English: Thank you, Deputy Presiding Officer. Can I thank Andrew Davies, Dai Lloyd, Julie Morgan, Caroline Jones, Neil Hamilton and the Cabinet Secretary for taking part in this debate? I think what I found most - how can I explain it - most beneficial was that it was not just a debate of the committee; it wasn't the committee having a debate in public when they normally have it in a committee meeting. We engaged with a lot of other people who aren't on the committee. I think that was incredibly beneficial. Andrew Davies stated his support for annual reporting and support for constant monitoring, and highlighted something we do not talk about enough: we are here to make a difference. We are here to make a positive difference, and when we attend committee meetings that's what we're there to do. Dai Lloyd highlighted trees - they use up carbon dioxide - 20 per cent urban tree canopy cover - . The climate change committee is made up of enthusiasts for having more trees planted, as we proved in a recent report. Julie Morgan highlighted climate change. Ask anyone over 50 and they will tell you how weather has changed from when they were children. For instance, just to talk about rain, I was used to that steady drizzle that went on from September through to April or May. We had a steady drizzle; now we have huge downpours. I always wore a coat but I never got wet. Now I wear a coat and I get wet. We're seeing a change in the climate. Julie Morgan talked about Warm Homes, and it's really important from a climate change perspective but it's equally important, or perhaps even more important, from a poverty perspective. Far too many of my constituents, far too many people on limited incomes, are living in cold, damp homes. If we can improve the warmth of those homes, then, yes, we'd reduce climate change, but we would also improve the lives of very many people. Buildings as power stations is the direction that we're moving in, and I think it's one that is beneficial for us to move in, and passive housing - that is something again that is hugely beneficial. What we need to see is greater improvement in battery technology. I still see them for storage and batteries using car batteries. There's got to be a better way of doing it, and we surely must be looking for improved battery technology, which will take us on to the next to the stage. Neil Hamilton also does a lot of tree planting. I congratulate you on planting 36 trees in your garden. My garden isn't big enough for 36 trees. [ Laughter.] But we know carbon oxidizes to form carbon dioxide, and we know that carbon dioxide is a greenhouse gas. We know those two things, so I'm not sure how we can deny climate change when those are two things that are not something anybody wishes to argue about, and I believe a least squares regression analysis will show a rise in temperature over the last 50 years. Caroline Jones, welcome to joining the climate change - with people who are concerned with climate change. And you're right, the A487 in Newgale is in danger. Other roads are going to be in danger. We also know about those parts of north Wales that are under serious threat. And, again, you talked about the importance of woodland. There's one thing that we perhaps can all agree on: we need more trees. Thanks, Cabinet Secretary, for welcoming the report. I think one of the weaknesses of people like me getting up is that we don't actually highlight the progress that is being made. I had exactly the same problem as a teacher. Somebody would hand something in to me, and instead of saying, 'That's all very good', I'd say, 'Well, that's wrong and that's wrong.' I