English: I do understand that many will have been surprised by the findings of their report. However, anyone who has taken the time to read the report carefully should appreciate the thoroughness of the investigation and understand how the conclusions have been reached. In relation to the care on Tawel Fan the independent findings are that the levels of care and treatment provided on Tawel Fan ward were of good overall general standards and that good nursing was provided. Whilst assurance can be taken from some of the findings, the report is a difficult read. It is far from a clean bill of health. I do not shy away from the significant issues it highlights across a number of areas, including governance and clinical leadership; service design and care pathways; and safeguarding. Many of the issues go beyond mental health services at the Tawel Fan ward. HASCAS will be meeting individually with each family to discuss individual patient reports, which are crucial in providing the detail of the care provided. I hope that, alongside the thematic report, the individual reports will provide assurance to families about the integrity of the investigation. A similar process will also take place for staff who have been affected. I have already sought assurance that the health board is providing appropriate levels of support to both staff and families during this process. As I have already stated, it is very clear that further, sustained improvement is still required by the health board. This will require further focused oversight under the special measures arrangements. The report does though acknowledge the considerable journey that the health board has embarked upon, recognising that it hasn't stood still since the period being investigated. The report states the health board has made significant progress in key areas detailed in the dementia strategy, for instance, having a designated consultant nurse in dementia care. It also recognises the steady progress that Betsi Cadwaladr has made in relation to patient and carer support, and working proactively to support the care home sector. The report also references many areas where they saw good practice. I am keen that, despite the criticism in the report, we recognise the excellent care provided by so many staff across the health board, both then and every day since the events that this report examined. For example, the nursing team on the Bryn Hesketh mental health in-patient unit have been shortlisted for an award that recognises those who have achieved excellence in their field of nursing. However, despite some positives, I continue to be very clear with the health board about the need to increase the pace of improvements and to deal with issues that are again highlighted in this report, and I will set out my expectations for that improvement. I will today publish a special measures improvement framework that sets out the milestones and expectations for the health bard for the next 18 months in leadership and governance, strategic and service planning, mental health and primary care, including out-of-hours services. This improvement clearly references the work required by the organisation as a result of the recommendations from HASCAS. It may require a further update after Donna Ockenden's governance review, which is expected shortly. This will take the form of a detailed quality and governance improvement plan to be prepared by the health board and to be available by the board's July meeting this summer. I will continue to provide ministerial oversight with monthly accountability meetings with the chair and the chief executive. I expect Betsi Calwaladr to provide detailed progress reports against the new improvement framework and the first report will be provided in October this year. Key to improvements is strong leadership for the organisation. I previously reported that a new chair will lead the next critical phase of the health board's improvement journey. I am pleased to announce today that Mark Polin has been appointed to the role. He will bring a wealth of public sector leadership and governance experience, commitment to and knowledge of the communities of north Wales from his current role as the chief