English: The Bill fulfills a key programme for government commitment to place social partnership on a statutory footing in Wales. It provides for a framework to enhance the well-being of the people of Wales, including by improving public services and through social partnership working, promoting fair work and carrying out socially responsible public procurement. The Bill establishes a social partnership council for Wales, bringing together Government, employers and worker representatives nominated by the Wales Trades Union Congress. The function of the council will be to provide information and advice to the Welsh Ministers in relation to the social partnership duties, the pursuit of the 'a prosperous Wales' well-being goal by public bodies and the socially responsible public procurement duties. The legislation also provides for a public procurement sub-group of the social partnership council to be established. The Bill places a new social partnership duty on certain public bodies and on Welsh Ministers. Certain public bodies will be required to seek consensus or compromise with their recognised trade unions, or, where there is no recognised trade union, other representatives of their staff, when setting their well-being objectives and delivering on those objectives under section 3 (2) of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. This duty goes beyond a simple requirement to consult. Through it, we expect public bodies to be actively engaged with their recognised trade unions or other staff representatives as genuine partners in the setting and pursuit of their well-being objectives. Welsh Ministers will be placed under a separate duty to consult social partners, employers and worker representatives through the social partnership council when delivering on their well-being objectives under section 3 (2) (b) of the 2015 Act. The Bill amends section 4 of the well-being of future generations Act by replacing 'decent work' with 'fair work' within the existing 'a prosperous Wales' goal. Back in 2018, the Welsh Government established the Fair Work Commission to make recommendations to promote and encourage fair work. The commission's report, 'Fair Work Wales', published in 2019, recommended that the actions by public bodies under the 2015 Act should incorporate fair work. The Bill also creates a duty for socially responsible public procurement. Almost £7 billion of public money is spent each year through procurement in Wales. Under the new duty, specified public bodies will be required to consider socially responsible public procurement when carrying out procurement, to set objectives in relation to well-being goals, and to publish a procurement strategy. Public bodies will also be required to carry out contract management duties to ensure that socially responsible outcomes are pursued through supply chains. Finally, the Bill imposes reporting duties on the relevant public bodies and Welsh Ministers in relation to the social partnership duty and socially responsible procurement duty. As I said in my statement to the Senedd on 14 September last year, this Bill has been the subject of extensive consultation. Crucially, it has also been prepared in collaboration with our social partners. Through their help, wise counsel and occasional challenge, I am confident the Bill presented to the Senedd today is an ambitious yet practical step forward for social partnership in Wales, which will contribute significantly to the achievement of our well-being goals. Social partnership is not new and is certainly not unique to Wales. However, social partnership has evolved to become a Welsh way of working and, over