirprwy arweinydd y Blaid Lafur ei hun ar hynny. Ddydd Sul fe ddywedodd nad oedd yn gwybod beth yw polisi'r Blaid Llafur. Ymddengys mai 'left leg in, left leg out, and shake it all about' ydyw. Mae ganddynt ryw fath o bolisi 'hokey-cokey' ar hyn. Mae Jeremy Corbyn wedi dweud nad ydynt o reidrwydd wedi ymrwymo i ryddid i symud, ond nid ydynt yn ei ddiystyru. Dyna yw polisi cyfredol y Blaid Lafur yn ôl yr hyn a ddeallaf. Ond yn sicr nid dyna y mae'r rhan fwyaf o bleidleiswyr Llafur a'r rhai a bleidleisiodd i Lafur o'r blaen yng Nghymru ei eisiau. Mae Norwy, wrth gwrs, yn achos rhyfedd iawn yn economaidd oherwydd ei bod yn economi sy'n dibynnu'n helaeth ar olew. Maent yn talu i'r UE fel rhan o drefniadau'r AEE - £400 miliwn y flwyddyn. Un o fanteision gadael yn llwyr yw y byddwn yn rhoi'r gorau, unwaith ac am byth, i gyfrannu at gyllideb yr UE a bydd yr arian hwnnw ar gael i'w wario ar bethau eraill ym Mhrydain. Rydym newydd gael dadl ar addysg uwch. Un o'r pethau y gallem wario cyfran o'r arian hwnnw arno yw addysg uwch. Mae Norwy, wrth gwrs, yn dibynnu llawer mwy ar fasnach yr UE na Phrydain; mae 80 y cant o'i hallforion yn mynd i'r UE. Maent yn mwynhau gwarged o £10 biliwn y flwyddyn gyda'r UE. Mae Prydain, ar y llaw arall, yn dioddef diffyg masnach sylweddol iawn gyda'r UE - £60 biliwn y flwyddyn, ar hyn o bryd. Oherwydd ein bod yn gwerthu cyfran lawer llai o'n hallforion, llawer llai na 50 y cant bellach, i'r UE - ac mae wedi bod yn gostwng yn eithaf cyflym yn ystod y blynyddoedd diwethaf - ac oherwydd bod gennym ddiffyg masnach enfawr gyda'r UE, mae gennym safbwynt negodi llawer mwy a llawer gwell nag y byddai'n bosibl i Norwy, sy'n economi fach iawn o 5 miliwn o bobl, ei gael. Y dewis arall yw'r trefniant y mae De Corea wedi ei negodi gyda'r UE: cytundeb masnach rydd a roddwyd mewn grym bum mlynedd yn ôl. De Corea yw'r unfed ar ddeg economi fwyaf yn y byd, ac mae'n economi sy'n ehangu, yn wahanol i'r UE, sy'n economi sy'n crebachu. O ganlyniad i Brexit, rydym eisoes wedi cychwyn trafodaethau gydag Awstralia, Tsieina, India, Seland Newydd, Norwy, a'r chwe aelod o Gyngor Gwladwriaethau Arabaidd y Gwlff, sy'n un o brif gyrchfannau allforio Cymru. Mae Wilbur Ross, aelod o weinyddiaeth Trump, wedi dweud y bydd cytundeb rhwng yr Unol Daleithiau a'r Deyrnas Unedig yn un o'u prif flaenoriaethau. Mae'r Unol Daleithiau yn farchnad allforio bwysig iawn i Brydain. Rydym yn allforio gwerth £36 biliwn o nwyddau y flwyddyn iddynt. Nid yw'n ofynnol i ni fod yn rhan o'r farchnad sengl â'r Unol Daleithiau er mwyn allforio'r swm aruthrol hwnnw iddynt. Y tu allan i'r UE, byddwn yn parhau i fod yn farchnad allforio fawr i wledydd yr UE, a byddent yn ffôl i fod eisiau gosod unrhyw rwystrau ar eu gallu i allforio i ni, yn enwedig yr Almaen. Rydym yn allforio gwerth oddeutu £35 biliwn o nwyddau y flwyddyn i'r Almaen. Maent yn allforio gwerth £77 biliwn y flwyddyn i ni. Felly, mae gennym ddiffyg masnach arwyddocaol iawn gyda'r Almaen. Nid wyf yn ddiffyndollwr, ac yn bendant nid wyf yn fercantilydd. Nid wyf yn credu y dylem anelu at gael cydbwysedd masnach absoliwt â phob gwlad y gwnawn fusnes â hwy. Dylem fasnachu er mwyn sicrhau'r fantais fwyaf i'r ddwy ochr, ac mae masnach yn gweithio'r ddwy ffordd. Serch hynny, o ran y trafodaethau ynglŷn â'r berthynas fasnachu fydd gennym yn