English: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd, and can I thank the Conservatives for tabling this important debate today? There is much in the motion that we can support, but, as Suzy Davies has rightly highlighted, we are approaching the issues from a slightly different perspective. So, given the constraints of time, Dirprwy Lywydd, I'll confine my remarks to advocating for our amendments. Our first amendment seeks to delete clause 4. While any additional resources for this important sector are always welcome, the parlous financial state of many of our universities makes it impossible for us to give an unqualified welcome to the extra resources that Welsh Government has made available so far, such as they are. The Wales Governance Centre, back in May this year, were warning of a loss of fee income to Welsh universities of between £100 million and £140 million this academic year. That, of course, was a prediction. As Suzy Davies has just pointed out, HEFCW was recently predicting a loss of over £400 million - a shortfall - in universities' incomes this year, while putting, potentially, up to 5,000 jobs at risk. This is on top of an already fragile position for some of our institutions. I think it's fair to say they are autonomous institutions, and some of them have to take some responsibility for that. But whether or not they take that responsibility, the impact on our communities of losing some of those institutions, or of losing many jobs in those institutions, would be drastic. The Minister may say that she doesn't recognise this picture. If she doesn't, that's unfortunate, because that's the reality. The £27 million that the Welsh Government have given so far feels like a small drop in a very large ocean, and I'm sorry if the Government feels that it's churlish, but we don't feel that that should be welcomed in and of itself. Our amendment 3 seeks to replace point 6 (a). We do understand, of course, that some students are unhappy with paying the same level of fees as they would in an ordinary year when their learning experience will be very different, and we sympathise. But we do not believe that when the sector is under such financial pressure that this is the right time to further reduce the income that's available to institutions. I take what Suzy Davies says about how individual students shouldn't have to carry the can, and I am sympathetic with that position, but the importance of these institutions in our communities and to our economy is such that we don't support any reduction further of the income that reducing fees would mean. We do believe that the Government should be working closely with the sector to ensure, and 'ensure' is the key word - perhaps we could have said 'enable'. We're not suggesting that the Welsh Government should be funding all of these institutions, higher or further education institutions, but they have to create the right climate where other income can be found, and this, again, is something where we simply don't see that there's enough activity and enough communication. The Government must ensure that there are sufficient resources in both sectors to maintain standards, including teaching standards, and to continue to widen access, and that's where our amendment comes from. Amendment 4 seeks to strengthen the motion with a further specific reference to further education and particularly to work-based learning. The original motion does mention colleges as well as universities throughout, but we wanted to draw out that further education element a little further. Further education faces particular and different challenges, as Suzy Davies has rightly identified, and these must be addressed; work-based learning providers face different challenges yet again. I am aware that they are in a different portfolio, but I think that all education providers, all learning providers have a right to expect a consistent approach from the Government across the board. So, work-based learning providers have been told by Welsh Government that all trainees are to return to face-to-face learning from 1 October, in sharp contrast to the Welsh Government's support for flexible and blended learning in higher education and further education institutions. This doesn't make sense. It is, of course, the fact that they won't get paid if their trainees don't turn up. We hear a lot about parity of esteem between vocational and academic learning. We submit that this is an opportunity for the Welsh Government to engage with the sector across portfolios and to ensure that this supposed parity of esteem of which we've heard so much is actually reflected in how vocational learning opportunities are supported and resourced by the Government, and this is far from the case, hence our amendment 4. Llywydd, I look forward to hearing the rest of the debate, I look forward to the Government's response, and I commend amendments 1, 3 and 4 to this Senedd.