English: Indeed they can. And, again, there is nothing in the proposals for our new curriculum that would prevent that from happening. We will be working with practitioners to commission new resources that do refer to key events and topics in the histories of Wales and the world. And it is my expectation that these will provide a very real foundation as we move forward in the next two and a half years before the curriculum is rolled out. We are currently working with a number of bodies to assess what will be needed, although in the context, again, of Welsh history, the Learned Society for Wales said that a lack of resources isn't necessarily an issue. Now, within the context of learning that moves and looks outwards from one's own cynefin, I would expect that there are basics of our history that will be key to fulfilling the curriculum's purpose of becoming an informed citizen. For instance, in building on the extensive resources that are already available, we can look forward to analysis of key events and topics such as the world wars of the last century, the race riots 100 years ago, Wales's constitutional journey, the story of Cymraeg, Dai, and the development of the welfare state. Now, these and other topics will be studied and interpreted from a local perspective and then drawing links to the national and the international. So, on the history of the language, for example, in my patch the context may very well be the Epynt clearances, which actually removed Welsh-speaking families from that part of Breconshire and moved the line where Welsh was spoken within the community. But further north in Powys, in Russell George's patch, perhaps we could have conversations about Bishop William Morgan's Bible and the absolute influence of his work in Llanrhaeadr-ym-Mochnant with regard to the language, or explore the connections between place names further afield, as to why there is a Trelew in Argentina; why is there a Brynmawr in Pennsylvania? And we must remember that diversity of perspective and analysis is important as we move forward. So, let's not forget our role in the slave trade. Let's analyse why so many Welsh teachers and parents acquiesced to the use of the Welsh Not, and let's not forget, just as we are arguably the original colony, we also contributed to building the empire. So, make no mistake, studying the history and histories of Wales is important to the fulfilment of the purposes of the new curriculum. To be an engaged, informed and ethical citizen, learners will make sense of their identity and that history, cultures and geography helped shape it. And I'm pleased that this issue remains a priority for so many people here in the Senedd and has led to some of the best debates that we've had. I hope that I have been able to further explain how we are taking these matters forward. The additional support, professional learning and guidance that is being developed will enable schools to take forward improved, enhanced and expanding studies of our history across the six areas of learning and experience, and I can once again confirm the histories and stories of Wales will be a core aspect of each and every area of learning and experience across the curriculum. Now, the approaches here in the Chamber this afternoon have, in some ways, accepted the principles that lie behind the very foundation of our new curriculum, but they have come with a large 'but'. If we are to trust our teachers, the first step is trusting them in the design of this curriculum, because this curriculum has been co-constructed with history specialists, with the teachers who work, day in, day out, with our children. It has been constructed with the expertise from our universities and further education colleges. They have delivered and designed this curriculum. I absolutely back that spirit of co-construction and the approach that they have taken to cynefin and what that will lead to for a rich learning experience for our children. Diolch yn fawr.
