English: I'm very pleased to speak in this debate on the draft budget for 2018-19. It does mark a new era for this Assembly in terms of our powers and responsibilities with the new fiscal framework, and it's good to see this include the outcome of the reform of the Barnett formula as it applies to Wales at long last, resulting in an additional £69 million over this draft budget period. And the Cabinet Secretary has embraced these new fiscal responsibilities with characteristic skill, but I'm chiefly supportive because of the robust approach he's taken to ensure that Welsh Labour commitments are prioritised in this budget. This approach is underpinned by his commitment to promote social justice, tackle inequality and support our public services against a backdrop of austerity and cuts. He's been vocal and consistent in his opposition to austerity, but in this respect he's not alone. Last year, economists from the International Monetary Fund warned that austerity policies can do more harm than good and warned that increased inequality hurts the level and sustainability of growth - and how right they were, with the Office for Budget Responsibility forecast downgrading growth over the coming years. The negative fiscal impact of austerity is clear. Our Welsh Government budget has been cut by 7 per cent over the past decade. Despite this, our Cabinet Secretary has crafted a budget that secures the Welsh Labour manifesto commitments on health, housing, social care and education, and negotiated a two-year budget agreement with Plaid Cymru, with economic and social benefits for Wales. The scrutiny of this draft budget has been subject to an enhanced budgetary process, resulting in a report from the Finance Committee, of which I'm glad now to be a member, which is both fair and firm, and it's good to see many shared priorities emerging that accord with the Welsh Government's draft budget. In this context, I want to focus on two areas of shared priorities, social care and housing. I was surprised there was no reference to social care in the UK budget, although it featured as a key issue in their March statement when the UK Government actually passed the buck to local government in England to up council tax to meet the deepening gaps in social care. In contrast, the Welsh Labour Government has been consistent in its support for social care over the past eight years of austerity and reducing budgets. Recent figures published by the UK Government show spending on health and social services in Wales is 8 per cent higher than in England and growing faster than in any other part of the UK in 2016-17. And, in the draft budget we're debating, social care will receive an extra £42 million in 2018-19, rising to £73 million in 2019-20. That's welcome, but I'm aware of two areas of policy development that are relevant: firstly, the opportunity to integrate health and social care and follow through the findings of the parliamentary review on health and social care due to be published in the new year. The Health and Social Care Committee makes this a key recommendation in the draft budget report, calling for fully costed plans to take forward transformational change in health and social care.
Welsh: Rwy'n falch iawn o siarad yn y ddadl ar y gyllideb ddrafft ar gyfer 2018-19. Mae hwn yn nodi cyfnod newydd ar gyfer y Cynulliad hwn o ran ein pwerau a'n cyfrifoldebau gyda'r fframwaith cyllidol newydd, ac mae'n dda gweld hyn o'r diwedd yn cynnwys canlyniad diwygio fformiwla Barnett fel y mae'n gymwys i Gymru, gan arwain at £69 miliwn ychwanegol dros gyfnod y gyllideb ddrafft hon. Ac mae Ysgrifennydd y Cabinet wedi croesawu'r cyfrifoldebau cyllidol newydd gyda'i sgiliau nodweddiadol, ond rwy'n bennaf gefnogol oherwydd y ffordd gadarn yr aeth ati i sicrhau bod ymrwymiadau Llafur Cymru yn cael eu blaenoriaethu yn y gyllideb. Yn ategu'r dull hwn o weithredu y mae ei ymrwymiad i hyrwyddo cyfiawnder cymdeithasol, mynd i'r afael ag anghydraddoldeb a chefnogi ein gwasanaethau cyhoeddus mewn cyfnod o galedi a thoriadau. Mae wedi bod yn llafar ac yn gyson yn ei wrthwynebiad i galedi, ond nid ef yw'r unig un yn hyn o beth. Y llynedd, rhybuddiodd economegwyr o'r Gronfa Ariannol Ryngwladol y gall polisïau llymder wneud mwy o niwed nag o les, ac fe wnaethon nhw rybuddiodd bod mwy o anghydraddoldeb yn andwyol i lefel a chynaliadwyedd twf - ac roedden nhw yn llygaid eu lle, gyda'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn israddio twf dros y blynyddoedd nesaf. Mae effaith ariannol negyddol cynni yn glir. Torrwyd ein cyllideb yma yn Llywodraeth Cymru 7 y cant dros y degawd diwethaf. Er gwaethaf hyn, mae ein Ysgrifennydd Cabinet wedi llunio cyllideb sy'n sicrhau ymrwymiadau maniffesto Llafur Cymru ar iechyd, tai, gofal cymdeithasol ac addysg, a negododd gytundeb cyllideb dwy flynedd gyda Phlaid Cymru, gyda manteision economaidd a chymdeithasol i Gymru. Wrth graffu ar y gyllideb ddrafft hon defnyddiwyd proses gyllidebol fwy trylwyr, gan arwain at adroddiad gan y Pwyllgor Cyllid, yr wyf yn falch bellach o fod yn aelod ohono, sy'n deg ac yn gadarn, ac mae'n dda gweld nifer o flaenoriaethau ar y cyd yn dod i'r amlwg sy'n cyd-fynd â chyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru. Yn y cyd-destun hwn, hoffwn i ganolbwyntio ar ddau faes o flaenoriaethau ar y cyd, sef gofal cymdeithasol a thai. Roeddwn yn synnu nad oedd cyfeiriad at ofal cymdeithasol yng nghyllideb y DU, er ei fod yn fater allweddol yn eu datganiad ym mis Mawrth pan wnaeth Llywodraeth y DU mewn gwirionedd roi'r baich ar Lywodraeth Leol yn Lloegr i godi treth y cyngor i lenwi'r bylchau cynyddol ym maes gofal cymdeithasol. Mewn cyferbyniad, mae Llywodraeth Lafur Cymru wedi bod yn gyson ei chefnogaeth i ofal cymdeithasol dros yr wyth mlynedd diwethaf o galedi a lleihau cyllidebau. Mae'r ffigurau diweddar a gyhoeddwyd gan Lywodraeth y DU yn dangos bod gwariant ar iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru 8 y cant yn uwch nag yn Lloegr ac yn tyfu'n gyflymach nag yn unrhyw ran arall o'r DU yn 2016-17. Ac, yn y gyllideb ddrafft yr ydym yn ei thrafod, bydd gofal cymdeithasol yn cael swm ychwanegol o £42 miliwn yn 2018-19, gan godi i £73 miliwn yn 2019-20. Mae hynny i'w groesawu, ond rwy'n ymwybodol o ddau faes datblygu polisi sy'n berthnasol: yn gyntaf, y cyfle i integreiddio iechyd a gofal cymdeithasol, a gweithredu ar ganfyddiadau'r arolwg seneddol ar iechyd a gofal cymdeithasol y disgwylir ei gyhoeddi yn y flwyddyn newydd. Mae'r Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn gwneud hyn yn argymhelliad allweddol yn adroddiad y gyllideb ddrafft, ac yn galw am gynlluniau wedi eu prisio'n llawn er mwyn creu newidiadau a fydd yn trawsffurfio iechyd a gofal cymdeithasol.