English: I'm pleased to speak in this debate this afternoon. I'd like to start by thanking the Deputy Minister for the briefing that he hosted last week, and I would also extend my thanks to Phil Jones, who chaired the 20 mph taskforce, for the work he put into this report and for his recommendations. From my perspective and the Conservative group's, we would of course support measures that reduce the cases of accidents occurring on our roads. From my own group's perspective, there was a range of support for aspects of the report and, indeed, all of the report, and there was also a range of questions on aspects of the report that still need to be addressed in terms of some other members of my group. But I hope that during the course of this debate some of these issues will be addressed. My own comments as well - I'm going to try and perhaps tease out a bit more information, if I can as well, which I hope the Deputy Minister may be able to respond to in his closing remarks. First of all, I thought that I'd look at my own local authority area and, thankfully, collisions within 30 mph speed limit areas within Powys are relatively low. Therefore, whilst the research suggests that 20 mph limits will reduce collisions, there will be a smaller reduction, I think, in rural local authority areas. And the other issue as well is that, particularly in rural areas, you've got a higher level of unrestricted higher-speed roads, which, of course, is - there is a higher level of accident rates on those particular roads. In the last five years, Powys County Council inform me that 19 per cent of collisions occurred in 30 mph restricted areas. That's 448 in total. So, another notice I would perhaps point out is that we're potentially going to see an increase in collisions on the amount of people using sustainable travel, which we want them to do, of course, by walking and cycling. So, the trend in that area is also increasing, so I think we need to take into account that particular aspect as well. The change as proposed would happen, overnight, as the report suggests. So, there would need to be a significant media campaign in that regard, which is also pointed out in the report. But, of course, drivers tend to drive in accordance with the conditions of the road. So, I think this is a concern - that where we may initially see vehicle speeds lower, due to the media campaigns, overall, over a shorter period of time, or over longer a period of time, there will need to be adequate police enforcement of the new limits. And the longer term reduction in speeds will only, of course, come from a generational change - that's certainly my view. We saw that with seat belts, for example. I'm not suggesting we don't do this because of that, but there is a generational change, so that perhaps does put some expectations on how long it may take for change to occur. I do have some concerns about the unsustainable level of possible requests that may come in for physical traffic calming measures, to ensure that vehicles drive at new lower speeds. I know this from my own local authority days, when I was often asked to intervene in those particular aspects. I also think, from speaking to traffic officials, that there does need to be some robust guidance that's published along with any change as well. If I can just quickly mention some legal matters as well, which perhaps need to be considered. Not all 30 mph limits have street lighting - some limits are part-lit and have had the restricted road status within the lit part removed at the 30 mph limit, imposed by order. So, if the proposed changes - . That needs to be taken into account. I'm also aware that, for some rural authorities - Ceredigion is one; the Presiding Officer might tell me otherwise - as I understand it, all 30 mph limits in Ceredigion are by order, thus no 30 mph in that county will change should the proposals be implemented, unless the Welsh Government force the local authority to revise the orders in place. There are just a few other things, if I can. With regard to the report, it seems to be - very often, the report is very much focused on urban Wales; I would have liked to have seen more attention on rural Wales. The report also talked about sub-groups being set up. I would have preferred a sub-group also set up to look at the costings of the proposals - I think that should have been included as well. Because what is the total cost of local authorities, Welsh Government, policing? I think this does need to be known at this stage. Overall on costings, I think it would be important that local authorities are supported financially. I certainly agree with the report that a significant media campaign will be required. And I think that the final say also has to be with communities. I'm not fully convinced that the intentions of the report do need this statutory instrument to be introduced; I do wonder whether existing guidance is sufficient. I think perhaps I would end with two questions - in 10 seconds, Deputy Presiding Officer. Are we using a sledgehammer to crack a nut with this proposal? And also, what criteria will define success of a 20 mph default? So, I look forward to the Deputy Minister perhaps responding to some of those, I hope, constructive questions and issues.
Welsh: Rwy'n falch o gael siarad yn y ddadl hon y prynhawn yma. Hoffwn i ddechrau drwy ddiolch i'r Dirprwy Weinidog am y sesiwn friffio a gynhaliodd yr wythnos diwethaf, a hoffwn i ddiolch hefyd i Phil Jones, a gadeiriodd y tasglu 20mya, am ei gyfraniad at yr adroddiad hwn ac am ei argymhellion. O fy safbwynt i a grŵp y Ceidwadwyr, byddem ni wrth gwrs yn cefnogi mesurau sy'n lleihau nifer y damweiniau sy'n digwydd ar ein ffyrdd. O safbwynt fy ngrŵp fy hun, roedd amrywiaeth o gefnogaeth i agweddau ar yr adroddiad ac, yn wir, i'r holl adroddiad, ac roedd amrywiaeth o gwestiynau hefyd ynglŷn ag agweddau ar yr adroddiad y mae angen rhoi sylw iddyn nhw o hyd o ran rhai aelodau eraill o fy ngrŵp. Ond rwy'n gobeithio y caiff rhai o'r materion hyn sylw yn ystod y ddadl hon. Fy sylwadau innau hefyd - rwy'n mynd i geisio cael ychydig mwy o wybodaeth, os gallaf i hefyd, gan obeithio y gall y Dirprwy Weinidog ymateb i hynny yn ei sylwadau wrth gloi. Yn gyntaf, roeddwn i'n meddwl y byddwn i'n edrych ar ardal fy awdurdod lleol fy hun a, diolch i'r drefn, mae gwrthdrawiadau o fewn ardaloedd terfyn cyflymder 30mya ym Mhowys yn gymharol isel. Felly, er bod yr ymchwil yn awgrymu y bydd terfynau 20mya yn lleihau nifer y gwrthdrawiadau, bydd y gostyngiad yn llai, yn fy marn i, mewn ardaloedd awdurdodau lleol gwledig. A'r mater arall hefyd yw bod gennych chi, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig, lefel uwch o ffyrdd cyflymach heb gyfyngiad, sydd, wrth gwrs - mae cyfraddau damweiniau yn uwch ar y ffyrdd penodol hynny. Yn ystod y pum mlynedd diwethaf, mae Cyngor Sir Powys yn dweud wrthyf i fod 19 y cant o wrthdrawiadau wedi digwydd mewn ardaloedd â chyfyngiad 30mya. Dyna gyfanswm o 448. Felly, sylw arall y byddwn i efallai yn ei nodi yw y gallem ni weld cynnydd mewn gwrthdrawiadau ar nifer y bobl sy'n defnyddio teithio cynaliadwy, sy'n rhywbeth yr hoffem ni iddyn nhw ei wneud, wrth gwrs, trwy gerdded a beicio. Felly, mae'r duedd yn y maes hwnnw yn cynyddu hefyd, felly rwy'n meddwl bod credu bod angen i ni ystyried yr agwedd benodol honno hefyd. Byddai'r newid sydd wedi ei gynnig yn digwydd dros nos, fel y mae'r adroddiad yn ei awgrymu. Felly, byddai angen ymgyrch sylweddol yn y cyfryngau yn hynny o beth, ac mae'r adroddiad yn nodi hynny hefyd. Ond, wrth gwrs, mae tuedd i yrwyr yrru yn unol ag amodau'r ffordd. Felly, rwy'n credu bod hyn yn bryder - er y byddwn yn gweld cyflymder cerbydau yn gostwng i ddechrau, oherwydd ymgyrchoedd yn y cyfryngau, yn gyffredinol dros gyfnod byrrach, neu dros gyfnod hirach, y bydd angen i'r heddlu orfodi'r terfynau newydd yn ddigonol. Ac wrth gwrs, dim ond newid cenhedlaeth a fydd yn arwain at y gostyngiad tymor hirach mewn cyflymderau - dyna yn sicr yw fy marn i. Fe wnaethom ni weld hynny gyda gwregysau diogelwch, er enghraifft. Nid wyf i'n awgrymu peidio â gwneud hyn oherwydd hynny, ond mae yna newid cenhedlaeth, felly mae'n bosibl bod hynny yn rhoi rhywfaint o ddisgwyliadau o ran faint o amser y gall ei gymryd i newid ddigwydd. Mae gen i rai pryderon ynghylch lefel anghynaliadwy y ceisiadau posibl a allai gael eu cyflwyno am ddulliau gostegu traffig ffisegol, er mwyn sicrhau bod cerbydau yn gyrru ar y cyflymderau is newydd. Rwy'n gwybod hyn o fy nyddiau fy hun mewn awdurdod lleol, pan ofynnwyd yn aml i mi ymyrryd yn yr agweddau penodol hynny. Rwyf i hefyd yn meddwl, o siarad â swyddogion traffig, bod angen cyhoeddi canllawiau cadarn ynghyd ag unrhyw newid hefyd. Os caf i sôn yn gyflym am rai materion cyfreithiol hefyd, y mae angen eu hystyried efallai. Nid oes gan bob un o'r terfynau 30mya oleuadau stryd - mae rhai terfynau wedi eu goleuo yn rhannol ac mae'r statws ffordd gyfyngedig o fewn y rhan sydd wedi ei goleuo wedi ei ddileu wrth gyrraedd y terfyn 30mya, drwy orchymyn. Felly, os yw'r newidiadau arfaethedig - . Mae angen ystyried hynny. Rwyf i hefyd yn ymwybodol mewn rhai awdurdodau gwledig - mae Ceredigion yn un; efallai y bydd y Llywydd yn dweud wrthyf fel arall - fel yr wyf i ar ddeall, bod yr holl derfynau cyflymder 30mya yng Ngheredigion drwy orchymyn, felly ni fydd unrhyw 30mya yn y sir honno yn newid pe byddai'r cynigion yn cael eu rhoi ar waith, oni bai bod Llywodraeth Cymru yn gorfodi'r awdurdod lleol i adolygu'r gorchmynion sydd ar waith. Dim ond ychydig o bethau eraill sydd, os caf i. O ran yr adroddiad, mae'n ymddangos ei fod - yn aml iawn, mae'r adroddiad yn canolbwyntio'n gryf ar Gymru drefol; byddwn i wedi hoffi gweld mwy o sylw i Gymru wledig. Roedd yr adroddiad hefyd yn sôn am sefydlu is-grwpiau. Byddai wedi bod yn well gen i weld sefydlu is-grŵp hefyd i ystyried cost y cynigion - rwy'n credu y dylai hynny fod wedi ei gynnwys hefyd. Oherwydd beth yw cyfanswm cost awdurdodau lleol, Llywodraeth Cymru, plismona? Rwy'n credu bod angen gwybod hyn ar hyn o bryd. Yn gyffredinol, o ran costio, rwy'n credu y byddai'n bwysig i awdurdodau lleol gael cymorth ariannol. Rwy'n sicr yn cytuno â'r adroddiad y bydd angen ymgyrch sylweddol yn y cyfryngau. Ac rwy'n credu bod yn rhaid rhoi'r gair olaf i gymunedau hefyd. Nid wyf i wedi fy argyhoeddi yn llwyr fod angen cyflwyno'r offeryn statudol hwn i gyflawni bwriadau'r adroddiad; rwyf i yn meddwl tybed a yw'r canllawiau presennol yn ddigonol. Rwy'n meddwl efallai y gwnaf i orffen gyda dau gwestiwn - mewn 10 eiliad, Dirprwy Lywydd. A yw'r cynnig hwn yn gyfystyr â defnyddio gordd i dorri cneuen? A hefyd, pa feini prawf fydd yn diffinio llwyddiant rhagosodiad 20mya? Felly, rwy'n edrych ymlaen at ymateb y Dirprwy Weinidog efallai i rai o'r cwestiynau a'r materion hynny sydd, rwy'n gobeithio, yn adeiladol.