techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: On 1 December, I, alongside the First Minister, was at Veeqo's official office opening at Technium 2, following their being taken over by Amazon - a success story of bringing highly paid employment into Swansea. This happened at least in part due to the graduates being produced and the support of the local universities. What further support can the Welsh Government give to the university sector to develop more highly paid jobs in Swansea, and has the First Minister got any comment on Swansea University's warning about the impact of the UK Government's failure to secure participation in Horizon Europe? What impact is this having on Welsh universities being able to contribute to local economic development?
Welsh: Ar 1 Rhagfyr, roeddwn i, ochr yn ochr â'r Prif Weinidog, yn agoriad swyddogol swyddfa Veeqo yn Technium 2, ar ôl i Amazon eu cymryd nhw drosodd - hanes o lwyddiant i ddod â swyddi cyflog uchel i Abertawe. Digwyddodd hyn yn rhannol o leiaf oherwydd y graddedigion sy'n cael eu cynhyrchu a chefnogaeth y prifysgolion lleol. Pa gymorth pellach all Llywodraeth Cymru ei roi i'r sector prifysgolion i ddatblygu rhagor o swyddi â chyflogau uchel yn Abertawe, ac a oes gan y Prif Weinidog unrhyw sylwadau ar rybudd Prifysgol Abertawe am effaith methiant Llywodraeth y DU i sicrhau cyfranogiad yn Horizon Ewrop? Pa effaith y mae hyn yn ei chael ar allu prifysgolion Cymru i gyfrannu at ddatblygiad economaidd lleol?
English: I thank Siân Gwenllian, Llywydd. Intake numbers have been agreed and funding approved for 140 students per year, once the school reaches optimum capacity. A letter of assurance was sent to General Medical Council colleagues in November to allow Bangor University to continue their forward momentum through the accreditation process.
Welsh: Diolch yn fawr i Siân Gwenllian, Llywydd. Mae'r niferoedd derbyn wedi cael eu cytuno, ac mae'r cyllid wedi cael ei gymeradwyo ar gyfer 140 o fyfyrwyr bob blwyddyn, pan fydd yr ysgol yn cyrraedd y capasiti uchaf. Cafodd llythyr o sicrwydd ei anfon at gydweithwyr y Cyngor Meddygol Cyffredinol ym mis Tachwedd i ganiatáu i Brifysgol Bangor barhau i fynd ymlaen drwy'r broses achredu.
English: As we are about to discuss the draft budget for the next year, it's good to remember that establishing a medical school in Bangor emanated from a budget agreement between Plaid Cymru and your Government several years ago now, long before the co-operation agreement, truth be told. So, it is good to see this commitment continuing to be supported and the plan going from strength to strength. Bangor is quickly developing as a centre of medical training and health training. A new dental academy has just opened there, leading to possibilities for the teaching of dentistry in Bangor. There is discussion ongoing about studying pharmacy in the city. Do you, as a Government, support the creation of a health training centre in Bangor that would contain not just the new medical school, but dentistry and pharmacy too?
Welsh: Â ninnau ar fin trafod cyllideb ddrafft ar gyfer y flwyddyn nesaf, mae'n dda cofio bod sefydlu ysgol feddygol ym Mangor wedi deillio o gytundeb cyllidebol a arwyddwyd rhwng Plaid Cymru a'ch Llywodraeth chi rai blynyddoedd yn ôl bellach, ymhell cyn y cytundeb cydweithio, a dweud y gwir. Ac felly, mae'n dda gweld yr ymrwymiad yma'n parhau i gael ei gefnogi a'r cynllun yn mynd o nerth i nerth. Mae Bangor yn prysur ddatblygu'n ganolfan hyfforddi meddygol a iechyd. Mae academi ddeintyddol newydd wedi agor yno, gan esgor ar bosibiliadau ar gyfer dysgu deintyddiaeth ym Mangor. Mae yna drafodaeth yn mynd ymlaen hefyd am astudio fferylliaeth yn y ddinas. Ydych chi, fel Llywodraeth, yn cefnogi creu hwb hyfforddiant iechyd ym Mangor fyddai'n cynnwys nid yn unig yr ysgol feddygol newydd, ond deintyddiaeth a fferylliaeth hefyd?
