English: Can I thank the Minister for her statement? I must admit, I did have to check who the Minister was with responsibility for tourism today, because it's the finance Minister, yet again, who is making another announcement from the frontbench on the Welsh Government's approach to tourism, rather than the economy Minister who is responsible for it. Indeed, the economy Minister, responsible for the tourism industry here in Wales, has never made an oral statement in the Chamber on plans for the sector since taking the role. That's because the Welsh Government sees tourism in Wales not as something to nurture, protect and enhance, but something to tax instead. And the fact that we're pressing ahead with a consultation on a tourism tax only underpins that further. I'm afraid that when it comes to the Welsh Government and consultation to do with the tourism industry, you'll forgive me, Minister, for not being overly enthusiastic about your track record. The recent consultation on the changes to holiday let properties had only 1 per cent of the total number of respondents backing the increase to 182 days, but you totally ignored their views and pressed ahead with the changes anyway. How on earth can the tourism sector in Wales have any faith that this will be a fair consultation undertaken by your Welsh Government when your track record is so poor? This industry has felt so ignored and so taken for granted by this Welsh Government for so long that, over the summer, we saw a farcical situation where Welsh Government Ministers were banned from visiting one of Wales's premier tourism attractions, Dan-yr-Ogof caves, because of it. In a statement that they released on the announcement of this unprecedented move, they said, and I quote: 'Owing to the Welsh Government's anti-tourism, and anti-English policies being imposed on the Welsh tourism industry, members of the Welsh Government are no longer welcome at this attraction. Their policies will lead to tourism businesses being forced to close, and thousands of tourism jobs lost.' Your own evidence backs that up. The partial regulatory impact assessment that you mentioned states, and I quote: 'Reduced competitiveness is a possibility'. They also cited a study that states clearly in the abstract that 'The study's empirical evidence suggests a strong case for reduced taxes on tourists in order to improve the competitiveness of tourist destinations and support the local tourism sector.' That's in your evidence. The real effect of this tax being introduced will put livelihoods at risk in Wales, as one in seven jobs - around 200,000 - rely on the tourism industry. This is the wrong policy at the wrong time. People across the world are dealing with high levels of inflation and an increased cost of living. Adding another bill only increases the probability of potential visitors choosing to stay away. We know that the hospitality sector in Wales specifically, which includes tourism, has been the worst hit from COVID-19 after being locked down longer than their counterparts in the rest of the UK. Not only that, but such a tax targets exactly the people that we want to encourage to come to Wales in the first place. If this tax, as seems likely, will take the form of a charge on overnight visitors, we're taxing exactly the people who spend the most money in our local economies. But the sector has been telling you this all along, Minister, and they'll tell you again in the consultation, but they'll need to feel like they've been listened to. You also say that tourism taxes are common across the world, but under 'tax purpose and scope' in the document, it says that some destinations use visitor levies as a mechanism to restrict or reduce visitor numbers - the key side effect of your policy explained in your own document in black and white. And finally, as I've asked time and time again during these statements, I'm still yet to hear any assurance from the Minister, or anyone in the Welsh Government for that matter, that introducing this tax will actually increase spending by councils on tourism. Buried in the small print of the consultation, actually, is the concession by the Welsh Government that whilst there will be an expectation that local authorities will use the revenue raised through a visitor levy to fund activity that is of benefit to the visitor experience and that local stakeholders are consulted in this process, there will be no formal requirements set out in a national framework. So, there we have it: we're launching a consultation on a tax where the Welsh Government has a track record of ignoring the results. It will damage businesses across the country, reduce competitiveness and won't even see any financial benefit to the communities affected. Surely now, Minister, isn't this the time to ditch this scheme for good?
