techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Certainly, in speaking on behalf of my own authority, the contact that we've made with young people over the age of 16 has increased, I would say, during this period. They see benefit in contacting their support workers, their personal advisers, either over Facebook, FaceTime or WhatsApp. I think they see that as being a very good way of maintaining contact. We still have face-to-face contact with many of them, and PAs themselves, where appropriate, are continuing to have that face-to-face contact with them. We know exactly where these young people are, where they live, who is at risk of losing their accommodation and so on, and so we're trying to pre-empt the problems before they are exacerbated so that we can provide support early on. That's what's happening in my authority.
Welsh: Yn sicr, yn siarad ar ran fy awdurdod fy hun, mae'r cysylltiad rydym ni'n ei wneud efo'r bobl ifanc sydd dros 16 oed wedi cynyddu, buaswn i'n dweud, dros y cyfnod yma. Maen nhw'n gweld budd o fedru cysylltu efo'u gweithwyr cefnogol, efo'u hymgynghorwyr personol, eu PAs, dros Facebook neu FaceTime neu WhatsApp. Rydw i'n meddwl bod nhw'n gweld bod hynny'n ffordd dda iawn o fedru cadw mewn cysylltiad. Mae gyda ni ddal gyswllt wyneb yn wyneb efo nifer ohonyn nhw ac mae'r PAs eu hunain hefyd, lle mae o'n addas i fod yn gwneud hynny, yn parhau i gael cyswllt wyneb yn wyneb efo nhw. Rydym ni'n gwybod yn union lle mae'r bobl ifanc yma i gyd, lle maen nhw'n byw, pwy sydd mewn risg o golli llety ac ati, ac felly'n trio 'pre-empt-io' y problemau cyn iddyn nhw fod yn rhai llawer mwy er mwyn i ni allu cynnig cefnogaeth yn fuan iddyn nhw. Dyna sydd yn digwydd yn fy awdurdod i, beth bynnag.
English: Certainly, the situation is very similar in Gwynedd and across north Wales. There are challenges, but not because of COVID.
Welsh: Yn sicr, mae o'n sefyllfa debyg iawn i ni yma yng Ngwynedd ac yng ngogledd Cymru hefyd. Mae yna sialens yna beth bynnag, ond nid oherwydd COVID.
English: Just to echo what my colleagues have said, and certainly in terms of face-to-face contact, when we come to planning for the relaxation of some of the movement restrictions, this will be the priority for us in terms of having a better situation for families and children in terms of direct contact
Welsh: Dim ond i ategu beth mae fy nghydweithwyr i wedi ei ddweud, ac yn sicr o ran cyswllt wyneb yn wyneb, pan ddown ni i'r cyfnod cynllunio ar gyfer llacio rhai o'r cyfyngiadau symud ac i'r cyfnod adfer, hwn fydd y flaenoriaeth i ni fod yn edrych arno fo i symud i gael gwell sefyllfa i deuluoedd a phlant o ran cyswllt uniongyrchol hefyd.
English: Yes, certainly. Children in care are included within the definition of vulnerable children, and therefore they can attend schools and hubs.
Welsh: Dylet - mi ddylet ti fedru mynd. Mae plant mewn gofal yn y diffiniad o blant a phobl ifanc bregus, ac felly maen nhw'n gymwys i fynd i'r ysgol, i'r hwb.
English: Yes, I'm happy to take that question. In terms of the statutory responsibilities on us as children's services within local authorities, I think we're reporting very regularly to Government, and we're having conversations with each other and discussions with each other. The evidence does demonstrate that we are delivering against our statutory responsibilities in terms of children in care and children on the child protection register, and on issues related to the courts. So, we are quite confident that our own workforce - that we, as heads, can be confident that our staff are delivering on their statutory responsibilities on a day-to-day basis. There have been some concerns, certainly in terms of the availability of some other agencies because of the need to move some staff to respond to the COVID-19 crisis in health, for example, where there have been concerns about their ability to co-operate fully as partners with us in the safeguarding process. Certainly, in terms of the police forces, we are still seeing a relatively high number of referrals from the police. But, the police, certainly in north Wales, are saying that there is a reduction in the activities that they're involved with, so it isn't business as usual in terms of our ability to put in place joint protection services, but we're doing everything that we can to ensure that we are communicating and in contact with our key partners in terms of safeguarding and making plans for children, young people and their families, and that is, of course, to ensure their safety.
