English: Diolch yn fawr, Altaf Hussain, and thank you so much for your support for this statement, again reminding us of those horrific statistics of those slaughtered in the camps and the horror afflicted on 6 million Jews, but also on the Gypsy, Roma and Traveller people. We stood shoulder to shoulder at the candlelit vigil - very moving today, cross party - hosted by Julie Morgan, as she's done year after year, hearing also from our Traveller community here in Wales, but also recognising the fact that disabled people were also slaughtered - Aktion T4, we won't forget that - and LGBTQ+ people, but also reminding us of the genocides across the world as well. The theme is ordinary people, and I do want to just respond to your point about the NUS and universities. The Minister for Education and Welsh Language met the previous NUS Wales president last year. He had an introductory meeting with the new NUS Wales president in October. But he also met Lord Mann - you've mentioned, of course, the report on antisemitism - the UK Government's adviser on antisemitism. He met him last year to discuss the work and to raise awareness of antisemitism. He also met with representatives of the Union of Jewish Students in February, and he discussed the experience of Jewish students in higher education. And also recognising that we expect, from the NUS - . We continue regular engagement with this, but we expect, in terms of the investigation and subsequent report into antisemitism, an open and transparent engagement with them. I want to finish by thanking you very much indeed for recognising that this is about human rights, and it is about learning the lessons. Commemorating the Holocaust is so important to ensure we don't forget, and never forget, how dangerous hate from divisive narratives can be and what can happen when people and communities are targeted and dehumanised because of who they are. I very much welcome - and I hope this is welcomed by your colleagues - a Welsh human rights Bill.
Welsh: Diolch yn fawr, Altaf Hussain, a diolch yn fawr iawn i chi am eich cefnogaeth i'r datganiad hwn, gan ein hatgoffa ni unwaith eto am yr ystadegau erchyll hynny ynghylch y niferoedd a laddwyd mewn gwersylloedd a'r erchyllter a welodd 6 miliwn o Iddewon, ond pobl y Sipsiwn, Roma a Theithwyr hefyd. Roeddem ni'n sefyll ysgwydd wrth ysgwydd yn yr wylnos gannwyll - yn ddirdynol iawn heddiw, ac yn drawsbleidiol - a gynhaliwyd gan Julie Morgan, fel mae hi'n ei wneud flwyddyn ar ôl blwyddyn, gan glywed hefyd oddi wrth ein cymuned ni o Deithwyr yma yng Nghymru, ond gan gydnabod y ffaith hefyd fod pobl anabl wedi cael eu lladd - Aktion T4, nid anghofiwn am hynny - a phobl LHDTQ+, ond yn ein hatgoffa ni o'r hil-laddiadau eraill ledled y byd hefyd. Pobl gyffredin yw'r thema, ac fe hoffwn i ymateb i'ch pwynt chi am UCM a'r prifysgolion. Fe wnaeth y Gweinidog Addysg a'r Gymraeg gwrdd â chyn-lywydd UCM Cymru'r llynedd. Cynhaliodd gyfarfod rhagarweiniol gyda llywydd newydd UCM Cymru ym mis Hydref. Ond fe gwrddodd â'r Arglwydd Mann hefyd - rydych chi wedi sôn, wrth gwrs, am yr adroddiad ar wrthsemitiaeth - ymgynghorydd Llywodraeth y DU ar wrthsemitiaeth. Fe wnaeth ef gwrdd y llynedd ag ef i drafod y gwaith a chodi ymwybyddiaeth o wrthsemitiaeth. Bu mewn cyfarfod â chynrychiolwyr Undeb y Myfyrwyr Iddewig ym mis Chwefror hefyd, ac fe drafododd brofiad myfyrwyr Iddewig mewn addysg uwch. A chydnabod hefyd ein bod ni'n disgwyl, gan UCM - . Rydym ni'n parhau i ymgysylltu yn rheolaidd yn hyn o beth, ond rydym ni'n disgwyl, o ran yr ymchwiliad a'r adroddiad dilynol i wrthsemitiaeth, bod ag ymgysylltiad agored a thryloyw â nhw. Rwy'n dymuno gorffen trwy ddiolch yn fawr iawn i chi am gydnabod bod hyn yn ymwneud â hawliau dynol, ac yn ymwneud â dysgu'r gwersi. Mae coffáu'r Holocost mor bwysig i sicrhau nad ydym ni'n anghofio, fyth yn anghofio, pa mor beryglus y gall casineb o naratifau rhwygol fod a beth sy'n gallu digwydd pan fydd pobl a chymunedau yn cael eu targedu a'u annynoli oherwydd eu hunaniaethau. Rwy'n croesawu yn fawr - ac rwy'n gobeithio y caiff hyn ei groesawu gan eich cydweithwyr chi - Bil hawliau dynol i Gymru.