English: Almost all learners will have the opportunity to attend their school. I am describing this as a chance to work together for pupils so that they can check in, catch up and prepare for the summer and September. I recognise that for some learners who are shielding this contact may need to be via digital means. I am also proposing that schools open for an extra week, ending on the 27 July, and this week's holiday will be redistributed to the autumn term. This allows schools more contact time before the summer and gives an extra break in what is likely to be a very long and challenging autumn term. In practice, I would expect schools accommodating reduced numbers of learners each day according to their own individual capacity, whilst ensuring appropriate social distancing is in place. It is expected that this will mean no more than a third of pupils present at any one time, although I recognise that some schools may not be able to reach this level of operation. During this time, I would expect schools to use this period to support the health and well-being of learners and their staff, and that should be their foremost priority; check in with learners and support them in their preparedness for learning and consider next steps for learning as appropriate; to test the operations ready for the autumn term; and to continue to build the confidence of families in the very careful approach that we are taking. This is an opportunity for both learners and staff to prepare and get used to the new normal as it will look in September. For the foreseeable future, learners will experience a blend of face-to-face and online learning. In the autumn, I expect that schools will have to continue to accommodate all learners who can attend at a reduced time to allow for social distancing. And when they are in school, it will feel very different, with staggered arrivals, departures and breaks, with far more time being spent outdoors, weather permitting, and in much smaller classes. However, I expect them to enjoy secure, dedicated time with teachers and classmates that they know well. Decision makers, whether you are a Minister, a parent or a headteacher, always have to balance risks. In this current period, all of us have to think about the possibilities of direct and indirect harm. I have made the decision to increase operations before the summer holidays for a number of key reasons. Waiting until September would mean that most children would not have stepped foot in a school for at least 23 weeks, and I believe that this would be to the detriment of their development, their learning and their well-being. I am convinced that it is only by returning to their own schools that we will see increased attendance from our most vulnerable and disadvantaged children. It allows us to make the most of the warm weather and sunlight, which has an important impact in combating transmission of the virus. It ensures that test, trace and protect will have been in place for a month and will continue to expand. And I can confirm that school staff will be a priority group in our new antibody testing programme, starting with staff who have currently been working in our hubs. And, crucially, the evolving science tells us that an autumn spike in the virus is a very real possibility. We could be losing even more learning time, and it would be made even worse without this period that I'm planning for today. It is, of course, critical that schools have the proper support to operate at this time, and we're working with councils and schools to get all the necessary hygiene stock, safety measures and cleaning regimes in place. Next week, I will publish guidance to support schools in operating under these new conditions, and to support learning. The guidance will be revised and updated over the summer to help schools prepare for the autumn, in light of these experiences. For further education, from 15 June, colleges and work-based learning providers will begin to reopen for face-to-face learning for a limited group of students and learners. My