English: I thank Siân Gwenllian, Llywydd. I do agree that it is good to see everything that we've done together to establish a medical school in Bangor coming to fruition in a successful manner. And, of course, as the local Member, Siân Gwenllian has ambition about drawing on the success in the context of the medical school to do more for the future. I have seen the responses that Eluned Morgan has given to the written questions tabled by Siân Gwenllian. This demonstrates that the university in Bangor has now started to provide degrees in pharmacology, and, after that, there are possibilities in terms of developing degrees in pharmacy too. In terms of dentistry, it is good to see the academy opening and providing services to local people. The facilities are already there to help those who are training as dental hygienists in Bangor, and indeed, as I've explained more than once on the floor of the Chamber, in my view, the priority in dentistry is not focusing only on training dentists, but also looking at the team around dentists that can provide services in that area. In future, the hope is that there will be opportunities for people in Bangor to do more to help us to expand the number of people who can provide services to people in that area.
Welsh: Diolch yn fawr i Siân Gwenllian, Llywydd. Dwi'n cytuno, mae yn dda i weld popeth rydym ni'n ei wneud gyda'n gilydd i sefydlu ysgol feddygol ym Mangor yn mynd ymlaen mewn ffordd lwyddiannus, ac, wrth gwrs, fel Aelod lleol, mae uchelgais gyda Siân Gwenllian i ddefnyddio'r llwyddiant yng nghyd-destun yr ysgol feddygol i wneud mwy yn y dyfodol. Dwi wedi gweld yr ymatebion mae Eluned Morgan wedi eu rhoi i'r cwestiynau ysgrifenedig mae Siân Gwenllian wedi eu rhoi i lawr. Mae hyn yn dangos bod y brifysgol ym Mangor wedi dechrau nawr rhoi gradd ym maes pharmacology, ac ar ôl hwnna bod posibiliadau i ddod ymlaen i ddatblygu gradd mewn pharmacy yn gallu dod hefyd. Yn y maes deintyddol, mae'n braf i weld yr academi nawr yn agor ac yn dechrau rhoi gwasanaethau i bobl leol. Mae cyfleusterau yna yn barod i helpu pobl sy'n hyfforddi fel dental hygenists ym Mangor, ac i ddweud y gwir, fel dwi wedi esbonio mwy nac unwaith ar lawr y Cynulliad, yn fy marn i, y flaenoriaeth yn y maes deintyddol yw nid canolbwyntio jest ar hyfforddiant deintyddion ond ar y tîm o bobl sy'n gallu rhoi gwasanaethau yn y maes yna. Ac yn y dyfodol, y gobaith yw y bydd cyfleon i bobl ym Mangor i wneud mwy i'n helpu ni i ehangu'r bobl sy'n gallu rhoi gwasanaethau i bobl yn y maes yna.
English: Llywydd, the Welsh Government's review of hospice care has led to an uplift in hospice funding of £2.2 million from this financial year and onwards. That includes the fantastic St David's Foundation Hospice Care that serves the Newport area. Phase 2 of the review considers broader end-of-life care services, including those provided by health, social care and the third sector.
Welsh: Llywydd, mae adolygiad Llywodraeth Cymru o ofal hosbis wedi arwain at gynnydd o £2.2 miliwn i gyllid hosbisau o'r flwyddyn ariannol hon ac ymlaen. Mae hynny'n cynnwys gwasanaeth gwych Gofal Hosbis Sefydliad Dewi Sant sy'n gwasanaethu ardal Casnewydd. Mae Cyfnod 2 yr adolygiad yn ystyried gwasanaethau gofal diwedd oes ehangach, gan gynnwys y rhai a ddarperir gan feysydd iechyd, gofal cymdeithasol a'r trydydd sector.