think there is a tendency for us and for committees to do exactly the same thing. There's a lot that is very good, but it is, 'Well, I'd like to complain about these things.' I think that Government is moving in the right direction, yet we're going to have to reposition the economy. I would like to see more being done on energy in Wales. I know the tidal lagoon is a pet project of those living in the Swansea area, but lots of other things can be done in order to generate green energy. What worries me is that, if we don't do that, then we're going to have more use of gas to generate electricity. We'll then be complaining to the Cabinet Secretary, who's got no control over this, about why she isn't dealing with it. The 3 per cent annual target's been met. A point that Nick Ramsay raised I think is a really important one that, if we just use electricity that we generate from gas generators, all we are going to do is use up more emissions but not to the point at which you're charging your car. What we need, if we're going to have electric vehicles, is renewable electricity to do it. Otherwise, we are going to be not only no better off but probably worse off because cars are probably more efficient - in fact, cars are more efficient at using petrol than power stations are at using gas to generate electricity and then moving that electricity across the grid. So, I think it is important that we realise that it's in the simple things - . 'Oh yes, we'll have electric cars, we'll have all these gas generators and everything will be wonderful', but it won't. But I think we are making very good progress, and I thank the Cabinet Secretary for her response and I thank everybody who took part in the debate, which I thought was very good.
Welsh: Diolch ichi, Ddirprwy Lywydd. A gaf fi ddiolch i Andrew Davies, Dai Lloyd, Julie Morgan, Caroline Jones, Neil Hamilton ac Ysgrifennydd y Cabinet am gymryd rhan yn y ddadl hon? Credaf mai'r hyn a gefais yn fwyaf - sut y gallaf ei egluro - yn fwyaf buddiol oedd nad dadl y pwyllgor yn unig oedd hi; nid y pwyllgor yn cael dadl yn gyhoeddus pan fyddant fel arfer yn ei chael mewn cyfarfod pwyllgor oedd hyn. Ymgysylltwyd â llawer o bobl eraill nad ydynt ar y pwyllgor. Credaf fod hynny'n hynod fuddiol. Nododd Andrew Davies ei gefnogaeth i adrodd blynyddol a'i gefnogaeth i fonitro cyson, a thynnodd sylw at rywbeth nad ydym yn sôn digon amdano: rydym yma i wneud gwahaniaeth. Rydym yma i wneud gwahaniaeth cadarnhaol, a phan fyddwn yn mynychu cyfarfodydd pwyllgor, dyna rydym yno i'w wneud. Tynnodd Dai Lloyd sylw at goed - maent yn defnyddio carbon deuocsid - gorchudd canopi coed trefol o 20 y cant - . Cyfansoddwyd y pwyllgor newid hinsawdd o bobl sy'n frwd i blannu rhagor o goed, fel y profwyd gennym mewn adroddiad diweddar. Tynnodd Julie Morgan sylw at newid hinsawdd. Gofynnwch i unrhyw un dros 50 oed, a byddant yn dweud wrthych sut y mae'r tywydd wedi newid er pan oeddent yn blant. Er enghraifft, i siarad am law yn unig, roeddwn wedi arfer â'r glaw mân cyson hwnnw a âi yn ei flaen o fis Medi tan fis Ebrill neu fis Mai. Arferem gael glaw mân cyson; bellach rydym yn cael cawodydd enfawr. Roeddwn bob amser yn gwisgo côt ond byth yn gwlychu. Nawr rwy'n gwisgo côt ac rwy'n gwlychu. Rydym yn gweld newid yn yr hinsawdd. Siaradodd Julie Morgan am Cartrefi Clyd, ac mae'n bwysig iawn o safbwynt newid hinsawdd ond mae'r un mor bwysig, neu efallai hyd yn oed yn fwy pwysig, o safbwynt tlodi. Mae gormod o lawer o fy etholwyr, llawer gormod o bobl ar incwm cyfyngedig, yn byw mewn cartrefi oer a llaith. Os gallwn wella cynhesrwydd y cartrefi hynny, byddem yn lleihau newid hinsawdd, ond byddem