English: I feel as if I'm in a privileged position, as the housing spokesperson, because there is a commitment - a specific commitment - in the programme for government that I can react to. In fact, I was quite pleased - possibly even excited - when I read that the Welsh Government aims to deliver 20,000 additional affordable homes during this Assembly term. I then looked into this in a little more detail, and I pressed the First Minister. Unfortunately, I was too far down the order paper yesterday to actually get called, but as is our practice, my oral question was then subject to a written answer from the First Minister. He has stated that the commitment for 20,000 additional affordable homes leaves the Welsh Government's general target for new homes built every year in Wales unchanged. It remains at 8,700 - although, you're not achieving that, incidentally. I have to say that I find it very strange that, in the programme for government, there's a commitment to building additional affordable homes, and yet the general target for house building is unchanged. It's been roughly what it is now for five years. Perhaps greater minds than mine will be able to cope with this sort of level of paradox, but I do hope that the Minister can give us some clarification later when she responds. This is not a trivial point. We are facing a housing crisis. It's one that's gone on for a number of years. In the run-up to the Assembly elections, the Confederation of British Industry said, 'For too many years, we've not been building the new homes Wales needs. This has led to rising prices, undermining our economic competitiveness and Wales' reputation as a destination for investment.' I completely agree with that. Also, house building is an excellent economic multiplier. It uses local resources, local labour, largely, and many SMEs, and we should be building more homes at the moment. Evidence points to the need to build at least 12,000 homes a year in Wales, and when I saw the commitment to build an additional 20,000 affordable homes in this Assembly term, I thought, 'Ah, they've now accepted the target of at least 12,000 homes. At last there is a real advance here, and we can welcome it'. Because that would take your target up to 12,700. But no. Somehow, the word 'additional' in the First Minister's dictionary means something different to what the rest of us, I suspect, take as its common meaning. Unsurprisingly, the housing crisis has led to incredibly high prices by any historical comparison. The average house price at the moment in Wales is £173,000. Have we lost the ability to be shocked by some of these data, which go to the fundamentals of life - the desire and need for a home? The average price now is £173,000. That is a remarkable multiple of average salary, at 6.4 - 6.4 times the average salary to get the average house in Wales. Something is very, very wrong about how we meet housing demand. The housing crisis hits younger people particularly hard. There are currently 150,000 20 to 34-year-olds still living at home. Family homes are all too often out of reach of those who most need them, i.e. people in their 30s, when they are raising families. The tragedy here is that we could be doing something, and we could be doing something very economically productive in addition to meeting that basic housing demand. Can I just finish, Deputy Presiding Officer, by saying I'm very disappointed that the Welsh Government has now the Executive power and has not chosen to match the ambition of the Welsh Conservative party as outlined in our manifesto when we said we would have brought forth a housing access Bill to help young people onto the housing ladder, promote a more lively housing market, and boost the construction industry? That is what Wales needs. Get to it.
