English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Each February, we mark LGBTQ+ History Month. It's a chance to celebrate and commemorate the contribution LGBTQ+ people have made to our communities and our country, to shine a spotlight on and rightly recognise the rich history, lives and experiences of LGBTQ+ people, to reflect on how far we have come and to redouble our efforts towards greater equality. We can be proud of the progress that's been made in the struggle for LGBTQ+ equality, from action to prohibit discrimination in goods and services to the end of the pernicious section 28 and equal marriage. In Wales alone, we are embedding LGBTQ+ inclusive education as part of the new curriculum. We have established a gender identity service to help our trans family to be their true selves. We became the first nation in the UK to offer pre-exposure prophylaxis free on the NHS. And we are well on our way to developing a ground-breaking LGBTQ+ action plan. The freedoms and rights that we have today were hard fought for and hard won, but they are part of our relatively recent history. Within my lifetime alone, we could be fired, we couldn't be ourselves and serve our country, we couldn't be mentioned in classrooms, we were dismissed as a lifestyle choice, a curable disease, and an abomination to religion. In fact, when this institution first sat, we could still be denied in law service, somewhere to live and the right to marry the person we love. In December, it was a privilege to host an event here at the Senedd for World AIDS Day, as we marked 40 years since the AIDS epidemic began. A lot has changed in the past four decades - HIV, the virus that causes AIDS, no longer has the impact it once had, and there is a commitment to eradicating new cases of HIV by 2030. Forty years ago, the gay community faced an avalanche of fear, hostility and vilification - an agonising and unacceptable period of history that was enabled by society, fuelled by the media and legitimised by Government policy and inaction. Yet, sadly, today, we see much of the same language of vilification, fear and othering targeted at the trans community. The difference now is that this Welsh Government stands with our trans community, alongside countless allies and activists. Not knowing our history risks our future. This is no time to sit back, to not speak out and think the job is done, that rights are won. That's why we are determined to see through our ground-breaking LGBTQ+ action plan. That's why it's a key part of our programme for government and our co-operation agreement with Plaid Cymru. And that's why we are committed to making Wales the most LGBTQ+ friendly nation in Europe. I'd like to thank the LGBTQ+ expert panel for all their support in getting us to where we are today. We are currently analysing the consultation responses to the draft plan, and I look forward to being in a position to publish the plan and put it into practice. We are determined also to see meaningful and rapid action on that abhorrent practice of conversion therapy. Whilst the UK Government have signalled movement here, I am concerned by the delays to their consultation and the strength of their proposals, particularly regarding consent. I stand by our programme for government commitment to not only use all existing powers to end the practice in Wales, but to seek the devolution of additional powers should UK Government proposals not go far enough. Despite the progress we have made, we know the sad truth that hate crime is on the rise. The statistics show a 16 per cent increase in recorded hate crimes across Wales compared to 2019-20. Nineteen per cent were sexual orientation hate crimes, 4 per cent were transgender hate crimes. The horrific consequences of hate crime have really been brought home in recent reports of a tragic and terrible incident that took place in the heart of our capital city. It's time we made hate, prejudice and fear history. It's time to move forward in common cause to create the more equal, just and inclusive Wales we all want to see. During LGBTQ+ History Month, we pay tribute to the trailblazers; the activists and the allies; the campaigners and the change makers; those who have lived through it and those whose lives have been cut far too short. Thank you. And to everyone who continues to blaze that trail and every LGBTQ+ person in Wales: you are amazing, you are valued and you are making a difference.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Bob mis Chwefror, rydym yn nodi Mis Hanes LHDTC+. Mae'n gyfle i ddathlu a choffáu'r cyfraniad y mae pobl LHDTC+ wedi'i wneud i'n cymunedau a'n gwlad, i roi sylw i hanes, bywydau a phrofiadau cyfoethog pobl LHDTC+ a'u cydnabod yn briodol, i fyfyrio ar ba mor bell yr ydym wedi dod ac i gynyddu ein hymdrechion tuag at fwy o gydraddoldeb. Gallwn fod yn falch o'r cynnydd sydd wedi'i wneud yn y frwydr dros gydraddoldeb LHDTC+, o gamau i wahardd gwahaniaethu mewn nwyddau a gwasanaethau, i ddiwedd yr adran 28 niweidiol a phriodas gyfartal. Yng Nghymru yn unig, rydym yn ymgorffori addysg gynhwysol LHDTC+ fel rhan o'r cwricwlwm newydd. Rydym wedi sefydlu gwasanaeth hunaniaeth rhywedd i helpu ein teulu traws i fod yn nhw eu hunain. Ni oedd y genedl gyntaf yn y DU i gynnig proffylacsis cyn-gysylltiad yn rhad ac am ddim ar y GIG. Ac rydym ar ein ffordd i ddatblygu cynllun gweithredu LHDTC+ arloesol. Bu brwydro caled i ennill y rhyddid a'r hawliau sydd gennym heddiw, ond maen nhw'n rhan o'n hanes cymharol ddiweddar. O fewn fy oes i, gallem golli swydd, ni allem fod yn ni ein hunain a gwasanaethu ein gwlad, nid oedd neb yn sôn amdanom ni mewn ystafelloedd dosbarth, cawsom ein diystyru fel ffordd o fyw neu glefyd y gellid ei wella, a'n bod yn ffieidd-dra yng ngolwg crefydd. Yn wir, pan eisteddodd y sefydliad hwn gyntaf, gallem barhau i gael ein gwrthod rhag gwasanaethu ym maes y gyfraith, rhag cael rhywle i fyw a chael gwrthod yr hawl i briodi'r unigolyn a garwn. Ym mis Rhagfyr, roedd yn fraint cael cynnal digwyddiad yma yn y Senedd ar gyfer Diwrnod AIDS y Byd, wrth i ni nodi 40 mlynedd ers dechrau'r epidemig AIDS. Mae llawer wedi newid yn ystod y pedwar degawd diwethaf - nid yw HIV, y feirws sy'n achosi AIDS, bellach yn cael yr effaith a gafodd unwaith, ac mae ymrwymiad i ddileu achosion newydd o HIV erbyn 2030. Ddeugain mlynedd yn ôl, wynebodd y gymuned hoyw ofn, gelyniaeth a difenwad - cyfnod o hanes annerbyniol ac arteithiol a alluogwyd gan gymdeithas, wedi'i ysgogi gan y cyfryngau ac wedi'i gyfreithloni gan bolisi a diffyg gweithredu'r Llywodraeth. Ac eto, yn anffodus, heddiw, gwelwn lawer o'r un iaith o ddifrïo, ofn ac aralleiddio wedi'u hanelu at y gymuned draws. Y gwahaniaeth nawr yw bod Llywodraeth Cymru yn sefyll gyda'n cymuned draws, ochr yn ochr â chynghreiriaid ac ymgyrchwyr di-rif. Mae peidio â gwybod ein hanes yn peryglu ein dyfodol. Nid yw hyn yn amser i eistedd yn ôl, i beidio â chodi llais a meddwl bod y gwaith yn cael ei wneud, bod hawliau'n cael eu hennill. Dyna pam yr ydym yn benderfynol o weld ein cynllun gweithredu LHDTC+ arloesol. Dyna pam mae'n rhan allweddol o'n rhaglen lywodraethu a'n cytundeb cydweithredu â Phlaid Cymru. A dyna pam yr ydym wedi ymrwymo i wneud Cymru y genedl fwyaf cyfeillgar o ran LHDTC+ yn Ewrop. Hoffwn ddiolch i banel arbenigol LHDTC+ am eu holl gefnogaeth er mwyn i ni gyrraedd y man lle'r ydym ni heddiw. Rydym ar hyn o bryd yn dadansoddi'r ymatebion i'r ymgynghoriad i'r cynllun drafft, ac edrychaf ymlaen at fod mewn sefyllfa i gyhoeddi'r cynllun a'i roi ar waith. Rydym hefyd yn benderfynol o weld gweithredu ystyrlon a chyflym ar yr arfer ffiaidd hwnnw o therapi trosi. Er bod Llywodraeth y DU wedi rhoi arwydd ei bod yn symud ar hyn, rwy'n pryderu am yr oedi i'w hymgynghoriad a chryfder eu cynigion, yn enwedig o ran cydsyniad. Rwy'n glynu wrth ein hymrwymiad yn y rhaglen lywodraethu nid yn unig i ddefnyddio'r holl bwerau presennol i ddod â'r arfer i ben yng Nghymru, ond i geisio datganoli pwerau ychwanegol pe na bai cynigion Llywodraeth y DU yn mynd yn ddigon pell. Er gwaethaf y cynnydd yr ydym wedi'i wneud, gwyddom mai'r gwir trist yw bod troseddau casineb ar gynnydd. Mae'r ystadegau'n dangos cynnydd o 16 y cant mewn troseddau casineb a gofnodwyd ledled Cymru o'i gymharu â 2019-20. Roedd 19 y cant yn droseddau casineb cyfeiriadedd rhywiol, roedd 4 y cant yn droseddau casineb trawsryweddol. Mae canlyniadau erchyll troseddau casineb wedi'u hamlygu mewn adroddiadau diweddar am ddigwyddiad trasig ac ofnadwy a ddigwyddodd yng nghanol ein prifddinas. Mae'n bryd i fwrw casineb, rhagfarn ac ofn i ebargofiant. Mae'n bryd symud ymlaen ag achos cyffredin i greu'r Gymru fwy cyfartal, fwy cyfiawn a fwy cynhwysol yr ydym ni i gyd am ei gweld. Yn ystod Mis Hanes LHDTC+, rydym yn talu teyrnged i'r arloeswyr; y gweithredwyr a'r cynghreiriaid; yr ymgyrchwyr a'r newidwyr; y rhai sydd wedi byw drwyddo a'r rhai a gollodd eu bywydau yn llawer rhy gynnar. Diolch. Ac i bawb sy'n parhau i arloesi a phob person LHDTC+ yng Nghymru; rydych chi'n anhygoel, rydych chi'n cael eich gwerthfawrogi ac rydych chi'n gwneud gwahaniaeth.