English: However, out of this crisis, we have also been able to embrace innovation. There's much greater use of technology that has been deployed over the past 10 weeks. In the two-week period from 19 to 26 May there were 977 more remote consultations across the NHS using the new NHS Wales video consultation service. Using these new ways of working to the NHS, we can still do much more, with a growing proportion of consultations being able to be conducted virtually. Equally importantly, 97 per cent of patients and 85 per cent of clinicians rated this new way of working as 'excellent', 'really good', or 'good'. We've also seen a rise in the number of out-patient follow-ups that have been able to be conducted by telephone. That shows how, in our response to the pandemic, we're using existing tools and services to deliver care in more efficient ways. So, we're changing the way in which we're delivering services, and using our resources differently. For example, Swansea Bay University Health Board established a health-board-wide centre to co-ordinate the flow of patients, including rapid discharge, community step-up, and any additional surge or super-surge capacity within their field hospitals. They also have an out-patient modernisation group planning the re-activation of services. And these are developing new models of care and ways of working that have been taken in response to COVID. My officials will be meeting with each of the organisations over the next weeks to review their plans and support them to ensure implementation. The operating framework contained a number of commitments for the Welsh Government as enablers to support implementation. Examples of some of that action being taken forward include the digital priorities investment fund that I announced last September. It's been used to accelerate new digital programmes and initiatives. This includes the acceleration of video consultation across the whole of Wales, infrastructure and devices to enable remote working, and a new digital system for contact tracing, all of which have been rolled out in weeks. A programme to make Microsoft Teams and Office 365 available to all NHS staff, which started last autumn, has been compressed from three years to one. I will also bring forward a new digital system for use in intensive care units, a new digital platform for eye care, and accelerating an upgrade to our digital pathology services. The pace at which organisations have worked together to deploy new digital technologies has been impressive. The Wales Critical Care and Trauma Network has developed draft advice on critical care during the next phase of the pandemic and restarting NHS services, alongside newly published guidance. There's an ongoing communications campaign being developed to encourage patients to access those essential services, and funding has been provided for the establishment of field hospitals, private sector capacity, and, indeed, our student workforce. Using the feedback and review of quarter 1, we will move towards a continuing framework approach for quarter 2. This will include understanding the next steps in planning over the summer months and for winter contingency into quarter 3. I will of course keep Members updated on progress. I have also provided Members with more detail on quarter 1 plans in a written statement that I issued earlier today. Monday this week saw the launch of our national NHS Wales test, trace and protect service. Contact tracing is an essential next step in our fight against COVID-19. It will help us to prevent transmission of the virus, protect the public, and quickly identify and take action to control clusters and outbreaks. The new national service began, as planned, on Monday 1 June. So, anyone who has tested positive for coronavirus in Wales will now be contacted and asked for the details of all the people they have had contact with while they have had symptoms. As I have previously said, our approach is to build and grow our local contact tracing capacity. The reality is that a national plan will only work if we make full use of the existing local knowledge, skills and expertise that has been built up over many years within health protection teams in our local authorities and health boards. This partnership approach has enabled us to quickly bring together a Wales-wide workforce of over 600 contact tracers to start the new national service. Regional plans, jointly agreed by local government and health board partners, will enable us to rapidly scale up the workforce, if and when necessary. This follows a successful two-week pilot exercise across four health board regions in Wales. A key focus of the pilots was to ensure that staff received the high-quality training, guidance and support that they need to be able to do this highly important and challenging role effectively. Since Sunday, Public Health Wales have reported 208 positive cases, all of which have been transferred to our contact tracing teams. Where appropriate, people have been interviewed and, on average, this is identifying a further three to four follow-up contacts per positive case. The early feedback also indicates that individuals contacted by our tracing teams are engaging positively. So far, the signs are encouraging, but we should not, and must never take the public support for granted. So, for now, the focus is on the next few weeks, within which we can make a difference, and to strike the right balance between all four areas of harm as we try and aim to help keep Wales safe.
Welsh: Fodd bynnag, o'r argyfwng hwn, rydym ni hefyd wedi gallu cofleidio arloesedd. Mae llawer mwy o dechnoleg wedi'i defnyddio dros y 10 wythnos diwethaf. Yn y pythefnos rhwng 19 a 26 Mai, cafwyd 977 yn fwy o ymgynghoriadau o bell ar draws y GIG drwy ddefnyddio gwasanaeth ymgynghori fideo newydd GIG Cymru. Gan ddefnyddio'r ffyrdd newydd hyn o weithio i'r GIG, gallwn wneud llawer mwy o hyd, gyda modd cynnal cyfran gynyddol o ymgynghoriadau yn rhithwir. Yr un mor bwysig, nododd 97 y cant o gleifion ac 85 y cant o glinigwyr fod y ffordd newydd hon o weithio yn 'ardderchog', 'da iawn', neu'n 'dda'. Rydym ni hefyd wedi gweld cynnydd yn nifer y gwasanaethau dilynol y gellid eu cynnal i gleifion allanol dros y ffôn. Mae hynny'n dangos sut yr ydym ni, yn ein hymateb i'r pandemig, yn defnyddio offer a gwasanaethau sy'n bodoli eisoes i ddarparu gofal mewn ffyrdd mwy effeithlon. Felly, rydym ni'n newid y ffordd yr ydym ni'n darparu gwasanaethau, ac yn defnyddio ein hadnoddau'n wahanol. Er enghraifft, sefydlodd Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe ganolfan ar gyfer y bwrdd iechyd hwnnw yn ei gyfanrwydd i gydgysylltu'r llif cleifion, gan gynnwys rhyddhau cleifion yn gyflym, uwchgyfeirio cymunedol, ac unrhyw gapasiti ychwanegol o fewn eu hysbytai maes o ran ymchwydd neu ymchwydd sylweddol. Mae ganddyn nhw hefyd grŵp moderneiddio gwasanaethau i gleifion allanol sy'n cynllunio i ailgychwyn gwasanaethau. Ac mae'r rhain yn datblygu modelau gofal newydd a ffyrdd o weithio a fabwysiadwyd mewn ymateb i COVID. Bydd fy swyddogion yn cyfarfod â phob sefydliad dros yr wythnosau nesaf i adolygu eu cynlluniau a'u cynorthwyo i sicrhau y cânt eu rhoi ar waith. Roedd y fframwaith gweithredu yn cynnwys nifer o ymrwymiadau i Lywodraeth Cymru fel y corff sy'n galluogi hyn fel modd o gefnogi'r broses weithredu. Ymysg peth o'r gweithredu hwnnw mae'r gronfa fuddsoddi mewn blaenoriaethau digidol a gyhoeddais fis Medi diwethaf. Fe'i defnyddiwyd i gyflymu rhaglenni a mentrau digidol newydd. Mae hyn yn cynnwys cyflymu'r broses o gynnal ymgynghoriad fideo ledled Cymru, seilwaith a dyfeisiau i alluogi gweithio o bell, a system ddigidol newydd ar gyfer olrhain