English: I am committed to delivering more powers to Welsh local government and I want to give those new powers to councils that are robust and sustainable enough to use them. I hope that this will be an enriching and positive debate. All too often in the past, we have all focused solely on the challenges facing councils, whether those are financial or otherwise. I hope that we can now focus on the opportunities that we can help create for local authorities in Wales - councils with more freedom and powers, which are bolder and more innovative, and which can deliver the best solutions for their communities and shape their futures. We all want to see more people coming into local government to serve as councillors. We need councillors, old and new, who reflect the diversity of our communities and are value driven, capable and energetic, working hard to improve people's lives for the better. We also all want to see strong democratic debate and accountability rooted in the communities we serve. And that includes community and town councils, which play an important part in the delivery of strong local government. While the role of councillors and their relationship with the communities they represent has changed dramatically in the last 10 years, they remain the life blood of local government. Communities have high expectations for public services and councillors across Wales are making some very tough choices. I want to ensure that they have the support, recognition and reward they need and deserve for the crucial role that they play in our democracy. Presiding Officer, I simply do not believe that this vision of powerful, robust and energised local government can be built without a serious debate about local government structures. Wales needs strong, effective, empowered local authorities that can weather continued austerity and build local democratic structures fit for future generations. Our local authorities need to have the capacity and capability to develop and implement the bold new solutions demanded by the increasing challenges they face. I know local government has made some very real efforts to change, adapt and invest for the future, but I also understand that in the face of UK Government cuts, there are limited options for ensuring the future sustainability of local services. There is a general acceptance that things cannot carry on as they are and a general acknowledgement that more money, even if it were available, would not necessarily solve all of these problems Working together regionally remains crucial. It is central to our model of delivery in education and social services, and has been led proactively by local government through the city and growth deals. This must continue and I know that local government leaders remain committed to working regionally. I am committed to working with local government to secure change. I have already announced proposals to increase participation and to improve the democratic process for everyone in Wales, and will continue to work hard to deliver this shared vision. The Green Paper consultation that I am launching today sets out the proposals to explore the possibility of creating larger, stronger councils. The Green Paper sets out for debate possible options on how this can be achieved. These options include voluntary mergers, a phased approach with early adopters merging first, followed by other authorities, or finally, a comprehensive programme to create a new structure for local government. Presiding Officer, bringing local authorities together, whilst making a range of changes designed to reinvigorate the democratic process and strengthen the role of elected members, offers us an opportunity to deliver democratically accountable, high-quality and sustainable public organisations that can address the many economic and social changes and challenges that our communities face now, and in the future. I believe it is important, as part of this debate, to have an agreed future footprint for local government. While I believe that such a future footprint is crucial, I am open to a discussion on what this might look like. The Green Paper sets out an approach that reflects the thinking of the Williams commission and builds on feedback from previous consultations to stimulate discussion to arrive at an agreed approach. I recognise that there are a number of challenges in creating larger, stronger authorities. These challenges are not insurmountable; they are potentially complex and overcoming them will require commitment and leadership at all levels of Government. However, in themselves, they are not reasons for avoiding delivering changes to help transform and sustain our public services for the future. I believe that local government has the vision and ambition to transform our communities and that we, as the Welsh Government, need to equip them to realise those ambitions. I am making proposals today, but I remain committed to a conversation and would welcome any additional proposals from others. Presiding Officer, I hope now that we can have that positive, constructive and optimistic conversation about how we empower and strengthen local government for the future.
