English: Can I request a Government statement on the role that sport plays in dealing with mental health? Last week marked World Suicide Prevention Day and I was very proud to lead an awareness-raising campaign - a successful campaign - with Cardiff City Football Club, Swansea City Association Football Club, Wrexham AFC, Newport County AFC and the Offside Trust charity. Unfortunately, we all know that by the end of a Premier League match on a Sunday, 84 men will have committed suicide that week. Now, to me and many others in this Chamber, those statistics are shocking and clearly unacceptable. Many of us also know, those who struggle with mental health, that quite often it's our thoughts that cause more pain than any object, so I would like to thank, and for the Trefnydd to thank as well, any of those who joined in different campaigns on that day and do so on a daily basis. I certainly know the pain I felt during that day and during the run-up to that and even now as I stand here in the Chamber. We need to recognise that mental health and suicide are actually now a national crisis. I've heard some say, Llywydd, 'When does the support end?' Well, let me be clear in this Chamber: to me, the support doesn't end. The support that we show people never should end, because we are talking about people's lives and the lives of their families and friends. My message to people out there in Wales today and across the UK is if you are worried about a friend or a family member, reach out. If you are struggling yourself, don't be afraid, there is support out there. So, let's work together for better mental health and suicide prevention, and that's as a Government, as Assembly Members, as friends, as family, but just basically as human beings.
Welsh: A gaf i ofyn am ddatganiad gan y Llywodraeth am y swyddogaeth y mae chwaraeon yn ei chwarae wrth ddelio ag iechyd meddwl? Roedd Diwrnod Atal Hunanladdiad y Byd yn cael ei nodi'r wythnos diwethaf ac roeddwn i'n falch iawn o arwain ymgyrch i godi ymwybyddiaeth - ymgyrch lwyddiannus - gyda chlwb pêl-droed Dinas Caerdydd, clwb pêl-droed Dinas Abertawe, AFC Club Wrecsam, Clwb Newport County AFC ac elusen yr Ymddiriedolaeth Camsefyll. Yn anffodus, rydym i gyd yn gwybod y bydd 84 o ddynion, yn ystod yr wythnos honno, wedi cyflawni hunanladdiad erbyn diwedd gêm uwch gynghrair ar ddydd Sul. Nawr, i mi ac i lawer o bobl eraill yn y Siambr hon, mae'r ystadegau hynny'n frawychus ac yn amlwg yn annerbyniol. Mae llawer ohonom hefyd yn gwybod, y rhai sy'n cael trafferth gydag iechyd meddwl, mai ein meddyliau ni, yn eithaf aml, sy'n achosi'r poen mwyaf yn hytrach nag unrhyw wrthrych. Felly hoffwn ddiolch, a gofyn i'r Trefnydd ddiolch hefyd, i unrhyw un o'r rhai a ymunodd mewn gwahanol ymgyrchoedd ar y diwrnod hwnnw a gwneud hynny'n ddyddiol. Rwyf yn sicr yn gwybod am y boen a deimlais yn ystod y diwrnod hwnnw ac yn y cyfnod cyn hynny a hyd yn oed yn awr wrth sefyll yma yn y Siambr. Mae angen inni gydnabod bod iechyd meddwl a hunanladdiad, mewn gwirionedd, bellach yn argyfwng cenedlaethol. Rwyf wedi clywed rhai yn dweud, Llywydd, 'Pryd mae'r gefnogaeth yn dod i ben?' Wel, gadewch imi fod yn glir yn y Siambr hon: i mi, nid yw'r gefnogaeth yn dod i ben. Ni ddylai'r gefnogaeth yr ydym yn ei dangos i bobl byth ddod i ben, oherwydd rydym yn sôn am fywydau pobl a bywydau eu teuluoedd a'u ffrindiau. Fy neges i bobl yng Nghymru heddiw ac ar draws y DU inni weithio gyda'n gilydd er mwyn gwella iechyd meddwl ac atal hunanladdiad, a hynny fel Llywodraeth, fel Aelodau Cynulliad, fel ffrindiau, fel teulu, ond yn y bôn fel bodau dynol.