techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Okay. Thank you for your answer, First Minister. Your friends at the Trades Union Congress have said that any recovery must benefit the environment and the Future Generations Commissioner for Wales says we have a once-in-a-lifetime opportunity to come up with visionary ideas and transformative investment to address health, the economy, and the ongoing climate and nature crises, for the sake of Wales's long-term future. She says we need a new definition of prosperity based on well-being and a fairer, greener way of living. So, what's one of your imaginative ideas? Build yet another road - the red route - a road that won't preserve nature and the environment, as the TUC, the future generations commissioner and the Welsh people want, but will destroy it. You scrapped the M4 relief road because it would damage the environment in south Wales. So, it's a shame for the people of north Wales that you don't care as much about us, but instead care more about lorry drivers who want to cross into and out of Ireland. Initially, you said it was chosen because it was the cheapest option, but the cost estimate has already risen by £20 million. We need every penny we have to be spent on recovery projects. When will the Government stop the rhetoric and put the money towards projects that will help our recovery, and do so in a way that does not destroy forever ancient woodlands and farmland?
Welsh: Iawn. Diolch am eich ateb, Prif Weinidog. Mae eich ffrindiau yng Nghyngres yr Undebau Llafur wedi dweud bod yn rhaid i unrhyw adferiad fod er lles yr amgylchedd ac mae Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru yn dweud bod gennym ni gyfle unwaith mewn oes i lunio syniadau gweledigaethol a buddsoddiad trawsnewidiol i fynd i'r afael ag iechyd, yr economi, a'r argyfyngau hinsawdd a natur parhaus, er mwyn dyfodol hirdymor Cymru. Mae hi'n dweud ein bod ni angen diffiniad newydd o ffyniant yn seiliedig ar lesiant a ffordd decach a gwyrddach o fyw. Felly, beth yw un o'ch syniadau llawn dychymyg? Adeiladu ffordd arall eto - y llwybr coch - ffordd na fydd yn diogelu natur a'r amgylchedd, fel y mae'r TUC, comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol a phobl Cymru ei eisiau, ond a fydd yn eu dinistrio. Diddymwyd ffordd liniaru'r M4 gennych chi gan y byddai'n niweidio'r amgylchedd yn y de. Felly, mae'n drueni i bobl y gogledd nad ydych chi'n poeni cymaint amdanom ni, ond yn hytrach yn poeni mwy am yrwyr lorïau sydd eisiau croesi i mewn ac allan o Iwerddon. Dywedasoch yn wreiddiol iddo gael ei ddewis oherwydd mai dyma'r dewis rhataf, ond mae'r amcangyfrif o'r gost eisoes wedi codi gan £20 miliwn. Rydym ni angen i bob ceiniog sydd gennym ni gael ei gwario ar brosiectau adfer. Pa bryd fydd y Llywodraeth yn rhoi'r gorau i'r rhethreg ac yn neilltuo arian i brosiectau a fydd yn helpu ein hadferiad, ac yn gwneud hynny mewn modd nad yw'n dinistrio coetiroedd a thir fferm hynafol am byth?
English: Well, Llywydd, I have with me here, as Members can see, the stakeholder briefing that was distributed to Members and others about the plans for development of the Flintshire corridor scheme. In case the Member hasn't had an opportunity to see that document, let me just assure her that it makes it clear that the stage we are at with the red route is a preliminary design process, which will look at all the environmental and engineering issues raised during consultation in more detail. The preferred route will be developed further as a result of that consideration, including environmental, traffic and economic appraisals, and, as the stakeholder briefing makes clear, all of that will be designed to minimise the impact of the improvements - the very necessary improvements - on local residents, the landscape, air quality and biodiversity. So, I don't dismiss for a moment the concerns that the Member has raised. They're right and proper ones, but the process that we are embarked upon is designed exactly to explore with local people and with local stakeholders the issues the Member raises and to resolve them in a way that takes account of those important matters.
