English: Minister, thank you for your statement and the formal introduction of this Bill. The Bill presents us with an opportunity in Wales to mould tertiary education to fit the specific needs here in Wales, and to ensure our learners in Wales receive the quality of tertiary education they deserve and the support they require on their educational journeys. It's fantastic to see that for the first time in Welsh legislation we will bring together in one place Wales's higher education, further education, local authority maintained sixth forms, apprenticeships, adult community learning as well as a responsibility for research and innovation, and we do welcome that from these benches. But, the tertiary education sector is still recovering - sorry, my throat's going - after 18 months of serious disruption. Education providers are finding themselves exhausted as they try to keep schools and colleges open because of high levels of staff absence. So, I do have to question the timing of this, and perhaps ask, 'Why now?' - why, when we're at a critical point of this pandemic and embarking on a new curriculum? And I'd appreciate the Minister's reassurance on that. ColegauCymru have previously raised several concerns over the delivery of the tertiary education and research Bill, with an emphasis on the absence of learner protection plans and a learner engagement code. So, I'm pleased to see that these are now included within the Bill. It would be also great to hear more about the appointments to the board - the experience and neutrality and that sort of thing - the requirements to be on it. We welcome the introduction, of course, of the learner representatives on the board, and I think that's a fantastic idea. I was just wondering how this is going to look in practice. Will these members be appointed, elected, employed? Will these be paid positions, where they'd be expected to be present at every meeting? The levels of accountability, of course, upon these individuals will be significant, given the position they hold and the financial responsibility of this board. So, just a little bit more information on that would be fantastic. Gone are the days where having a certain key skill or qualifications offered a job guarantee now, but, when it comes to 16-19 FE provisions, funding and quality assurance needs a single approach, one of progression of the learner and their outcomes, at the heart of this Bill. The challenge is not through the protection of the current provision, but rather the creation of effective pathways for progression. One way in which we believe we can tackle this problem would be to implement better curriculum planning for the 14-19 age group and develop holistic routes for progression of learners. Minister, could you, please, outline whether you've looked into these concerns and how you intend to work to create a more joined-up approach for school to FE transition? Thank you. In addition, while we welcome the inclusion of sixth-form colleges in this Bill, it's still unclear from the Bill how the proposed reforms of post-16 education will complement and enhance the new curriculum and ensure continuity and engagement between pre-16 and post-16 education providers, especially when considering the setbacks education providers have experienced during this pandemic. So, I'd be grateful, Minister, if you could outline what measures you'll be taking to ensure that seamless connection between the two. COVID will also have a lasting impact on the lives of learners across Wales for several years. Three factors that I feel need addressing are the impact on young people who have been displaced from direct employment and work experience; a better understanding of how people in the 2020-21 cohort have transitioned from school into all forms of post-16 education; and how support will be provided to middle and lower attainers who have faced greater difficulties with progression into FE. So, Minister, could you outline what plans you intend to put in place