English: Diolch, Brif Weinidog. Palliative care can represent a huge spectrum of different emotions. It's an incredibly sensitive time for all involved, individuals, families and friends. For many, the decision to move to palliative care comes far, far too soon. For others, it can be an accepted relief. What we must ensure is that, when those difficult conversations are being made when the time comes for those decisions, all respect is given to the individual and, most importantly, that their wishes and preferences are listened to and, as much as possible, accommodated. Good palliative care can make a huge difference to a person's quality of life, as well as for those who care for them, helping them to live as well as possible and to die with dignity. I fully welcome the Welsh Government's new vision for palliative care in Wales. How will these plans help to develop greater resilience and co-production within end-of-life care to ensure patient choice is at the forefront?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Gall gofal lliniarol gynrychioli sbectrwm enfawr o wahanol emosiynau. Mae'n gyfnod hynod sensitif i bawb dan sylw, unigolion, teuluoedd a ffrindiau. I lawer, mae'r penderfyniad i symud i ofal lliniarol yn dod yn llawer, llawer rhy fuan. I eraill, gall fod yn rhyddhad a dderbynnir. Yr hyn y mae'n rhaid i ni ei sicrhau yw, pan fydd y sgyrsiau anodd hynny'n cael eu cynnal pan ddaw'r amser ar gyfer y penderfyniadau hynny, y rhoddir pob parch i'r unigolyn ac, yn bwysicaf oll, bod rhywun yn gwrando ar eu dymuniadau a'u dewisiadau a, chyn belled â phosibl, yn ei hwyluso. Gall gofal lliniarol da wneud gwahaniaeth enfawr i ansawdd bywyd unigolyn, yn ogystal ag i'r rhai sy'n gofalu amdanyn nhw, gan eu helpu i fyw mor dda â phosibl a marw gydag urddas. Rwy'n croesawu gweledigaeth newydd Llywodraeth Cymru ar gyfer gofal lliniarol yng Nghymru yn llawn. Sut bydd y cynlluniau hyn yn helpu i ddatblygu mwy o gydnerthedd a chyd-gynhyrchu o fewn gofal diwedd oes i sicrhau bod dewis cleifion yn flaenllaw?
English: I thank Jayne Bryant for what she said about the palliative care quality statement, which my colleague Eluned Morgan publicised recently. It picks up many of the points that the Member has just made, Llywydd. We're not good at talking about these things in our culture. In many ways, those conversations need to start far earlier than when people are faced with those incredibly difficult end-of-life decisions. I worked closely at one point with the Byw Nawr programme, led as it was by our former colleague Hywel Francis. That was all about encouraging people to have those conversations before you reach the point of needing to have them, to make advanced decisions, as you're able to make here in Wales, letting the system know how you would wish to be cared for should you find yourself in those circumstances. That sense of that being a genuine conversation between the individual, with rights, with ambitions for their own life, with decisions that they themselves can exercise, and the system that will help to care for them, was absolutely at the centre of that initiative. I'm sure that, as we move forward with that wider end-of-life development that I talked about, those qualities will be captured again in those conversations.
Welsh: Diolch i Jayne Bryant am yr hyn y dywedodd hi am y datganiad ansawdd gofal lliniarol, y rhoddodd fy nghyd-Aelod Eluned Morgan gyhoeddusrwydd iddo yn ddiweddar. Mae'n codi llawer o'r pwyntiau y mae'r Aelod newydd eu gwneud, Llywydd. Dydym ni ddim yn dda am siarad am y pethau hyn yn ein diwylliant ni. Mewn sawl ffordd, mae angen i'r sgyrsiau hynny ddechrau llawer yn gynt na phan fydd pobl yn wynebu'r penderfyniadau diwedd oes anhygoel o anodd hynny. Roeddwn i'n gweithio'n agos ar un adeg gyda'r rhaglen Byw Nawr, dan arweiniad ein cyn-Aelod Hywel Francis. Roedd hynny i gyd yn ymwneud ag annog pobl i gael y sgyrsiau hynny cyn i chi gyrraedd y pwynt o angen eu cael, i wneud penderfyniadau uwch, fel yr ydych chi'n gallu'u gwneud yma yng Nghymru, gan adael i'r system wybod sut y byddech chi'n dymuno cael gofal pe baech chi'n cael eich hun o dan yr amgylchiadau hynny. Roedd yr ymdeimlad hwnnw bod honno'n sgwrs wirioneddol rhwng yr unigolyn, gyda hawliau, gydag uchelgeisiau ar gyfer ei fywyd ei hun, gyda phenderfyniadau y gall ef ei hun ymarfer, a'r system a fydd yn helpu i ofalu amdano, yn gwbl ganolog i'r fenter honno. Rwy'n siŵr, wrth i ni fwrw ymlaen gyda'r datblygiad diwedd oes ehangach hwnnw y gwnes i sôn amdano, y bydd y rhinweddau hynny'n cael eu cynnwys eto yn y sgyrsiau hynny.
English: The next item is the business statement and announcement, and I call on the Trefnydd to make that statement - Lesley Griffiths.
Welsh: Yr eitem nesaf yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes, a dwi'n galw ar y Trefnydd i wneud y datganiad hwnnw - Lesley Griffiths.
English: There is one change to this week's business. The Non-Domestic Rating (Chargeable Amounts) (Wales) Regulations 2022 will be debated immediately after the debate on the draft budget statement. Draft business for the next three weeks of the spring term is set out in the business statement and announcement, which can be found amongst the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Mae un newid i'r busnes yr wythnos hon. Bydd Rheoliadau Ardrethi Annomestig (Symiau a Godir) (Cymru) 2022 yn cael eu trafod yn syth wedi'r drafodaeth ar y datganiad drafft ar y gyllideb. Mae busnes drafft ar gyfer tair wythnos nesaf o dymor y gwanwyn wedi'i nodi yn y datganiad busnes a'r cyhoeddiad, sydd i'w weld ymhlith y papurau cyfarfod sydd ar gael i Aelodau yn electronig.
English: Minister, can I ask for a statement please from the Deputy Minister for Climate Change on further delays in completing the south Wales metro project? One of the main aims of the south Wales metro project is to encourage people off the roads and, naturally, to use public transport. In February 2021, the chief executive of Transport for Wales said the completion of the south Wales metro project would be delayed by months, not years, as a result of the pandemic, with the completion date remaining as 2023. In May this year, TfW said the cost of the metro project was likely to be significantly over its £734 million budget, with the overspend likely to run into tens of billions of pounds. Completion of the project will be put back now to 2024. Last month, further delays have been confirmed to upgrades, with the 'majority' of the work being finished in 2024, with no date for full completion of the project being given. One of the reasons given for this further delay was COVID, which TfW had earlier said would not cause any more delays beyond 2023. Can I please have a statement from the Deputy Minister to advise when the work on the south Wales metro will finally be completed and what is the latest estimate of the total cost of the Welsh Government's flagship project to get people off the roads and to finally use public transport? Thanks.
Welsh: Gweinidog, a gaf i ofyn am ddatganiad os gwelwch chi'n dda gan y Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd ar oedi eto cyn cwblhau prosiect metro de Cymru? Un o brif amcanion prosiect metro de Cymru yw annog pobl i ddod oddi ar y ffyrdd ac, yn naturiol, defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. Ym mis Chwefror 2021, dywedodd prif weithredwr Trafnidiaeth Cymru y byddai oedi o ganlyniad i'r pandemig, a 2023 yn parhau i fod y dyddiad cwblhau. Ym mis Mai eleni, dywedodd Trafnidiaeth Cymru bod cost prosiect y Metro yn debygol o fod dros ei gyllideb o £734 miliwn yn sylweddol, a'r gorwariant yn debygol o fod yn ddegau o biliynau o bunnau. Bydd cwblhau'r prosiect yn cael ei symud nôl nawr i 2024. Fis diwethaf, cafodd oedi arall i'r gwaith uwchraddio ei gadarnhau, a'r 'rhan fwyaf' o'r gwaith yn cael ei orffen yn 2024, heb ddyddiad ar gyfer cwblhau'r prosiect yn llawn. Un o'r rhesymau a roddwyd am yr oedi pellach hwn oedd COVID, y dywedodd Trafnidiaeth Cymru yn gynharach na fyddai'n achosi mwy o oedi y tu hwnt i 2023. A gaf i ddatganiad gan y Dirprwy Weinidog i ddweud pryd fydd y gwaith ar fetro'r de yn cael ei gwblhau yn derfynol, a beth yw'r amcangyfrif diweddaraf o gyfanswm cost prosiect blaenllaw Llywodraeth Cymru i gael pobl oddi ar y ffyrdd ac i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus o'r diwedd? Diolch.
English: The Deputy Minister for Climate Change will be happy to do a written statement.
Welsh: Bydd y Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd yn hapus i wneud datganiad ysgrifenedig.
English: I'd like to ask for a statement, please, relating to the support that's given to mothers and families who lose their babies before 24 weeks in Wales. At present, women who lose babies before that time don't receive a certificate of birth. Since July, in England, women who suffer miscarriage or ectopic or molar pregnancy before that date can receive a certificate, and many women have spoken publicly about how that can help with the grieving process. Certificates alone aren't enough, of course. As I've raised before, I'd like further support given to mothers and families in Wales, like maternity and compassionate leave for those who lose babies earlier in their little lives. But introducing this change relating to birth certificates would truly help so many women come to terms with the loss they've suffered, and help them record and commemorate the lives of their children. I'd welcome a statement on this, please.