constable of North Wales Police. I will provide a further update on his appointment and the special measures arrangements in an oral statement in early June. I expect strong leadership, and especially clinical leadership, from all parts of the organisation to address once and for all the issues that this report identifies. There must be a significant culture change to move from the current underlying resistance to clinical policy and consistency in practice. The board will need to give this rapid and serious consideration to determine what steps need to be taken to change ways of working. I expect, at the least, to see this demonstrated in clinical leadership and engagement to support the design and delivery of a care pathway for older people with dementia, together with the significant improvement in mental health provision that is still required. I expect both the health board and local authority partners to carefully consider the findings in relation to the operation of safeguarding arrangements. Protecting people at risk from all forms of abuse and neglect is one of the key priorities of the Welsh Government. This is clearly reflected in the legislation and policy that we have introduced in this term and the previous one. I expect the findings in this report to be used to hold a mirror up to all NHS organisations in Wales. I am therefore writing to all chairs and chief executives of NHS organisations in Wales, asking their boards to consider the report's recommendations and to confirm how they will use the findings to improve their organisation. I will also expect the chief medical officer and the chief nursing officer to engage with professional executive leads to ensure that lessons drawn from this report are embedded in the future planning and delivery of healthcare in Wales. These are immediate actions being taken in response to the findings of the HASCAS report. I will of course continue to update Members on the progress being made on the wider required improvement.
Welsh: Rwy'n deall y bydd llawer wedi'u synnu gan ganfyddiadau eu hadroddiad. Fodd bynnag, dylai unrhyw un sydd wedi rhoi o'u hamser i ddarllen yr adroddiad yn ofalus sylweddoli pa mor drylwyr oedd yr ymchwiliad a deall sut y daethpwyd i'r casgliadau. O ran y gofal yn Tawel Fan, y canfyddiadau annibynnol yw bod graddau'r gofal a'r driniaeth a ddarparwyd ar ward Tawel Fan o safon gyffredinol da ar y cyfan ac y darparwyd gofal nyrsio da. Er bod rhai o'r canfyddiadau yn rhoi sicrwydd inni, mae'r adroddiad yn boenus i'w ddarllen. Mae ymhell o fod yn berffaith. Nid wyf yn gwadu'r materion sylweddol y mae'n eu hamlygu mewn nifer o feysydd, gan gynnwys llywodraethu ac arweinyddiaeth glinigol; dyluniad y gwasanaethau a'r llwybrau gofal; a diogelu. Mae llawer o'r materion yn mynd y tu hwnt i wasanaethau iechyd meddwl ar ward Tawel Fan. Bydd HASCAS yn cwrdd yn unigol â phob teulu i drafod adroddiadau cleifion unigol, sydd yn hollbwysig wrth ddarparu manylion ynglŷn â'r gofal a ddarparwyd. Rwy'n gobeithio, ochr yn ochr â'r adroddiad thematig, y bydd adroddiadau unigol yn rhoi sicrwydd i deuluoedd ynghylch didwylledd yr ymchwiliad. Cynhelir proses debyg ar gyfer staff sydd wedi cael eu heffeithio hefyd. Rwyf eisoes wedi ceisio sicrwydd bod y Bwrdd Iechyd yn darparu'r graddau priodol o gymorth i staff a theuluoedd yn ystod y broses hon. Fel yr wyf i wedi'i ddweud eisoes, mae'n glir iawn bod angen i'r Bwrdd Iechyd ddal ati i wella'n barhaus. Bydd angen goruchwyliaeth benodol bellach o dan y trefniadau mesurau arbennig er mwyn gwneud hyn. Mae'r adroddiad er hynny yn cydnabod y daith sylweddol y mae'r Bwrdd Iechyd wedi dechrau arni, gan gydnabod nad yw wedi sefyll yn ei unfan ers y cyfnod sy'n cael ei ymchwilio. Mae'r adroddiad yn dweud bod y Bwrdd Iechyd wedi gwneud cynnydd sylweddol mewn meysydd allweddol y manylir arnyn nhw yn y strategaeth dementia, er enghraifft, bod â nyrs ymgynghorol dynodedig ym maes gofal dementia erbyn hyn. Mae hefyd yn cydnabod y cynnydd cyson y mae Betsi Cadwaladr yn ei wneud o ran cymorth i gleifion a gofalwyr, a gweithio mewn modd rhagweithiol i gynorthwyo'r sector cartrefi gofal. Mae'r adroddiad hefyd yn cyfeirio at nifer o feysydd lle gwelsant arfer da. Rwy'n awyddus, er