English: Thank you, Llywydd. Concerning the general principles of this Bill, I think it is fair to say that this Government has completely failed to communicate what problem it is trying to solve and why it is implementing this legislation. The Welsh Government is stating that it wants to put social partnership on a statutory footing to improve public procurement processes, but it's not made any credible assessment of the existing social partnership practices in Wales. Thus, we do not know the extent to which collaboration already exists, how this statutory legislation will affect the creation of social partnerships that grow organically from a mutual need, and therefore, this Government is creating legislation to provide a solution to an unknown problem. In preparing for this debate, I spoke with outside bodies who will be affected by this Bill, and they are at a complete loss as to why this is needed. They do not understand how it will benefit the workplace, since the future generations Bill already places considerable responsibility on public bodies to incorporate health and well-being goals into their planning. They already have procurement strategies that aim to purchase locally where possible, and they already work effectively with trade unions. They also believe that this Bill will either end up having no real value or positive outcome and become another red-tape tick-box exercise in duplication, or it will have the potential to considerably disrupt already well-established procurement practices, by placing onerous reporting duties on small independent suppliers who - perversely - the Welsh Government are aiming to help. I fully understand that this Government is focused on helping local businesses access Government procurement contracts to help create jobs locally, but procurement is just not that simple. It's increasingly unlikely that local businesses will be able to supply the range and quantity of items that all these public bodies need. Moreover, by placing a target on the quantity of goods and services procured locally, this Government is inadvertently creating the conditions for middlemen in the procurement chain who will be based in Wales but source goods from outside Wales, which will of course lead to increased costs for public bodies. It is stated in the report that: 'Implementing the Actwill require the Welsh Government to work with the devolved public sector to build capacity, capability and cultural change at a time where budgets are likely to be squeezed', which is, in my mind, quite contradictory, because building capacity and capability takes investment. If you're going to increase the capacity of public bodies to procure locally then you have to consider that costs will become higher because smaller local businesses will have higher running costs. More broadly, this Bill has several serious flaws. The statutory requirement for all public bodies to reach a consensus with trade unions on setting their well-being objectives is very likely to have problematic consequences. If a trade union has, for instance, unaffordable well-being targets, the public body would be obliged to negotiate proposals they would not be able to afford to implement, and thus fail to find consensus and fail to meet its statutory obligations. There is no formal mechanism whatsoever in this Bill to help public bodies circumvent this issue, which will undoubtedly cause serious problems, because whether or not consensus has been discharged is purely subjective. Furthermore, the Bill has no way of enforcing these legal obligations or quantifying the success or failure of this legislation, and it has no way of measuring what impact this legislation will have, because like I've previously stated, this Government has not even done the basics in conducting any quantifiable assessment of current social partnership