English: Instead of using an English ombudsman scheme, we should have used the already Welsh tribunals. The Welsh residential property tribunal could easily have been renamed the Welsh housing tribunal. Instead, though, of using an existing tribunal system, we set up another ombudsman scheme, complicating an already complex tapestry. The reasons given by the Minister to ask the UK Government to be included in the English property ombudsman sounds like a list of reasons I will hear from the benches opposite opposing the devolution of justice. In fact, you could hear a member of Abolish the Welsh Assembly putting these reasons forward, and these are the reasons: it will have more value if it's cross-border; it will ensure a standard approach; it will save money; and developers are likely to prefer one system. To decide to use a UK Bill based on the fact that developers are likely to prefer it is certainly not the proper and right way to legislate. We should not be using a UK Bill rather than our own Welsh Bill simply because large developers are likely to have a preference for that than using our own devolved system. And the Minister goes on to say if the ombudsman scheme is not working for Wales, we could set up our own system then. But, she says that that would need the consent of a UK Minister and seeking such consent would negatively impact the Senedd competency. Well, Dirprwy Weinidog, we wouldn't be in that situation if we hadn't have asked to be part of the ombudsman scheme in the first place. In responding to the committee's first report, and it's incredible that we've had five memoranda just on this one Bill - again, so complicated - it was very worrying to hear the Minister say that she saw no cumulative constitutional implications as a consequence of the Bill's provisions. Yet, this is another piece of UK legislation passed within the powers of our devolved settlement, in an area that is clearly within the Senedd's competence, and we don't have proper scrutiny on it. The Members opposite will agree to any LCM because they think anything coming down the road from London is great. We're not getting proper scrutiny within committees because we're not getting enough time, because of the back and forth, the ping-pong between both Governments. This term, my friend the Chair of the legislative committee, said we've had 27 reports from that committee - 27 reports for 42 LCMs and supplementary LCMs. The constitutional implications of those 42 LCMs and supplementary LCMs should not be underestimated by us. Diolch yn fawr.
Welsh: Yn hytrach na defnyddio cynllun ombwdsmon Lloegr, dylem ni fod wedi defnyddio'r tribiwnlysoedd sydd eisoes yng Nghymru. Gallai tribiwnlys eiddo preswyl Cymru fod wedi cael ei ailenwi'n dribiwnlys tai Cymru yn hawdd. Yn hytrach, er hynny, na defnyddio system dribiwnlysoedd bresennol, rydym yn sefydlu cynllun ombwdsmon arall, gan gymhlethu tapestri sydd eisoes yn gymhleth. Mae'r rhesymau a roddwyd gan y Gweinidog i ofyn i Lywodraeth y DU gael ei chynnwys yn ombwdsmon eiddo Lloegr yn swnio fel rhestr o resymau y byddaf i'n eu clywed gan y meinciau gyferbyn yn gwrthwynebu datganoli cyfiawnder. Yn wir, gallech chi glywed aelod o Blaid Diddymu Cynulliad Cymru yn cyflwyno'r rhesymau hyn, a dyma'r rhesymau: bydd ganddo fwy o werth os yw'n drawsffiniol; bydd yn sicrhau dull gweithredu safonol; bydd yn arbed arian; ac mae datblygwyr yn debygol o ffafrio un system. Yn sicr, nid penderfynu defnyddio Bil y DU yn seiliedig ar y ffaith ei bod yn debygol y byddai datblygwyr yn ei ffafrio yw'r ffordd briodol a chywir o ddeddfu. Ni ddylem fod yn defnyddio Bil y DU yn hytrach nag ein Bil Cymru ein hunain dim ond oherwydd bod datblygwyr mawr yn debygol o ffafrio hynny yn hytrach na defnyddio ein system ddatganoledig ein hunain. Ac mae'r Gweinidog yn mynd ymlaen i ddweud os nad yw'r cynllun ombwdsmon yn gweithio i Gymru, gallem ni sefydlu ein system ein hunain bryd hynny. Ond, mae'n dweud y byddai angen cydsyniad un o Weinidogion y DU a byddai gofyn am ganiatâd o'r fath yn cael effaith negyddol ar gymhwysedd y Senedd. Wel, Dirprwy Weinidog, ni fyddem yn y sefyllfa honno pe na baem wedi gofyn am fod yn rhan o gynllun yr ombwdsmon yn y lle cyntaf. Wrth ymateb i adroddiad cyntaf y pwyllgor, ac mae'n anhygoel ein bod wedi cael pum memorandwm ar yr un Bil hwn yn unig - unwaith eto, mor gymhleth - roedd yn destun pryder mawr clywed y Gweinidog yn dweud nad oedd yn gweld unrhyw oblygiadau cyfansoddiadol cronnol o ganlyniad i ddarpariaethau'r Bil. Ac eto, mae hwn yn ddarn arall o ddeddfwriaeth y DU a basiwyd o fewn pwerau ein setliad datganoledig, mewn maes sy'n amlwg o fewn cymhwysedd y Senedd, ac nid oes gennym graffu priodol arno. Bydd yr Aelodau gyferbyn yn cytuno i unrhyw gynnig cydsyniad deddfwriaethol oherwydd eu bod yn credu bod unrhyw beth sy'n dod i lawr y ffordd o Lundain yn wych. Nid ydym yn cael craffu priodol o fewn pwyllgorau gan nad ydym yn cael digon o amser, oherwydd y dadlau, y ping-pong rhwng y ddwy Lywodraeth. Y tymor hwn, dywedodd fy nghyfaill, Cadeirydd y pwyllgor deddfwriaethol, ein bod wedi cael 27 o adroddiadau gan y pwyllgor hwnnw - 27 o adroddiadau ar gyfer 42 o femoranda cydsyniad deddfwriaethol a memoranda cydsyniad deddfwriaethol atodol. Ni ddylai goblygiadau cyfansoddiadol y 42 o femoranda cydsyniad deddfwriaethol hynny a'r memoranda cydsyniad deddfwriaethol atodol gael eu tanbrisio gennym ni. Diolch yn fawr.