to support people who fall within these groups? A recent report by the Evidence for Policy and Practice Information and Co-ordinating Centre, the EPPI, also highlighted concerns about grade inflation in 2020 and 2021, which has led to higher competition for universities, while participation in vocational learning has fallen. And finally, we welcome the changes for apprenticeships, of course, and I think that more control is necessary here. We need to have a much bigger focus on apprenticeships, in fact, and the potential that they have to provide the jobs of the future, including green jobs and high-skilled jobs. We must ensure that the sector is diversified to enhance opportunities and introduce more rigorous targets to expand the apprenticeship programme for more people, making it more reactive to the needs of our local communities, businesses and our economy. I'd be grateful if the Minister would outline what provisions have been considered for the 14-16 age group, as some colleges work with them on initiatives such as the junior apprenticeships. Minister, we cannot stress enough the importance of lifelong learning in this day and age. Lifelong learning is an important part of post-16 and adult education, and an emphasis needs to be made to highlight its importance going forward. Finally, the challenges people have faced over the pandemic have motivated many people to learn new skills and gain new qualifications, which has led to better employment prospects. So, it is clear that the appetite is there. It also plays into contributing to a sustainable and innovative economy as the employment market adapts and changes around us. But we need to ensure that we make lifelong learning and retraining opportunities accessible, feasible, and cost effective for people to access them, and that they provide equality of opportunity. They need to fit around people's daily lives. Minister, what discussions have you had with FE and HE sectors to work out how this could be delivered and in an accessible way? Thank you.
Welsh: Weinidog, diolch am eich datganiad ac am gyflwyno'r Bil hwn yn ffurfiol. Mae'r Bil yn rhoi cyfle i ni yng Nghymru lunio addysg drydyddol fel ei bod yn cyd-fynd â'r anghenion penodol yma yng Nghymru, ac i sicrhau bod ein dysgwyr yng Nghymru yn derbyn addysg drydyddol o'r ansawdd y maent yn ei haeddu a'r cymorth sydd ei angen arnynt ar eu teithiau addysgol. Mae'n wych gweld y byddwn, am y tro cyntaf yn neddfwriaeth Cymru, yn dod ag addysg uwch, addysg bellach, dosbarth chwech ysgolion a gynhelir gan awdurdodau lleol, prentisiaethau a dysgu oedolion yn y gymuned at ei gilydd mewn un man yng Nghymru, yn ogystal â chyfrifoldeb am ymchwil ac arloesi, ac rydym yn croesawu hynny ar y meinciau hyn. Ond mae'r sector addysg drydyddol yn dal i ymadfer - mae'n ddrwg gennyf, mae fy llwnc yn mynd - ar ôl 18 mis o darfu difrifol. Mae darparwyr addysg wedi blino'n lân wrth iddynt geisio cadw ysgolion a cholegau ar agor oherwydd lefelau uchel o absenoldeb staff. Felly, mae'n rhaid imi gwestiynu'r amseru ar gyfer hyn, a gofyn efallai, 'Pam nawr?' - pam, a ninnau ar bwynt tyngedfennol yn y pandemig hwn ac ar gychwyn cwricwlwm newydd? A byddwn yn gwerthfawrogi sicrwydd y Gweinidog ar hynny. Yn y gorffennol, mae ColegauCymru wedi codi sawl pryder ynghylch cyflwyno'r Bil addysg drydyddol ac ymchwil, gyda phwyslais ar ddiffyg cynlluniau diogelu dysgwyr a chod ymgysylltu â dysgwyr. Felly, rwy'n falch o weld bod y rhain bellach wedi'u cynnwys yn y Bil. Byddai hefyd yn wych clywed mwy am y penodiadau i'r bwrdd - y profiad a'r niwtraliaeth a phethau felly - y gofynion er mwyn bod yn aelod ohono. Rydym yn croesawu cyflwyno cynrychiolwyr dysgwyr ar y bwrdd wrth gwrs, a chredaf fod hwnnw'n syniad gwych. Tybed sut olwg fydd ar hyn yn ymarferol? A fydd yr aelodau hyn yn cael eu penodi, eu hethol, eu cyflogi? A fydd y rhain yn swyddi am dâl, lle bydd disgwyl iddynt fynychu pob cyfarfod? Bydd lefelau atebolrwydd yr unigolion hyn yn sylweddol wrth gwrs, o ystyried eu