English: The legislation takes us backwards and not forwards. It's not inevitable; it is the result of political choices by the UK Government and there is better legislation available. That is why we have worked so hard, Llywydd, with colleagues at Westminster over the last recent days to move amendments that would have put right some of the things that this legislation gets so badly wrong. Can I, while I am on this matter, pay tribute to the enormous efforts that have been made by Welsh peers in the House of Lords? Peers of different parties and cross-bench peers as well, many of them former Members of this Senedd, but others too. It's invidious to mention anybody by name, Llywydd, but I do just want to mention Lord John Morris. The last time I had a conversation with Lord Morris, at the end of last year, he told the story of how, as a young man in his 20s, he was chosen to be the warm-up act introducing the main speaker, Clem Attlee, at the Carmarthen by-election of 1957. Here we are, more than 60 years later. Having served as Secretary of State for Wales under Harold Wilson and James Callaghan, and Attorney-General in Tony Blair's Cabinet, there he was yesterday - 90 years old he'll be next year - battling hard to get this Bill amended so that it could defend essential Welsh interests. If Lord John Morris can battle to defend Welsh interests, then surely we here in this Chamber should be able to do the same. Let me for a moment, Llywydd, also enumerate the specific shortcomings of this Bill from a devolution perspective. First of all, the wholly offensive clause 21, where the UK Government is taking to itself so-called Henry VIII powers to repeal or amend any part of any Act of Parliament, including the Government of Wales Act 2006. There are Members of the Conservative benches here who have very honourably and over many years policed the boundary between powers given to Welsh Ministers and powers that ought to be exercised here on the floor of the Senedd. I haven't always agreed with some of the conclusions that they have drawn, but I have always admired the effort that they have made to keep that relationship honest. Today, they will be voting to support a Bill in which UK Ministers can amend the Government of Wales Act through secondary legislation and with no consent from this Senedd at all. How could we possibly consent to that? We wish the Northern Ireland protocol every success, but support for devolution and peace in Northern Ireland does not require the unilateral rewriting by UK Ministers of the devolution settlement. That is what Lord Thomas of Cwmgiedd, the former Lord Chief Justice, battled so hard to persuade UK Ministers of on the floor of the House of Lords, but, despite every argument that he deployed, we've had no return on it at all. The withdrawal agreement Bill provides no assurance that devolved institutions will be given a meaningful role in future-partnership negotiations, for which it paves the way - negotiations that would have a major impact on matters within devolved competence. We should have a guarantee through the legislation that the voice of this Senedd will be heard in those negotiations, but, despite the amendments that we placed to the Bill, all those attempts were turned down. As the Counsel General has said, it cannot be right to oblige us to comply with international obligations that impact on devolved competence if we have had no part in agreeing to them. Finally, and most gratuitously, Llywydd, Government Ministers have so far rejected an attempt to add any recognition of the Sewel convention to a clause