English: I'm pleased to be able to support this final budget today, a budget that rightly prioritises our NHS and also offers a sustained programme of funding to ensure the future of our country. In setting out the budget today, Ministers have met their promises to the people of Wales and ensured the alignment of governmental priorities with those of our citizens. Services are protected and enhanced, despite having to deal with the impact of a wasted decade of unnecessary, ideologically driven austerity. For my contribution, I want to focus on just two main policy areas, both of which are, I feel, intrinsically linked to the future of our communities. The first is the interventions that the Welsh Government includes in the budget around tackling child poverty. According to recent data, Penrhiwceiber in my constituency has the highest child poverty levels in Wales. Now, Penrhiwceiber is a fantastic community, and I was really pleased that the Minister for Housing and Local Government was able to join me there last year for a round-table, and I'm very thankful for the work that has come out of that on child poverty, both at a local government and a Welsh Government level. The causes of child poverty are complex and most are not devolved, but I am pleased that addressing child poverty has always been a priority for successive Welsh Labour Governments in the areas that they can influence. Indeed, across portfolios, the Welsh Government already invest nearly £1 billion in a variety of interventions to tackle poverty, and the budget before us today will enhance that provision. For example, it contains an additional investment of £6.6 million in the early years pupil deprivation grant. This means that, over the course of this Assembly term, despite the real-terms cut in funding, Wales will have more than doubled the early years PDG. A significant intervention to support household budgets is provided by the PDG access grant, and I welcome the fact that, this year, the Welsh Government is allocating an additional £3.2 million for the 2020-21 academic year to extend the scheme to more year groups. Also to be welcomed is the £2.7 million funding boost for the school holiday enrichment programme. Extra children can now be supported through this excellent scheme. I was able to visit a primary school in Penywaun some time ago to see the impact that this has. Similarly, it is positive to note the £450,000 being marked to launch a free breakfast club pilot for secondary school pupils. My second policy area that I'd like to speak to today relates to dealing with the impact of the flooding that's affected Wales, including much of Rhondda Cynon Taf, over the past few weeks. I said that it's linked to the future of our communities, and that's a fact. The statistic that we've all been talking about in the Chamber today from the Royal Meteorological Society - that over the next decade, the Valleys will see 50 per cent more rain - shows that we really do need more investment in ensuring that we can minimise the impact of this on our communities. We also need funding to be made readily available for putting things right when they go wrong. Assembly Members will know about the letter, of which I was just one signatory, that was sent to the Chancellor of the Exchequer last week asking for a one-off injection of £30 million to help to repair and for restoration work in RCT. Across Cynon valley and across Wales, the community response and generosity to the flooding has been phenomenal, but it can only go so far, and Government at all levels will need to be mindful of their obligations. During Prime Minister's questions last week, the Prime Minister said, 'the Government are committed to working flat out with the Welsh Administration to ensure that everybody gets the flood relief that they need. Yes, of course, that cash certainly will be passported through.' Now, we're nearly a week on in a time of crisis, and nothing has happened. The UK Government has recognised its responsibility for providing further funding, given the intense and disproportionate impact of flooding on Wales, so it needs to meet that responsibility urgently. Otherwise, it's just another example of empty words from the Prime Minister, and it's unfair that my constituents and others will have to suffer in consequence. Thank you.
Welsh: Rwy'n falch o allu cefnogi'r gyllideb derfynol hon heddiw, cyllideb sy'n rhoi blaenoriaeth briodol i'n GIG ac sydd hefyd yn cynnig rhaglen ariannu barhaus i sicrhau dyfodol ein gwlad. Wrth gyflwyno'r gyllideb heddiw, mae Gweinidogion wedi cyflawni eu haddewidion nhw i bobl Cymru ac wedi sicrhau bod blaenoriaethau'r Llywodraeth yn cyd-fynd â rhai ein dinasyddion ni. Caiff gwasanaethau eu diogelu a'u gwella, er iddyn nhw orfod ymdrin ag effaith cyni diangen, wedi'i yrru gan ideoleg, yn ystod degawd a aeth yn wastraff. Ar gyfer fy nghyfraniad i, rwyf eisiau canolbwyntio ar ddau brif faes polisi yn unig, y mae'r ddau ohonyn nhw, rwy'n teimlo, wedi'u cysylltu'n annatod â dyfodol ein cymunedau. Y cyntaf yw'r ymyriadau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cynnwys yn y gyllideb ynghylch mynd i'r afael â thlodi plant. Yn ôl data diweddar, mae gan Benrhiwceibr yn fy etholaeth y lefelau uchaf o dlodi plant yng Nghymru. Erbyn hyn, mae Penrhiwceibr yn gymuned wych, ac roeddwn i'n falch iawn bod y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol wedi gallu ymuno â mi y llynedd i gael cyfarfod bwrdd crwn, ac rwyf yn ddiolchgar iawn am y gwaith a ddaeth allan o hynny ar dlodi plant, ar lefel llywodraeth leol a Llywodraeth Cymru. Mae achosion tlodi plant yn gymhleth ac nid yw'r rhan fwyaf ohonyn nhw wedi'u datganoli, ond rwyf i'n falch bod mynd i'r afael â thlodi plant wedi bod yn flaenoriaeth erioed i Lywodraethau Llafur Cymru olynol yn yr ardaloedd y gallan nhw ddylanwadu arnyn nhw. Yn wir, ar draws portffolios, mae Llywodraeth Cymru eisoes yn buddsoddi bron £1 biliwn mewn amrywiaeth o ymyriadau i fynd i'r afael â thlodi, a bydd y gyllideb sydd o'n blaenau heddiw yn gwella'r ddarpariaeth honno. Er enghraifft, mae'n cynnwys buddsoddiad ychwanegol o £6.6 miliwn yn y grant amddifadedd disgyblion blynyddoedd cynnar. Mae hyn yn golygu, yn ystod y tymor Cynulliad hwn, er gwaethaf y toriad termau real mewn cyllid, y bydd Cymru wedi mwy na dyblu'r grant amddifadedd disgyblion blynyddoedd cynnar. Mae ymyriad sylweddol i gefnogi cyllidebau aelwydydd yn cael ei gyflawni gan fynediad at y grant amddifadedd disgyblion, ac rwy'n croesawu'r ffaith bod Llywodraeth Cymru, eleni, yn dyrannu £3.2 miliwn ychwanegol ar gyfer y flwyddyn academaidd 2020-21 i ymestyn y cynllun i fwy o grwpiau blwyddyn. Hefyd i'w groesawu yw'r hwb ariannol o £2.7 miliwn ar gyfer rhaglen cyfoethogi gwyliau ysgol. Bellach, mae'n bosibl cefnogi plant ychwanegol drwy'r cynllun rhagorol hwn. Dro yn ôl, fe wnes i lwyddo i ymweld ag ysgol gynradd ym Mhenywaun i weld yr effaith yr oedd hyn wedi'i gael. Yn yr un modd, mae'n gadarnhaol nodi'r £450,000 sydd wedi'i neilltuo i lansio cynllun treialu ar gyfer clwb brecwast am ddim i ddisgyblion ysgolion uwchradd. Mae fy ail faes polisi yr hoffwn i siarad amdano heddiw yn ymwneud ag ymdrin ag effaith y llifogydd sydd wedi effeithio ar Gymru, gan gynnwys llawer o Rondda Cynon Taf, yn ystod yr wythnosau diwethaf. Dywedais i ei fod yn gysylltiedig â dyfodol ein cymunedau, ac mae hynny'n ffaith. Mae'r ystadegyn yr ydym ni i gyd wedi bod yn sôn amdano yn y Siambr heddiw, o'r Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol - y bydd y Cymoedd yn gweld 50 y cant fwy o law yn ystod y degawd nesaf - yn dangos bod wir angen mwy o fuddsoddi arnom ni i sicrhau y gallwn ni leihau effaith hyn ar ein cymunedau. Mae angen sicrhau hefyd bod cyllid ar gael yn rhwydd ar gyfer rhoi pethau'n iawn pan fyddan nhw'n mynd o chwith. Bydd Aelodau'r Cynulliad yn ymwybodol o'r llythyr, nad oeddwn i ond yn un o'r rhai a oedd wedi'i lofnodi a aeth at Ganghellor y Trysorlys yr wythnos diwethaf yn gofyn am gyfraniad untro o £30 miliwn i helpu i drwsio ac i wneud gwaith adfer yn RhCT. Ledled Cwm Cynon a ledled Cymru, mae'r ymateb cymunedol a'r haelioni mewn ymateb i'r llifogydd wedi bod yn aruthrol, ond gall hynny dim ond mynd mor bell â hyn a hyn, a bydd angen i'r Llywodraeth ar bob lefel fod yn ymwybodol o'i rhwymedigaethau. Yn ystod cwestiynau'r Prif Weinidog yr wythnos diwethaf, dywedodd Prif Weinidog y DU: Mae'r Llywodraeth wedi ymrwymo i weithio'n ddi-baid gyda Gweinyddiaeth Cymru er mwyn sicrhau bod pawb yn cael y cymorth llifogydd sydd ei angen arnyn nhw. Bydd, wrth gwrs bydd yr arian parod hwnnw yn sicr yn cael ei anfon drwodd yn hwylus. Nawr, rydym ni bron wythnos yn ddiweddarach mewn cyfnod o argyfwng, a does dim byd wedi digwydd. Mae Llywodraeth y DU wedi cydnabod ei chyfrifoldeb dros ddarparu rhagor o arian, o ystyried effaith ddwys ac anghymesur llifogydd ar Gymru, felly mae angen iddi gyflawni'r cyfrifoldeb hwnnw ar frys. Fel arall, mae'n enghraifft arall o eiriau gwag gan Brif Weinidog y DU, ac mae'n annheg y bydd yn rhaid i'm hetholwyr i ynghyd ag eraill ddioddef o ganlyniad. Diolch.