cysylltiadau, a gyflwynwyd i gyd mewn wythnosau. Mae rhaglen i sicrhau bod Microsoft Teams ac Office 365 ar gael i holl staff y GIG, a ddechreuodd yr hydref diwethaf, wedi'i chywasgu o dair blynedd i un. Byddaf hefyd yn cyflwyno system ddigidol newydd i'w defnyddio mewn unedau gofal dwys, adnodd digidol newydd ar gyfer gofal llygaid, a chyflymu'r broses o uwchraddio ein gwasanaethau patholeg digidol. Mae'r modd y mae sefydliadau wedi gweithio gyda'i gilydd mor gyflym i ddefnyddio technolegau digidol newydd wedi bod yn drawiadol. Mae Rhwydwaith Gofal Critigol a Thrawma Cymru wedi datblygu cyngor drafft ar ofal critigol yn ystod y cam nesaf o'r pandemig ac yn ailddechrau gwasanaethau'r GIG, ynghyd â chanllawiau sydd newydd eu cyhoeddi. Mae ymgyrch gyfathrebu barhaus yn cael ei datblygu i annog cleifion i ddefnyddio'r gwasanaethau hanfodol hynny, a darparwyd arian ar gyfer sefydlu ysbytai maes, capasiti sector preifat, ac, yn wir, ein gweithlu myfyrwyr. Gan ddefnyddio'r adborth a'r adolygiad o chwarter 1, byddwn yn symud tuag at ddull fframwaith parhaus ar gyfer chwarter 2. Bydd hyn yn cynnwys deall y camau nesaf yn y cynllunio dros fisoedd yr haf ac ar gyfer cynlluniau wrth gefn y gaeaf yn chwarter 3. Wrth gwrs, byddaf yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am y cynnydd. Rwyf hefyd wedi rhoi mwy o fanylion i'r Aelodau am gynlluniau chwarter 1 mewn datganiad ysgrifenedig a gyhoeddais yn gynharach heddiw. Dydd Llun yr wythnos hon, lansiwyd ein gwasanaeth profi, olrhain a gwarchod cenedlaethol gyda GIG Cymru. Mae olrhain cyswllt yn gam nesaf hanfodol yn ein brwydr yn erbyn COVID-19. Bydd yn ein helpu i atal trosglwyddo'r feirws, diogelu'r cyhoedd, canfod achosion o'r haint a gweithredu'n gyflym i reoli clystyrau ac achosion. Dechreuodd y gwasanaeth cenedlaethol newydd, yn ôl y bwriad, ddydd Llun 1 Mehefin. Felly, cysylltir ag unrhyw un sydd wedi profi'n bositif am y coronafeirws yng Nghymru nawr gan ofyn am fanylion yr holl bobl y buont mewn cysylltiad â nhw pan oedd ganddyn nhw'r symptomau. Fel y dywedais o'r blaen, ein dull ni o weithredu yw meithrin a chynyddu ein gallu i olrhain cysylltiadau'n lleol. Y gwir amdani yw na fydd cynllun cenedlaethol yn gweithio oni bai ein bod yn gwneud defnydd llawn o'r wybodaeth, y sgiliau a'r arbenigedd lleol sydd wedi'u datblygu dros flynyddoedd lawer o fewn timau diogelu iechyd yn ein hawdurdodau lleol a'n byrddau iechyd. Mae gweithio mewn partneriaeth fel hyn wedi ein galluogi i ddod â gweithlu o dros 600 o olrheinwyr cyswllt ynghyd drwy Gymru benbaladr i ddechrau'r gwasanaeth cenedlaethol newydd yn gyflym. Bydd cynlluniau rhanbarthol, a gytunir ar y cyd gan bartneriaid llywodraeth leol a byrddau iechyd, yn ein galluogi i gynyddu'r gweithlu'n gyflym, os a phan fydd angen. Mae hyn yn dilyn ymarfer arbrofol llwyddiannus pythefnos o hyd mewn pedwar rhanbarth bwrdd iechyd yng Nghymru. Pwyslais allweddol y cynlluniau arbrofol oedd sicrhau bod staff yn cael yr hyfforddiant, y canllawiau a'r cymorth safonol sydd eu hangen arnyn nhw i allu gwneud y swyddogaeth hynod bwysig a heriol hon yn effeithiol. Ers dydd Sul, mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi nodi 208 o achosion cadarnhaol, ac mae pob un ohonyn nhw wedi'u trosglwyddo i'n timau olrhain cyswllt. Lle bo'n briodol, mae pobl wedi cael eu cyfweld ac, ar gyfartaledd, mae hyn yn dynodi tri neu bedwar o gysylltiadau dilynol pellach fesul achos cadarnhaol. Mae'r adborth cynnar hefyd yn dangos bod yr unigolion y cysylltwyd â nhw gan ein timau olrhain yn cymryd rhan yn gadarnhaol. Hyd yn hyn, mae'r arwyddion yn galonogol, ond ni ddylem ni, ac ni ddylem ni fyth gymryd y gefnogaeth gyhoeddus yn ganiataol. Felly, am y tro, canolbwyntir ar yr wythnosau nesaf, lle gallwn ni wneud gwahaniaeth, a chael y cydbwysedd cywir rhwng pob un o'r pedwar maes niwed wrth i ni geisio helpu i gadw Cymru'n ddiogel.