English: Diolch, Dirprwy Lywydd. If you follow the Conservatives' logic, then we don't need any laws at all. I disagree with that, and I think if we have laws to protect adults, then we should have laws to protect children, and I'm glad to be able to note that physically punishing children is now illegal in Wales after the new law came into force yesterday. And after all, you were right, Deputy Minister, to emphasise the rights of the child. This makes it clear that children - [ Interruption.] I think you don't get it, if I'm honest. I know that you're heckling here, but this isn't about not getting it; it is about the rights of the child. And, actually, if you speak to a child or if you've spoken to children, like I have done during school visits - [ Interruption.] And I know you have children, but if you speak to those children, as I have done recently, they actually know that this is coming into effect. They welcome it. I think any increase in awareness that a child has rights has to be welcomed. And I think all the information campaigns are definitely getting through to children that they know that they finally have rights, and that's not true everywhere in the world. We can't lose sight of the fact that this is historic and right in Wales, and that this is an important moment. And really, it is common sense that children should be afforded the same protection from assault as adults. They are the most vulnerable members of our society and deserve equal rights in this space. As the Deputy Minister has said, the law is now clear. It's making it easier for children, young people, parents, professionals and the public to understand, and it will go a long way in adding to the work already being done to make sure all children in Wales have the best start in life and to live the lives that they want to live. And just to get this out of the way, if I may challenge the Conservatives' claim that the Act will lead to a Stasi culture - things we have seen in the press. This is not only ridiculous and historically ignorant, but it's also insulting to the victims of the Stasi regime and those living in repressive regimes all over the world today. To compare a protective measure designed to uphold the rights of our most vulnerable citizens with the oppressive tactics of a cold war-era police state is simply incomprehensible, and this doesn't really deserve further discussion. So, with regard to the Act, both the police and the chief crown prosecutor for Wales have stated that the numbers of people charged or prosecuted would be very low, something that we know is very challenging, with violence against women and so on. So, in the same way, could the Deputy Minister please just reiterate what the central purpose of this legislation is, and how it will be enforced? And those working on the front line with responsibility for protecting children, including the police, the Crown Prosecution Service, social services and so on have stated that this Act will improve their ability to protect children living in Wales because it will make the law clearer. We've heard, obviously, some opposition to the Act from Members today, but those are in a minority, luckily. And I think when you look at people trying to justify traditional methods of parenting, well those are outdated by now, and we need to send that clear signal to our children and young people and to parents everywhere. Claire Campbell-Adams of the Mum's Shoulders blog said it was brilliant that the ban closes a loophole, but she did note her concern that it could make it more difficult for parents who need support to open up, so I welcome the commitment with that funding and so on. But I wonder if you could, perhaps, elaborate further in terms of how we can encourage people who need help to access that help, so that it's not something hidden then, that we are making sure that they access the services being made available. I would just like to close by saying how we fully support this in Plaid Cymru. It is a historic moment, it is welcome, and it is about time that the rights of the child were acknowledged in this way.