English: Recommendation 6 asks that we bring forward an amendment to extend the period within which a landlord's notice can be withdrawn and resubmitted, for example to correct an error, from 14 days to 28 days. Having listened to the arguments put forward on this matter by landlords' representatives, and having taken the committee's conclusions on this into account, I'm happy to accept this recommendation on the basis it will be helpful to good landlords who have made an honest mistake. Furthermore, it will not impact negatively on contract holders, as the reissued notice will still be required to run for a minimum of six months. So, yes, we will bring forward an amendment to make that change. Recommendation 7 asks that we undertake a detailed feasibility study into how a housing tribunal or court could work in Wales, with a view to establishing such a body as a priority in the next Senedd if the study were to conclude that this was likely to lead to improvements in the sector and would be deliverable. I accept this recommendation in principle. Committee members will know from my evidence that I personally am supportive of a housing court or tribunal for Wales, as are other political parties in the Senedd. Whilst I appreciate that the recommendation relates only to the setting up of a feasibility study at this time, that would still be a significant undertaking at a time when all our available resources are stretched to the limit in managing the impact of the coronavirus outbreak and indeed on this Bill. Furthermore, we only have a very limited time remaining in the current Senedd term. Therefore, it would be unrealistic for me to commit to beginning work on a feasibility study at this time. It is for these reasons that the Government is only able to support this recommendation in principle for now, but I do hope that once we are over the current difficulties and some sort of normality has returned, this is something that a future administration would wish to take forward as soon as resources permit. Recommendation 8 asks us to issue new guidance to local authorities when the amended 2016 Act comes into force, requiring them to consider any persons served with a notice that is due to expire within 84 days as threatened with homelessness and as such eligible for support under the Housing (Wales) Act 2014. I am happy to accept this recommendation in principle, as I strongly support the principle of engaging households at an early stage to work to prevent homelessness. It would not however be possible to amend the statutory definition of 'threatened with homelessness' as set out in the Housing (Wales) Act 2014 by issuing guidance. We will therefore consider how best to achieve the principle of earlier intervention and support contained in this recommendation as part of our wider homelessness prevention work. The final recommendation from the ELGC committee asks that we amend the 2014 Act so that those same homelessness duties are only considered discharged if an individual or family are provided with accommodation for 12 months, rather than the current six months. Whilst I understand the rationale behind this recommendation, it is not, I'm afraid, one that the Government can support. Any potential legislative changes could not be made in isolation and would need to be considered as part of the wider policy and legislative considerations in taking forward the transformational agenda set out in our strategy for ending homelessness, published in October 2019. The work to deliver the strategy is being informed by the expert homelessness action group and has moved forward at pace this year, with significant investment in the COVID-19 phase 2 homelessness response. The homelessness action group specifically examined the policy framework and measures required to end homelessness in Wales and their report will inform the wider considerations as to any potential policy and legislative changes required. It is for these reasons that I reject recommendation 