y dyfodol gyda'r UE, yn sicr bydd gan wledydd fel yr Almaen lais sylweddol iawn ynddynt. Bydd manteision parhau i fasnachu'n ddilyffethair â Phrydain yn amlwg i bawb eu gweld. Yn wir, mae Cecilia Malmström, comisiynydd masnach yr UE yng nghyd-destun y cytundeb masnach â De Corea, wedi dweud y dylai tystiolaeth llwyddiant y cytundeb hwnnw helpu i argyhoeddi'r rhai nad ydynt wedi'u hargyhoeddi bod Ewrop yn elwa'n fawr o fwy o fasnach rydd. Mae'n sbarduno twf Ewropeaidd, ac mae'n diogelu ac yn creu swyddi. Dyna'r ysbryd wrth i ni anelu tuag at y newid yn y berthynas newidiol rhwng Prydain - a Chymru o fewn Prydain wrth gwrs - a'r Undeb Ewropeaidd. Felly, rydym yn cloi ein cynnig drwy ddweud ein bod yn cefnogi safbwynt negodi cyffredinol Llywodraeth y DU wrth iddi geisio cymaint â phosibl o fasnach rydd gyda'r UE, ond yn gyson â rheolaeth gadarn ar fewnfudo. Gan mai'r DU yw'r bumed economi fwyaf yn y byd, a bod gennym £60 biliwn y flwyddyn o ddiffyg masnach gyda'r UE, 'does bosibl nad yw synnwyr cyffredin yn ogystal â chryfder gwleidyddol ar ein rhan yn mynnu y dylem allu negodi canlyniad eithaf da i bawb. Byddai'n bendant yn achos o dorri'ch trwyn i sbeitio'ch wyneb pe bai biwrocratiaid ym Mrwsel yn ceisio rhwystro dymuniadau pobl Prydain i barhau i gael mynediad dilyffethair at y farchnad sengl heb fod yn aelod ohoni. Ond dylem gofio bod 85 y cant o economi'r byd y tu allan i'r UE, ac er y diffyg twf yn ein masnach â'r UE, mae'n tyfu'n gyflym iawn gyda rhannau eraill o'r byd. Nid yw'r farchnad sengl o reidrwydd y rhodd fwyaf a fu erioed i ddynoliaeth. Rwy'n cofio pan oeddwn yn Weinidog y farchnad fewnol yn Llywodraeth Major mai'r ymagwedd sylfaenol yr oedd yn rhaid i mi ei mabwysiadu bob amser wrth bennu safbwynt negodi oedd ceisio'u hatal rhag gwneud pethau a oedd yn mynd i niweidio economi Prydain ac economi Ewrop yn ogystal. Newidiodd Jacques Delors holl bwyslais yr UE yn ôl yn y 1980au pan oedd proses y farchnad sengl, a ddechreuwyd gan Lywodraeth Thatcher, yn cael ei llunio. Ein safbwynt ni oedd y dylem gael y rhyddid mwyaf posibl wrth gyfnewid masnach, ond peidio â datblygu rhyw fath o god rheoliadol cyffredinol o gyfreithiau i'w gosod ar bawb o'r canol. Nid oedd hynny'n angenrheidiol, ac oherwydd ei fod wedi dilyn y llwybr hwnnw y mae'r UE wedi aros yn ei unfan yn y byd o gymharu â gwledydd eraill dros yr 20 mlynedd diwethaf. Felly, yr hyn y pleidleisiodd pobl Prydain drosto, a'r hyn y pleidleisiodd pobl Cymru drosto fis Mehefin diwethaf yn y refferendwm oedd parhau â'r fasnach fwyaf rhydd sy'n bosibl â'r UE. Mae'n gyrchfan masnach pwysig i Gymru - ni ellir gwadu hynny - ond penderfynodd pobl Cymru fod cael hynny ar gost rhyddid pobl i symud, heb unrhyw fath o gyfyngiad ystyrlon, yn bris rhy fawr i'w dalu. Felly, mae ein cynnig yn cysoni'r ddwy elfen bwysig hon yn y ddadl, ac rydym yn aros i glywed gan y Prif Weinidog a chan Lafur fel plaid sut yn union y maent yn mynd i barchu canlyniad y refferendwm, fel y maent yn dweud o hyd eu bod yn awyddus i'w wneud, ar y naill law, ond ar y llaw arall i gysoni hynny â'u methiant i ddatgan i ni pa fath o reolaethau mewnfudo y maent yn barod i'w gweld o ganlyniad i'r newidiadau a fydd yn awr yn cael eu gwneud. Rwy'n edrych ymlaen yn fawr at glywed rhywfaint o eglurhad ar hynny efallai gan y Prif Weinidog heddiw.