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Os byddwch chi'n dilyn rhesymeg y Ceidwadwyr, yna nid oes angen unrhyw gyfreithiau arnom o gwbl. Rwy'n anghytuno â hynny, ac rwy'n credu os oes gennym ni ddeddfau i amddiffyn oedolion, yna dylem ni gael deddfau i amddiffyn plant, ac rwy'n falch o allu nodi bod cosbi plant yn gorfforol bellach yn anghyfreithlon yng Nghymru ar ôl i'r gyfraith newydd ddod i rym ddoe. Ac wedi'r cyfan, roeddech chi'n iawn, Dirprwy Weinidog, i bwysleisio hawliau'r plentyn. Mae hyn yn ei gwneud yn glir bod plant - [ Torri ar draws.] Rwy'n credu nad ydych chi'n deall, a bod yn onest. Rwy'n gwybod eich bod chi'n heclo yma, ond nid yw hyn yn ymwneud â pheidio â deall; mae'n ymwneud â hawliau'r plentyn. Ac, mewn gwirionedd, os ydych chi'n siarad â phlentyn neu os ydych chi wedi siarad â phlant, fel yr wyf i wedi ei wneud yn ystod ymweliadau ysgol - [ Torri ar draws.] Ac rwy'n gwybod bod gennych chi blant, ond os byddwch chi'n siarad â'r plant hynny, fel yr wyf i wedi ei wneud yn ddiweddar, maen nhw'n gwybod mewn gwirionedd fod hon yn dod i rym. Maen nhw'n ei chroesawu. Rwy'n credu bod yn rhaid croesawu unrhyw gynnydd mewn ymwybyddiaeth bod gan blentyn hawliau. Ac rwy'n credu bod yr holl ymgyrchoedd gwybodaeth yn sicr yn cyrraedd plant a'u bod yn gwybod bod ganddyn nhw hawliau o'r diwedd, ac nid yw hynny'n wir ym mhob man yn y byd. Ni ddylem ni golli golwg ar y ffaith bod hyn yn hanesyddol ac yn iawn yng Nghymru, a bod hon yn foment bwysig. Ac mewn gwirionedd, mae'n synnwyr cyffredin y dylai plant gael yr un amddiffyniad rhag ymosodiad ag oedolion. Nhw yw aelodau mwyaf agored i niwed ein cymdeithas ac maen nhw'n haeddu hawliau cyfartal yn hyn o beth. Fel y dywedodd y Dirprwy Weinidog, mae'r gyfraith bellach yn glir. Mae'n ei gwneud yn haws i blant, pobl ifanc, rhieni, gweithwyr proffesiynol a'r cyhoedd ddeall, a bydd yn cyfrannu at y gwaith sydd eisoes yn cael ei wneud i sicrhau bod pob plentyn yng Nghymru yn cael y dechrau gorau mewn bywyd ac yn cael byw'r bywyd y maen nhw'n dymuno ei fyw. Ac i gael hyn allan o'r ffordd, os caf herio honiad y Ceidwadwyr y bydd y Ddeddf yn arwain at ddiwylliant Stasi - pethau yr ydym ni wedi eu gweld yn y wasg. Mae hyn nid yn unig yn hurt ac yn hanesyddol anwybodus, ond mae hefyd yn sarhaus i ddioddefwyr cyfundrefn y Stasi a'r rhai sy'n byw mewn cyfundrefnau gormesol ledled y byd heddiw. Mae cymharu mesur amddiffynnol a gynlluniwyd i gynnal hawliau ein dinasyddion mwyaf agored i niwed â thactegau gormesol gwladwriaeth heddlu cyfnod y rhyfel oer yn annealladwy, ac nid yw hyn yn haeddu trafodaeth bellach mewn gwirionedd. Felly, o ran y Ddeddf, mae'r heddlu a phrif erlynydd y goron yng Nghymru wedi datgan y byddai nifer y bobl sy'n cael eu cyhuddo neu eu herlyn yn isel iawn, rhywbeth yr ydym yn gwybod ei fod yn heriol iawn, gyda thrais yn erbyn menywod ac yn y blaen. Felly, yn yr un modd, a wnaiff y Dirprwy Weinidog ailadrodd beth yw diben canolog y ddeddfwriaeth hon, a sut y caiff ei gorfodi? Ac mae'r rhai sy'n gweithio ar y rheng flaen sy'n gyfrifol am amddiffyn plant, gan gynnwys yr heddlu, Gwasanaeth Erlyn y Goron, y gwasanaethau cymdeithasol ac ati wedi datgan y bydd y Ddeddf hon yn gwella eu gallu i amddiffyn plant sy'n byw yng Nghymru oherwydd bydd yn gwneud y gyfraith yn gliriach. Rydym ni wedi clywed, yn amlwg, rywfaint o wrthwynebiad i'r Ddeddf gan Aelodau heddiw, ond maen nhw mewn lleiafrif, yn ffodus. Ac rwy'n credu pan edrychwch chi ar bobl yn ceisio cyfiawnhau dulliau traddodiadol o fagu plant, wel maen nhw wedi dyddio erbyn hyn, ac mae angen i ni anfon y neges glir honno i'n plant a'n pobl ifanc ac i rieni ym mhob man. Dywedodd Claire Campbell-Adams o'r blog Mum's Shoulders ei bod yn wych bod y gwaharddiad yn cau bwlch, ond nododd ei phryder y gallai ei gwneud yn anoddach i rieni sydd angen cymorth i fynegi eu hunain, felly rwy'n croesawu'r ymrwymiad gyda'r cyllid hwnnw ac ati. Ond tybed a allech chi, efallai, ymhelaethu ymhellach ar sut y gallwn ni annog pobl y mae angen cymorth arnyn nhw i gael gafael ar y cymorth hwnnw, fel nad yw'n rhywbeth cudd, ein bod ni'n sicrhau eu bod yn cael gafael ar y gwasanaethau sydd ar gael. Hoffwn gloi trwy ddweud cymaint yr ydym yn llwyr gefnogi hyn ym Mhlaid Cymru. Mae'n foment hanesyddol, mae i'w chroesawu, ac mae'n hen bryd cydnabod hawliau'r plentyn fel hyn.