Welsh: Wel, Llywydd, mae gen i gyda mi yma, fel y gall yr Aelodau ei weld, y briff i randdeiliaid a ddosbarthwyd i Aelodau ac eraill am y cynlluniau ar gyfer datblygu cynllun coridor Sir y Fflint. Rhag ofn nad yw'r Aelod wedi cael cyfle i weld y ddogfen honno, gadewch i mi ei sicrhau ei bod yn ei gwneud yn eglur mai proses ddylunio ragarweiniol yw'r cam yr ydym ni arno gyda'r llwybr coch, a fydd yn edrych yn fwy manwl ar yr holl faterion amgylcheddol a pheirianneg a godwyd yn ystod yr ymgynghoriad. Bydd y llwybr a ffefrir yn cael ei ddatblygu ymhellach o ganlyniad i'r ystyriaeth honno, gan gynnwys arfarniadau amgylcheddol, traffig ac economaidd, ac, fel y mae'r briff i randdeiliaid yn ei gwneud yn eglur, bydd hynny i gyd yn cael ei ddylunio i sicrhau bod effaith y gwelliannau - y gwelliannau angenrheidiol iawn - cyn lleied â phosibl ar drigolion lleol, y dirwedd, ansawdd aer a bioamrywiaeth. Felly, nid wyf i'n diystyru am eiliad y pryderon y mae'r Aelod wedi eu codi. Maen nhw'n rhai cywir a phriodol, ond mae'r broses yr ydym ni wedi cychwyn arni wedi ei llunio yn union i archwilio gyda phobl leol a chyda rhanddeiliaid lleol y materion y mae'r Aelod yn eu codi a'u datrys nhw mewn modd sy'n cymryd y materion pwysig hynny i ystyriaeth.
English: First Minister, obviously if we are to build back and build back greener, it's important that businesses can survive the various stages of either regional or local lockdowns, or indeed national lockdowns. What confidence can you give businesses that they will be there at the end of this coronavirus outbreak, and in particular that, once we do suppress it now - the second time of asking - there's not going to be a third lockdown later in the winter, a fourth lockdown, which will have a massive impact on business and business confidence, as well as on liquidity of those businesses to be there to build back better, build back greener?
Welsh: Prif Weinidog, yn amlwg os ydym ni'n mynd i adeiladu yn ôl ac adeiladu yn ôl yn wyrddach, mae'n bwysig y gall busnesau oroesi gwahanol gyfnodau cyfyngiadau symud rhanbarthol neu leol, neu gyfyngiadau symud cenedlaethol yn wir. Pa hyder allwch chi ei roi i fusnesau y byddan nhw yno ar ddiwedd yr argyfwng coronafeirws hwn, ac yn arbennig, ar ôl i ni ei drechu nawr - ar yr ail gynnig - na fydd trydydd cyfnod o gyfyngiadau symud yn ddiweddarach yn y gaeaf, pedwerydd cyfnod o gyfyngiadau symud, a fydd yn cael effaith enfawr ar fusnesau a hyder busnesau, yn ogystal ag ar hylifedd y busnesau hynny i fod yno i adeiladu yn ôl yn well, i adeiladu yn ôl yn wyrddach?
English: Llywydd, the Member makes two points there. He will welcome, I know, the announcement by my colleague Ken Skates of £60 million to help businesses specifically affected by the local health protection restrictions, and my colleague will be making a statement on the floor of the Senedd later this afternoon and will be able to explain more of the detail of that then. The second point that Andrew R.T. Davies makes is about events further into the year. And there, what I want to say is this: that will depend, crucially, on the extent to which Welsh citizens continue to observe all the measures that will make a difference to further spikes in coronavirus in the future. So, the Government will do all the things that we can do. The health service, local authorities, public health organisations, the police - all those organisations that are working so hard to try and protect people and keep Wales safe - will play their part. But, in the end, coronavirus spreads when people meet together in circumstances that they shouldn't, when they travel unnecessarily, when they come into contact with others in ways that could be avoided, and the chances we have of avoiding further spikes and further local restrictions depends crucially on every one of us playing our part.
