English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I do very much agree that it is a test of our new democracy here in Wales how we counter the discrimination and prejudice that Gypsy, Traveller and Roma communities face, and I guess many of us who are familiar with issues around proposed local sites in our constituencies will understand the level of suspicion and, unfortunately, ignorance that often exists. And I just wonder, leader of the house, in terms of the history week and the media effort and perhaps particularly local papers, which can be very useful at getting the positive stories and the positive human interest stories across, how Welsh Government will work with those possibilities and take forward a cohesion strategy to address some of these misunderstandings, which, unfortunately, are quite strong, and tackle some of the, again, misunderstandings around illegal sites, the sorts of points people make, which are, 'Why then do you want to establish a settled site when these people want to travel around and they don't want to be settled?' There are all sorts of understandings that people have that come from folk history, really, that really don't fit in with the way the modern age operates, and the way cultures and communities have moved on. Just in terms of the Roma community, I do welcome the focus that's now present. My own experience locally is of schools doing really good work. Lliswerry comprehensive in Newport, for example, has a substantial number of Roma children. They work very well with them and their families. I think it's been found that employing somebody as a bridge, somebody from the Roma community as a bridge, with authority, as it's seen, and the more formal world, can be very useful in terms of communication and getting policies implemented effectively on the ground. And I just wonder whether that experience of what works in some parts of Wales where there are substantial Roma communities is properly evaluated and spread through the medium of Welsh Government.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Rwy'n cytuno'n gryf iawn ei fod yn brawf o'n democratiaeth newydd yng Nghymru a sut yr ydym yn gwrthwynebu'r gwahaniaethu a'r rhagfarn sy'n wynebu cymunedau Sipsiwn, Teithwyr a Roma, ac rwy'n dyfalu y bydd llawer ohonom sy'n gyfarwydd â materion yn ymwneud â safleoedd lleol arfaethedig yn ein hetholaethau yn deall lefel yr amheuaeth ac, yn anffodus, yr anwybodaeth sy'n aml yn bodoli. Ac rwy'n meddwl tybed, arweinydd y tŷ, o ran yr wythnos hanes ac ymdrech y cyfryngau a'r papurau lleol efallai yn arbennig, sy'n gallu bod yn ddefnyddiol iawn wrth gyflwyno'r straeon cadarnhaol a'r straeon diddordeb dynol cadarnhaol, sut y bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda'r posibiliadau hynny ac yn datblygu strategaeth cydlyniant i fynd i'r afael â rhai o'r camddealltwriaethau hyn, sydd, yn anffodus, yn eithaf cryf, a mynd i'r afael â rhywfaint o'r, unwaith eto, camddealltwriaeth a geir ynghylch safleoedd anghyfreithlon, y mathau o sylwadau y mae pobl yn eu gwneud, fel, 'Pam ydych chi eisiau sefydlu safle sefydlog pan mae'r bobl hyn eisiau teithio o amgylch ac nad oes arnynt eisiau setlo?' Mae yna bob math o ddealltwriaeth sydd gan bobl sy'n dod o hanes gwerin, mewn gwirionedd, nad yw'n cydweddu â'r ffordd y mae'r oes fodern yn gweithredu, a'r ffordd y mae diwylliannau a chymunedau wedi symud yn eu blaenau. O ran y gymuned Roma, croesawaf y pwyslais hwnnw a geir yn awr. O'm mhrofiad lleol fy hun, mae ysgolion yn gwneud gwaith da iawn. Mae gan ysgol gyfun Llyswyry yng Nghasnewydd, er enghraifft, nifer sylweddol o blant Roma. Mae'n gweithio'n dda iawn gyda hwy a'u teuluoedd. Credaf y canfuwyd y gall cyflogi rhywun fel pont, rhywun o'r gymuned Roma fel pont, ag awdurdod, fel y gwelir, yn y byd mwy ffurfiol, fod yn ddefnyddiol iawn o ran cyfathrebu a chael polisïau ar waith yn effeithiol ar lawr gwlad. A meddwl oeddwn i tybed a yw'r profiad hwnnw o beth sy'n gweithio mewn rhai rhannau o Gymru, lle ceir cymunedau Roma sylweddol, yn cael ei werthuso'n briodol a'i ledaenu drwy Lywodraeth Cymru.