English: Llywydd, I'd like to start by thanking the Plaid Cymru spokesperson for his constructive response to the statement and to the way in which we are developing policy in this area. I did use the word 'foundation', of course, as a way of starting - it's not the end of the process. You don't finish a house with the foundation, but it's important that we move forward and that's what I've tried to do during the last few months. I understand the point that you make about the Government showing leadership, and I know that you'd understand 'A fo ben bid bont', because it is important that we do move forward and collaborate with people. I do admire councillors in terms of the work that they do and the way in which they deal with the different challenges that they face in different areas. I also recognise that councillors know better than us here in the bay, and that means that we have to have a relationship of mutual respect and collaboration. That's what I've tried to do during the last year, and, through doing that, I hope that this Government is showing real leadership, which comes from sitting down and discussing issues, not arguing things in the papers. I hope that people appreciate that kind of leadership. In terms of the more interesting question, which no-one's asked me for a while in this Chamber, namely how I define ambition, I don't know the answer to that, but I do know that the ambition that I have for Blaenau Gwent would be very different to the ambition that you would have in Denbighshire. I do think that we need to recognise or acknowledge where the different linguistic characteristics exist in different parts of the country and start collaborating with parents and communities to ensure that we move in the same direction to ensure that there is more Welsh and more opportunities to receive Welsh-medium education and Welsh education - to have that through agreement. So, the ambition that I have is that we can move forward through agreement to expand Welsh-medium provision in all parts of the country. What's not acceptable is that we don't plan for growth anywhere - that's not acceptable. So, we have to have growth, and the kind of growth that we want to see, and the period in which we want to see that growth, will depend on the linguistic nature, I think, of the local community - it's an issue of local leadership as well. So, I have ambition on those two counts. We will be setting targets, because the pathway you've described is an important one. The target that we have is the target that I announced in the summer - not the previous targets. The current targets are the targets we're working towards. I do think that I have to publish a more detailed pathway over the next few months that will show the yardstick, and the targets and objectives that we have for the journey that we face in the years to come. I hope, Llywydd, that I will be able to do that before the end of the year. Regarding the other issues that you've raised in your contribution, I do agree with you on the points that you've made about Mudiad Meithrin - a Welsh organisation that does vital work not just to increase the number of speakers of Welsh, but to ensure the status of Welsh in our communities. I admire the work that Mudiad Meithrin does right across the country, and I am very pleased that we've come to an agreement to ensure that we can continue to fund that and support the work of Mudiad Meithrin. Also, when it comes to the childcare plan, I will meet the Cabinet Secretary to discuss that over the next few weeks. I'm looking forward to seeing more detailed figures in terms of childcare availability