English: Diolch, Llywydd. I am grateful for the opportunity to make this statement today. Last week, Airbus Group published its own risk assessment outlining the urgent threats to its business arising from the UK exiting the European Union without a withdrawal agreement. The risk assessment is deeply concerning; it identifies that should the UK leave the EU next year without a deal, and without any transition period, it would lead to severe disruption and interruption of UK production and would force Airbus to reconsider its investments in the UK and its long-term footprint in the country. Even with a transition period, a hard Brexit that takes the UK out of the single market and customs union would make the company reassess its future plans. As the First Minister said last week, this warning is of very serious concern to the Welsh economy. Companies such as Airbus are now actively making plans based on the worst-case scenario. What businesses have been saying in private for some time is now being said publicly, and it is clear that they are losing faith in the UK Government's ability to negotiate a sensible outcome that works for our economy and that protects jobs. My message to the UK Government is a very simple and very clear one: the situation is now critical and it is time for them to recognise the fundamental threat their approach to Brexit poses for Wales, for our economy and for our communities. It is time to rule out a 'no deal' scenario and relaunch the negotiations on a basis that puts jobs and the economy first. We share the significant concerns expressed by the chief operating officer of Airbus commercial aircraft, Tom Williams, last week. Airbus Group is the largest employer in Wales in the aerospace and defence sector with around 6,500 individuals employed at its site in Broughton and a further 500 or so in Newport. Across the UK, over 100,000 jobs rely on the Airbus presence on these shores. Since the referendum in 2016, the Welsh Government has been very clear that in leaving the European Union, the UK cannot take the huge risk of cutting our economy adrift from the single market and customs union arrangements. We have made the case, clearly and consistently, that any deal to leave the EU must see us stay in the single market and negotiate a new customs union with the EU. This warning by Airbus, alongside others given by manufacturers such as BMW, make real the threat we face. Indeed, the concerns expressed by Airbus are certainly not confined to the aerospace industry. Just today, the Society of Motor Manufacturers and Traders, which is the voice of the automotive industry in the UK, has given the UK Government the starkest warning yet from a business sector, saying that it needs, as a minimum, to remain in the customs union and a deal that delivers single-market benefits. Their chief executive, Michael Hawes, has sent the simple but clear warning to the UK Government: 'There is no Brexit dividend for our industry'. The stakes could not be higher. It is clear that the time for warm words and for meaningless platitudes is over. Clarity is now urgently required from the UK Government. The detail the UK Government needs to come forward with needs to address the three key issues raised in the Airbus risk assessment: the movement of parts within an integrated supply chain, the movement of people, and future regulatory environment. The possible disruption to the flow of materials caused by changes to the customs union and single market could have a negative impact running into many billions of pounds, leading to irrecoverable delays and many of our businesses in Wales losing their competitive edge. Restriction of the movement of people would cause major disruption to Airbus operations, with 1,300 Airbus-employed UK nationals working in EU members states - the majority