the course of the last two years, this way of working has demonstrated very clear benefits for workers, employers and Government alike, as together we sought to manage the impact of the COVID pandemic and to keep the people of Wales safe. Welsh Government has a long-standing commitment to this way of working, and we want to futureproof social partnership to ensure future generations can benefit not only from better well-being, but also from strong, sustainable public services underpinned by a social partnership approach. The framework established by the Bill will help social partners work better together in pursuit of the well-being goals contained within the well-being of future generations Act. The Bill aims to make Wales a better, fairer, more prosperous place to live and work. The mechanisms in the Bill are intended to help unite Government, workers and public services in Wales towards a common vision - that of a prosperous, resilient, healthier, more equal Wales with cohesive communities, vibrant culture, thriving Welsh language, and a globally responsible Wales. The Bill builds on the already extensive history and success of social partnership working in Wales. I'm committed to continuing to work in social partnership as this legislation progresses, and I look forward to further discussions with Plaid Cymru, as part of the co-operation agreement, on how we can maximise the impact of this new legislation. In closing, Dirprwy Lywydd, I very much look forward to the contributions of Senedd Members both today and in taking forward the Social Partnership and Public Procurement (Wales) Bill.
Welsh: Mae'r Bil yn cyflawni ymrwymiad allweddol yn y rhaglen lywodraethu i roi sail statudol yng Nghymru i bartneriaeth gymdeithasol. Mae'n darparu ar gyfer fframwaith i wella llesiant pobl Cymru, yn cynnwys drwy wella gwasanaethau cyhoeddus a gweithio mewn partneriaeth gymdeithasol, hyrwyddo gwaith teg, a chynnal caffael cyhoeddus sy'n arddangos cyfrifoldeb cymdeithasol. Mae'r Bil yn sefydlu cyngor partneriaeth gymdeithasol i Gymru, sy'n dwyn ynghyd gynrychiolwyr y Llywodraeth, cyflogwyr a gweithwyr a enwebwyd gan Gyngres Undebau Llafur Cymru. Swyddogaeth y cyngor fydd cynnig gwybodaeth a chyngor i Weinidogion Cymru o ran dyletswyddau'r bartneriaeth gymdeithasol, yr ymgais i gyrraedd nod llesiant 'Cymru lewyrchus' gan gyrff cyhoeddus a'r dyletswyddau o ran caffael cyhoeddus sy'n arddangos cyfrifoldeb cymdeithasol. Mae'r ddeddfwriaeth yn darparu hefyd ar gyfer sefydlu is-grŵp caffael cyhoeddus o'r cyngor partneriaeth gymdeithasol. Mae'r Bil yn rhoi dyletswydd newydd o ran partneriaeth gymdeithasol ar gyrff cyhoeddus penodol ac ar Weinidogion Cymru. Fe fydd hi'n ofynnol i rai cyrff cyhoeddus geisio consensws neu gyfaddawd gyda'u hundebau llafur cydnabyddedig, neu, os nad oes undeb llafur cydnabyddedig, gyda chynrychiolwyr eraill o'u staff, wrth bennu eu hamcanion o ran llesiant a chyflawni'r amcanion hynny o dan adran 3 (2) o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Mae'r ddyletswydd hon yn mynd y tu hwnt i ofyniad syml i ymgynghori. Yn ei sgil, rydym ni'n disgwyl i gyrff cyhoeddus ymgysylltu yn weithredol â'u hundebau llafur cydnabyddedig neu gynrychiolwyr staff eraill fel partneriaid gwirioneddol wrth bennu a chyflawni eu hamcanion o ran llesiant. Fe fydd yna ddyletswydd ar wahân ar Weinidogion Cymru i ymgynghori â phartneriaid cymdeithasol, cyflogwyr a chynrychiolwyr gweithwyr drwy'r cyngor partneriaeth gymdeithasol wrth gyflawni eu hamcanion o ran llesiant yn unol ag adran 3 (2) (b) o Ddeddf 2015. Mae'r Bil yn diwygio adran 4 Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol drwy ddisodli 'waith