English: Diolch. I move the Plaid Cymru amendments, but I want to use my contribution today to focus on amendment 4 in particular. Now, this debate is timely because just last week, the UK Government announced its intention to conduct a review into drugs policy, including treatment options. Unfortunately, they pre-decided not to consider the questions of decriminalisation or legalisation as part of that review. Now, I'm of the view that limiting their review in that way is short-sighted, and it may well exclude some potentially effective solutions. Let's take a look at the picture in Portugal, where they've done the unthinkable. Portugal is seen as the trendsetter for switching from the war on drugs to a harm-reduction model, which started in 2001, and, as a result, we now have enough data to evaluate. It's not complete decriminalisation. It's no longer a criminal offence to possess drugs for personal use. It's still an administrative violation, punishable by penalties such as fines or community service. The specific penalty is decided by the commissions for the dissuasion of drug addiction, which are regional panels made up of legal, health and social work professionals. The vast majority of those referred to the commissions by the police have their cases suspended, effectively meaning that they receive no penalty. The commissions' aim is for people to enter treatment voluntarily; they don't attempt to force them to do so - that would be counter-productive. The main aims of the policy were to tackle the severely worsening health of Portugal's drug-using population, in particular the people who inject drugs. In the years leading up to the reform, the number of drug-related deaths had soared, and rates of HIV, AIDS, TB and hepatitis B and C among people who inject drugs were rapidly increasing. There was a growing consensus among law enforcement and health officials that the criminalisation and marginalisation of people who use drugs was contributing to the problem and that a new, more humane legal framework could be better managed. As well as decriminalisation, Portugal allocated greater resources across the drugs field, expanding and improving prevention, treatment, harm reduction and social reintegration programmes. The introduction of these measures coincided with an expansion of the Portuguese welfare state, which included a guaranteed minimum income. Therefore, it's likely that decriminalisation alone was not the sole reason for success - it was more likely to be as a result of a combination of policies across all departments, focusing on harm reduction and public health. The Portuguese experiment has been a huge success - levels of drug use are now below the European average; drug use has declined among those aged 15 to 24. Lifetime drug use among the general population has increased slightly, in line with trends in comparable countries. However, lifetime use is widely considered to be the least accurate measure of a country's current drug use situation. So, why would we not do this? And why would we not at least make a start on what can be done today? There's a clear public health reason for providing a safer environment for people to use drugs, such as safer injecting zones. These sites allow drug users to inject illicit drugs under the supervision of medical professionals who could intervene in cases of overdose. Providers on site would also be tasked with directing users towards treatment as well as ensuring clean needles and hygiene to prevent infection. This is something that we can do now, and it is something that will save lives. Now, I know the solutions that I've proposed here today will not be supported by everyone, but when we see an increase in problems faced by people who use illegal drugs unsafely, surely this is something we have to consider. I'll close my contribution this afternoon by sharing a memory, and it isn't a pleasant memory. During the mid 1990s I worked for the probation service, and, in one year, we lost more than a dozen young people to heroin in a small, local probation office. And I remember one particularly harrowing case, where a young woman who had come out of prison had her toddler cling to her body for a whole weekend when she had died. It was absolutely awful. Now that was before we had this Senedd. We have this institution now and surely it's incumbent upon all of us to make sure that something like that doesn't happen again. We can, and so we should.
