English: Thank you, Presiding Officer. I probably agree with the Minister's first response today. Can I thank the Presiding Officer and can I move the amendments in the name of my colleague, Darren Millar? I appreciate the Government won't agree with this - I heard the Minister's comments earlier - but £114 million has been wasted in developing a scheme, as well as the public inquiry, which already looked at 28 alternatives to the M4 relief road. All of the associated evidence has been considered by an independent public inquiry, only for the project to be scrapped, and the Welsh Government has spent a large amount of public money and public funds on preparing for the M4 project and the inquiry, only for the First Minister to reject the findings with, I'm afraid, no real alternative plan or targets in place. Now, as I said earlier in my remarks to the economy and transport Minister, I am sceptical that the new commission that's been established can come up with any different conclusions in the space of just six months than the public inquiry did, which looked at the issues over many, many years, over a cost of £44 million to the public purse. And I do agree with Plaid's second point to their motion today that I think that the National Infrastructure Commission for Wales is well-placed to look at infrastructure planning in the wider term as well. Plaid Cymru's motion today calls for the rapid development of a long-term vision for a green, sustainable, integrated Welsh transport network. Well, that should have been exactly what's been happening over the last six years. I'm sure Plaid Cymru would agree with that as well. I've had the opportunity, as have other Members, to look over in more detail the public inquiry report. Now, my notes are quite extensive on the report in terms of highlighting the conclusions of the inspector when it comes to the consideration of environmental considerations of the Welsh Government's own scheme. Time limits me in what I can say, but I would point out the inspector's conclusions on carbon emissions, which are outlined on page 400 of the report. They say that the Welsh Government's carbon calculations were detailed and thorough, but they have overestimated the generations of emissions: 'the scheme would alleviate congestion and eradicate excessive emissions from stop-start traffic.' The scheme would not adversely affect the Welsh Government's carbon reduction policies or frustrate its public ambitions for meeting reduction targets, and 'the scheme would, perhaps uniquely, be carbon-neutral over time', and 'would be beneficial for the overall environment'. That's the conclusions of the inspector in agreeing with the Welsh Government's own proposals. The inspector concluded that the Welsh Government's carbon-related evidence was sound and consistent with the well-being of future generations Act. And I think the point here is - and it's a highly-unusual position to be in - that, in rejecting the scheme, the First Minister seems to be positioning the Welsh Government firmly against not only the Welsh Government's own proposals for the M4 relief road, but also its own legislation, which is on the statute book. The economy Minister gave his view on this matter earlier today. I certainly would be interested in hearing from the First Minister and the Welsh Government Minister responsible for the environment whether they believe that the legislation contained within the Environment (Wales) Act 2016 and the well-being of future generations Act is sufficiently robust or now requires amendment. The congestion on the M4 motorway is one of the most worrying examples of, I think, the Welsh Government's poor management, I'm afraid, of Wales's transport network, and, despite the importance of the M4 route, there is still no practical solution to the congestion issues on the road. So, in conclusion, Presiding Officer, the rapid development of a long-term vision for a green and sustainable integrated Welsh transport network, which includes giving priority to addressing the congestion issues around Newport, which Plaid Cymru call for in the motion today, I believe would have been largely achieved by the Welsh Government's own proposed scheme.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae'n debyg fy mod yn cytuno ag ymateb cyntaf y Gweinidog heddiw. Hoffwn ddiolch i'r Llywydd ac a gaf fi gynnig y gwelliannau yn enw fy nghyd-Aelod, Darren Millar? Rwy'n sylweddoli na fydd y Llywodraeth yn cytuno â hyn - clywais sylwadau'r Gweinidog yn gynharach - ond mae £114 miliwn wedi'i wastraffu ar ddatblygu cynllun, yn ogystal â'r ymchwiliad cyhoeddus, a oedd eisoes wedi edrych ar 28 o ddewisiadau amgen yn lle ffordd liniaru'r M4. Ystyriwyd yr holl dystiolaeth gysylltiedig gan ymchwiliad cyhoeddus annibynnol, ond cafodd y prosiect ei wrthod, ac mae arnaf ofn fod Llywodraeth Cymru wedi gwario swm mawr o arian cyhoeddus ar baratoi ar gyfer prosiect yr M4 a'r ymchwiliad, er mwyn i'r Prif Weinidog wrthod y canfyddiadau heb fod unrhyw gynllun amgen go iawn na thargedau yn eu lle. Nawr, fel y dywedais yn gynharach yn fy sylwadau i Weinidog yr economi a thrafnidiaeth, rwy'n amau y gall comisiwn newydd a sefydlwyd ddod i unrhyw gasgliadau gwahanol mewn cwta chwe mis i'r rhai a gafwyd gan yr ymchwiliad cyhoeddus a fu'n edrych ar y materion dan sylw am flynyddoedd lawer, ar gost o £44 miliwn i'r pwrs cyhoeddus. Ac rwy'n cytuno ag ail bwynt Plaid Cymru i'w cynnig heddiw ac yn credu bod Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru mewn sefyllfa dda i edrych ar gynllunio seilwaith yn y tymor ehangach hefyd. Mae cynnig Plaid Cymru heddiw yn galw am ddatblygu gweledigaeth hirdymor yn gyflym ar gyfer rhwydwaith trafnidiaeth gwyrdd, cynaliadwy, integredig yng Nghymru. Wel, hynny'n union a ddylai fod wedi bod yn digwydd dros y chwe blynedd diwethaf. Rwy'n siŵr y byddai Plaid Cymru yn cytuno â hynny hefyd. Rwyf wedi cael cyfle, fel Aelodau eraill, i edrych yn fanylach ar adroddiad yr ymchwiliad cyhoeddus. Nawr, mae fy nodiadau'n eithaf helaeth ar yr adroddiad o ran tynnu sylw at gasgliadau'r arolygydd wrth ystyried elfennau amgylcheddol cynllun Llywodraeth Cymru ei hun. Mae amser yn fy nghyfyngu o ran yr hyn y gallaf ei ddweud, ond hoffwn dynnu sylw at gasgliadau'r arolygydd ar allyriadau carbon, a amlinellir ar dudalen 400 yr adroddiad. Maent yn dweud bod cyfrifiadau carbon Llywodraeth Cymru yn fanwl a thrylwyr, ond maent wedi goramcangyfrif yr allyriadau: y byddai'r cynllun yn lliniaru tagfeydd ac yn cael gwared ar allyriadau gormodol o draffig yn stopio ac ailgychwyn. Ni fyddai'r cynllun yn effeithio'n andwyol ar bolisïau Llywodraeth Cymru ar gyfer lleihau carbon nac yn llesteirio'i huchelgeisiau cyhoeddus ar gyfer bodloni targedau lleihau, a byddai'r cynllun, yn wahanol i unrhyw un arall efallai, yn garbon niwtral dros amser, ac o fudd i'r amgylchedd cyffredinol. Dyna gasgliadau'r arolygydd wrth gytuno â chynigion Llywodraeth Cymru ei hun. Daeth yr arolygydd i'r casgliad fod tystiolaeth Llywodraeth Cymru sy'n ymwneud â charbon yn gadarn ac yn gyson â Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol. Ac rwy'n credu mai'r pwynt yn y fan hon - ac mae'n sefyllfa hynod anarferol i fod ynddi - yw ei bod yn ymddangos bod y Prif Weinidog, wrth wrthod y cynllun, yn gosod Llywodraeth Cymru yn gadarn yn erbyn nid yn unig argymhellion Llywodraeth Cymru ei hun ar gyfer ffordd liniaru'r M4, ond ei deddfwriaeth ei hun sydd ar y llyfr statud. Rhoddodd Gweinidog yr economi ei farn ar y mater yn gynharach heddiw. Yn sicr, byddai gennyf ddiddordeb mewn clywed gan y Prif Weinidog a'r Gweinidog Llywodraeth Cymru sy'n gyfrifol am yr amgylchedd i weld a ydynt yn credu bod y ddeddfwriaeth yn Neddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 a Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol yn ddigon cadarn neu a oes angen eu diwygio bellach. Rwy'n ofni bod y tagfeydd ar draffordd yr M4 yn un o'r enghreifftiau mwyaf pryderus o reolaeth wael Llywodraeth Cymru ar rwydwaith trafnidiaeth Cymru yn fy marn i, ac er mor bwysig yw llwybr yr M4, nid oes ateb ymarferol o hyd i'r problemau tagfeydd ar y ffordd. Felly, i gloi, Lywydd, credaf y byddai datblygu gweledigaeth hirdymor yn gyflym ar gyfer rhwydwaith trafnidiaeth integredig, gwyrdd a chynaliadwy yng Nghymru, sy'n cynnwys rhoi blaenoriaeth i fynd i'r afael â phroblemau tagfeydd o amgylch Casnewydd, fel y mae Plaid Cymru yn galw amdani yn y cynnig heddiw, yn rhywbeth a fyddai wedi'i gyflawni i raddau helaeth gan y cynllun a gynigiwyd gan Lywodraeth Cymru ei hun.