English: Thank you Deputy Presiding Officer. This debate is exceptionally timely. The cost-of-living crisis is causing real pain to ordinary people on a day-to-day basis, as is raised in the Senedd, and at a time of climate and nature emergencies and of course increasing international conflict. In several ways, these challenges that face our planet, challenges that affect everyone, albeit unequally, are all underlined by a common theme, namely energy. The climate emergency has been caused in many ways by human behaviour through the unsustainable use of energy - in other words, the burning of fossil fuels since the industrial revolution. The cost-of-living crisis has intensified as a result of high energy bills, and the war in Ukraine, along with the international community's response to that war, is characterised by conflict based on energy supply. Thousands upon thousands of households here are facing appalling conditions over the winter, and the new Chancellor in Westminster is cutting the period during which support will be available. Businesses along with people's health and well-being are all in the balance, and to make things worse, there is a warning of blackouts on the coldest days. History, Deputy Presiding Officer, is repeating itself. The major powers in global politics are in conflict; there are tensions between the world's major players, and at home, we are facing a domestic crisis. As has been said already, Wales is in a particularly vulnerable position as a result of our housing stock that is so energy inefficient, and as a result of the poverty that has blighted our communities for decades. Our people will now experience these crises with particular severity.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Mae'r ddadl hon yn ofnadwy o amserol. Mae'r crisis costau byw yn golygu poen anferthol ar gyfer pobl gyffredin, fel sy'n codi dydd i ddydd yn y Senedd, a hynny ar adeg o grisis newid hinsawdd, crisis natur, ac wrth gwrs, ymlediad gwrthdaro rhyngwladol. Mewn sawl ffordd, mae'r sialensiau hyn sy'n wynebu ein byd, sialensiau sy'n effeithio ar bawb, er mewn ffyrdd anghydradd, i gyd yn cael eu tanlinellu gan y thema gyffredin yma o ynni. Mae'r argyfwng hinsawdd wedi cael ei achosi mewn lot of ffyrdd gan ymddygiad dynolryw i ddefnyddio ynni mewn ffordd sydd ddim yn gynaliadwy - hynny ydy, trwy losgi tanwydd ffosiledig ers y chwyldro diwydiannol. Mae'r crisis costau byw yn cael ei ddwysáu fel canlyniad i filiau ynni, ac mae'r rhyfel yn Wcráin ac ymateb y gymuned ryngwladol i'r rhyfel hwnnw yn cael ei nodweddu gan wrthdaro ar gyflenwad ynni. Mae miloedd ar filoedd o gartrefi yma yn wynebu amodau ofnadwy dros y gaeaf, ac mae'r Canghellor newydd yn San Steffan yn lleihau yr adeg pan fydd cymorth ar gael. Mae busnesau, iechyd a lles pobl i gyd yn y fantol, ac i wneud pethau'n waeth, mae rhybudd o flacowts ar y diwrnodau mwyaf oer. Mae hanes, Dirprwy Lywydd, yn ailadrodd ei hunan. Mae pwerau mawrion gwleidyddiaeth ryngwladol yn gwrthdaro; mae tensiynau rhwng archbwerau'r byd, a gartref, rŷn ni'n wynebu argyfwng domestig. Ac fel sydd wedi cael ei ddweud yn barod, mae Cymru mewn sefyllfa arbennig o fregus fel canlyniad i'n cyflenwad tai, sydd mor aneffeithlon o ran ynni, ac fel canlyniad hefyd i'r tlodi sydd wedi heintio ein cymunedau ers degawdau. Bydd ein pobl ni nawr yn profi'r crises hyn yn enbyd o llym.