English: Diolch yn fawr, Llywydd. Thank you for giving me the opportunity to provide an update to Members about our ongoing work to support people from Ukraine seeking sanctuary in Wales. When I last updated you in October, Wales had welcomed just under 6,000 Ukrainians under the Homes for Ukraine scheme, including under our supersponsor route. Arrivals have continued at a slow but steady pace, and just over 6,100 Ukrainians sponsored by the Welsh Government and Welsh households had arrived in Wales by 15 November. There have been additional arrivals under the Ukraine family scheme, but we are not given that data by the UK Government. More than 8,450 visas have now been granted to people from Ukraine who have sponsors in Wales, so we can expect the number of arrivals to continue to grow. We are mindful that events in Ukraine can have a direct impact on the number of Ukrainians who may arrive in Wales, and although we have seen a small number of individuals seeking to return to Wales after a period back in Ukraine, we are not seeing a significant change at present. I was very disappointed not to see any clarity in the autumn statement about the financial future of the Ukraine schemes. We have repeatedly called for funding parity between the Homes for Ukraine scheme and the Ukraine family scheme and the Ukraine extension scheme. We urgently need confirmation of year 2 and 3 funding to support the delivery of public services, as well as continued and uplifted host 'thank you' payments. The latter would ensure hosting arrangements can continue despite cost-of-living impacts. Without certainty around future funding, Welsh Government, local government and Welsh hosts are all facing difficult choices about the support we can provide to Ukrainians seeking sanctuary. We hope the UK Government will provide this clarity quickly. In response to my letters to UK Ministers about these issues, I am pleased to say that I heard from the new lead Minister for Homes for Ukraine, Felicity Buchan MP, last week. Despite this uncertainty about the finances, a meeting has been convened for Thursday with the Scottish Government Minister, Neil Gray MSP, and myself, regarding our financial position. We remain focused on supporting people into longer term accommodation, so that they can have more settled lives. Over 700 Ukrainians being supported via the supersponsor route have now moved on from initial accommodation, over 500 of these within Wales, either with hosts, in the private rented sector or in other transitional and longer term housing. However, the wider pressures on housing across Wales mean that we cannot support people into longer term accommodation as quickly as we would like. We will therefore, continue to urge potential hosts to come forward and register an interest at gov.wales/offerhome. Hosting provides swift, flexible and cost-effective accommodation that enables people to regain some independence and to integrate with local communities. We know that some individuals and families have come forward to offer their homes and are still waiting to become hosts. I'm very grateful for their generosity. We are working closely with local authorities and Housing Justice Cymru to help support the matching process. But we still have nowhere near enough hosts to accommodate all who need support. We would also urge those thinking about hosting to visit Housing Justice Cymru's website and join an introduction to hosting seminar to find out more. I'd like to focus the rest of this statement on an important commemoration that we discussed in this Chamber in May. This November marks the start of the ninetieth anniversary of the Holodomor in Ukraine. This was the man-made famine that caused millions to die and was bravely exposed to the world, in part, by Welsh journalist Gareth Jones. The debate in May was an important reflection on those events and we committed to commemorating the event in Wales. On the fourth Saturday in each November, Holodomor is commemorated internationally. We will be organising an