techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, on the first issue of designation, Llywydd, designation is there for a reason; it's for other sorts of protections. But, in a post-Brexit world, the plan that my colleague, Lesley Griffiths has been taking forward that began as 'Brexit and our land' and is now 'Sustainable Farming and our Land', does point to the fact that, in the future, the public will be prepared to pay farmers to do things that have a direct public benefit, and additional tree planting may well be part of one element in the repertoire of things that the public will be prepared to pay for, for the reasons that the Member outlines, and that may have implications for designation. As for dredging, in our collection of evidence from local authorities, as we begin to move, we hope, into the recovery phase from recent flooding, one of the things we will be discussing with those local authorities is whether dredging, additional dredging, would have had an impact on the flooding that was experienced. So, it's actively under consideration in that evidence-based way, but we will want to hear from each local authority about their particular circumstances. In some places - I am probably wrongly anticipating - but from what I've seen so far, my anticipation is that there will be some instances where additional dredging would make a difference, but that it may not be a solution that has a beneficial impact everywhere.
Welsh: Wel, o ran y mater cyntaf o ddynodiad, Llywydd, mae dynodiad yno am reswm; mae ar gyfer mathau eraill o amddiffyniadau. Ond, mewn byd ôl-Brexit, mae'r cynllun y mae fy nghyd-Weinidog, Lesley Griffiths wedi bod yn bwrw ymlaen ag ef fel 'Brexit a'n tir' ac sydd bellach yn 'Ffermio Cynaliadwy a'n Tir', yn tynnu sylw at y ffaith y bydd y cyhoedd, yn y dyfodol, yn fodlon talu ffermwyr i wneud pethau sydd â budd cyhoeddus uniongyrchol, ac mae'n bosibl iawn y gallai plannu coed ychwanegol fod yn rhan o un elfen yn y repertoire o bethau y bydd y cyhoedd yn fodlon talu amdanyn nhw, am y rhesymau y mae'r Aelod yn eu hamlinellu, a gallai hynny arwain at oblygiadau o ran dynodi. O ran carthu, yn ein gwaith casglu tystiolaeth gan awdurdodau lleol, wrth i ni ddechrau symud, gobeithio, i'r cyfnod adfer ar ôl y llifogydd diweddar, un o'r pethau y byddwn ni'n eu trafod gyda'r awdurdodau lleol hynny yw pa un a fyddai carthu, carthu ychwanegol, wedi cael effaith ar y llifogydd a gafwyd. Felly, mae'n cael ei ystyried yn weithredol yn y ffordd seiliedig ar dystiolaeth honno, ond byddwn eisiau clywed gan bob awdurdod lleol am eu hamgylchiadau penodol. Mewn rhai mannau - mae'n debyg bod fy nisgwyliad yn anghywir - ond o'r hyn yr wyf i wedi ei weld hyd yma, fy nisgwyliad yw y bydd rhai achosion lle y byddai carthu ychwanegol yn gwneud gwahaniaeth, ond efallai na fydd yn ateb a fydd yn cael effaith lesol ym mhobman.
English: I thank the Member for that question, Llywydd. The Welsh Government has successfully supported local and community renewable energy projects since 2010, and continues to do so through the Welsh Government energy service. We have set challenging local ownership targets to ensure that we are retaining wealth and providing benefit to communities across Wales.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna, Llywydd. Mae Llywodraeth Cymru wedi cefnogi prosiectau ynni adnewyddadwy lleol a chymunedol yn llwyddiannus ers 2010, ac yn parhau i wneud hynny trwy wasanaeth ynni Llywodraeth Cymru. Rydym ni wedi gosod targedau perchenogaeth leol heriol i sicrhau ein bod ni'n cadw cyfoeth ac yn cynnig budd i gymunedau ledled Cymru.