Welsh: Iawn, dwi'n hapus i gymryd hwnna. O ran y cyfrifoldebau statudol sydd arnom ni fel gwasanaethau plant o fewn awdurdodau lleol, dwi'n meddwl ein bod ni'n adrodd yn rheolaidd iawn i'r Llywodraeth, ac mi rydyn ni'n cael sgyrsiau efo'n gilydd a thrafodaethau efo'n gilydd. Mae'r dystiolaeth yn dangos ein bod ni yn cyflawni ein cyfrifoldebau statudol ym maes plant mewn gofal a phlant ar y rhestr diogelu plant, a materion sydd yn y llysoedd. Felly, rydyn ni'n eithaf hyderus bod ein gweithlu ni ei hun - bod ni fel penaethiaid yn hyderus bod ein gweithlu ni yn cyflawni eu cyfrifoldebau statudol o ddydd i ddydd. Mae yna bryderon wedi bod, yn sicr, o ran argaeledd rhai o'r asiantaethau eraill oherwydd y gofyn i symud rhai staff i fod yn gweithredu i ymateb i'r argyfwng COVID-19 o fewn iechyd, er enghraifft, lle'r oedd gennym bryderon ynglŷn â'u gallu nhw i ymgymryd yn llawn a chydweithio efo ni fel partneriaid llawn yn y broses ddiogelu. Yn sicr o ran yr heddlu, mi rydyn ni'n parhau i weld niferoedd gweddol uchel o gyfeiriadau'n dod oddi wrth yr heddlu, ond mae'r heddlu eu hunain, yn sicr yng ngogledd Cymru, yn adrodd bod yna ostyngiad hefyd yn y gweithgaredd y maen nhw'n ymwneud â fo. Felly, dydy hi ddim yn sefyllfa arferol o ran ein gallu ni i weithredu cynlluniau diogelu ar y cyd. Mi rydyn ni'n gwneud popeth o fewn ein gallu i sicrhau ein bod ni yn cyfathrebu ac yn ymgynghori efo'n partneriaid allweddol yn y maes diogelu er mwyn gwneud penderfyniadau ar gyfer cynllunio ar gyfer plant, pobl ifanc a'u teuluoedd, a'r rheini yn benderfyniadau i sicrhau eu diogelwch.
English: Yes, just one question. We've discussed placements, but I wonder are we storing up problems for the future in terms of the recruitment of new foster carers and also adopters, and what are we doing about that? Jan is nodding her head.
Welsh: Ie, un cwestiwn, a dweud y gwir. Dŷn ni wedi trafod y lleoliadau, ond tybed a ydyn ni'n storio problemau i fyny i'r dyfodol o ran recriwtio gofalwyr maeth newydd a hefyd pobl fydd yn dod ymlaen i fabwysiadu, a beth ydyn ni'n ei wneud am hynna? Mae Jan yn nodio ei phen.
English: Yes, I'm not going to repeat what Sally has said, but it is fostering fortnight. My greatest concern is in terms of adoption rather than fostering. We continue to register foster carers. I made one or two fostering decisions in April for new carers, and continue to do so, and our panels are operating in a virtual manner, in a way. But in terms of those coming forward as prospective adopters, that's where my concern lies. In the north Wales adoption service, the enquiries coming in are down significantly on the same time last year. I think that there was a lot of coverage in the press and media of adoption services prior to this period, and we were hopeful that we could increase the number of adopters. But I am concerned that our inability to continue with those assessments that we would usually carry out could lead to significant delays for the many children who are waiting for adopters and families. That's a huge concern for us.
