English: Thank you, Presiding Officer. I want to draw the attention of the Senedd to a real success story for Wales and how we can build on this success for the future. Wales has achieved the highest municipal recycling rate in the United Kingdom and, if it were to report separately, the fourth highest rate in Europe. I would like to pay tribute to my predecessor, Carl Sargeant, for his contribution towards Wales's achievements in recycling and resource efficiency and also acknowledge the efforts of Welsh local authorities and the Welsh public in this achievement. Wales's municipal recycling rate reached 59 per cent for the 12 months to the end of December 2015 and 58 per cent in quarter 3 of the full year 2015-16. This is up 5 per cent on the same quarter in 2014-15. In the new compositional analysis of municipal waste, published by the Waste and Resources Action Programme today, it is identified that around a quarter of what is in the black bag waste - residual waste - is food waste, and another quarter is dry recyclables. If we could capture even half of this material, we could comfortably achieve our target of 70 per cent recycling of municipal waste. This demonstrates a great advance in sustainable waste management in Wales. However, its real significance is that waste and resource efficiency offers a gateway into the circular economy. A circular economy is one where materials can be productively used again and again, creating added value and associated multiple benefits. These benefits can help us deliver on many of our well-being goals under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, especially a prosperous Wales, a resilient Wales and a globally responsible Wales. A recent study by the Ellen MacArthur Foundation and WRAP identified potential economic benefits of more than £2 billion each year to the Welsh economy. A further study by WRAP and the Green Alliance predicts that up to 30,000 new jobs can be created in Wales through development of a circular economy. Thousands of Welsh workers are employed in supply chain companies, large and small, involved in collection, transportation, reprocessing and remanufacture of materials throughout Wales. Steel, aluminium, paper, cardboard, glass, plastics, textiles and electronic goods can all be recycled, creating jobs and adding value through the circular economy. We need to make sure as large a quantity of materials as possible is reused within the Welsh circular economy. These materials need to be of high quality to be attractive to local reprocessing companies and command the best prices. In this way, local authorities and householders will be contributing to better environmental and economic outcomes as well as higher recycling. It is important for Welsh householders to know where the materials collected from them are recycled. A recent report into the end destinations of materials collected for recycling by Welsh local authorities showed less than half, by weight, is recycled in Wales. There is enormous potential to boost the Welsh economy and the number of jobs by reprocessing more of these materials here in Wales. Therefore, it is my intention as Cabinet Secretary for Environment and Rural Affairs to drive forward policies towards delivering a circular economy in Wales. This will be one of my key priorities and aligns with our work in response to the circular economy package being proposed by the European Commission. I will explore all necessary mechanisms, including legislation, to require a high content of recycled materials in products procured by the Welsh public sector. I will also explore the use of extended producer responsibility to ensure that producers and retailers share more evenly the burdens of managing waste from households. I will work with Welsh local authorities and the private sector to explore how we achieve these goals. The Welsh Government has recently published the results of a review of the collections blueprint, which confirms the validity of the approach. A revised edition of the blueprint is currently in preparation, and we shall consult on this later this year. We need to consider the potential benefits of more consistent waste collection services to deliver higher quality feedstock at a lower cost of collection. The success that we have