English: I thank the First Minister for his answer. I think that one of the things we don't want is our natural resources being turned into wealth in another place rather than Wales. Energy transmission has changed from power station to end user, now with lots of local generation going to the grid. I remember the diagram that showed a power station in one place, lines going all the way, and ending up in factories and houses. That's not the case now because local generation can go into the grid. But there are two problems that exist. One is: what progress is being made on access to the grid? Because I understand that, in some areas, especially in mid Wales, there's great difficulty in getting access to the grid, and that some areas have got access to the grid because former power stations have closed, and therefore the grid has got greater capacity. And also, local storage and usage. People have heard me talk often about batteries, and the need to make huge developments in batteries. Because, rather than using the grid, if people could generate electricity locally and use it locally, then that would be of benefit to everybody.
Welsh: Diolchaf i'r Prif Weinidog am ei ateb. Rwy'n credu mai un o'r pethau nad ydym ni ei eisiau yw bod ein hadnoddau naturiol yn cael eu troi'n gyfoeth mewn lle arall yn hytrach na Chymru. Mae trosglwyddo ynni wedi newid o orsaf bŵer i ddefnyddiwr terfynol, gyda llawer o gynhyrchu lleol yn mynd i'r grid erbyn hyn. Rwy'n cofio'r diagram a oedd yn dangos gorsaf bŵer mewn un lle, llinellau'n mynd yr holl ffordd, ac yn dod i ben mewn ffatrïoedd a thai. Nid dyna sy'n digwydd erbyn hyn, gan y gall cynhyrchu lleol fynd i mewn i'r grid. Ond ceir dwy broblem sy'n bodoli. Un yw: pa gynnydd sy'n cael ei wneud o ran mynediad at y grid? Oherwydd rwy'n deall, mewn rhai ardaloedd, yn enwedig yn y canolbarth, bod anhawster mawr o ran cael mynediad at y grid, a bod gan rai ardaloedd fynediad at y grid gan fod hen orsafoedd pŵer wedi cau, ac felly mae mwy o gapasiti yn y grid. A hefyd, storio a defnyddio'n lleol. Mae pobl wedi fy nghlywed i'n sôn yn aml am fatris, a'r angen i wneud datblygiadau enfawr o ran batris. Oherwydd, yn hytrach na defnyddio'r grid, pe gallai pobl gynhyrchu trydan yn lleol a'i ddefnyddio'n lleol, yna byddai hynny o fudd i bawb.
English: I thank the Member for both of those important questions. Llywydd, I share something of the frustration that I hear from local generators, of the difficulty in getting National Grid connections. And I spoke about this with the incoming chief executive of Ofgem, in a conversation with him on Friday, and I look forward to him coming to Wales to continue that conversation. And Welsh Government officials are meeting with the National Grid and distribution network operators today. Because we need investment at the UK level, in innovation and cost reduction for storage, and for grid connection. And in some parts of Wales, our opportunities to take advantage of the many natural assets that Wales has for renewable energy generation - whether that's onshore wind or marine - both of those are being held back by the lack of investment in National Grid infrastructure here in Wales. So the Member makes a very important point about that, and about the need for National Grid to attend properly to the needs of Wales. In relation to battery storage, and innovations of that kind, the Welsh Government wants to play our part in supporting industries that are developing new technologies in that field. My colleague, Ken Skates, has supported an important development in the Neath Port Talbot area that is all about battery storage and the technologies that will allow that sort of local storage on which the ambitions that we have for renewable energy generation here in Wales will depend.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y ddau gwestiwn pwysig yna. Llywydd, rwy'n rhannu rhywfaint o'r rhwystredigaeth yr wyf i'n ei glywed gan gynhyrchwyr lleol, am yr anhawster mewn cael cysylltiadau â'r Grid Cenedlaethol. A siaradais am hyn gyda phrif weithredwr newydd Ofgem, mewn sgwrs gydag ef ddydd Gwener, ac edrychaf ymlaen at ei weld yn dod i Gymru i barhau'r sgwrs honno. Ac mae swyddogion Llywodraeth Cymru yn cyfarfod â'r Grid Cenedlaethol a gweithredwyr y rhwydwaith dosbarthu heddiw. Oherwydd mae angen buddsoddiad arnom ni ar lefel y DU, mewn arloesi a lleihau costau ar gyfer storio, ac ar gyfer cysylltu â'r grid. Ac mewn rhai rhannau o Gymru, mae ein cyfleoedd i fanteisio ar y nifer fawr o asedau naturiol sydd gan Gymru ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy - boed hynny'n wynt ar y tir neu'n forol - mae'r ddau yn cael eu dal yn ôl gan y diffyg buddsoddiad yn seilwaith y Grid Cenedlaethol yma yng Nghymru. Felly, mae'r Aelod yn gwneud pwynt pwysig iawn am hynny, ac am yr angen i'r Grid Cenedlaethol roi sylw priodol i anghenion Cymru. O ran storio mewn batris, ac arloesi o'r math hwnnw, mae Llywodraeth Cymru eisiau chwarae ein rhan i gynorthwyo diwydiannau sy'n datblygu technolegau newydd yn y maes hwnnw. Mae fy nghyd-Weinidog, Ken Skates, wedi cefnogi datblygiad pwysig yn ardal Castell-nedd Port Talbot sy'n ymwneud â storio mewn batris a'r technolegau a fydd yn caniatáu'r math hwnnw o storio lleol y bydd yr uchelgeisiau sydd gennym ni ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy yma yng Nghymru yn dibynnu arno.