Welsh: Llywydd, mae'r Aelod yn gwneud dau bwynt yn y fan yna. Gwn y bydd yn croesawu'r cyhoeddiad gan fy nghyd-Weinidog Ken Skates o £60 miliwn i helpu busnesau y mae'r cyfyngiadau lleol ar ddiogelu iechyd wedi effeithio arnyn nhw yn benodol, a bydd fy nghyd-Weinidog yn gwneud datganiad ar lawr y Senedd yn ddiweddarach y prynhawn yma a bydd yn gallu egluro mwy o'r manylion bryd hynny. Mae'r ail bwynt y mae Andrew R.T. Davies yn ei wneud yn ymwneud â digwyddiadau yn ddiweddarach yn y flwyddyn. Ac yn hynny o beth, hoffwn ddweud hyn: bydd hynny yn dibynnu, yn hollbwysig, ar y graddau y mae dinasyddion Cymru yn parhau i gyd-fynd â'r holl fesurau a fydd yn gwneud gwahaniaeth i gynnydd i achosion o'r coronafeirws yn y dyfodol. Felly, bydd y Llywodraeth yn gwneud yr holl bethau y gallwn ni eu gwneud. Bydd y gwasanaeth iechyd, awdurdodau lleol, sefydliadau iechyd cyhoeddus, yr heddlu - yr holl sefydliadau hynny sy'n gweithio mor galed i geisio diogelu pobl a chadw Cymru yn ddiogel - yn chwarae eu rhan. Ond, yn y pen draw, mae coronafeirws yn lledaenu pan fydd pobl yn cyfarfod gyda'i gilydd o dan amgylchiadau na ddylen nhw, pan fyddan nhw'n teithio yn ddiangen, pan fyddan nhw'n dod i gysylltiad ag eraill mewn ffyrdd y gellid eu hosgoi, ac mae'r siawns sydd gennym ni o osgoi rhagor o achosion o gynnydd a chyfyngiadau lleol pellach yn dibynnu yn hollbwysig ar bob un ohonom ni yn chwarae ein rhan.
English: Well, Llywydd, no discussions have been offered by the Prime Minister on this matter. We discuss our plans with other UK Government Ministers, but progress remains slow, despite only three months remaining until EU funding enters its final phase.
Welsh: Wel, Llywydd, nid yw Prif Weinidog y DU wedi cynnig unrhyw drafodaethau ynghylch y mater hwn. Rydym ni'n trafod ein cynlluniau gyda Gweinidogion eraill Llywodraeth y DU, ond mae cynnydd yn dal i fod yn araf, er mai dim ond tri mis sydd ar ôl tan y bydd cyllid yr UE ar ei gyfnod olaf .
English: First Minister, the Organisation for Economic Co-operation and Development report into the future of regional development and public investment in Wales found that the labour market links between the communities of mid Wales and south-west Wales weren't particularly very strong. That recommendation is of no surprise to me. The report proceeded to recommend that it would be beneficial to separate mid Wales from south-west Wales to create four distinct economic regions, as opposed to the current three. I wonder what considerations you and the Welsh Government have given to this particular recommendation and the other recommendations for regional investment within the OECD report.
Welsh: Prif Weinidog, canfu adroddiad y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd ar ddyfodol datblygu rhanbarthol a buddsoddiad cyhoeddus yng Nghymru nad oedd y cysylltiadau marchnad lafur rhwng cymunedau'r canolbarth a'r de-orllewin yn arbennig o gryf. Nid yw'r argymhelliad hwnnw yn syndod o gwbl i mi. Aeth yr adroddiad ymlaen i argymell y byddai'n fuddiol gwahanu'r canolbarth oddi wrth y de-orllewin i greu pedwar rhanbarth economaidd ar wahân, yn hytrach na'r tri rhanbarth presennol. Tybed pa ystyriaethau yr ydych chi a Llywodraeth Cymru wedi eu rhoi i'r argymhelliad penodol hwn a'r argymhellion eraill ar gyfer buddsoddi rhanbarthol yn adroddiad yr OECD.
