English: I hadn't intended to speak about immigration, but I think Gareth Bennett's remarks require some challenge, because I absolutely don't think that the issues we face in our economy are to do with too many people looking for work. I think it's much more about our attitude towards the people capital that we have and how we deploy it, and in the context of automation that's an extremely important matter. I absolutely do disagree that unemployment is down to immigration. Without immigration, we would have serious gaps in our national health services - doctors, nurses, radiographers - as well as people working in the animal welfare industry, our vets, our engineers, as well as propping up the tourism and agricultural industry. This we will find out if - . I hope it doesn't happen, but if the UK Government completely messes up the negotiations with Europe, we'll suddenly find we have massive gaps in keeping our economy running and our services running. I just think it's completely misplaced to think that the challenges that people face getting appropriate work are down to immigrants. I think that they absolutely enhance the workforce and give us a better quality of services. The issue we have to address, though, is how to ensure that gangmasters aren't controlling people and exploiting them. Last week, I and several Members met a delegation from the Basque Country, led by the President of the Basque Government. I know I'm not the only person who's been to the Basque Country to look at the Mondragon industries, which have been so successful in creating socially useful, extremely productive and successful industries. But, I do recall on a visit I had about two years ago that one statistic stuck in my mind, which is that, of all the employees that they have, they've never actually sacked anybody, because their human resources policies are so fine-tuned to the individual needs of people who might have mental health needs or training needs that they never need to let people go. They may need to encourage them to move to shift their career pattern, but that's a completely different matter. So, there's an enormous amount we could learn from Mondragon University to promote ethical employment practices across our businesses - private and public. On the delegation, there were several people, including the Minister for economy. I was particularly interested in her description of the visit that Lesley Griffiths undertook to the Basque Country in June to look at their approach to the food industry, which, of course, is one of the four elements of the Welsh Government's foundational economy. I was particularly interested in the Basque approach to food, which is not just about promoting and marketing food for the tourism market and high-class restaurants that serve incomers. They also focus on the nutritional needs of their whole nation, with a particular interest in the fresh nutritious food required for key groups, namely children and elderly people - pensioners, both in residential homes and in their own homes - to ensure that they eat correctly, and also people with compromised health. She mentioned cancer and diabetes. I would add obesity, but I rather suspect that the Basque Country doesn't have the levels of obesity that we do in this country. So, I think, looking at the food industry and the recommendations that the Government is only accepting in principle, we know that the food industry is a low-wage sector, considerably reliant on European immigrants to fill gaps in the workforce that other people don't want to fill because the wages are low and the working conditions quite challenging. But we need to note that they are crucial to the harvesting of fruit and vegetables, looking after animals in abattoirs, in the processing factories - in fact, in every aspect of the food chain. We need to worry about how we're going to replace them were these European immigrants to disappear. So, I was concerned that many of the Government's recommendations to what is admittedly a long report are recommendations in principle. You talk about enabling plans, but not a lot of detail about how you're going to carry out some of the concerns that we have about the systematic discrimination against women, for example, either before or after they have children. In the Cabinet Secretary's response, I hope he can tell us what the outcomes were of the symposium on 13 July that is mentioned in a couple of your answers, or the Government's response.
