English: I'd like to thank those who've brought this petition forward, and I want to put on record my thanks, really, to my colleague Darren Millar who has been a sterling champion of the red squirrels. It's important that we, as champions - I know Mark Isherwood recently has been acknowledged for the work he does on curlews - it's important that we take our role seriously and, for the record, I am the champion of the harbour porpoise in Wales. According to 'The State of Mammals in Wales' report, although there has been a marked decline in the distribution of red squirrels since the 1995 review, the population in Wales currently appears to be stable, and may even be locally expanding. However, it can remain the case that the prospects could be poor. The population of 9,200 is on a downtrend trend. There are four distinct areas in Wales where these adorable characters can be found: Ynys Môn, between Powys and Ceredigion, and Clocaenog forest. Constituents in the Conwy valley in my constituency recall seeing red squirrels there some decades ago; today, they would have to travel over 20 miles for a chance to witness another in the wild. So, wouldn't it be fantastic if the Welsh Government could develop an action plan to link the populations between Clocaenog and Ynys Môn? I would be pleased to learn whether the periodic reviews of focal sites have been undertaken since the commitment in the 2018 'Red Squirrel Conservation Plan for Wales', but it remains the case that greys number around 300,000 - over 30 times more than the reds. And I have to confess, as an avid bird feeder, that I have three naughty squirrels that come and they do really quite well at my home on my bird tables. With the estimated cost of greys' eradication in Wales being as much as £76 million, the task could appear to be unachievable. However, the 'Grey Squirrel Management Action Plan for Wales' does refer to humane lethal management options. I would be pleased if the Minister could actually update us on that. The petition is also right to focus our attention on forest management. In fact, the 'Red Squirrel Conservation Plan for Wales' states that 'Conservation action to protect red squirrels on mainland sites needs to focus on ensuring suitable habitat is present'. In 2018, Natural Resources Wales's forest planning system was noted as a constraint. Three years on, NRW continue to be a barrier to progress. This organisation must explain why it has spent nothing on monitoring red squirrels in 10 years. This Senedd could undertake a review of the requirements for a felling licence, so to ensure that fair consideration is given to biodiversity and habitat loss. And, Minister, you could immediately rectify the fact that annual assessments of the cumulative impact of felling are not undertaken for state-owned forests. Thank you. Diolch.
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r rhai sydd wedi cyflwyno'r ddeiseb hon, ac rwyf eisiau cofnodi fy niolch, mewn gwirionedd, i fy nghyd-Aelod, Darren Millar, sydd wedi bod yn hyrwyddwr rhagorol i'r gwiwerod coch. Mae'n bwysig ein bod ni, fel hyrwyddwyr - gwn fod Mark Isherwood wedi cael ei gydnabod yn ddiweddar am y gwaith y mae'n ei wneud ar y gylfinir - mae'n bwysig ein bod o ddifrif ynglŷn â'n rôl ac fel bod pawb yn gwybod, fi yw hyrwyddwr y llamhidydd yng Nghymru. Yn ôl adroddiad 'Cyflwr Mamaliaid yng Nghymru', er y bu gostyngiad amlwg yn nosbarthiad gwiwerod coch ers adolygiad 1995, mae'n ymddangos bod y boblogaeth yng Nghymru yn sefydlog ar hyn o bryd, a gall fod yn ehangu'n lleol hyd yn oed. Fodd bynnag, mae'n parhau i fod yn wir y gallai'r rhagolygon fod yn wael. Mae'r boblogaeth o 9,200 yn gostwng. Mae pedair ardal benodol yng Nghymru lle gellir dod o hyd i'r cymeriadau annwyl hyn: Ynys Môn, rhwng Powys a Cheredigion, a choedwig Clocaenog. Mae etholwyr yn nyffryn Conwy yn fy etholaeth yn cofio gweld gwiwerod coch yno rai degawdau'n ôl; heddiw, byddai'n rhaid iddynt deithio dros 20 milltir am gyfle i weld un arall yn y gwyllt. Felly, oni fyddai'n wych pe gallai Llywodraeth Cymru ddatblygu cynllun gweithredu i gysylltu'r poblogaethau rhwng Clocaenog ac Ynys Môn? Byddwn yn falch o glywed a yw'r adolygiadau cyfnodol o brif safleoedd wedi'u cynnal ers yr ymrwymiad yn y 'Cynllun Cadwraeth ar gyfer Gwiwerod Coch yng Nghymru' 2018, ond mae'n dal i fod yn wir fod yna oddeutu 300,000 o wiwerod llwyd - dros 30 gwaith yn fwy na'r cochion. Ac fel rhywun sy'n mwynhau bwydo adar, rhaid imi gyfaddef fod gennyf dair gwiwer ddrwg sy'n dod ac yn gwneud yn eithaf da o'r byrddau adar yn fy nghartref. Gydag amcangyfrif fod cost dileu gwiwerod llwyd yng Nghymru yn gymaint â £76 miliwn, gallai'r dasg ymddangos yn anghyraeddadwy. Fodd bynnag, mae 'Cynllun Gweithredu Cymru i Reoli'r Wiwer Lwyd' yn cyfeirio at opsiynau rheoli angheuol heb greulondeb. Byddwn yn falch pe gallai'r Gweinidog roi'r wybodaeth ddiweddaraf inni am hynny. Mae'r ddeiseb hefyd yn iawn i ganolbwyntio ein sylw ar reoli coedwigoedd. Yn wir, mae'r 'Cynllun Cadwraeth ar gyfer Gwiwerod Coch yng Nghymru' yn nodi bod 'angen i gamau cadwraeth i ddiogelu gwiwerod coch ar safleoedd tir mawr ganolbwyntio ar sicrhau bod cynefin addas ar gael'. Yn 2018, nodwyd bod system cynllunio coedwigoedd Cyfoeth Naturiol Cymru yn gyfyngiad. Dair blynedd yn ddiweddarach, mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn parhau i rwystro cynnydd. Mae'n rhaid i'r sefydliad hwn egluro pam nad yw wedi gwario ar fonitro gwiwerod coch mewn 10 mlynedd. Gallai'r Senedd hon gynnal adolygiad o'r gofynion ar gyfer trwydded gwympo coed, er mwyn sicrhau bod ystyriaeth deg yn cael ei rhoi i bioamrywiaeth a cholli cynefin. Weinidog, gallech fynd ati'n syth i gywiro'r ffaith na chynhelir asesiadau blynyddol o effaith gronnol cwympo coed ar gyfer coedwigoedd sy'n eiddo i'r wladwriaeth. Diolch.