English: Llywydd, I thank Russell George for that question. He draws attention to the very important OECD report that we commissioned, as part of, as I said earlier, our determination that regional economic development policy in Wales should be informed by international best practice. The report is being considered by the groups chaired by Huw Irranca-Davies, and that will inform our thinking in the Welsh Government and we will respond in full to the OECD's recommendations. But the point I make more generally, Llywydd, is this: that the report gives us in this Senedd - Members here - the opportunity to bring all their experience and local knowledge to bear on the way that these decisions are made in Wales. The idea that these decisions should be taken away from us and made by a person sitting behind a desk in Whitehall, who will know very, very little about mid Wales, south-west Wales or any other parts that need to benefit from our funding in future, I think poses a real danger to us and would mean that, in future, the sorts of questions that Russell George has very properly raised here this afternoon would no longer be part of our considerations or our decision making.
Welsh: Llywydd, diolchaf i Russell George am y cwestiwn yna. Mae'n tynnu sylw at adroddiad pwysig iawn yr OECD a gomisiynwyd gennym ni, yn rhan o'n penderfyniad, fel y dywedais yn gynharach, y dylai polisi datblygu economaidd rhanbarthol yng Nghymru gael ei lywio gan arfer gorau rhyngwladol. Mae'r adroddiad yn cael ei ystyried gan y grwpiau a gadeirir gan Huw Irranca-Davies, a bydd hynny'n llywio ein syniadau yn Llywodraeth Cymru a byddwn yn ymateb yn llawn i argymhellion yr OECD. Ond y pwynt yr wyf i'n ei wneud yn fwy cyffredinol, Llywydd, yw hwn: bod yr adroddiad yn rhoi cyfle i ni yn y Senedd hon - Aelodau yma - gyfrannu eu holl brofiad a'u gwybodaeth leol at y ffordd y mae'r penderfyniadau hyn yn cael eu gwneud yng Nghymru. Mae'r syniad y dylai'r penderfyniadau hyn gael eu cymryd oddi wrthym ni ni a chael eu gwneud gan rywun sy'n eistedd y tu ôl i ddesg yn Whitehall, a fydd yn gwybod ychydig iawn, iawn am ganolbarth Cymru, de-orllewin Cymru nac unrhyw rannau eraill sydd angen elwa ar ein cyllid yn y dyfodol, rwy'n credu yn berygl gwirioneddol i ni a byddai'n golygu, yn y dyfodol, na fyddai'r mathau o gwestiynau y mae Russell George wedi eu codi yn briodol iawn yma y prynhawn yma yn rhan o'n hystyriaethau na'n penderfyniadau mwyach.
English: Questions now from the party leaders. The leader of the Welsh Conservatives, Paul Davies.
Welsh: Cwestiynau nawr gan arweinwyr y pleidiau. Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Paul Davies.
English: Diolch, Llywydd. First Minister, there's now been a series of important policy statements issued by Welsh Government Ministers to the media instead of this Chamber. Of course, it's vital that Members are given the opportunity to respond to Welsh Government announcements on behalf of the people of Wales. Last week, you chose to make an announcement to the media that affected hundreds of thousands of people right across south Wales. You failed to answer questions on the timings of your statement, and this week you've decided not to even turn up in person. First Minister, that disregard for Welsh democracy is unacceptable, and will you now guarantee that any future decisions will firstly be made in this Chamber so that, in the spirit of openness and transparency, elected Members will have the opportunity to appropriately scrutinise the Welsh Government?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, cyhoeddwyd cyfres o ddatganiadau polisi pwysig gan Weinidogion Llywodraeth Cymru erbyn hyn i'r cyfryngau yn hytrach nac i'r Siambr hon. Wrth gwrs, mae'n hanfodol bod Aelodau yn cael y cyfle i ymateb i gyhoeddiadau Llywodraeth Cymru ar ran pobl Cymru. Yr wythnos diwethaf, fe wnaethoch ddewis gwneud cyhoeddiad i'r cyfryngau a oedd yn effeithio ar gannoedd o filoedd o bobl ledled y de. Methoch ag ateb cwestiynau ar amseriad eich datganiad, a'r wythnos hon rydych chi wedi penderfynu peidio ag ymddangos yn bersonol hyd yn oed. Prif Weinidog, mae'r diystyrwch hwnnw o ddemocratiaeth Cymru yn annerbyniol, ac a wnewch chi sicrhau nawr y bydd unrhyw benderfyniadau yn y dyfodol yn cael eu gwneud yn y Siambr hon yn gyntaf fel y bydd gan Aelodau etholedig, yn yr ysbryd o fod yn agored ac yn dryloyw, gyfle i graffu yn briodol ar Lywodraeth Cymru?