Welsh: Nid oeddwn yn bwriadu siarad am fewnfudo, ond credaf fod sylwadau Gareth Bennett yn galw am eu herio, oherwydd nid wyf yn credu o gwbl fod y problemau a wynebwn yn ein heconomi yn ymwneud â gormod o bobl yn chwilio am waith. Rwy'n meddwl ei fod yn ymwneud llawer mwy â'n hagwedd tuag at y cyfalaf pobl sydd gennym a sut rydym yn ei ddefnyddio, ac yng nghyd-destun awtomatiaeth, mae hwnnw'n fater eithriadol o bwysig. Rwy'n anghytuno'n llwyr fod diweithdra'n deillio o fewnfudo. Heb fewnfudo, byddai gennym fylchau difrifol yn ein gwasanaethau iechyd gwladol - meddygon, nyrsys, radiograffyddion - yn ogystal â phobl yn gweithio yn y diwydiant lles anifeiliaid, ein milfeddygon, ein peirianwyr, yn ogystal â gweithwyr sy'n cynnal y diwydiant twristiaeth a'r diwydiant amaethyddol. Fe wnawn ddarganfod hyn os - . Rwy'n gobeithio na fydd yn digwydd, ond os yw Llywodraeth y DU yn gwneud cawl llwyr o'r negodiadau gydag Ewrop, fe welwn yn sydyn fod gennym fylchau enfawr wrth geisio cadw ein heconomi a'n gwasanaethau yn weithredol. Rwy'n meddwl ei bod yn gwbl gyfeiliornus i gredu bod yr heriau sy'n wynebu pobl rhag cael gwaith addas i'w priodoli i fewnfudwyr. Credaf eu bod yn gwella'r gweithlu'n fawr ac yn rhoi gwasanaethau o ansawdd gwell i ni. Y broblem sy'n rhaid i ni fynd i'r afael â hi, fodd bynnag, yw sut i sicrhau nad yw gangfeistri'n rheoli pobl ac yn camfanteisio arnynt. Yr wythnos diwethaf, cyfarfu sawl Aelod a minnau â dirprwyaeth o Wlad y Basg, dan arweiniad Arlywydd Llywodraeth Gwlad y Basg. Gwn nad fi yw'r unig un sydd wedi bod yng Ngwlad y Basg yn edrych ar ddiwydiannau Mondragon, sydd wedi llwyddo i'r fath raddau i greu diwydiannau defnyddiol yn gymdeithasol, a hynod gynhyrchiol a llwyddiannus. Ond ar ymweliad ddwy flynedd yn ôl rwy'n cofio bod un ystadegyn wedi glynu yn fy nghof, sef nad ydynt erioed wedi diswyddo unrhyw un o'r holl weithwyr sydd ganddynt, am fod eu polisïau adnoddau dynol yn cyd-fynd mor agos ag anghenion unigol pobl a allai fod ag anghenion iechyd meddwl neu anghenion hyfforddi fel nad oes angen iddynt ddiswyddo pobl byth. Efallai y bydd angen iddynt eu hannog i newid eu patrwm gyrfa, ond mae hynny'n fater hollol wahanol. Felly, mae yna lawer iawn y gallem ei ddysgu gan Brifysgol Mondragon ynglŷn â hyrwyddo arferion cyflogaeth foesegol ar draws ein busnesau - cyhoeddus a phreifat. Yn rhan o'r ddirprwyaeth, roedd nifer o bobl, gan gynnwys Gweinidog yr economi. Roedd gennyf ddiddordeb arbennig yn nisgrifiad Lesley Griffiths o'i hymweliad â Gwlad y Basg ym mis Mehefin i edrych ar eu hymagwedd tuag at y diwydiant bwyd, sydd, wrth gwrs, yn un o bedair elfen economi sylfaenol Llywodraeth Cymru. Roedd gennyf ddiddordeb arbennig yn ymagwedd y Basgiaid tuag at fwyd, nad yw'n ymwneud yn unig â hybu a marchnata bwyd ar gyfer y farchnad dwristiaeth a bwytai o ansawdd da sy'n gwasanaethu ymwelwyr. Maent hefyd yn canolbwyntio ar anghenion maeth eu cenedl gyfan, gyda diddordeb arbennig yn y bwyd maethlon ffres sydd ei angen ar gyfer grwpiau allweddol, sef plant a phobl oedrannus - pensiynwyr, mewn cartrefi preswyl ac yn eu cartrefi eu hunain - er mwyn sicrhau eu bod yn bwyta'n iawn, a hefyd pobl a wynebai risgiau i'w hiechyd. Soniodd am ganser a diabetes. Buaswn yn ychwanegu gordewdra, ond rwy'n tybio nad oes gan Wlad y Basg lefelau gordewdra tebyg i'r hyn sydd gennym yn y wlad hon. Felly, o edrych ar y diwydiant bwyd a'r argymhellion y mae'r Llywodraeth yn eu derbyn mewn egwyddor yn unig, gwyddom fod y diwydiant bwyd yn sector cyflogau isel, sy'n dibynnu cryn dipyn ar fewnfudwyr Ewropeaidd i lenwi bylchau yn y gweithlu nad yw pobl eraill eisiau eu llenwi am fod y cyflogau'n isel ac am fod yr amodau gwaith yn eithaf heriol. Ond mae angen inni nodi eu bod yn allweddol ar gyfer cynaeafu ffrwythau a llysiau, edrych ar ôl anifeiliaid mewn lladd-dai, yn y ffatrïoedd prosesu - yn wir, ym mhob agwedd ar y gadwyn fwyd. Mae angen inni boeni sut y cawn bobl eraill yn eu lle pe bai'r mewnfudwyr Ewropeaidd hyn yn diflannu. Felly, roeddwn yn bryderus fod llawer o argymhellion y Llywodraeth i adroddiad sy'n hir, rhaid cyfaddef, yn argymhellion mewn egwyddor. Rydych yn sôn am gynlluniau galluogi, ond heb lawer o fanylion ynglŷn â sut rydych yn mynd i ddatrys rhai o'r pryderon sydd gennym ynghylch y gwahaniaethu systematig yn erbyn menywod, er enghraifft, naill ai cyn neu ar ôl iddynt gael plant. Yn ymateb Ysgrifennydd y Cabinet, rwy'n gobeithio y gall ddweud wrthym beth oedd canlyniadau'r symposiwm ar 13 Gorffennaf a grybwyllir mewn un neu ddau o'ch atebion, neu ymateb y Llywodraeth.