English: Again, I'd like to thank the Plaid Cymru spokesperson for her general welcome for the strategy and the work programme. I'm pleased that you focused on the work programme in your questions. You're right that, when I look around me in this place in Cardiff Bay, when I travel around Wales and when I'm at home in Blaenau Gwent, I see goodwill towards the Welsh language in all places. It's one thing that does unite us as a nation, and I see goodwill from communities where the Welsh language is an important part of community life, and also goodwill in those communities where the Welsh language isn't part of the community's everyday life. I see that as something that I want to see continue and to promote over the coming years. But you're right - we are making a clear commitment to ensure that we have an economic plan for all parts of Wales, including those communities where the Welsh language is the community language. The Government needs to ensure that we invest also in those communities. You've seen a clear policy from this Government to move jobs outside of Cardiff and to move jobs into different parts of Wales, and that has been an emphasis that this Government has made and it's been a continuous policy of the current Government. Perhaps the jobs aren't all going to the places that you would have chosen - that's probably true - but the development bank has gone to the north, of course, transport has gone to the Valleys, and the Welsh Revenue Authority has also moved. So, we have seen that policy of moving jobs outside of Cardiff - investing in Wales as a nation and not just in the capital city - and I think that that is vitally important. That policy will continue over the period of this current Assembly. I'm sure that that policy will include the west and the north of Wales in their entirety, of course, and you will see that happening over the coming months and coming years. When it comes to education, are the targets sufficient? I do think that the targets are ambitious and sufficient for now. This is a journey. It's not a four-year strategy. We've published a work programme for four years, for the period of this Assembly, to enable people, and to enable this Government to commit to specific targets whilst we're in power during this Assembly. It's the work of the Assembly, the Welsh Parliament indeed, to ensure the accountability of this Government over the coming period. You've asked a specific question about the WESPs, and I spoke about the WESPs in the statement. I will be making a statement over the coming weeks. You're right. I agree with you with regard to your analysis that we need robust WESPs that reflect the Government's ambition. You'll also know that Aled Roberts has been working on this for six months, and I expect to see Aled's report over the coming weeks. I will be publishing his report and I will be writing to all local authorities over the coming period to ask them to take action in order for us to be able to achieve the targets that we have set out in the different WESPs. But when you ask about the budget for the twenty-first century schools programme, may I say this? We've seen many questions being asked about the budget for the Welsh language and where the funding is. I want to be clear in my mind, and I want Members to be clear too, that we're not isolating the Welsh language in one department of this Government. The Welsh language is going to be integrated in all departments of Government, and all Government activities, and all of the Government's programmes. So our ambition for the Welsh language is that it will be a central part of the twenty-first century schools programme. There's no one budget for English-medium schools and one budget for Welsh-medium schools. There's one education budget for a system that is implemented in both languages, and we will be taking action in that vein. You talk about an arm's-length body, and you say that there's support for that. I don't see as much support for the establishment of new public bodies, I have to say, but we do have the current agreement, and I'm going to be setting out clear proposals in the White Paper that will move that policy forward. I look forward to having that kind of discussion and debate on that over the coming weeks and months.
