English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to start my contribution to today's debate with a very brief tribute to my colleague and friend the late Carl Sargeant. We all know that Carl was as committed to tackling female genital mutilation as he was to the issue of violence against women, domestic abuse and sexual violence as a whole. As Julie Morgan has already said, he saw FGM as a very clear example of child abuse as well as an issue of power and control over women and girls. He was passionate about getting people talking about this issue and bringing it out of the shadows, as well as trying to reduce the prevalence of the practice. He put in place the groups and forums for discussion and decision making in Wales we needed to take FGM seriously and take action in partnership. He established a national strategic leadership group for FGM long before others around the UK had such structures. This allowed projects and initiatives to come forward, like the NSPCC/BAWSO project Voices over Silence, working with young women to make their voices heard on FGM. This project received a UK national midwifery award and is now being used to train professionals across Wales, as well as being taught in schools through the Spectrum programme. Carl was also very keen to ensure that FGM be a key strand in what eventually became the Violence Against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015. He was adamant that this had to be the case if the legislation was to be reflective of all communities in Wales, and he did this in the full knowledge that some people did not want to hear about it. He never shied away from difficult subjects but tackled them head on in his own inimitable way, with gentleness, warmth and humour. Carl laid all the foundations for the work I'm about to outline on FGM, and it is all very much part of his lasting legacy. I also would like to thank Julie Morgan and all of the Assembly Members who brought forward this debate, and I very much welcome the opportunity to set out the Welsh Government's commitment to ending the appalling practice of female genital mutilation. The End FGM European network says that female genital mutilation, or FGM, denies women and girls the rights to physical and mental integrity, to freedom from violence, to the highest possible standard of health, to freedom from discrimination on the basis of gender and to freedom from torture, cruel, inhumane and degrading treatment. I think we all very strongly echo that statement. FGM is internationally recognised as a violation of women and girls' human rights, directed exclusively at women and girls because of their gender. In 2011, an estimated 170,000 girls and women were living with the consequences of FGM in the UK. It is estimated that there are around 140 victims of FGM every year in Wales. I'm watching the progress of an ongoing trial in Woolwich, only the second case of its kind to be brought in the UK under the Female Genital Mutilation Act 2003. Criminal justice is not devolved, as you know, but Welsh Government is working to build a society that will not tolerate violence against women, domestic abuse or sexual violence, and this includes female genital mutilation. We will do this by educating our children and young people about healthy relationships and gender equality, as well as raising awareness across the whole population. This means that not only must professionals be trained to recognise FGM and those at risk, but also that we work with and in communities practising FGM in order to eradicate it altogether. Support for those affected by FGM is critical. Our Live Fear Free website is a comprehensive resource for victims and families. It provides information on services available and where to go for help. The website supports the work of the helpline in providing advice and signposting. We wholly fund the helpline, which is run under contract by Welsh Women's Aid. People calling the helpline will be referred to appropriate local services, and we continue to fund local authorities and third sector organisations to provide advice and support services to victims and survivors. And, of course, a large part of our work is focused on prevention. This takes two main forms: awareness raising amongst the public and education of our children and young people. Eradicating FGM, as a number of Members have highlighted, must be set firmly within the context of ending violence against women, domestic abuse and sexual violence. Continued publicity campaigns are key in raising awareness, challenging stereotypes and challenging and changing unacceptable attitudes and behaviours.
