English: Thank you, Llywydd. It's always a pleasure to be called by you. I hope it'll bring joy to the heart of the Cabinet Secretary when I say I could have written this statement myself, because I agree with every single word of it. I think it's a practical, forward-looking and optimistic statement. Of course, I recognise that, at this early stage, she can't give a great deal of detail about how agricultural policy is going to be reformed in Wales, but I was very pleased to hear her say that it gives us an opportunity to reconsider the whole corpus of regulation that we've inherited from predecessor generations. That must be the right policy - to look at everything that is currently in place, as we have the opportunity to change it, if that's beneficial to farmers and, indeed, to the public at large. Hopefully, she'll agree with me that we should base our regulation in the future securely on a science base and that we shouldn't impose huge costs upon the agricultural industry for any marginal benefits to society generally. So, I think, in detail, that we'll be able to make many significant changes that will not imperil environmental interests, for example, on the one hand, by improving the economic circumstances of farmers. I was very pleased to see also that she says the basic payment scheme is not the best tool for providing farm security. It's certainly true that the impact of the basic payment scheme has been to substantially increase the price of land, rather than to improve the incomes of farmers. Farm incomes, generally, are still very, very low, and we need to do as much as we can to make farmers' incomes more secure and, indeed, higher in future. It must be right to say that future support for agriculture will centre on the provision of public goods that deliver for all the people of Wales. I personally think, from what I've read and what Michael Gove and George Eustice have been saying, that there isn't a great deal of disagreement between the Cabinet Secretary and the Welsh Government and what the UK Government wants to achieve. It's a great opportunity for us to have a British and, indeed, a Welsh agricultural policy that is more attuned to the peculiar circumstances of our own country. She is absolutely right to point out the almost unique combination of circumstances that we have to devise an agricultural policy for in Wales, with a high proportion of upland farms, for example, a greater dependence upon sheep farming, and so on and so forth. So, I do hope that she will be able to come back to us, at an early date, with a little more flesh on the bones of this agricultural policy, but in general terms I welcome the principles upon which it's going to be based. One of the opportunities that we've had, even within the current scheme of regulation, is to show that we can have a different policy in Wales. I've quoted before the habitats directive and the fact that we can cut hedges in Wales in August, whereas they can't in England; they've got to wait until September. I believe that our policy is a better one than we have in England, and there may be other ways in which Wales can lead the rest of the United Kingdom by example in the way that our agricultural policy for the future is devised. Marketing is going to be at the heart, I think, of future prosperity for farmers in Wales, and I wonder if she can give us any further information on what the Welsh Government will do to promote a brand for Wales's agricultural sector as a means of securing the food and drink industry's interests, as well as farmers' interests, post Brexit. It must be sensible for a developed western country like the United