English: I was going to start by saying that this isn't a debate about a shopping list of investment items. But, of course, people obviously feel very strongly about various different fields. But, this debate is not a sort of extended letter to Santa Claus, as Alun Davies may have suggested at the outset. This is an opportunity, of course, for us to consider that cultural shift from a situation where we've been distributing money and deciding how we spend money, to deciding how we're going to generate funding and finance as well by raising taxes. That change will mean a change of mindset, as is happening in this evolutionary process that we are going through as a Senedd, but that also needs to be reflected constitutionally, perhaps in the way in which we introduce and present the fiscal process in a broader sense. And, of course, the committee has been looking at the legislative process around the budget, and that will be the subject of a report that will be published soon, and will obviously be the subject of discussions and debates in the autumn. Sustainability. In Welsh, there are three Cs that have emanated from this debate. It might not work in translation. However, sustainability has certainly come through in almost all of these contributions; social justice has been prominent; and equality. I think that that message is a silver thread that must run through all the Government's considerations when it comes to preparing its budget, particularly in the context of the well-being of future generations Act and that change in interpretation, in the discourse around what truly represents value for money when we're looking at the way in which this Government spends its budget. Mike Hedges is quite right in saying that COVID has changed everything. We know that. And as he said, last year's budget is certainly not going to work this year. I acknowledge that investment in education, of course, is one of the most powerful tools that we have in addressing the economic recovery that we will need to stimulate after all that has happened. It's right to say that this pandemic has shown us what is possible when the political will exists to accomplish things, in the context of homelessness certainly. Who would have thought, if politicians had decided that we were going to address homelessness in the way in which it has been done over the past months, we would of course have arrived at where we are much sooner. He ventured to get his crystal ball out and said that health would see the greatest increase in its budget, and perhaps the lowest level of scrutiny. Well, we shall see, we shall see, because perhaps that's what's happened in the past. Rhun was right in reminding us of the role of local government and the need for a budgetary process that looks at well-being, which should be central to our considerations. And it then follows that we should consider some of the fields that Lynne Neagle referred to from the point of view of mental health and what's happened to the mental health transformation fund. Certainly, this pandemic has intensified the need for support for mental health issues, never mind the economic downturn that will follow and make a difficult situation worse. The level of the challenges that this pandemic has highlighted, the economic recession that will follow, and we've heard many times today about the challenges that will follow our departure from the European Union at the same time - all of these together mean that we need an extremely ambitious response from Welsh Government when it comes to setting its budget for next year. Every penny has to work as hard as possible. I share Rhianon Passmore's frustration when she alluded to how slowly the details regarding the shared prosperity fund have been