English: I call for two formal Welsh Government statements on interrelated matters. The British Polio Fellowship marks its eightieth anniversary this month - January 2019 - and I call for a Welsh Government statement on its support for the estimated 12,000 people in Wales who had polio, and the many more who perhaps never knew that they had it. I'll take this opportunity to thank the British Polio Fellowship also for having asked me to become their Welsh Assembly patron. Three months ago, I called for a Welsh Government statement on post-polio syndrome, highlighting the need for improved awareness, with only 7 per cent of people surveyed recognising the syndrome at all. The fellowship wants to raise awareness amongst parliamentarians of all parties and develop this awareness in this National Assembly, as do their group leader in north Wales, Joan Deverell, and their group leader in south Wales, Coral Williams. They say, 'The end game is now tantalisingly within our grasp, but that we are still here supporting 120,000 living with Post Polio Syndromein the UK' - including those in Wales - 'shows we will not truly have consigned Polio to the history books until every last survivor with PPS is no more. British Polio has invaluable world leading knowledge of how to treat PPS; with careful self-management and defined care pathways, independent living is possible.' As their national UK chair states, 'what a wonderful present it would be if the charity's 80th anniversary in 2019 is finally the year the world sees the global eradication of Polio, with the end game now seemingly within reach.' And I call for a statement accordingly. Now, when I recently met the group leader for the British Polio Fellowship in north Wales, she also raised with me concerns about a cluster of cases of a new virus, flaccid myelitis, in Glasgow and the need for Wales to prepare for this, because parents are already asking them about this and raising their concerns. Now, acute flaccid paralysis and acute flaccid myelitis cause weakness of the arms, legs or face. In the past, the acute flaccid paralysis was commonly due to poliovirus infection. Public Health England has seen an increase in reports of acute neurological conditions linked to this, with the majority of cases in children. Increases have also been reported in Europe and the USA. Public Health England declared a national incident last November - November 2018 - to investigate this apparent increase in cases, but all cases had been investigated to exclude polio and also identify other potential causes, including non-polio enterovirus infections. But we've been unable to find any reference to any discussion of this issue in Wales. Given the rising concern in England, in Scotland, in Europe and the USA, I call for a Welsh Government statement accordingly.
Welsh: Rwyf yn galw am ddau ddatganiad Llywodraeth Cymru ffurfiol ar faterion sy'n perthyn i'w gilydd. Mae Cymdeithas Polio Prydain yn dathlu ei phen-blwydd yn bedwar ugain y mis hwn - Ionawr 2019 - ac rwyf y galw am ddatganiad gan Lywodraeth Cymru ar ei chymorth ar gyfer y 12,000 o bobl yr amcangyfrifir yng Nghymru eu bod wedi cael polio, a'r nifer o rai eraill hefyd efallai nad oedden nhw'n gwybod bod ganddyn nhw polio. Rwyf hefyd yn achub ar y cyfle hwn i ddiolch i Gymdeithas Polio Prydain am ofyn imi fod yn noddwr iddyn nhw yng Nghynulliad Cymru. Dri mis yn ôl, gofynnais am ddatganiad gan Lywodraeth Cymru ynghylch syndrom ôl-polio, gan dynnu sylw at yr angen am well ymwybyddiaeth, gyda 7 y cant yn unig o'r bobl a holwyd yn cydnabod y syndrom o gwbl. Mae'r gymdeithas yn dymuno codi ymwybyddiaeth ymhlith seneddwyr o bob plaid a datblygu'r ymwybyddiaeth hon yn y Cynulliad Cenedlaethol hwn, fel y gwna arweinydd eu grŵp yn y gogledd, Joan Deverell, ac arweinydd eu grŵp yn y de, Coral Williams. Maen nhw'n dweud, Mae pen y daith bellach yn brofoclyd o agos, ond mae'r ffaith ein bod ni'n dal yn cefnogi 120,000 sy'n byw â Syndrom Ôl-Polio yn y DU - gan gynnwys y rhai yng Nghymru - yn dangos na fyddwn ni wedi anfon Polio i'r llyfrau hanes mewn gwirionedd nes bydd pob un sydd wedi goroesi Syndrom Ôl-Polio wedi peidio â bod. Mae gan Bolio Prydain wybodaeth flaenllaw sy'n amhrisiadwy o ran sut i drin Syndrom Ôl-Polio; gyda hunanreolaeth ofalus a llwybrau gofal diffiniedig, mae byw'n annibynnol yn bosib. Fel y dywed eu cadeirydd cenedlaethol yn y DU, dyna anrheg ardderchog fyddai os mai pen-blwydd yr elusen yn bedwar ugain yn 2019 fyddai'r flwyddyn pan fo'r byd yn gweld Polio yn cael ei ddileu, gyda phen y daith bellach o fewn cyrraedd yn ôl pob golwg. Ac rwyf yn galw am ddatganiad yn unol â hynny. Nawr, pan gyfarfûm ag arweinydd grŵp Cymdeithas Polio Prydain yng ngogledd Cymru yn ddiweddar, rhannodd ei phryderon â mi hefyd am glwstwr o achosion o'r feirws newydd, myelitis llipa, yn Glasgow a'r angen i Gymru baratoi ar gyfer hwn, gan fod rhieni eisoes yn eu holi nhw ynglŷn â'r feirws hwn ac yn codi eu pryderon. Nawr, mae parlys llipa acíwt a myelitis llipa acíwt yn achosi gwendid yn y breichiau, y coesau neu'r wyneb. Yn y gorffennol, cafwyd parlys llipa acíwt oherwydd yr haint poliofirws. Mae Iechyd Cyhoeddus Lloegr wedi gweld cynnydd mewn adroddiadau o gyflyrau niwrolegol acíwt sy'n gysylltiedig â hyn, gyda'r rhan fwyaf o'r achosion ymhlith plant. Mae cynnydd wedi ei gofnodi yn Ewrop ac UDA hefyd. Fe wnaeth Iechyd Cyhoeddus Lloegr ddatgan digwyddiad cenedlaethol ym mis Tachwedd diwethaf - Tachwedd 2018 - i ymchwilio i'r cynnydd ymddangosiadol hwn mewn achosion. Ond nid oedd yr achosion a archwiliwyd yn gysylltiedig â pholio, a hefyd, cafodd achosion posibl eraill eu nodi, gan gynnwys heintiau enterofirws di-bolio. Nid ydym wedi llwyddo i ddod o hyd i unrhyw gyfeiriad at unrhyw drafodaeth ar y mater hwn yng Nghymru. O gofio'r pryder cynyddol yn Lloegr, yr Alban, yn Ewrop ac UDA, rwyf yn galw am ddatganiad gan Lywodraeth Cymru yn unol â hynny.