English: I go back to the days when John Griffiths had this portfolio, and tried to raise this very point about connection to the grid, and the way it's holding back deployment of renewables here in Wales. And indeed, when it comes to battery deployment, there is a moratorium in south Wales until 2026, on any commercial deployment of batteries. So the point about Ofgem's role is well made by the First Minister. It is a fact that we do not have a board member from Wales on the Ofgem board, and, very often, when you interact with Ofgem, they refer to the Government as the Government at Westminster rather than the devolved Governments. Many of the energy responsibilities do reside here, especially planning permissions, et cetera. It is vital that the control period that Ofgem work to when they subsidise infrastructure development has a Welsh angle to it. Do you support Ofgem making a space for a Welsh board member to be appointed, so that Wales's voice can be heard when these decisions are being made?
Welsh: Rwyf i'n mynd yn ôl i'r dyddiau pan oedd y portffolio hwn gan John Griffiths, a geisiodd codi'r union bwynt hwn am gysylltiad â'r grid, a'r ffordd y mae'n dal yn ôl y defnydd o ynni adnewyddadwy yma yng Nghymru. Ac yn wir, pan ddaw i ddefnyddio batris, ceir moratoriwm yn ne Cymru tan 2026, ar unrhyw ddefnydd masnachol o fatris. Felly, mae'r Prif Weinidog yn gwneud pwynt da am swyddogaeth Ofgem. Mae'n ffaith nad oes gennym ni aelod o Gymru ar fwrdd Ofgem, ac, yn aml iawn, pan fyddwch chi'n rhyngweithio ag Ofgem, maen nhw'n cyfeirio at y Llywodraeth fel y Llywodraeth yn San Steffan yn hytrach na'r Llywodraethau datganoledig. Mae llawer o'r cyfrifoldebau ynni yn cael eu cyflawni yma, yn enwedig caniatâd cynllunio, ac ati. Mae'n hanfodol bod gan y cyfnod rheoli y mae Ofgem yn gweithio yn unol ag ef pan fydd yn sybsideiddio datblygiad seilwaith agwedd Gymreig iddo. A ydych chi'n cefnogi Ofgem yn gwneud lle i benodi aelod o'r bwrdd o Gymru, fel y gellir clywed llais Cymru pan fydd y penderfyniadau hyn yn cael eu gwneud?
English: I thank Andrew R.T. Davies for that. Of course we want to improve the answerability of Ofgem to Welsh interests, and the capacity of Ofgem itself to understand and to recognise particular Welsh circumstances. So shall I say that I was heartened by the fact that the incoming chief executive sought a phone call very early on in his tenure, to talk about what they intend to do to improve the service that they provide to Wales? I'm heartened by the fact that he has committed to an early visit to Wales so that he can meet a wider range of Welsh interests. And if a board member from Wales would assist in making sure that we have a better service from the system in the future then, of course, I'll be very happy to take that up with him.
Welsh: Diolchaf i Andrew R.T. Davies am hynna. Wrth gwrs, rydym ni eisiau gwella atebolrwydd Ofgem i fuddiannau Cymru, a gallu Ofgem ei hun i ddeall a chydnabod amgylchiadau sy'n benodol i Gymru. Felly a ddylwn i ddweud i mi gael fy nghalonogi gan y ffaith bod y prif weithredwr newydd wedi gofyn am alwad ffôn yn gynnar iawn yn ei gyfnod yn y swydd, i siarad am yr hyn y maen nhw'n bwriadu ei wneud i wella'r gwasanaeth y maen nhw'n ei ddarparu i Gymru? Rwyf wedi fy nghalonogi gan y ffaith ei fod wedi ymrwymo i dalu ymweliad cynnar â Chymru fel y gall gyfarfod ag amrywiaeth ehangach o fuddiannau yng Nghymru. A phe byddai aelod o'r bwrdd o Gymru o gymorth i wneud yn siŵr ein bod ni'n cael gwell gwasanaeth o'r system yn y dyfodol yna, wrth gwrs, byddaf yn hapus iawn i drafod hynny gydag ef.
English: May I thank Llyr Gruffydd for the question? Progress continues to be made in many dimensions of mental health care in north Wales. I congratulate staff at Ysbyty Gwynedd and in community hospitals in Betsi Cadwaladr University Health Board on achieving dementia friendly accreditation. Across mental health services, the board acts to prioritise prevention and early intervention in patient care.
Welsh: Diolch i Llyr Gruffydd am y cwestiwn. Mae cynnydd yn parhau mewn sawl maes gofal iechyd meddwl yn y gogledd. Hoffwn longyfarch staff yn Ysbyty Gwynedd ac mewn ysbytai cymunedol ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr am gael eu cydnabod fel rhai sy'n deall dementia. Mae'r bwrdd yn rhoi blaenoriaeth i atal ac ymyrryd yn gynnar wrth roi gofal i gleifion ar draws gwasanaethau iechyd meddwl.
English: Whilst, of course, there are good news stories such as the ones you've mentioned in terms of some of the care, we are aware that one of the reasons that the health board was placed in special measures was because of failings when it comes to mental health services. Now, it was disappointing to read a report last year that was a review of psychiatric therapies in north Wales, which listed a whole host of failings. It mentioned patients having to wait for unacceptably long times; a lack of strategic workforce development; and a lack of data leading to a huge gap in making decisions based on evidence. And in Plaid Cymru's debate just last week on this issue, we heard how patients from Wales have been placed in units in England that have been shown by the authorities not to be meeting the standards that we would expect them to meet. Now, it's almost five years since the board was placed into special measures, but many of those failings remain. So, the question, of course, is when will you as a Government take responsibility for this list of issues that still haven't been resolved? Indeed, when will we see the Welsh Government placed into special measures on this issue?
Welsh: Tra bod yna, wrth gwrs, straeon da, fel rŷch chi wedi cyfeirio atyn nhw, o safbwynt peth o'r gofal, rŷm ni yn ymwybodol, wrth gwrs, mai un o'r rhesymau y rhoddwyd y bwrdd iechyd mewn i fesurau arbennig oedd oherwydd methiannau pan mae'n dod i wasanaethau iechyd meddwl. Nawr, mi roedd hi'n siom darllen adroddiad llynedd, oedd yn adolygiad o therapïau seicolegol yng ngogledd Cymru, oedd yn rhestru llith o fethiannau. Roedd e'n sôn am gleifion yn gorfod aros am gyfnodau annerbyniol o hir; diffyg datblygu gweithlu strategol ac integredig; a diffyg data sylweddol yn arwain at agendor mawr wrth wneud penderfyniadau yn seiliedig ar dystiolaeth. A dim ond yn nadl Plaid Cymru wythnos diwethaf ar y pwnc yma, roeddem ni'n clywed sut mae yna gleifion o Gymru, wrth gwrs, wedi cael eu lleoli mewn sefydliadau yn Lloegr sydd wedi cael eu dangos gan yr awdurdodau fanna i beidio â bod yn cwrdd â'r safonau y byddem ni'n gobeithio y maen nhw. Nawr, wrth gwrs, mae yna bum mlynedd, bron iawn, ers i'r bwrdd fynd i mewn i fesurau arbennig, ond mae llawer o'r methiannau hynny'n parhau. Felly, y cwestiwn yw, wrth gwrs: pryd ŷch chi, fel Llywodraeth, yn mynd i gymryd cyfrifoldeb am y rhestr yma o faterion sy'n dal yn ddiffygiol? Yn wir, pryd welwn ni Lywodraeth Cymru yn cael ei rhoi i mewn i fesurau arbennig ar y mater yma?