addas' gyda 'waith teg' o fewn nod cyfredol 'Cymru lewyrchus'. Nôl yn 2018, sefydlodd Llywodraeth Cymru y Comisiwn Gwaith Teg i wneud argymhellion o ran hyrwyddo ac annog gwaith teg. Roedd adroddiad y comisiwn, 'Gwaith Teg Cymru', a gyhoeddwyd yn 2019, yn argymell y dylai'r camau gweithredu gan gyrff cyhoeddus yn unol â Deddf 2015 gynnwys gwaith teg. Mae'r Bil yn pennu dyletswydd hefyd o ran caffael cyhoeddus sy'n gyfrifol yn gymdeithasol. Caiff bron i £7 biliwn o arian cyhoeddus ei wario drwy gaffael yng Nghymru bob blwyddyn. Yn unol â'r ddyletswydd newydd, fe fydd hi'n ofynnol i gyrff cyhoeddus penodedig ystyried caffael cyhoeddus sy'n gyfrifol yn gymdeithasol wrth gaffael, a phennu amcanion o ran nodau llesiant, a chyhoeddi strategaeth gaffael hefyd. Fe fydd hi'n ofynnol i gyrff cyhoeddus gyflawni dyletswyddau wrth reoli contractau i sicrhau bod canlyniadau sy'n gyfrifol yn gymdeithasol yn cael eu ceisio drwy gadwyni cyflenwi. Yn olaf, mae'r Bil yn rhoi dyletswyddau ar y cyrff cyhoeddus perthnasol a Gweinidogion Cymru i adrodd o ran y ddyletswydd partneriaeth gymdeithasol a'r ddyletswydd gaffael sy'n gyfrifol yn gymdeithasol. Fel y dywedais i yn fy natganiad i'r Senedd ar 14 o fis Medi'r llynedd, mae'r Bil hwn wedi bod yn destun ymgynghoriad eang. Yn hollbwysig, fe gafodd hwn ei baratoi mewn cydweithrediad â'n partneriaid cymdeithasol ni hefyd. Drwy eu cymorth nhw, eu cyngor doeth nhw a'u her nhw o bryd i'w gilydd, rwy'n hyderus bod y Bil a gyflwynir i'r Senedd heddiw yn gam ymlaen sy'n uchelgeisiol ond yn ymarferol hefyd tuag at bartneriaeth gymdeithasol yng Nghymru, a fydd yn cyfrannu yn sylweddol at gyflawni ein nodau llesiant ni. Nid yw partneriaeth gymdeithasol yn newydd ac yn sicr nid yw hynny'n unigryw i Gymru. Er hynny, mae partneriaeth gymdeithasol wedi esblygu i fod yn ffordd Gymreig o weithio ac, yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf, mae'r ffordd hon o weithio wedi arddangos manteision eglur iawn i weithwyr, cyflogwyr a'r Llywodraeth fel ei gilydd, gan ein bod ni, gyda'n gilydd, wedi ceisio rheoli effaith pandemig COVID a chadw pobl Cymru yn ddiogel. Mae gan Lywodraeth Cymru ymrwymiad hirsefydlog i'r ffordd hon o weithio, ac rydym ni'n awyddus i ddiogelu partneriaeth gymdeithasol yn y dyfodol i sicrhau y gall cenedlaethau'r dyfodol elwa nid yn unig ar well llesiant, ond fod â gwasanaethau cyhoeddus cydnerth a chynaliadwy hefyd sy'n seiliedig ar ddull partneriaeth gymdeithasol. Bydd y fframwaith a sefydlir gan y Bil yn helpu partneriaid cymdeithasol i weithio gyda'i gilydd yn well i gyflawni'r nodau llesiant a gynhwysir yn Neddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol. Nod y Bil yw gwneud Cymru yn lle gwell, tecach a mwy llewyrchus i fyw a gweithio ynddo. Bwriad y mecanweithiau yn y Bil yw helpu i uno Llywodraeth, gweithwyr a gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru mewn gweledigaeth gyffredin - sef Cymru lewyrchus, gydnerth, iachach a mwy cyfartal gyda chymunedau cydlynus, diwylliant bywiog, iaith Gymraeg ffyniannus, a Chymru sy'n gyfrifol yn fyd-eang. Mae'r Bil yn adeiladu ar hanes a llwyddiant helaeth gweithio mewn partneriaeth gymdeithasol yng Nghymru eisoes. Rwyf i wedi ymrwymo i barhau i weithio mewn partneriaeth gymdeithasol wrth i'r ddeddfwriaeth hon fynd rhagddi, ac rwy'n edrych ymlaen at drafodaethau pellach gyda Phlaid Cymru, yn rhan o'r cytundeb cydweithredu, ynglŷn â'r ffordd i ni wneud yn fawr o effaith y ddeddfwriaeth newydd hon. Wrth gloi, Dirprwy Lywydd, rwy'n edrych ymlaen yn fawr at gyfraniadau Aelodau'r Senedd heddiw ac wrth fwrw ymlaen â'r Bil Partneriaethau Cymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru).