English: I'd like to thank Paul Davies for bringing this motion, and I support the Member's motion to introduce an autism Bill. I doubt that anyone here would disagree with the principle that the rights of people with autism should be protected and promoted. The clearest and most effective way to do that is by legislation, and it's a great pity that the Minister will be abstaining on this motion today. Introducing legislation sends out the message to public bodies and others, including autistic people, that their Government is serious about the needs of autistic people. It is a way to change behaviours in the same way that the Sex Discrimination Act 1975 changed behaviours in the workplace. An autism (Wales) Act would place a focus on people affected by autism and incentivise local authorities and health boards to give greater priority to them. Yes, we need to be wary of legislating for legislation's sake, but I do not think this is the case here. The proposed Bill seeks to place on a legal footing strategies and pathways to diagnosis and meeting the needs of autistic people. An autism Bill would complement the additional learning needs Bill, which addresses the support needed in the education system by people with autism and other conditions. Indeed, it seems illogical and contrary to place into law the good principles of the ALN Bill in the education setting, but not to do the same in respect of specific conditions like autism in other settings. After all, children and young people with autism do not leave it at the school or college gate at the end of each day or when they complete education. However, I am wary of imposing further duties on local authorities and health boards when they may well not have the infrastructure or resources to comply, leading to cuts in other areas. Such duties should therefore be primarily on Welsh Government or, alternatively, upon local authorities and health boards with a corresponding duty on Welsh Government to ensure that local authorities and health boards are given the resources they reasonably need to comply with their new duties. It is vital, particularly where there are limited funds available, to properly apply that funding where it is needed. To do that, you need accurate and reliable data and a proper analysis to map service provision onto likely demand. It should be obvious to everyone here that if you do not possess reliable data about how many people are affected by autism, the likely level of need and the distribution of people with autism across Wales, any service planning is going to be basically down to guesswork. Legislation would provide the impetus for local authorities and health boards to review and improve their data collection, although I sincerely hope they're already doing this. Introducing an autism (Wales) Bill would underpin the provision of support for autistic people. I'm sure that people with autism, their friends, families and support workers will be closely watching the result of the vote on this motion at the end of today to see how high on the priority list their Assembly Member puts them. I urge the Members of this Assembly to vote in favour of this motion. Thank you.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Paul Davies am gyflwyno'r cynnig hwn, ac rwy'n cefnogi cynnig yr Aelod i gyflwyno Bil awtistiaeth. Rwy'n amau y byddai unrhyw un yma yn anghytuno â'r egwyddor y dylai hawliau pobl ag awtistiaeth gael eu diogelu a'u hyrwyddo. Y ffordd gliriaf a mwyaf effeithiol o wneud hynny yw drwy ddeddfwriaeth, ac mae'n drueni mawr fod y Gweinidog yn mynd i ymatal ar y cynnig hwn heddiw. Mae cyflwyno deddfwriaeth yn anfon y neges at gyrff cyhoeddus ac eraill, gan gynnwys pobl awtistig, fod eu Llywodraeth o ddifrif ynglŷn ag anghenion pobl awtistig. Mae'n ffordd o newid ymddygiad yn yr un ffordd ag y newidiodd Deddf Gwahaniaethu ar sail Rhyw 1975 ymddygiad yn y gweithle. Byddai Deddf awtistiaeth (Cymru) yn rhoi ffocws ar bobl yr effeithir arnynt gan awtistiaeth ac yn cymell awdurdodau lleol a byrddau iechyd i roi mwy o flaenoriaeth iddynt. Oes, mae angen i ni fod yn wyliadwrus rhag deddfu er mwyn deddfu'n unig, ond nid wyf yn credu mai dyna fyddai hyn. Mae'r Bil arfaethedig yn ceisio gosod strategaethau a llwybrau i ddiagnosis ac ateb anghenion pobl awtistig ar sylfaen gyfreithiol. Byddai Bil awtistiaeth yn ategu'r Bil anghenion dysgu ychwanegol sy'n mynd i'r afael â'r cymorth sydd ei angen yn y system addysg ar bobl ag awtistiaeth a chyflyrau eraill. Yn wir, mae'n ymddangos yn afresymegol ac yn wrthwynebus i ddeddfu ar egwyddorion da y Bil anghenion dysgu ychwanegol mewn cyd-destun addysgol, a pheidio â gwneud yr un peth mewn perthynas â chyflyrau penodol megis awtistiaeth mewn cyd-destunau eraill. Wedi'r cyfan, nid yw plant a phobl ifanc sydd ag awtistiaeth yn gadael y cyflwr wrth gât yr ysgol neu'r coleg ar ddiwedd y dydd neu pan fyddant yn cwblhau eu haddysg. Fodd bynnag, rwy'n gochel rhag gosod dyletswyddau pellach ar awdurdodau lleol a byrddau iechyd pan allai'n hawdd fod yn wir nad oes ganddynt y seilwaith neu'r adnoddau i gydymffurfio o bosibl, gan arwain at doriadau mewn meysydd eraill. Felly dylai dyletswyddau o'r fath gael eu hysgwyddo gan Lywodraeth Cymru'n bennaf neu fel arall, gan awdurdodau lleol a byrddau iechyd gyda dyletswydd gyfatebol ar Lywodraeth Cymru i sicrhau bod awdurdodau lleol a byrddau iechyd yn cael yr adnoddau sydd eu hangen arnynt yn rhesymol i gydymffurfio â'u dyletswyddau newydd. Yn enwedig lle mae'r arian sydd ar gael yn gyfyngedig, mae'n hanfodol fod y cyllid yn cael ei ddefnyddio'n briodol lle mae ei angen. I wneud hynny, mae angen data cywir a dibynadwy a dadansoddiad priodol ar gyfer mapio'r modd y caiff gwasanaethau eu darparu yn ôl y galw tebygol. Dylai fod yn amlwg i bawb yma, os nad ydych yn meddu ar ddata dibynadwy ynglŷn â faint o bobl yr effeithir arnynt gan awtistiaeth, lefel debygol yr angen a dosbarthiad pobl ag awtistiaeth ledled Cymru, bydd unrhyw gynllunio gwasanaethau yn seiliedig i bob pwrpas ar ddyfalu. Byddai deddfwriaeth yn ysgogi awdurdodau lleol a byrddau iechyd i adolygu a gwella eu dulliau o gasglu data, er fy mod yn mawr obeithio eu bod eisoes yn gwneud hyn. Byddai cyflwyno Bil awtistiaeth (Cymru) yn sail i ddarparu cefnogaeth i bobl awtistig. Rwy'n siŵr y bydd pobl ag awtistiaeth, eu ffrindiau, eu teuluoedd a gweithwyr cymorth yn gwylio canlyniad y bleidlais ar y cynnig hwn ar ddiwedd y dydd heddiw yn agos iawn i weld pa mor uchel ar y rhestr flaenoriaethau y mae eu Haelod Cynulliad yn eu gosod. Rwy'n annog Aelodau'r Cynulliad hwn i bleidleisio o blaid y cynnig hwn. Diolch.