Welsh: Eto, liciwn i ddiolch i lefarydd Plaid Cymru am ei chroeso cyffredin i'r strategaeth ac i'r rhaglen waith. Rydw i'n falch eich bod chi wedi canolbwyntio ar y rhaglen waith yn eich cwestiynau. Rydych chi'n iawn - pan fyddaf i'n edrych o fy nghwmpas i fan hyn ym Mae Caerdydd, a phan fyddaf i'n teithio o gwmpas Cymru a phan fyddaf i gartref ym Mlaenau Gwent, rydw i'n gweld ewyllys da i'r Gymraeg ym mhob man. Mae'n un peth sydd yn ein huno ni fel cenedl. Rydw i'n gweld ewyllys da gan gymunedau lle mae'r Gymraeg yn rhan bwysig o fywyd cymunedol, a hefyd ewyllys da mewn ardaloedd lle nad yw'r Gymraeg yn rhan o fywyd bob dydd y gymuned. Rydw i'n gweld hynny yn rhywbeth yr ydw i eisiau parhau ag ef a'i hybu dros y blynyddoedd nesaf. Rydych chi'n iawn - rydym ni yn gwneud ymrwymiad clir i sicrhau bod gennym ni gynlluniau economaidd ar gyfer pob un rhan o Gymru, gan gynnwys cymunedau lle mae'r Gymraeg yn iaith gymunedol. Mae'n rhaid i'r Llywodraeth sicrhau ein bod ni'n buddsoddi hefyd yn y cymunedau, felly. Mi rydych chi wedi gweld polisi clir y Llywodraeth yma i symud swyddi y tu fas i Gaerdydd ac i symud swyddi i ardaloedd gwahanol yng Nghymru, ac mae hynny wedi bod yn bwyslais y mae'r Llywodraeth yma wedi ei fabwysiadu, ac mae wedi bod yn bolisi parhaol y Llywodraeth bresennol. Efallai nad yw'r cyrff i gyd yn mynd i'r lleoedd y buasech chi wedi'u dewis, ac mae hynny siŵr o fod yn wir. Ond mae'r banc datblygu wedi mynd i'r gogledd, wrth gwrs, mae trafnidiaeth wedi mynd i'r Cymoedd, ac mae'r awdurdod cyllid hefyd wedi symud. So, rydym ni wedi gweld bod hynny yn bolisi o symud swyddi i'r tu fas i Gaerdydd - buddsoddi yng Nghymru fel cenedl ac nid jest yn y brifddinas. Rwy'n credu bod hynny yn rhywbeth sydd yn hollbwysig, ac mi fydd y polisi hynny yn parhau dros gyfnod y Cynulliad yma. Rydw i'n siŵr bod y polisi hwnnw yn cynnwys y gorllewin a'r gogledd yn eu cyfanrwydd, wrth gwrs, ac mi welwch chi hynny yn digwydd dros y misoedd nesaf a'r blynyddoedd nesaf. Pan fyddwch chi'n dod i addysg, a ydy'r targedau yn ddigon? Rwy'n credu bod y targedu yn uchelgeisiol ac yn ddigon am nawr. Mae hyn yn daith. Nid yw hi'n strategaeth bedair blynedd. Mi rydym ni wedi cyhoeddi rhaglen waith am bedair blynedd, ar gyfer hyd y Cynulliad yma, i alluogi pobl, ac i alluogi'r Llywodraeth yma i amrywio ei thargedau tra byddwn ni mewn grym yn ystod y Cynulliad yma. Gwaith Cynulliad a Senedd Cymru, wrth gwrs, yw sicrhau y cysondeb ac i sicrhau atebolrwydd y Llywodraeth yn ystod y cyfnodau sy'n dod o'n blaenau ni. Rydych chi wedi gofyn cwestiwn penodol amboutu'r WESPs ac mi soniais i am hynny yn y datganiad. Mi fyddaf i yn gwneud datganiad dros yr wythnosau nesaf. Rydych chi'n iawn. Rydw i'n cytuno â chi ac â'ch dadansoddiad bod angen WESPs sydd yn gryf - cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg sydd yn gryf - ac yn adlewyrchu uchelgais y Llywodraeth. Mi ydych chi'n gwybod hefyd fod Aled Roberts wedi bod yn gweithio ar hyn ers rhyw chwe mis erbyn hyn, ac rydw i'n disgwyl gweld adroddiad gan Aled yn ystod yr wythnosau nesaf. Mi fyddaf i'n cyhoeddi ei adroddiad ac mi fyddaf i'n ysgrifennu at bob un awdurdod lleol yn ystod y cyfnod nesaf i ofyn iddyn nhw weithredu yn y ffordd y bydd ei hangen i gyrraedd y fath o dargedau sydd gyda ni ar gyfer pob un o'r cynlluniau gwahanol. Pan fyddwch chi'n cwestiynu'r gyllideb ar gyfer y rhaglen adeiladu ysgolion, a gaf i ddweud hyn? Rydym ni wedi gweld lot o gwestiynau dros y dyddiau diwethaf amboutu cyllideb y Gymraeg a ble mae cyllideb y Gymraeg. Rydw i eisiau bod yn glir yn fy meddwl i, ac rydw i eisiau i Aelodau fod yn glir hefyd, nad ydym ni'n ynysu'r Gymraeg mewn un adran yn y Llywodraeth yma. Mae'r Gymraeg yn mynd i gael ei hintegreiddio i bob un o adrannau'r Llywodraeth, a phob un o weithgareddau'r Llywodraeth, a phob un o raglenni'r Llywodraeth. Felly, ein huchelgais ni ar gyfer y Gymraeg yw y bydd yn rhan ganolog o'r rhaglen adeiladu ac adnewyddu ysgolion. Nid oes un gyllideb ar gyfer ysgolion Saesneg ac un gyllideb wahanol ar gyfer ysgolion Cymraeg. Mae yna un gyllideb addysg ar gyfer system sy'n cael ei gweithredu yn y ddwy iaith, ac mi fyddwn ni'n gweithredu felly. Rydych chi'n sôn amboutu corff hyd braich, ac rydych chi'n dweud bod yna gefnogaeth i hynny. Nid ydw i'n gweld cymaint o gefnogaeth â hynny i sefydlu cyrff cyhoeddus newydd, mae'n rhaid dweud, ond mae gennym ni'r cytundeb presennol ac rydw i'n mynd i wneud cynigion clir yn y Papur Gwyn a fydd yn symud y polisi ymlaen. Rydw i'n edrych ymlaen at gynnal y fath yna o sgwrs a thrafodaeth ar hynny dros yr wythnosau a'r misoedd nesaf.