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd, ac a gaf fi ddiolch i'r Ceidwadwyr am gyflwyno'r ddadl bwysig hon heddiw? Mae llawer yn y cynnig y gallwn ei gefnogi, ond fel y mae Suzy Davies wedi tynnu sylw ato'n briodol, rydym yn edrych ar y materion sy'n codi o safbwynt ychydig yn wahanol. Felly, o ystyried cyfyngiadau amser, Ddirprwy Lywydd, fe gadwaf fy sylwadau i ddadlau dros ein gwelliannau. Mae ein gwelliant cyntaf yn galw am ddileu cymal 4. Er bod unrhyw adnoddau ychwanegol ar gyfer y sector pwysig hwn i'w croesawu bob amser, mae sefyllfa ariannol enbyd llawer o'n prifysgolion yn ei gwneud yn amhosibl inni roi croeso diamod i'r adnoddau ychwanegol y mae Llywodraeth Cymru wedi'u darparu hyd yma. Roedd Canolfan Llywodraethiant Cymru, yn ôl ym mis Mai eleni, yn rhybuddio ynglŷn â cholli rhwng £100 miliwn a £140 miliwn o incwm ffioedd i brifysgolion Cymru yn ystod y flwyddyn academaidd hon. Rhagamcan oedd hynny wrth gwrs. Fel y mae Suzy Davies newydd ei ddweud, yn ddiweddar roedd CCAUC yn rhagweld colled o dros £400 miliwn - diffyg - yn incwm prifysgolion eleni, a pherygl o golli hyd at 5,000 o swyddi. Daw hyn ar ben sefyllfa sydd eisoes yn fregus i rai o'n sefydliadau. Rwy'n credu ei bod yn deg dweud eu bod yn sefydliadau annibynnol, ac mae'n rhaid i rai ohonynt ysgwyddo rhywfaint o gyfrifoldeb am hynny. Ond p'un a ydynt yn ysgwyddo'r cyfrifoldeb hwnnw ai peidio, byddai'r effaith ar ein cymunedau o golli rhai o'r sefydliadau hyn, neu golli llawer o swyddi yn y sefydliadau hyn, yn eithafol. Efallai y dywed y Gweinidog nad yw'n cydnabod y darlun hwn. Os nad yw'n ei gydnabod, mae hynny'n anffodus, oherwydd dyna'r realiti. Mae'r £27 miliwn y mae Llywodraeth Cymru wedi'i roi hyd yma yn teimlo fel diferyn bach mewn cefnfor mawr iawn, ac mae'n ddrwg gennyf os yw'r Llywodraeth yn teimlo ein bod yn angharedig, ond nid ydym yn teimlo y dylid croesawu hynny ynddo'i hun. Mae ein gwelliant 3 yn galw am ddileu pwynt 6 (a). Rydym yn deall, wrth gwrs, fod rhai myfyrwyr yn anhapus ynglŷn â thalu'r un lefel o ffioedd ag y byddent mewn blwyddyn arferol pan fo'u profiad dysgu yn wahanol iawn, ac rydym yn cydymdeimlo. Ond pan fo'r sector dan gymaint o bwysau ariannol, ni chredwn mai dyma'r adeg iawn i leihau ymhellach yr incwm sydd ar gael i sefydliadau. Rwy'n cymryd yr hyn y mae Suzy Davies yn ei ddweud am y ffordd na ddylai myfyrwyr unigol ysgwyddo'r baich, ac rwy'n cydymdeimlo â'r safbwynt hwnnw, ond mae'r sefydliadau hyn mor bwysig yn ein cymunedau ac i'n heconomi fel nad ydym yn cefnogi unrhyw ostyngiad pellach yn yr incwm drwy leihau ffioedd. Credwn y dylai'r Llywodraeth weithio'n agos gyda'r sector i sicrhau, a 'sicrhau' yw'r gair allweddol - efallai y gallem fod wedi dweud 'galluogi'. Nid ydym yn awgrymu y dylai Llywodraeth Cymru fod yn ariannu'r sefydliadau hyn yn llwyr, sefydliadau addysg uwch na sefydliadau addysg bellach, ond mae'n rhaid iddynt greu'r hinsawdd iawn lle gellir dod o hyd i incwm arall, ac mae hyn, unwaith eto, yn rhywbeth nad ydym yn gweld bod digon o weithgarwch a digon o gyfathrebu ynghlwm wrtho. Rhaid i'r Llywodraeth sicrhau bod digon o adnoddau yn y ddau sector i gynnal safonau, gan gynnwys safonau addysgu, ac i barhau i ehangu mynediad, a dyna'r rheswm dros ein gwelliant. Mae gwelliant 4 yn ceisio cryfhau'r cynnig drwy gyfeiriad penodol pellach at addysg bellach ac yn enwedig at ddysgu seiliedig ar waith. Mae'r cynnig gwreiddiol yn sôn am golegau yn ogystal â phrifysgolion drwyddo draw, ond roeddem am dynnu rhagor o sylw at yr elfen addysg bellach honno. Mae addysg bellach yn wynebu heriau penodol a gwahanol, fel y mae Suzy Davies wedi nodi'n briodol, a rhaid mynd i'r afael â'r rhain; mae darparwyr dysgu seiliedig ar waith yn wynebu heriau gwahanol unwaith eto. Rwy'n ymwybodol eu bod mewn portffolio gwahanol, ond credaf fod gan bob darparwr addysg, pob darparwr dysgu, hawl i ddisgwyl dull gweithredu cyson gan y Llywodraeth yn gyffredinol. Felly, mae Llywodraeth Cymru wedi dweud wrth ddarparwyr dysgu seiliedig ar waith y bydd pob hyfforddai'n dychwelyd at ddysgu wyneb yn wyneb o 1 Hydref ymlaen, yn wrthgyferbyniol i gefnogaeth Llywodraeth Cymru i ddysgu hyblyg a dysgu cyfunol mewn sefydliadau addysg uwch ac addysg bellach. Nid yw hyn yn gwneud synnwyr. Wrth gwrs, y ffaith amdani yw na fyddant yn cael eu talu os na fydd eu hyfforddeion yn bresennol. Clywn lawer am barch cydradd rhwng dysgu galwedigaethol a dysgu academaidd. Awgrymwn fod hwn yn gyfle i Lywodraeth Cymru ymgysylltu â'r sector ar draws portffolios a sicrhau bod y parch cydradd tybiedig y clywsom gymaint amdano yn cael ei adlewyrchu yn y ffordd y caiff cyfleoedd dysgu galwedigaethol eu cefnogi a'u hariannu gan y Llywodraeth, ac mae hyn ymhell o fod yn wir, a dyna'r rheswm dros ein gwelliant 4. Lywydd, edrychaf ymlaen at glywed gweddill y ddadl, edrychaf ymlaen at ymateb y Llywodraeth, ac rwy'n cymeradwyo gwelliannau 1, 3 a 4 i'r Senedd hon.