English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and I'd like to thank Members for their contributions. I think it's very clear that we do need to reconsider Wales's historic role in supporting the wider UK energy system. I mentioned in my opening remarks the recent low-carbon delivery plan consultation, and that really made clear that we do need to fundamentally change our approach to power, heat and transport in order that we meet our decarbonisation objectives, in ways that achieve benefits for the people of Wales. And I don't doubt that this will need very difficult decisions, and I think it needs not just national leadership, but also local leadership too. We've got to take some bold decisions around building efficiency and futureproofing our building stock, and we also need to help businesses take a longer term investment approach to energy efficiency projects. And I think we also need to help them recognise that decarbonisation also provides opportunities and our economic action plan prioritises the decarbonisation call to action and the regional approach to its delivery, which will really fit well with our regional energy planning work. On generation, our currently reliant on gas I really think puts us at a risk of missing our carbon target. I mentioned that we currently host 19 per cent of the UK's gas-fired electricity generation but use only 5 per cent. So, given our responsibility for carbon, I believe that Wales should have complete control over the consenting and deployment of energy in Wales, as we called for in the negotiations for the Wales Act in 2017. The marine sector is working really hard to persuade the UK Government that it's worth backing and has a strong fit with their industrial strategy. I'm absolutely committed to working with partners to develop lagoon technologies in Wales and to also consider the case for supporting a new private sector-led project. Overall, the future of our thriving renewable energy industry must be secured if we are to meet our renewable target. So, I do continue to lobby the UK Government to increase levels of investment in renewables. I've raised concerns about the exclusion of onshore wind, of which Members will be aware, which is the lowest cost form of generation, and also solar technologies from contracts for difference, the proposed closure of the feed-in tariff and the lack of funding to support wave and tidal technologies. I really do think that the UK Government must take some swift decisions regarding future support for small-scale renewables. I believe that achieving 100 per cent of renewable energy generation would be extremely challenging. I think it would risk us, if we were relying on our neighbours, being able to keep the lights on in Wales. I'm sure that Members here would share my concerns about putting Wales in that position. We will need significant investment in energy generation and networks in order to deliver our carbon targets in Wales. However, I think by doing it smarter, we can avoid unnecessary expense. Robust development plans can provide a basis for investment by grid operators to support clear future need. We're also working to support energy planning to ensure appropriate developments are supported in national, regional and local plans. If I can just turn to the amendments. We will be opposing amendment 1 brought forward by Neil McEvoy. As we've made very clear, nuclear is absolutely part of the energy mix. We will be accepting amendment 2 in the name of the Welsh Conservatives. We've invested significant time and resource into a comprehensive programme of support to maximise the potential lasting legacy from Wylfa Newydd. We will be opposing amendment 3. Members should be aware that Welsh Government can't reconsider the decisions. I can pass no further comment. We've provided consistent support to communities as a vital part of energy development in Wales and anyone who wishes to question the decision on Hendy windfarm and the reasoning behind it, and the decision letter is there for people to see, can do it through the court. The two amendments from Plaid Cymru - we will be opposing both. I mentioned that we've consistently fought for full powers over energy developments in Wales. However, we are part of a joined-up UK and global energy system and I think we have to recognise the way the system is funded and regulated. In relation to amendment 5, you'll be aware that, in discussions with Plaid Cymru, I did look at establishing an energy company for Wales. We had that recent call for evidence, which I'm sure Members are aware of, and we didn't feel there was sufficient clarity on the purpose of what that energy company would do. But I'm very happy - I'm aware that Llyr is now taking this forward along with the energy atlas. I'd be very happy to have future discussions about it, if you can bring forward more clarity on how, really, it would benefit the investment that would be required to bring it forward. I'd like to thank everybody -