Welsh: Rwy'n teimlo fel pe bawn mewn sefyllfa freintiedig, fel y llefarydd tai, gan fod yna ymrwymiad - ymrwymiad penodol - yn y rhaglen lywodraethu y gallaf ymateb iddo. A dweud y gwir, roeddwn yn falch iawn - wedi cynhyrfu hyd yn oed - pan ddarllenais fod Llywodraeth Cymru yn anelu i ddarparu 20,000 o gartrefi fforddiadwy ychwanegol yn ystod tymor y Cynulliad hwn. Yna, edrychais yn fanylach ar hyn, a phwyso ar y Prif Weinidog. Yn anffodus, roeddwn yn rhy bell i lawr y papur trefn ddoe i gael fy ngalw mewn gwirionedd, ond fel sy'n arfer gennym, gwnaed fy nghwestiwn llafar wedyn yn destun ateb ysgrifenedig gan y Prif Weinidog. Mae wedi datgan fod yr ymrwymiad i 20,000 o gartrefi fforddiadwy ychwanegol yn gadael targed cyffredinol Llywodraeth Cymru ar gyfer cartrefi newydd a adeiladir bob blwyddyn yng Nghymru heb ei newid. Mae'n parhau i fod yn 8,700 - er nad ydych yn cyflawni hynny, gyda llaw. Mae'n rhaid i mi ddweud fy mod yn ei chael yn rhyfedd iawn fod yna ymrwymiad yn y rhaglen lywodraethu i adeiladu cartrefi fforddiadwy ychwanegol, ac eto nid yw'r targed cyffredinol ar gyfer adeiladu tai wedi newid. Mae wedi bod yn fras yr hyn ydyw yn awr ers pum mlynedd. Efallai y bydd meddyliau gwell na fy un i yn gallu ymdopi gyda'r lefel hon o baradocs, ond rwy'n gobeithio y gall y Gweinidog roi eglurhad i ni yn nes ymlaen wrth iddi ymateb. Nid yw hwn yn bwynt dibwys. Rydym yn wynebu argyfwng tai. Mae'n un sydd wedi bod yn mynd rhagddo ers nifer o flynyddoedd. Yn y cyfnod yn arwain at etholiadau'r Cynulliad, dywedodd Cydffederasiwn Diwydiant Prydain, 'Nid ydym wedi bod yn adeiladu'r cartrefi newydd mae Cymru eu hangen am ormod o flynyddoedd. Mae hyn wedi arwain at gynnydd mewn prisiau, sy'n tanseilio ein gallu cystadleuol economaidd ac enw da Cymru fel cyrchfan ar gyfer buddsoddiad.' Cytunaf yn llwyr â hynny. Hefyd, mae adeiladu tai yn lluosydd economaidd ardderchog. Mae'n defnyddio adnoddau lleol, llafur lleol, i raddau helaeth, a llawer o fusnesau bach a chanolig, a dylem fod yn adeiladu mwy o gartrefi ar hyn o bryd. Mae'r dystiolaeth yn dynodi'r angen i adeiladu o leiaf 12,000 o gartrefi y flwyddyn yng Nghymru, a phan welais yr ymrwymiad i adeiladu 20,000 o dai fforddiadwy ychwanegol yn ystod tymor y Cynulliad hwn, meddyliais, 'A, maent wedi derbyn y targed o 12,000 o gartrefi fan lleiaf yn awr. O'r diwedd mae yna gynnydd go iawn yma, a gallwn ei groesawu'. Oherwydd byddai hynny wedi codi eich targed i 12,700. Ond na. Rywsut, mae'r gair 'ychwanegol' yng ngeiriadur Prif Weinidog Cymru yn golygu rhywbeth gwahanol i'r hyn yw ei ystyr cyffredin i'r gweddill ohonom, rwy'n amau. Nid yw'n syndod fod yr argyfwng tai wedi arwain at brisiau anhygoel o uchel yn ôl unrhyw gymhariaeth hanesyddol. Mae pris tŷ ar gyfartaledd yn £173,000 ar hyn o bryd yng Nghymru. A ydym wedi colli'r gallu i gael ein synnu gan beth o'r data hwn, sy'n ymwneud â hanfodion bywyd - yr awydd a'r angen am gartref? Mae'r pris cyfartalog bellach yn £173,000. Mae hwnnw'n lluosrif anhygoel o'r cyflog cyfartalog, ar 6.4 - 6.4 gwaith y cyflog cyfartalog i gael y tŷ cyfartalog yng Nghymru. Mae rhywbeth mawr iawn o'i le ar y modd rydym yn ateb y galw am dai. Mae'r argyfwng tai yn taro pobl iau yn arbennig o galed. Ar hyn o bryd mae 150,000 o rai rhwng 20 a 34 oed yn dal i fyw gartref. Mae cartrefi i deuluoedd yn llawer rhy aml allan o gyrraedd y rhai sydd eu hangen fwyaf, h.y. pobl yn eu 30au, pan fyddant yn magu teuluoedd. Y drasiedi yma yw y gallem fod yn gwneud rhywbeth, a gallem fod yn gwneud rhywbeth sy'n gynhyrchiol iawn yn economaidd yn ogystal ag ateb y galw sylfaenol hwn am dai. A gaf fi orffen, Ddirprwy Lywydd, drwy ddweud fy mod yn siomedig iawn fod gan Lywodraeth Cymru y pŵer gweithredol yn awr ac nad yw wedi dewis ategu uchelgais plaid y Ceidwadwyr Cymreig fel y caiff ei amlinellu yn ein maniffesto pan ddywedasom y byddem wedi cyflwyno Bil mynediad at dai i helpu pobl ifanc i gael troed ar yr ysgol dai, i hyrwyddo marchnad dai fwy bywiog, ac i roi hwb i'r diwydiant adeiladu? Dyna sydd ei angen ar Gymru. Gwnewch hynny.