Welsh: Hoffwn i ofyn am ddatganiad, os gwelwch yn dda, ynglŷn â'r gefnogaeth sy'n cael ei roi i famau a theuluoedd sy'n colli eu babanod cyn 24 wythnos yng Nghymru. Ar hyn o bryd, nid yw menywod sy'n colli babanod cyn hynny yn derbyn tystysgrif geni. Ers mis Gorffennaf, yn Lloegr, mae menywod sy'n dioddef camesgoriad neu feichiogrwydd ectopig neu molar cyn y dyddiad hwnnw yn gallu cael tystysgrif, ac mae llawer o fenywod wedi siarad yn gyhoeddus am sut y gall hynny helpu gyda'r broses o alaru. Nid yw tystysgrifau yn unig yn ddigon, wrth gwrs. Fel yr wyf i wedi'i godi o'r blaen, hoffwn i fod cefnogaeth arall yn cael ei roi i famau a theuluoedd yng Nghymru, fel cyfnod mamolaeth a thosturiol i'r rhai sy'n colli babanod yn gynharach yn eu bywydau bach. Ond byddai cyflwyno'r newid hwn yn ymwneud â thystysgrifau geni wir yn helpu cymaint o fenywod i ddygymod â'r golled maen nhw wedi'i dioddef, ac yn eu helpu i gofnodi a choffáu bywydau eu plant. Byddwn i'n croesawu datganiad ar hyn, os gwelwch yn dda.
English: Thank you. I was reading a very interesting article on this issue yesterday. I know the Minister for Health and Social Services is aware, obviously, of what's happened in England, and is considering further action that might be necessary here in Wales. I'm sure she will do a statement when she's done that consideration.
Welsh: Diolch. Roeddwn i'n darllen erthygl ddiddorol iawn ar y mater yma ddoe. Rwy'n gwybod bod y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yn ymwybodol, yn amlwg, o'r hyn sydd wedi digwydd yn Lloegr, ac yn ystyried camau eraill a allai fod yn angenrheidiol yma yng Nghymru. Rwy'n siŵr y bydd hi'n gwneud datganiad pan fydd hi wedi ystyried hynny.
English: Will the Welsh Government make a statement on the effect of Airbnb on the rental housing market? Whilst there are some controls - I would argue not enough - on the development of houses in multiple occupation, there are no controls on Airbnb. What analysis of the effect of Airbnb on the housing market has been made, and is the Government considering curbs on the number of Airbnbs in any area, similar to HMO controls? Secondly, will the Government make a statement on the relationship between housing and health, something the Attlee Government was well aware of? We have known for several years that there is a large discrepancy in healthy life expectancy depending on individual wealth, based upon the area where people live. Is it any surprise that those who live in dry, warm homes, eat a balanced diet, and do not spend their days worrying about heating their homes and feeding their families live longer and healthier lives?
Welsh: A wnaiff Llywodraeth Cymru wneud datganiad ar effaith busnesau Airbnb ar y farchnad dai rhent? Er bod yna rai rheolaethau - byddwn i'n dadlau nad oes digon - ar ddatblygu tai amlfeddiannaeth, nid oes rheolaethau ar fusnesau Airbnb. Pa ddadansoddiad o effaith busnesau Airbnb ar y farchnad dai sydd wedi'i wneud, ac a yw'r Llywodraeth yn ystyried gosod terfyn ar nifer y busnesau Airbnb mewn unrhyw ardal, yn debyg i reolaethau'r sector Tai amlfeddiannaeth? Yn ail, a wnaiff y Llywodraeth wneud datganiad ar y berthynas rhwng tai ac iechyd, rhywbeth yr oedd Llywodraeth Attlee yn ymwybodol iawn ohono? Rydym ni'n gwybod ers sawl blwyddyn bod anghysondeb mawr mewn disgwyliad oes iach yn dibynnu ar gyfoeth yr unigolyn, yn seiliedig ar yr ardal lle mae pobl yn byw. A yw'n syndod bod y rhai sy'n byw mewn cartrefi sych, cynnes, yn bwyta diet cytbwys, ac nad ydyn nhw'n treulio'u dyddiau'n poeni am wresogi eu cartrefi a bwydo eu teuluoedd yn byw bywydau hirach ac iachach?