Welsh: Ie, dwi ddim yn mynd i ailadrodd beth mae Sally wedi'i ddweud, dim ond i ddweud mae hi yn bythefnos maethu. Mae'n debyg bod fy mhryder mwyaf i ym maes mabwysiadu yn hytrach nag ym maes maethu. Mi ydyn ni'n parhau i fod yn cofrestru gofalwyr maeth. Dwi wedi gwneud un neu ddau o benderfyniadau maethu yn ystod mis Ebrill ar gyfer gofalwyr newydd, ac yn parhau i fod yn gwneud hynny, ac mae'n paneli yn gweithredu yn virtual mewn ffordd, felly. Ond, o ran y rhai sy'n dod ymlaen i gynnig eu hunain fel darpar fabwysiadwyr, dyna lle mae fy mhryderon i, dwi'n meddwl. Yng ngwasanaeth mabwysiadu gogledd Cymru, mae'r ymholiadau sy'n dod i mewn ar i lawr yn sylweddol o'r un amser y llynedd. Dwi yn teimlo mi oedd yna strategaeth recriwtio anferthol ar gyfer y gwasanaeth mabwysiadu yn y cyfryngau wedi bod jest cyn y cyfnod yma, ac mi oeddem ni'n hyderus iawn y byddem ni wedi medru cynyddu'r teuluoedd oedd eisiau cynnig eu hunain ymlaen. Dwi yn bryderus bod ein hanallu ni i barhau efo'r asesiadau ac ati, ar hyn o bryd, fel y buaswn ni'n gwneud yn arferol, yn mynd i arwain at oediad eithaf sylweddol i'r rhai o'r niferoedd o'r plant sydd yn disgwyl am eu cartrefi am byth, mewn ffordd. Ond mae'n debyg bod hwnna yn bryder mawr gennym ni fel penaethiaid.
English: Yes, I'll go first. As it happens, we had a meeting with our provider in Gwynedd during this last week, and have been given an assurance that they are still in contact with those young people who are receiving services as young carers. Now, the referrals have slowed down; there aren't as many, and that may be because children aren't in schools - and schools do refer many people for young carers' services. But positively, one of the issues that our provider highlighted was that they are doing far more work with the whole family now because they're using FaceTime and the phone. They're having more discussions with the parents rather than simply with the children and young people. So, they reported that that was a positive development in a situation of crisis. But they also reported that parents were very concerned that their children didn't have access to respite from the home and were concerned about the impact of that on their mental health and emotional well-being. Now, unfortunately, I can't answer the question on PPE for young carers.
Welsh: Ie, fe wnaf i fynd yn gyntaf. Digwydd bod, dŷn ni wedi cael cyfarfod hefo'n darparwr ni yng Ngwynedd yn ystod yr wythnos ddiwethaf, ac wedi cael sicrwydd eu bod nhw'n dal mewn cysylltiad hefo'r bobl ifanc - y rheini sydd yn derbyn gwasanaethau fel gofalwyr ifanc. Mae'r cyfeiriadau wedi slofi lawr; does yna ddim cymaint o gyfeiriadau, ond efallai bod hynny oherwydd nad ydy plant yn yr ysgolion - mae'r ysgolion yn gyfeirwyr mawr i'r gwasanaethau gofalwyr ifanc. Ond yn eithaf cadarnhaol, un o'r materion roedd ein darparwr ni'n ei ddweud oedd eu bod nhw'n gwneud llawer mwy o waith hefo'r teulu cyfan erbyn hyn, oherwydd eu bod nhw'n gwneud gwaith dros FaceTime a dros y ffôn ac ati. Maen nhw'n cael mwy o drafodaethau hefo rhieni, yn hytrach na dim ond hefo'r plant pan fydd y plant yn mynd i'r grwpiau. Felly, roedden nhw'n adrodd bod hwnna yn ddatblygiad cadarnhaol mewn sefyllfa o argyfwng. Mi oedden nhw hefyd yn adrodd bod rhieni'n bryderus iawn, iawn nad oedd eu plant nhw hefo mynediad at ysbaid o'u sefyllfa yn y cartref ac yn bryderus ynglŷn ag ardrawiad hynny ar eu lles emosiynol a'u hiechyd meddwl nhw yn symud yn eu blaenau. Yn anffodus, gallaf i ddim ateb y cwestiwn ynglŷn â PPE a gofalwyr ifanc.