that asserts the untrammelled sovereignty of Parliament - a clause that my predecessor has memorably described as either a piece of constitutional graffiti, because it means absolutely nothing, or a clause that has a genuine attempt to trespass into the devolution settlement in a genuinely profound way. Llywydd, I'm not under any illusion that a refusal of legislative consent from this Senedd will stop the Bill from being enacted, but I hope that, even now, the UK Government will pause for reflection about their approach to devolution and consider the damage they risk to the fabric of the United Kingdom. I note the suggestion in the letter from the Secretary of State for Exiting the European Union that the circumstances around this Bill are singular, specific and exceptional. The way for them to demonstrate that they really believe what they say is to follow the advice that we have provided about how Sewel could be codified to make sure that the singularity of this decision is genuinely upheld in the future. The Bill sets the United Kingdom on a new path, one fraught with dangers, including dangers that are unnecessary and could have been avoided. They have not been avoided in the way that the Bill has progressed through the Houses of Parliament; rather, in this Bill, they have been increased and increased to the detriment of devolution and to the detriment of Wales. Our job is to stand up for our interests, as the Scottish Parliament will stand up for the interests of Scotland, and as I believe the Northern Ireland Assembly will do on behalf of their population too. That's what we have an opportunity to do this afternoon, and that's why I ask this Senedd to vote against the motion and to refuse our consent to this damaging Bill.
Welsh: Mae'r ddeddfwriaeth yn mynd â ni yn ein holau ac nid yn ein blaenau. Nid yw hynny'n anochel; mae o ganlyniad i ddewisiadau gwleidyddol gan Lywodraeth y DU ac mae gwell deddfwriaeth ar gael. Dyna pam rydym ni wedi gweithio mor galed, Llywydd, gyda'n cyd-Aelodau yn San Steffan dros y dyddiau diwethaf i gynnig gwelliannau a fyddai wedi unioni rhai o'r pethau y mae'r ddeddfwriaeth hon yn eu gwneud mor wael. A gaf i, wrth imi ymdrin â'r mater hwn, roi teyrnged i'r ymdrechion aruthrol a wnaeth yr Arglwyddi o Gymru yn Nhŷ'r Arglwyddi? Arglwyddi o wahanol bleidiau ac Arglwyddi meinciau croes hefyd, lawer ohonyn nhw'n gyn-Aelodau o'r Senedd hon, ond rhai eraill hefyd. Mae'n annheg enwi unrhyw un yn arbennig, Llywydd, ond fe hoffwn grybwyll yr Arglwydd John Morris. Y tro diwethaf imi gael sgwrs gyda'r Arglwydd Morris, tua diwedd y flwyddyn y llynedd, fe ddywedodd ef y stori am sut, yn ddyn ifanc yn ei 20au, y bu iddo gael ei ddewis i godi hwyl cyn cyflwyno'r prif siaradwr, Clem Attlee, yn isetholiad Caerfyrddin ym 1957. A dyma ni, fwy na 60 mlynedd yn ddiweddarach. Ar ôl bod yn Ysgrifennydd Gwladol Cymru dan Harold Wilson a James Callaghan, ac yn Dwrnai Cyffredinol yng Nghabinet Tony Blair, roedd ef yno ddoe - fe fydd yn 90 mlwydd oed y flwyddyn nesaf - yn brwydro'n galed i ddiwygio'r Bil hwn fel y byddai'n amddiffyn buddiannau hanfodol Cymru. Os gall yr Arglwydd John Morris frwydro i amddiffyn buddiannau Cymru, yna siawns y dylem ninnau yma yn y Siambr hon allu gwneud yr un peth. Gadewch imi hefyd am ennyd, Llywydd, rifo'r diffygion penodol yn y Bil hwn o safbwynt datganoli. Yn gyntaf oll, y cymal cwbl sarhaus sef rhif 21, lle mae Llywodraeth y DU yn defnyddio pwerau Harri'r Wythfed fel y'u gelwir, i ddiddymu neu ddiwygio unrhyw ran o unrhyw Ddeddf Seneddol, gan gynnwys Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Mae