English: I thank Huw Irranca-Davies for raising both of these important issues and giving us a sense of the vibrancy that's going on every day within our own communities. I'm really delighted to hear particularly about the grass-roots regeneration conversations that are going on at a local level, because this level of engagement is exactly what we envisaged when we set up the Valleys taskforce. It really is a ground-up piece of work, and so what we've heard really describes that kind of ethos. I'm aware that Councillor Patel has had some very good discussions around the work of the taskforce, and she did speak at length to the former Minister with responsibility for the taskforce. The community hub approach, which you describe, is very much a priority under theme 2 of the taskforce delivery plan, and we know that those community hubs are very much a key asset to us when we're seeking to improve public service delivery. So, following a networking event last year, a community hub working group has been set up to map those existing hubs that already exist across the Valleys, highlighting good practice where it exists, and I think that we've heard of some of that there, and also exploring what communities and organisations need to do to develop a sustainable hub model. So, we're working with the Wales Council for Voluntary Action, county voluntary councils, the Welsh Local Government Association, Interlink RCT, local health boards, the Building Communities Trust, the Learning and Work Institute and others in order to take that piece of work forward, but always with local residents and tenants being at the heart of that. On the second part of the statement, I absolutely agree that the importance of our culture and traditions is very much what makes us very Welsh, as Huw Irranca-Davies said in his contribution, and we do have a wealth of poetry and prose, and our National Museum of History at St Fagans and the National Library of Wales both have collected this through the years to ensure that this wealth is not lost on us.
Welsh: Diolch i Huw Irranca-Davies am godi'r ddau fater pwysig hyn ac am roi ymdeimlad inni o'r bywiogrwydd sy'n digwydd bob dydd yn ein cymunedau ein hunain. Rwyf yn wirioneddol falch o glywed am y sgyrsiau adfywio ar lawr gwlad sy'n cael eu cynnal ar lefel leol, oherwydd y lefel hon o ymgysylltiad oedd yr union beth yr oeddem yn ei ragweld pan sefydlwyd tasglu'r Cymoedd. Mae'n ddarn o waith sy'n cael ei adeiladu o'r gwaelod i fyny yn wir, ac felly mae'r hyn a glywsom yn disgrifio'r math hwnnw o ethos yn dda iawn. Rwyf yn ymwybodol bod y Cynghorydd Patel wedi cael trafodaethau da iawn ynghylch gwaith y tasglu, ac fe siaradodd yn hir â'r cyn-Weinidog yr oedd cyfrifoldeb am y tasglu ganddo. Mae'r dull hyb cymunedol yr ydych yn ei ddisgrifio, yn flaenoriaeth fawr o dan thema 2 y cynllun cyflenwi tasglu, a gwyddom fod yr hybiau cymunedol hynny yn asedau mawr inni pan rydym yn ceisio gwella darpariaeth gwasanaethau cyhoeddus. Felly, yn dilyn digwyddiad rhwydweithio y llynedd, cafodd gweithgor hyb cymunedol ei sefydlu i fapio'r hybiau sydd eisoes yn bodoli ledled y Cymoedd, gan dynnu sylw at arferion da lle bo hynny'n bodoli, a chredaf ein bod ni wedi clywed rhywfaint o hynny yn y fan yna, a hefyd i edrych ar yr hyn y mae angen i gymunedau a sefydliadau ei wneud i ddatblygu model o hyb sy'n gynaliadwy. Felly, rydym yn gweithio gyda Chyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru, cynghorau gwirfoddol sirol, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, Interlink RhCT, byrddau iechyd lleol, yr Ymddiriedolaeth Adeiladu Cymunedau, y Sefydliad Dysgu a Gwaith ac eraill er mwyn mynd â'r darn hwnnw o waith yn ei flaen, ond gyda thrigolion lleol a thenantiaid wrth wraidd hynny bob amser. O ran ail ran y datganiad, cytunaf yn llwyr mai pwysigrwydd ein diwylliant a'n traddodiadau yw'r hyn sy'n ein gwneud ni'n Gymreig iawn, fel y dywedodd Huw Irranca-Davies yn ei gyfraniad ef. Mae gennym gyfoeth o farddoniaeth a rhyddiaith, ac mae'n Hamgueddfa Werin yn Sain Ffagan a Llyfrgell Genedlaethol Cymru wedi casglu'r rhain dros y blynyddoedd i sicrhau nad yw'r cyfoeth hwn yn cael ei golli.