coming out, which is of course a theme for us as a committee, and others have raised it here over the last couple of years. Because we know that the more assurance that we have on what the budget is, how much it is and what its intended purpose is, and the earlier that we get that information, then it stands to reason that the impact and influence of that budget will be much more effective. The Minister was right to say that we live in extreme times and it's quite exceptional in my view that the Secretary of State of Wales claims that an additional £500 million has come to Wales and that the Minister for finance in Wales is saying that, truth be told, it's only £12.5 million of consequential revenue. The Secretary of State for Wales appeared before the committee earlier this week and we raised the point with him: 'Well, what does that tell us if you get two such contrasting interpretations? What does that tell us about the system that we have at present?' And as Mike Hedges reminded us in the committee, the challenge is, 'Show us your workings', and not just to ask that of the Secretary of State, but to ask that of both Ministers. That is, we must move from there to a position where there is much greater transparency for the people of Wales as regards the impact of the consequential investments that come from London to Cardiff, and that is something that we all must work harder on. However, whatever the level of the budget, there are difficult and hard decisions ahead for the Government in the ensuing year, and I hope that this debate has helped the Minister and the Government to weigh up those priorities whilst of course they prepare the draft budget.
Welsh: Roeddwn i'n mynd i ddechrau drwy ddweud nad dadl ynglŷn â rhestr siopa o ofynion buddsoddi oedd hwn. Ond, wrth gwrs, mae'n naturiol bod pobl yn teimlo'n gryf am nifer fawr o wahanol feysydd. Ond, nid rhyw fath o lythyr estynedig i Siôn Corn yw'r ddadl yma, wrth gwrs, fel roedd Alun Davies efallai yn awgrymu reit ar y dechrau. Mae hwn yn gyfle i ni ystyried, wrth gwrs, y newid diwylliannol yna o fod mewn sefyllfa lle rŷn ni wedi bod yn rhannu arian ac yn penderfynu ar sut rŷn ni'n gwario arian, i sut rŷn ni'n mynd i greu cyllid hefyd ein hunain drwy drethi. Mae'r newid yna yn mynd i olygu newid meddylfryd, wrth gwrs, fel sydd yn digwydd yn y broses esblygol yma rŷn ni'n mynd drwyddi fel Senedd, ond hefyd mae angen i hynny gael ei adlewyrchu yn gyfansoddiadol hefyd yn y ffordd efallai rŷn ni'n cyflwyno'r broses gyllidebu yn ehangach. Yn amlwg, mae'r pwyllgor wedi bod yn edrych ar broses ddeddfwriaethol o gwmpas y gyllideb, ac mae hynny yn destun adroddiad fydd yn cael ei gyhoeddi cyn bo hir, ac yn amlwg yn drafodaeth ac yn ddadl y gallwn ni ei chael fan hyn yn yr hydref. Nawr, mae cynaliadwyedd - mae yna dair C wedi dod drwyddo'n glir yn y ddadl yna. Tair C yn y Gymraeg, beth bynnag, efallai bod e ddim yn gweithio pan rŷch chi'n cyfieithu. Ond, yn sicr, mae cynaliadwyedd wedi dod drwyddo ym mron iawn bob un o'r cyfraniadau; mae cyfiawnder cymdeithasol hefyd wedi bod yn flaenllaw; a chydraddoldeb. A dwi'n meddwl bod y neges yna yn rhyw fath o linyn arian sydd yn gorfod rhedeg drwy ystyriaethau'r Llywodraeth yma pan mae'n dod i baratoi cyllideb, yn enwedig wrth gwrs yng ngoleuni Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol a'r newid yna yn y dehongliad, yn y disgwrs o gwmpas beth yw gwerth am arian mewn gwirionedd, pan rŷn ni'n edrych ar y modd y mae'r Llywodraeth yma yn gwario ei chyllideb. Nawr, mae Mike Hedges yn berffaith iawn i ddweud mae COVID wedi newid popeth. Rŷn ni'n gwybod hynny. A fel dywedodd e, dyw cyllideb llynedd yn sicr ddim yn mynd i weithio eleni, a dwi'n cydnabod bod buddsoddi mewn addysg, wrth gwrs, yn un o'r cyfryngau ac un