Kingdom to concentrate upon the production not just of raw materials but the high-value products that richer consumers around the world want to buy. There is nothing to be gained from a race to the bottom in terms of price competition. It's improvement of quality that's going to be the best way forward, in my view. I was pleased to see her mention New Zealand, as well - a country that I know quite well. I remember very well talking to Labour Ministers in New Zealand in the 1980s, who introduced the overnight abolition of agricultural protection, subsidies and the whole regulatory regime. It's one of the paradoxes of the 1980s that it was the New Zealand Government, under the Labour Party, that was more Thatcherite than the Thatcher Government in the United Kingdom. And it's true that, during the transitional period, there were very severe difficulties, although the New Zealand Government did actually soften the blow by having funding for restructuring of farms, and also for social welfare payments and so on in the interim, but it's true there were massive changes in the industry. But land prices fell 60 per cent, and the use of fertiliser fell by 50 per cent, so there were significant improvements in biodiversity as a result of those rather dramatic reforms, and now agriculture is actually bigger, as a proportion of a larger economy today, than it was 30 years ago. So, there are opportunities for us in deregulation and, indeed, I believe, by controlling and maybe even cutting subsidies, if we can ensure that farm incomes, which is the key factor here, can improve. There's no point in subsidising for no reason. What we want is a prosperous farming industry and prosperous farmers. If that can be done at a lesser cost to the taxpayer, that must be in everybody's interest.
Welsh: Diolch ichi, Llywydd. Mae bob amser yn bleser i gael fy ngalw gennych chi. Rwy'n gobeithio y bydd yn dod â llawenydd i galon Ysgrifennydd y Cabinet pan ddywedaf y gallwn i fod wedi ysgrifennu'r datganiad hwn fy hunan, oherwydd fy mod yn cytuno â phob un gair ohono. Credaf ei fod yn ddatganiad ymarferol, optimistaidd a blaengar. Wrth gwrs, rwy'n cydnabod, yn ystod y cam cynnar hwn, nad yw hi'n gallu roi llawer o fanylion am sut y bydd polisi amaethyddol yn cael ei ddiwygio yng Nghymru, ond roeddwn yn falch iawn o'i chlywed yn dweud ei fod yn gyfle i ailystyried y corff cyfan o reoliadau a etifeddwyd oddi wrth genedlaethau blaenorol. Mae'n rhaid mai hwnnw yw'r polisi iawn - edrych ar bopeth sydd ar waith ar hyn o bryd, fel bod gennym gyfle i newid, pe byddai hynny'n fuddiol i'r ffermwyr ac, yn wir, i'r cyhoedd. Gyda gobaith, bydd hi'n cytuno â mi y dylid seilio ein rheoleiddio yn y dyfodol yn gadarn ar sail gwyddoniaeth ac na ddylem osod costau enfawr ar y diwydiant amaethyddol oherwydd rhyw fanteision ymylol i gymdeithas yn gyffredinol. Felly, rwy'n credu, yn fanwl, y byddwn yn gallu gwneud nifer o newidiadau sylweddol na fyddant yn peryglu buddiannau amgylcheddol, er enghraifft, ar y naill law, drwy wella amgylchiadau economaidd y ffermwyr. Roeddwn yn falch iawn o weld hefyd ei bod yn dweud nad y cynllun taliad sylfaenol yw'r dull gorau o sicrhau diogelwch i ffermydd. Mae'n sicr yn wir fod effaith y cynllun taliad sylfaenol wedi cynyddu pris tir yn sylweddol, yn hytrach na gwella incwm y ffermwyr. Mae incwm ffermydd, yn gyffredinol, yn isel iawn, iawn o hyd ac mae angen inni wneud cymaint ag y gallwn i wneud incwm ffermwyr yn fwy sicr ac, yn wir, i'w godi yn y dyfodol. Mae'n rhaid ei bod yn iawn dweud y bydd cymorth ar gyfer amaethyddiaeth yn y dyfodol yn canolbwyntio ar ddarparu nwyddau cyhoeddus sy'n cyflenwi ar gyfer holl bobl Cymru. Rwy'n