practices in Wales. Turning to the social partnership council, there are several inconsistent intentions here. The Bill hinges on the council enabling a voice for everyone, but if this was a true social partnership it would be ensuring that every voice, no matter how small, is heard and has a valid seat at the table, which, as the Deputy Minister has recognised, is unachievable. This Bill will therefore likely favour the largest groups involved, who will in turn have the potential to become just another echo chamber for what the Welsh Government wants to hear. This Government needs to understand that businesses fundamentally do not organise themselves in the same way as trade unions or Governments, and creating this social partnership legislation will place a degree of inflexibility on them that will result in them not being agile enough to respond to fast-moving economic situations. Moreover, it is incorrect to think that businesses need Government to bring them together in social partnership. Companies will naturally look for and create social partnerships if it helps their business and if market conditions favour it. Finally, I believe that this Government is creating this Bill with the misguided notion that it will provide some benefit to Wales whilst completely ignoring the evidence and pleas for what is needed. Businesses right across Wales are reporting that they are limited by the skills of employees, and this is the biggest barrier to their growth. Businesses I have spoken with generally want to drive up rates of pay for their staff, and they want to support them and improve working conditions because it is in their interests to do so, but they are limited by their ability, not because they can't access public procurement contracts, but because they cannot access a wide enough skill set. This legislation -
Welsh: Diolch, Llywydd. Ynglŷn ag egwyddorion cyffredinol y Bil hwn, rwy'n credu ei bod yn deg dweud bod y Llywodraeth hon wedi methu'n llwyr â chyfathrebu pa broblem mae'n ceisio ei datrys a pham ei bod yn gweithredu'r ddeddfwriaeth hon. Mae Llywodraeth Cymru'n dweud ei bod am roi partneriaeth gymdeithasol ar sail statudol i wella prosesau caffael cyhoeddus, ond nid yw wedi gwneud unrhyw asesiad credadwy o'r arferion partneriaeth gymdeithasol presennol yng Nghymru. Felly, nid ydym yn gwybod i ba raddau mae cydweithio eisoes yn bodoli, sut y bydd y ddeddfwriaeth statudol hon yn effeithio ar greu partneriaethau cymdeithasol sy'n tyfu'n organig o angen cydfuddiannol, ac felly, mae'r Llywodraeth hon yn creu deddfwriaeth i ddarparu ateb i broblem anhysbys. Wrth baratoi ar gyfer y ddadl hon, siaradais â chyrff allanol a fydd yn cael eu heffeithio gan y Bil hwn, ac nid ydyn nhw'n deall pam mae angen hyn. Nid ydyn nhw'n deall sut y bydd o fudd i'r gweithle, gan fod Bil cenedlaethau'r dyfodol eisoes yn rhoi cryn gyfrifoldeb ar gyrff cyhoeddus i ymgorffori nodau iechyd a lles yn eu cynllunio. Mae ganddyn nhw strategaethau caffael eisoes sy'n anelu at brynu'n lleol lle bo modd, ac maen nhw eisoes yn gweithio'n effeithiol gydag undebau llafur. Maen nhw hefyd o'r farn y bydd y Bil hwn naill ai'n arwain at ddim gwerth go iawn na chanlyniad cadarnhaol ac yn dod yn ymarfer ticio blwch tâp coch arall o ddyblygu, neu bydd ganddo'r potensial i amharu'n sylweddol ar arferion caffael sydd eisoes wedi hen ennill eu plwyf, drwy osod dyletswyddau adrodd beichus ar gyflenwyr annibynnol bach y mae Llywodraeth Cymru - yn wrthnysig - yn ceisio eu helpu. Rwy'n deall yn iawn bod y Llywodraeth hon yn canolbwyntio ar helpu busnesau lleol i gael gafael ar gontractau caffael y Llywodraeth i helpu i greu swyddi yn lleol, ond nid yw caffael mor syml â hynny. Mae'n fwyfwy annhebygol y bydd busnesau lleol yn gallu cyflenwi ystod a maint yr eitemau sydd eu hangen ar yr holl gyrff cyhoeddus hyn. At hynny, drwy osod targed ar faint o