English: I'm grateful to the Chair for bringing this statement this afternoon. I'm also grateful to him for the way in which he chairs the committee, and to the secretariat, who provide support for the committee. Presiding Officer, Members will be aware of the wide range of issues that the committee tries to cover in its time, and I've found my time on the committee to be one that has provided me with an insight into both the work that's being undertaken at the moment in dealing with Brexit, but also in being able to scrutinise Government across a broad range of its activities. Now, it isn't my purpose this afternoon to rehearse arguments over Brexit itself. I had intended to make a point in this statement that we do need to focus hard on the rights and position of EU citizens in our country. I was glad to hear that that point has been repeated already today. But I will say to the leader of the Brexit Party that his party has introduced language into this Chamber and into our debate that I have never heard before. I've never heard members of our society, our communities, being referred to as 'foreigners' prior to you sitting in this Chamber. I'd never heard a differential in any debate we've ever had from any part of this Chamber where the words 'foreigners' and 'immigrants' have been introduced into our debate. In the years that I've been a Member here, all people living in Wales have been treated equally until you arrived in this Chamber. It is your language, it is your tone and it is your attitude that leads directly - directly - to attacks on people in this country and to people feeling unwelcome in their own homes, and you should be ashamed of that. And you should be ashamed of what you've done to debase the political debate in this place and in this country. Let me say this: in terms of taking forward the work of the committee, I agree with those who spoke in this statement about some of the extraordinary statements we've heard about our democracy in the United Kingdom. Whatever our feelings on the nature of the UK and British democracy, it is ours and it belongs to all of us. It is not the plaything of the leaders of the Conservative Party or for those people seeking the leadership of the Conservative Party. They have no right to attempt to undermine our parliamentary democracy, or to use that parliamentary democracy to deliver a purpose for which there is no majority and no support. It may be acceptable in some places, and it may be acceptable in some political parties to prorogue the UK Parliament because the views of parliamentarians are inconvenient to their political purpose, but I do not believe that that is what people believed when they wanted to take back control. I remember no conversation and no argument being made - 'If you vote to leave the EU in this referendum, do you know what we'll do? We will cancel parliamentary democracy, we will prorogue Parliament, we will prevent Members of Parliament from voting.' Nobody ever said that, and anybody who makes that argument should be deeply, deeply ashamed of the deceit that they are perpetrating on the people of this country, and I want no part of that at all.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Cadeirydd am gyflwyno'r datganiad hwn y prynhawn yma. Rwyf hefyd yn ddiolchgar iddo am y ffordd y mae'n cadeirio'r pwyllgor, ac i'r ysgrifenyddiaeth, sy'n rhoi cymorth i'r pwyllgor. Lywydd, bydd yr Aelodau'n ymwybodol o'r amrywiaeth eang o faterion y mae'r pwyllgor yn ceisio eu cynnwys yn ei amser, ac rwy'n ystyried bod fy amser ar y pwyllgor wedi rhoi cipolwg i mi ar y gwaith sy'n cael ei wneud ar hyn o bryd i ymdrin â Brexit, ond hefyd o ran gallu craffu ar waith y Llywodraeth ar draws ystod eang o'i gweithgareddau. Nawr, nid fy nod y prynhawn yma yw ailadrodd dadleuon ynghylch Brexit ei hun. Roeddwn wedi bwriadu gwneud pwynt yn y datganiad fod angen inni ganolbwyntio'n galed ar hawliau a sefyllfa dinasyddion yr UE yn ein gwlad. Roeddwn yn falch o glywed bod y pwynt hwnnw eisoes wedi'i ailadrodd heddiw. Ond fe ddywedaf wrth arweinydd Plaid Brexit fod ei blaid wedi cyflwyno iaith i'r Siambr hon ac i'n dadl nad wyf erioed wedi ei chlywed o'r blaen. Nid wyf erioed wedi clywed Aelodau o'n cymdeithas, ein cymunedau, yn cael eu galw'n 'estroniaid' cyn i chi ddod yn Aelodau o'r Siambr hon. Ni chlywais elfen o unrhyw ddadl a gawsom erioed o unrhyw ran o'r Siambr yn cynnwys y geiriau 'estroniaid' a 'mewnfudwyr' yn ein dadl. Yn y blynyddoedd y bûm yn Aelod yma, mae pawb sy'n byw yng Nghymru wedi cael eu trin yn gyfartal nes i chi gyrraedd y Siambr hon. Eich iaith chi ydyw, eich cywair chi ydyw, a'ch agwedd chi sy'n arwain yn uniongyrchol - yn uniongyrchol - at ymosodiadau ar bobl yn y wlad hon ac sy'n gwneud i bobl deimlo nad oes croeso iddynt yn eu cartrefi eu hunain, a dylai fod cywilydd arnoch am hynny. A dylai fod cywilydd arnoch am yr hyn rydych wedi'i wneud i ddiraddio'r ddadl wleidyddol yn y lle hwn ac yn y wlad hon. Gadewch imi ddweud hyn: o ran bwrw ymlaen â gwaith y pwyllgor, cytunaf â'r rhai a siaradodd yn y datganiad am rai o'r datganiadau rhyfeddol a glywsom am ein democratiaeth yn y Deyrnas Unedig. Beth bynnag fo'n teimladau ynghylch natur democratiaeth y DU a Phrydain, ein democratiaeth ni ydyw ac mae'n perthyn i bob un ohonom. Nid rhywbeth sy'n eiddo i arweinwyr y Blaid Geidwadol ydyw na'r bobl sy'n ceisio am arweinyddiaeth y Blaid Geidwadol. Nid oes ganddynt hawl i geisio tanseilio ein democratiaeth seneddol, na defnyddio'r ddemocratiaeth seneddol honno i gyflawni pwrpas nad oes cefnogaeth iddo na mwyafrif o'i blaid. Efallai fod gohirio Senedd y DU yn dderbyniol mewn rhai mannau, ac efallai ei fod yn dderbyniol i rai pleidiau gwleidyddol, a hynny am fod barn seneddwyr yn anghyfleus i'w diben gwleidyddol, ond ni chredaf mai dyna oedd pobl yn ei gredu pan oeddent yn awyddus i adfer rheolaeth. Nid wyf yn cofio unrhyw sgwrs nac unrhyw ddadl yn cael ei gwneud - 'Os pleidleisiwch dros adael yr UE yn y refferendwm, wyddoch chi beth fyddwn ni'n ei wneud? Byddwn yn canslo democratiaeth seneddol, byddwn yn gohirio'r Senedd, byddwn yn atal Aelodau Seneddol rhag pleidleisio.' Ni ddywedodd neb hynny erioed, a dylai unrhyw un sy'n gwneud y ddadl honno fod â chywilydd mawr o'r modd y maent yn twyllo pobl y wlad hon, ac nid wyf eisiau unrhyw ran o gwbl yn hynny.