English: Can I regret that the First Minister, yet again, has failed to rise to the level of events? Does he not see that today actually is a great day for the United Kingdom, and a great day for Wales, because what we're seeing here is the beginning of a process of the restoration of democratic self-Government to Assemblies such as this, where we'll have Ministers who make decisions and are held to account for them, and if we don't like what they do, we can vote against them? That's a privilege also that the people will have on a regular basis in the form of elections. So, is that surely not an unambiguous gain for this country? Of course, I don't expect the Welsh regionalist party opposite - the European regionalist party, which is the excuse for the Welsh nationalists opposite, to understand that. They would far rather that we were governed from Brussels than from Cardiff. Surely, the Welsh Labour Government should take a more sensible view. One of the reasons why - if this is the case - the First Minster has not been listened to by the Prime Minister, no doubt, is because he's still refighting the referendum campaign and he is the voice of doom and gloom. He makes Gordon Brown look positively cheerful in comparison. He sees none of the opportunities and all of the potential problems. Nicola Sturgeon uses the process for political posturing for a referendum that she actually doesn't want to have because she knows she will lose it. Surely, if we want to play a full part in the process of negotiation with the UK Government about the future after we leave the EU, the time to do that, on a positive basis, is now, and not to constantly harp on about the negatives and the uncertainties that exist, come what may. It is somewhat rich for the First Minister, as the leader of the Conservatives pointed out, to complain about not being involved in the process when he has resolutely set his face like flint against the involvement of other parties, other than Plaid Cymru, in the process of negotiating a common position that Wales could have vis-à-vis the UK. As regards full and unfettered access to the single market, insofar as that means free trade, he knows that the Government is already committed to trying to obtain that objective, and it's in the mutual interest of both parties - the EU and the UK - that it should be secured. We have a massive trade deficit with the EU amounting to £60 billion a year. In cars alone we have a £20 billion a year deficit with Germany, so there is a massive bargaining counter that we have in our hands in the negotiating process, yet all the First Minister can say is that we won't be able to sell any cars because there might potentially be a 10 per cent tariff on cars. Well, we've already seen an 18 per cent devaluation in the pound in the last 12 months anyway, which more than compensates for that compared to where we were last time. Of course there will be problems for agriculture in the way that he describes, but it will be within our competence here in this place to decide how to deal with those. He will be the leader of an administration that will have complete control over agriculture as a result of our leaving the EU, and I wholly agree with him - I wholly agree with the point that he made - that there should be an immediate repatriation of powers from Brussels to Cardiff where that is appropriate under the devolution settlement we already have, and that there should be no blockage in Whitehall or Westminster in the meantime. As regards a transition process lasting more than two years, a lot of people will see that as a thinly disguised ploy to try to keep us in the EU for even longer than the process that is set out under the Lisbon treaty. There should be no prospect whatsoever of elongating the negotiating process, because Parkinson's law might then come into play, whereby the work expands to fill the time available and an infinite amount of time will mean an infinite extension to the time that we remain members of the European Union. There's plenty of time now for the Welsh Labour Government to develop lines of policy that they would like to see. For example, in agriculture, what kind of subsidy regime do we want to have in Wales after we leave the EU? That'll be something that will be completely within his control. I do agree with him that we need to sort out the funding of future policy, and I agree with both Plaid Cymru and the Government that we should have every single penny that has been sourced via Brussels - all British taxpayers' money in any case. Every single penny of that should come