English: Diolch. The Rhondda, my constituency, my home, is a place that has struggled for decades. Now, much as many people might like to, we cannot get away from the fact that since the start of the various pit closure programmes, but especially since Margaret Thatcher's attack on our communities in the 1980s, with no plan to replace those lost jobs, life has been a big struggle for many people, and the problems facing people are of course mainly economic. We are not unique. Most of our former industrial areas have struggled for generations, but the Rhondda is in a particularly precarious situation. In a study of towns in Wales and England most vulnerable to the economic effects of COVID-19, two from the Rhondda were named in the top 20. This, of course, comes on top of devastating floods. The Rhondda could really do with some help right now, but, sadly, little has been forthcoming from the Valleys taskforce. Yes, we have the Skyline project, which is pioneered by the amazing people at Welcome To Our Woods, and, yes, there are good works going on in terms of empty homes. But this isn't enough. We need more job creation. Take the classic example of the co-operative made up of former Burberry workers, which tried to get off the ground in the last two years. There's been a lot of talk, but, to date, there has been little concrete support, no contracts, and no financial assistance for this group. The Burberry co-operative represents an opportunity to take advantage of world-class clothing manufacturing skills that still exist within our community following Burberry's departure from Treorchy 13 years ago. It could have been an iconic and great success story - yet nothing. In the taskforce's original delivery plan, there are three overriding priorities: good quality jobs and the skills to do them, better public services and community. The example of the Burberry workers in the Rhondda - that co-operative would fit perfectly well with the first priority, and it would meet the other two as well. So many well-spun initiatives we've seen, but how long is it going to be before there's any real addressing of the socioeconomic problems that plague our communities? Now, I've asked this question many times but I've yet to get a substantive answer, so I will ask it again: how has the Rhondda benefited, in terms of job creation, over and above other constituencies as a result of the work of the Valleys taskforce? What measurable economic progress can you show in my constituency as a result of the Valleys taskforce? I and many other people want initiatives like the Valleys taskforce to deliver what they promise to communities like mine in the Rhondda but, so far, progress has been disappointing to say the least.
Welsh: Diolch. Mae'r Rhondda, fy etholaeth i, fy nghartref i, yn lle sydd wedi gweld trafferthion ers degawdau. Nawr, er y byddai llawer o bobl yn hoffi dianc, ni allwn ni ddianc rhag y ffaith, ers dechrau'r gwahanol raglenni cau pyllau glo, ond yn enwedig ers ymosodiad Margaret Thatcher ar ein cymunedau yn y 1980au, heb unrhyw gynllun i gymryd lle'r swyddi coll hynny, y bu bywyd yn frwydr fawr i lawer o bobl, ac mae'r problemau sy'n wynebu pobl wrth gwrs yn economaidd yn bennaf. Nid ydym ni yn unigryw yn hyn o beth. Mae'r rhan fwyaf o'n hen ardaloedd diwydiannol wedi gweld trafferthion ers cenedlaethau, ond mae'r Rhondda mewn sefyllfa arbennig o ansicr. Mewn astudiaeth o'r trefi yng Nghymru a Lloegr sydd fwyaf agored i effeithiau economaidd COVID-19, enwyd dau o'r Rhondda yn yr 20 uchaf. Mae hyn, wrth gwrs, yn ychwanegol at lifogydd dinistriol. Gallai'r Rhondda yn wir wneud gyda rhywfaint o gymorth ar hyn o bryd, ond, yn anffodus, ychydig sydd wedi dod o gyfeiriad tasglu'r Cymoedd. Oes, mae gennym ni'r prosiect Skyline, y mae'r bobl anhygoel yn Croeso i'n Coedwig yn arloesi ynddo, ac, oes, mae gwaith da yn mynd rhagddo o ran cartrefi gwag. Ond nid yw hyn yn ddigon. Mae'n rhaid inni greu mwy o swyddi. Cymerwch yr enghraifft glasurol o'r cwmni cydweithredol sy'n cynnwys cyn-weithwyr Burberry, a geisiodd ddechrau arni yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf. Bu llawer o siarad, ond, hyd yma, ychydig iawn o gefnogaeth bendant a gafwyd, dim contractau, a dim cymorth ariannol i'r grŵp hwn. Mae cwmni cydweithredol Burberry yn gyfle i fanteisio ar sgiliau gweithgynhyrchu dillad o'r radd flaenaf sy'n dal i fodoli yn ein cymuned yn dilyn ymadawiad Burberry â Threorci 13 mlynedd yn ôl. Gallasai fod yn llwyddiant ysgubol ac eiconig - ond eto dim byd. Yng nghynllun cyflawni gwreiddiol y tasglu, mae tair prif flaenoriaeth: swyddi o ansawdd da a'r sgiliau i'w gwneud, gwell gwasanaethau cyhoeddus a chymuned. Byddai enghraifft gweithwyr Burberry yn y Rhondda - y cwmni cydweithredol hwnnw'n cydweddu'n berffaith â'r flaenoriaeth gyntaf, a byddai'n bodloni'r ddau arall hefyd. Mae cymaint o fentrau da yr ydym ni wedi'u gweld, ond faint o amser fydd hi cyn yr eir i'r afael mewn gwirionedd â'r problemau economaidd-gymdeithasol sy'n plagio ein cymunedau? Nawr, rwyf wedi gofyn y cwestiwn hwn droeon ond nid wyf wedi cael ateb o sylwedd eto, felly fe'i gofynnaf eto: sut y mae'r Rhondda wedi elwa, o ran creu swyddi, yn fwy nag etholaethau eraill o ganlyniad i waith tasglu'r Cymoedd? Pa gynnydd economaidd mesuradwy a allwch chi ei ddangos yn fy etholaeth i o ganlyniad i dasglu'r Cymoedd? Rwyf fi a llawer o bobl eraill eisiau gweld mentrau fel tasglu'r Cymoedd yn cyflawni'r hyn y mae yn ei addo i gymunedau fel fy un i yn y Rhondda ond, hyd yma, mae'r cynnydd wedi bod yn siomedig a dweud y lleiaf.