English: Llywydd, you said in introducing this afternoon's session that every Member of the Senedd is equally able to participate, whether that is remotely or in person, so I will leave you to deal with the remarks that the leader of the opposition made about where people choose to take part in these proceedings. I say to people in Wales all the time that they should avoid unnecessary journeys, and I believe that I'm equally able to answer questions in the way that we are doing now as I would be if I were in the Chamber. It is entirely wrong for the Government to ask people in Wales to take action in one direction and then not to behave in the same way ourselves. I think the Member is quite wrong to suggest that somehow, because I'm answering questions in the way that I am, that that is not satisfactory. But that's a point for you, Llywydd, I believe, rather than for me. As to the other point, it's plainly nonsensical. I answer questions on the floor of this Assembly, I make statements on the floor of this Assembly absolutely regularly. I did so all the way through the recess, when his Government at Westminster wasn't available to answer a single question from any elected representative, and there's nothing at all that this Government has to apologise for or answer for in being available and answerable to the Senedd of Wales.
Welsh: Llywydd, dywedasoch wrth gyflwyno sesiwn y prynhawn yma bod gan bob Aelod o'r Senedd yr un cyfle i gymryd rhan, boed hynny o bell neu'n bersonol, felly gadawaf i chi ymdrin â'r sylwadau a wnaeth arweinydd yr wrthblaid ynghylch ble mae pobl yn dewis cymryd rhan yn y trafodion hyn. Rwy'n dweud wrth bobl yng Nghymru drwy'r amser y dylen nhw osgoi teithiau diangen, ac rwy'n credu bod yr un gallu gen i i ateb cwestiynau yn y ffordd yr ydym ni'n ei wneud nawr ag y byddai gen i pe bawn i yn y Siambr. Mae'n gwbl anghywir i'r Llywodraeth ofyn i bobl yng Nghymru weithredu mewn un cyfeiriad ac yna peidio ag ymddwyn yn yr un ffordd ein hunain. Rwy'n credu bod yr Aelod yn hollol anghywir i awgrymu, rywsut, gan fy mod i'n ateb cwestiynau yn y ffordd yr wyf i'n ei wneud, nad yw hynny'n foddhaol. Ond mae hwnnw'n bwynt i chi, Llywydd, rwy'n credu, yn hytrach nag i mi. O ran y pwynt arall, mae'n amlwg yn lol. Rwy'n ateb cwestiynau ar lawr y Cynulliad hwn, rwy'n gwneud datganiadau ar lawr y Cynulliad hwn yn gwbl reolaidd. Fe wnes i hynny drwy'r toriad, pan nad oedd ei Lywodraeth ef yn San Steffan ar gael i ateb yr un cwestiwn gan unrhyw gynrychiolydd etholedig, ac nid oes unrhyw beth o gwbl y mae'n rhaid i'r Llywodraeth hon ymddiheuro amdano na bod yn atebol amdano o ran bod ar gael ac yn atebol i Senedd Cymru.
English: Well, Llywydd, I believe I'm at the heart of Welsh democracy now, and I'm answering the Member's questions, so I continue to fail to see what he thinks he has to complain about. As for people who live in single-person households, I think that is an important issue. I've been discussing it with leaders of local authorities who are under local restrictions. I've been taking an interest in the Scottish model of doing so. It is being considered as part of the 21-day review that we carry out here in Wales. So, in Wales, we have stuck throughout to the pattern of reviewing our regulations every three weeks. That consideration for single-adult households is part of the current three-week review, which was discussed by Cabinet colleagues this morning. I'm hopeful that we will be able to complete the necessary regulations and the advice that we need to take from the chief medical officer and others in order to complete our consideration of it within the three-week review that culminates this week.