English: Well, Llywydd, of course I acknowledge the fact that problems in the mental health services were part of the reason why the decision was taken to put Betsi Cadwaladr health board into special measures in the first place, but many things have improved in the mental health field over the intervening years since being placed in special measures.
Welsh: Wel, Llywydd, wrth gwrs, dwi'n cydnabod roedd y ffaith bod problemau yn y gwasanaethau iechyd meddwl yn rhan o'r penderfyniad i roi bwrdd iechyd Betsi Cadwaladr i mewn i fesurau arbennig yn y lle cyntaf, ond mae lot o bethau wedi gwella yn y maes iechyd meddwl dros y blynyddoedd ers cael ei roi i mewn i fesurau arbennig.
English: On 22 January, north Wales community health council wrote to your health Minister, drawing his attention to the report referred to - the independent review of psychological therapies in north Wales, undertaken independently by the TogetherBetter collaborative consultancy - and drawing his attention to its findings of a lack of shared vision, of strategic clarity and oversight at health board and divisional level, a lack of strategic and integrated workforce development, and much more, and said, after nearly five years in special measures, much of it related to mental health services - these findings are deeply disappointing. They also told me that they found the Minister's fairly bland response disappointing too. How do you respond to the contents of the letter I've received from a professor of psychiatry who left Betsi Cadwaladr on 31 January, and who stated that the problems related to the changes proposed by the management of Betsi Cadwaladr University Health Board, after taking on the services in north-west Wales - none of the medical or nursing staff there support it?
Welsh: Ar 22 Ionawr, ysgrifennodd cyngor iechyd cymuned gogledd Cymru at eich Gweinidog iechyd, gan dynnu ei sylw at yr adroddiad y cyfeiriwyd ato - yr adolygiad annibynnol o therapïau seicolegol yn y gogledd, a gynhaliwyd yn annibynnol gan yr ymgynghoriaeth gydweithredol TogetherBetter - a thynnu ei sylw at ei ganfyddiadau o ddiffyg gweledigaeth gyffredin, eglurder a goruchwyliaeth strategol ar lefel bwrdd iechyd a lefel is-adrannol, diffyg datblygiad gweithlu strategol ac integredig, a llawer mwy, a dywedodd, ar ôl bron i bum mlynedd yn destun mesurau arbennig, bod llawer ohono'n ymwneud â gwasanaethau iechyd meddwl - bod y canfyddiadau hyn yn hynod siomedig. Dywedasant wrthyf hefyd bod ymateb eithaf di-ddim y Gweinidog yn siomedig hefyd. Sut ydych chi'n ymateb i gynnwys y llythyr yr wyf i wedi ei gael gan athro seiciatreg a adawodd Betsi Cadwaladr ar 31 Ionawr, ac a ddywedodd fod y problemau'n ymwneud â'r newidiadau a gynigiwyd gan reolwyr Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, ar ôl cymryd cyfrifoldeb am y gwasanaethau yn y gogledd-orllewin - nad oes yr un o'r staff meddygol na'r staff nyrsio yno yn ei gefnogi?
English: I've not seen that letter, Llywydd, so I'm not in a position to respond to it. I was aware of the letter from the CHC on 22 January. The Minister's response at the time pointed to the fact that that was a report that was due to be considered by the board, and that it was for the board, as the commissioner of that report, to give it first consideration. As I said in my answer to Llyr Gruffydd, the report is going to the board's quality and safety committee on 17 March and I know that the Minister will want to hear from the board the plan that it will put in place to respond to the recommendations of the report that it itself had commissioned.
