English: I'm grateful to the Minister for her statement. I was fortunate enough to visit Auschwitz-Birkenau as a teenager through my school. The stillness and silence that enveloped the concentration camp, the lack of colour or joy and the weight of the atrocities that were allowed to happen there are all memories that will live with me forever. Elie Wiesel, a Jewish Auschwitz survivor who went on to become a Nobel laureate, wrote of his time at the concentration camp. In his 1960s memoir, Night, he shares his grief of the horrors that occurred and the following extract is found printed on a wall in Auschwitz: 'Never shall I forget that night, the first night in camp, which has turned my life into one long night, seven times cursed and seven times sealed. Never shall I forget that smoke. Never shall I forget the little faces of the children, whose bodies I saw turned into wreaths of smoke beneath a silent blue sky. 'Never shall I forget those flames which consumed my faith forever.' At least 1.3 million people were inmates of Auschwitz. At least 1.1 million people were killed. Six million Jewish men, women and children were murdered in the Holocaust. As time moves on and fewer survivors are able to share their stories directly with the new generation, it is imperative that their stories do not die with them. I must pay tribute to the Holocaust Educational Trust for their tireless work in ensuring these stories are taught and heard. Their aim is to educate young people from every background about the Holocaust and the important lessons to be learned for today. The trust works in schools, universities and in the community to raise awareness and understanding of the Holocaust, providing teacher training and outreach programmes to schools -
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Gweinidog am ei datganiad. Roeddwn yn ddigon ffodus i ymweld ag Auschwitz-Birkenau yn fy arddegau drwy fy ysgol. Mae'r llonyddwch a'r distawrwydd a oedd yn amgylchynu'r gwersyll crynhoi, y diffyg lliw neu lawenydd a phwysau'r erchyllterau a ganiatawyd i ddigwydd yn atgofion a fydd yn byw gyda mi am byth. Ysgrifennodd Elie Wiesel, Iddew a oroesodd Auschwitz ac a aeth ymlaen i fod yn enillydd Nobel, am ei amser yn y gwersyll crynhoi. Yn ei gofiant yn y 1960au, Night, mae'n rhannu ei alar o'r erchyllterau a ddigwyddodd a cheir y darn canlynol wedi'i argraffu ar wal yn Auschwitz: 'Fydda i byth yn anghofio'r noson honno, y noson gyntaf yn y gwersyll, sydd wedi troi fy mywyd yn un noson hir, saith gwaith yn felltigedig a saith gwaith wedi'i selio. Fydda i byth yn anghofio'r mwg hwnnw. Fydda i byth yn anghofio wynebau bach y plant, y gwelais eu cyrff yn troi yn dorchau o fwg o dan awyr las dawel. 'Fydda i byth yn anghofio'r fflamau hynny a ddinistriodd fy ffydd am byth.' Roedd o leiaf 1.3 miliwn o bobl yn garcharorion yn Auschwitz. Lladdwyd o leiaf 1.1 miliwn o bobl. Llofruddiwyd chwe miliwn o ddynion, menywod a phlant Iddewig yn yr Holocost. Wrth i amser symud ymlaen a bod llai o oroeswyr yn gallu rhannu eu straeon yn uniongyrchol â'r genhedlaeth newydd, mae'n hanfodol nad yw eu straeon yn marw gyda nhw. Mae'n rhaid i mi dalu teyrnged i Ymddiriedolaeth Addysgol yr Holocost am eu gwaith diflino wrth sicrhau bod y straeon hyn yn cael eu dysgu a'u clywed. Eu nod yw addysgu pobl ifanc o bob cefndir am yr Holocost a'r gwersi pwysig i'w dysgu ar gyfer heddiw. Mae'r ymddiriedolaeth yn gweithio mewn ysgolion, prifysgolion ac yn y gymuned i godi ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o'r Holocost, gan hyfforddi athrawon a darparu rhaglenni allgymorth i ysgolion -