through the medium of Welsh. I'm looking forward to seeing how we develop that situation. I take it that everywhere won't be where we want to see it, but I haven't seen the figures yet. When I do see the figures, I'll be working with Carl Sargeant to ensure that we do see the kind of progress and increase that we want to make, which goes back to Darren Millar's question about nursery schools. The Cabinet Secretary for Education has made statements on the capital programme, and she will be coming back to the Chamber to make another statement on that. What I can say this afternoon is that we are collaborating very closely on that and that we will have the kind of programme that will help us reach those targets. The Cabinet Secretary for Education will be making statements on that in due course. The final question was about legislation and the role of the board. When I ask people to do this kind of work, I ask them to follow their instincts and see where it leads. There will be a mixture, probably, between primary and secondary legislation and we'll have to see where that leads us. But, if we're talking about changing subordinate legislation, it's possible that we will be able to do that before the next round of WESPs comes into force. I'd like to move as quickly as possible on that. If we change the law, of course, that will take more time. At present, we haven't done that work and I'd like to let the board do that work and give them a blank page for them to do that. Once they come back with reports, then we'll be in a position to make another statement to the Chamber and on how we see that timetable developing.
Welsh: Llywydd, liciwn i ddechrau drwy hefyd ddiolch i lefarydd Plaid Cymru am ei ymateb adeiladol i'r datganiad yma ac i'r ffordd rydym ni'n datblygu polisi yn y maes. Mi wnes i ddefnyddio'r gair 'sylfaen', wrth gwrs, fel ffordd o ddechrau - nid yw'n ddiwedd ar y broses. Nid ydych yn bennu'r tŷ gyda'r sylfaen, ond mae'n bwysig inni sicrhau ein bod yn symud ymlaen. Dyna beth rwyf wedi trio ei wneud yn ystod y misoedd diwethaf. Rwy'n deall y pwynt rŷch chi'n ei wneud amboutu'r Llywodraeth yn dangos arweinyddiaeth. Rwyf hefyd yn gwybod y buasech chi'n deall 'A fo ben bid bont', achos mae'n bwysig ein bod ni'n symud ymlaen yn cydweithio â phobl. Rwy'n edmygu cynghorwyr am y gwaith y maen nhw'n ei wneud, ac rwy'n edmygu'r ffordd y mae cynghorwyr yn delio â'r heriau gwahanol y maen nhw'n eu hwynebu yn eu hardaloedd gwahanol. Rwyf hefyd yn cydnabod bod cynghorwyr yn gwybod yn well nag ydym ni fan hyn yn y bae, ac mae hynny'n meddwl bod yn rhaid inni gael perthynas lle rydym yn parchu ein gilydd, a'n bod ni'n cydweithio â'n gilydd. Dyna beth rydw i wedi bod yn trio ei wneud yn ystod y flwyddyn ddiwethaf. Drwy wneud hynny, rwy'n mawr obeithio bod y Llywodraeth yn dangos gwir arweinyddiaeth, ac arweinyddiaeth sy'n dod o eistedd i lawr, siarad a thrafod, ac nid dadlau yn y papurau. Rwy'n mawr obeithio y bydd pobl yn gwerthfawrogi'r math yna o arweinyddiaeth. Ar y cwestiwn mwyaf difyr rwyf wedi'i glywed rhywun yn gofyn i mi ers sbel yn y Siambr yma - sut ydw i'n diffinio uchelgais - nid wyf yn gwybod yr ateb, ond rwy'n gwybod bod yr uchelgais sydd gen i ar gyfer Blaenau Gwent yn wahanol iawn i'r uchelgais sydd gennych chi yn sir Ddinbych. Rwy'n credu bod angen inni gydnabod lle mae'r sefyllfa a'r cymeriad ieithyddol yn wahanol yn rhannau gwahanol o'r wlad, a dechrau drwy gydweithio â rhieni a'r cymunedau i sicrhau ein bod ni'n symud yn yr un cyfeiriad i sicrhau bod yna fwy o Gymraeg a mwy o gyfle i gael addysg drwy gyfrwng y Gymraeg ac addysg Gymraeg, ac i wneud hynny drwy gytundeb. Felly, yr