9. Turning now to the four recommendations from the LJC committee. In relation to the first of those recommendations, a thorough assessment of provisions contained in the Bill has taken place to ensure that they are compatible with human rights. The second recommendation is that we should increase engagement and develop more formal links with contract holders in the private rented sector in Wales. This mirrors the ELGC committee's recommendations 3 and 4, which I indicated earlier I am happy to accept, noting that we already support TPAS Cymru in this regard. I trust that the LJC committee will be satisfied with my offer to review the effectiveness of those arrangements with a view to bolstering them where necessary. The third of the LJC committee's recommendations asks that, as part of our planned evaluation of the 2016 Act, as amended by this Bill, we should give consideration to the necessity and potential urgency for the full consolidation of housing law as it is applicable in Wales. This is certainly something that the Government can accept in principle, although, by its nature, is a commitment that would be for a future administration to take forward. As I mentioned earlier, though, reviewing the potential consolidation of housing law in Wales is not an exercise that we could conduct as part of any review of the 2016 Act in operation. It would be a separate exercise and it is for that reason I am inclined to accept this recommendation in principle rather then unconditionally. And finally, recommendation 4 relates to the potential for establishing a housing tribunal in Wales. As I indicated in my response to the ELGC's similar recommendation on this matter, whilst I am personally supportive, this is really now a matter for a future government, rather than this one, so I accept the recommendation in principle on that basis. This brings me to the end of my formal responses to each of the committees recommendations. I would like to reiterate my serious thanks to the committee Chairs, members and staff who have worked so hard in exceptionally difficult circumstances to complete the Stage 1 scrutiny process and deliver these reports. I think it is a mark of the effort that has gone into developing this particular legislative approach to improving security of tenure that these reports have generally been favourable, with only limited recommendations for amendments to the Bill itself. We have worked hard to develop a Bill that strikes a fair balance between the interests of contract holders to allow them to feel secure and settled in the accommodation that they call home, whilst also respecting the interests of landlords, allowing them to regain possession of their property when there is good reason for them needing to do so. In closing, I would also like to mention that, following detailed discussions with my Cabinet colleagues over the past weeks, it has become clear to me that we no longer have sufficient legislative time or capacity to complete all of the work necessary to bring the provisions of the amended 2016 Act into force next year, as we had hoped to do prior to the COVID outbreak. We will instead look to complete all of the necessary subordinate legislation guidance and awareness-raising work required in time for a spring 2022 implementation date. I am very disappointed that we have had to take this step, but that is the reality of the situation that we're currently finding ourselves in, with so much of our resource having been focused on the pandemic in recent months, and with little sign of that pressure abating in the foreseeable future. I look forward to hearing now from the Chairs of the scrutiny committees and from other Members who wish to speak on the Bill, and I will respond to any further points that I have not already covered in my closing remarks. Diolch, Llywydd.