being in France and Germany - and 600 Airbus-employed EU nationals working at Airbus operations in the UK. The third key issue relates to regulations and the European Aviation Safety Agency in particular. Without EASA approval, UK aerospace suppliers will no longer be part of the aircraft manufacturing supply chain. And supply chains cannot simply be switched on and off again like a light switch. They take years to build, and businesses have a right to expect more certainty from the UK Government two years on from the referendum. The First Minister has pressed again for the UK Government's White Paper to signal a change of direction to commit to staying inside the single market and a customs union with the EU. We all recognise the importance of the aerospace and defence sector to the Welsh economy. The sector in Wales adds £5 billion to our gross value added and employs over 20,000 people. We will continue to support Airbus at Broughton and Newport to mitigate the impact of the approach being taken by the UK Government. We've already shown our support for the sector through our financing of the Advanced Manufacturing Research Institute at Deeside, worth £20 million, in order to secure the prototypes of Airbus's wing of tomorrow. We urge the UK Government to respond and to provide clarity as soon as possible, and before this situation escalates even further. Prolonged uncertainty would do irrevocable damage to our manufacturing base in Wales and its extensive supply chain - employment that in Broughton, and across Wales, is the lifeblood of many communities. This is the most serious economic threat facing Wales in a generation. Airbus is a jewel in the crown of the Welsh economy, but it is also strategically vital to the United Kingdom. It's time for the Brexit parlour games to end. It's time for the UK Government to give business and our economy the certainty that it needs.
Welsh: Diolch, Llywydd. Rwy'n ddiolchgar am y cyfle i wneud y datganiad hwn heddiw. Yr wythnos diwethaf, cyhoeddodd Grŵp Airbus eu hasesiad risg eu hunain i amlinellu'r bygythiadau difrifol i'w busnes pe bai'r DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd heb gytundeb ymadael. Mae'r asesiad risg yn peri pryder mawr; mae'n nodi, pe bai'r DU yn gadael yr UE y flwyddyn nesaf heb fargen, a heb gyfnod pontio, y byddai hynny'n arwain at aflonyddwch a tharfu difrifol ar gynhyrchiant yn y DU ac yn gorfodi Airbus i ailystyried eu buddsoddiadau yn y DU a'u dyfodol hirdymor yn y wlad. Hyd yn oed gyda chyfnod pontio, byddai Brexit caled sy'n mynd â'r DU allan o'r farchnad sengl a'r undeb tollau'n gwneud i'r cwmni ailasesu eu cynlluniau ar gyfer y dyfodol. Fel y dywedodd y Prif Weinidog yr wythnos diwethaf, mae'r rhybudd hwn yn peri pryder difrifol iawn i economi Cymru. Mae cwmnïau fel Airbus nawr wrthi o ddifrif yn gwneud cynlluniau yn seiliedig ar y sefyllfa waethaf. Mae'r hyn y mae busnesau wedi bod yn ei ddweud yn breifat ers cryn amser nawr yn cael ei ddweud yn gyhoeddus, ac mae'n amlwg eu bod yn colli ffydd yng ngallu Llywodraeth y DU i negodi canlyniad synhwyrol sy'n gweithio dros ein heconomi ac yn diogelu swyddi. Mae fy neges i Lywodraeth y DU yn un syml iawn a chlir iawn: mae'r sefyllfa'n argyfyngus erbyn hyn ac mae'n bryd iddyn nhw gydnabod y bygythiad sylfaenol y mae eu ffordd o fynd i'r afael â Brexit yn ei beri i Gymru, i'n heconomi ac i'n cymunedau. Mae'n bryd inni ddiystyru sefyllfa 'dim bargen' ac ail-ddechrau'r trafodaethau ar sail sy'n rhoi swyddi a'r economi yn gyntaf. Rydym ni'n rhannu'r pryderon sylweddol a fynegodd prif swyddog gweithredol awyrennau masnachol Airbus, Tom Williams, yr wythnos diwethaf. Grŵp Airbus yw'r cyflogwr mwyaf yng Nghymru yn y sector awyrofod ac amddiffyn; maen nhw'n cyflogi tua 6,500 o unigolion ar eu safle ym Mrychdyn a thua 500 arall yng Nghasnewydd. Ledled y DU, mae