seen is largely due to the clarity and direction of the national waste strategy 'Towards Zero Waste' and its supporting sector plans. The municipal sector plan and its collections blueprint provide guidance to local authorities about how they can improve financial, environmental and economic outcomes. I want to continue to work closely with local authorities, the Welsh Local Government Association and other stakeholders in the sector, including business and the third sector, to ensure progress towards our targets is maintained and we develop and deliver effective policies to achieve our wider objectives in this area. We are making steady progress towards our overall goal of becoming a zero-waste nation by 2050. We stated in our manifesto that we want a carbon-neutral Welsh Government by 2020. The goals are ambitious but achievable and mean, as a nation, we will need to up our game on the broader waste management agenda, not just recycling, to further cut emissions and promote resource efficiency all along the supply chain. The Welsh Government is committed to a review of the 2010 waste strategy 'Towards Zero Waste'. We published an interim progress report last year and are currently preparing discussion papers to kick off the debate about what the new strategy should embrace. I shall be bringing these forward to the Senedd and for wider public consultation by the end of this year. Wales has a proud record on municipal recycling, and the targets that are in place will ensure Wales continues to progress towards having the highest municipal recycling rate in Europe. This will bring extra economic activity, more jobs and better carbon reductions. We must maintain progress and ensure we take every opportunity to contribute towards the goals set out in the well-being of future generations Act. The next few years are going to be very exciting in the field of municipal recycling and resource efficiency, and I'm pleased to have the opportunity to set out this agenda to you today. Thank you.
Welsh: Diolch ichi, Lywydd. Rwyf am dynnu sylw'r Senedd at stori lwyddiant go iawn i Gymru a sut y gallwn adeiladu ar y llwyddiant hwn ar gyfer y dyfodol. Yng Nghymru y mae'r gyfradd ailgylchu trefol uchaf yn y Deyrnas Unedig a phe byddai'n adrodd ar wahân, y bedwaredd gyfradd uchaf yn Ewrop. Hoffwn dalu teyrnged i'm rhagflaenydd, Carl Sargeant, am ei gyfraniad i gyflawniadau Cymru o ran ailgylchu a defnyddio adnoddau'n effeithlon a hefyd gydnabod ymdrechion awdurdodau lleol Cymru a'r cyhoedd yng Nghymru er mwyn cyflawni hyn. Cyrhaeddodd cyfradd ailgylchu trefol Cymru 59 y cant yn y 12 mis hyd at ddiwedd mis Rhagfyr 2015 a 58 y cant yn nhrydydd chwarter blwyddyn lawn 2015-16. Mae hyn 5 y cant yn uwch nag yn yr un chwarter yn 2014-15. Yn y dadansoddiad cyfansoddol newydd o wastraff trefol, a gyhoeddwyd gan Raglen Weithredu'r Cynllun Gwastraff ac Adnoddau heddiw, nodir bod tua chwarter yr hyn sydd yn y gwastraff bag du - gwastraff gweddilliol - yn wastraff bwyd, a chwarter arall yn ddeunydd ailgylchadwy sych. Pe gallem gadw hyd yn oed hanner y deunydd hwn, gallem yn gyfforddus gyrraedd ein targed o ailgylchu 70 y cant o wastraff trefol. Mae hyn yn dangos cynnydd mawr o ran rheoli gwastraff cynaliadwy yng Nghymru. Fodd bynnag, ei arwyddocâd gwirioneddol yw bod gwastraff a defnyddio adnoddau'n effeithlon yn cynnig porth i'r economi gylchol. Mae economi gylchol yn un lle gellir defnyddio deunyddiau mewn modd cynhyrchiol dro ar ôl tro, gan greu gwerth ychwanegol a manteision niferus law yn llaw â hynny. Gall y manteision hyn ein helpu i gyflawni nifer o'n nodau lles o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, ac yn arbennig felly Gymru lewyrchus, Cymru wydn a Chymru sy'n gyfrifol yn fyd-eang. Mae astudiaeth ddiweddar gan Sefydliad Ellen MacArthur a WRAP wedi nodi buddion economaidd posibl o fwy na £2 biliwn y flwyddyn i economi Cymru. Mae astudiaeth bellach gan WRAP a'r Gynghrair Werdd yn darogan y gall hyd at 30,000 o swyddi newydd gael eu creu yng Nghymru drwy ddatblygu economi gylchol. Mae miloedd o weithwyr Cymru'n cael eu cyflogi mewn cwmnïau cadwyn gyflenwi mawr a bach, sy'n ymwneud â chasglu, cludo, ailbrosesu ac ailweithgynhyrchu deunyddiau ledled Cymru. Gall dur, alwminiwm, papur, cardfwrdd, gwydr, plastig, tecstilau a nwyddau electronig i