English: Diolch. According to Welsh Government statistics, 721,000 or 23 per cent of all individuals - children, working-age adults and pensioners - are living in relative income poverty in Wales, higher than any other UK nation. According to the UN special rapporteur on extreme poverty and human rights, Wales faces the highest relative poverty rate in the UK, and 25 per cent of jobs in Wales pay below minimum wage. Universal basic income, or UBI, has gained significant recent interest. However, as the Bevan Foundation state: 'As with many schemes that affect people's income, the design and value of the proposals really matter.' They found that although a UBI would help to reach people currently outside the benefits system and could reduce stigma, people have significant differences in needs. These, they said, are unlikely to be met by even a high rate of UBI, and they said: 'Most studies show UBI has only limited effects overall on people's engagement with the labour market In particular, women with children and older people have been found to slightly reduce their participation in employment with UBI.' They also ask whether a high rate of UBI would be so expensive that it is difficult to invest in other essential services, such as the construction of new social housing and the provision of more low-cost public transport. The Centre for Social Justice's report, 'Universal Basic Income: An Effective Policy for Poverty Reduction?', also argued that UBI is unaffordable, putting at risk the provision of important services in healthcare and education, adding that it: 'Doesn't meet the needs of low-income households facing complex problems such as drug addiction, dangerous debt, and family breakdown; provides a major disincentive to find workand is no more generous to the most disadvantaged households than the provisions under universal credit.' As the UK Secretary of State for business, Alok Sharma, said: 'What's very important in the way that we provide support, particularly more widely in the welfare system, is that we target it at people, and universal basic income is an issue that's being tested in other countries and hasn't been taken forward.' Last year, the Finnish Government did not proceed with UBI after a two-year trial, concluding that it failed to help unemployed people to rejoin the workforce. Although a form of UBI is in place in Alaska, the level of payment is not sufficient to replace people's income and therefore acts only as a supplement. Although Spain has recently introduced a minimum income scheme, it appears to have more in common with the UK's social security system than the version of UBI being debated. Reducing the amount of people living in poverty in Wales cannot be solved by one action. The Bevan Foundation calls for the development of an anti-poverty strategy that clearly sets the steps that the Welsh Government intends to take to reduce the number of people living in poverty in Wales. As Oxfam Cymru states, it's not the case that anti-poverty strategies don't work; it's about how those strategies are targeted. The Bevan Foundation has recently called for the Welsh Government to encourage local authorities to establish a single point of access for school meals, the pupil development grant and the council tax reduction scheme, stating that this would make it easier for families in poverty to access them. Where possible, they say, this support should be provided on a passported basis. As National Energy Action Cymru states, the Welsh Government should designate fuel poverty as an infrastructure priority. Prevention is vital if people and organisations in Wales are going to address the major challenges we face, taking practical action to stop problems arising in the first place. Sticking plasters are just not enough; we need to find the underlying causes and finally do something to address them. If people keep falling into a river, would it not be better to build a fence upstream to stop them falling in, rather than endlessly rescuing them before they drown? As the Joseph Rowntree Foundation noted, universal basic income 'is not affordable, unpalatable to most of the public because of its "money for nothing" tag and perhaps most importantly - it increases poverty unless modified beyond recognition.' That was a direct quote from them. Tackling poverty more widely will only succeed with citizen involvement at its core. We now need words to turn into real action, doing things with people rather than to them. At last, we need to fully embrace co-production, moving beyond rhetoric and consultation to doing things differently in practice, with service professionals, service users and their communities working side by side to provide solutions. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch. Yn ôl ystadegau Llywodraeth Cymru, mae 721,000 neu 23 y cant o'r holl unigolion - plant, oedolion o oedran gweithio a phensiynwyr - yn byw mewn tlodi incwm cymharol yng Nghymru, sy'n uwch nag unrhyw wlad arall yn y DU. Yn ôl rapporteur arbennig y Cenhedloedd Unedig ar dlodi eithafol a hawliau dynol, Cymru sydd â'r gyfradd tlodi cymharol uchaf yn y DU, ac mae 25 y cant o swyddi yng Nghymru yn talu llai na'r isafswm cyflog. Mae incwm sylfaenol cyffredinol wedi ennyn diddordeb sylweddol yn ddiweddar. Fodd bynnag, fel y dywed Sefydliad Bevan: Fel gyda llawer o gynlluniau sy'n effeithio ar incwm pobl, mae cynllun a gwerth yr argymhellion yn wirioneddol bwysig. Er y byddai incwm sylfaenol cyffredinol yn helpu i gyrraedd pobl sydd y tu allan i'r system fudd-daliadau ar hyn o bryd, ac y gallai leihau stigma, daethant i'r casgliad fod anghenion pobl yn gwahaniaethu'n fawr. Roeddent yn dweud nad yw'r rhain yn debygol o gael eu bodloni gan gyfradd uchel hyd yn oed o incwm sylfaenol cyffredinol, ac roeddent yn dweud: Mae'r rhan fwyaf o astudiaethau'n dangos mai effaith gyfyngedig ar y cyfan y mae incwm sylfaenol cyffredinol yn ei chael ar ymgysylltiad pobl â'r farchnad lafur Yn fwyaf arbennig, canfuwyd bod menywod â phlant a phobl hŷn sy'n derbyn incwm sylfaenol cyffredinol yn lleihau rhywfaint ar eu cyfranogiad mewn cyflogaeth. Maent hefyd yn gofyn a fyddai cyfradd uchel o incwm sylfaenol cyffredinol mor ddrud fel y byddai'n anodd buddsoddi mewn gwasanaethau hanfodol eraill, megis adeiladu tai cymdeithasol newydd a darparu mwy o drafnidiaeth gyhoeddus cost isel. Dadleuodd adroddiad y Ganolfan Cyfiawnder Cymdeithasol, 'Universal Basic Income: An Effective Policy for Poverty Reduction?', hefyd nad yw incwm sylfaenol cyffredinol yn fforddiadwy, gan beryglu'r gallu i ddarparu gwasanaethau pwysig mewn gofal iechyd ac addysg, gan ychwanegu: Nid yw'n diwallu anghenion aelwydydd incwm isel sy'n wynebu problemau cymhleth fel dibyniaeth ar gyffuriau, dyledion peryglus, a chwalfa deuluol; mae'n ddatgymhelliad mawr i ddod o hyd i waithac nid yw'n fwy hael i'r aelwydydd mwyaf difreintiedig na darpariaethau'r credyd cynhwysol. Fel y dywedodd Ysgrifennydd Gwladol y DU dros fusnes, Alok Sharma: Yr hyn sy'n bwysig iawn yn y ffordd rydym yn darparu cymorth, yn enwedig yn fwy cyffredinol yn y system les, yw ein bod yn ei dargedu at bobl, ac mae incwm sylfaenol cyffredinol yn cael ei brofi mewn gwledydd eraill ac nid yw wedi cael ei ddatblygu. Y llynedd, ni wnaeth Llywodraeth y Ffindir fwrw ymlaen ag incwm sylfaenol cyffredinol ar ôl treial dwy flynedd, gan ddod i'r casgliad ei fod wedi methu helpu pobl ddi-waith i ailymuno â'r gweithlu. Er bod math o incwm sylfaenol cyffredinol ar waith yn Alaska, nid yw lefel y taliad yn ddigonol i gymryd lle incwm pobl ac felly nid yw ond yn gweithredu fel atodiad. Er bod Sbaen wedi cyflwyno cynllun isafswm incwm yn ddiweddar, mae'n ymddangos bod ganddo fwy'n gyffredin â system nawdd cymdeithasol y DU na'r fersiwn o incwm sylfaenol cyffredinol sydd dan sylw. Ni ellir lleihau nifer y bobl sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru gydag un weithred. Mae Sefydliad Bevan yn galw am ddatblygu strategaeth gwrthdlodi sy'n nodi'r camau y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu eu cymryd i leihau nifer y bobl sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru. Fel y dywed Oxfam Cymru, nid yw'n wir nad yw strategaethau gwrthdlodi yn gweithio; mae'n ymwneud â sut y caiff y strategaethau hynny eu targedu. Yn ddiweddar, mae Sefydliad Bevan wedi galw ar Lywodraeth Cymru i annog awdurdodau lleol i sefydlu un pwynt mynediad ar gyfer prydau ysgol, y grant datblygu disgyblion a chynllun gostyngiadau'r dreth gyngor, gan ddweud y byddai hyn yn ei gwneud yn haws i deuluoedd mewn tlodi gael mynediad atynt. Lle bo modd, dywedant, dylid darparu'r cymorth hwn ar sail pasbort. Fel y dywed National Energy Action Cymru, dylai Llywodraeth Cymru ddynodi tlodi tanwydd yn flaenoriaeth seilwaith. Mae atal yn hanfodol os yw pobl a sefydliadau yng Nghymru am fynd i'r afael â'r heriau mawr a wynebwn, a rhoi camau ymarferol ar waith i atal problemau rhag codi yn y lle cyntaf. Nid yw plastr yn ddigon; mae angen inni ddod o hyd i'r achosion sylfaenol a gwneud rhywbeth i fynd i'r afael â hwy. Os yw pobl yn disgyn i mewn i afon o hyd, oni fyddai'n well codi ffens yn uwch i fyny i'w harbed rhag syrthio i mewn, yn hytrach na'u hachub dro ar ôl tro cyn iddynt foddi? Fel y nododd Sefydliad Joseph Rowntree, nid yw incwm sylfaenol cyffredinol yn fforddiadwy, mae'n annymunol i'r rhan fwyaf o'r cyhoedd oherwydd ei dag "arian am ddim" ac efallai'n bwysicaf oll - mae'n cynyddu tlodi oni bai ei fod yn cael ei addasu'n rhywbeth hollol wahanol. Dyfyniad uniongyrchol ganddynt hwy oedd hwnnw. Ni fydd camau i fynd i'r afael â thlodi'n ehangach ond yn llwyddo drwy sicrhau bod ymwneud dinasyddion yn ganolog iddynt. Rydym angen troi geiriau'n gamau gweithredu go iawn yn awr, gan wneud pethau gyda phobl yn hytrach nag iddynt. O'r diwedd, mae angen inni roi croeso llawn i gydgynhyrchu, gan symud y tu hwnt i rethreg ac ymgynghori i wneud pethau'n wahanol yn ymarferol, gyda gweithwyr proffesiynol gwasanaethau, defnyddwyr gwasanaethau a'u cymunedau yn gweithio ochr yn ochr i ddarparu atebion. Diolch yn fawr.