English: We were told in the Business Committee paper regarding withdrawal of a nomination neither the First Minister nomination or Presiding Officer election procedures make specific provision for a nomination to be withdrawn, and both Standing Orders use mandatory language in requiring further rounds of voting in the event of no candidate being successful in a particular round of voting. So, of course, they don't contain specific provisions relating to withdrawal of candidate, because it has mandatory language requiring that process to go to completion, and if you stand for one of these positions under our Standing Orders, you commit to seeing that process out. And if following a tie a political deal is made, so some Members of the Assembly would change their vote in a future ballot, we should have that future ballot so that we can see them changing their vote, and so that is public, and crucially we should respect and apply our Standing Orders. And I'm afraid in this case, that didn't happen. Llywydd, you told us that Standing Orders couldn't consider every conceivable scenario and, in such situations, it is your responsibility to interpret the Standing Orders. But these Standing Orders required no interpretation. As the Business Committee said, they use 'mandatory language'. You decided that language was unreasonable and you decided to do something else, and, as a consequence of that, the leader of Plaid Cymru, your party, didn't have the embarrassment of having a further vote and losing that vote, having gone into this process under those agreed Standing Orders that, then, I'm afraid, were disapplied part of the way through. We don't support these changes. We thought that was a sensible process, the problem is that it wasn't applied. You shouldn't codify to respect a precedent when that precedent, at least in my view - and I haven't heard a contrary view at all that's convincing - was not compliant with the Standing Orders then in force. The other very important issue, I think, here - and I find it harder to assess this issue, but it is very, very important - is in terms of Standing Order 6 and particularly Standing Order 8, the one in respect of the First Minister. I'll take Standing Orders 6.9 and 6.10 as an example, rather than Standing Order 8. Where you have two Members who are standing, then it's just whichever gets the greater vote that becomes First Minister, but then if three or more stand, there's a different provision as to what the hurdle is to become First Minister. That strikes me as very strange. It's not clear why the number of initial candidates should reflect the hurdle required to become First Minister. It's a really, really serious issue that, if we do have three or more Members standing, there's then a requirement for one of those Members to get a majority of all voting, including abstentions and potentially spoilt ballot papers, rather than the plurality, particularly given that that differs from when there are two candidates. I think that's a very strange provision. On balance, we oppose these changes, firstly for the other change I was just discussing, but also, on balance, for this. Because if we were to keep this and we were to have Standing Order 6.10, at least as it applies to the First Minister, it is such that, without it - without the change - if there were, say, an Abolish group of Members in the next Assembly, so long as we ensure that there were three or more Members standing and that there weren't otherwise, then by virtue of spoiling ballots and participating but abstaining, we could potentially prevent the appointment of a First Minister, if there was plurality but not majority support for the leading candidate. So, we'd still have an Assembly or Senedd, but no First Minister and no Welsh Government under him, which would be something that would be a positive move, as we would assess. Hence the possibility of blocking a First Minister appointment and leaving the situation in limbo - perhaps the UK Government could step in and assist us - would be one that we would welcome. For that reason, we won't vote for these changes, but I certainly understand why other members of the Business Committee have proposed them, given the huge and really important inconsistency between the situation and hurdle that applies where there are two or three or more Members who'd initially like to be First Minister; and, of course, the situation is analogous for the Presiding Officer.