English: I agree with what Suzy has said, but I also note the mistakes in the report, so I think we need to outline those as well.
Welsh: Dwi'n cytuno efo beth mae Suzy wedi'i ddweud, ond hefyd dwi'n nodi'r camgymeriadau sydd yn yr adroddiad, ac felly dwi'n hapus i redeg efo'r adroddiad.
English: No, content to run with the report. Thank you.
Welsh: Na, yn hapus i redeg efo'r adroddiad. Diolch yn fawr.
English: I have nothing to add.
Welsh: Does gen i ddim byd i'w ychwanegu.
English: No, nothing to add to the report.
Welsh: Na, dim byd ychwanegol i'r adroddiad.
English: No, I'm content.
Welsh: Na, hapus.
English: No, I'm content with the report, thank you.
Welsh: Na, dwi'n hapus efo'r adroddiad, diolch.
English: Content, Chair.
Welsh: Hapus, Gadeirydd.
English: I'm also content.
Welsh: Dwi innau'n hapus hefyd.
English: Thank you very much, Chair. I was waiting for the microphone to be switched on. I'm very pleased to hear that you feel that the work that Hybu Cig Cymru is doing is bearing fruit. Certainly, we need to give praise where that is due. But are we seeing progress in terms of the AHDB campaign - the £1 million for the dairy sector - or is it too early for us to be able to measure any results from that yet?
Welsh: Diolch yn fawr, Cadeirydd. Roeddwn i'n aros i'r meicroffon gael ei droi ymlaen. Dwi'n falch o glywed eich bod chi'n teimlo bod y gwaith mae Hybu Cig Cymru yn ei wneud yn dwyn ffrwyth. Yn sicr, mae angen canmol lle mae hynny yn addas. Ydyn ni yn gweld cynnydd yn barod o'r ymgyrch AHDB - y £1 miliwn yma i'r sector llaeth - neu ydy hi'n rhy gynnar inni allu mesur unrhyw ganfyddiadau uniongyrchol o hynny ar hyn o bryd?
English: I would say that it's a little bit early. Gathering the evidence takes a great deal of time, particularly the evidence with regard to what people are tending to buy. There is a lag. So, we are in a situation that's very uncertain in terms of seeing this evidence coming together. But, in terms of the informal, anecdotal evidence, I think that there is evidence that things are turning around. I don't know whether perhaps John has any more evidence on that.
Welsh: Byddwn i'n dweud ei fod bach yn gynnar. Mae hel y dystiolaeth yn cymryd hir iawn, yn enwedig y dystiolaeth ynglŷn â beth mae pobl yn tueddu ei brynu. Mae yna dipyn o lag, am resymau digon teg. Felly, dŷn ni mewn sefyllfa ansicr iawn o ran gweld y dystiolaeth. Ond, o ran tystiolaeth anffurfiol, mewn ffordd, ar lafar, dwi'n meddwl bod yna dystiolaeth yna fod pethau yn troi rownd. Dwi ddim yn gwybod - efallai bod John efo mwy o dystiolaeth.
English: I have a great deal of interest in the steps that the Government has taken to date. I'm just thinking about the decision with regard to competition rules and regulations within the dairy sector. Would you feel that that has had a positive direct impact?
Welsh: Mae diddordeb gyda fi yn y camau mae'r Llywodraeth wedi'u cymryd hyd yn hyn. Dwi jest yn meddwl, er enghraifft, am y penderfyniad i lacio'r rheolau cystadlu o fewn y sector llaeth. Fyddwch chi'n dweud bod hynny, er enghraifft, wedi cael canlyniadau cadarnhaol uniongyrchol?
English: I'm not sure what effect that has had, personally. I would have to speak to those, perhaps, who deal directly with the industry. But I think we are talking about good news here. It's a result of everything coming together, including farmers producing less milk, but also what the supermarkets have been doing and the collaboration that has taken place between the levy boards and so on.
Welsh: Dwi ddim yn sicr pa effaith mae wedi'i chael, yn bersonol. Byddai'n rhaid i mi siarad efo'r rheini, efallai, sydd yn delio yn uniongyrchol efo'r diwydiant. Ond dwi'n meddwl bod hwn yn newyddion da rydym ni'n sôn amdano, achos mae yn ganlyniad o bopeth yn dod at ei gilydd, yn cynnwys ffermwyr yn cynhyrchu llai o laeth, ond hefyd beth mae'r archfarchnadoedd wedi'i wneud a'r cydweithio sydd wedi bod rhwng y levy boards ac yn y blaen.
English: Are there any objections?
Welsh: Oes yna wrthwynebiad?
English: A warm welcome to this Senedd Plenary session. Before we begin, I want to make a few points. A Plenary meeting held by video-conference in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting and these are noted on the agenda, which Members will have received.
Welsh: Croeso, bawb, i Gyfarfod Llawn o'r Senedd. Cyn inni ddechrau, dwi eisiau nodi ychydig bwyntiau. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy cynhadledd fideo yn unol â Reolau Sefydlog Senedd Cymru ac yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y Cyfarfod Llawn heddiw a mae'r rhain wedi eu nodi ar yr agenda sydd wedi ei gyfleu eisoes i'r Aelodau.
English: The first item of business this afternoon is the business statement and announcement and I call on the First Minister to make that statement.
Welsh: Yr eitem gyntaf y prynhawn yma, felly, yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes a dwi'n galw ar y Prif Weinidog i wneud y datganiad hynny.
English: Diolch yn fawr, Llywydd. There are several changes to today's agenda. Statements by the Minister for Economy, Transport and North Wales and myself have been shortened. The statement from the Minister for Housing and Local Government has been withdrawn, and later this afternoon, a motion will be moved to suspend Standing Orders to enable the Senedd to debate unlocking our society and economy - continuing the conversation. Draft business for the next three sitting weeks is set out on the business statement and announcement, which can be found amongst the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Mae sawl newid i'r agenda heddiw. Mae datganiadau gan Weinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru a minnau wedi cael eu torri'n fyr. Mae'r datganiad gan y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol wedi cael ei dynnu'n ôl, ac yn ddiweddarach y prynhawn yma, bydd cynnig yn cael ei gyflwyno i atal y Rheolau Sefydlog er mwyn galluogi'r Senedd i drafod llacio'r cyfyngiadau ar ein cymdeithas a'n heconomi - dal i drafod. Mae busnes drafft ar gyfer y tair wythnos nesaf wedi'i nodi ar y datganiad busnes a'r cyhoeddiad, a gellir dod o hyd iddo ymhlith papurau'r cyfarfod sydd ar gael i'r Aelodau yn electronig.
English: I thank the First Minister. The next item is a statement by the First Minister on coronavirus.
Welsh: Diolch i'r Prif Weinidog. Yr eitem nesaf, felly, yw'r datganiad gan y Prif Weinidog ar coronafeirws - Prif Weinidog.
English: Thank you, Llywydd. In responding to the coronavirus crisis, the Welsh Government has had to act more swiftly and more expansively than ever before. As this is the last Senedd Plenary before Whitsun I will provide a summary of our actions across all Government departments. We have acted to slow the spread of the virus in order to support public services and to assist individuals and businesses facing very difficult times. In the time available, I'm only able to provide a summary, but in looking back, it's striking just how much has happened in a period of just two months. We must continue to work equally as hard over the coming weeks as we prepare for the next steps.
Welsh: Diolch, Llywydd. Wrth ymateb i'r argyfwng coronafeirws, bu'n rhaid i Lywodraeth Cymru weithredu yn gyflymach ac yn ehangach nag erioed o'r blaen. Gan taw dyma'r sesiwn olaf o'r Senedd cyn y Sulgwyn, byddaf yn cynnig crynodeb o'r hyn rydym wedi ei wneud, ar draws pob adran o'r Llywodraeth. Rydym wedi gweithredu er mwyn arafu lledaeniad y feirws, cefnogi'r gwasanaethau cyhoeddus, a helpu unigolion a busnesau sy'n wynebu amgylchiadau anodd iawn. Yn yr amser sydd gennym, dim ond crynodeb fydd yn bosibl, ond wrth edrych yn ôl, mae'n drawiadol cymaint sydd wedi digwydd mewn cyfnod o ddau fis yn unig. Bydd rhaid i ni ddal ati i weithio yr un mor galed yn yr wythnosau nesaf, wrth baratoi am y camau nesaf.
English: Llywydd, I will begin with the impact of the virus on our finances. In just over a few months since the Welsh Government's budget for 2020-21 was passed in the Senedd, the budget has increased by more than 10 per cent. We have moved rapidly to allocate those funds, together with repurposing existing budgets and realigning European funding. We have provided £40 million - I beg your pardon - . We have realigned European funding to meet the urgent purposes we face.
Welsh: Lywydd, rwyf am ddechrau gydag effaith y feirws ar ein cyllid. Mewn ychydig fisoedd ers i gyllideb Llywodraeth Cymru ar gyfer 2020-21 gael ei phasio yn y Senedd, mae'r gyllideb wedi cynyddu mwy na 10 y cant. Rydym wedi symud yn gyflym i ddyrannu'r cronfeydd hynny, ynghyd ag addasu cyllidebau presennol at ddibenion gwahanol ac ailalinio cyllid Ewropeaidd. Rydym wedi darparu £40 miliwn - mae'n ddrwg gennyf - . Rydym wedi ailalinio cyllid Ewropeaidd i ateb y dibenion brys sy'n ein hwynebu.
English: First Minister, on 20 March, the Royal College of Surgeons recommended that anosmia, the loss of a sense of smell, should be added to the list of COVID-19 symptoms, and that was discussed by the Scientific Advisory Group for Emergencies on 24 March. A paper for SAGE on 16 April confirmed that the loss of smell and taste was a strong predictor of infection. Why did it take until Monday of this week for you to change the guidance to the public? And do you accept that people who should have been self-isolating haven't been doing so because of this delay?
Welsh: Brif Weinidog, ar 20 Mawrth, argymhellodd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon y dylid ychwanegu anosmia, yr anallu i arogli, at y rhestr o symptomau COVID-19, a bu'r Grŵp Cynghori Gwyddonol ar Argyfyngau yn trafod hynny ar 24 Mawrth. Cadarnhaodd papur ar gyfer y Grŵp Cynghori Gwyddonol ar Argyfyngau ar 16 Ebrill fod colli arogl a blas yn rhagfynegydd cryf o'r haint. Pam y cymerodd hi tan ddydd Llun yr wythnos hon i chi newid y canllawiau i'r cyhoedd? Ac a ydych chi'n derbyn nad yw pobl a ddylai fod wedi hunanynysu wedi bod yn gwneud hynny oherwydd yr oedi hwn?
English: Llywydd, I don't necessarily accept that last point. Mr Price outlined a process that went on from March onwards. We changed the policy in Wales, along with all other nations of the United Kingdom, following a statement from the four UK chief medical officers. That was the culmination of the process that began with the Royal College of Surgeons's statement at the end of March. It was right that the four chief medical officers came together, made that determination, and all four Governments moved together once that decision had been made.
Welsh: Lywydd, nid wyf o reidrwydd yn derbyn y pwynt olaf hwnnw. Amlinellodd Mr Price broses a fu'n mynd rhagddi o fis Mawrth ymlaen. Fe wnaethom newid y polisi yng Nghymru, gyda holl wledydd eraill y Deyrnas Unedig, yn dilyn datganiad gan bedwar prif swyddog meddygol y DU. Dyna oedd penllanw'r broses a ddechreuodd gyda datganiad Coleg Brenhinol y Llawfeddygon ddiwedd mis Mawrth. Roedd yn iawn i'r pedwar prif swyddog meddygol ddod at ei gilydd, a gwneud y penderfyniad hwnnw, a symudodd y pedair Llywodraeth gyda'i gilydd ar ôl i'r penderfyniad gael ei wneud.