English: Jenny Rathbone makes a series of really important points there. I fully understand the anxiety that young people feel faced with examinations and feeling that the experience they've had doesn't prepare them in the way that they would have wanted. But when we relied entirely on centre-determined grades last year - I know Jenny Rathbone will know what happened - we saw the gap between grades awarded to the more advantaged pupils and those on free school meals widen from 15 per cent, where it had been before the pandemic, already far too high, to 21 per cent last year. Examinations are an important corrective to unconscious biases in the system. We know that working-class young men particularly do better in exams than sometimes their teachers had anticipated. That's why it is very important for us to have examinations as part of the way that young people will be assessed in Wales this summer. The WJEC has run examinations in November last year and November during the firebreak of the year before, and have done so successfully. They do act as an important corrective in that equity sense for young people who without examinations sometimes don't get the credit that their abilities would entitle them to have when we rely simply on other methods. But it's a blended approach. Examinations, yes - carefully controlled, content reduced, advanced notice of subjects to be covered and so on, to take account of the points that Jenny Rathbone made - alongside other forms of assessment, will allow a rounded result for those young people, and one that is useable not just in Wales, but across the United Kingdom, because the currency of that award has been protected and means that it will be recognised when young people come to use it when applying for jobs or looking to go on courses in other parts of the United Kingdom.
Welsh: Mae Jenny Rathbone yn gwneud cyfres o bwyntiau pwysig iawn yn y fan yna. Rwy'n deall yn iawn y pryder y mae pobl ifanc yn ei deimlo wrth wynebu arholiadau gan deimlo nad yw'r profiad y maen nhw wedi'i gael yn eu paratoi nhw yn y ffordd y bydden nhw wedi dymuno. Ond pan wnaethom ni ddibynnu yn llwyr ar raddau a bennwyd gan y ganolfan y llynedd - rwy'n gwybod y bydd Jenny Rathbone yn gwybod beth ddigwyddodd - gwelsom y bwlch rhwng y graddau a ddyfarnwyd i'r disgyblion mwy breintiedig a'r rhai hynny ar brydau ysgol am ddim yn ehangu o 15 y cant, lle yr oedd wedi bod cyn y pandemig, sydd eisoes yn llawer rhy uchel, i 21 y cant y llynedd. Mae arholiadau'n gywiriad pwysig i ragfarn anymwybodol yn y system. Gwyddom fod dynion ifanc dosbarth gweithiol yn benodol yn gwneud yn well mewn arholiadau nag yr oedd eu hathrawon wedi'i ragweld weithiau. Dyna pam mae'n bwysig iawn inni gynnal arholiadau fel rhan o'r ffordd y bydd pobl ifanc yn cael eu hasesu yng Nghymru yr haf hwn. Mae CBAC wedi cynnal arholiadau ym mis Tachwedd y llynedd a mis Tachwedd yn ystod cyfnod atal byr y flwyddyn flaenorol, ac wedi gwneud hynny'n llwyddiannus. Maen nhw'n gweithredu fel cywiriad pwysig o ran y tegwch hwnnw i bobl ifanc nad ydyn nhw weithiau'n cael y clod y byddai eu galluoedd yn rhoi'r cyfle iddyn nhw ei gael pan fyddwn ni'n dibynnu ar ddulliau eraill yn unig. Ond mae'n ddull cyfunol. Bydd arholiadau, ie - wedi'u rheoli'n ofalus, y cynnwys wedi'i leihau, rhybudd o flaen llaw o'r pynciau i'w trafod ac ati, er mwyn ystyried y pwyntiau a wnaeth Jenny Rathbone - ochr yn ochr â mathau eraill o asesu, yn caniatáu canlyniad cyflawn i'r bobl ifanc hynny, ac yn un y gellir ei ddefnyddio nid yn unig yng Nghymru, ond ledled y Deyrnas Unedig, oherwydd bod cyfrededd y dyfarniad hwnnw wedi'i ddiogelu ac mae'n golygu y caiff ei gydnabod pan ddaw pobl ifanc i'w ddefnyddio wrth wneud cais am swyddi neu pan fyddan nhw'n dymuno mynd ar gyrsiau mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig.