English: To return to the point that I was making in terms of what this Government is doing: in order to actually declare a climate emergency, it has to be backed up with action. We are living in times of dark days. This is true close to home where over half of Welsh wildlife is in decline and one in 14 species are under threat of extinction. We see the impact of climate change in coastal erosion in the Gwent levels. The grief and the anger that we should feel about this is not only grounded in the loss of the natural world but also in our relationship to that natural world, the inspiration we draw from it and the contribution it makes to our health and well-being. We are creatures of our habitats and we are dependent on them. If we let them go, what will it mean for our survival? Countries that have done little to contribute to the crisis are facing the eye of the storm. Mongolia's temperature has already risen by 2.2 degrees Celsius and they have the worst air pollution in the world. Mozambique has this year faced two cyclones; much of the land near the coast has turned into sea. Yes, the day is dark, but these are also the days when we have a last chance to do something about it. It is fitting in that sense that the origin of the word emergency is from the Latin emergere, meaning 'to arise or bring to light'. It reminds us that light must come out of the darkness if there is any hope. We must act and follow this adage: think globally, act locally. New Zealand has determined no more gas and oil exploration permits will be granted. The Republic of Ireland will become the world's first country to sell all its investments in fossil fuel companies, likely within five years. And in the United States, Alexandria Ocasio-Cortez's green new deal aims to virtually eliminate greenhouse gas pollution in a decade. Wales needs to think now about what actions it will take. Yes, within its competence, but we need to be ambitious. We should set highly far-reaching targets to limit our carbon output, encourage greater use of public transport and electric vehicles, and take steps to become powered solely by renewable energy. For our sake and the sake of the planet, declaring this emergency is a welcome, necessary step, but it must be the beginning of a sea change in our whole approach towards protecting our environment because the impact of climate change isn't remote, isolated or far away, it is now, it is immediate, it is near at hand. Solving it too and halting it is also within our grasp.
Welsh: I ddychwelyd at y pwynt yr oeddwn yn ei wneud o ran yr hyn y mae'r Llywodraeth hon yn ei wneud: er mwyn datgan argyfwng hinsawdd, mae'n rhaid ei gefnogi drwy weithredu. Rydym yn byw mewn cyfnod tywyll. Mae hyn yn wir yn agos at adref lle mae dros hanner bywyd gwyllt Cymru yn dirywio ac mae un o bob 14 rhywogaeth dan fygythiad o ddiflannu. Gwelwn effaith newid hinsawdd ar ffurf erydu arfordirol ar wastadeddau Gwent. Mae'r galar a'r dicter y dylem ei deimlo ynglŷn â hyn nid yn unig yn ymateb i golli'r byd naturiol ond hefyd i'n perthynas ni â'r byd naturiol hwnnw, yr ysbrydoliaeth a gawn ohono a'r cyfraniad y mae'n ei wneud i'n hiechyd a'n lles. Rydym yn greaduriaid ein cynefinoedd ac rydym yn ddibynnol arnynt. Os gadawn iddynt fynd, beth fydd yn ei olygu i'n goroesiad? Mae gwledydd sydd heb wneud llawer i gyfrannu at yr argyfwng yn byw yn nannedd y storm. Mae tymheredd Mongolia eisoes wedi codi 2.2 gradd Celsius a'r wlad honno sydd â'r llygredd aer gwaethaf yn y byd. Mae Mozambique eleni wedi dioddef dau seiclon; mae llawer o'r tir ger yr arfordir wedi troi'n fôr. Ydy, mae'n ddiwrnod tywyll, ond dyma'r dyddiau hefyd pan fo gennym un cyfle olaf i wneud rhywbeth yn ei gylch. Mae'n weddus yn yr ystyr fod tarddiad y gair argyfwng yn dod o'r Lladin emergere, sy'n golygu 'codi neu ddwyn i'r amlwg'. Mae'n ein hatgoffa bod yn rhaid i oleuni ddilyn y tywyllwch os oes unrhyw obaith. Rhaid i ni weithredu a dilyn y dywediad: meddyliwch yn fyd-eang, gweithredwch yn lleol. Mae Seland Newydd wedi penderfynu na fydd rhagor o drwyddedau archwilio nwy ac olew yn cael eu rhoi. Gweriniaeth Iwerddon fydd y wlad gyntaf yn y byd i werthu ei holl fuddsoddiadau mewn cwmnïau tanwydd ffosil, sy'n debygol o ddigwydd o fewn pum mlynedd. Ac yn yr Unol Daleithiau, mae bargen werdd newydd Alexandria Ocasio-Cortez yn anelu i ddileu llygredd nwyon tŷ gwydr i bob pwrpas o fewn degawd. Mae angen i Gymru feddwl yn awr am ba gamau y bydd yn eu cymryd. Ie, o fewn ei chymhwysedd, ond mae angen inni fod yn uchelgeisiol. Dylem osod targedau sy'n bellgyrhaeddol iawn i gyfyngu ar ein hallbwn carbon, annog mwy o ddefnydd o drafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau trydan, a chymryd camau i gael ein pweru gan ynni adnewyddadwy yn unig. Er ein lles ni a'r blaned, mae datgan yr argyfwng hwn yn gam angenrheidiol i'w groesawu, ond rhaid iddo fod yn ddechrau ar newid sylfaenol yn ein holl ymagwedd tuag at ddiogelu ein hamgylchedd gan nad yw effaith newid yn yr hinsawdd yn rhywbeth amwys, ynysig neu bell i ffwrdd: mae yma yn awr, mae'n uniongyrchol, mae wrth law. Mae ei ddatrys a'i atal hefyd o fewn ein gafael.