English: Well, the United Kingdom is amongst the most unequal states in the world. That isn't a political statement to cast aspersions on others, but a declaration of fact, according to the research undertaken by, amongst others, the OECD. Poverty is now endemic in some communities, and a large proportion of that is the huge cost that people have to pay towards a place to live, be that a mortgage or rent. Look at the child poverty statistics in Wales and how the numbers in poverty increase significantly after factoring in housing costs. So, rather than ranting and criticising from the sidelines, are we truly going to do something about this poverty? Are we going to take tangible steps with regard to the housing crisis that is contributing towards this poverty? I can stand and preach until the day of judgment. After all, I've been a lay preacher, I'm very comfortable in a pulpit, but does that achieve anything at the end of the day in political terms? I feel, sometimes, as a new Member of the Senedd, that the only thing that backbenchers can do is to preach from the back benches. But, every now and again, there's an opportunity that comes forward to make a difference - a genuine opportunity to make a real difference. After all, isn't that why we put ourselves forward to be elected to this place? Isn't it all about making a tangible difference to people's lives? That's our purpose here in the Senedd. Isn't that what drives us? Then, at the end of last summer, there arose one of those rare opportunities - a rare opportunity for us in this party, anyway - to make a difference, by coming to an agreement with the Government on some specific policy areas. Now, what drives us on these benches is the need to improve the quality of people's lives, the desire to tackle poverty and to ensure that everyone has the same opportunity to fulfil their potential in life and to contribute to a better society. Some might say that that's an impossible ideal, but one that we do have to work towards. So, if we are truly to get to grips with poverty, if we're serious about ensuring that everyone has a roof over their heads, living a dignified life, then we have to first of all acknowledge that the current regime isn't working. Once one accepts that the current regime is broken, then it stands to reason that we need to develop something anew, and that's what we have in Unnos. The Conservative motion talks about the need to support the growth of the private construction sector, suggesting that Unnos is going to be a threat to it. Of course we need to support our small constructors, but Unnos isn't the threat. In order to have a small percentage of social homes and affordable homes, the housing associations have to make an application to have a percentage of the housing developments of the major constructors, more often than not, with those major constructors building luxury homes, not to meet community demand, but to fill the pockets of their shareholders - Redrow, Persimmon, Barratt Homes, and so on. These are who the Conservatives are trying to protect. Why? Well, this is a headline from the Financial Times from last summer:
Welsh: Wel, mae'r Deyrnas Gyfunol ymhlith y gwladwriaethau mwyaf anghyfartal yn y byd. Nid datganiad gwleidyddol er mwyn pardduo eraill ydy hyn, ond datganiad o ffaith yn unol ag ymchwil sydd wedi cael ei gario allan gan, ymhlith eraill, yr OECD. Mae tlodi bellach yn endemig mewn rhai cymunedau, a rhan sylweddol o hynny ydy'r gost aruthrol y mae pobl yn gorfod ei thalu tuag at le byw, boed yn forgais neu yn rhent. Edrychwch ar yr ystadegau tlodi plant yng Nghymru a sut mae'r niferoedd mewn tlodi yn cynyddu yn sylweddol ar ôl ffactora i fewn costau tai. Felly, yn hytrach na rhefru a beirniadu o'r cyrion, ydyn ni o ddifrif am fynd ati i wneud rhywbeth am y tlodi yma? Ydyn ni am wneud rhywbeth, cymryd camau diriaethol ynghylch yr argyfwng tai sydd yn cyfrannu at y tlodi yma? Medraf i sefyll a phregethu hyd ddydd y farn. Wedi'r cyfan, dwi wedi bod yn bregethwr lleyg, yn reit gyfforddus efo pulpud, ond ydy hynna'n cyflawni unrhyw beth ar ddiwedd y dydd yn wleidyddol? Dwi'n teimlo weithiau fel Aelod newydd o'r Senedd mai'r unig beth y gall Aelodau meinciau cefn ei gyflawni mewn gwirionedd ydy pregethu o'r meinciau cefn. Ond, bob rŵan ac yn y man, mae yna gyfle yn dod ger ein bron i wneud gwahaniaeth - cyfle go iawn i wneud gwahaniaeth go iawn. Ac, wedi'r cyfan, onid dyna pam ein bod ni wedi rhoi ein henwau ymlaen i gael ein hethol yma? Onid gwneud gwahaniaeth diriaethol i fywydau pobl ydy ein pwrpas ni yn y Senedd yma? Onid dyna sydd yn ein cyflyru? Yna, diwedd haf diwethaf, daeth un o'r cyfleoedd prin yna - cyfle prin i ni yn y blaid hon, beth bynnag - i wneud gwahaniaeth, a hynny drwy ddod i gytundeb â'r Llywodraeth ar rai meysydd polisi penodol. Rŵan, yr hyn sydd yn ein cyflyru ni ar y meinciau yma ydy'r angen i wella ansawdd bywyd pobl, yr awydd i ddwyn terfyn ar dlodi ac i sicrhau bod pawb yn cael yr un cyfle i wireddu eu potensial mewn bywyd a chyfrannu at ac adeiladu cymdeithas well. Delfryd amhosib, medd rhai, ond un sydd yn rhaid gweithio tuag ato. Felly, os ydyn ni o ddifrif am fynd i'r afael â thlodi, os ydyn ni o ddifrif am sicrhau bod gan bawb do uwch eu pen, gan fyw mewn urddas, yna mae'n rhaid i ni yn gyntaf gydnabod nad ydy'r drefn bresennol yn gweithio. Unwaith mae rhywun yn derbyn bod y drefn bresennol wedi torri, yna mae'n sefyll i reswm fod angen i ni fynd a datblygu rhywbeth newydd, a dyna sydd gennym ni yn Unnos. Mae cynnig y Ceidwadwyr yn sôn am yr angen i gefnogi twf y sector adeiladu preifat, gan awgrymu bod Unnos am fod yn fygythiad i hyn. Wrth gwrs bod angen cefnogi ein hadeiladwyr bach - nid Unnos ydy'r bygythiad. Er mwyn cael canran fechan o dai cymdeithasol a thai fforddiadwy, mae'n rhaid i'r cymdeithasau tai wneud cais i gael canran o ddatblygiadau tai'r datblygwyr mawr, yn amlach na pheidio, efo'r cwmnïau mawr yna'n adeiladu tai moethus, nid er mwyn cyfarch galw cymunedol, ond er mwyn llenwi pocedi cyfranddalwyr - Redrow, Persimmon, Barratt Homes, ac yn y blaen. Dyna pwy mae'r Ceidwadwyr yn trio eu hamddiffyn. Pam? Wel, dyma bennawd difyr o'r Financial Times o'r haf y flwyddyn diwethaf: