English: The other issue where I differed with the majority of the committee was on the electoral system. The Welsh Liberal Democrats have long argued for elections to be held using the single transferable vote method, giving meaningful power and choice to voters, ending party control through closed list elections, and ensuring that Members are more accountable to their constituents than to their parties. The committee considered several electoral systems, including D'Hondt and Sainte-Laguë. The expert panel's findings, which the committee considered in detail, found, and I quote, 'that the D'Hondt electoral formula generally produces outcomes which are less proportional than those using the Sainte-Laguë formula, and sometimes less proportional than the current electoral system.' Unquote. The proposal before us hands power to parties rather than voters, and what concerns me is the very different track we're going down to that proposed by the expert panel and the Senedd committee on reform. Both recommended, based on the available evidence, how to deliver very clear principles of reform - a very different model to that proposed by Labour and Plaid Cymru. So, I do really have to question the rationale behind going in a very different direction to the evidence, and I would ask, Counsel General, that you give clear reasons why the previous expert panel recommendations were rejected. I'm going to finish very soon. I would urge Labour and Plaid Cymru to look again at the electoral method and make at least provisions for flexible lists to give voters greater choice. I don't just worry for the sake of the technicality of the proposals: this is our opportunity to kick-start a new deliberative, proportional, diverse politics, driven by accountability and transparency. To conclude, Dirprwy Lywydd, I do support the principle behind reform. The Welsh Liberal Democrats and I are committed to delivering a Senedd that can support a vibrant democracy, a confident self-governing Wales and a thriving Wales today and in the future. I do have reservations about the detail, and I hope that the Senedd can work together - let's revert to that real cross-party working together that I hold so dear - and collectively build on and adapt these early proposals to ensure that this package of reform truly delivers real democracy for Wales, as my mum would have wanted. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Mae'r mater arall yr oeddwn yn anghytuno â'r rhan fwyaf o'r pwyllgor yn ei gylch yn ymwneud â'r system etholiadol. Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru wedi dadlau ers tro y dylid cynnal etholiadau gan ddefnyddio system y bleidlais sengl drosglwyddadwy, gan roi grym a dewis ystyrlon i bleidleiswyr, dod â rheolaeth pleidiau drwy etholiadau rhestrau caeedig i ben, a sicrhau bod Aelodau'n fwy atebol i'w hetholwyr nag i'w pleidiau. Ystyriodd y pwyllgor sawl system etholiadol, gan gynnwys D'Hondt a Sainte-Laguë. Canfu casgliadau'r panel arbenigol, a ystyriwyd yn fanwl gan y pwyllgor, ac rwy'n dyfynnu, 'yn gyffredinol, [fod] fformiwla etholiadol D'Hondt yn arwain at ganlyniadau sy'n llai cyfrannol na fformiwla Sainte-Laguë, ac weithiau'n llai cyfrannol na'r system bresennol.' Cau'r dyfyniad. Mae'r cynnig ger ein bron yn rhoi'r grym i bleidiau yn hytrach na phleidleiswyr, a'r hyn sy'n peri pryder i mi yw'r llwybr gwahanol iawn yr ydym yn ei ddilyn o gymharu â'r hyn a gynigiwyd gan y panel arbenigol a phwyllgor y Senedd ar ddiwygio. Argymhellodd y ddau, ar sail y dystiolaeth a oedd ar gael, sut i gyflawni egwyddorion diwygio clir iawn - model gwahanol iawn i'r un a gynigir gan Lafur a Phlaid Cymru. Felly, mae'n rhaid imi gwestiynu'r rhesymeg dros fynd i gyfeiriad gwahanol iawn i'r dystiolaeth, a Gwnsler Cyffredinol, hoffwn ofyn i chi roi rhesymau clir pam y gwrthodwyd argymhellion blaenorol y panel arbenigol. Byddaf yn gorffen yn y man. Byddwn yn annog Llafur a Phlaid Cymru i edrych eto ar y dull etholiadol a gwneud darpariaethau, o leiaf, ar gyfer rhestrau hyblyg i roi mwy o ddewis i bleidleiswyr. Nid technegolaeth y cynigion yn unig sy'n peri pryder i mi: dyma ein cyfle i greu gwleidyddiaeth newydd sy'n gydgynghorol, yn gyfrannol ac yn amrywiol, ac sydd wedi'i llywio gan atebolrwydd a thryloywder. I gloi, Ddirprwy Lywydd, rwy'n cefnogi'r egwyddor sy'n sail i ddiwygio. Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru a minnau wedi ymrwymo i sicrhau Senedd a all gefnogi democratiaeth fywiog, Cymru hunanlywodraethol hyderus a Chymru lewyrchus heddiw ac yn y dyfodol. Mae gennyf amheuon ynghylch y manylion, ac rwy'n gobeithio y gall y Senedd gydweithio - gadewch inni ddychwelyd at y cydweithio trawsbleidiol gwirioneddol hwnnw sydd mor bwysig i mi - ac adeiladu ar y cynigion cynnar hyn a'u haddasu ar y cyd i sicrhau bod y diwygiadau hyn o ddifrif yn sicrhau democratiaeth real i Gymru, fel y byddai fy mam wedi'i hoffi. Diolch yn fawr iawn.