English: Thank you, Llywydd. I move amendments 1 and 2 in the name of Rhun ap Iorwerth. I'd like to thank the Conservatives for tabling a motion that does recognise the importance of local authorities and, in that regard, how local democracy contributes towards public services that are of a high quality. Just a few words on some elements of the original motion - point 3 refers to acknowledging the important role played by small businesses in driving the Welsh economy' and how close collaboration between business and local authorities can lead to innovation and economic growth on a local level. In Gwynedd, for example, the partnership between the council and Hwb Caernarfon and the Bangor business improvement district is an excellent example of how collaboration between local authorities and the local business sector has brought more investment and new services into those areas for the benefit of the business community and the wider community. The council also assists small, local companies to collaborate in terms of public procurement contracts and encourages events such as meet-the-buyer events for local companies. Amendment 1: Notes the importance of sharing best practice across local authorities in Wales'. There are a number of examples of that in Carmarthenshire, Gwynedd and Ceredigion, as well as elsewhere in Wales. But I would like to use my contribution this afternoon to specifically refer to amendment 2. Point 2 of the original motion: Notes that strong and effective local government should see power put back into the hands of local people and their communities.' I would agree entirely. One obvious way of doing that is to introduce a fairer electoral system, which makes councils more accountable and more representative of the communities that they serve. In the local elections of 2012, only 39 per cent of people voted. In the Assembly election in May, the figure was only 45 per cent, and that was the highest rate since 1999. There are a number of reasons for this, clearly, but one of them, certainly, is the fact that many people refuse to vote because they feel that their votes don't matter. Under the current system, parties who finish third can go on to win the majority of seats.
Welsh: Diolch, Llywydd. Rydw i'n cynnig gwelliannau 1 a 2, a gyhoeddwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Buaswn i'n leicio diolch i'r Ceidwadwyr am gyflwyno cynnig sy'n cydnabod pwysigrwydd awdurdodau lleol ac, yn hynny o beth, sut mae democratiaeth leol yn cyfrannu tuag at wasanaethau cyhoeddus o safon. Ychydig o eiriau am rai elfennau o'r cynnig gwreiddiol - mae pwynt 3 yn cyfeirio at gydnabod y rhan bwysig sy'n cael ei chwarae gan fusnesau bach o ran llywio economi Cymru' a sut y gall cydweithio agos rhwng busnesau ac awdurdodau lleol arwain at arloesi a thyfiant economaidd yn lleol. Yng Ngwynedd, er enghraifft, mae'r bartneriaeth rhwng y cyngor a Hwb Caernarfon ac ardal gwella busnes Bangor yn enghraifft wych o sut mae cydweithredu rhwng awdurdodau lleol a'r sector busnes lleol wedi helpu i ddod â mwy o fuddsoddiad a gwasanaethau newydd i'r ardaloedd hynny er budd y gymuned fusnes a'r gymuned yn ehangach. Mae'r cyngor hefyd yn helpu cwmnïau bychain lleol i gydweithio o ran cytundebau caffael cyhoeddus ac yn annog digwyddiadau fel 'meet the buyer' ac yn y blaen ar gyfer cwmnïau lleol. Mae gwelliant 1: Yn nodi pwysigrwydd rhannu arfer gorau ymysg awdurdodau lleol yng Nghymru'. Mae yna sawl enghraifft o hynny yn sir Gâr, Gwynedd a Cheredigion, yn ogystal â chynghorau eraill. Ond buaswn yn hoffi defnyddio fy nghyfraniad i heddiw yn benodol i sôn am welliant 2. Mae pwynt 2 y cynnig gwreiddiol: Yn nodi y dylai llywodraeth leol gref ac effeithiol weld grym yn cael ei roi yn ôl yn nwylo pobl leol a'u cymunedau.' Rwy'n cytuno'n llwyr. Un ffordd amlwg o wneud hynny ydy cyflwyno system etholiadol decach, sy'n gwneud cynghorau yn fwy atebol ac yn fwy cynrychioladol o'r cymunedau y maen nhw'n eu gwasanaethu. Yn etholiadau lleol 2012, dim ond 39 y cant wnaeth bleidleisio ac, yn etholiad y Cynulliad ym mis Mai, dim ond 45 y cant, a dyna oedd y gyfradd uchaf ers 1999. Mae yna lawer o resymau dros hyn, yn amlwg, ond un ohonyn nhw, yn sicr, ydy'r ffaith bod nifer o bobl yn gwrthod pleidleisio oherwydd nad ydyn nhw'n teimlo bod eu pleidleisiau nhw'n cyfrif. Yn y system bresennol, fe all pleidiau sydd yn gorffen yn drydydd fynd yn eu blaen i ennill y rhan fwyaf o'r seddi.