English: Joyce talked about advertising and the prevalence of alcohol in every aspect of life and also the increased alcohol harm in women in particular; Sioned, the tragic and often - the health inequalities causing the issues. They are deeply entrenched in our society and the most socially deprived areas are being the most affected by these. And Altaf talking about functioning alcoholics becoming unfunctioning and then the pressure on the NHS, but also making a good point around the 'no wrong door' approach to accessing help. Diolch to the Minister for her personal commitment to moving this forward and not being complacent and the long-standing commitment there. We're aware that the Government is - now, from yourself - exploring and refreshing the post-2022 plan and I'd be very happy to work with you on those things because it's so important to so many in our society. This debate has demonstrated, in my view, that to tackle the problems that we've heard about today the Welsh Government must become more radical in their solutions. We have a system in place for prevention and support that isn't having yet the desired effect. Without a change of tack and some more radical policies, I feel the figures will potentially continue to rise. The Government needs to acknowledge that the policies are not quite hitting the mark and making changes accordingly, and we've heard of the refresh going forward. With the cost-of-living crisis harming so many families and due to get worse, there's a need to act with urgency on this matter. Without change, we'll lose more lives, and more individuals, more families and more communities will continue to suffer. More funding is required to fund more extensive preventative mental health treatment therapy, as well as the treatments needed when somebody is already in the midst of alcoholism. There's a need for enhanced preventative measures that could be applied within families at higher risk of developing alcoholism. This may take the form of keeping in touch with relatives of people with known alcohol misuse disorders or to prevent the genetic and hereditary alcoholism within families. In tandem with this is the need to provide support for those with potential adverse childhood experiences. Having met again today with the 70/30 Campaign, there are definite targets that could be set around that. As highlighted within this debate, it's vital that greater support is brought to communities at socioeconomic disadvantage that are struggling, so that no-one is left to feel without opportunity and hope. When alcohol abuse has such a big impact on our communities, it is worthy of this Senedd to have this debate here in our national Parliament. I set up the cross-party group on substance misuse and addiction to encourage more dialogue around the experiences of people who have been battling against drug addiction and alcoholism. I hope that this can be a vehicle for sharing good practice and strengthening the services we provide for people attempting to get their lives back on track. I hope that everyone in this Chamber today can support our debate, which not only seeks to strengthen and support, but also provide the resources devoted to helping people escape the clutches of alcoholism. We need to give people with a drink problem, not to mention their families, friends and communities, a hope of a better tomorrow. Diolch yn fawr.
Welsh: Soniodd Joyce am hysbysebu a phresenoldeb alcohol ym mhob agwedd ar fywyd a hefyd niwed cynyddol alcohol ymhlith menywod yn arbennig; Sioned, yr anghydraddoldebau trasig ac yn aml, yr anghydraddoldebau iechyd sy'n achosi'r problemau. Maent wedi ymwreiddio'n ddwfn yn ein cymdeithas a'r ardaloedd mwyaf difreintiedig yn gymdeithasol yw'r rhai yr effeithir arnynt fwyaf gan y rhain. Ac Altaf yn sôn am alcoholigion gweithredol yn troi'n anweithredol ac yna'r pwysau ar y GIG, ond hefyd fe wnaeth bwynt da ynglŷn â'r dull 'dim drws anghywir' o gael gafael ar gymorth. Diolch i'r Gweinidog am ei hymrwymiad personol i symud hyn yn ei flaen a pheidio â bod yn hunanfodlon a'r ymrwymiad hirsefydlog yno. Rydym yn ymwybodol fod y Llywodraeth - yn awr, gennych chi eich hun - yn archwilio ac yn adnewyddu'r cynllun ar ôl 2022 a byddwn yn hapus iawn i weithio gyda chi ar y pethau hynny gan ei fod mor bwysig i gynifer o bobl yn ein cymdeithas. Yn fy marn i, dangosodd y ddadl bod rhaid i Lywodraeth Cymru fod yn fwy radical yn eu hatebion er mwyn mynd i'r afael â'r problemau y clywsom amdanynt heddiw. Mae gennym system ar waith ar gyfer atal a chefnogi nad yw'n cael yr effaith a ddymunir eto. Heb newid cyfeiriad a pholisïau mwy radical, teimlaf y gallai'r ffigurau barhau i godi. Mae angen i'r Llywodraeth gydnabod nad yw'r polisïau'n cyrraedd y nod yn llwyr a gwneud newidiadau yn unol â hynny, a chlywsom am y diweddariad ar gyfer y dyfodol. Gyda'r argyfwng costau byw'n niweidio cynifer o deuluoedd ac ar fin gwaethygu, mae angen gweithredu ar frys ar y mater hwn. Heb newid, byddwn yn colli mwy o fywydau, a bydd mwy o unigolion, mwy o deuluoedd a mwy o gymunedau yn parhau i ddioddef. Mae angen mwy o arian ar gyfer therapi triniaeth ataliol iechyd meddwl fwy helaeth, yn ogystal â'r triniaethau sydd eu hangen pan fydd rhywun eisoes yn ymrafael ag alcoholiaeth. Mae angen mesurau ataliol gwell y gellid eu defnyddio gyda theuluoedd sydd mewn mwy o berygl o ddatblygu alcoholiaeth. Gall hyn fod ar ffurf cadw mewn cysylltiad â pherthnasau pobl y gwyddys bod ganddynt anhwylderau camddefnyddio alcohol neu atal alcoholiaeth enetig ac etifeddol mewn teuluoedd. Ochr yn ochr â hyn mae angen darparu cymorth i rai a allai fod wedi cael profiadau niweidiol yn ystod plentyndod. Ar ôl cyfarfod eto heddiw gydag Ymgyrch 70/30, mae targedau pendant y gellid eu gosod ynghylch hynny. Fel y gwelwyd yn y ddadl hon, rhaid rhoi mwy o gefnogaeth i gymunedau sydd dan anfantais economaidd-gymdeithasol ac sy'n ei chael hi'n anodd, fel nad oes neb yn cael ei adael i deimlo nad yw'n cael cyfle ac yn ddiobaith. Gan fod camddefnyddio alcohol yn effeithio cymaint ar ein cymunedau, mae'n werth inni gael y ddadl hon yma yn ein Senedd genedlaethol. Sefydlais y grŵp trawsbleidiol ar gamddefnyddio sylweddau a dibyniaeth er mwyn annog mwy o ddeialog ynglŷn â phrofiadau pobl sydd wedi bod yn brwydro yn erbyn dibyniaeth ar gyffuriau ac alcoholiaeth. Gobeithio y gall fod yn gyfrwng i rannu arferion da a chryfhau'r gwasanaethau a ddarparwn i bobl sy'n ceisio cael eu bywydau yn ôl ar y trywydd iawn. Rwy'n gobeithio heddiw y gall pawb yn y Siambr gefnogi ein dadl, sydd nid yn unig yn galw am gryfhau a chefnogi, ond am ddarparu adnoddau wedi'u neilltuo hefyd er mwyn helpu pobl i ddianc o afael alcoholiaeth. Mae angen inni roi gobaith o well yfory i bobl sydd â phroblem yfed, heb sôn am eu teuluoedd, eu ffrindiau a'u cymunedau. Diolch yn fawr.