English: Well, very appropriately for the land of song, we're all singing in harmony on this, if not entirely in unison. I do commend the Minister for the energy and leadership that he has shown on this groundbreaking policy. I do endorse the approach that he mentioned in his earlier response to Darren Millar about building bridges and bringing people along by persuasion, rather than compulsion. Aled Roberts, in his report, refers to this and how some local authorities are very weak in seeking to create any demand for Welsh-medium education. It is creating demand that is the very essence of the success of the policy, and I hope that this review will bear fruit in that respect - and I'm sure that the persuasive powers of the Minister are certainly up to the task of trying to bring along voluntarily any recalcitrant local authorities who have expressed too little enthusiasm for this project. He will certainly have my strong support in that respect. One part of the report that has not been mentioned in responses so far is paragraph 1.35, where Aled Roberts refers to the way in which Welsh is taught in schools. He says it's 'time for a robust discussion with Qualifications Wales with regard to changing the way the language is taught going forward.' Well, I know it's a very, very long time indeed since I was in school and Welsh was taught in a very, very different way then from how it's taught now. It was taught to me as a foreign language, and I've never actually fully recovered from it, in a way. But, I would like the Minister, perhaps, to expand a bit upon that aspect of the policy: in what way are we going to change the way in which the language is taught in order to help to achieve these objectives? It is, of course, obvious that the only way this policy is going to succeed is to have more and more early years children being brought up to speak Welsh as something that is natural and not something that is learned as a bit of a chore, as with many other foreign languages. And I would like to commend in this respect a report that Sian Gwenllian produced not so long ago, which we debated in this house, called 'Reaching the Million'. There were some very interesting figures in there that show - and encouraging figures, for that matter - that of our three and four-year-old children, an increased proportion of the total have been taught in Welsh - from 18.8 per cent in 2001 to 23.3 per cent in 2011. Well, that's six years ago; I hope that figure has now increased beyond that, and perhaps the Minister can tell us. Another interesting feature of that was how the number of children who are being taught through the medium of Welsh has increased where they live in households where neither parent speaks Welsh. The figures in that report were 9 per cent in 2001 and 14 per cent in 2011. This is clearly going to be the case for some time to come, and I appreciate what the Minister said in reply to Llyr Gruffydd a moment ago about how the ambition is different in different parts of Wales, and how Blaenau Gwent is different from Gwynedd or Denbighshire, but inevitably in places like Blaenau Gwent and areas that don't have a very high proportion of Welsh speakers at the moment, we are going to find that children are going to be speaking Welsh but the parents will not be able to follow them. That is the great challenge, I think, that we will have in the next couple of decades. But in addition to increasing the demand for Welsh, of course, is the crucial question of increasing the supply of teachers who are able to