English: Absolutely. I was coming to that as part of a call for a taskforce later on. We need to know exactly where we are now. We are also seeing a rise in the number of new estates being developed with households then subject to annual management fees, sometimes running into hundreds of pounds a year on top of their council tax bills. There can be no doubt that the number of unadopted roads in Wales is on the rise. We might not be able to put a national figure on it - I'm sure we're working on it - but we can all see the reality on the ground. Since residents cannot look to the local authority to maintain their road, they must do so themselves. Residents sometimes form an association, collect contributions, organise maintenance and deal with other issues such as insurance, parking, tree surgery, rights of way and so on. This brings with it added stress for house buyers, local residents and local representatives, which often results in disagreements, community tensions, legal costs and much local authority officer time being wasted going over the same arguments year after year. There must be a better way, a simpler way, a fairer way. The issue of legal advice is one aspect that comes up time and time again. We hear of examples of new housing estates being built, the developer going into liquidation, and the residents left to foot the bill in order to bring the road up to an adoptable standard. Very often, the sums that the solicitors have retained for this purpose are totally inadequate - only a few hundred pounds, where the actual cost for bringing the sewerage, roads and lighting up to adoptable standard runs into thousands. For many low-income families whose savings have been spent in buying their first home, this is an expense that they simply cannot meet. It is unfair, and it is cruel. What advice is available to solicitors to help them set aside sufficient levels of retentions? What more can local authorities do to address the situation? What can the Welsh Government do to aid the legal profession and bring about a uniform and fair system in Wales? Members will know that this area of law generates a large number of constituent enquiries. The adoption of roads is a devolved matter, so we have the power to bring about change. We need to ask ourselves this afternoon some pretty fundamental questions. Do we believe that the current situation is unacceptable? Do we believe that we can develop a better system? Do we believe that the Welsh Government should be taking steps to address the issue? The answer to those questions, in my mind, is a resounding 'yes', 'yes' and 'yes'.
Welsh: Yn hollol. Roeddwn yn dod at hynny fel rhan o'r alwad am dasglu yn nes ymlaen. Mae angen inni wybod yn union lle rydym arni yn awr. Rydym hefyd yn gweld cynnydd yn nifer yr ystadau newydd sy'n cael eu datblygu gydag aelwydydd wedyn yn ddarostyngedig i ffioedd rheoli blynyddol, weithiau'n gannoedd o filoedd o bunnoedd y flwyddyn ar ben eu biliau treth gyngor. Ni all fod unrhyw amheuaeth fod nifer y ffyrdd heb eu mabwysiadu yng Nghymru ar gynnydd. Efallai na allem roi ffigur cenedlaethol arno - rwy'n siŵr ein bod yn gweithio arno - ond gallwn i gyd weld y realiti ar lawr gwlad. Gan na all preswylwyr droi at yr awdurdod lleol i gynnal eu ffyrdd, rhaid iddynt wneud hynny eu hunain. Bydd trigolion weithiau'n ffurfio cymdeithas, yn casglu cyfraniadau, yn trefnu gwaith cynnal a chadw ac yn ymdrin â materion eraill megis yswiriant, parcio, trin coed, hawliau tramwy ac ati. Daw hyn â straen i brynwyr tai, trigolion lleol a chynrychiolwyr lleol, sy'n aml yn arwain at anghytundeb, tensiynau yn y gymuned, costau cyfreithiol a llawer o amser swyddogion awdurdodau lleol yn cael ei wastraffu'n mynd dros yr un dadleuon flwyddyn ar ôl blwyddyn. Rhaid bod ffordd well, ffordd symlach, ffordd decach. Mae mater cyngor cyfreithiol yn un agwedd sy'n codi dro ar ôl tro. Clywn am enghreifftiau o ystadau tai newydd yn cael eu hadeiladu, y datblygwr yn mynd i ddwylo'r derbynnydd a'r trigolion yn cael eu gadael i dalu'r bil er mwyn gwella'r ffordd i safon fabwysiadwy. Yn aml iawn, mae'r symiau y mae'r cyfreithwyr wedi'u cadw at y diben hwn yn gwbl annigonol - ychydig gannoedd o bunnoedd yn unig, lle mae'r gost wirioneddol ar gyfer sicrhau bod y system garthffosiaeth, y ffyrdd a goleuadau yn cyrraedd safonau mabwysiadwy yn filoedd o bunnoedd. I lawer o deuluoedd ar incwm isel sydd wedi gwario'u cynilion ar brynu eu cartref cyntaf, dyma draul na allant ei dalu. Mae'n annheg, ac mae'n greulon. Pa gyngor sydd ar gael i gyfreithwyr i'w helpu i neilltuo lefelau digonol o symiau dargadw? Beth yn fwy y gall awdurdodau lleol ei wneud i wella'r sefyllfa? Beth y gall Llywodraeth Cymru ei wneud i helpu'r proffesiwn cyfreithiol a chreu system deg a chyson yng Nghymru? Bydd yr Aelodau'n gwybod bod y maes hwn o'r gyfraith yn cynhyrchu nifer fawr o ymholiadau gan etholwyr. Mae mabwysiadu ffyrdd yn fater datganoledig, felly mae gennym bŵer i sicrhau newid. Mae angen inni ofyn rhai cwestiynau go sylfaenol i ni ein hunain y prynhawn yma. A ydym yn credu bod y sefyllfa bresennol yn annerbyniol? A ydym yn credu y gallwn ddatblygu system well? A ydym yn credu y dylai Llywodraeth Cymru roi camau ar waith i fynd i'r afael â'r broblem? Yr ateb i'r cwestiynau hynny, yn fy marn i, yw 'ydym', 'ydym' ac 'ydym'.