English: Thank you very much, Llywydd. Well, throughout this legislative process we have been consistently reminded of the deficiencies that exist in terms of the capacity of the workforce in this sector to adequately meet the needs in terms of Welsh-medium provision. Now, it's an old complaint and many Members here will be familiar with regular casework in this area - a lack of Welsh language services, not getting a diagnosis for various conditions through the medium of Welsh, a shortage of specialists who can provide services in Welsh, and a shortage of providers in order to meet the needs that have been identified. They are the same complaints and the same weaknesses that were reported to many of us five or even 10 years ago, and that is not acceptable. My concern is that if we don't take this opportunity to take action in this area in the context of additional learning needs, then we will still be discussing the same frustrations and the same problems five or 10 years hence. Put that together with the Government's ambition of 1 million Welsh speakers by 2050 and there is an opportunity here to create a new momentum that will hopefully truly tackle this problem. The Government has strengthened the Bill to this end - I recognise that. We've discussed some amendments earlier and we have come to an agreement on other amendments at Stage 2. Ministers need to review the adequacy of the additional learning needs provision available through the medium of Welsh every five years, and that is a very positive step, although the possibility of having to wait up to five years having passed this Bill for the first review is excessive delay in my view. The duty to keep additional learning need provision under review, including the Welsh language under section 59, is a duty for local authorities. Much of what is at the heart of the success of this Bill - the reforms in ALN - is reliant, of course, on the role of health bodies. My amendment, amendment 64, therefore calls on local authorities and health boards, in accordance with regulations that the Government would make, to assess the level of likely demand for additional learning needs provision through the medium of Welsh in their areas, as a first step, and then to compare that with the capacity available to them to meet that demand, and then of course to outline the steps that they will take in order to provide what is required. We must create a situation where the relevant bodies are more proactive in this area or, as I say, we will be back to the very same problems that we have faced over years, and still face far too often in terms of the availability of provision, rather than saying that the Government will assess the situation at some point during the next five years, with the risk of course that in the meantime another generation of children won't actually get their rights to receive provision through the medium of Welsh. We need to create an impetus for action and be proactive; that is the aim in terms of that specific amendment. Amendments 65 and 66 relate specifically to advocacy services and that services should usually be available in Welsh in all cases where an individual makes that request. This is a fundamental right and it's not unreasonable to expect this to be delivered by collaboration and training, because if the will is there to ensure that that happens, then the time has come, in my view, for us to insist that, from here on in, that does happen. Assembly Members, I know, will have received correspondence from a range of bodies and I referred to them earlier, including UCAC, Mudiad Meithrin, RhAG, Cymdeithas yr Iaith, CyDAG and Mudiadau Dathlu'r Gymraeg, asking you to support these amendments, and I would certainly urge you to do that too this afternoon.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Wel, gydol y broses ddeddfu yma, rŷm ni wedi cael ein hatgoffa yn gyson o'r diffygion sydd yna o safbwynt gallu'r gweithlu yn y sector yma i gwrdd yn ddigonol â'r anghenion o safbwynt darpariaeth cyfrwng Cymraeg. Nawr, mae'n hen gŵyn, y bydd nifer o'r Aelodau fan hyn yn gyfarwydd â chael gwaith achos cyson ar hyn, sef diffyg gwasanaethau cyfrwng Cymraeg, methu cael diagnosis am wahanol gyflyrau drwy gyfrwng y Gymraeg, diffyg arbenigwyr, efallai, sy'n medru'r Gymraeg, a diffyg darparwyr gwasanaethau penodol hefyd er mwyn cwrdd â'r anghenion sydd wedi eu hadnabod. Yr un cwynion a'r un diffygion a oedd yn cael eu hadrodd i nifer ohonom ni bum, efallai 10 mlynedd yn ôl, ac nid yw hynny yn dderbyniol. Fy ngofid i yw os nad achubwn ar y cyfle i weithredu ar hyn yng nghyd-destun anghenion dysgu ychwanegol, byddwn ni'n dal i drafod yr un rhwystredigaethau a'r un problemau ymhen pum neu 10 mlynedd i ddod. Cyfunwch chi hynny, wrth gwrs, ag uchelgais y Llywodraeth o gael 1 miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 ac mae yna gyfle fan hyn i greu ysgogiad newydd, rhyw fath o fomentwm newydd, a fydd, o'r diwedd, gobeithio, yn wirioneddol yn mynd i'r afael â'r broblem yma. Mae'r Llywodraeth wedi cryfhau'r Bil i'r perwyl yma, ac rwy'n cydnabod hynny. Trafodwyd rhai gwelliannau ynghynt ac, wrth gwrs, rŷm ni hefyd wedi dod i gytuno ar welliannau eraill yn ystod Cyfnod 2. Mae angen i Weinidogion adolygu digonolrwydd y ddarpariaeth anghenion dysgu ychwanegol yn Gymraeg bob pum mlynedd, ac mae hynny'n gam positif eithriadol, er bod y posibilrwydd o orfod aros hyd at bum mlynedd ar ôl pasio'r Bil yma am yr adolygiad cyntaf yn oedi gormodol o bosib yn fy marn i hefyd. Mae'r ddyletswydd i gadw darpariaeth dysgu ychwanegol o dan adolygiad, yn cynnwys y Gymraeg yn adran 59, ond yn ddyletswydd i awdurdodau lleol. Nawr, mae llawer o'r hyn sy'n greiddiol i lwyddiant y Bil yma - y diwygiadau anghenion dysgu ychwanegol ehangach - yn ddibynnol ar rôl a darpariaeth cyrff iechyd. Mae fy ngwelliant i, gwelliant 64, felly yn galw ar i awdurdodau lleol a byrddau iechyd, yn unol â'r rheoliadau y bydd y Llywodraeth yn eu creu, yn gallu asesu faint y galw tebygol a fydd yna am ddarpariaeth anghenion dysgu ychwanegol drwy gyfrwng y Gymraeg yn eu hardal nhw, fel cam cyntaf, ac wedyn gymharu hynny â'r capasiti sydd ganddyn nhw i gwrdd â'r galw hwnnw, ac wedyn, wrth gwrs, fynd ymlaen i amlinellu camau y maen nhw am eu cymryd i ddarparu'r hyn sydd ei angen. Mae'n rhaid inni greu sefyllfa lle mae'r cyrff perthnasol yn fwy rhagweithiol ar y mater yma neu, fel rwy'n dweud, byddwn ni yn ôl lle rŷm ni wedi bod flynyddoedd yn ôl ac yn dal i fod yn rhy aml o lawer o safbwynt argaeledd y ddarpariaeth, yn lle dweud y bydd y Llywodraeth yn asesu'r sefyllfa rhywbryd yn y pum mlynedd nesaf, gyda risg yn y cyfamser y bydd cenhedlaeth arall o blant yn colli hawl i dderbyn gwasanaethau a darpariaethau trwy gyfrwng y Gymraeg. Creu impetus i weithredu a bod yn rhagweithiol; dyna yw'r nod o safbwynt y gwelliant penodol yna. Mae gwelliannau 65 a 66 yn ymwneud yn benodol â gwasanaethau eirioli, ac y dylai gwasanaethau fel arfer fod ar gael yn Gymraeg ym mhob achos lle y bydd person yn gwneud cais am hynny. Mae hon yn hawl sylfaenol, ac nid yw'n afresymol disgwyl y gellir cwrdd â'r gofyniad yma trwy gydweithio a hyfforddi, oherwydd os yw'r ewyllys yno i sicrhau bod hynny'n digwydd, yna mae'r amser wedi dod, yn fy marn i, inni fynnu o hyn ymlaen fod hynny yn digwydd. Mae'r Aelodau Cynulliad, rwy'n gwybod, wedi derbyn gohebiaeth gan ystod o gyrff, a gwnes i gyfeirio atyn nhw yn gynharach, yn cynnwys UCAC, Mudiad Meithrin, Rhieni dros Addysg Gymraeg, Cymdeithas yr Iaith, CyDAG a Mudiadau Dathlu'r Gymraeg, yn gofyn i chi gefnogi'r gwelliannau hyn, ac fe fyddwn innau hefyd yn gofyn ichi wneud hynny y prynhawn yma.