English: I'm glad to rise in this important debate brought by our fellow Assembly Members. All of us here today know how dramatically our lives are changing. Indeed, nobody would bat an eye if I said I'd visited a supermarket this morning and paid for my goods at the self-service counter, and nobody would bat an eye if I said that I'd taken a train to Cardiff, my journey controlled by one signaller sat at a computer terminal at my destination city. Equally, if I said that when I got to my office in the workplace, I did online banking at the click of a button. Yet, these three simple acts, barely believable when the National Assembly for Wales was created in 1999, illustrate both the challenges and the opportunities to Wales's economy. Today, life becomes easier for the consumer, but what about the individual who used to be employed at the supermarket, the signaller and their family, and the bank staff who used to work in banks up and down our high streets? Too often, we can read statistics without comprehending the meaning, and I note in this motion under bullet point 2, and I quote, an estimated 700,000 jobs are at risk in Wales over the next two decades as a result of automation.' A single job lost can devastate an individual, endanger a family and is corrosive to a community and a society. Never have I quoted the former Lib Dem leader, Nick Clegg, but I was struck by a 'Newsnight' report that he recently undertook after visiting Ebbw Vale, and its sentiment. He said, 'So, having spent some time in Ebbw Vale, I'm much clearer in my own mind about why people voted for Brexit in large numbers, particularly older voters, because how much money was spent by the European Union on that shiny building or that project? All of that paled in significance to the feeling, the longing for a return to past certainties, when the steelworks were open, when everyone had jobs, where people had money in their pockets. And when people had an opportunity to rattle the cage and say, "We want that back," it wasn't so much that they are left behind; it was their feeling about what they had left behind.' And that's an interesting concept. Now, the fourth industrial revolution will challenge all our certainties and will require Government invention and intervention, and from us as a Welsh Labour Government because we know other parties in this Chamber will allow the market to take its course, irrespective of the human cost. We all saw in Wales last year the difference an activist Welsh Labour Government can make. Whilst the UK Tory Government did not act to block the dumping of state-subsidised Chinese steel when they could have done, the Welsh steel industry was put at risk, it was put at harm and it was put in jeopardy. We need to seize the moment and match or exceed the Organisation for Economic Co-operation and Development levels of investment in research and development to ensure Wales is at the forefront of future growth in industry. So, I support the proposal that we need to revisit the 'Innovation Wales' strategy, and continually challenge ourselves to do all we can to ensure Wales is ready to embrace the fourth industrial revolution. Diolch.
Welsh: Rwy'n falch o godi yn y ddadl bwysig hon a gyflwynwyd gan ein cyd-Aelodau Cynulliad. Mae pob un ohonom yma heddiw yn gwybod pa mor ddramatig yw'r newid i'n bywydau. Yn wir, ni fyddai neb yn synnu dim pe bawn yn dweud fy mod wedi ymweld ag archfarchnad y bore yma ac wedi talu am fy nwyddau wrth y cownter hunanwasanaeth, ac ni fyddai neb yn synnu dim pe bawn yn dweud fy mod wedi cael trên i Gaerdydd, a bod fy nhaith wedi'i rheoli gan signalwr yn eistedd wrth derfynell gyfrifiadurol yn y ddinas yr oeddwn yn mynd iddi. Yn yr un modd, pe bawn yn dweud fy mod wedi bancio ar-lein drwy wasgu botwm ar ôl cyrraedd fy swyddfa yn y gweithle. Eto i gyd, prin fod y tair gweithred syml hon yn gredadwy pan gafodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru ei greu yn 1999, ac mae hynny'n dangos yr heriau a'r cyfleoedd i economi Cymru. Heddiw, daw bywyd yn haws i'r defnyddiwr, ond beth am yr unigolyn a arferai gael ei gyflogi yn yr archfarchnad, y signalwr a'i deulu, a'r staff banc a arferai weithio mewn banciau ar hyd y stryd fawr? Yn rhy aml, gallwn ddarllen ystadegau heb amgyffred yr ystyr, a nodaf yn y cynnig hwn o dan bwynt bwled 2, a dyfynnaf, 'risg i tua 700,000 o swyddi yng Nghymru dros y ddau ddegawd nesaf o ganlyniad i awtomatiaeth.' Mae colli un swydd yn gallu dinistrio unigolyn a rhoi teulu mewn perygl, ac mae'n cyrydu cymuned a chymdeithas. Nid wyf erioed wedi dyfynnu cyn-arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol, Nick Clegg, ond cefais fy nharo gan adroddiad 'Newsnight' y cymerodd ran ynddo'n ddiweddar ar ôl ymweld â Glynebwy, a chan deimlad yr adroddiad. Dywedodd, 'Felly, ar ôl treulio peth amser yng Nglynebwy, rwy'n llawer cliriach fy meddwl pam y pleidleisiodd pobl dros Brexit mewn niferoedd mawr, yn enwedig pleidleiswyr hŷn, oherwydd faint o arian a wariwyd gan yr Undeb Ewropeaidd ar yr adeilad sgleiniog hwn neu'r prosiect hwnnw? Roedd hynny i gyd yn pylu'n ddim o gymharu â'r teimlad, y dyheu am ddychwelyd at sicrwydd y gorffennol, pan oedd y gwaith dur ar agor, pan oedd gan bawb swyddi, pan oedd gan bobl arian yn eu pocedi. A phan gafodd bobl gyfle i ysgwyd y cawell a dweud, "Rydym eisiau hynny'n ôl", roedd yn ymwneud nid yn gymaint â'u bod hwy wedi cael eu gadael ar ôl, ond â'u teimladau ynglŷn â'r hyn roeddent wedi'i adael ar ôl.' Ac mae hwnnw'n gysyniad diddorol. Nawr, bydd y pedwerydd chwyldro diwydiannol yn herio'r holl bethau rydym yn sicr yn eu cylch a bydd angen dyfeisgarwch ac ymyrraeth y Llywodraeth, a gennym ni fel Llywodraeth Lafur Cymru oherwydd gwyddom y bydd pleidiau eraill yn y Siambr hon yn caniatáu i'r farchnad ddilyn ei chwrs, heb ystyried y gost ddynol. Gwelodd pawb ohonom yng Nghymru y llynedd y gwahaniaeth y gall Llywodraeth Lafur Cymru weithredol ei wneud. Ni weithredodd Llywodraeth Dorïaidd y DU i atal dympio dur Tsieineaidd â chymhorthdal y wladwriaeth pan allent fod wedi gwneud, a chafodd diwydiant dur Cymru ei roi mewn perygl. Mae angen i ni fachu ar y cyfle a chyrraedd lefelau cyfatebol neu ragori ar fuddsoddiad y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd mewn ymchwil a datblygu er mwyn sicrhau bod Cymru ar y blaen o ran twf y diwydiant yn y dyfodol. Felly, rwy'n cefnogi'r cynnig fod angen i ni edrych eto ar strategaeth 'Arloesi Cymru', a herio ein hunain yn barhaus i wneud popeth yn ein gallu i sicrhau bod Cymru yn barod i fanteisio ar y pedwerydd chwyldro diwydiannol. Diolch.