Welsh: Diolch ichi, Dirprwy Lywydd. Hoffwn ddechrau fy nghyfraniad i'r ddadl heddiw â theyrnged fer iawn i fy nghyd-Aelod a'm cyfaill, y diweddar Carl Sargeant. Rydym i gyd yn gwybod bod Carl mor ymrwymedig i drechu'r arfer o anffurfio organau cenhedlu benywod ag ydoedd i drechu trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol yn gyfan. Fel y dywedodd Julie Morgan eisoes, roedd yn ystyried bod anffurfio organau cenhedlu benywod yn enghraifft glir iawn o gam-drin plant yn ogystal â mater yn ymwneud â phŵer a rheolaeth dros fenywod a merched. Roedd yn angerddol ynglŷn â chael pobl i siarad am y mater hwn a'i dynnu o'r cysgodion, yn ogystal â cheisio lleihau nifer yr achosion o'r arfer. Sefydlodd grwpiau a fforymau ar gyfer trafod a gwneud penderfyniadau yng Nghymru fel roedd angen inni wneud er mwyn rhoi sylw o ddifrif i anffurfio organau cenhedlu benywod a rhoi camau ar waith mewn partneriaeth. Sefydlodd grŵp arweinyddiaeth strategol cenedlaethol ar anffurfio organau cenhedlu benywod ymhell cyn i eraill o gwmpas y DU gael strwythurau o'r fath. Roedd hyn yn caniatáu i brosiectau a mentrau gael eu cyflwyno, fel prosiect NSPCC/BAWSO, Llais nid Tawelwch, gan weithio gyda menywod ifanc i sicrhau bod eu lleisiau'n cael eu clywed ar fater anffurfio organau cenhedlu benywod. Derbyniodd y prosiect wobr bydwreigiaeth genedlaethol ledled y DU ac mae bellach yn cael ei ddefnyddio i hyfforddi gweithwyr proffesiynol ledled Cymru, yn ogystal â chael ei addysgu mewn ysgolion drwy'r Rhaglen Sbectrwm. Roedd Carl yn awyddus iawn hefyd i sicrhau bod anffurfio organau cenhedlu benywod yn elfen allweddol yn yr hyn a ddaeth yn y pen draw yn Ddeddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015. Roedd yn benderfynol fod yn rhaid i hyn ddigwydd os oedd y ddeddfwriaeth yn mynd i adlewyrchu'r holl gymunedau yng Nghymru, ac fe wnaeth hyn gan wybod yn iawn nad oedd rhai pobl am glywed amdano. Ni wnaeth ochel rhag pynciau anodd ar unrhyw adeg ond aeth benben â hwy yn ei ffordd ddihafal ei hun, gydag addfwynder, cynhesrwydd a hiwmor. Gosododd Carl yr holl sylfeini ar gyfer y gwaith rwyf am ei amlinellu ar anffurfio organau cenhedlu benywod, ac mae'n rhan fawr o'i etifeddiaeth barhaol. Hoffwn ddiolch hefyd i Julie Morgan a holl Aelodau'r Cynulliad sydd wedi cyflwyno'r ddadl hon, ac rwy'n croesawu'n fawr y cyfle i amlinellu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i roi terfyn ar yr arfer gwarthus o anffurfio organau cenhedlu benywod. Mae'r rhwydwaith Ewropeaidd sy'n galw am roi diwedd ar anffurfio organau cenhedlu benywod yn dweud bod yr arfer yn amddifadu menywod a merched o'r hawl i gyfanrwydd corfforol a meddyliol, i ryddid rhag trais, i'r safon uchaf bosibl o iechyd, i ryddid rhag gwahaniaethu ar sail rhywedd ac i ryddid rhag poenydio, a thriniaeth greulon, annynol a diraddiol. Credaf fod pawb ohonom yn adleisio'r datganiad hwnnw'n gryf. Cydnabyddir yn rhyngwladol fod anffurfio organau cenhedlu benywod yn ymyrryd â hawliau dynol menywod a merched, ac wedi ei gyfeirio at fenywod a merched yn unig oherwydd eu rhyw. Yn 2011, roedd tua 170,000 o ferched a menywod yn byw gyda chanlyniadau anffurfio organau cenhedlu benywod yn y DU. Amcangyfrifir bod tua 140 o ddioddefwyr yn dioddef yr arfer bob blwyddyn yng Nghymru. Rwy'n gwylio cynnydd achos sydd ar y gweill yn Woolwich, yr ail achos o'i fath yn unig yn y DU o dan Ddeddf Anffurfio Organau Cenhedlu Benywod 2003. Nid yw cyfiawnder troseddol wedi ei ddatganoli, fel y gwyddoch, ond mae Llywodraeth Cymru yn gweithio i greu cymdeithas na fydd yn goddef trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig na thrais rhywiol, ac mae hyn yn cynnwys anffurfio organau cenhedlu benywod. Byddwn yn gwneud hyn drwy addysgu ein plant a'n pobl ifanc ynglŷn â chydberthnasau iach a chydraddoldeb rhwng y rhywiau, yn ogystal â chodi ymwybyddiaeth ar draws y boblogaeth gyfan. Mae hyn yn golygu nid yn unig fod rhaid hyfforddi gweithwyr proffesiynol i adnabod achosion o anffurfio organau cenhedlu benywod a'r rhai sydd mewn perygl, ond hefyd ein bod yn gweithio gyda chymunedau ac mewn cymunedau sy'n cyflawni'r arfer o anffurfio organau cenhedlu benywod er mwyn ei ddileu'n gyfan gwbl. Mae rhoi cymorth i'r rhai yr effeithir arnynt gan anffurfio organau cenhedlu yn hollbwysig. Mae ein gwefan Byw Heb Ofn yn adnodd cynhwysfawr ar gyfer dioddefwyr a'u teuluoedd. Mae'n rhoi gwybodaeth am wasanaethau sydd ar gael a ble i fynd am help. Mae'r wefan yn cefnogi gwaith y llinell gymorth drwy ddarparu cyngor a chyfeirio. Rydym yn ariannu'r llinell gymorth yn llawn, a chaiff ei rhedeg dan gontract gan Cymorth i Fenywod Cymru. Caiff pobl sy'n ffonio'r llinell gymorth eu cyfeirio at wasanaethau lleol priodol, ac rydym yn parhau i ariannu awdurdodau lleol a sefydliadau'r trydydd sector i ddarparu cyngor a gwasanaethau cymorth i ddioddefwyr a goroeswyr. Ac wrth gwrs, mae rhan fawr o'n gwaith yn canolbwyntio ar atal. Mae hyn yn digwydd mewn dwy brif ffordd: codi ymwybyddiaeth ymhlith y cyhoedd ac addysgu ein plant a'n pobl ifanc. Fel y mae nifer o'r Aelodau wedi nodi, rhaid gosod dileu'r arfer o anffurfio organau cenhedlu benywod yn gadarn yng nghyd-destun dileu trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol. Mae ymgyrchoedd cyhoeddusrwydd parhaus yn allweddol i godi ymwybyddiaeth, herio stereoteipiau, a herio a newid agweddau ac ymddygiad annerbyniol.