event at Alexandra Gardens in Cardiff, alongside so many other important memorials to peace. The event will include participation by me, the First Minister and Counsel General, local government, religious leaders, and the deputy ambassador of Ukraine to the United Kingdom. Ukrainians will be invited to attend and we will lay wreaths to remember those who suffered during previous actions perpetrated by a government in Moscow. After the commemoration, we will promote Holodomor remembrance on our social media channels to try to raise awareness further. Last week, we also wrote to hosts across Wales to ensure they knew about Holodomor and encouraged them to discuss plans with their guests. Putin's current atrocities in Ukraine are part of a longer term pattern of aggression against the people of Ukraine stretching back many decades, and marking Holodomor in this way shines a light on this. Gareth Jones, the journalist from Wales, writing about the man-made famine instigated by Stalin made clear that the affected Ukrainians did not seek pity and he remarked upon their fortitude. I think we can all see those characteristics on show in Ukraine again today. And whilst we honour the resilience and courage of the Ukrainian people in the face of Putin's aggression, we also reaffirm our commitment to help Ukrainians here in Wales to record their knowledge of war crimes committed in more recent times. Through the founding of Donetsk and the reporting of Gareth Jones, as well as the more-than 500 Ukrainians who called Wales home before this conflict, our countries had several threads that connected us. Now, we are home to probably more than 7,000 Ukrainians and those many threads between our peoples bind us together more strongly than ever. I know all Members will join me in expressing Welsh solidarity with all Ukrainians on the anniversary of Holodomor.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Diolch i chi am roi'r cyfle i mi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau am ein gwaith parhaus i gefnogi pobl o Wcráin sy'n chwilio am noddfa yng Nghymru. Pan wnes i roi diweddariad i chi ddiwethaf ym mis Hydref, roedd Cymru wedi croesawu ychydig o dan 6,000 o Wcrainiaid o dan gynllun Cartrefi i Wcráin, gan gynnwys o dan ein llwybr uwch-noddwr. Mae rhai yn parhau i gyrraedd gan bwyll ond yn gyson, ac roedd ychydig dros 6,100 o Wcrainiaid a noddwyd gan Lywodraeth Cymru ac aelwydydd Cymru wedi cyrraedd Cymru erbyn 15 Tachwedd. Mae mwy o bobl wedi cyrraedd dan y cynllun teuluoedd o Wcráin, ond nid ydym yn cael y data hwnnw gan Lywodraeth y DU. Mae mwy na 8,450 o fisas bellach wedi'u rhoi i bobl o Wcráin sydd â noddwyr yng Nghymru, felly gallwn ddisgwyl i'r nifer sy'n cyrraedd barhau i dyfu. Rydym yn ymwybodol y gall digwyddiadau yn Wcráin gael effaith uniongyrchol ar nifer yr Wcrainiaid a allai gyrraedd Cymru, ac er ein bod wedi gweld nifer fach o unigolion yn ceisio dychwelyd i Gymru ar ôl cyfnod yn ôl yn Wcráin, nid ydym yn gweld newid sylweddol ar hyn o bryd. Cefais fy siomi'n fawr o beidio gweld unrhyw eglurder yn natganiad yr hydref am ddyfodol ariannol cynlluniau Wcráin. Rydym wedi galw dro ar ôl tro am gydraddoldeb ariannu rhwng cynllun Cartrefi i Wcráin a'r cynllun teuluoedd o Wcráin a'r cynllun Estyn Cyfnod Gwladolion o Wcráin. Mae angen cadarnhad o gyllid blwyddyn 2 a 3 ar frys i gefnogi'r gwaith o ddarparu gwasanaethau cyhoeddus, yn ogystal â thaliadau 'diolch' parhaus ac uwch i'r rhai sy'n lletya. Byddai'r olaf yn sicrhau y gall trefniadau lletya barhau er gwaethaf effeithiau costau byw. Heb sicrwydd ynghylch ariannu'r dyfodol, mae Llywodraeth Cymru, llywodraeth leol a lletywyr Cymru i gyd yn wynebu dewisiadau anodd ynghylch y gefnogaeth y gallwn ni ei darparu i Wcrainiaid sy'n chwilio am noddfa. Ein gobaith yw y bydd Llywodraeth y DU yn rhoi'r eglurdeb hwn yn gyflym. Mewn ymateb i fy llythyrau at Weinidogion y DU am y materion hyn, mae'n bleser gennyf ddweud imi glywed gan Weinidog arweiniol newydd Cartrefi i Wcráin, Felicity Buchan AS, yr wythnos diwethaf. Er gwaethaf yr ansicrwydd hwn am y cyllid, mae cyfarfod wedi'i gynnull ar gyfer dydd Iau gyda Gweinidog Llywodraeth yr Alban, Neil Gray ASP, a minnau, ynglŷn â'n sefyllfa ariannol. Rydym yn parhau i ganolbwyntio ar gefnogi pobl i mewn i lety tymor hirach, fel y gallant gael bywydau mwy sefydlog. Mae dros 700 o Wcrainiaid a oedd yn cael eu cefnogi drwy'r llwybr uwch-noddwr bellach wedi symud ymlaen o lety cychwynnol, dros 500 o'r rhain yng Nghymru, naill ai gyda lletywyr, yn y sector rhentu preifat neu mewn tai dros dro a thymor hirach eraill. Fodd bynnag, mae'r pwysau ehangach ar dai ar draws Cymru yn golygu na allwn ni gefnogi pobl i lety mwy hirdymor mor gyflym ag y byddem ni'n dymuno. Felly, byddwn ni'n parhau i annog darpar letywyr i ddod ymlaen a chofrestru eu diddordeb yn llyw.cymru/cynnigcartref. Mae lletya yn cynnig llety cyflym, hyblyg a chost-effeithiol sy'n galluogi pobl i adennill rhywfaint o annibyniaeth ac i integreiddio mewn cymunedau lleol. Rydym ni'n gwybod bod rhai unigolion a theuluoedd wedi dod ymlaen i gynnig eu cartrefi ac yn dal i aros i fod yn lletywyr. Rwy'n ddiolchgar iawn am eu haelioni. Rydym yn gweithio'n agos gydag awdurdodau lleol a Chyfiawnder Tai Cymru i helpu i gefnogi'r broses baru. Ond nid oes gennym hanner digon o letywyr o hyd i ddarparu ar gyfer pawb sydd angen cefnogaeth. Byddem hefyd yn annog y rhai sy'n ystyried lletya i ymweld â gwefan Cyfiawnder Tai Cymru ac ymuno â seminar cyflwyniad i letya i gael gwybod rhagor. Hoffwn ganolbwyntio gweddill y datganiad hwn ar goffâd pwysig a drafodwyd gennym yn y Siambr hon ym mis Mai. Mae mis Tachwedd eleni yn nodi dechrau cyfnod o goffáu naw deg mlynedd ers yr Holodomor yn Wcráin. Dyma'r newyn o waith dyn a achosodd i filiynau farw ac fe gafodd ei amlygu i'r byd, yn rhannol, gan ddewrder y newyddiadurwr o Gymru, Gareth Jones. Roedd y ddadl ym mis Mai yn fyfyrdod pwysig ar y digwyddiadau hynny ac fe wnaethom ymrwymo i goffáu'r digwyddiad yng Nghymru. Ar y pedwerydd dydd Sadwrn ym mhob mis Tachwedd, mae'r Holodomor yn cael ei goffáu yn rhyngwladol. Byddwn yn trefnu digwyddiad yng Ngerddi Alexandra yng Nghaerdydd, ynghyd â chymaint o gofebion pwysig eraill i heddwch. Yn rhan o'r digwyddiad bydd cyfranogiad gennyf i, y Prif Weinidog a'r Cwnsler Cyffredinol, llywodraeth leol, arweinwyr crefyddol, a dirprwy lysgennad Wcráin i'r Deyrnas Unedig. Bydd Wcrainiaid yn cael eu gwahodd i fod yn bresennol a byddwn yn gosod torchau i gofio'r rhai a ddioddefodd yn ystod gweithredoedd blaenorol a gyflawnwyd gan lywodraeth ym Moscow. Ar ôl y coffáu, byddwn ni'n hyrwyddo cofio'r Holodomor ar ein sianeli cyfryngau cymdeithasol i geisio codi ymwybyddiaeth ymhellach. Yr wythnos diwethaf, fe wnaethom hefyd ysgrifennu at letywyr ledled Cymru i sicrhau eu bod yn gwybod am Holodomor a'u hannog i drafod cynlluniau gyda'u gwesteion. Mae erchyllterau presennol Putin yn Wcráin yn rhan o batrwm ymosodol tymor hirach yn erbyn pobl Wcráin sy'n ymestyn yn ôl ddegawdau lawer, ac mae nodi'r Holodomor fel hyn yn taflu goleuni ar hyn. Gwnaeth Gareth Jones, y newyddiadurwr o Gymru, a oedd yn ysgrifennu am y newyn, yr oedd Stalin yn gyfrifol amdano, hi'n glir nad oedd yr Wcrainiaid yr effeithiwyd arnyn nhw yn ceisio tosturi ac fe gyfeiriodd at eu dewrder. Rwy'n credu y gallwn ni i gyd weld y nodweddion hynny sy'n cael eu amlygu yn Wcráin eto heddiw. Ac er ein bod yn anrhydeddu cydnerthedd a dewrder pobl Wcráin yn wyneb ymddygiad ymosodol Putin, rydym hefyd yn ailddatgan ein hymrwymiad i helpu Wcrainiaid yma yng Nghymru i gofnodi eu gwybodaeth am droseddau rhyfel a gyflawnwyd mewn cyfnod mwy diweddar. Trwy sefydlu Donetsk ac adroddiadau Gareth Jones, yn ogystal â'r 500 a mwy o Wcrainiaid a alwodd Cymru yn gartref cyn y gwrthdaro hwn, roedd gan ein gwledydd sawl edefyn yn ein cysylltu. Nawr, rydyn ni'n gartref i fwy na 7,000 o Wcrainiaid mae'n debyg ac mae'r edafedd niferus hynny rhwng ein pobol yn ein clymu ni at ein gilydd yn gryfach nag erioed. Rwy'n gwybod y bydd pob Aelod yn ymuno â mi i fynegi undod Cymreig gyda phob un o Wcráin ar ben-blwydd yr Holodomor.