Welsh: Mae argymhelliad 6 yn gofyn i ni gyflwyno gwelliant i ymestyn y cyfnod y gellir tynnu rhybudd landlord yn ôl a'i ailgyflwyno, er enghraifft, i gywiro camgymeriad, o 14 diwrnod i 28 diwrnod. Ar ôl gwrando ar y dadleuon a gyflwynwyd ar y mater hwn gan gynrychiolwyr landlordiaid, ac ar ôl ystyried casgliadau'r pwyllgor ar hyn, rwy'n fodlon derbyn yr argymhelliad hwn ar y sail y bydd o gymorth i landlordiaid da sydd wedi gwneud camgymeriad gonest. Ni fydd ychwaith yn effeithio'n negyddol ar ddeiliaid contract, gan y bydd yn dal yn ofynnol i'r rhybudd sydd wedi ei ailgyflwyno fod am o leiaf chwe mis. Felly, byddwn, fe fyddwn ni'n cyflwyno gwelliant i wneud y newid hwnnw. Mae argymhelliad 7 yn gofyn i ni gynnal astudiaeth o ddichonoldeb fanwl i sut y gallai tribiwnlys neu lys tai weithio yng Nghymru, gyda'r bwriad o sefydlu corff o'r fath fel blaenoriaeth yn y Senedd nesaf pe byddai'r astudiaeth yn dod i'r casgliad bod hyn yn debygol o arwain at welliannau yn y sector ac y byddai modd ei gyflawni. Rwy'n derbyn yr argymhelliad hwn mewn egwyddor. Bydd aelodau'r Pwyllgor yn gwybod o'm tystiolaeth fy mod i yn bersonol yn cefnogi llys neu dribiwnlys tai i Gymru, fel y mae pleidiau gwleidyddol eraill yn y Senedd. Er fy mod i'n sylweddoli bod yr argymhelliad yn ymwneud â sefydlu astudiaeth o ddichonoldeb yn unig ar hyn o bryd, byddai hynny'n dal i fod yn ymrwymiad sylweddol ar adeg pan fo'r holl adnoddau sydd ar gael gennym yn cael eu hymestyn i'r eithaf i reoli effaith yr achosion o'r coronafeirws ac yn wir ar y Bil hwn. Hefyd, dim ond ychydig iawn o amser sydd gennym ni ar ôl yn nhymor presennol y Senedd. Felly, byddai'n afrealistig i mi ymrwymo i ddechrau gweithio ar astudiaeth o ddichonoldeb ar hyn o bryd. Am y rhesymau hyn, dim ond mewn egwyddor y gall y Llywodraeth gefnogi'r argymhelliad hwn am y tro, ond rwy'n gobeithio, pan fyddwn yn goresgyn yr anawsterau presennol a phan fydd rhyw fath o normalrwydd wedi dychwelyd, fod hyn yn rhywbeth y byddai gweinyddiaeth yn y dyfodol yn dymuno ei ddatblygu cyn gynted ag y bydd adnoddau yn caniatáu. Mae argymhelliad 8 yn gofyn i ni gyhoeddi canllawiau newydd i awdurdodau lleol pan ddaw Deddf ddiwygiedig 2016 i rym, gan ei gwneud yn ofynnol iddyn nhw ystyried unrhyw bersonau y cyflwynir hysbysiad iddynt a fydd yn dod i ben o fewn 84 diwrnod fel bod wedi eu bygwth â digartrefedd ac felly yn gymwys i gael cymorth o dan Ddeddf Tai (Cymru) 2014. Rwy'n fodlon derbyn yr argymhelliad hwn mewn egwyddor, gan fy mod yn cefnogi'n gryf yr egwyddor o ymgysylltu ag aelwydydd ar gam cynnar i weithio i atal digartrefedd. Fodd bynnag, ni fyddai'n bosibl diwygio'r diffiniad statudol o 'fygythiad o ddigartrefedd' fel y nodir yn Neddf Tai (Cymru) 2014 drwy gyhoeddi canllawiau. Felly, byddwn ni'n ystyried y ffordd orau o gyflawni'r egwyddor o ymyrraeth a chymorth cynharach a geir yn yr argymhelliad hwn yn rhan o'n gwaith ehangach i atal digartrefedd. Mae argymhelliad olaf y pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau yn gofyn i ni ddiwygio Deddf 2014 fel mai dim ond os darperir llety i unigolyn neu deulu am 12 mis y caiff y dyletswyddau digartrefedd hynny eu hystyried fel bod wedi eu cyflawni yn hytrach nag ar ôl chwe mis, fel y mae ar hyn o bryd. Er fy mod yn deall y rhesymeg y tu ôl i'r argymhelliad hwn, nid yw'n un y gall y Llywodraeth ei gefnogi, mae arnaf i ofn. Ni ellid gwneud unrhyw newidiadau deddfwriaethol posibl ar wahân a byddai angen eu hystyried yn rhan o'r ystyriaethau polisi a deddfwriaethol ehangach wrth fwrw ymlaen â'r agenda drawsnewid a nodir yn ein strategaeth ar gyfer rhoi terfyn ar ddigartrefedd, a gyhoeddwyd ym mis Hydref 2019. Mae'r gwaith i gyflawni'r strategaeth yn cael ei lywio gan y grŵp gweithredu arbenigol ar ddigartrefedd ac mae wedi symud ymlaen yn gyflym eleni, a bu buddsoddiad sylweddol yn yr ymateb i ddigartrefedd yng ngham 2 COVID-19. Archwiliodd y grŵp gweithredu ar ddigartrefedd yn benodol y fframwaith polisi a'r mesurau sydd eu hangen i roi terfyn ar ddigartrefedd yng Nghymru a bydd eu hadroddiad yn llywio'r ystyriaethau ehangach o ran unrhyw newidiadau polisi a deddfwriaethol posibl sydd eu hangen. Am y rhesymau