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Gweinidog am ei datganiad? Mae'n rhaid i mi gyfaddef, bu'n rhaid i mi wirio pwy oedd y Gweinidog â chyfrifoldeb am dwristiaeth heddiw, oherwydd y Gweinidog cyllid, unwaith eto, sy'n gwneud cyhoeddiad arall o'r fainc flaen ar ddull Llywodraeth Cymru o ymdrin â thwristiaeth, yn hytrach na Gweinidog yr Economi sy'n gyfrifol am hynny. Yn wir, nid yw Gweinidog yr Economi, sy'n gyfrifol am y diwydiant twristiaeth yma yng Nghymru, erioed wedi gwneud datganiad llafar yn y Siambr ar gynlluniau ar gyfer y sector ers ysgwyddo'r swyddogaeth. Mae hynny oherwydd bod Llywodraeth Cymru yn gweld twristiaeth yng Nghymru nid fel rhywbeth i'w feithrin, ei amddiffyn a'i wella, ond yn rhywbeth i'w drethu yn lle. Ac mae'r ffaith ein bod yn bwrw ymlaen gydag ymgynghoriad ar dreth dwristiaeth ond yn sail bellach i hynny. O ran Llywodraeth Cymru ac ymgynghori i wneud â'r diwydiant twristiaeth, mae arnaf i ofn y bydd yn rhaid ichi faddau i mi, Weinidog, am beidio â bod yn or-frwdfrydig o ystyried eich hanes yn y maes yma. Dim ond 1 y cant o gyfanswm yr ymatebwyr oedd yn cefnogi'r cynnydd i 182 diwrnod yn yr ymgynghoriad diweddar ar y newidiadau i lety gwyliau, ond fe wnaethoch chi anwybyddu eu barn yn llwyr a bwrw ymlaen gyda'r newidiadau beth bynnag. Sut yn y byd y gall y sector twristiaeth yng Nghymru gael unrhyw ffydd y bydd hwn yn ymgynghoriad teg a gynhaliwyd gan eich Llywodraeth pan fo gennych chi hanes mor wael? Mae'r diwydiant hwn wedi teimlo ei fod wedi ei anwybyddu gymaint ac wedi ei gymryd yn ganiataol gan y Llywodraeth hon ers cyhyd fel ein bod ni, dros yr haf, wedi gweld sefyllfa chwerthinllyd lle gwaharddwyd Gweinidogion Llywodraeth Cymru rhag ymweld ag un o brif atyniadau twristiaeth Cymru, ogofâu Dan-yr-Ogof, oherwydd hynny. Mewn datganiad a ryddhawyd ganddyn nhw wrth gyhoeddi'r cam digynsail hwn, fe ddywedon nhw, ac rwy'n dyfynnu: 'Oherwydd bod pholisïau gwrth-dwristiaeth a gwrth-Seisnig Llywodraeth Cymru yn cael eu gorfodi ar ddiwydiant twristiaeth Cymru, does dim croeso bellach i aelodau Llywodraeth Cymru yn yr atyniad yma. Bydd eu polisïau yn arwain at orfodi busnesau twristiaeth i gau, a cholli miloedd o swyddi twristiaeth.' Mae eich tystiolaeth eich hun yn cefnogi hynny. Mae'r asesiad effaith rheoleiddiol rhannol y gwnaethoch chi sôn amdano yn datgan, ac rwy'n dyfynnu: 'Mae llai o gystadlu yn bosibilrwydd'. Fe wnaethon nhw gyfeirio hefyd at astudiaeth sy'n datgan yn glir yn y crynhoad fod 'tystiolaeth empirig yr astudiaeth yn awgrymu achos cryf dros drethi llai ar dwristiaid er mwyn gwella cystadleurwydd cyrchfannau twristiaeth a chefnogi'r sector twristiaeth leol.' Mae hynny yn eich tystiolaeth. Bydd gwir effaith y dreth hon sy'n cael ei chyflwyno yn peryglu bywoliaeth yng Nghymru, gan fod un ym mhob saith swydd - tua 200,000 - yn dibynnu ar y diwydiant twristiaeth. Dyma'r polisi anghywir ar yr adeg anghywir. Mae pobl ar draws y byd yn delio gyda chwyddiant mawr a chostau byw uwch. Mae ychwanegu bil arall ond yn cynyddu'r tebygolrwydd y bydd ymwelwyr posib yn dewis cadw draw. Rydym yn gwybod mai'r sector lletygarwch yng Nghymru'n benodol, sy'n cynnwys twristiaeth, sydd wedi dioddef waethaf o COVID-19 ar ôl cael eu cadw ar gau yn hirach na'u cymheiriaid yng ngweddill y DU. Nid yn unig hynny, ond mae treth o'r fath yn targedu yr union bobl yr ydym ni am eu hannog i ddod i Gymru yn y lle cyntaf. Os yw'r dreth hon, fel sy'n ymddangos yn debygol, yn cymryd ffurf tâl ar ymwelwyr dros nos, rydym yn trethu'r union bobl sy'n gwario'r fwyaf o arian yn ein heconomïau lleol. Ond mae'r sector wedi bod yn dweud hyn wrthych chi drwy'r adeg, Weinidog, a byddan nhw'n dweud wrthych chi eto yn yr ymgynghoriad, ond bydd angen iddyn nhw deimlo fel eu bod nhw wedi cael gwrandawiad. Dywedwch hefyd fod trethi twristiaeth yn gyffredin ar draws y byd, ond o dan 'diben a chwmpas y dreth' yn y ddogfen, mae'n dweud bod rhai cyrchfannau yn defnyddio ardollau ymwelwyr fel dull o gyfyngu neu leihau nifer yr ymwelwyr - sgil-effaith allweddol eich polisi a eglurir yn eich dogfen eich hun mewn du a gwyn. Ac yn olaf, gan fy mod wedi gofyn dro ar ôl tro yn ystod y datganiadau hyn, rydw i'n dal eto i glywed unrhyw sicrwydd gan y Gweinidog, neu unrhyw un yn Llywodraeth Cymru o ran hynny, y bydd cyflwyno'r dreth hon yn cynyddu gwariant gan gynghorau ar dwristiaeth mewn gwirionedd. Wedi'i gladdu ym mhrint mân yr ymgynghoriad, mewn gwirionedd, yw'r consesiwn gan Lywodraeth Cymru, er y bydd yna ddisgwyliad y bydd awdurdodau lleol yn defnyddio'r refeniw a godwyd trwy ardoll ymwelwyr i ariannu gweithgarwch sydd o fudd i brofiad yr ymwelwyr ac yr ymgynghorir gyda rhanddeiliaid lleol yn y broses hon, na fydd gofynion ffurfiol wedi'u nodi mewn fframwaith cenedlaethol. Felly, dyna ni: rydym ni'n lansio ymgynghoriad ar dreth lle mae gan Lywodraeth Cymru hanes o anwybyddu'r canlyniadau. Bydd yn niweidio busnesau ledled y wlad, yn lleihau cystadleurwydd ac ni fydd hyd yn oed yn gweld unrhyw fudd ariannol i'r cymunedau sy'n cael eu heffeithio. Siawns nad nawr, Weinidog, yw'r amser i anghofio'r cynllun hwn am byth?