swydd a chyfrifoldeb ariannol y bwrdd hwn. Felly, byddai mwy o wybodaeth am hynny'n wych. Nid yw meddu ar sgil allweddol neu gymwysterau penodol yn sicr o arwain at swydd bellach, ond mewn perthynas â darpariaethau addysg bellach 16-19 oed, mae cyllid a sicrhau ansawdd yn dibynnu ar un dull gweithredu, sy'n seiliedig ar gynnydd y dysgwr a'u canlyniadau, wrth wraidd y Bil hwn. Nid diogelu'r ddarpariaeth bresennol yw'r her, ond yn hytrach, creu llwybrau effeithiol ar gyfer gwneud cynnydd. Un ffordd y credwn y gallwn fynd i'r afael â'r broblem hon fyddai cynllunio'r cwricwlwm yn well ar gyfer y grŵp oedran 14-19 a datblygu llwybrau cyfannol ar gyfer cynnydd dysgwyr. Weinidog, os gwelwch yn dda, a wnewch chi nodi a ydych wedi archwilio'r pryderon hyn a sut y bwriadwch weithio i greu dull mwy cydgysylltiedig ar gyfer pontio rhwng yr ysgol ac addysg bellach? Diolch. Yn ogystal, er ein bod yn croesawu cynnwys colegau chweched dosbarth yn y Bil, mae'n dal i fod yn aneglur yn y Bil sut y bydd y diwygiadau arfaethedig i addysg ôl-16 yn ategu ac yn gwella'r cwricwlwm newydd ac yn sicrhau parhad ac ymgysylltiad rhwng darparwyr addysg cyn-16 ac ôl-16, yn enwedig o gofio'r rhwystrau y mae darparwyr addysg wedi'u hwynebu yn ystod y pandemig hwn. Felly, byddwn yn ddiolchgar, Weinidog, pe gallech amlinellu pa fesurau y byddwch yn eu rhoi ar waith i sicrhau'r cysylltiad di-dor hwnnw rhwng y ddau. Bydd COVID hefyd yn cael effaith barhaol ar fywydau dysgwyr ledled Cymru am flynyddoedd lawer. Tri ffactor y teimlaf fod angen mynd i'r afael â hwy yw'r effaith ar bobl ifanc sydd heb allu cael cyflogaeth uniongyrchol a phrofiad gwaith; gwell dealltwriaeth o sut y mae pobl yng ngharfan 2020-21 wedi pontio o'r ysgol i bob math o addysg ôl-16; a sut y darperir cymorth i bobl â chyrhaeddiad addysgol canolig ac is sydd wedi wynebu mwy o anawsterau wrth gamu ymlaen i addysg bellach. Felly, Weinidog, a allech amlinellu pa gynlluniau y bwriadwch eu rhoi ar waith i gefnogi'r bobl yn y grwpiau hyn? Amlygodd adroddiad diweddar gan y Ganolfan Gwybodaeth a Chydlynu Tystiolaeth ar gyfer Polisi ac Ymarfer, yr EPPI, bryderon ynghylch chwyddo graddau yn 2020 a 2021, sydd wedi arwain at fwy o gystadleuaeth am leoedd mewn prifysgolion, tra bo lefelau cyfranogiad mewn dysgu galwedigaethol wedi gostwng. Ac yn olaf, rydym yn croesawu'r newidiadau i brentisiaethau wrth gwrs, a chredaf fod angen mwy o reolaeth yma. Mae angen inni ganolbwyntio mwy o lawer ar brentisiaethau mewn gwirionedd, a'r potensial sydd ganddynt i ddarparu swyddi'r dyfodol, gan gynnwys swyddi gwyrdd a swyddi medrus iawn. Mae'n rhaid inni sicrhau bod y sector yn amrywiol er mwyn gwella cyfleoedd a chyflwyno targedau mwy trylwyr i ehangu'r rhaglen brentisiaeth i fwy o bobl, gan ei gwneud yn fwy ymatebol i anghenion ein cymunedau lleol, ein busnesau a'n heconomi. Byddwn yn ddiolchgar pe gallai'r Gweinidog amlinellu pa ddarpariaethau a ystyriwyd ar gyfer y grŵp oedran 14-16, gan fod rhai colegau'n gweithio gyda hwy ar fentrau fel y prentisiaethau iau. Weinidog, ni allwn orbwysleisio pwysigrwydd dysgu gydol oes yn yr oes sydd ohoni. Mae dysgu gydol oes yn rhan bwysig o addysg ôl-16 ac addysg i oedolion, ac mae angen pwysleisio hyn er mwyn tynnu sylw at ei bwysigrwydd yn y dyfodol. Yn olaf, mae'r heriau y mae pobl wedi'u hwynebu drwy gydol y pandemig wedi ysgogi llawer o bobl i ddysgu sgiliau newydd a chael cymwysterau newydd, sydd wedi arwain at ragolygon cyflogaeth gwell. Felly, mae'n amlwg fod yr awydd yno. Mae hefyd yn ymwneud â chyfrannu at economi gynaliadwy ac arloesol wrth i'r farchnad gyflogaeth addasu a newid o'n cwmpas. Ond mae angen inni sicrhau ein bod yn gwneud cyfleoedd dysgu gydol oes ac ailhyfforddi yn hygyrch, yn ymarferol ac yn gosteffeithiol i bobl allu manteisio arnynt, a'u bod yn darparu cyfle cyfartal. Mae angen iddynt gydweddu â bywydau bob dydd pobl. Weinidog, pa drafodaethau a gawsoch gyda'r sector addysg bellach a'r sector addysg uwch i ganfod sut y gellid cyflawni hyn ac mewn ffordd hygyrch? Diolch.