English: I'm grateful for the opportunity to speak on the Economy, Infrastructure and Skills Committee report on the state of roads in Wales. May I begin my remarks this afternoon by paying tribute to my predecessor on the committee, Mark Isherwood, for all his work in helping to produce this valuable report? The state of the roads in Wales is a vitally important subject that affects the lives of everyone in Wales. We all use the roads as drivers or passengers, for leisure or for work or for just getting on with our daily lives. Roads are vital for the Welsh economy. The Federation of Small Businesses pointed out that its members frequently complain that the state of our roads is getting worse and that congestion is hampering their businesses. They went on to say that, when questioned, most businesses' priority for investment was transport infrastructure. A survey in 2014 revealed that over 60 per cent of FSB members said that roadworks, congestion and the state of repair of roads were having a negative impact on their businesses. In 2016, another survey suggested that congestion and the state of repair of local roads, as opposed to the strategic trunk road network, was a significant concern. Local roads are of course looked after by local authorities rather than by the Welsh Government. Indeed, the Welsh Government's own published data shows that the condition of local roads is significantly worse than the trunk roads or motorways. There can be no doubt that the problem of maintaining local roads has been exacerbated by cuts in local authorities' funding. Many responses to the committee made clear that local roads would deteriorate if funding levels were not maintained. I welcome the announcement that was made back in February last year of an extra £30 million for local road improvements, but this is only a fraction of the sum required. Swansea city council, for example, itself estimates the cost of this backlog of repairs at £54 million. The committee concluded that funding for local roads needed a longer term approach than that provided by the current annual settlement system. It is disappointing, therefore, to note that the two recommendations made regarding funding have been rejected by the Welsh Government, and yet there is a precedent for a longer term deal. Transport for Wales already benefits from a five-year programme of capital funding. If Transport for Wales can receive this certainty of funding, why shouldn't local authorities also be able to benefit? In the current financial climate, local authority budgets are under severe pressure. It is unlikely that they will be able to find the significant additional funding that maintenance of the infrastructure requires. Innovative ways need to be found to incentivise local authorities to invest in essential maintenance. I would ask the Welsh Government to reconsider their rejection of those two recommendations. Deputy Presiding Officer, it is not enough to take comfort from the conclusion that the condition of Wales's roads is not worse than those in other parts of the United Kingdom. Although this may be true, this issue is far too important for us to be complacent. We must face the challenge presented by the current state of the roads in Wales. I believe the recommendations in this report do just that and would significantly improve our road network for everyone's benefit. As the now Deputy Minister was one of the members of the committee who actually signed off those recommendations, I hope the Government will look sympathetically on this, and I commend this report to the Assembly. Thank you.