meet that demand. I know that the Cabinet Secretary has announced this £4.2 million in order to help to deal with that, which is extremely welcome, but I wonder whether there needs to be more done in this respect to encourage teachers. I don't know whether it is possible to introduce any financial incentives or whether indeed that is desirable, but if there is a way of adding to what has already been done, I think that is something that the Minister ought certainly to consider. I certainly approve of what has been said about Mudiad Meithrin and the importance of 'cylchoedd meithrin' to the achievement of the ambitious goals that we've set ourselves. It is absolutely vital that we have more examples such as the one that was quoted in Builth Wells and in areas, in particular, where the future growth of the language needs to take place. I fully agree with those who say that, first of all, we've got to consolidate where there is a tradition of speaking Welsh and it is the natural language of communication both in the home, in the work and in the community. But in areas where it's been 100 years perhaps since there was any Welsh spoken or heard in the streets, then this is something that has to be advanced by the rising generation as people of my age start to fall off the perch and will be replaced by people who have a natural facility to help the Minister to achieve it. I will be 101 years old if I survive to 2050, but you never know - my mother's mother lived to be 103, so there is a chance that I could still be here. Well, maybe not here, but certainly alive on the planet and adding my voice to the political debate. But I'd just like, on behalf of UKIP, to welcome this report, which is a further extension of the good work that the Minister has done, and that we've supported all the way through.
Welsh: Wel, yn briodol iawn i wlad y gân, rydym i gyd yn canu mewn cytgord yn hyn o beth, os nad yn gyfan gwbl unsain. Rwy'n cymeradwyo'r Gweinidog am yr egni a'r arweinyddiaeth y mae wedi'i ddangos gyda'r polisi arloesol hwn. Rwy'n cymeradwyo'r dull, y cyfeiriodd ato yn ei ymateb cynharach i Darren Millar, o adeiladu pontydd a dod â phobl ynghyd gan gymell, yn hytrach na gorfodi. Mae Aled Roberts, yn ei adroddiad, yn cyfeirio at hynny a sut mae rhai awdurdodau lleol yn wan iawn wrth geisio creu unrhyw alw am addysg drwy gyfrwng y Gymraeg. Creu'r galw yw hanfod gwirioneddol llwyddiant y polisi, ac rwy'n gobeithio y bydd yr adolygiad hwn yn dwyn ffrwyth yn hynny o beth - ac rwy'n siŵr fod dawn y Gweinidog i berswadio yn atebol i'r dasg o geisio denu'n wirfoddol unrhyw awdurdodau lleol ystyfnig sydd wedi mynegi ond ychydig o frwdfrydedd dros y prosiect hwn. Fe gaiff yn sicr fy nghefnogaeth gref i yn hynny o beth. Un rhan o'r adroddiad nad ydyw wedi ei grybwyll yn yr ymatebion hyd yn hyn yw paragraff 1.35, lle mae Aled Roberts yn cyfeirio at y ffordd y mae'r Gymraeg yn cael ei haddysgu mewn ysgolion. Mae'n dweud ei bod yn amser i gael trafodaeth gadarn gyda Chymwysterau Cymru o ran newid y ffordd yr addysgir yr iaith wrth fynd ymlaen. Wel, rwy'n gwybod ei bod hi'n amser maith iawn, iawn wir ers i mi fod yn yr ysgol ac roedd Cymraeg yn bwnc a oedd yn cael ei addysgu mewn ffordd wahanol iawn, iawn i'r ffordd y mae'n cael ei addysgu yn awr. Cafodd yr iaith Gymraeg ei haddysgu i mi fel pe bai'n iaith dramor, ac nid wyf i byth wedi dod dros hynny, rywsut. Ond, byddwn yn hoffi i'r Gweinidog, efallai, ehangu ychydig ar yr agwedd honno ar y polisi: sut yr ydym yn mynd i newid y ffordd y mae'r iaith yn cael ei haddysgu