uchelgais sydd gen i yw ein bod ni'n gallu symud ymlaen drwy gytundeb i ehangu addysg Gymraeg ym mhob un rhan o'r wlad. Beth sydd ddim yn dderbyniol yw nad ydym yn cynllunio ar gyfer tyfiant yn unrhyw le - nid yw hynny'n dderbyniol. Felly, mae'n rhaid cael tyfiant, a bydd y fath o dyfiant yr ŷm ni eisiau ei weld, a'r cyfnod yr ydym eisiau gweld y tyfiant hynny ynddo, yn dibynnu ar natur ieithyddol, rwy'n meddwl, y gymuned leol a natur yr arweinyddiaeth sydd gennym ni'n lleol. Mae gen i uchelgais am y ddau beth. Mi fyddwn ni yn gosod targedau, achos mae'r llwybr yr ydych chi wedi'i ddisgrifio yn un pwysig. Y targed sydd gennym ni yw'r targed y gwnes i ei gyhoeddi yn yr haf, nid y targedau blaenorol. Y targedau presennol yw'r targedau yr ydym ni'n gweithio atyn nhw. Rwy'n credu bod yn rhaid imi gyhoeddi'r llwybr mwy manwl yn ystod y misoedd nesaf a fydd yn dangos y llinyn mesur, a hefyd y targedau a'r amcanion sydd gennym ni ar gyfer y daith yr ŷm ni'n ei hwynebu yn ystod y blynyddoedd nesaf. Rwy'n gobeithio, Llywydd, y bydda i'n gallu gwneud hynny cyn diwedd y flwyddyn. Gyda'r materion eraill rydych chi wedi cyffwrdd â nhw yn eich cyfraniad, rwy'n cytuno â chi ar y pwyntiau rydych chi wedi'u gwneud amboutu'r Mudiad Meithrin - sefydliad Cymraeg sy'n gwneud gwaith hanfodol o bwysig nid jest i gynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg ond i sicrhau lle'r Gymraeg yn ein cymunedau ni. Rwy'n edmygu'r gwaith y mae'r mudiad yn ei wneud reit ar draws y wlad, ac rwy'n falch iawn ein bod ni wedi dod i gytundeb i sicrhau ein bod ni'n gallu parhau i ariannu hynny a chefnogi gwaith y Mudiad Meithrin. Hefyd, pan mae'n dod i'r cynllun gofal plant, rwy'n mynd i gyfarfod yr Ysgrifennydd Cabinet i drafod hynny yn ystod yr wythnosau nesaf. Rwy'n edrych ymlaen at weld ffigurau mwy manwl o argaeledd gofal plant yn y Gymraeg. Rwy'n edrych ymlaen at weld sut ydym ni'n datblygu'r sefyllfa. Rwy'n cymryd na fydd pob man lle'r ŷm ni eisiau iddo fod. Nid wyf wedi gweld y ffigurau eto, ond, pan rwy'n gweld y ffigurau, bydda i'n gweithio gyda Carl Sargeant i sicrhau ein bod ni'n gweld y math o gynnydd y mae pob un ohonom ni eisiau ei weld, sy'n mynd yn ôl, wrth gwrs, at y cwestiwn yr oedd Darren Millar yn ei ofyn amboutu ysgolion meithrin. Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg wedi gwneud datganiadau ar y rhaglen cyfalaf, ac mi fydd hi'n dod yn ôl i'r Siambr i wneud datganiad arall ar hynny. Beth rwy'n gallu ei ddweud y prynhawn yma yw ein bod ni'n cydweithio'n agos iawn ar hynny, ac mi fydd gennym ni'r fath o raglen o'n blaenau ni fydd yn ein helpu ni i gyrraedd ein targedau ni. Ac mi fydd Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg yn gwneud datganiadau ar hynny maes o law. Roedd y cwestiwn olaf amboutu deddfwriaeth a rôl y bwrdd. Pan rwy'n gofyn i bobl wneud y gwaith yma, rwy'n dweud wrthyn nhw i ddilyn eu trwynau a gweld ble mae hynny'n eu harwain. Mi fydd yna gymysgedd, siŵr o fod, o ddeddfwriaeth ac is-ddeddfwriaeth, a bydd yn rhaid inni weld ble y mae hynny'n ein harwain ni. Os ydym yn sôn amboutu newid is-ddeddfwriaeth, mae'n bosibl y byddwn ni yn gallu gwneud hynny cyn bod y rownd nesaf o WESPs yn dod i mewn, a liciwn i symud mor glou â phosibl ar hynny. Os ydym ni'n newid y gyfraith, wrth gwrs, mi fydd hynny'n cymryd mwy o amser. Ond, ar hyn o bryd, nid ydym ni wedi gwneud y gwaith. Liciwn i adael i'r bwrdd wneud y gwaith, a rhoi tudalen wag iddyn nhw er mwyn iddyn nhw wneud hynny, ac unwaith maen nhw'n dod yn ôl gydag adroddiadau, mi fyddwn ni mewn sefyllfa i wneud datganiad arall i'r Siambr a hefyd datganiad ar sut rydym yn gweld yr amserlen yn datblygu.