o'r arfau mwyaf pwerus sydd gyda ni o safbwynt mynd i'r afael â'r adfywiad economaidd y byddwn ni angen ei sbarduno yn sgil yr hyn sydd wedi digwydd. Ac mae'n iawn i ddweud bod y pandemig yma wedi dangos i ni beth sydd yn bosib pan fydd yr ewyllys gwleidyddol yna i gyflawni pethau, yng nghyd-destun digartrefedd yn sicr. Pwy feddylia, petai gwleidyddion wedi penderfynu bod angen mynd i'r afael â digartrefedd yn y modd y mae hynny wedi digwydd yn y misoedd diwethaf, mi fyddem ni wedi wrth gwrs cyrraedd y pwynt lle rŷn ni arni ar hyn o bryd lawer yn gynt. Nawr, mi fentrodd e gael ei belen grisial mas a darogan y byddai iechyd yn gweld y cynnydd mwyaf yn ei chyllideb a'r lefel isaf o graffu efallai. Wel, cawn ni weld, cawn ni weld, oherwydd dyna efallai sydd wedi digwydd yn y gorffennol. Ac roedd Rhun yn iawn i'n hatgoffa ni o'r rôl mae llywodraeth leol wedi ei chwarae, yn sicr, a'r angen am broses gyllidol llesol fel rhywbeth sydd angen bod yn ganolog yn ein hystyriaethau ni. Ac mae hynny wrth gwrs yn dilyn wedyn i fod yn ystyried rhai o'r meysydd roedd Lynne Neagle yn cyfeirio atyn nhw o safbwynt iechyd meddwl a'r hyn sydd wedi digwydd i'r gronfa trawsnewid iechyd meddwl. Yn sicr, mae'r pandemig yma yn dwysáu yr angen am gefnogaeth i faes iechyd meddwl, heb sôn am y dirwasgiad economaidd fydd yn dod yn ei sgil e, a hynny wrth gwrs yn gwneud sefyllfa anodd yn waeth. Mae lefel yr heriau y mae'r pandemig yma wedi ei amlygu, mae dirwasgiad economaidd hefyd yn mynd i ddod yn ei sgil ef, ac wrth gwrs dŷn ni wedi clywed lawer gwaith heddiw ynglŷn â'r heriau fydd yn dod yn sgil gadael yr Undeb Ewropeaidd ar yr un pryd - mae'r rhain i gyd gyda'i gilydd yn golygu bod angen ymateb uchelgeisiol eithriadol gan Lywodraeth Cymru pan ddaw i osod ei chyllideb ar gyfer y flwyddyn nesaf. Mae'n rhaid i bob ceiniog weithio mor galed ag sy'n bosib. A dwi'n rhannu rhwystredigaeth Rhianon Passmore pan oedd hi'n cyfeirio at arafwch manylion y shared prosperity fund, sydd wrth gwrs yn thema i ni fel pwyllgor, ac mae eraill fan hyn wedi ei chodi dros y flwyddyn neu ddwy ddiwethaf yn hynny o beth. Achos rŷn ni'n gwybod, pa fwyaf o sicrwydd sydd yna ynglŷn â pha gyllideb, faint o gyllideb ac at ba bwrpas sydd yn dod, po fwyaf o rybudd, po fwyaf o wybodaeth gynnar rŷn ni'n ei chael, yna mae'n sefyll i reswm po fwyaf effeithiol y bydd effaith a dylanwad y modd y mae'r cyllid yna yn cael ei ddefnyddio. Roedd y Gweinidog yn iawn i ddweud ein bod ni'n byw mewn amgylchiadau eithriadol, ond mae yn eithaf eithriadol yn fy marn i bod Ysgrifennydd Gwladol Cymru yn honni bod £500 miliwn yn ychwanegol yn dod i Gymru a bod Gweinidog yng Nghymru yn dweud mai dim ond £12.5 miliwn sydd yna mewn gwirionedd o refeniw canlyniadol. Mi gawsom ni'r Ysgrifennydd Gwladol o flaen y Pwyllgor Cyllid yn gynharach yr wythnos yma ac mi godwyd y pwynt: 'Wel, beth mae hynny'n dweud wrthym ni os oes dau ddehongliad mor wahanol i'w gilydd yn cael eu cyflwyno? Beth mae hynny'n ei ddweud wrthym ni am y gyfundrefn sydd gyda ni ar hyn o bryd?' Ac fel atgoffodd Mike Hedges ni yn y pwyllgor, yr her yw, 'S how us your workings ', ac nid dim ond i'r Ysgrifennydd Gwladol ond i'r ddau Weinidog. Hynny yw, mae'n rhaid inni fod yn dod o fanna i fod mewn sefyllfa lle mae yna dipyn mwy o dryloywder i bobl Cymru ynglŷn â beth yn union yw effeithiau canlyniadol buddsoddiadau sydd yn dod o Lundain i Gaerdydd, ac mae hynny, dwi'n meddwl, yn rhywbeth sydd yn rhaid i bawb weithio yn galetach arno fe. Ond, beth bynnag yw lefel y gyllideb, mae yna benderfyniadau anodd o flaen y Llywodraeth, wrth gwrs, yn y flwyddyn sydd i ddod, a gobeithio y bydd y ddadl yma wedi helpu'r Gweinidog a'r Llywodraeth i bwyso a mesur y blaenoriaethau hynny tra'u bod nhw, wrth gwrs, yn paratoi'r gyllideb ddrafft.