Welsh: Diolch am y cyfle i siarad am adroddiad Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau ar gyflwr y ffyrdd yng Nghymru. A gaf fi ddechrau fy sylwadau y prynhawn yma drwy dalu teyrnged i fy rhagflaenydd ar y pwyllgor, Mark Isherwood, am ei holl waith yn helpu i gynhyrchu'r adroddiad gwerthfawr hwn? Mae cyflwr y ffyrdd yng Nghymru yn bwnc hollbwysig sy'n effeithio ar fywydau pawb yng Nghymru. Mae pawb ohonom yn defnyddio'r ffyrdd fel gyrwyr neu deithwyr, at ddibenion hamdden neu waith neu'n syml er mwyn bwrw ymlaen â'n bywydau bob dydd. Mae ffyrdd yn hanfodol ar gyfer economi Cymru. Nododd y Ffederasiwn Busnesau Bach fod eu haelodau'n aml yn cwyno bod cyflwr ein ffyrdd yn gwaethygu a bod tagfeydd yn llesteirio eu busnesau. Aethant ymlaen i ddweud, pan gawsant eu holi, mai blaenoriaeth y rhan fwyaf o fusnesau ar gyfer buddsoddi oedd y seilwaith trafnidiaeth. Dangosodd arolwg yn 2014 fod dros 60 y cant o aelodau'r Ffederasiwn Busnesau Bach wedi dweud bod gwaith ffordd, tagfeydd a chyflwr y ffyrdd yn cael effaith negyddol ar eu busnesau. Yn 2016, awgrymodd arolwg arall fod tagfeydd a chyflwr y ffyrdd lleol, yn hytrach na'r rhwydwaith cefnffyrdd strategol, yn peri pryder sylweddol. Awdurdodau lleol yn hytrach na Llywodraeth Cymru sy'n edrych ar ôl ffyrdd lleol wrth gwrs. Yn wir, dengys data a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru ei hun fod cyflwr ffyrdd lleol yn sylweddol waeth na'r cefnffyrdd neu'r traffyrdd. Ni all fod unrhyw amheuaeth fod y broblem o gynnal a chadw ffyrdd lleol wedi'i gwaethygu gan doriadau yng nghyllid awdurdodau lleol. Roedd llawer o'r ymatebion i'r pwyllgor yn dweud yn glir y byddai ffyrdd lleol yn dirywio os na châi lefelau ariannu eu cynnal. Rwy'n croesawu'r cyhoeddiad a wnaed ym mis Chwefror y llynedd o £30 miliwn ychwanegol ar gyfer gwelliannau i ffyrdd lleol, ond rhan bitw iawn o'r swm sydd ei angen yw hwn. Mae cyngor dinas Abertawe, er enghraifft, yn amcangyfrif bod cost ei ôl-groniad o waith atgyweirio yn £54 miliwn. Daeth y pwyllgor i'r casgliad fod angen dull mwy hirdymor o weithredu mewn perthynas ag arian ar gyfer ffyrdd lleol na'r hyn a gynigir gan system bresennol y setliad blynyddol. Mae'n siomedig nodi, felly, fod y ddau argymhelliad a wnaed ynghylch cyllido wedi'u gwrthod gan Lywodraeth Cymru, ac eto ceir cynsail ar gyfer cytundeb mwy hirdymor. Mae Trafnidiaeth Cymru eisoes yn elwa o raglen bum mlynedd o gyllid cyfalaf. Os gall Trafnidiaeth Cymru gael sicrwydd o gyllid fel hyn, pam na all awdurdodau lleol elwa hefyd? Yn yr hinsawdd ariannol bresennol, mae cyllidebau awdurdodau lleol dan bwysau difrifol. Mae'n annhebygol y byddant yn gallu dod o hyd i'r arian ychwanegol sylweddol y mae cynnal a chadw'r seilwaith yn galw amdano. Mae angen dod o hyd i ffyrdd arloesol o gymell awdurdodau lleol i fuddsoddi mewn gwaith cynnal a chadw hanfodol. Gofynnaf i Lywodraeth Cymru ailystyried ei phenderfyniad i wrthod y ddau argymhelliad. Ddirprwy Lywydd, nid yw'n ddigon inni gysuro'n hunain â'r casgliad nad yw cyflwr ffyrdd Cymru'n waeth na ffyrdd mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig. Er y gallai hynny fod yn wir, mae'r mater yn llawer rhy bwysig inni fod yn hunanfodlon. Rhaid inni wynebu'r her y mae cyflwr presennol y ffyrdd yng Nghymru yn ei chreu. Credaf fod yr argymhellion yn yr adroddiad hwn yn gwneud hynny a byddent yn gwella ein rhwydwaith ffyrdd yn sylweddol er budd pawb. Gan fod y Dirprwy Weinidog yn arfer bod yn un o aelodau'r pwyllgor a gymeradwyodd yr argymhellion hynny, rwy'n gobeithio y bydd y Llywodraeth yn edrych yn gydymdeimladol ar hyn, ac rwy'n cymeradwyo'r adroddiad i'r Cynulliad. Diolch.