dros 100,000 o swyddi'n dibynnu ar bresenoldeb Airbus ar y glannau hyn. Ers y refferendwm yn 2016, mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn glir iawn na all y DU, wrth adael yr Undeb Ewropeaidd, gymryd y risg enfawr o dorri ein heconomi'n rhydd o drefniadau'r undeb tollau a'r farchnad sengl. Rydym ni wedi cyflwyno'r achos, yn glir ac yn gyson, bod yn rhaid i unrhyw gytundeb i adael yr UE ein cadw yn y farchnad sengl a negodi undeb tollau newydd gyda'r UE. Mae'r rhybudd hwn gan Airbus, ochr yn ochr ag eraill gan wneuthurwyr fel BMW, yn dangos yn glir y bygythiad sy'n ein hwynebu. Yn wir, dydy'r pryderon a fynegwyd gan Airbus yn sicr ddim yn gyfyngedig i'r diwydiant awyrofod. Dim ond heddiw, mae Cymdeithas y Gwneuthurwyr a Masnachwyr Moduron, sef llais y diwydiant modurol yn y DU, wedi rhoi'r rhybudd cliriaf eto i Lywodraeth y DU gan sector busnes, gan ddweud bod arnynt angen, o leiaf, aros yn yr undeb tollau a bargen sy'n rhoi manteision marchnad sengl. Mae eu prif weithredwr, Michael Hawes, wedi anfon rhybudd syml ond clir i Lywodraeth y DU, gan ddweud: Nid oes difidend Brexit i'n diwydiant ni. Mae popeth yn y fantol. Mae'n amlwg bod yr amser wedi dod i ben ar gyfer geiriau teg ac ystrydebau diystyr. Nawr, mae angen eglurder ar frys gan Lywodraeth y DU. Mae angen i Lywodraeth y DU roi manylion ynglŷn â'r tri mater allweddol a godwyd yn asesiad risg Airbus: symud rhannau mewn cadwyn gyflenwi integredig, symudiad pobl, ac amgylchedd rheoleiddio'r dyfodol. Gallai tarfu ar lif defnyddiau o ganlyniad i newidiadau i'r farchnad sengl a'r undeb tollau gostio biliynau o bunnoedd, ac arwain at oedi anadferadwy ac at lawer o'n busnesau yng Nghymru yn colli eu mantais gystadleuol. Byddai cyfyngu ar symudiad pobl yn tarfu'n sylweddol ar weithrediadau Airbus, gan fod 1,300 o ddinasyddion y DU a gyflogir gan Airbus yn gweithio mewn aelod-wladwriaethau o'r UE - y rhan fwyaf o'r rhain yn Ffrainc a'r Almaen - a 600 o ddinasyddion yr UE a gyflogir gan Airbus yn gweithio yng ngweithfeydd Airbus yn y DU. Mae'r trydydd mater allweddol yn ymwneud â rheoliadau ac Asiantaeth Diogelwch Hedfan Ewrop yn benodol. Heb gymeradwyaeth yr Asiantaeth hon, fydd cyflenwyr awyrofod y DU ddim yn rhan o gadwyn gyflenwi gweithgynhyrchu awyrennau mwyach. A does dim modd cynnau a diffodd cadwyni cyflenwi yn sydyn, fel switsh golau. Maen nhw'n cymryd blynyddoedd i'w hadeiladu, ac mae gan fusnesau hawl i ddisgwyl mwy o sicrwydd gan Lywodraeth y DU ddwy flynedd ar ôl y refferendwm. Mae'r Prif Weinidog wedi pwyso eto am i Bapur Gwyn Llywodraeth y DU ddynodi newid cyfeiriad i ymrwymo i aros o fewn y farchnad sengl ac undeb tollau gyda'r UE. Rydym ni i gyd yn cydnabod pwysigrwydd y sector awyrofod ac amddiffyn i economi Cymru. Mae'r sector yng Nghymru yn ychwanegu £5 biliwn at ein gwerth crynswth ychwanegol ac yn cyflogi dros 20,000 o bobl. Byddwn yn parhau i gefnogi Airbus ym Mrychdyn a Chasnewydd i liniaru effaith y ffordd y mae Llywodraeth y DU yn mynd ati. Rydym ni eisoes wedi dangos ein cefnogaeth i'r sector drwy ariannu'r Sefydliad Ymchwil Gweithgynhyrchu Uwch yng Nglannau Dyfrdwy, sy'n werth £20 miliwn, er mwyn sicrhau prototeipiau Airbus ar gyfer adenydd y dyfodol. Rydym yn annog Llywodraeth y DU i ymateb ac i roi eglurder cyn gynted â phosibl, a chyn i'r sefyllfa hon waethygu hyd yn oed ymhellach. Byddai cyfnod hir o ansicrwydd yn gwneud difrod parhaol i'n sylfaen gweithgynhyrchu yng Nghymru ac i'w gadwyn gyflenwi helaeth - cyflogaeth sydd ym Mrychdyn, a ledled Cymru, yn hanfodol i lawer o gymunedau. Hwn yw'r bygythiad economaidd mwyaf difrifol i wynebu Cymru ers cenhedlaeth. Mae Airbus yn un o brif drysorau economi Cymru, ond hefyd mae'n strategol hanfodol i'r Deyrnas Unedig. Mae'n bryd i gemau parlwr Brexit ddod i ben. Mae'n bryd i Lywodraeth y DU roi'r sicrwydd sydd ei angen i fusnesau ac i'n heconomi.