nwyddau a gwasanaethau sy'n cael eu caffael yn lleol, mae'r Llywodraeth hon yn creu'r amodau i ganolwyr yn y gadwyn gaffael a fydd wedi'i lleoli yng Nghymru yn anfwriadol ond yn dod o hyd i nwyddau o'r tu allan i Gymru, a fydd wrth gwrs yn arwain at gostau uwch i gyrff cyhoeddus. Dywedir yn yr adroddiad: 'Byddai'r broses o weithredu'r Ddeddfyn ei gwneud yn ofynnol i Lywodraeth Cymru weithio gyda'r sector cyhoeddus datganoledig i feithrin capasiti, gallu a newid diwylliannol ar adeg pan fo cyllidebau'n debygol o grebachu', sydd, yn fy meddwl i, yn gwbl groes i'w gilydd, oherwydd mae adeiladu capasiti a gallu yn cymryd buddsoddiad. Os ydych chi'n mynd i gynyddu capasiti cyrff cyhoeddus i gaffael yn lleol, yna mae'n rhaid i chi ystyried y bydd costau'n dod yn uwch oherwydd bydd gan fusnesau lleol llai gostau rhedeg uwch. Yn ehangach, mae gan y Bil hwn sawl diffyg difrifol. Mae'r gofyniad statudol i bob corff cyhoeddus ddod i gonsensws ag undebau llafur ar osod eu hamcanion llesiant yn debygol iawn o arwain at ganlyniadau sy'n achosi problemau. Er enghraifft, os oes gan undeb llafur dargedau llesiant anfforddiadwy, byddai'n ofynnol i'r corff cyhoeddus drafod cynigion na fydden nhw'n gallu fforddio eu gweithredu, ac felly'n methu â dod o hyd i gonsensws a methu â chyflawni ei rwymedigaethau statudol. Nid oes mecanwaith ffurfiol o gwbl yn y Bil hwn i helpu cyrff cyhoeddus i osgoi'r mater hwn, a fydd, heb os, yn achosi problemau difrifol, oherwydd mae p'un a yw consensws wedi'i gyflawni ai peidio yn gwbl oddrychol. Ar ben hynny, nid oes gan y Bil unrhyw ffordd o orfodi'r rhwymedigaethau cyfreithiol hyn na mesur llwyddiant neu fethiant y ddeddfwriaeth hon, ac nid oes ganddo unrhyw ffordd o fesur pa effaith y bydd y ddeddfwriaeth hon yn ei chael, oherwydd fel yr wyf wedi datgan o'r blaen, nid yw'r Llywodraeth hon hyd yn oed wedi gwneud y pethau sylfaenol wrth gynnal unrhyw asesiad mesuradwy o arferion partneriaethau cymdeithasol cyfredol yng Nghymru. O droi at y cyngor partneriaeth gymdeithasol, mae sawl bwriad anghyson yma. Mae'r Bil yn dibynnu ar y cyngor yn galluogi llais i bawb, ond pe bai hon yn bartneriaeth gymdeithasol go iawn byddai'n sicrhau bod pob llais, waeth pa mor fach, yn cael ei glywed ac â sedd ddilys wrth y bwrdd, sydd, fel y mae'r Dirprwy Weinidog wedi cydnabod, yn anghyraeddadwy. Bydd y Bil hwn felly'n debygol o ffafrio'r grwpiau mwyaf dan sylw, a fydd yn ei dro â'r potensial i fod dim ond yn siambr atsain arall ar gyfer yr hyn mae Llywodraeth Cymru eisiau ei glywed. Mae angen i'r Llywodraeth hon ddeall nad yw busnesau'n trefnu eu hunain yn sylfaenol yn yr un modd ag undebau llafur neu Lywodraethau, a bydd creu'r ddeddfwriaeth bartneriaeth gymdeithasol hon yn rhoi rhywfaint o anhyblygrwydd arnynt a fydd yn arwain at beidio â bod yn ddigon ystwyth i ymateb i sefyllfaoedd economaidd sy'n symud yn gyflym. Ar ben hynny, mae'n anghywir i feddwl bod busnesau angen Llywodraeth i ddod â nhw at ei gilydd mewn partneriaeth gymdeithasol. Yn naturiol bydd cwmnïau'n chwilio am bartneriaethau cymdeithasol ac yn creu partneriaethau cymdeithasol os yw'n helpu eu busnes ac os yw amodau'r farchnad yn ei ffafrio. Yn olaf, rwy'n credu bod y Llywodraeth hon yn creu'r Bil hwn gyda'r syniad cyfeiliornus y bydd yn rhoi rhywfaint o fudd i Gymru gan anwybyddu'r dystiolaeth a'r erfyniadau yn llwyr am yr hyn sydd ei angen. Mae busnesau ledled Cymru yn dweud eu bod wedi eu cyfyngu gan sgiliau gweithwyr, a dyma'r rhwystr mwyaf i'w twf. Mae busnesau rwyf i wedi siarad â nhw yn gyffredinol eisiau codi cyfraddau cyflog i'w staff, ac maen nhw eisiau eu cefnogi a gwella amodau gwaith oherwydd ei fod er eu lles i wneud hynny, ond maen nhw'n cael eu cyfyngu gan eu gallu, nid oherwydd nad ydynt yn gallu cael mynediad at gontractau caffael cyhoeddus, ond oherwydd na allant gael mynediad at set sgiliau digon eang. Y ddeddfwriaeth hon -