gyd gael eu hailgylchu, gan greu swyddi ac ychwanegu gwerth drwy'r economi gylchol. Mae angen inni sicrhau bod cymaint o ddeunyddiau â phosibl yn cael eu hailddefnyddio o fewn economi gylchol Cymru. Mae angen i'r deunyddiau hyn fod o ansawdd da er mwyn bod yn ddeniadol i gwmnïau ailbrosesu lleol a chael y prisiau gorau. Drwy hynny, bydd awdurdodau lleol a deiliaid tai yn cyfrannu at ganlyniadau amgylcheddol ac economaidd gwell yn ogystal â mwy o ailgylchu. Mae'n bwysig i ddeiliaid tai yng Nghymru wybod ble mae'r deunyddiau a gasglwyd oddi wrthynt yn cael eu hailgylchu. Mae adroddiad diweddar ar gyrchfannau terfynol y deunyddiau a gesglir i'w hailgylchu gan awdurdodau lleol Cymru yn dangos bod llai na'u hanner, yn ôl pwysau, yn cael eu hailgylchu yng Nghymru. Mae potensial aruthrol i roi hwb i economi Cymru a nifer y swyddi drwy ailbrosesu mwy o'r deunyddiau hyn yma yng Nghymru. Felly, fy mwriad fel Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig yw bwrw ymlaen â pholisïau er mwyn sicrhau economi gylchol yng Nghymru. Bydd hyn yn un o'm blaenoriaethau allweddol ac mae'n cyd-fynd â'n gwaith i ymateb i becyn yr economi gylchol sy'n cael ei gynnig gan y Comisiwn Ewropeaidd. Byddaf yn edrych ar yr holl fecanweithiau angenrheidiol, gan gynnwys deddfwriaeth, i'w gwneud yn ofynnol sicrhau bod llawer iawn o ddeunyddiau wedi'u hailgylchu mewn cynnyrch sy'n cael ei gaffael gan y sector cyhoeddus yng Nghymru. Byddaf hefyd yn edrych ar estyn cyfrifoldeb y cynhyrchydd i sicrhau bod cynhyrchwyr a manwerthwyr yn rhannu beichiau rheoli gwastraff o gartrefi yn fwy cyfartal. Byddaf yn gweithio gydag awdurdodau lleol Cymru a'r sector preifat i weld sut mae cyflawni'r nodau hyn. Mae Llywodraeth Cymru yn ddiweddar wedi cyhoeddi canlyniadau adolygiad o'r glasbrint casgliadau, sy'n cadarnhau dilysrwydd y dull hwn o weithredu. Mae fersiwn diwygiedig o'r glasbrint ar hyn o bryd yn cael ei baratoi, a byddwn yn ymgynghori ar hyn yn ddiweddarach eleni. Mae angen inni ystyried buddion posibl gwasanaethau casglu gwastraff mwy cyson i ddarparu deunydd crai o ansawdd uwch am gost casglu is. Mae'r llwyddiant yr ydym wedi'i weld yn ganlyniad yn bennaf i eglurder a chyfeiriad y strategaeth wastraff genedlaethol 'Tuag at Ddyfodol Diwastraff' a'i chynlluniau sector ategol. Mae'r cynllun sector trefol a'i lasbrint casgliadau yn rhoi canllawiau i awdurdodau lleol ynghylch sut y gallant wella canlyniadau ariannol, amgylcheddol ac economaidd. Rwyf am barhau i weithio'n agos gydag awdurdodau lleol, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru a rhanddeiliaid eraill yn y sector, gan gynnwys busnes a'r trydydd sector, er mwyn sicrhau bod cynnydd tuag at ein targedau yn cael ei gynnal, a'n bod yn datblygu ac yn darparu polisïau effeithiol i gyflawni ein hamcanion ehangach yn y maes hwn. Rydym yn symud yn gyson tuag at ein nod cyffredinol o fod yn genedl ddiwastraff erbyn 2050. Dywedasom yn ein maniffesto ein bod am weld Llywodraeth Cymru'n garbon-niwtral erbyn 2020. Mae'r nodau'n uchelgeisiol ond yn gyraeddadwy ac yn golygu y bydd angen inni fel cenedl gynyddu ein hymdrechion o ran yr agenda rheoli gwastraff ehangach, nid dim ond ailgylchu, i leihau allyriadau ymhellach a hyrwyddo defnyddio adnoddau'n effeithlon drwy'r gadwyn gyflenwi gyfan. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i gynnal adolygiad o strategaeth wastraff 2010 'Tuag at Ddyfodol Diwastraff'. Cyhoeddwyd adroddiad cynnydd dros dro y llynedd ac ar hyn o bryd rydym yn paratoi papur trafod i gychwyn y drafodaeth ynghylch yr hyn y dylai'r strategaeth newydd ei gofleidio. Byddaf yn cyflwyno hyn i'r Senedd ac ar gyfer ymgynghori cyhoeddus ehangach erbyn diwedd eleni. Mae gan Gymru hanes balch o ran ailgylchu trefol, a bydd y targedau sydd ar waith yn sicrhau bod Cymru'n parhau i symud tuag at fod â'r gyfradd ailgylchu trefol uchaf yn Ewrop. Bydd hyn yn dod â gweithgarwch economaidd ychwanegol, mwy o swyddi a mwy o ostyngiadau carbon. Mae'n rhaid inni gynnal y cynnydd hwn a sicrhau ein bod yn manteisio ar bob cyfle i gyfrannu tuag at y nodau sydd yn Neddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol. Bydd yr ychydig flynyddoedd nesaf yn gyffrous iawn ym maes ailgylchu trefol a defnyddio adnoddau'n effeithlon, ac rwyf yn falch o gael cyfle i amlinellu'r agenda hon ichi heddiw. Diolch.