yna Aelodau o feinciau'r Ceidwadwyr yn y fan hon sydd, yn anrhydeddus a thros flynyddoedd lawer, wedi plismona'r ffin rhwng pwerau a roddir i Weinidogion Cymru a phwerau y dylid eu harfer yma ar lawr y Senedd. Nid wyf wedi cytuno bob amser â rhai o'u casgliadau nhw, ond rwyf bob amser wedi edmygu'r ymdrech a wnaethon nhw i gadw'r berthynas honno'n ddidwyll. Heddiw, fe fyddan nhw'n pleidleisio i gefnogi Bil lle gall Gweinidogion y DU ddiwygio Deddf Llywodraeth Cymru drwy ddeddfwriaeth eilaidd a heb unrhyw ganiatâd gan y Senedd hon o gwbl. Sut yn y byd y gallwn ni gydsynio i hynny? Rydym ni'n dymuno pob llwyddiant i brotocol Gogledd Iwerddon, ond nid yw cefnogaeth i ddatganoli a heddwch yng Ngogledd Iwerddon yn gofyn am ailysgrifennu'r setliad datganoli gan Weinidogion y DU yn unochrog. Dyna oedd dadl fawr Arglwydd Thomas o Gwmgïedd, y cyn Arglwydd Brif Ustus, ar lawr Tŷ'r Arglwyddi wrth geisio perswadio Gweinidogion y Deyrnas Unedig. Ond, er pob dadl a ddefnyddiwyd ganddo ef, nid ydym wedi elwa ar hynny o gwbl. Nid yw'r Bil cytundeb ymadael yn rhoi unrhyw sicrwydd y bydd sefydliadau datganoledig yn cael swyddogaeth ystyrlon yn y trafodaethau ar y cyd â'r bartneriaeth, y mae'n paratoi'r ffordd ar eu cyfer nhw - trafodaethau a fyddai'n cael effaith fawr ar faterion o fewn cymhwysedd datganoledig. Fe ddylem ni gael gwarant yn sgil y ddeddfwriaeth y bydd llais y Senedd hon yn cael ei glywed yn y trafodaethau hynny ond, er gwaethaf y gwelliannau a argymhellwyd gennym ni i'r Bil, fe wrthodwyd pob un o'r ymdrechion hynny. Fel y dywedodd y Cwnsler Cyffredinol, nid yw hi'n iawn i'n gorfodi ni i gydymffurfio â rhwymedigaethau rhyngwladol sy'n effeithio ar gymhwysedd datganoledig os nad ydym ni wedi bod yn rhan o gytuno arnynt. Yn olaf, a does dim esgus dros hynny, Llywydd, mae Gweinidogion y Llywodraeth hyd yma wedi gwrthod ymgais i ychwanegu unrhyw gydnabyddiaeth o gonfensiwn Sewel at gymal sy'n haeru sofraniaeth ddiwrthdro'r Senedd - cymal a ddisgrifiwyd yn gofiadwy gan fy rhagflaenydd fel naill ai darn o graffiti cyfansoddiadol, oherwydd nid yw'n golygu dim, neu gymal sydd ag ymgais wirioneddol i dresmasu yn y setliad datganoli mewn ffordd ddifrifol iawn. Llywydd, nid wyf yn fy nhwyllo fy hun y bydd gwrthod cydsyniad deddfwriaethol gan y Senedd hon yn atal y Bil rhag cael ei ddeddfu, ond rwy'n gobeithio, hyd yn oed nawr, y bydd Llywodraeth y DU yn aros i fyfyrio ynghylch eu hagwedd nhw at ddatganoli ac yn ystyried y difrod y maen nhw'n ei achosi i wead y Deyrnas Unedig. Rwy'n nodi'r awgrym yn y llythyr gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Ymadael â'r Undeb Ewropeaidd fod yr amgylchiadau sy'n ymwneud â'r Bil hwn yn neilltuol, yn benodol ac yn eithriadol. Dylent ddangos eu bod nhw'n credu mewn gwirionedd yn yr hyn y maen nhw'n ei ddweud drwy ddilyn ein cyngor ni ar sut y gellid codio Sewel i wneud yn siŵr bod y penderfyniad hwn yn cael ei gadarnhau mewn gwirionedd yn y dyfodol. Mae'r Bil yn rhoi'r Deyrnas Unedig ar drywydd newydd, un sy'n llawn peryglon, gan gynnwys peryglon diangen y gellid bod wedi eu hosgoi. Ni chawsant eu hosgoi yn y ffordd y mae'r Bil wedi mynd trwy ddau Dŷ Seneddol; yn hytrach, yn y Bil hwn, maen nhw wedi cynyddu eto fyth ar draul datganoli ac ar draul Gymru. Ein gwaith ni yw amddiffyn ein buddiannau ni, gan y bydd Senedd yr Alban yn amddiffyn buddiannau'r Alban, ac fel y credaf y bydd Cynulliad Gogledd Iwerddon yn ei wneud ar ran eu poblogaeth nhw hefyd. Mae cyfle inni wneud hyn y prynhawn yma, a dyna pam yr wyf i'n gofyn i'r Senedd hon bleidleisio yn erbyn y cynnig a gwrthod ein cydsyniad ni i'r Bil niweidiol hwn.