English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. I'm pleased to be responding to today's debate. The last 12 months have been extremely challenging, in terms of impact on our communities of multiple flood events across Wales and, of course, the global pandemic. Last week we once again witnessed the damage flooding can cause, as a result of storm Christoph, with around 250 properties flooded. I'd like to offer my sympathy to all those who were affected, many of whom are still not able to return to their homes. I also want to thank all involved in the response and the recovery efforts to flood events, not only last week, but throughout this last year, as we approach the first anniversary of the February floods, which we are having the debate on today. Without the swift action of Natural Resources Wales, local authorities, our emergency services, water companies and the Coal Authority, I am certain we would have seen many more homes flooded. We must also acknowledge how our network of defences protected thousands of properties and the importance of our ongoing investment to keep these structures well maintained. Of course, for those people whose homes were flooded, responding to flood events is not just about the day of the incident or the few days following, but also the weeks and months afterwards. Our efforts must continue to ensure such events are investigated, people are supported, and improvements are made to our infrastructure and defences as well as the wider management of water. Following the flooding last February, authorities worked quickly to support residents who had seen their homes flooded and to repair damaged flood risk management assets. I know in Pentre in the Rhondda, for example, the local authority have already implemented a scheme to improve the water course in response to my challenge to risk management authorities to accelerate the delivery of work. Following flood events, local authorities are required to prepare a section 19 investigation report to look at the reasons for flooding, and bring forward recommendations to reduce future risk. Once completed, these reports are published and subject to scrutiny by residents, elected members and all interested parties. These investigations were heavily impacted by COVID-19 restrictions last year, and some of the hardest hit local authorities needed to prioritise repair and recovery works over investigations. However, I am confident in our local authority staff and their commitment to the safety and well-being of the communities they serve to complete these reports and act upon them where appropriate. Last month, I responded in detail in the Senedd to the question of an independent inquiry. I announced additional £95,000 revenue support available to each local authority this year to support their flood risk activities, and specifically to help produce and publish their investigation reports. NRW carried out their own internal review following the flooding in February, which complements the section 19 reports and provides recommendations for their improvement around forecasting, warning and response. In answer to Janet Finch-Saunders about what we're doing to support our risk management authorities, I continue to support them around the country to repair damaged flood assets and ensure they rebuild resilience for the future. Following the storms last February, we acted quickly and decisively in our response to make necessary repairs and improvements. I provided all risk management authorities the opportunity to apply for financial support to undertake emergency repairs to assets, providing 100 per cent funding for this. Welsh Government has provided a total of £4.6 million since then. I was also very pleased to hear her praise for NRW staff - not usually something she does - and I can tell her I was in Bangor-on-Dee on Saturday, and I spoke to several residents whose praise was for the fact it was the highest that the river has been for probably about 20 years and the flood defence was not breached. We