gwaethaf y feirniadaeth yn yr adroddiad, ein bod yn cydnabod y gofal rhagorol a ddarperir gan gynifer o staff ar draws y Bwrdd Iechyd, bryd hynny a phob dydd ers y digwyddiadau y mae'r adroddiad hwn yn eu h archwilio. Er enghraifft, mae'r tîm nyrsio yn uned iechyd meddwl cleifion mewnol Bryn Hesketh wedi cyrraedd rhestr fer ar gyfer gwobr sy'n cydnabod y rhai sydd wedi cyflawni rhagoriaeth yn eu maes nyrsio. Fodd bynnag, er gwaethaf rhai pethau cadarnhaol, rwy'n parhau i fod yn glir iawn gyda'r Bwrdd Iechyd ynglŷn â'r angen i gyflymu'r gwelliannau ac i ymdrin â materion a amlygwyd yn yr adroddiad hwn eto, a byddaf yn egluro fy nisgwyliadau ar gyfer y gwelliant hwnnw. Byddaf heddiw yn cyhoeddi fframwaith gwelliant mesurau arbennig sy'n nodi cerrig milltir a disgwyliadau ar gyfer y bwrdd iechyd ar gyfer y 18 mis nesaf o ran arweinyddiaeth a rheolaeth, cynllunio strategol a chynllunio gwasanaethau, iechyd meddwl a gofal sylfaenol, gan gynnwys gwasanaethau y tu allan i oriau. Mae'r gwelliant hwn yn amlwg yn cyfeirio at y gwaith sy'n ofynnol i'r sefydliad ei wneud o ganlyniad i argymhellion HASCAS. Efallai y bydd angen diweddariad pellach ar ôl adolygiad llywodraethu Donna Ockenden, a ddisgwylir cyn bo hir. Bydd hyn ar ffurf cynllun gwella ansawdd a llywodraethu manwl a gaiff ei baratoi gan y Bwrdd Iechyd ac sydd i fod ar gael erbyn cyfarfod y Bwrdd ym mis Gorffennaf yr haf hwn. Byddaf yn parhau i ddarparu goruchwyliaeth weinidogol gyda chyfarfodydd atebolrwydd bob mis gyda'r Cadeirydd a'r Prif Weithredwr. Rwy'n disgwyl i Betsi Cadwaladr ddarparu adroddiadau cynnydd manwl o'i gymharu â'r fframwaith gwella newydd ac fe gaiff yr adroddiad cyntaf ei ddarparu ym mis Hydref eleni. Mae arweinyddiaeth gref ar gyfer y sefydliad yn a llweddol i'r gwelliannau hyn. Rwyf wedi sôn o'r blaen y bydd cadeirydd newydd yn arwain cam tyngedfennol nesaf taith y Bwrdd Iechyd tuag at welliant. Rwy'n falch o gyhoeddi heddiw fod Mark Polin wedi'i benodi i'r swyddog. Bydd yn dod â chyfoeth o brofiad o arweinyddiaeth a llywodraethu yn y sector cyhoeddus, ynghyd ag ymrwymiad a gwybodaeth am gymunedau'r gogledd o'i swydd bresennol yn Brif Gwnstabl Heddlu Gogledd Cymru. Byddaf yn rhoi diweddariad pellach ar ei benodiad a'r trefniadau m esurau arbennig mewn datganiad llafar ddechrau mis Mehefin. Rwy'n disgwyl arweiniad cryf, ac arweinyddiaeth glinigol yn enwedig, gan bob rhan o'r sefydliad i fynd i'r afael unwaith ac am byth â materion y mae'r adroddiad hwn yn eu nodi. Mae'n rhaid cael newid diwylliant sylweddol er mwyn cefnu ar y gwrthwynebiad sylfaenol presennol i'r polisi clinigol a chysondeb o ran arferion. Bydd angen i'r Bwrdd ystyried hyn yn ddwys ac ar fyrder er mwyn penderfynu beth sydd angen ei wneud i newid ffyrdd o weithio. Rwy'n disgwyl, o leiaf, gweld arwyddion o hyn mewn arweinyddiaeth ac ymgysylltu clinigol i gefnogi'r gwaith o ddylunio a darparu llwybr gofal ar gyfer pobl hŷn sydd â dementia, ynghyd â'r gwelliant sylweddol yn y ddarpariaeth iechyd meddwl sy'n dal yn angenrheidiol. Rwy'n disgwyl i'r Bwrdd Iechyd a phartneriaid o blith yr awdurdodau lleol ystyried y canfyddiadau yn ofalus o ran gweithrediad y trefniadau diogelu. Mae amddiffyn pobl mewn perygl rhag pob math o gam-drin ac esgeulustod yn un o flaenoriaethau allweddol Llywodraeth Cymru. Adlewyrchir hyn yn glir yn y ddeddfwriaeth a'r polisïau yr ydym ni wedi'u cyflwyno yn y tymor hwn a'r un flaenorol. Rwy'n disgwyl y caiff y canfyddiadau yn yr adroddiad hwn eu defnyddio fel maen prawf gan holl sefydliadau'r GIG yng Nghymru. Byddaf felly yn ysgrifennu at holl gadeiryddion a Phrif Weithredwyr sefydliadau'r GIG yng Nghymru, yn gofyn i'w byrddau ystyried argymhellion yr adroddiad ac i gadarnhau sut y byddant yn defnyddio'r canfyddiadau i wella eu sefydliad. Byddaf hefyd yn disgwyl i'r Prif Swyddog Meddygol a'r Prif Swyddog Nyrsio drafod ag arweinwyr gweithredol proffesiynol i sicrhau y caiff y gwersi a geir yn yr adroddiad hwn eu hymgorffori i'r gwaith o gynllunio a darparu gofal iechyd yng Nghymru yn y dyfodol. Mae'r rhain yn gamau brys sy'n cael eu gweithredu mewn ymateb i ganfyddiadau adroddiad HASCAS. Byddaf wrth gwrs yn parhau i ddiweddaru'r Aelodau ynglŷn â'r cynnydd a wneir o ran y gwelliant ehangach angenrheidiol.