English: Absolutely, I agree with Mike Hedges. We obviously believe everyone should have access to a decent, affordable home. This is fundamental to people's mental and physical health, and of course their well-being as well. The Member will be aware that we're funding numerous programmes to increase access to those homes, including record funding for building low-carbon social houses for rent. You'll be aware also that the First Minister and the leader of Plaid Cymru have previously confirmed their commitment, as part of the co-operation agreement, to introduce a statutory licence scheme for all visitor accommodation, and a consultation on proposals will be launched later this week. What that scheme will do is make it a requirement to obtain a licence to operate visitor accommodation. That includes short-term holiday lets, and will obviously help raise standards across the tourism industry and improve data supporting future planning decisions.
Welsh: Yn bendant, rwy'n cytuno â Mike Hedges. Yn amlwg, rydym ni'n credu y dylai pawb gael mynediad i gartref digonol, fforddiadwy. Mae hyn yn hanfodol i iechyd meddwl a chorfforol pobl, ac wrth gwrs eu lles hefyd. Bydd yr Aelod yn ymwybodol ein bod yn ariannu nifer o raglenni i gynyddu mynediad i'r cartrefi hynny, gan gynnwys cofnodi cyllid ar gyfer adeiladu tai cymdeithasol carbon isel i'w rhentu. Byddwch chi'n ymwybodol hefyd bod y Prif Weinidog ac arweinydd Plaid Cymru eisoes wedi cadarnhau eu hymrwymiad, fel rhan o'r cytundeb cydweithredu, i gyflwyno cynllun trwyddedau statudol ar gyfer pob llety ar gyfer ymwelwyr, a bydd ymgynghoriad ar gynigion yn cael ei lansio yn ddiweddarach yr wythnos hon. Yr hyn y bydd y cynllun hwnnw'n ei wneud yw ei gwneud hi'n ofynnol bod â thrwydded i weithredu llety ymwelwyr. Mae hynny'n cynnwys llety gwyliau tymor byr, a bydd yn amlwg yn helpu i godi safonau ar draws y diwydiant twristiaeth a gwella data sy'n cefnogi penderfyniadau cynllunio yn y dyfodol.
English: I'd like to ask for a Welsh Government statement on the announcement that Vivarail Ltd have gone bust. As you know, plans to increase rail services in the north Wales border area are now on hold, after the company, Vivarail Ltd, who were supplying these trains, went into administration. You'll recall that it was back in 2018 that Transport for Wales made the deal with Vivarail for refurbished trains to serve residents on the border, and this was supposed to be delivered in mid 2019. We're now three years down the line since that promise was made, and residents that I serve in Denbighshire, Flintshire and Wrexham still do not have that new rail service that they were promised. I'm sure you would agree, Trefnydd, that for your residents, as an MS in north Wales, it's not a good position to be in. As we know, Transport for Wales is wholly owned by the Welsh Government to deliver on the policies of this Government. I think it's time that a statement is brought to the Chamber explaining the situation and when those trains will be introduced into north Wales.
Welsh: Hoffwn i ofyn am ddatganiad gan Lywodraeth Cymru ynglŷn â'r cyhoeddiad bod Vivarail Ltd wedi mynd i'r wal. Fel y gwyddoch chi, mae cynlluniau i gynyddu'r gwasanaethau trên yn ardal ffiniau'r gogledd nawr yn cael eu hatal, wedi i'r cwmni, Vivarail Ltd, a oedd yn cyflenwi'r trenau hyn, fynd i ddwylo'r gweinyddwyr. Byddwch chi'n cofio, nôl yn 2018 bod Trafnidiaeth Cymru wedi gwneud y cytundeb gyda Vivarail i drenau wedi'u hadnewyddu wasanaethu trigolion ar y ffin, ac roedd hyn i fod i gael ei gyflawni yng nghanol 2019. Rydym ni nawr dair blynedd i lawr y lein ers i'r addewid hwnnw gael ei wneud, ac nid oes gan drigolion yr wyf i'n eu gwasanaethu yn sir Ddinbych, sir y Fflint a Wrecsam y gwasanaeth rheilffordd newydd hwnnw a gafodd ei addo iddyn nhw. Rwy'n siŵr y byddech chi'n cytuno, Trefnydd, ar gyfer eich trigolion chi, fel AS yn y gogledd nad yw'n sefyllfa dda i fod ynddi. Fel y gwyddom ni, mae Trafnidiaeth Cymru yn eiddo'n llwyr i Lywodraeth Cymru i gyflawni polisïau'r Llywodraeth hon. Rwy'n credu ei bod hi'n bryd dod â datganiad i'r Siambr yn egluro'r sefyllfa a phryd y bydd y trenau hynny'n cael eu cyflwyno i'r gogledd.