hefyd yn gwella bywydau llawer iawn o bobl. Adeiladau fel gorsafoedd pŵer yw'r cyfeiriad yr ydym yn symud iddo, a chredaf ei fod yn gyfeiriad buddiol inni symud iddo, a thai goddefol - mae hynny'n rhywbeth arall hynod o fuddiol. Yr hyn sydd angen inni ei weld yw gwella technoleg batri. Rwy'n dal i'w gweld ar gyfer storio a batris sy'n defnyddio batris ceir. Rhaid bod ffordd well o'i wneud, ac yn sicr rhaid inni edrych am dechnoleg batri well, a fydd yn ein symud ymlaen at y cam nesaf. Mae Neil Hamilton hefyd yn gwneud llawer o blannu coed. Hoffwn eich llongyfarch ar blannu 36 o goed yn eich gardd. Nid yw fy ngardd i'n ddigon mawr ar gyfer 36 o goed. [ Chwerthin. ] Ond gwyddom fod carbon yn ocsideiddio i ffurfio carbon deuocsid, ac rydym yn gwybod bod carbon deuocsid yn nwy tŷ gwydr. Gwyddom y ddwy ffaith honno, felly nid wyf yn siŵr sut y gallwn wadu newid yn yr hinsawdd pan fo'r ddwy ffaith yn bethau nad oes neb yn dymuno dadlau yn eu cylch, a chredaf y bydd dadansoddiad atchweliad sgwariau lleiaf yn dangos cynnydd mewn tymheredd dros y 50 mlynedd diwethaf. Caroline Jones, croeso i ymuno â newid hinsawdd - â phobl sy'n pryderu am newid hinsawdd. Ac rydych yn iawn, mae'r A487 yn Niwgwl mewn perygl. Mae ffyrdd eraill yn mynd i fod mewn perygl. Rydym hefyd yn gwybod am y rhannau hynny o ogledd Cymru sydd dan fygythiad difrifol. Ac unwaith eto, fe sonioch am bwysigrwydd coetiroedd. Efallai fod hwnnw'n un peth y gall pawb ohonom gytuno yn ei gylch: mae arnom angen mwy o goed. Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet, am groesawu'r adroddiad. Credaf mai un o'r gwendidau wrth i bobl fel fi godi ar eu traed yw nad ydym yn tynnu sylw at y cynnydd sy'n cael ei wneud mewn gwirionedd. Roedd yr un broblem yn union gennyf fel athro. Byddai rhywun yn cyflwyno rhywbeth i mi, ac yn lle dweud, 'Mae'n dda iawn', buaswn yn dweud, 'Wel, mae hwn yn anghywir ac mae hwnna'n anghywir.' Credaf fod tuedd i ni ac i bwyllgorau wneud yn union yr un peth. Mae yna lawer sy'n dda iawn, ond mae'n fater o, 'Wel, hoffwn gwyno am y pethau hyn.' Credaf fod y Llywodraeth yn symud i'r cyfeiriad iawn, ac eto rydym yn mynd i orfod addasu'r economi. Hoffwn weld mwy yn cael ei wneud ar ynni yng Nghymru. Gwn fod y morlyn llanw yn hoff brosiect i'r rhai sy'n byw yn ardal Abertawe, ond gellir gwneud llawer o bethau eraill er mwyn cynhyrchu ynni gwyrdd. Os na wnawn hynny, yr hyn sy'n fy mhoeni yw y byddwn yn defnyddio mwy o nwy i gynhyrchu trydan. Wedyn, byddwn yn cwyno wrth Ysgrifennydd y Cabinet, nad oes ganddi unrhyw reolaeth dros hyn, pam nad yw'n mynd i'r afael â hynny. Mae'r targed blynyddol o 3 y cant wedi cael ei gyrraedd. Cododd Nick Ramsay bwynt pwysig iawn yn fy marn i pan ddywedodd mai'r cyfan a wnawn os ydym ond yn defnyddio trydan a gynhyrchwn o eneraduron nwy yw defnyddio mwy o allyriadau ond nid i'r pwynt lle rydych yn gwefru eich car. Yr hyn sydd ei angen, os ydym yn mynd i gael cerbydau trydan, yw defnyddio trydan adnewyddadwy i wneud hynny. Fel arall, ni fyddwn ar ein hennill ond yn fwy na hynny, byddwn yn waeth ein byd oherwydd mae'n fwy na thebyg fod ceir yn fwy effeithlon - mewn gwirionedd mae ceir yn defnyddio petrol yn fwy effeithlon nag y mae gorsafoedd pŵer yn defnyddio nwy i gynhyrchu trydan a symud y trydan hwnnw ar draws y grid. Felly rwy'n credu ei bod hi'n bwysig inni sylweddoli mai yn y pethau syml - . 'O ie, fe gawn geir trydan, bydd gennym yr holl eneraduron nwy hyn a bydd popeth yn wych', ond nid yw hynny'n wir. Ond credaf ein bod yn gwneud cynnydd da iawn, a diolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei hymateb a diolch i bawb a gymerodd ran mewn dadl dda iawn yn fy marn i.