credu yn bersonol, o'r hyn yr wyf yn ei ddarllen a'r hyn y mae Michael Gove a George Eustice yn ei ddweud, nad oes llawer o anghytundeb rhwng Ysgrifennydd y Cabinet a Llywodraeth Cymru a'r hyn y mae Llywodraeth y DU yn dymuno ei gyflawni. Mae hwn yn gyfle gwych inni gael polisi amaethyddol Prydeinig, ac yn wir, i Gymru sy'n fwy addas i amgylchiadau neilltuol ein gwlad ein hunain. Mae hi'n hollol iawn i dynnu sylw at y cyfuniad unigryw o amgylchiadau sydd gennym i lunio polisi amaethyddol ar gyfer Cymru, sydd â chyfran uchel o ffermydd yn yr ucheldir, er enghraifft, ac sy'n fwy dibynnol ar ffermio defaid, ac yn y blaen. Felly, rwy'n gobeithio y bydd yn gallu dod yn ôl atom, yn fuan, gydag ychydig mwy o gnawd ar esgyrn y polisi amaethyddol hwn, ond yn gyffredinol, rwy'n croesawu'r egwyddorion sydd yn mynd i fod yn sail iddo. Un o'r cyfleoedd a gafwyd, hyd yn oed gyda'r cynllun rheoleiddio presennol, yw dangos bod modd inni allu cael polisi gwahanol yng Nghymru. Rwyf wedi dyfynnu cyn heddiw o'r Gyfarwyddeb Cynefinoedd a'r ffaith ein bod yn gallu torri gwrychoedd yng Nghymru ym mis Awst, ond na allan nhw ddim yn Lloegr; mae'n rhaid iddyn nhw aros tan fis Medi. Credaf fod ein polisi ni yn well na'r polisi yn Lloegr, ac efallai fod ffyrdd eraill y gall Cymru arwain gweddill y Deyrnas Unedig drwy esiampl yn y modd y bydd ein polisi amaethyddol ar gyfer y dyfodol yn cael ei lunio. Rwyf i o'r farn y bydd marchnata wrth galon ffyniant i'r dyfodol ar gyfer ffermwyr yng Nghymru. Tybed a wnewch chi roi unrhyw wybodaeth bellach inni ar yr hyn y bydd Llywodraeth Cymru yn ei wneud i hyrwyddo brand ar gyfer sector amaethyddol Cymru fel ffordd o sicrhau buddiannau'r diwydiant bwyd a diod, yn ogystal â buddiannau'r ffermwyr, ar ôl Brexit. Mae'n rhaid ei bod yn synhwyrol i wlad orllewinol ddatblygedig fel y Deyrnas Unedig ganolbwyntio ar gynhyrchu nid yn unig ddeunyddiau crai ond y cynhyrchion gwerth uchel y byddai ddefnyddwyr mwy cefnog ledled y byd yn dymuno eu prynu. Wrth rasio tua'r gwaelod nid oes dim i'w ennill o ran cystadleuaeth prisiau. Gwella'r ansawdd fyddai'r ffordd orau ymlaen, yn fy nhyb i. Roeddwn yn falch o'i chlywed yn sôn am Seland Newydd hefyd - gwlad yr wyf yn ei hadnabod yn lled dda. Cofiaf yn dda siarad â Gweinidogion Llafur yn Seland Newydd yn yr 1980au, a oedd wedi cyflwyno dros nos gamau i ddiddymu diogelwch amaethyddol, cymorthdaliadau a'r gyfundrefn reoleiddiol gyfan. Un o baradocsau'r 1980au yw mai Llywodraeth Lafur Seland Newydd, o dan y Blaid Lafur, a wnaeth hynny a'i bod yn fwy Thatcheraidd na Llywodraeth Thatcher yn y Deyrnas Unedig. Ac mae'n wir fod anawsterau difrifol iawn wedi bod, yn ystod y cyfnod trosiannol. Serch hynny, fe wnaeth Llywodraeth Seland Newydd leddfu'r ergyd mewn gwirionedd drwy sicrhau cyllid i ailstrwythuro ffermydd, a hefyd gyllid ar gyfer taliadau lles cymdeithasol ac ati yn y cyfamser, ond mae'n wir y bu newidiadau enfawr yn y diwydiant. Gwelwyd gostyngiad o 60 y cant ym mhris tir a gostyngiad o 50 y cant yn y defnydd o wrtaith. Felly cafwyd gwelliannau sylweddol i fioamrywiaeth o ganlyniad i'r diwygiadau eithaf dramatig hynny, ac erbyn hyn mae amaethyddiaeth mewn gwirionedd yn fwy, fel cyfran o economi fwy o faint heddiw, nag yr oedd 30 mlynedd yn ôl. Felly, mae cyfleoedd inni yn sgil dadreoleiddio ac, yn wir, rwy'n credu, drwy reoli a hyd yn oed dorri cymorthdaliadau, pe gallwn sicrhau bod incwm ffermydd, sef y ffactor allweddol yma, yn gallu cynyddu. Does dim pwynt rhoi cymhorthdal yn ddireswm. Yr hyn yr ydym yn ei ddymuno yw diwydiant amaethyddol ffyniannus a ffermwyr llewyrchus. Pe gellid gwneud hynny ar lai o gost i'r trethdalwr, dichon y byddai hynny er lles pawb.