English: It is a sad fact that too many young people feel disengaged from politics today. This sense of disengagement needs to be addressed if we are to sustain a healthy and accountable democracy in Wales. Detailed polling by the firm Opinium suggests that turnout among 18 to 24-year-olds in the last referendum was 64 per cent, which was a bit of encouraging news. The figure is much higher than originally thought. I believe that engaging people early in the democratic process is vital if we are to ensure they continue to participate in our future. Creating a youth parliament in Wales will not do this alone, but I do think that giving young people an opportunity to make their views heard, particularly on issues that affect them, will greatly assist in increasing the engagement that we all wish to see. Youth parliaments exist in many other countries, such as Belgium, Finland and Australia. Deputy Presiding Officer, Scotland has its own youth parliament, while Northern Ireland has made considerable strides within its own youth democracy organisations. Wales remains in a minority of UK nations and territories that do not have a youth parliament. The United Nations Committee on the Rights of the Child recently said that one of the issues facing Wales was the disappointment surrounding young people not having a national, independent, democratically elected youth parliament. We all believe that a youth parliament in Wales is vital in widening understanding of the role of the National Assembly. In a recent poll, only 61 per cent of respondents knew that the Welsh Government was responsible for education in Wales. Remarkably, only 48 per cent of respondents knew they were responsible for the NHS. If voters do not understand the devolved power we have in Wales, then there'll be little motivation to go out and vote. Deputy Presiding Officer, I made a few notes while I was listening to my colleague, Darren Millar. The political system actually put together and the public opinion get together and the young people's voice must be heard within that arena. Understanding of race relations, understanding of LGBT, and understanding of other different relations at a young age is vital to have a peaceful society for the future. All other areas, such as tuition fees, are directly affected by the living wage and child poverty. These are the areas where we must know the views of the child, and what they are going through within their families, especially in Wales, where poverty is still very, very serious among our young children. Fifteen per cent of our population - 15 per cent, Deputy Presiding Officer - are between the age of 11 and 18. Actually, that comes to around about 0.5 million children. So, we've got to be serious about it and we've got to do not what's best for us, but what's best for them also, and best for our future. A reduction in the age for voting is also a view that I heard from the Minister earlier. Children have different views about that. Why don't we listen to the children as to what their opinion is on that side also? We also know that the mental health issues in our society can be very nicely looked after by young children. The young children are a force; the grandparents and parents virtually - they get cured by the youngsters of their own families more than medicines and other things. Zero tolerance in school - I mean bullying - is another one where we must consider the children's views. We must move the recommendations on and - [Inaudible.] - this Chamber, Deputy Presiding Officer. But the fact is we must - we must, we must - listen to young children's opinions and their views and their concerns before we make any rules and bye-laws here. There is a long list, Deputy Presiding Officer - time is short - but we must do whatever we can to make this country greener, and we can only have a greener future if our children are there, involved in our planning for the future. If one child plants one tree or two trees or three trees in his or her lifetime, there'd be 1.5 million trees in the next seven to 10 years. There's a long list, Minister, and we want to make sure that our children's parliament is as vital as this parliament in Wales. Deputy Presiding Officer, education remains the key to democratic engagement. I believe that a youth parliament, in conjunction with other measures, would drive up interest in the democratic process and deliver long-term benefits. It will bring a colourful, beautiful painting to our black and white political picture in this country. Thank you.