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd, a hoffwn ddiolch i'r Aelodau am eu cyfraniadau. Rwy'n credu ei bod yn glir iawn bod angen inni ailystyried rhan hanesyddol Cymru o ran cefnogi system ynni ehangach y DU. Soniais yn fy sylwadau agoriadol am yr ymgynghoriad diweddar ar y cynllun cyflawni carbon isel, a gwnaeth hwnnw hi'n glir iawn bod angen i ni newid yn sylfaenol ein hymagwedd at bŵer, gwres a chludiant er mwyn inni gyflawni ein hamcanion datgarboneiddio, mewn ffyrdd sy'n sicrhau manteision i bobl Cymru. Ac nid wyf i'n amau y bydd angen gwneud penderfyniadau anodd iawn, a chredaf bod angen arweinyddiaeth genedlaethol ar hyn, yn ogystal ag arweinyddiaeth leol hefyd. Mae'n rhaid inni wneud rhai penderfyniadau beiddgar ynghylch datblygu effeithlonrwydd a sicrhau bod ein stoc adeiladau yn addas ar gyfer y dyfodol, ac mae angen inni helpu busnesau i ddefnyddio dull buddsoddi hirdymor o ymdrin â phrosiectau effeithlonrwydd ynni. A chredaf hefyd bod angen inni helpu i gydnabod bod datgarboneiddio hefyd yn cynnig cyfleoedd ac mae ein cynllun gweithredu economaidd yn rhoi blaenoriaeth i'r alwad i weithredu ar ddatgarboneiddio a'r dull rhanbarthol o'i ddarparu, a fydd mewn gwirionedd yn cyd-fynd yn dda â'n gwaith cynllunio rhanbarthol. O ran cynhyrchu, mae'r ffaith ein bod ni ar hyn o bryd yn ddibynnol ar nwy, rwy'n credu, yn ein rhoi ni mewn perygl o fethu ein targed carbon. Soniais ein bod ni ar hyn o bryd yn cynnal 19 y cant o'r cynhyrchiant trydan gan ddefnyddio nwy yn y DU ond dim ond yn defnyddio 5 y cant. Felly, o gofio ein cyfrifoldeb carbon, rwy'n credu y dylai Cymru fod â rheolaeth lwyr dros gydsynio a defnyddio ynni yng Nghymru, ac fe wnaethom ni alw am hyn yn y negodiadau ar gyfer Deddf Cymru yn 2017. Mae'r sector morol yn gweithio'n galed iawn i ddarbwyllo Llywodraeth y DU ei bod yn werth ei gefnogi ac mae'n cyd-fynd yn gryf â'i strategaeth ddiwydiannol. Rwy'n gwbl ymrwymedig i weithio gyda phartneriaid i ddatblygu technolegau morlyn yng Nghymru a hefyd i ystyried yr achos dros gefnogi prosiect newydd a arweinir gan y sector preifat. Yn gyffredinol, mae'n rhaid sicrhau dyfodol i'n diwydiant ynni adnewyddadwy ffyniannus os ydym ni i gyrraedd ein targed adnewyddadwy. Felly, rwy'n parhau i lobïo Llywodraeth y DU i gynyddu lefelau'r buddsoddiad mewn ynni adnewyddadwy. Rydym ni wedi codi pryderon ynghylch eithrio gwynt ar y tir, y bydd yr Aelodau'n ymwybodol ohono, sef y math cost isaf o gynhyrchu, a hefyd technolegau solar o gontractau ar gyfer gwahaniaeth, y bwriad i gau'r tariff cyflenwi trydan a'r diffyg arian i gefnogi technolegau tonnau a llanw. Rwy'n credu mewn gwirionedd bod yn rhaid i Lywodraeth y DU gymryd rhai penderfyniadau cyflym o ran cymorth yn y dyfodol ar gyfer ynni adnewyddadwy ar raddfa fach. Rwy'n credu y byddai cyflawni 100 y cant o gynhyrchu ynni adnewyddadwy yn heriol iawn. Rwy'n credu y byddai perygl, pe byddem yn dibynnu ar ein cymdogion, na fyddem yn gallu cadw'r goleuadau ynghyn yng Nghymru. Rwy'n siŵr y byddai'r Aelodau yn y fan yma yn rhannu fy mhryderon ynghylch rhoi Cymru yn y sefyllfa honno. Bydd angen inni fuddsoddi'n sylweddol mewn dulliau cynhyrchu a rhwydweithiau ynni er mwyn cyflawni ein targedau allyriadau carbon yng Nghymru. Fodd bynnag, rwy'n credu wrth ei wneud yn fwy clyfar, y gallwn osgoi'r gost ddiangen. Gall cynlluniau datblygu cadarn ddarparu sail ar gyfer buddsoddiad gan weithredwyr grid i gefnogi'r angen clir yn y dyfodol. Rydym ni hefyd yn gweithio i gefnogi cynllunio ynni i sicrhau bod datblygiadau priodol yn cael eu cefnogi mewn cynlluniau cenedlaethol, rhanbarthol a lleol. Os caf i gyfeirio at y gwelliannau. Byddwn ni'n gwrthwynebu gwelliant 1 a gyflwynwyd gan Neil McEvoy. Fel yr ydym ni wedi'i gwneud yn glir iawn, mae niwclear yn sicr yn rhan o'r gymysgedd ynni. Byddwn ni'n derbyn gwelliant 2 yn enw Ceidwadwyr Cymru. Rydym ni wedi buddsoddi cryn dipyn o amser ac adnoddau mewn rhaglen gynhwysfawr o gymorth i elwa i'r eithaf ar botensial gwaddol parhaol o Wylfa Newydd. Byddwn yn gwrthwynebu gwelliant 3. Dylai'r Aelodau fod yn ymwybodol na all Llywodraeth Cymru ailystyried y penderfyniadau. Ni allaf roi unrhyw sylw pellach. Rydym ni wedi darparu cefnogaeth gyson i gymunedau fel rhan hanfodol o ddatblygu ynni yng Nghymru a gall unrhyw un sy'n dymuno cwestiynu'r penderfyniad ar fferm wynt Hendy a'r rhesymau y tu ôl iddo, ac mae'r llythyr penderfyniad yno i bobl ei weld, wneud hynny drwy'r llys. Y ddau welliant gan Blaid Cymru - byddwn ni'n gwrthwynebu'r ddau. Soniais ein bod yn gyson wedi ymladd am bwerau llawn dros ddatblygiadau ynni yng Nghymru. Fodd bynnag, rydym ni'n rhan o DU gydgysylltiedig a system ynni fyd-eang ac rwy'n credu bod yn rhaid inni gydnabod y ffordd y caiff y system ei hariannu a'i rheoleiddio. O ran gwelliant 5, byddwch yn ymwybodol, mewn trafodaethau gyda Phlaid Cymru, i mi edrych ar sefydlu cwmni ynni i Gymru. Cawsom yr alwad am dystiolaeth honno yn ddiweddar, ac rwy'n siŵr bod yr Aelodau yn ymwybodol o hynny, ac nid oeddem o'r farn bod digon o eglurder o ran diben ar yr hyn y byddai'r cwmni ynni hwnnw yn ei wneud. Ond rwy'n barod iawn - rwy'n ymwybodol bod Llŷr yn awr yn bwrw ymlaen â hyn ynghyd â'r atlas ynni. Byddwn i'n barod iawn i gael trafodaethau yn y dyfodol am y peth, os allwch chi roi mwy o eglurder ar sut, mewn gwirionedd, y byddai o fudd i'r buddsoddiad y byddai ei angen i'w ddwyn ymlaen. Hoffwn i ddiolch i bawb -