Welsh: Dywedwyd wrthym ym mhapur y Pwyllgor Busnes ar dynnu enwebiad yn ôl, nad yw enwebiad y Prif Weinidog na gweithdrefnau ethol Llywydd yn gwneud darpariaeth benodol ar gyfer tynnu enwebiad yn ôl, ac mae'r ddwy Reol Sefydlog yn defnyddio iaith orfodol i'w gwneud yn ofynnol cael cylchoedd pleidleisio pellach os nad oes unrhyw ymgeisydd yn llwyddiannus mewn cylch pleidleisio penodol. Felly, wrth gwrs, nid ydynt yn cynnwys darpariaethau penodol sy'n ymwneud ag ymgeisydd yn tynnu'n ôl, oherwydd mae ganddo iaith orfodol sy'n ei gwneud yn ofynnol i'r broses honno gael ei chwblhau, ac os ydych yn ymgeisio am un o'r swyddi hyn o dan ein Rheolau Sefydlog, rydych yn ymrwymo i gwblhau'r broses honno. Ac os ceir cytundeb gwleidyddol yn sgil canlyniad cyfartal, fel y byddai rhai Aelodau o'r Cynulliad yn newid eu pleidlais mewn pleidlais yn y dyfodol, dylem gael y bleidlais honno yn y dyfodol fel y gallwn eu gweld yn newid eu pleidlais, ac fel bod hynny'n gyhoeddus, ac yn hollbwysig, dylem barchu a chymhwyso ein Rheolau Sefydlog. Ac mae arnaf ofn yn yr achos hwn, na ddigwyddodd hynny. Lywydd, fe ddywedoch chi wrthym na allai'r Rheolau Sefydlog ystyried pob senario bosibl ac mewn sefyllfaoedd o'r fath, eich cyfrifoldeb chi yw dehongli'r Rheolau Sefydlog. Ond nid oedd angen dehongli'r Rheolau Sefydlog hyn. Fel y dywedodd y Pwyllgor Busnes, maent yn defnyddio 'iaith orfodol'. Fe benderfynoch chi fod yr iaith yn afresymol ac fe benderfynoch chi wneud rhywbeth arall, ac o ganlyniad i hynny, ni chafodd arweinydd Plaid Cymru, eich plaid chi, yr embaras o gael pleidlais bellach a cholli'r bleidlais honno, ar ôl mynd i mewn i'r broses hon o dan y Rheolau Sefydlog cytûn hynny a gafodd eu datgymhwyso wedyn ran o'r ffordd drwodd, mae arnaf ofn. Nid ydym yn cefnogi'r newidiadau hyn. Roeddem o'r farn bod honno'n broses synhwyrol, y broblem yw na chafodd ei chymhwyso. Ni ddylech godeiddio i barchu cynsail pan nad oedd y cynsail hwnnw, yn fy marn i o leiaf - ac nid wyf wedi clywed unrhyw farn fel arall sy'n argyhoeddi - yn cydymffurfio â'r Rheolau Sefydlog a oedd mewn grym ar y pryd. Y mater pwysig iawn arall yma yn fy marn i - ac rwy'n ei chael yn anos asesu'r mater hwn, ond mae'n bwysig tu hwnt - yw'r un sy'n ymwneud â Rheol Sefydlog 6 ac yn enwedig Rheol Sefydlog 8, yr un mewn perthynas â'r Prif Weinidog. Fe gymeraf Reolau Sefydlog 6.9 a 6.10 fel enghraifft, yn hytrach na Rheol Sefydlog 8. Lle mae gennych ddau Aelod yn sefyll, pa un bynnag sy'n cael y bleidlais fwyaf sy'n dod yn Brif Weinidog, ond wedyn os bydd tri neu fwy'n sefyll, ceir darpariaeth wahanol o ran beth yw'r rhwystr i ddod yn Brif Weinidog. Mae hynny'n fy nharo'n rhyfedd iawn. Nid yw'n glir pam y dylai nifer yr ymgeiswyr cychwynnol adlewyrchu'r rhwystr gofynnol i ddod yn Brif Weinidog. Mae'n fater gwirioneddol ddifrifol, os oes gennym dri neu fwy o Aelodau'n sefyll, fod gofyn i un o'r Aelodau hynny gael mwyafrif o'r holl bleidleisio, gan gynnwys y rhai sydd wedi ymatal a phapurau pleidleisio a allai fod wedi eu difetha, yn hytrach na lluosogrwydd, yn enwedig o gofio bod hynny'n wahanol lle ceir dau ymgeisydd. Rwy'n credu bod honno'n ddarpariaeth ryfedd iawn. At ei gilydd, rydym yn gwrthwynebu'r newidiadau hyn, yn gyntaf ar sail y newid arall roeddwn yn ei drafod yn awr, ond hefyd, at ei gilydd, ar sail hyn. Oherwydd pe baem yn cadw hyn a'n bod yn cael Rheol Sefydlog 6.10, o leiaf fel y mae'n gymwys i'r Prif Weinidog, mae'n golygu, hebddo - heb y newid - pe bai grŵp Diddymu o Aelodau yn y Cynulliad nesaf, dyweder, cyn belled â'n bod yn sicrhau bod tri neu fwy o Aelodau'n sefyll ac na fyddai fel arall, yna drwy ddifetha pleidleisiau a chymryd rhan ond ymatal, gallem o bosibl atal penodiad Prif Weinidog, os ceir lluosogrwydd ond nid mwyafrif o blaid yr ymgeisydd sydd ar y blaen. Felly, byddai gennym Gynulliad neu Senedd o hyd, ond heb Brif Weinidog a heb Lywodraeth Cymru oddi tano, a fyddai'n gam cadarnhaol, fel y byddem ni yn ei asesu. Felly, byddai'r posibilrwydd o rwystro penodiad Prif Weinidog a gadael y sefyllfa mewn limbo - efallai y gallai Llywodraeth y DU gamu i mewn a'n cynorthwyo - yn un y byddem yn ei groesawu. Am y rheswm hwnnw, ni fyddwn yn pleidleisio dros y newidiadau hyn, ond rwy'n sicr yn deall pam y mae aelodau eraill o'r Pwyllgor Busnes wedi'u cynnig, o ystyried yr anghysondeb enfawr a phwysig iawn rhwng y sefyllfa a'r rhwystr sy'n berthnasol lle mae dau neu dri neu fwy o Aelodau a fyddai'n hoffi bod yn Brif Weinidog ar y dechrau; ac wrth gwrs, mae'r sefyllfa yr un fath ar gyfer y Llywydd.