Welsh: Wel, Llywydd, rwy'n credu fy mod yng nghalon democratiaeth Cymru nawr, ac rwy'n ateb cwestiynau'r Aelod, felly rwy'n dal i fethu â gweld beth mae e'n ei gredu sydd ganddo i gwyno amdano. O ran pobl sy'n byw mewn aelwydydd un person, rwy'n credu bod hwnnw'n fater pwysig. Rwyf i wedi bod yn ei drafod gydag arweinyddion awdurdodau lleol sy'n destun cyfyngiadau lleol. Rwyf i wedi bod yn cymryd diddordeb ym model yr Alban o wneud hynny. Mae'n cael ei ystyried yn rhan o'r adolygiad 21 diwrnod yr ydym ni'n ei gynnal yma yng Nghymru. Felly, yng Nghymru, rydym ni wedi cadw at y patrwm o adolygu ein rheoliadau bob tair wythnos. Mae'r ystyriaeth honno ar gyfer aelwydydd un oedolyn yn rhan o'r adolygiad tair wythnos presennol, a drafodwyd gan gyd-Weinidogion yn y Cabinet y bore yma. Rwy'n obeithiol y byddwn ni'n gallu cwblhau'r rheoliadau angenrheidiol a'r cyngor y mae angen i ni ei gael gan y prif swyddog meddygol ac eraill er mwyn cwblhau ein hystyriaeth ohonyn nhw yn yr adolygiad tair wythnos sy'n dod i ben yr wythnos hon.
English: First Minister, as more and more people across Wales are now living under stricter restrictions, it's absolutely essential that the Welsh Government's testing programme is as effective as possible, and that capacity is being used. Last weekend, you told us that, currently in Wales, we're operating around 2,000 to 3,000 tests a day from Welsh capacity, which is even significantly under the 9,000 tests a day target the Welsh Government initially promised. And yet, a week earlier, you said that an additional 28,000 tests per week could be processed, with further capacity available to manage outbreaks across Wales. First Minister, it's absolutely vital that the system is capable of responding to spikes in testing that arise from outbreaks, and yet you've made it clear that for Wales to reach its full capacity, it would be difficult on a day-to-day basis. Given that you've invested a further £32 million to speed up turnaround times for coronavirus test results, can you tell us what fundamental changes have been delivered to our laboratory services to increase their capacity and resilience, and what urgent steps are you taking to ensure that all labs in Wales are open and working? And more generally, how confident are you that Wales has a testing system that is capable of supporting our people over the winter months?
Welsh: Prif Weinidog, gan fod mwy a mwy o bobl ledled Cymru yn byw o dan gyfyngiadau llymach erbyn hyn, mae'n gwbl hanfodol bod rhaglen brofi Llywodraeth Cymru mor effeithiol â phosibl, a bod capasiti yn cael ei ddefnyddio. Y penwythnos diwethaf, dywedasoch wrthym ein bod ni'n gweithredu yng Nghymru ar hyn o bryd tua 2,000 i 3,000 o brofion y dydd o gapasiti Cymru, sydd hyd yn oed yn sylweddol is na'r targed o 9,000 o brofion y dydd a addawodd Llywodraeth Cymru yn wreiddiol. Ac eto, wythnos yn gynharach, dywedasoch y gellid prosesu 28,000 o brofion ychwanegol yr wythnos, gyda chapasiti ychwanegol ar gael i reoli cynnydd i achosion ledled Cymru. Prif Weinidog, mae'n gwbl hanfodol bod y system yn gallu ymateb i gynnydd sydyn mewn profion sy'n deillio o gynnydd i achosion, ac eto rydych chi wedi ei gwneud yn eglur i Gymru gyrraedd ei chapasiti llawn, y byddai'n anodd o ddydd i ddydd. O gofio eich bod chi wedi buddsoddi £32 miliwn arall i gyflymu amseroedd derbyn canlyniadau profion coronafeirws, a allwch chi ddweud wrthym ni pa newidiadau sylfaenol sydd wedi cael eu cyflwyno i'n gwasanaethau labordy i gynyddu eu capasiti a'u cydnerthedd, a pha gamau brys ydych chi'n eu cymryd i sicrhau bod pob labordy yng Nghymru yn agored ac yn gweithio? Ac yn fwy cyffredinol, pa mor ffyddiog ydych chi bod gan Gymru system brofi sy'n gallu cefnogi ein pobl dros fisoedd y gaeaf?