English: Diolch. I updated Members of the Senedd on our 'Rebalancing Care and Support' White Paper consultation on 9 February. The White Paper set out proposals for improving social care arrangements to better enable the sector to achieve the vision set out in the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014. The 12-week consultation closed on 6 April. A summary of the consultation responses has now been published on the Welsh Government website. So, I'd like to take this opportunity to put on record my personal thanks to everyone who responded to the consultation. This summary of responses report provides an overview of the rich and considerable variety of views and opinions that were provided in over 150 responses. The majority of respondents recognised the challenges set out in the case for change. They agreed on the proposals for a simplified, outcome-based system, focused on quality and social value, led strategically and not reactively, and rooted in partnership and integrated working. An overwhelming majority thought that the complexity in the sector gets in the way of service improvement. A significant proportion of responses agreed that commissioning practices are disproportionately focused on procurement. For these reasons, there was broad support for a national framework for care and support and an increased focus on commissioning by quality, outcomes, rights and well-being. Respondents felt that a national framework could reduce complexity and duplication. Many thought the framework could also encourage and facilitate integration and joint commissioning between health and social services. Furthermore, responses described an important opportunity to strengthen partnerships between commissioners, communities and providers to co-design imaginative local solutions in order to deliver the best outcomes for individuals while ensuring value for money. Most respondents thought that the national office should consolidate existing national groups where there is added value, such as to reduce duplication, pool resource and to enable greater effectiveness and efficiency. Views on the location of the national office varied. Most local government responses did not support structural change, while others felt that a national office needs to be independent of Government in order to hold partners to account and build relationships with the market. In relation to regional partnership boards, over half of responses thought that they were limited by their design and structure. The majority of these respondents were from the third sector, independent sector and from citizens. There were calls for a formal review of regional partnership boards' structures and membership as part of any future reform. The majority of statutory bodies thought legislative powers were sufficient to enable regional partnership boards to undertake their existing responsibilities. These responses emphasised that partnerships are about trust and relationships, and that partners need to work together to deliver the necessary change. Many examples were provided from all sectors about how regional partnership boards could be strengthened further, either in their current format or as legal entities. We know that partners need to work together at a number of levels to meet people's needs. The third sector were clear that health and social care systems remain difficult to navigate for individuals. Building on the strong partnership working that was demonstrated during the COVID pandemic, I want to see effective partnerships thrive at cluster, local authority, regional and at a national level. In relation to the Welsh language, a number of responses cited difficulties in providing Welsh language services at a local level, and the challenges regional partnership boards currently face in relation to existing Welsh language duties. There was a consensus that the Welsh language must be at the core of future policy development, and that if a new body is established, then it should be required to comply with the Welsh language standards. Respondents expressed a clear and overwhelming commitment to work with Welsh Government to further develop these policy proposals. In line with our programme for government, I am committed to introducing a national framework for care and support and to strengthen partnerships to deliver for the people of Wales. How we do that will be informed both by the consultation feedback and through further engagement with the sector. It is important to look to the future and how we build back a fairer system. Our White Paper proposals are a blueprint for a stronger, more balanced, care and support sector. They are about long-term solutions to enhance our system and ensure sustainable social services. I hope all Members of the Senedd will continue to encourage all those with an interest to work together to achieve our vision of securing well-being for people who need care and support and carers who need support. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch. Fe wnes i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau'r Senedd o ran ein hymgynghoriad ar Bapur Gwyn 'Ailgydbwyso Gofal a Chymorth' ar 9 Chwefror. Roedd y Papur Gwyn yn nodi cynigion ar gyfer gwella trefniadau gofal cymdeithasol er mwyn galluogi'r sector yn well i gyflawni'r weledigaeth sydd wedi'i nodi yn Neddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014. Daeth yr ymgynghoriad 12 wythnos i ben ar 6 Ebrill. Mae crynodeb o'r ymatebion i'r ymgynghoriad wedi ei gyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru erbyn hyn. Felly, hoffwn i fanteisio ar y cyfle hwn i gofnodi fy niolch personol i bawb a ymatebodd i'r ymgynghoriad. Mae'r crynodeb hwn o'r adroddiad ymatebion yn rhoi trosolwg o'r amrywiaeth gyfoethog a sylweddol o farn a safbwyntiau a gafodd eu cynnig mewn dros 150 o ymatebion. Roedd y rhan fwyaf o'r ymatebwyr yn cydnabod yr heriau a oedd wedi eu nodi yn yr achos dros newid. Roedden nhw'n cytuno ar y cynigion ar gyfer system symlach sy'n seiliedig ar ganlyniadau, yn canolbwyntio ar ansawdd a gwerth cymdeithasol, wedi ei harwain yn strategol ac nid yn adweithiol, ac wedi ei gwreiddio mewn gwaith partneriaeth ac integredig. Roedd y mwyafrif llethol yn credu bod cymhlethdod y sector yn rhwystr i wella gwasanaethau. Roedd cyfran sylweddol o'r ymatebion yn cytuno bod arferion comisiynu yn canolbwyntio'n anghymesur ar gaffael. Am y rhesymau hyn, roedd cefnogaeth eang i fframwaith cenedlaethol ar gyfer gofal a chymorth a mwy o bwyslais ar gomisiynu yn ôl ansawdd, canlyniadau, hawliau a lles. Teimlai ymatebwyr y gallai fframwaith cenedlaethol leihau cymhlethdod a dyblygu. Roedd llawer o'r farn y gallai'r fframwaith hefyd annog a hwyluso integreiddio a chomisiynu ar y cyd rhwng iechyd a gwasanaethau cymdeithasol. Yn ogystal, disgrifiodd yr ymatebion gyfle pwysig i gryfhau partneriaethau rhwng comisiynwyr, cymunedau a darparwyr i gyd-gynllunio atebion lleol â dychymyg er mwyn sicrhau'r canlyniadau gorau i unigolion wrth sicrhau gwerth am arian. Roedd y rhan fwyaf o'r ymatebwyr o'r farn y dylai'r swyddfa genedlaethol gyfuno grwpiau cenedlaethol presennol lle mae gwerth ychwanegol, er mwyn lleihau dyblygu, cyfuno adnoddau a galluogi gwell effeithiolrwydd ac effeithlonrwydd. Roedd y safbwyntiau ar leoliad y swyddfa genedlaethol yn amrywio. Nid oedd y rhan fwyaf o ymatebion llywodraeth leol yn cefnogi newid strwythurol, ond roedd eraill o'r farn bod angen i swyddfa genedlaethol fod yn annibynnol ar y Llywodraeth er mwyn dwyn partneriaid i gyfrif a meithrin perthynas â'r farchnad. O ran byrddau partneriaeth rhanbarthol, roedd dros hanner yr ymatebwyr yn credu eu bod wedi eu cyfyngu gan eu dyluniad a'u strwythur. Roedd mwyafrif yr ymatebwyr hyn yn dod o'r trydydd sector, y sector annibynnol a gan ddinasyddion. Roedd galwadau am adolygiad ffurfiol o strwythurau ac aelodaeth byrddau partneriaeth rhanbarthol i fod yn rhan o unrhyw ddiwygiad yn y dyfodol. Roedd y rhan fwyaf o gyrff statudol o'r farn bod pwerau deddfwriaethol yn ddigonol i alluogi byrddau partneriaeth rhanbarthol i ymgymryd â'u cyfrifoldebau presennol. Roedd yr ymatebion hyn yn pwysleisio bod partneriaethau yn ymwneud ag ymddiriedaeth a pherthynas, a bod angen i bartneriaid gydweithio i gyflawni'r newid angenrheidiol. Cafodd llawer o enghreifftiau eu darparu gan bob sector ynglŷn â sut y byddai modd cryfhau byrddau partneriaeth rhanbarthol, naill ai yn eu fformat presennol neu fel endidau cyfreithiol. Rydym yn gwybod bod angen i bartneriaid weithio gyda'i gilydd ar nifer o lefelau i ddiwallu anghenion pobl. Roedd y trydydd sector yn glir bod systemau iechyd a gofal cymdeithasol yn parhau i fod yn anodd eu llywio ar gyfer unigolion. Gan ychwanegu at y gwaith partneriaeth cryf a welwyd yn ystod pandemig COVID, rwyf i'n awyddus i weld partneriaethau effeithiol yn ffynnu ar lefel clwstwr, awdurdod lleol, rhanbarthol a chenedlaethol. O ran y Gymraeg, nododd nifer o ymatebion anawsterau o ran darparu gwasanaethau Cymraeg ar lefel leol, a'r heriau y mae byrddau partneriaeth rhanbarthol yn eu hwynebu ar hyn o bryd o ran dyletswyddau presennol y Gymraeg. Roedd consensws bod yn rhaid i'r Gymraeg fod wrth wraidd datblygu polisi yn y dyfodol, ac os caiff corff newydd ei sefydlu, y dylai fod yn ofynnol iddo gydymffurfio â safonau'r Gymraeg. Mynegodd ymatebwyr ymrwymiad clir a llethol i weithio gyda Llywodraeth Cymru i ddatblygu'r cynigion polisi hyn ymhellach. Yn unol â'n rhaglen lywodraethu, rwyf i wedi ymrwymo i gyflwyno fframwaith cenedlaethol ar gyfer gofal a chymorth ac i gryfhau partneriaethau i gyflawni dros bobl Cymru. Bydd y ffordd yr ydym yn gwneud hynny yn cael ei llywio gan adborth yr ymgynghoriad a thrwy ymgysylltu eto â'r sector. Mae'n bwysig edrych i'r dyfodol a sut yr ydym yn datblygu system decach yn ôl. Glasbrint yw ein cynigion Papur Gwyn ar gyfer sector gofal a chymorth cryfach, mwy cytbwys. Maen nhw'n ymwneud ag atebion hirdymor i wella ein system a sicrhau gwasanaethau cymdeithasol cynaliadwy. Rwy'n gobeithio y bydd holl Aelodau'r Senedd yn parhau i annog pawb sydd â diddordeb i gydweithio i gyflawni ein gweledigaeth o sicrhau lles i bobl y mae angen gofal a chymorth arnyn nhw a gofalwyr y mae angen cymorth arnyn nhw. Diolch yn fawr.