English: Certainly, I think we know that we have a great deal of evidence at a national level that sets out that great variety in the experience of pupils learning Welsh as a second language, or what we should be saying is 'learning Welsh', and learning Welsh alone, and forget about the second language element. Again, we've referred in the past to a continuum. This continuum, an unbroken continuum, is crucial. There is a framework for schools that teach mainly through the medium of English being developed, but what that does is to put a boundary between English-medium and Welsh-medium schools, and it's not an unbroken continuum as a result. So, an unbroken continuum is essential. Now, the efficacy of the offer will be dependent on the confidence of staff and how we ensure that we have the professional learning to support staff to provide the best experiences to pupils when they engage with the Welsh language. That is crucial. That relates to upskilling staff, staff who won't necessarily specialise in teaching Welsh, because we do know that there is a shortage of those staff. So, it's staff that have those skills; the broad-ranging resources that are required to support that - exciting materials that are digital and so on and so forth, and that they are very tightly interwoven with every step of the continuum. Because if we get that continuum in place, the resources can target exactly the places where they're needed. There needs to be an investment in staffing, but also there need to be discussions as to how to lead on a Welsh ethos in schools. It doesn't just relate to the teachers teaching Welsh as a subject; it relates to governors and leadership teams that can develop a Welsh ethos within our schools too. So, there is a level that is beyond just having Welsh lessons; there is a need to do more in terms of developing a Welsh ethos in all of our schools, and, as I said, that feeling of being Welsh.
Welsh: Dwi'n credu ein bod ni'n gwybod bod gyda ni lawer o dystiolaeth genedlaethol sy'n nodi'r amrywiaeth mawr yna ym mhrofiadau disgyblion yn dysgu'r Gymraeg fel ail iaith, neu, gyda dyfodiad Cwricwlwm i Gymru, beth dylem ni fod yn dweud, wrth gwrs, yw 'yn dysgu'r Gymraeg', a dysgu'r Gymraeg a dyna ni, mewn gwirionedd. Dwi'n credu - eto, dŷn ni wedi cyfeirio o'r blaen at gontinwwm. Mae'r continwwm yma, a chontinwwm di-dor, yn hanfodol. Mae yna fframwaith ar gyfer ysgolion sydd yn dysgu drwy gyfrwng y Saesneg yn bennaf yn cael ei ddatblygu, ond, wrth gwrs, beth mae hwnna, yn ei hanfod, yn rhoi mewn, yw stop-start rhwng ysgolion Saesneg ac ysgolion cyfrwng Cymraeg, a dyw e ddim, o'r herwydd, yn gontinwwm di-dor. Felly, mae continwwm di-dor yn hanfod. Mae effeithiolrwydd y cynnig yn mynd i fod yn ddibynnol ar hyder staff, onid yw e, a sut dŷn ni'n sicrhau bod y dysgu proffesiynol yn cefnogi staff i sicrhau'r profiadau gorau i ddisgyblion pan fyddan nhw'n ymwneud â'r Gymraeg. Mae hwnna'n hanfodol. Mae hwnnw'n ymwneud â sgilio staff, staff sydd ddim o reidrwydd yn arbenigo mewn addysgu'r Gymraeg, oherwydd dŷn ni'n gwybod bod yna brinder o ran hynny. Felly, staff sydd â'r sgiliau hynny; yr adnoddau eang sydd eu hangen i gefnogi hynny - adnoddau cyffrous, adnoddau sydd yn ddigidol yn eu hanfod ac yn y blaen, a bod rheini, fel roeddwn i'n dweud, wedi'u clymu'n dynn iawn, iawn, gyda phob rhan o'r continwwm yma. Os cawn ni'r continwwm yn ei le, mae'r adnoddau'n targedu'r union lefydd sydd eu hangen. Y staffio yw'r buddsoddiad, ond hefyd, efallai, y trafodaethau sydd eu hangen ar sut i arwain Cymreictod mewn ysgol. Dydy e ddim jest yn ymwneud â'r staff sydd yn dysgu gwersi Cymraeg; mae'n ymwneud â llywodraethwyr â thimoedd arwain sydd yn gallu datblygu Cymreictod ac ymdeimlad o fod yn Gymry yn ein hysgolion ni yn ogystal. Felly, mae yna lefel sydd y tu hwnt jest i wersi cyfrwng Cymraeg; mae yna angen ymwneud yn fwy â sut i ddatblygu ethos Gymreig ym mhob un o'n hysgolion ni, ac, fel roeddwn i'n dweud, yr ymdeimlad o fod yn Gymry.