Welsh: Mae'n ffaith drist fod gormod o bobl ifanc yn teimlo'u bod wedi'u datgysylltu oddi wrth wleidyddiaeth heddiw. Mae angen mynd i'r afael â'r teimlad hwn o ddatgysylltiad os ydym i gynnal democratiaeth iach ac atebol yng Nghymru. Mae arolwg manwl gan y cwmni Opinium yn awgrymu bod y nifer a bleidleisiodd o blith rhai 18 i 24 oed yn y refferendwm diwethaf yn 64 y cant, sy'n newyddion go galonogol. Roedd y ffigur yn llawer uwch nag y tybiwyd yn wreiddiol. Credaf fod ymgysylltu â phobl yn gynnar yn y broses ddemocrataidd yn hanfodol os ydym am sicrhau eu bod yn parhau i gymryd rhan yn ein dyfodol. Ni fydd creu senedd ieuenctid yng Nghymru yn gwneud hyn ar ei phen ei hun, ond rwy'n credu bod rhoi cyfle i bobl ifanc leisio'u barn a chael eu clywed, yn enwedig ar faterion sy'n effeithio arnynt, yn gymorth mawr i gynyddu'r ymgysylltiad rydym i gyd am ei weld. Mae seneddau ieuenctid yn bodoli mewn llawer o wledydd eraill, megis Gwlad Belg, y Ffindir ac Awstralia. Ddirprwy Lywydd, mae gan yr Alban ei senedd ieuenctid ei hun, ac mae Gogledd Iwerddon wedi gwneud camau sylweddol o fewn ei sefydliadau democratiaeth ieuenctid eu hunain. Mae Cymru'n parhau i fod mewn lleiafrif nad oes ganddynt senedd ieuenctid ymhlith gwledydd a thiriogaethau'r DU. Dywedodd Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn yn ddiweddar mai un o'r problemau sy'n wynebu Cymru oedd y siom ynglŷn â'r ffaith nad oes gan bobl ifanc senedd ieuenctid genedlaethol annibynnol, wedi'i hethol yn ddemocrataidd. Mae pawb ohonom yn credu bod senedd ieuenctid yng Nghymru yn hanfodol er mwyn ehangu dealltwriaeth o rôl y Cynulliad Cenedlaethol. Mewn arolwg diweddar, 61 y cant o'r ymatebwyr yn unig a wyddai mai Llywodraeth Cymru sy'n gyfrifol am addysg yng Nghymru. Yn rhyfeddol, 48 y cant o'r ymatebwyr yn unig a wyddai mai hi sy'n gyfrifol am y GIG. Os nad yw pleidleiswyr yn deall y pŵer datganoledig sydd gennym yng Nghymru, yna ni fydd fawr o ysgogiad i fynd i bleidleisio. Ddirprwy Lywydd, gwneuthum ychydig o nodiadau tra roeddwn yn gwrando ar fy nghyd-Aelod, Darren Millar. Mae'r system wleidyddol yn cael ei rhoi at ei gilydd mewn gwirionedd ac mae'r farn gyhoeddus yn dod at ei gilydd ac mae'n rhaid i lais y bobl ifanc gael ei glywed o fewn yr arena honno. Mae dealltwriaeth o gysylltiadau hiliol, dealltwriaeth o faterion lesbiaidd, hoyw, ddeurywiol a thrawsrywiol, a dealltwriaeth o gysylltiadau gwahanol eraill o oedran ifanc yn hanfodol i sicrhau cymdeithas heddychlon ar gyfer y dyfodol. Mae'r holl feysydd eraill, megis ffioedd dysgu, yn cael eu heffeithio'n uniongyrchol gan y cyflog byw a thlodi plant. Dyma'r meysydd lle mae'n rhaid i ni wybod barn y plentyn, a'r hyn y maent yn ei brofi yn eu teuluoedd, yn enwedig yng Nghymru, lle mae tlodi'n dal yn broblem ddifrifol iawn ymhlith ein plant ifanc. Mae 15 y cant o'n poblogaeth - 15 y cant, Ddirprwy Lywydd - rhwng 11 a 18 oed. Mewn gwirionedd, mae hynny tua 0.5 miliwn o blant. Felly, mae'n rhaid i ni fod o ddifrif am y peth ac mae'n rhaid i ni wneud, nid beth sydd orau i ni, ond beth sydd orau iddynt hwy hefyd, a'r hyn sydd orau ar gyfer ein dyfodol. Mae gostwng yr oedran pleidleisio hefyd yn farn a glywais gan y Gweinidog yn gynharach. Mae gan blant farn wahanol am hynny. Pam nad ydym yn gwrando ar y plant o ran beth yw eu barn ar hynny hefyd? Rydym hefyd yn gwybod y gall plant ifanc ofalu am faterion iechyd meddwl yn ein cymdeithas yn dda iawn. Mae plant ifanc yn rym; mae'r neiniau a'r teidiau a'r rhieni bron - cânt eu gwella gan y bobl ifanc yn eu teuluoedd eu hunain yn fwy na meddyginiaethau a phethau eraill. Mae dim goddefgarwch yn yr ysgol - hynny yw, bwlio - yn un arall sy'n rhaid i ni ystyried barn y plant yn ei gylch. Rhaid i ni gynnig yr argymhellion ar ac - [Anghlywadwy.] - Siambr hon, Ddirprwy Lywydd. Ond y ffaith amdani yw bod rhaid i ni - rhaid i ni - wrando ar farn plant ifanc a'u safbwyntiau a'u pryderon cyn i ni wneud unrhyw reolau ac is-ddeddfau yma. Mae yna restr hir, Ddirprwy Lywydd - mae amser yn brin - ond rhaid i ni wneud beth bynnag a allwn i wneud y wlad hon yn fwy gwyrdd, ac ni allwn gael dyfodol mwy gwyrdd os nad yw ein plant yno, yn cymryd rhan yn ein cynlluniau ar gyfer y dyfodol. Os yw un plentyn yn plannu un goeden neu ddwy goeden neu dair coeden yn ei oes, byddai yna 1.5 miliwn o goed yn y saith i 10 mlynedd nesaf. Mae yna restr hir, Weinidog, ac rydym am sicrhau bod senedd ein plant mor anhepgor â'r senedd hon yng Nghymru. Ddirprwy Lywydd, addysg yw'r allwedd o hyd i ymgysylltiad democrataidd. Credaf y byddai senedd ieuenctid, ar y cyd â mesurau eraill, yn hybu diddordeb yn y broses ddemocrataidd ac yn darparu manteision hirdymor. Bydd yn dod â lliw hardd i'n darlun gwleidyddol du a gwyn yn y wlad hon. Diolch.