hyn rwy'n gwrthod argymhelliad 9. Gan droi yn awr at bedwar argymhelliad y pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad. O ran y cyntaf o'r argymhellion hynny, mae asesiad trylwyr o'r darpariaethau yn y Bil wedi ei gynnal i sicrhau eu bod yn gydnaws â hawliau dynol. Yr ail argymhelliad yw y dylem gynyddu ymgysylltiad a datblygu cysylltiadau mwy ffurfiol â deiliaid contractau yn y sector rhentu preifat yng Nghymru. Mae hyn yn adlewyrchu argymhellion 3 a 4 y pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau, a nodais yn gynharach fy mod yn fodlon ei dderbyn, gan nodi ein bod eisoes yn cefnogi TPAS Cymru yn hyn o beth. Hyderaf y bydd y pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad yn fodlon â'm cynnig i adolygu effeithiolrwydd y trefniadau hynny gyda'r bwriad o'u cryfhau lle bo angen. Mae trydydd argymhelliad y pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad yn gofyn, yn rhan o'n gwerthusiad arfaethedig o Ddeddf 2016, fel y'i diwygiwyd gan y Bil hwn, y dylem ystyried yr angen a'r brys posibl i gydgrynhoi cyfraith tai yn llawn fel y mae'n berthnasol yng Nghymru. Mae hyn yn sicr yn rhywbeth y gall y Llywodraeth ei dderbyn mewn egwyddor, ond, yn ôl ei natur, mae'n ymrwymiad a fyddai i weinyddiaeth yn y dyfodol ei ddatblygu. Fel y soniais yn gynharach, serch hynny, nid yw adolygu'r posibilrwydd o gydgrynhoi cyfraith tai yng Nghymru yn ymarfer y gallem ni ei gynnal yn rhan o unrhyw adolygiad o Ddeddf 2016 sydd ar waith. Byddai yn ymarfer ar wahân ac am y rheswm hwnnw rwy'n tueddu i dderbyn yr argymhelliad hwn mewn egwyddor yn hytrach nag yn ddiamod. Ac yn olaf, mae argymhelliad 4 yn ymwneud â'r potensial i sefydlu tribiwnlys tai yng Nghymru. Fel y dywedais yn fy ymateb i argymhelliad tebyg y pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau ar y mater hwn, er fy mod i yn bersonol yn gefnogol, mae hwn bellach yn fater i lywodraeth yn y dyfodol, yn hytrach na hon, felly rwy'n derbyn yr argymhelliad mewn egwyddor ar y sail honno. Daw hyn â mi at ddiwedd fy ymatebion ffurfiol i bob un o argymhellion y pwyllgorau. Hoffwn ailadrodd fy niolch gwirioneddol i Gadeiryddion, aelodau a staff y pwyllgorau sydd wedi gweithio mor galed mewn amgylchiadau eithriadol o anodd i gwblhau proses graffu Cyfnod 1 a chyflwyno yr adroddiadau hyn. Rwy'n credu ei fod yn arwydd o'r ymdrech sydd wedi ei gwneud i ddatblygu'r dull deddfwriaethol penodol hwn o wella sicrwydd deiliadaeth bod yr adroddiadau hyn wedi bod yn ffafriol ar y cyfan, gyda dim ond ychydig o argymhellion ar gyfer gwelliannau i'r Bil ei hun. Rydym wedi gweithio'n galed i ddatblygu Bil sy'n taro cydbwysedd teg rhwng buddiannau deiliaid contractau i ganiatáu iddyn nhw deimlo'n ddiogel ac wedi ymgartrefu yn y llety y maen nhw'n ei alw'n gartref, gan hefyd barchu buddiannau landlordiaid, a chaniatáu iddyn nhw adennill meddiant o'u heiddo pan fo rheswm da dros yr angen iddyn nhw wneud hynny. Wrth gloi, hoffwn i sôn hefyd, yn dilyn trafodaethau manwl gyda'm cyd-Aelodau yn y Cabinet dros yr wythnosau diwethaf, ei bod wedi dod yn amlwg i mi nad oes gennym ni ddigon o amser na chapasiti deddfwriaethol mwyach i gwblhau'r holl waith sydd ei angen i ddod â darpariaethau Deddf 2016 ddiwygiedig i rym y flwyddyn nesaf, fel yr oeddem wedi gobeithio ei wneud cyn yr achosion o COVID. Yn hytrach, fe fyddwn yn ceisio cwblhau'r holl ganllawiau is-ddeddfwriaeth angenrheidiol a'r gwaith codi ymwybyddiaeth sydd ei angen mewn pryd ar gyfer dyddiad gweithredu yng ngwanwyn 2022. Rwy'n siomedig iawn ein bod wedi gorfod cymryd y cam hwn, ond dyna realiti'r sefyllfa yr ydym ni ynddi ar hyn o bryd, gyda chymaint o'n hadnoddau wedi'u canolbwyntio ar y pandemig yn y misoedd diwethaf, a heb fawr o arwydd y bydd y pwysau hwnnw yn lleihau yn y dyfodol rhagweladwy. Edrychaf ymlaen at glywed yn awr gan Gadeiryddion y pwyllgorau craffu a gan Aelodau eraill sy'n dymuno siarad am y Bil, ac fe wnaf ymateb i unrhyw bwyntiau eraill nad wyf eisoes wedi ymdrin â nhw yn fy sylwadau terfynol. Diolch, Llywydd.