English: Yes, and policing must reflect demographic, geographic and historic reality and where crime actually happens and how it moves, not the aspirations or otherwise of certain politicians. The work of the Assembly's sub-committee considering the then proposed Welsh police merger, of which I was a member, led to police mergers being aborted across England and Wales. As I said in the February 2006 debate on this, the police authorities told us that the additional all-Wales annual cost of reorganisation would be up to £57 million, with the chief constable saying that it would be even more. And that was 16 years ago. Comparison is made, of course, with Scotland and Northern Ireland, where policing is a devolved matter, but for reasons of geography and history, the situation in Wales is entirely different. Successive UK Governments retained a commitment to re-devolve policing in Northern Ireland after direct rule ended, and if you don't understand why, I'd check your history books. Forty-eight per cent of people in Wales live within 25 miles of the border with England and 90 per cent within 50 miles and that reflects the crime patterns. In contrast, only 5 per cent of the combined populations of Scotland and England live within 50 miles of the border between those countries. Despite this, the Thomas report makes only one reference to the key issue of cross-border criminality, in the context of county lines, and the only solution it proposes is joint working across the four Welsh forces, in collaboration with other agencies, without any reference to establish joint working with neighbouring partners across the invisible crime and justice border with England. Well, as I learned when I visited Titan, the north-west regional organised crime unit, a collaboration of North Wales Police and five north-west England forces, all north Wales emergency planning is done with north-west England; 95 per cent or more of crime in north Wales is local or operates on a cross-border, east-west basis; North Wales Police have no significant operations working on an all-Wales basis; and that evidence given to the Thomas commission by the chief constables and police and crime commissioners in Wales was largely 'ignored' - I quote - in the commission's report. As I said here last month, devolution of policing would therefore be operational insanity and financial lunacy. The devolution of policing - [ Interruption.] Listen to the evidence, stop making silly comments, grow up, and listen to the experts, who I'm actually quoting here. The devolution of policing would deliver the opposite of real devolution, threatening to take more powers from the Welsh regions, and to centralise these in Cardiff -
Welsh: Yn wir, a rhaid i blismona adlewyrchu realiti demograffig, daearyddol a hanesyddol a lle mae troseddu'n digwydd mewn gwirionedd a sut y mae'n symud, nid dyheadau neu ddiffyg dyheadau gwleidyddion penodol. Arweiniodd gwaith is-bwyllgor y Cynulliad a oedd yn ystyried y cynnig i uno heddluoedd Cymru ar y pryd, is-bwyllgor yr oeddwn yn aelod ohono, at roi'r gorau i uno heddluoedd ledled Cymru a Lloegr. Fel y dywedais yn y ddadl ym mis Chwefror 2006 ar hyn, dywedodd awdurdodau'r heddlu wrthym y byddai cost flynyddol ychwanegol ad-drefnu Cymru gyfan oddeutu £57 miliwn, gyda'r prif gwnstabl yn dweud y byddai hyd yn oed yn fwy. Ac roedd hynny 16 mlynedd yn ôl. Gellir cymharu, wrth gwrs, â'r Alban a Gogledd Iwerddon, lle mae plismona'n fater sydd wedi ei ddatganoli, ond am resymau daearyddol a hanesyddol, mae'r sefyllfa yng Nghymru yn gwbl wahanol. Cadwodd un Lywodraeth ar ôl y llall yn y DU ymrwymiad i ail-ddatganoli plismona yng Ngogledd Iwerddon wedi i reolaeth uniongyrchol ddod i ben, ac os nad ydych yn deall pam, efallai y dylech ddarllen eich llyfrau hanes. Mae 48 y cant o bobl Cymru yn byw o fewn 25 milltir i'r ffin â Lloegr a 90 y cant o fewn 50 milltir ac mae hynny'n adlewyrchu'r patrymau troseddu. Mewn cyferbyniad, dim ond 5 y cant o boblogaethau cyfun yr Alban a Lloegr sy'n byw o fewn 50 milltir i'r ffin rhwng y gwledydd hynny. Er hynny, dim ond un cyfeiriad a geir yn adroddiad Thomas at fater allweddol troseddoldeb trawsffiniol, yng nghyd-destun llinellau cyffuriau, a'r unig ateb y mae'n ei argymell yw cydweithio ar draws y pedwar heddlu yng Nghymru, mewn cydweithrediad ag asiantaethau eraill, heb unrhyw gyfeiriad at sefydlu gweithio ar y cyd â phartneriaid cyfagos ar draws y ffin trosedd a chyfiawnder anweledig â Lloegr. Wel, fel y dysgais pan ymwelais â Titan, uned troseddau cyfundrefnol ranbarthol y gogledd-orllewin, sef cydweithrediad rhwng Heddlu Gogledd Cymru a phum heddlu yng ngogledd-orllewin Lloegr, gwneir holl waith cynllunio at argyfyngau gogledd Cymru gyda gogledd-orllewin Lloegr; mae 95 y cant neu fwy o droseddu yng ngogledd Cymru yn lleol neu'n gweithredu ar sail drawsffiniol, o'r dwyrain i'r gorllewin; nid oes gan Heddlu Gogledd Cymru unrhyw weithgarwch sylweddol sy'n gweithio ar sail Cymru gyfan; a bod tystiolaeth a roddwyd i gomisiwn Thomas gan y prif gwnstabliaid a chomisiynwyr yr heddlu a throseddu yng Nghymru wedi'i 'hanwybyddu' i raddau helaeth - rwy'n dyfynnu - yn adroddiad y comisiwn. Fel y dywedais yma fis diwethaf, byddai datganoli plismona felly'n wallgofrwydd gweithredol ac yn ynfydrwydd ariannol. Datganoli plismona - [ Torri ar draws.] Gwrandewch ar y dystiolaeth, rhowch y gorau i wneud sylwadau gwirion, tyfwch i fyny, a gwrandewch ar yr arbenigwyr rwy'n eu dyfynnu yma. Byddai datganoli plismona yn cyflawni'r gwrthwyneb i ddatganoli go iawn, gan fygwth mynd â mwy o bwerau o ranbarthau Cymru, a chanoli'r rhain yng Nghaerdydd -