Welsh: Rwyf wedi ymrwymo i ddarparu mwy o bwerau i lywodraeth leol Cymru ac rwyf eisiau rhoi'r pwerau newydd hynny i gynghorau sy'n gadarn ac yn ddigon cynaliadwy i'w defnyddio. Rwy'n gobeithio y bydd hon yn drafodaeth fuddiol a chadarnhaol. Yn rhy aml yn y gorffennol, mae pob un ohonom ni wedi canolbwyntio dim ond ar yr heriau sy'n wynebu cynghorau, boed y rheini yn rhai ariannol neu fel arall. Rwy'n gobeithio y gallwn ni ganolbwyntio ar y cyfleoedd y gallwn ni helpu i'w creu ar gyfer awdurdodau lleol yng Nghymru - cynghorau sydd â mwy o ryddid a phwerau, sy'n fwy beiddgar ac yn fwy arloesol, ac a all gyflwyno'r atebion gorau ar gyfer eu cymunedau a llunio'u dyfodol. Rydym ni i gyd eisiau gweld mwy o bobl yn dod i lywodraeth leol i wasanaethu fel cynghorwyr. Mae arnom angen cynghorwyr, hen a newydd, sy'n adlewyrchu amrywiaeth ein cymunedau ac sy'n egwyddorol, yn alluog ac egnïol, yn gweithio'n galed i wella bywydau pobl er gwell. Rydym ni i gyd hefyd eisiau gweld dadlau democrataidd ac atebolrwydd grymus yn ymwreiddio yn y cymunedau a wasanaethwn. Ac mae hynny'n cynnwys cynghorau cymuned a thref, sy'n chwarae rhan bwysig wrth gyflwyno llywodraeth leol gref. Er bod swyddogaeth cynghorwyr a'u perthynas â'r cymunedau y maent yn eu cynrychioli wedi newid yn ddramatig dros y 10 mlynedd diwethaf, nhw o hyd yw curiad calon llywodraeth leol. Mae gan gymunedau ddisgwyliadau uchel ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus ac mae cynghorwyr ledled Cymru yn gwneud rhai dewisiadau anodd iawn. Rwyf eisiau sicrhau y cânt eu cefnogi, eu cydnabod a'u gwobrwyo yn ôl eu hangen a'u haeddiant ar gyfer y swyddogaeth hanfodol y maent yn rhan ohoni yn ein democratiaeth. Llywydd, nid wyf yn credu y gellir adeiladu'r weledigaeth hon o lywodraeth leol rymus, gadarn ac egnïol heb gael trafodaeth o ddifrif ynglŷn â strwythurau llywodraeth leol. Mae ar Gymru angen awdurdodau lleol cryf, effeithiol, a grymus y gallant ymdopi â chynni parhaus ac adeiladu strwythurau democrataidd lleol sy'n addas i'r cenedlaethau i ddod. Mae angen i'n hawdurdodau lleol gael y capasiti a'r gallu i ddatblygu a gweithredu'r atebion newydd beiddgar a fynnir gan yr heriau cynyddol y maent yn eu hwynebu. Rwy'n gwybod bod llywodraeth leol wedi gwneud rhai ymdrechion gwirioneddol i newid, i addasu ac i fuddsoddi ar gyfer y dyfodol. Ond rwyf hefyd yn deall yn wyneb toriadau Llywodraeth y DU, mai dim ond hyn a hyn o ddewisiadau sydd ar gael ar gyfer sicrhau cynaliadwyedd gwasanaethau lleol yn y dyfodol. Mae derbyniad cyffredinol na all pethau barhau fel y maent a chydnabyddiaeth gyffredinol na fyddai mwy o arian, hyd yn oed pe bai ar gael, o reidrwydd yn datrys yr holl broblemau hyn. Mae cydweithio'n rhanbarthol yn parhau'n hanfodol. Mae'n ganolog i'n model o ddarparu addysg a gwasanaethau cymdeithasol, ac mae llywodraeth leol wedi arwain hyn yn rhagweithiol drwy gyfrwng y bargeinion dinesig a'r bargeinion twf. Rhaid i hyn barhau, ac rwy'n gwybod bod arweinwyr llywodraeth leol yn parhau i fod wedi ymrwymo i weithio'n rhanbarthol. Rwyf wedi ymrwymo i weithio gyda llywodraeth leol i sicrhau newid. Rwyf eisoes wedi cyhoeddi cynigion i gynyddu cyfranogiad ac i wella'r broses ddemocrataidd i bawb yng Nghymru, a byddaf yn parhau i weithio'n galed i gyflwyno'r gyd-weledigaeth hon. Mae'r ymgynghoriad ar y Papur Gwyrdd yr wyf yn ei lansio heddiw yn nodi'r cynigion i edrych ar y posibilrwydd o greu cynghorau cryfach, mwy o faint. Mae'r Papur Gwyrdd yn nodi'r gwahanol ddewisiadau i'w trafod ynglŷn â sut y gellir cyflawni hyn. Mae'r dewisiadau hyn yn cynnwys trefniadau uno gwirfoddol, dull gweithredu fesul cam gyda'r rhai sy'n mabwysiadu hynny yn gyntaf yn uno yn gyntaf, ac yna awdurdodau eraill, neu yn olaf, raglen gynhwysfawr i greu strwythur newydd ar gyfer llywodraeth leol. Llywydd, mae dod ag awdurdodau lleol at ei gilydd, gan wneud amrywiaeth o newidiadau er mwyn adfywio'r broses ddemocrataidd gyda'r bwriad o gryfhau swyddogaeth aelodau etholedig, yn cynnig cyfle inni greu sefydliadau cyhoeddus o ansawdd uchel sy'n gynaliadwy ac yn atebol yn ddemocrataidd, ac sy'n gallu ymdrin â llawer o'r newidiadau a'r heriau economaidd a chymdeithasol sy'n wynebu ein cymunedau nawr, ac yn y dyfodol. Mae'n bwysig, fel rhan o'r ddadl hon, gael cynllun cytunedig ar gyfer dyfodol llywodraeth leol. Er y credaf fod cynllun o'r fath ar gyfer y dyfodol yn hanfodol, rwy'n barod i drafod ei ffurf. Mae'r Papur Gwyrdd yn nodi ffordd o fynd ati sy'n adlewyrchu meddylfryd Comisiwn Williams ac yn adeiladu ar adborth o'r ymgynghoriadau blaenorol i ysgogi trafodaeth i gytuno ar sut i fynd ati. Rwy'n cydnabod bod nifer o heriau wrth greu awdurdodau cryfach, mwy o faint. Nid yw'r heriau hyn yn rhai amhosib eu goresgyn; maent yn gymhleth, o bosib, a bydd eu goresgyn yn gofyn am ymrwymiad ac arweinyddiaeth ar bob lefel o Lywodraeth. Fodd bynnag, ynddynt eu hunain, nid ydynt yn rhesymau dros osgoi gwneud newidiadau i helpu i drawsnewid a chynnal ein gwasanaethau cyhoeddus ar gyfer y dyfodol. Credaf fod gan lywodraeth leol y weledigaeth a'r uchelgais i drawsnewid ein cymunedau a bod angen i ni, Lywodraeth Cymru, eu galluogi i wireddu'r uchelgeisiau hynny. Rwy'n gwneud cynigion heddiw, ond rwyf yn parhau'n ymroddedig i gael sgwrs a byddwn yn croesawu unrhyw gynigion ychwanegol gan eraill. Llywydd, gobeithio yn awr y gallwn ni gael y sgwrs gadarnhaol, adeiladol a gobeithiol honno ynglŷn â sut yr ydym ni'n grymuso ac yn cryfhau llywodraeth leol ar gyfer y dyfodol.