Welsh: Nid wyf i wedi gweld y llythyr hwnnw, Llywydd, felly nid wyf i mewn sefyllfa i ymateb iddo. Roeddwn i'n ymwybodol o'r llythyr gan y cyngor iechyd cymuned ar 22 Ionawr. Cyfeiriodd ymateb y Gweinidog ar y pryd at y ffaith bod hwnnw'n adroddiad y disgwyliwyd iddo gael ei ystyried gan y bwrdd, ac mai cyfrifoldeb y bwrdd, fel comisiynydd yr adroddiad hwnnw, oedd rhoi'r ystyriaeth gyntaf iddo. Fel y dywedais yn fy ateb i Llyr Gruffydd, mae'r adroddiad yn mynd i bwyllgor ansawdd a diogelwch y bwrdd ar 17 Mawrth a gwn y bydd y Gweinidog eisiau clywed gan y bwrdd y cynllun y bydd yn ei roi ar waith i ymateb i argymhellion yr adroddiad yr oedd ef ei hun wedi ei gomisiynu.
English: I thank John Griffiths for that question, Llywydd. Almost £23 million of regeneration grant and loan funding has been approved for projects in the Newport City Council area since 2014. The Welsh Government continues to work collaboratively with the city council to ensure the successful delivery of their current and future regeneration project.
Welsh: Diolchaf i John Griffiths am y cwestiwn yna, Llywydd. Mae bron i £23 miliwn o gyllid grant adfywio a benthyciadau wedi ei gymeradwyo ar gyfer prosiectau yn ardal Cyngor Dinas Casnewydd ers 2014. Mae Llywodraeth Cymru yn parhau i gydweithio â chyngor y ddinas i sicrhau bod ei brosiectau adfywio yn y presennol a'r dyfodol yn cael eu cyflawni'n llwyddiannus.
English: Thank you for that, First Minister. I do think that that strong partnership between Welsh Government, Newport City Council, business, social landlords and others has borne considerable fruit and helped to meet the challenges of finding alternative uses for our city centre. And soon there will be a further example of that when a substantial four-star hotel opens up in Newport city centre, close to the Friars Walk shopping centre, which itself, of course, was a result of that partnership just a few years ago. But nonetheless, First Minister, there are ongoing challenges, because retail is changing at such a pace, with so much online shopping and so on, so there will be a need to continue and I think strengthen that partnership, and I wonder if you would take the opportunity today to commit to building on the progress made to date by strengthening further that joint working between Welsh Government, Newport City Council, business and social landlords in the city.
Welsh: Diolch am hynna, Prif Weinidog. Rwy'n credu bod y bartneriaeth gref honno rhwng Llywodraeth Cymru, Cyngor Dinas Casnewydd, busnesau, landlordiaid cymdeithasol ac eraill wedi dwyn ffrwyth sylweddol ac wedi helpu i ymateb i'r heriau o ddod o hyd i ffyrdd eraill o ddefnyddio canol ein dinas. Ac yn fuan bydd enghraifft arall o hynny pan fydd gwesty pedair seren sylweddol yn agor yng nghanol dinas Casnewydd, yn agos at ganolfan siopa Friars Walk, a oedd ei hun, wrth gwrs, yn ganlyniad o'r bartneriaeth honno dim ond ychydig flynyddoedd yn ôl. Ond serch hynny, Prif Weinidog, ceir heriau parhaus, gan fod maes manwerthu yn newid mor gyflym, gyda chymaint o siopa ar-lein ac yn y blaen, felly bydd angen parhau a chryfhau'r bartneriaeth honno, rwy'n credu, ac rwy'n meddwl tybed a wnewch chi fanteisio ar y cyfle heddiw i ymrwymo i adeiladu ar y cynnydd a wnaed hyd yma drwy gryfhau ymhellach y cydweithio hwnnw rhwng Llywodraeth Cymru, Cyngor Dinas Casnewydd, busnesau a landlordiaid cymdeithasol yn y ddinas.