to Wales, whether it's for agricultural support, structural funds or whatever, and it should then be for the Welsh Labour Government to set its own priorities in the light of that. The Welsh people can take their own view on whether those priorities are right or not at the time of the next Assembly elections. As regards the constitution, I again wholly agree with him that the devolution settlement must not in any way be undermined. But, what is happening now through the triggering of article 50 is that we're actually enhancing the devolution settlement - we're actually enhancing the powers of this Assembly and enhancing the power of Welsh Ministers to govern ourselves in a way - . This is the paradox of the so-called nationalists' position, of course: they don't want to have democratic institutions such as the National Assembly for Wales deciding what our environmental policy is going to be, what our agricultural policy is going to be and so many other areas of policy that are currently the preserve of the European Union. So, I say to the First Minister: do cheer up. This is a great opportunity for us, as well as a challenge. Of course, there are challenges and opportunities in life in general, but surely the opportunity to strike free trade agreements with the 85 per cent of the global economy that is outside the EU - . Given that the United States takes 22 per cent of Welsh exports, for example, is there not a great opportunity there to plug into the process of negotiation on free trade agreements in order to ensure that the UK Government, negotiating on our behalf in a unitary state insofar as we still are one, takes Welsh interests fully into account? They're unlikely to do that if he carries on with the dire dirge of doom and gloom that we regularly get, day in and day out, in Wales. He was at it yesterday in question time, and today: 'WTO rules will be a disaster for Wales.' Well, the average tariff under WTO rules is about 3.5 per cent. Admittedly, they would be higher for certain sectors that are important for Wales, such as automotive and agriculture, which is, generally speaking, as the First Minister said, not the subject of agreement in free trade agreements. But, surely, the opportunity from being positive rather than negative is to play a real part in the process of negotiation with the UK Government and if he carries on as he is, then he will continue to be ignored.
Welsh: Rwy'n gresynu bod y Prif Weinidog, unwaith eto, wedi methu â chodi i lefel y digwyddiadau? Onid yw'n gweld bod heddiw mewn gwirionedd yn ddiwrnod gwych i'r Deyrnas Unedig, ac yn ddiwrnod gwych i Gymru, am mai'r hyn a welwn yma yw dechrau proses o adfer hunanlywodraeth ddemocrataidd i Gynulliadau fel hwn, lle y bydd gennym Weinidogion sy'n gwneud penderfyniadau ac yn cael eu dwyn i gyfrif amdanynt, ac os nad ydym yn hoffi'r hyn a wnânt, gallwn bleidleisio yn eu herbyn? Ceir braint hefyd i bobl ar sail reolaidd ar ffurf etholiadau. Felly, onid yw hynny'n fantais ddiamwys i'r wlad hon? Wrth gwrs, nid wyf yn disgwyl i'r blaid ranbarthol gyferbyn - y blaid ranbarthol Ewropeaidd, sef yr esgus o genedlaetholwyr Cymreig gyferbyn, ddeall hynny. Byddai'n llawer gwell ganddynt i ni gael ein llywodraethu o Frwsel nag o Gaerdydd. 'Does bosibl na ddylai Llywodraeth Lafur Cymru fabwysiadu safbwynt mwy synhwyrol. Un o'r rhesymau - os yw hyn yn wir - pam nad yw'r Prif Weinidog wedi gwrando ar Brif Weinidog Cymru, yn ddiau, yw oherwydd ei fod yn dal i ailymladd ymgyrch y refferendwm ac ef yw llais gofid a gwae. Mae'n gwneud i Gordon Brown edrych yn wirioneddol siriol mewn cymhariaeth. Nid yw'n gweld unrhyw gyfleoedd ac mae'n gweld yr holl broblemau posibl. Mae Nicola Sturgeon yn defnyddio'r broses ar gyfer gosod ei stondin yn wleidyddol ar gyfer refferendwm nad yw mo'i heisiau mewn gwirionedd am ei bod yn gwybod y bydd yn ei cholli. Yn sicr, os ydym am chwarae rhan lawn yn y broses o negodi â Llywodraeth y DU ynglŷn â'r dyfodol ar ôl i ni adael yr UE, yr amser i wneud hynny, ar sail gadarnhaol, yw nawr, ac nid rhefru'n gyson am yr agweddau negyddol a'r ansicrwydd sy'n bodoli, doed a ddel. Fel y nododd arweinydd y Ceidwadwyr, mae wyneb gan y Prif Weinidog i gwyno nad yw'n cael rhan yn y broses ag yntau mor bendant ei wrthwynebiad i gynnwys pleidiau eraill ar wahân i Blaid Cymru yn y broses o negodi safbwynt cyffredin y gallai Cymru ei arddel o ran y DU. O ran mynediad llawn a dilyffethair at y farchnad sengl, i'r graddau y mae hynny'n golygu masnach rydd, mae'n gwybod bod y Llywodraeth eisoes wedi ymrwymo i geisio sicrhau'r nod hwnnw, a byddai sicrhau hynny'n fuddiol