Welsh: Diolch. Cynigiaf welliannau Plaid Cymru, ond rwy'n awyddus i ddefnyddio fy nghyfraniad heddiw i ganolbwyntio ar welliant 4 yn benodol. Nawr, mae'r ddadl hon yn amserol oherwydd dim ond yr wythnos diwethaf, cyhoeddodd Llywodraeth y DU ei bwriad i gynnal adolygiad o bolisi cyffuriau, gan gynnwys dewisiadau triniaeth. Yn anffodus, eu penderfyniad rhag llaw oedd peidio ag ystyried materion dad-droseddoli a chyfreithloni yn rhan o'r adolygiad hwnnw. Nawr, rwyf i o'r farn bod cyfyngu eu hadolygiad yn y fath fodd yn dangos diffyg gwelediad, ac yn debyg iawn o hepgor rhai datrysiadau effeithiol o bosib. Gadewch inni edrych ar y darlun ym Mhortiwgal, lle maen nhw wedi gwneud yr hyn na ellir ei ddychmygu. Ystyrir bod Portiwgal ar flaen y gad o ran newid o'r frwydr yn erbyn cyffuriau at fodel o leihau niwed, a ddechreuodd yn 2001, ac, o ganlyniad, mae gennym ni ddigon o ddata bellach i wneud gwerthusiad. Nid dad-droseddoli yn llwyr mo hyn. Nid yw bod â chyffuriau yn eich meddiant at ddefnydd personol yn dorcyfraith erbyn hyn. Mae'n parhau i fod yn drosedd weinyddol, y gellir ei chosbi gan gosbau fel dirwyon neu wasanaeth cymunedol. Penderfynir ar y gosb benodol gan y comisiynau ar gyfer darbwyllo yn erbyn dibyniaeth ar gyffuriau, sef paneli rhanbarthol yn cynnwys staff proffesiynol cyfreithiol, iechyd a gwaith cymdeithasol. Yn achos mwyafrif llethol y rhai a gyfeirir at y comisiynau gan yr heddlu, caiff yr achosion yn eu herbyn eu hatal, sy'n golygu i bob pwrpas nad ydyn nhw'n cael unrhyw gosb. Nod y comisiwn yw cael pobl i ddechrau triniaeth yn wirfoddol; ni chânt eu gorfodi i wneud hynny - byddai hynny'n wrthgynhyrchiol. Prif amcan y polisi oedd mynd i'r afael ag iechyd gynyddol ddifrifol wael y gyfran o'r boblogaeth a oedd yn defnyddio cyffuriau ym Mhortiwgal, yn enwedig y bobl sy'n chwistrellu cyffuriau. Yn y blynyddoedd yn arwain at y diwygio, roedd nifer y marwolaethau a oedd yn gysylltiedig â chyffuriau wedi codi i'r entrychion, ac roedd cyfraddau HIV, AIDS, TB a hepatitis B ac C ymhlith pobl sy'n chwistrellu cyffuriau yn cynyddu'n gyflym iawn. Roedd consensws cynyddol ymysg swyddogion iechyd fod troseddoli ac ymyleiddio pobl sy'n defnyddio cyffuriau yn ychwanegu at y broblem ac y gellid rheoli fframwaith cyfreithiol newydd a mwy gwâr yn well. Yn ogystal â dad-droseddoli, mae Portiwgal wedi dyrannu mwy o adnoddau ar draws y maes cyffuriau, gan ehangu a gwella ataliad, triniaeth, lleihau niwed a rhaglenni ailintegreiddiad cymdeithasol. Roedd cyflwyno'r mesurau hyn yn cyd-daro ag ehangu'r wladwriaeth les ym Mhortiwgal, a oedd yn cynnwys isafswm incwm gwarantedig. Felly, mae'n debygol nad y dad-droseddoli oedd yr unig reswm am y llwyddiant - mae'n fwy tebygol ei fod o ganlyniad i gyfuniad o bolisïau ar draws pob adran, gan ganolbwyntio ar leihau niwed ac iechyd y cyhoedd. Mae arbrawf Portiwgal wedi bod yn llwyddiant ysgubol - bellach mae cyfraddau defnyddio cyffuriau yn is na'r cyfartaledd Ewropeaidd; mae defnyddio cyffuriau wedi gostwng ymysg rhai rhwng 15 a 24 oed. Mae defnydd cyffuriau gydol oes ymysg y boblogaeth yn gyffredinol wedi cynyddu rhyw ychydig, yn unol â thueddiadau mewn gwledydd cyffelyb. Fodd bynnag, ystyrir mai defnydd gydol oes yw'r mesur lleiaf cywir o sefyllfa defnydd cyffuriau presennol gwlad. Felly, pam na fyddem ninnau'n gwneud fel hyn? A pham na fyddem ni o leiaf yn cychwyn arni yn hyn o beth o ran yr hyn y gellir ei wneud heddiw? Mae rheswm da iawn o ran iechyd cyhoeddus dros ddarparu amgylchedd mwy diogel i bobl ddefnyddio cyffuriau, megis parthau chwistrellu mwy diogel. Mae'r safleoedd hyn yn caniatáu i ddefnyddwyr cyffuriau chwistrellu cyffuriau anghyfreithlon dan oruchwyliaeth gweithwyr meddygol proffesiynol sy'n gallu ymyrryd mewn achosion o orddosio. Byddai darparwyr ar y safle yn gyfrifol hefyd am gyfeirio defnyddwyr at driniaeth, yn ogystal â darpariaeth o nodwyddau glân a hylendid i atal heintiau. Mae hyn yn rhywbeth y gallwn ni ei wneud ar hyn o bryd, ac mae'n rhywbeth wnaiff achub bywydau. Nawr, rwy'n gwybod yn iawn na fydd pawb sydd yma'n cefnogi'r datrysiadau yr wyf i wedi eu cynnig yma heddiw. Ond pan welwn ni gynnydd yn y problemau a wynebir gan bobl sy'n defnyddio cyffuriau anghyfreithlon yn anniogel, yn sicr fe ddylem ni ystyried hyn. Rwyf am gloi fy nghyfraniad y prynhawn yma drwy rannu atgof, ac nid atgof dymunol mohono. Bûm yn gweithio i'r gwasanaeth prawf yn ystod canol yr 1990au, ac, mewn un flwyddyn, collasom dros ddeuddeg o bobl ifanc yn sgil heroin mewn swyddfa brofiannaeth fechan leol. Ac rwy'n cofio un achos arbennig o ddirdynnol, lle'r oedd menyw ifanc a oedd wedi dod allan o'r carchar â'i phlentyn bach yn glynu wrth ei chorff am benwythnos cyfan a hithau'n farw. Roedd hynny'n gwbl erchyll. Roedd hynny cyn bodolaeth y Senedd hon. Mae gennym y sefydliad hwn erbyn hyn, ac onid yw'n ddyletswydd ar bob un ohonom ni i wneud yn siŵr nad yw rhywbeth fel hynny byth yn digwydd eto? Gallem, ac fe ddylem.