officials have worked with colleges and training providers to agree priority groups of learners who will be included in this initial phase of reopening, focusing on those who need to return to their college or training centre in order to continue to progress in their learning. This includes learners who need to carry out practical assessments to complete their qualifications, and those students who need extra support and guidance to stay on track and to stay in education. Guidance for childcare providers will also be published in the next week, supporting them to increase the numbers of children in attendance alongside schools. For schools, we now have over three weeks to continue planning, and to continue to get ready, and to continue, crucially, to focus on safety and well-being. We will work with the profession to ensure that they are supported both now and into the autumn. Headteachers will have the opportunity to work with their staff in schools to prepare fully for pupils. It also provides the time needed for governing bodies and councils to progress the necessary statutory actions and risk assessments to support staff and pupils to return. I acknowledge that this is and continues to be a very worrying period for us all. I know that many will feel apprehensive. But I want to say we have not rushed this work or this decision. The three-and-a-half-week period before the next phase also gives me time to keep watch on developments elsewhere, and provides further check-in points to review evidence, and to watch the successful roll-out of testing and tracing. This is the best practical option that meets my five principles. Working together, I know that we will secure equity and excellence for pupils as they check in, catch up, and prepare for summer and September. Thank you very much, Deputy Presiding Officer.
Welsh: Bydd bron pob un dysgwr yn cael cyfle i fynychu ei ysgol. Rwy'n disgrifio hyn fel cyfle i gydweithio ar gyfer disgyblion er mwyn iddyn nhw allu dod i'r ysgol, dal ati i ddysgu a pharatoi ar gyfer yr haf a mis Medi. Rwy'n cydnabod y gallai bod angen i rai dysgwyr a warchodir ddefnyddio ddulliau digidol. Rwyf hefyd yn cynnig bod ysgolion yn agor am wythnos ychwanegol, gan gau ar 27 Gorffennaf, ac y bydd yr wythnos hon o wyliau yn cael ei throsglwyddo i dymor yr hydref. Mae hyn yn caniatáu mwy o amser cyswllt i ysgolion cyn yr haf ac yn rhoi egwyl ychwanegol yn nhymor yr hydref sy'n debygol o fod yn hir ac yn heriol. Yn ymarferol, byddwn yn disgwyl i ysgolion gymryd nifer llai o ddysgwyr bob dydd yn dibynnu ar eu capasiti unigol eu hunain, gan sicrhau y cedwir pellter cymdeithasol priodol. Disgwylir y bydd hyn yn golygu na fydd mwy na thraean o'r disgyblion yn bresennol ar unrhyw un adeg, er fy mod yn cydnabod ei bod hi'n bosib na fydd rhai ysgolion yn gallu gweithredu yn y modd hwn. Yn y cyfnod hwn, byddwn yn disgwyl i ysgolion ddefnyddio'r amser i gefnogi iechyd a lles dysgwyr a'u staff, a dyna ddylai fod eu blaenoriaeth bennaf; trafod gyda'r dysgwyr a'u cynorthwyo i fod yn barod ar gyfer dysgu ac ystyried y camau dysgu nesaf fel y bo'n briodol; i brofi'r gweithrediadau yn barod ar gyfer tymor yr hydref; a pharhau i feithrin hyder teuluoedd yn y modd gofalus iawn yr ydym yn ei ddilyn. Mae hwn yn gyfle i ddysgwyr a staff baratoi a dod i arfer â'r sefyllfa 'normal newydd' fel y bydd ym mis Medi. Yn y dyfodol rhagweladwy, bydd dysgwyr yn cael cyfuniad o ddysgu wyneb yn wyneb ac ar-lein. Yn yr hydref, disgwyliaf y bydd yn rhaid i ysgolion barhau i ddarparu ar gyfer yr holl ddysgwyr sy'n gallu bod yn bresennol am lai o amser er mwyn cadw pellter cymdeithasol. A phan fyddant yn yr ysgol, bydd yn teimlo'n wahanol iawn, gydag amser cyrraedd, amser gadael ac amseroedd chwarae ar adegau gwahanol, gyda llawer mwy o amser yn cael ei dreulio yn yr awyr agored, pan fydd y tywydd yn caniatáu, ac mewn dosbarthiadau llawer llai. Fodd bynnag, rwy'n disgwyl iddyn nhw fwynhau amser diogel, pwrpasol gydag athrawon a chyd-ddisgyblion y maen nhw'n eu hadnabod yn dda. Mae'n rhaid i'r rhai sy'n gwneud