English: Diolch yn fawr, Llywydd. I move the amendments in my colleague's name. Like Simon, can I welcome the fact that the Welsh Government has now published a draft national marine plan? We're kind of getting the first half of the debate that will go on through tomorrow when we will discuss some of the committee's ideas in this vital area. And I do hope that these two hours' worth of debate will feed into the consultation process in an effective way. We've waited a long time, but we've been rewarded with a very long draft report. I mean, 300 pages, I'm sure, made, for most of us who pay attention to this policy area and those out there in the field and our colleagues in all sorts of non-governmental organisations - it made very inspiring Christmas reading for everyone. But I am pleased that we now have it, and I really am concerned about where it enables us to progress towards in terms of coherent policy in this area. But I think we do need to remind ourselves that the ability to have this sort of planning goes back to the Marine and Coastal Access Act 2009. We had the marine policy statement in 2011. Other jurisdictions have been quicker: in Scotland, their plan was rolled out in 2015, so they've had over two years, really, of additional time, perhaps, to start tackling some of the immediate concerns in terms of the ecology of the marine environment, but also, very importantly, how we fit the environment into our vision of sustainable development, and that's very different important as well. We'd have to say our current marine ecosystems are not in a state of pristine health, as far as we know, anyway; I'll talk a little bit about data deficiencies later. But the 'State of Natural Resources' report said that only 29 per cent of our estuary and coastal waters were defined as being in a good ecological status, so it's quite clear that we need a lot more attention in this area of public policy. I have no problems with the first three points in this motion. I don't have any difficulties, either, with the Plaid Cymru amendments, but there is, I think, a sense of complacency in the Government's position, or at least this is creeping in, and that's why I'm not exactly delighted by point 4 and the pat on the back it seeks to give the Government. But we clearly need to identify the potential for what many call blue growth in the marine sector, and we have rich resources, a large marine environment from which to draw, and we really should be seeing this as central to our national well-being goals. We ought to be sector leaders and have that kind of ambition, and not be dragging a little bit behind in the slow lane. I would say I think it's fine producing a document of 300 pages if it's still really quite clear and targeted. The problem if it isn't is that it appears rather prolix. If we compare it to the Scottish version, that's under half the length of our draft plan, and I think it is a lot more succinct and focused. Really, at the other end of the scale, the US national ocean policy implementation plan is 36 pages. I think that's the kind of crispness we need to see if we are really going to get a sense of how the Government is going to make decisions and enable others to act in this area and know what is possible in terms of applications they're going to be bringing forward. I think it's very important, Llywydd, that the marine plan needs to be spatially prescriptive, providing clarity to sea users and stakeholders alike, while ensuring space for marine life to thrive. That, clearly, is the balance that we need to set. I have one major concern I just want to raise today. For these proposals to work, there needs to be effective intelligence on which plans and proposals can draw. The general quality of the evidence base is very poor. There's also a lot of confusion in the fragmentation that exists between different jurisdictions and sectors that have various responsibilities for our marine environment. I do think that we need to pay a lot of attention to this area so that we see much more data collaboration between authorities and organisations from across the various sectors, and see that as part of a solid foundation for our future development. But can I just conclude by saying that this is the start, and we will work in a constructive way to improve things and to ensure that, for the future, we do have a very clear strategy for our marine environment? Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Cynigiaf y gwelliannau yn enw fy nghyd-Aelod. Fel Simon, a gaf i groesawu'r ffaith bod Llywodraeth Cymru nawr wedi cyhoeddi cynllun morol cenedlaethol drafft? Dyma hanner cyntaf y ddadl a fydd yn mynd yn ei blaen yfory pan fyddwn yn trafod rhai o syniadau'r Pwyllgor yn y maes hanfodol hwn. Ac rwy'n gobeithio y bydd y ddwy awr hyn o ddadl yn bwydo i'r broses ymgynghori mewn ffordd effeithiol. Rydym wedi aros yn hir, ond rydym wedi cael ein gwobrwyo ag adroddiad drafft hir iawn. Rwy'n siwr bod 300 o dudalennau, i'r rhan fwyaf ohonom sy'n talu sylw i'r maes polisi hwn a rhai sy'n gweithio yn y maes a'n cydweithwyr mewn pob math o sefydliadau anllywodraethol - roedd yn ddeunydd darllen ysbrydoledig iawn i bobl dros y Nadolig. Ond rwy'n falch ei fod gennym yn awr, ac rwy'n poeni o ddifrif ynghylch ble y mae'n ein galluogi ni i symud o ran polisi cydlynol yn y maes hwn. Ond credaf fod angen atgoffa ein hunain bod y gallu i gael y math hwn o gynllunio yn mynd yn ôl at Ddeddf y Môr a Mynediad i'r Arfordir 2009. Cawsom y datganiad polisi morol yn 2011. Mae awdurdodaethau eraill wedi bod yn gyflymach: yn yr Alban, cafodd eu cynllun ei gyflwyno yn 2015, felly maen nhw wedi cael dros ddwy flynedd, mewn gwirionedd, o amser ychwanegol, efallai, i ddechrau mynd i'r afael â rhai o'r pryderon uniongyrchol o ran ecoleg yr amgylchedd morol, ond hefyd, yn bwysig iawn, sut yr ydym yn ffitio'r amgylchedd i'n gweledigaeth datblygu cynaliadwy, ac mae hynny'n wahanol iawn ac yn bwysig yn ogystal. Byddai'n rhaid inni ddweud nad yw ein hecosystemau morol presennol mewn cyflwr iechyd perffaith, cyn belled ag y gwyddom, beth bynnag; fe soniaf ychydig am ddiffygion data yn ddiweddarach. Ond dywedodd yr adroddiad ar sefyllfa adnoddau naturiol mai dim ond 29 y cant o ddyfroedd ein haberoedd a'n harfordiroedd sydd â'u statws ecolegol yn dda, felly mae'n eithaf clir bod angen llawer mwy o sylw yn y maes hwn o bolisi cyhoeddus. Nid oes gennyf unrhyw broblemau â'r tri phrif bwynt yn y cynnig hwn. Nid oes gennyf unrhyw broblemau, ychwaith, â gwelliannau Plaid Cymru, ond ceir, rwy'n credu, synnwyr o ddifaterwch yn safbwynt y Llywodraeth, neu o leiaf mae hyn yn llithro i mewn, a dyna pam nad wyf wedi fy mhlesio'n gyfan gwbl gan bwynt 4 a'r gymeradwyaeth y mae'n ceisio ei rhoi i'r Llywodraeth. Ond yn amlwg mae angen inni nodi potensial yr hyn a elwir gan lawer yn dwf glas yn y sector morol, ac mae gennym adnoddau cyfoethog, amgylchedd morol mawr y gellir tynnu ohono, ac yn wir dylem fod yn gweld hyn yn rhywbeth canolog i'n nodau llesiant cenedlaethol. Dylem fod yn arweinwyr yn y sector a dylai fod gennym y math hwnnw o uchelgais, ac nid yn llusgo ychydig ar ei hôl hi yn y lôn araf. Byddwn yn dweud ei bod yn iawn i gynhyrchu dogfen 300 o dudalennau os yw'n dal yn eithaf clir ac wedi'i thargedu. os nad yw hi felly, y broblem yw ei bod hi'n ymddangos braidd yn hirwyntog. O'i chymharu â fersiwn yr Alban, mae honno yn llai na hanner hyd ein cynllun drafft, ac rwy'n credu ei bod yn llawer mwy cryno a phenodol. Mewn gwirionedd, ar ben arall y raddfa, mae cynllun gweithredu polisi morol cenedlaethol yr Unol Daleithiau yn 36 o dudalennau. Credaf mai dyna'r math o groywder y mae angen inni ei weld os ydym yn mynd i gael syniad o sut y mae'r Llywodraeth yn mynd i wneud penderfyniadau a galluogi eraill i weithredu yn y maes hwn a gwybod beth sy'n bosibl o ran ceisiadau y maen nhw'n mynd i'w cyflwyno mewn gwirionedd. Mae'n bwysig iawn, Llywydd, bod angen i'r cynllun morol fod yn rhagnodol yn ofodol, yn darparu eglurder i defnyddwyr môr a rhanddeiliaid fel ei gilydd, tra'n sicrhau bod lle i fywyd morol ffynnu. Dyna, yn amlwg, yw'r cydbwysedd y mae angen inni ei osod. Mae gennyf un pryder mawr yr wyf am ei godi heddiw. Er mwyn i'r cynigion hyn weithio, mae angen gwybodaeth effeithiol y gall cynlluniau a chynigion ei defnyddio. Mae ansawdd cyffredinol y sylfaen dystiolaeth yn wael iawn. Hefyd, mae llawer o ddryswch yn y darnio sy'n bodoli rhwng awdurdodaethau a sectorau gwahanol sydd â chyfrifoldebau amrywiol ar gyfer ein hamgylchedd morol. A chredaf fod angen inni dalu llawer o sylw i'r maes hwn fel ein bod yn gweld llawer mwy o gydweithio ar ddata rhwng awdurdodau a sefydliadau ar draws y gwahanol sectorau, a bod hyn yn cael ei weld yn rhan o'r sylfaen gadarn ar gyfer datblygu yn y dyfodol. Ond a gaf i gloi drwy ddweud mai'r dechreuad yw hyn, ac y byddwn ni'n gweithio mewn ffordd adeiladol i wella pethau a sicrhau, ar gyfer y dyfodol, fod gennym strategaeth glir iawn ar gyfer ein hamgylchedd morol? Diolch.