do have a blue belt policy already, and it's about to be toughened through technical advice note 15 and planning policy. That's set out in our new flood strategy. We're also working with local authorities and NRW to fully understand the impact from last week's storm Christoph and how we can best support them. This Government has committed to providing support payments, through local authorities, of up to £1,000 to those who have recently been affected by flooding in their homes or who have unfortunately had to evacuate for more than 24 hours. I just referred to our new national flood strategy - and coastal erosion risk management. I published that last October. It's an ambitious strategy and it does reaffirm the importance we place on flood risk management, along with the growing threat of climate change. We are continuing to work with our risk management authorities and the Association of British Insurers, who are supportive of the approach and additional measures set out in the new strategy. We know that climate change will bring rising sea levels and more intense storms in the future, and I do recognise Wales faces tough decisions on how to defend low-lying coastal areas and fluvial floodplains, in particular along our estuaries and, of course, in our steep-sided valleys. Our new strategy sets out how Wales will respond to these challenges, emphasising the importance of clear communication on risk, and strengthens our stance in areas including natural flood management, coastal adaptation, planning and prevention, linking with Welsh legislation and other policy areas to ensure a collective approach. Whilst we look to the future, we need to remember the recovery efforts are continuing in places like Skewen, where we saw extraordinary scenes last week. I would like to finish by once again thanking everyone involved in helping to make sure people are safe. Diolch.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n falch o ymateb i'r ddadl heddiw. Mae'r 12 mis diwethaf wedi bod yn heriol dros ben, o ran effaith digwyddiadau llifogydd niferus ledled Cymru ar ein cymunedau, a'r pandemig byd-eang wrth gwrs. Yr wythnos diwethaf gwelsom unwaith eto y difrod y gall llifogydd ei achosi o ganlyniad i storm Christoph, gyda thua 250 eiddo wedi dioddef llifogydd. Hoffwn gynnig fy nghydymdeimlad â phawb yr effeithiwyd arnynt, ac mae llawer ohonynt yn dal i fethu dychwelyd i'w cartrefi. Hoffwn ddiolch hefyd i bawb sy'n ymwneud â'r ymateb i lifogydd a'r gwaith adfer, nid yn unig yr wythnos diwethaf, ond drwy gydol y flwyddyn ddiwethaf, wrth iddi nesáu at fod yn flwyddyn ers y llifogydd ym mis Chwefror, sef testun y ddadl heddiw. Heb weithredu cyflym gan Cyfoeth Naturiol Cymru, awdurdodau lleol, ein gwasanaethau brys, cwmnïau dŵr a'r Awdurdod Glo, rwy'n sicr y byddem wedi gweld llawer mwy o gartrefi'n dioddef llifogydd. Rhaid inni hefyd gydnabod sut y diogelodd ein rhwydwaith o amddiffynfeydd filoedd o adeiladau a phwysigrwydd ein buddsoddiad parhaus i sicrhau bod yr eiddo hwn yn cael ei gynnal a'i gadw'n dda. Wrth gwrs, i'r bobl a ddioddefodd lifogydd yn eu cartrefi, mae ymateb i lifogydd yn ymwneud â mwy na diwrnod y digwyddiad yn unig neu'r ychydig ddyddiau sy'n dilyn, ond yr wythnosau a'r misoedd wedyn hefyd. Rhaid i'n hymdrechion barhau i sicrhau bod ymchwiliadau'n digwydd i ddigwyddiadau o'r fath, fod pobl yn cael eu cefnogi, a bod gwelliannau'n cael eu gwneud i'n seilwaith a'n hamddiffynfeydd yn ogystal â rheoli dŵr yn ehangach. Yn dilyn y llifogydd fis Chwefror diwethaf, gweithiodd awdurdodau'n gyflym i gefnogi preswylwyr a oedd wedi gweld llifogydd yn eu cartrefi ac i atgyweirio asedau rheoli perygl llifogydd a ddifrodwyd. Ym Mhentre yn y Rhondda, er enghraifft, gwn fod yr awdurdod lleol eisoes wedi rhoi cynllun ar waith i wella'r cwrs dŵr mewn ymateb i fy her i awdurdodau rheoli perygl llifogydd y dylid cyflymu'r broses o gyflawni gwaith. Yn dilyn llifogydd, mae'n ofynnol i awdurdodau lleol baratoi adroddiad ymchwiliad adran 19 i edrych ar y rhesymau dros y llifogydd, a chyflwyno