Welsh: Gellir yn wir. Ac unwaith eto, nid oes unrhyw beth yn y cynigion ar gyfer ein cwricwlwm newydd a fyddai'n atal hynny rhag digwydd. Byddwn yn gweithio gydag addysgwyr i gomisiynu adnoddau newydd sy'n cyfeirio at ddigwyddiadau a phynciau allweddol yn hanesion Cymru a'r byd. Ac rwy'n disgwyl y bydd y rhain yn darparu sylfaen real iawn wrth inni symud ymlaen yn ystod y ddwy flynedd a hanner nesaf cyn i'r cwricwlwm gael ei gyflwyno. Ar hyn o bryd rydym yn gweithio gyda nifer o gyrff i asesu'r hyn y bydd ei angen, ond yng nghyd-destun hanes Cymru, unwaith eto, dywedodd Cymdeithas Ddysgedig Cymru nad yw diffyg adnoddau o reidrwydd yn broblem. Nawr, yng nghyd-destun dysgu sy'n symud ac yn edrych tuag allan o'ch cynefin eich hun, buaswn yn disgwyl bod pethau sylfaenol yn ein hanes a fydd yn allweddol i gyflawni diben y cwricwlwm o ddod yn ddinesydd gwybodus. Er enghraifft, wrth adeiladu ar yr adnoddau helaeth sydd eisoes ar gael, gallwn edrych ymlaen at ddadansoddi digwyddiadau a phynciau allweddol fel rhyfeloedd byd y ganrif ddiwethaf, y terfysgoedd hil 100 mlynedd yn ôl, taith gyfansoddiadol Cymru, stori'r Gymraeg, Dai, a datblygiad y wladwriaeth les. Nawr, bydd y pynciau hyn a phynciau eraill yn cael eu hastudio a'u dehongli o safbwynt lleol gan ffurfio cysylltiadau wedyn â'r cenedlaethol a'r rhyngwladol. Felly, ar hanes yr iaith, er enghraifft, yn fy rhan i o'r wlad mae'n ddigon posib mai cliriadau Epynt yw'r cyd-destun, pan symudwyd teuluoedd Cymraeg eu hiaith o'r rhan honno o Sir Frycheiniog gan symud y llinell lle siaredid y Gymraeg yn y gymuned. Ond ymhellach i'r gogledd ym Mhowys, yn rhan Russell George o'r wlad, efallai y gallem gael sgyrsiau am Feibl yr Esgob William Morgan a dylanwad enfawr ei waith yn Llanrhaeadr-ym-Mochnant ar yr iaith, neu archwilio'r cysylltiadau rhwng enwau lleoedd ymhellach i ffwrdd, pam y ceir Trelew yn yr Ariannin; pam y ceir Brynmawr yn Pennsylvania? A rhaid inni gofio bod amrywiaeth persbectif a dadansoddiad yn bwysig wrth inni symud ymlaen. Felly, gadewch inni beidio ag anghofio ein rôl yn y fasnach gaethweision. Gadewch inni ddadansoddi pam fod cymaint o athrawon a rhieni yng Nghymru wedi cytuno i'r defnydd o'r Welsh Not, a gadewch inni beidio ag anghofio, yn union fel y gellir dadlau mai ni yw'r drefedigaeth wreiddiol, fe wnaethom ni hefyd gyfrannu at adeiladu'r ymerodraeth. Felly, peidiwch â chamgymryd, mae astudio hanes a hanesion Cymru yn bwysig er mwyn cyflawni dibenion y cwricwlwm newydd. I fod yn ddinesydd ymgysylltiedig, gwybodus a moesegol, bydd dysgwyr yn gwneud synnwyr o'u hunaniaeth a'r hanes, y diwylliannau a'r ddaearyddiaeth a helpodd i'w ffurfio. Ac rwy'n falch fod y mater hwn yn parhau i fod yn flaenoriaeth i gynifer o bobl yma yn y Senedd ac wedi arwain at rai o'r dadleuon gorau a gawsom. Gobeithio fy mod wedi gallu egluro ymhellach sut rydym yn bwrw ymlaen â'r materion hyn. Bydd y gefnogaeth ychwanegol, y dysgu proffesiynol a'r arweiniad sy'n cael ei ddatblygu yn galluogi ysgolion i fwrw ymlaen ag astudiaethau gwell, estynedig a mwy eang o'n hanes ar draws y chwe maes dysgu a phrofiad, ac unwaith eto gallaf gadarnhau y bydd hanesion a straeon Cymru yn elfen graidd o bob maes dysgu a phrofiad ar draws y cwricwlwm. Nawr, mae'r dadleuon yma yn y Siambr y prynhawn yma, mewn rhai ffyrdd, wedi derbyn yr egwyddorion sy'n sylfaen i'n cwricwlwm newydd, ond maent wedi cynnwys 'ond' mawr. Os ydym am ymddiried yn ein hathrawon, y cam cyntaf yw ymddiried ynddynt i lunio'r cwricwlwm hwn, oherwydd cafodd y cwricwlwm ei ddatblygu ar y cyd ag arbenigwyr ar hanes, gyda'r athrawon sy'n gweithio o ddydd i ddydd gyda'n plant. Fe'i lluniwyd gyda'r arbenigedd o'n prifysgolion a'n colegau addysg bellach. Hwy sydd wedi cyflawni a llunio'r cwricwlwm hwn. Rwy'n llwyr gefnogi'r ysbryd o ddatblygu ar y cyd a'u hymagwedd tuag at 'cynefin' a'r hyn y bydd hynny'n arwain ato er mwyn rhoi profiad dysgu cyfoethog i'n plant. Diolch yn fawr.