i'r ddwy ochr - yr UE a'r DU. Mae gennym ddiffyg masnach enfawr o £60 biliwn y flwyddyn gyda'r UE. O ran ceir yn unig, mae gennym ddiffyg o £20 biliwn y flwyddyn gyda'r Almaen, felly mae gennym destun bargeinio enfawr yn ein dwylo yn y broses negodi, ond eto i gyd y cyfan y gall y Prif Weinidog ei ddweud yw na fyddwn yn gallu gwerthu unrhyw geir am y gallai fod tariff o 10 y cant ar geir o bosibl. Wel, rydym eisoes wedi gweld gostyngiad o 18 y cant yng ngwerth y bunt yn y 12 mis diwethaf beth bynnag, sy'n mwy na gwneud iawn am hynny o'i gymharu â lle roeddem y tro diwethaf. Wrth gwrs fe fydd yna broblemau i amaethyddiaeth yn y ffordd y mae'n disgrifio, ond bydd o fewn ein cymhwysedd yma yn y lle hwn i benderfynu sut i ymdrin â'r problemau hynny. Fe fydd yn arweinydd gweinyddiaeth a fydd â rheolaeth lwyr dros amaethyddiaeth o ganlyniad i adael yr UE, ac rwy'n cytuno'n llwyr ag ef - rwy'n cytuno'n llwyr â'r pwynt a wnaeth - y dylid dychwelyd pwerau o Frwsel i Gaerdydd ar unwaith lle y bo hynny'n briodol o dan y setliad datganoli sydd gennym eisoes, ac na ddylai fod unrhyw rwystr yn Whitehall neu San Steffan yn y cyfamser. O ran proses bontio sy'n para mwy na dwy flynedd, bydd llawer o bobl yn gweld hynny fel ystryw amlwg i geisio ein cadw yn yr UE yn hwy hyd yn oed na'r broses a bennwyd o dan gytundeb Lisbon. Ni ddylai fod unrhyw bosibilrwydd o gwbl o ymestyn y broses negodi, oherwydd gallai Deddf Parkinson ddod yn weithredol wedyn, lle y mae'r gwaith yn ehangu i lenwi'r amser sydd ar gael, a bydd cyfnod diddiwedd o amser yn golygu ymestyn yr amser y byddwn yn parhau i fod yn aelodau o'r Undeb Ewropeaidd yn ddiddiwedd. Mae digon o amser yn awr i Lywodraeth Lafur Cymru ddatblygu llinellau polisi y byddent yn hoffi eu gweld. Er enghraifft, mewn amaethyddiaeth, pa fath o drefn cymhorthdal yr hoffem ei chael yng Nghymru ar ôl i ni adael yr Undeb Ewropeaidd? Bydd hynny'n rhywbeth a fydd o fewn ei reolaeth yn gyfan gwbl. Rwy'n cytuno ag ef fod angen i ni roi trefn ar gyllido polisïau yn y dyfodol, ac rwy'n cytuno gyda Phlaid Cymru a'r Llywodraeth y dylem gael pob ceiniog a ddaeth drwy Frwsel - holl arian trethdalwyr Prydeinig beth bynnag. Dylai pob ceiniog o hwnnw ddod i Gymru, boed ar gyfer cymorth amaethyddol, cronfeydd strwythurol neu beth bynnag, ac yna dylai Llywodraeth Lafur Cymru osod ei blaenoriaethau ei hun yng ngoleuni hynny. Gall pobl Cymru ffurfio'u barn eu hunain ynglŷn ag a yw'r blaenoriaethau hynny'n gywir ai peidio adeg etholiadau nesaf y Cynulliad. O ran y cyfansoddiad, unwaith eto rwy'n cytuno'n llwyr ag ef na ddylid tanseilio'r setliad datganoli mewn unrhyw ffordd. Ond yr hyn sy'n digwydd yn awr drwy sbarduno erthygl 50 yw ein bod mewn gwirionedd yn gwella'r setliad datganoli - mewn gwirionedd rydym yn gwella pwerau'r Cynulliad hwn ac yn gwella pŵer Gweinidogion Cymru i lywodraethu ein hunain mewn ffordd - . Dyma baradocs sefyllfa'r cenedlaetholwyr honedig, wrth gwrs: nid ydynt am gael sefydliadau democrataidd megis Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn penderfynu beth fydd ein polisi amgylcheddol, beth fydd ein polisi amaethyddol a chymaint o feysydd polisi eraill sydd ar hyn o bryd yn eiddo i'r Undeb Ewropeaidd. Felly, rwy'n dweud wrth y Prif Weinidog: codwch eich calon. Dyma gyfle gwych i ni, yn ogystal â her. Wrth gwrs, mae yna heriau a chyfleoedd mewn bywyd yn gyffredinol, ond yn sicr mae'r cyfle i ffurfio cytundebau masnach rydd â'r 85 y cant o'r economi fyd-eang sydd y tu allan i'r yr UE - . O ystyried bod yr Unol Daleithiau yn mynd â 22 y cant o allforion Cymru, er enghraifft, onid oes cyfle gwych yno i gymryd rhan yn y broses o negodi cytundebau masnach rydd er mwyn sicrhau bod Llywodraeth y DU, wrth drafod ar ein rhan mewn gwladwriaeth unedol i'r graddau ein bod yn dal i fod yn un, yn rhoi sylw llawn i fuddiannau Cymru? Maent yn annhebygol o wneud hynny os yw ef yn parhau â'r alarnad enbyd o ofid a gwae a gawn yn rheolaidd, ddydd ar ôl dydd, yng Nghymru. Roedd wrthi ddoe yn ystod y cwestiynau, a heddiw: 'Bydd rheolau Sefydliad Masnach y Byd yn drychineb i Gymru.' Wel, mae'r tariff cyfartalog o dan reolau Sefydliad Masnach y Byd oddeutu 3.5 y cant. Rhaid cyfaddef, byddent yn uwch ar gyfer rhai sectorau sy'n bwysig i Gymru, megis y sector modurol ac amaethyddiaeth nad ydynt, yn gyffredinol, fel y dywedodd y Prif Weinidog, yn destun cytundeb mewn cytundebau masnach rydd. Ond yn sicr, y cyfle a ddaw o fod yn gadarnhaol yn hytrach na negyddol yw chwarae rhan go iawn yn y broses o drafod â Llywodraeth y DU ac os yw ef yn parhau fel y mae wedi bod yn ei wneud, yna bydd yn parhau i gael ei anwybyddu.