argymhellion i leihau'r risg yn y dyfodol. Ar ôl eu cwblhau, cyhoeddir yr adroddiadau hyn ac maent yn destun craffu gan breswylwyr, aelodau etholedig a phawb sydd â diddordeb. Effeithiodd cyfyngiadau COVID-19 yn fawr ar yr ymchwiliadau hyn y llynedd, ac roedd angen i rai o'r awdurdodau lleol a ddioddefodd fwyaf roi blaenoriaeth i waith atgyweirio ac adfer ar draul ymchwiliadau. Fodd bynnag, mae gennyf hyder y bydd ein staff awdurdod lleol gyda'u hymrwymiad i ddiogelwch a lles y cymunedau y maent yn eu gwasanaethu yn cwblhau'r adroddiadau hyn ac yn gweithredu arnynt lle bo'n briodol. Y mis diwethaf, ymatebais yn fanwl yn y Senedd i gwestiwn ar ymchwiliad annibynnol. Cyhoeddais gymorth refeniw ychwanegol o £95,000 i fod ar gael i bob awdurdod lleol eleni i gefnogi eu gweithgareddau perygl llifogydd, ac yn benodol i helpu i gynhyrchu a chyhoeddi adroddiadau eu hymchwiliadau. Cynhaliodd CNC ei adolygiad mewnol ei hun yn dilyn y llifogydd ym mis Chwefror, i ategu'r adroddiadau adran 19 ac mae'n darparu argymhellion ar gyfer eu gwella mewn perthynas â darogan, rhybuddio ac ymateb. I ateb Janet Finch-Saunders ynglŷn â'r hyn rydym yn ei wneud i gefnogi ein hawdurdodau rheoli risg, rwy'n parhau i'w cefnogi ledled y wlad i atgyweirio asedau llifogydd a ddifrodwyd a sicrhau eu bod yn ailadeiladu cydnerthedd ar gyfer y dyfodol. Yn dilyn y stormydd fis Chwefror diwethaf, gwnaethom weithredu'n gyflym ac yn bendant yn ein hymateb i wneud atgyweiriadau a gwelliannau angenrheidiol. Rhoddais gyfle i bob awdurdod rheoli risg wneud cais am gymorth ariannol i gyflawni gwaith atgyweirio brys ar asedau, gan ddarparu cyllid 100 y cant ar gyfer hyn. Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu cyfanswm o £4.6 miliwn ers hynny. Roeddwn yn falch iawn hefyd o'i chlywed yn canmol staff Cyfoeth Naturiol Cymru - nid yw'n rhywbeth y mae'n ei wneud fel arfer - a gallaf ddweud wrthi fy mod ym Mangor Is-coed ddydd Sadwrn, ac fe siaradais â nifer o drigolion a oedd yn canmol y ffaith fod yr afon ar ei huchaf ers tua 20 mlynedd mae'n debyg, a bod yr amddiffynfeydd wedi dal. Mae gennym bolisi llain las eisoes, ac mae ar fin cael ei gryfhau gan nodyn cyngor technegol 15 a pholisi cynllunio. Mae hynny wedi'i nodi yn ein strategaeth newydd ar gyfer llifogydd. Rydym hefyd yn gweithio gydag awdurdodau lleol a CNC i ddeall effaith storm Christoph yr wythnos diwethaf yn llawn a'r ffordd orau o'u cefnogi. Mae'r Llywodraeth hon wedi ymrwymo i ddarparu taliadau cymorth, drwy awdurdodau lleol, o hyd at £1,000 i'r rhai yr effeithiwyd arnynt yn ddiweddar gan lifogydd yn eu cartrefi neu sydd, yn anffodus, wedi gorfod gadael eu cartref am fwy na 24 awr. Cyfeiriais yn awr at ein strategaeth genedlaethol newydd ar gyfer llifogydd - a rheoli perygl erydu arfordirol. Cyhoeddais honno fis Hydref diwethaf. Mae'n strategaeth uchelgeisiol ac mae'n ailddatgan y pwyslais a roddwn ar reoli perygl llifogydd, ynghyd â bygythiad cynyddol newid hinsawdd. Rydym yn parhau i weithio gyda'n hawdurdodau rheoli risg a Chymdeithas Yswirwyr Prydain, sy'n cefnogi'r dull gweithredu a'r mesurau ychwanegol a nodir yn y strategaeth newydd. Gwyddom y bydd newid hinsawdd yn arwain at lefelau'r môr yn codi a stormydd gwaeth yn y dyfodol, ac rwy'n cydnabod bod Cymru'n wynebu penderfyniadau anodd ar sut i amddiffyn ardaloedd arfordirol isel a gorlifdiroedd afonol, yn enwedig ar hyd ein haberoedd ac wrth gwrs, yn ein cymoedd serth. Mae ein strategaeth newydd yn nodi sut y bydd Cymru'n ymateb i'r heriau hyn, gan bwysleisio pwysigrwydd cyfathrebu clir ar risg, ac yn cryfhau ein safbwynt mewn meysydd yn cynnwys dulliau naturiol o reoli llifogydd, addasu arfordiroedd, cynllunio ac atal, gan gysylltu â deddfwriaeth Gymreig a meysydd polisi eraill i sicrhau dull cydweithredol. Er ein bod yn edrych i'r dyfodol, mae angen inni gofio bod yr ymdrechion adfer yn parhau mewn lleoedd fel Sgiwen, lle gwelsom olygfeydd eithriadol yr wythnos diwethaf. Hoffwn orffen drwy ddiolch unwaith eto i bawb sy'n ymwneud â'r gwaith o helpu i sicrhau bod pobl yn ddiogel. Diolch.