English: As a Member of the committee that scrutinised this Bill, I stand here to make some comments. There is no doubt that we need a national development plan, and underneath that, there's no doubt that we probably need a strategic development plan. But I'm going to raise my voice in support of communities that might feel somewhat removed from that process. I note that the local government and elections Bill does have a mechanism for the development and establishment of a strategic development plan, and would be delivered by corporate joint committees, and that's made up of representatives from more than one local authority. Whilst I do support that, I think it's absolutely critical that we put in a system and a process to ensure that those representatives are, indeed, reflecting the views and the principles of the local communities that they serve. And I think that it is absolutely important that the frustrations of the current planning Act are not repeated. Over and over again we've seen development not able to go forward because there was no local development plan, and that, clearly, is not a good place to be in terms of trying to get any investment into that area. I do want to welcome the fact that the neighbouring local authorities are considered when strategic plans are drawn up. The Minister, when she gave evidence, gave the example of Ystradgynlais, which is, of course, in mid and west Wales, as an area where connectivity into the Swansea city bay area is as good as its connectivity back into that area. Particularly when we talk about Powys and Ceredigion joining together in an economic development area, which, again, I support, it's about those peripheral areas that are joining other areas. Powys is a particular example where, along its very long periphery, it will abut many other areas, including some parts of England. So, it is really important that that is taken note of. The biggest challenge, of course, is outlined in building back green and blue into the economy. When we look at the alternative energies that are writ large in this, if we particularly look at the offshore energy developments, there will have to be, in all cases, access back to the land. I know that the Minister has made it quite clear that this has to be read alongside the Marine and Coastal Access Act (2009). Nonetheless, the two have to work together. Otherwise, we cannot have the energy that we all hope to have - the new green energy - without that joining up together. I do have to say that I support what Jenny Rathbone, and, I think, others have said here today, that we have to absolutely ensure the integrity of Natura 2000 sites. We must absolutely avoid, as a result of any implementation of policies within 'Future Wales', the degradation of biodiversity. It is never going to be good enough that we maintain things as they are, because to maintain things as they are, in terms of biodiversity, is only to keep us behind the loop, when, actually, what we need to do is restore what we've got to a pre-existing state, before it was degraded in the very first place. Thank you.
Welsh: Fel Aelod o'r pwyllgor a fu'n craffu ar y Bil hwn, rwyf yma i wneud rhai sylwadau. Nid oes amheuaeth fod arnom angen cynllun datblygu cenedlaethol, ac o dan hynny, nid oes amheuaeth fod arnom angen cynllun datblygu strategol, mae'n debyg. Ond rwy'n mynd i godi fy llais i gefnogi cymunedau a allai deimlo eu bod wedi'u heithrio i ryw raddau o'r broses honno. Sylwaf fod gan y Bil llywodraeth leol ac etholiadau fecanwaith ar gyfer datblygu a sefydlu cynllun datblygu strategol, ac y byddai'n cael ei ddarparu gan gydbwyllgorau corfforaethol wedi'u cyfansoddi o gynrychiolwyr o fwy nag un awdurdod lleol. Er fy mod yn cefnogi hynny, rwy'n credu ei bod yn gwbl hanfodol ein bod yn rhoi system a phroses ar waith i sicrhau bod y cynrychiolwyr hynny yn adlewyrchu barn ac egwyddorion y cymunedau lleol y maent yn eu gwasanaethu. A chredaf ei bod yn eithriadol o bwysig nad yw rhwystredigaethau'r Ddeddf gynllunio bresennol yn cael eu hailadrodd. Dro ar ôl tro gwelsom ddatblygiad yn methu mynd rhagddo am nad oedd cynllun datblygu lleol yn bodoli, ac mae'n amlwg nad yw hwnnw'n lle da i fod wrth geisio cael unrhyw fuddsoddiad i'r ardal honno. Rwyf am groesawu'r ffaith bod yr awdurdodau lleol cyfagos yn cael eu hystyried pan gaiff cynlluniau strategol eu llunio. Pan roddodd y Gweinidog dystiolaeth, nododd Ystradgynlais fel enghraifft yng nghanolbarth a gorllewin Cymru o ardal lle mae cysylltedd ag ardal bae dinas Abertawe cystal â'i chysylltedd yn ôl i'r ardal honno. Yn enwedig pan soniwn am Bowys a Cheredigion yn ymuno â'i gilydd mewn ardal datblygu economaidd, sydd, unwaith eto, yn rhywbeth rwy'n ei gefnogi, mae'n ymwneud â'r ardaloedd ymylol hynny sy'n ymuno ag ardaloedd eraill. Mae Powys yn enghraifft arbennig lle bydd, ar hyd ei hymylon hir iawn, yn ffinio â llawer o ardaloedd eraill, gan gynnwys rhannau o Loegr. Felly, mae'n bwysig iawn fod hynny'n cael ei nodi. Mae'r her fwyaf, wrth gwrs, wedi'i hamlinellu gydag adeiladu gwyrdd a glas yn ôl yn rhan o'r economi. Pan edrychwn ar yr ynni amgen sy'n rhan fawr o hyn, os edrychwn yn benodol ar y datblygiadau ynni ar y môr, bydd yn rhaid cael mynediad yn ôl i'r tir ym mhob achos. Gwn fod y Gweinidog wedi dweud yn gwbl glir fod yn rhaid darllen hyn ochr yn ochr â Deddf y Môr a Mynediad i'r Arfordir (2009). Er hynny, mae'n rhaid i'r ddau weithio gyda'i gilydd. Fel arall, ni allwn gael yr ynni rydym i gyd yn gobeithio ei gael - yr ynni gwyrdd newydd - heb y cydgysylltiad hwnnw. Rhaid i mi ddweud fy mod yn cefnogi'r hyn y mae Jenny Rathbone, ac eraill, rwy'n credu, wedi'i ddweud yma heddiw, fod yn rhaid inni sicrhau integriti safleoedd Natura 2000 yn llwyr. Rhaid inni osgoi dirywiad bioamrywiaeth o ganlyniad i weithredu polisïau yn 'Cymru'r Dyfodol'. Nid yw byth yn mynd i fod yn ddigon da ein bod yn cynnal pethau fel y maent, oherwydd er mwyn cynnal pethau fel y maent, o ran bioamrywiaeth, dim ond ein cadw ar y droed ôl fydd hynny'n ei wneud, pan fo angen inni adfer yr hyn sydd gennym i gyflwr a arferai fodoli mewn gwirionedd, cyn iddo gael ei ddiraddio yn y lle cyntaf. Diolch.