er mwyn helpu i gyflawni'r amcanion hyn? Wrth gwrs, mae'n amlwg mai'r unig ffordd y bydd y polisi hwn yn llwyddo yw trwy gael rhagor o blant blynyddoedd cynnar yn cael eu magu i siarad Cymraeg fel rhywbeth sy'n naturiol ac nid rhywbeth sy'n cael ei ddysgu fel rhywbeth sych a diflas, fel sydd yn wir am lawer o ieithoedd tramor eraill. A hoffwn ganmol, yn hyn o beth, yr adroddiad a gynhyrchwyd gan Siân Gwenllian ychydig o amser yn ôl, a drafodwyd yn y tŷ hwn, sef 'Cyrraedd y Miliwn'. Roedd ynddo rai ffigurau diddorol iawn - a ffigurau calonogol, o ran hynny - yn dangos bod cyfran gynyddol o'n plant tair a phedair oed, wedi cael eu haddysgu yn y Gymraeg - o 18.8 y cant yn 2001 i 23.3 y cant yn 2011. Wel, roedd hynny chwe blynedd yn ôl; rwy'n gobeithio bod y ffigur hwnnw bellach yn fwy na hynny, ac efallai y gall y Gweinidog ddweud hynny wrthym. Agwedd ddiddorol arall ar hynny oedd sut mae nifer y plant sy'n cael eu haddysgu trwy gyfrwng y Gymraeg wedi cynyddu, o ran y rhai sydd yn byw mewn cartrefi lle nad yw'r naill riant na'r llall yn siarad Cymraeg. Y ffigurau yn yr adroddiad hwnnw oedd 9 y cant yn 2001 a 14 y cant yn 2011. Mae'n amlwg mai hyn fydd yn digwydd am beth amser i ddod. Ac rwy'n gwerthfawrogi'r hyn a ddywedodd y Gweinidog wrth ateb Llŷr Gruffydd funud yn ôl ynghylch sut mae'r uchelgais yn wahanol mewn gwahanol rannau o Gymru, a sut mae Blaenau Gwent yn wahanol i Wynedd neu Sir Ddinbych. Ond bydd yn anochel mewn mannau fel Blaenau Gwent ac ardaloedd nad oes ganddyn nhw gyfran uchel iawn o siaradwyr Cymraeg ar hyn o bryd, y bydd y plant yn siarad Cymraeg ond ni fydd y rhieni yn gallu eu deall nhw. Yn fy marn i, dyna'r her a ddaw i'n rhan yn y degawdau nesaf. Ond, yn ogystal â chynyddu'r galw am y Gymraeg, wrth gwrs, mae'r cwestiwn hollbwysig o gynyddu'r cyflenwad o athrawon sy'n gallu bodloni'r galw hwnnw. Gwn fod Ysgrifennydd y Cabinet wedi cyhoeddi'r £4.2 miliwn hwn i helpu i fynd i'r afael â hynny. Mae hynny i'w groesawu yn fawr iawn, ond ys gwn i a oes angen gwneud mwy i annog athrawon. Nid wn a oes modd cyflwyno unrhyw gymhellion ariannol neu a yw hynny'n wir yn ddymunol, ond os oes yna ffordd o ategu'r hyn sydd eisoes wedi'i wneud, credaf fod hynny'n rhywbeth y dylai'r Gweinidog yn sicr ei ystyried. Rwyf yn bendant yn cymeradwyo'r hyn a ddywedwyd am y Mudiad Meithrin a phwysigrwydd cylchoedd meithrin i gyflawni'r amcanion uchelgeisiol yr ydym wedi'u gosod i ni ein hunain. Mae'n hollbwysig inni gael mwy o enghreifftiau fel yr un y soniwyd amdani yn Llanfair-ym-Muallt ac yn yr ardaloedd, yn arbennig, lle bydd angen cynnal twf yr iaith yn y dyfodol. Cytunaf yn llwyr â'r rhai sy'n dweud, yn gyntaf oll, bod yn rhaid inni atgyfnerthu'r iaith yn yr ardaloedd lle mae traddodiad o siarad Cymraeg a hithau yn iaith cyfathrebu naturiol ar yr aelwyd, yn y gwaith ac yn y gymuned. Ond mewn ardaloedd lle mae 100 mlynedd efallai ers i unrhyw Gymraeg gael ei siarad neu gael ei glywed ar y strydoedd, yna mae hwn yn rhywbeth y mae'n rhaid i'r genhedlaeth nesaf ei ddatblygu, wrth i bobl o'm hoedran i ddechrau mynd i wth o oedran a chael ein disodli gan rai sydd â'r cyfleuster naturiol i helpu'r Gweinidog i gyflawni hynny. Byddaf i'n 101 mlwydd oed os caf fyw tan 2050, ond wyddoch chi ddim - bu mam fy mam fyw i fod yn 103, felly gallwn i fod yma o hyd. Wel, efallai nid yma, ond yn sicr yn byw ar y ddaear ac yn ychwanegu fy llais at y ddadl wleidyddol. Ond, ar ran UKIP, hoffwn i groesawu'r adroddiad hwn, sydd yn estyniad pellach i'r gwaith da a wnaeth y Gweinidog, ac rydym wedi'i gefnogi ar hyd y daith.