penderfyniadau, boed yn Weinidog, yn rhiant neu'n bennaeth, gydbwyso risgiau bob amser. Yn y cyfnod presennol hwn, mae'n rhaid i bob un ohonom ni ystyried y posibiliadau o niwed uniongyrchol ac anuniongyrchol. Rwyf wedi gwneud y penderfyniad i gynyddu gweithrediadau cyn gwyliau'r haf am nifer o resymau allweddol. Byddai aros tan fis Medi yn golygu na fyddai'r rhan fwyaf o blant wedi tywyllu ysgol ers o leiaf 23 wythnos, a chredaf y byddai hyn yn niweidiol i'w datblygiad, i'w dysgu ac i'w lles. Rwy'n argyhoeddedig mai dim ond drwy ddychwelyd i'w hysgolion eu hunain y byddwn yn gweld mwy o bresenoldeb gan ein plant mwyaf agored i niwed a difreintiedig. Mae'n caniatáu inni fanteisio i'r eithaf ar y tywydd cynnes a'r heulwen, sy'n cael effaith bwysig o ran brwydro i atal trosglwyddo'r feirws. Mae'n sicrhau y bydd y system profi, olrhain a diogelu wedi bod ar waith am fis ac y bydd yn parhau i ehangu. A gallaf gadarnhau y bydd staff ysgol yn grŵp â blaenoriaeth yn ein rhaglen profi gwrthgyrff newydd, gan ddechrau gyda staff sydd wedi bod yn gweithio yn ein hybiau ar hyn o bryd. Ac, yn hollbwysig, mae'r wyddoniaeth sy'n esblygu yn dweud wrthym fod cynnydd sydyn o ran y feirws yn yr hydref yn bosibilrwydd real iawn. Gallem fod yn colli hyd yn oed mwy o amser dysgu, a byddai hyd yn oed yn waeth heb y cyfnod hwn yr wyf yn ei gynllunio heddiw. Wrth gwrs, mae'n hanfodol bod gan ysgolion y gefnogaeth briodol i weithredu ar hyn o bryd, ac rydym ni'n gweithio gyda chynghorau ac ysgolion i gael yr holl stoc hylendid angenrheidiol, mesurau diogelwch a chyfundrefnau glanhau yn barod. Yr wythnos nesaf, byddaf yn cyhoeddi canllawiau i gynorthwyo ysgolion i weithredu o dan yr amodau newydd hyn, ac i gefnogi dysgu. Bydd y canllawiau'n cael eu hadolygu a'u diweddaru dros yr haf er mwyn helpu ysgolion i baratoi ar gyfer yr hydref, yng ngoleuni'r profiadau hyn. Ar gyfer addysg bellach, o 15 Mehefin, bydd colegau a darparwyr dysgu seiliedig ar waith yn dechrau ailagor ar gyfer dysgu wyneb yn wyneb i grŵp cyfyngedig o fyfyrwyr a dysgwyr. Mae fy swyddogion wedi gweithio gyda cholegau a darparwyr hyfforddiant i gytuno ar grwpiau blaenoriaeth o ddysgwyr a fydd yn cael eu cynnwys yn y cyfnod ailagor cychwynnol hwn, gan ganolbwyntio ar y rhai y mae angen iddyn nhw ddychwelyd i'w coleg neu eu canolfan hyfforddi er mwyn parhau i wneud cynnydd gyda'u dysgu. Mae hyn yn cynnwys dysgwyr y mae angen iddyn nhw gynnal asesiadau ymarferol i gwblhau eu cymwysterau, a'r myfyrwyr hynny sydd angen cymorth a chyfarwyddyd ychwanegol i aros ar y trywydd iawn ac i aros mewn addysg. Bydd canllawiau ar gyfer darparwyr gofal plant hefyd yn cael eu cyhoeddi yn ystod yr wythnos nesaf, gan eu cynorthwyo i gynyddu nifer y plant sy'n mynychu ochr yn ochr ag ysgolion. Ar gyfer ysgolion, mae gennym ni dros dair wythnos bellach i barhau i gynllunio, ac i barhau i fod yn barod, ac yn hanfodol, i barhau i ganolbwyntio ar ddiogelwch a lles. Byddwn yn gweithio gyda'r proffesiwn i sicrhau y cânt eu cefnogi nawr ac yn yr hydref. Bydd penaethiaid yn cael y cyfle i weithio gyda'u staff mewn ysgolion i baratoi'n llawn ar gyfer disgyblion. Mae hefyd yn rhoi'r amser sydd ei angen ar gyrff llywodraethu a chynghorau i ddatblygu'r camau statudol angenrheidiol a'r asesiadau risg er mwyn cynorthwyo staff a disgyblion i ddychwelyd. Rwy'n cydnabod bod hwn yn gyfnod pryderus iawn i ni i gyd, ac mae hynny'n parhau. Gwn y bydd llawer yn teimlo'n bryderus. Ond rwyf eisiau dweud nad ydym ni wedi rhuthro'r gwaith hwn na'r penderfyniad hwn. Mae'r cyfnod tair wythnos a hanner cyn y cyfnod nesaf hefyd yn rhoi amser i mi gadw golwg ar ddatblygiadau mewn mannau eraill, a rhoi cyfleoedd gwirio pellach i adolygu'r dystiolaeth, ac i wylio'r gwaith o gyflwyno'r rhaglen profi ac olrhain yn llwyddiannus. Dyma'r dewis ymarferol gorau sy'n bodloni fy mhum egwyddor. Drwy weithio gyda'n gilydd, rwy'n gwybod y byddwn yn sicrhau tegwch a rhagoriaeth i ddisgyblion wrth iddyn nhw ddod i'r ysgol, dal ati i ddysgu a pharatoi ar gyfer yr haf a mis Medi. Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd.