English: Today's debate is the chance to send a strong message of support in favour of retaining A&E at Royal Glamorgan Hospital; to show just how many people will be affected by these health board proposals; to show just how important it is that the health board thinks again and instead brings to the table strong, safe and sustainable solutions. I have co-submitted amendment 4 to put on the record my opposition to the closure of the A&E unit at the Royal Glamorgan. For my constituents living in Cilfynydd, Glyncoch and Ynysybwl, patient flows are towards the Royal Glamorgan. Closure of its A&E would have a clear and incontrovertible impact on their ability to access emergency healthcare. From the number of people sending e-mails, joining social media groups, signing up to the statement of support for the Royal Glamorgan Hospital A&E issued jointly by Labour and Plaid Cymru politicians and a range of trade unions, people attending public meetings across the health board footprint, rallying outside the Senedd earlier today, we can clearly see the passionate attachment that members of the local community have to retaining the service, to making sure the people who need to use that service can access a consultant-led A&E service within their own local community. Closure also simply doesn't make sense. For example, during 2019, the A&E service at the Royal Glamorgan was attended by nearly 64,000 people. That's over 2,000 more than Prince Charles Hospital, and 4,500 more than the Princess of Wales. While it would be iniquitous to pit one hospital against another, it is only fair to recognise that the Royal Glamorgan has the busiest A&E department in Cwm Taf Morgannwg, and it also performs extremely well. Using four, eight and 12-hour indicators, the Royal Glamorgan Hospital's A&E consistently records the highest percentage of patients being seen within less than the target waiting times. Its figures are also above the all-Wales averages for treating patients. Moreover, closure of A&E services there would increase pressure on other A&E departments, not just in Cwm Taf Morgannwg, but potentially further afield. I mentioned the A&E department in the Royal Glamorgan seeing 64,000 people in 2019. Well, let's break that down. That's over 5,000 people a month, or 166 people a day. The health board is proposing that these people are to be seen in its other district general hospitals, but do they have the capacity to see this spike in patient numbers, especially when we consider additional house building in the area in the future will add around 20,000 additional properties just in the immediate vicinity of the Royal Glamorgan Hospital itself? No figures have been brought forward by the health board to suggest that either the Princess of Wales Hospital or the Prince Charles Hospital can absorb those extra flows. Such plans also ignore the geography that makes the south Wales Valleys such wonderful places to live. Distances and journey times to access the proposed alternatives are further and longer. That means more risk of missing the all-important golden hour for treatment. And when we factor in the age profile of the areas concerned, and the high levels of underlying health conditions, this is all the more serious. Indeed, the most powerful testimony in support of retaining A&E at the Royal Glamorgan is from family members attesting how accessing the service saved the lives of their loved ones. I hope that today's debate and the united show of support from residents and representatives will encourage the health board to think again. It is already possible to see extra effort finally being put into the recruitment of much-needed consultants. So, I want to place on the record my thanks to the health board for that. But it is also a chance for us to reconsider how we make current provision even better to relieve some of the pressure from front-line A&E services. Let's re-examine the role of minor injuries units in community hospitals; they can relieve pressure from A&E units and do so much more than their name suggests - treating broken bones, for example. I believe it is frankly ludicrous that the minor injuries unit in Ysbyty Cwm Cynon isn't a walk-in clinic but rather an appointment-only service. These things need to be looked at again, and I hope that can be part of the health board's proposals. The strength of feeling that this has aroused is clear, so I would urge colleagues to send a strong message today and to back amendment 4.
Welsh: Mae'r ddadl heddiw yn gyfle i anfon neges gref o gefnogaeth o blaid cadw'r adran damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg; i ddangos faint yn union o bobl a fydd yn cael eu heffeithio gan y cynigion hyn gan y bwrdd iechyd; i ddangos pa mor bwysig yw hi fod y bwrdd iechyd yn ailfeddwl ac yn cynnig atebion cryf, diogel a chynaliadwy yn lle hynny. Rwyf wedi cyd-gyflwyno gwelliant 4 i gofnodi fy ngwrthwynebiad i gau'r uned damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. I fy etholwyr sy'n byw yng Nghilfynydd, Glyn-coch ac Ynys-y-bŵl, mae llif cleifion yn mynd tuag at Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Byddai cau ei adran damweiniau ac achosion brys yn cael effaith glir a diymwad ar eu gallu i gael mynediad at ofal iechyd brys. O'r nifer o bobl sy'n anfon e-byst, yn ymuno â grwpiau cyfryngau cymdeithasol, yn arwyddo'r datganiad o gefnogaeth i adran damweiniau ac achosion brys Ysbyty Brenhinol Morgannwg a gyhoeddwyd ar y cyd gan wleidyddion Llafur a Phlaid Cymru ac ystod o undebau llafur, pobl sy'n mynychu cyfarfodydd cyhoeddus ar draws ôl troed y bwrdd iechyd, yn ymgynnull y tu allan i'r Senedd yn gynharach heddiw, gallwn weld yn glir yr ymlyniad angerddol sydd gan aelodau o'r gymuned leol i gadw'r gwasanaeth, i sicrhau bod y bobl sydd angen defnyddio'r gwasanaeth hwnnw yn gallu cael mynediad at wasanaeth damweiniau ac achosion brys dan arweiniad meddyg ymgynghorol yn eu cymuned leol eu hunain. Hefyd, nid yw cau yn gwneud synnwyr. Er enghraifft, yn 2019, mynychodd bron i 64,000 o bobl y gwasanaeth damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Mae hynny dros 2,000 yn fwy nag Ysbyty'r Tywysog Siarl, a 4,500 yn fwy nag Ysbyty Tywysoges Cymru. Er y byddai'n annheg cymharu un ysbyty â'r llall, mae'n deg cydnabod mai adran damweiniau ac achosion brys Ysbyty Brenhinol Morgannwg yw'r brysuraf yng Nghwm Taf Morgannwg, ac mae hefyd yn perfformio'n dda iawn. Gan ddefnyddio dangosyddion pedair, wyth a 12 awr, cofnodir yn gyson mai yn adran damweiniau ac achosion brys Ysbyty Brenhinol Morgannwg y mae'r ganran uchaf o gleifion sy'n cael eu gweld o fewn llai na'r amseroedd aros targed. Mae ei ffigurau hefyd yn uwch na chyfartaledd Cymru gyfan ar gyfer trin cleifion. Yn ogystal â hynny, byddai cau gwasanaethau damweiniau ac achosion brys yno'n cynyddu'r pwysau ar adrannau damweiniau ac achosion brys eraill, nid yn unig yng Nghwm Taf Morgannwg, ond ymhellach i ffwrdd o bosibl. Soniais fod yr adran damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg wedi gweld 64,000 o bobl yn 2019. Wel, gadewch i ni ddadansoddi hynny. Dyna dros 5,000 o bobl y mis, neu 166 o bobl y dydd. Mae'r bwrdd iechyd yn cynnig y dylid gweld y bobl hyn yn ei ysbytai cyffredinol dosbarth eraill, ond a oes ganddynt gapasiti i weld y cynnydd sydyn hwn yn nifer y cleifion, yn enwedig pan ystyriwn y bydd y gwaith o adeiladu tai ychwanegol yn yr ardal yn y dyfodol yn ychwanegu oddeutu 20,000 eiddo ychwanegol yng nghyffiniau Ysbyty Brenhinol Morgannwg ei hun? Nid yw'r bwrdd iechyd wedi darparu unrhyw ffigurau sy'n awgrymu y gall naill ai Ysbyty Tywysoges Cymru neu Ysbyty'r Tywysog Siarl ymdopi â llif ychwanegol o'r fath. Mae cynlluniau o'r fath hefyd yn anwybyddu'r ddaearyddiaeth sy'n gwneud Cymoedd de Cymru'n lleoedd mor wych i fyw ynddynt. Mae pellteroedd ac amseroedd teithio i ddefnyddio'r dewisiadau amgen arfaethedig yn bellach ac yn hirach. Mae hynny'n golygu mwy o risg o golli'r awr euraidd hollbwysig ar gyfer triniaeth. A phan fyddwn yn ystyried proffil oedran yr ardaloedd dan sylw, a lefelau uchel y cyflyrau iechyd gwaelodol, mae hyn yn fwy difrifol o lawer. Yn wir, daw'r dystiolaeth fwyaf pwerus o blaid cadw'r adran damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg gan aelodau o deuluoedd sy'n cadarnhau sut y gwnaeth mynediad at y gwasanaeth achub bywydau eu hanwyliaid. Gobeithio y bydd y ddadl heddiw a'r gefnogaeth unedig gan drigolion a chynrychiolwyr yn annog y bwrdd iechyd i ailfeddwl. Mae eisoes yn bosibl gweld ymdrech ychwanegol yn cael ei gwneud o'r diwedd i recriwtio meddygon ymgynghorol mawr eu hangen. Felly, rwyf am gofnodi fy niolch i'r bwrdd iechyd am hynny. Ond mae hefyd yn gyfle inni ailystyried sut y gwnawn y ddarpariaeth gyfredol hyd yn oed yn well er mwyn lleddfu peth o'r pwysau ar wasanaethau damweiniau ac achosion brys y rheng flaen. Gadewch i ni ailedrych ar rôl unedau mân anafiadau mewn ysbytai cymunedol; gallant leddfu pwysau ar unedau damweiniau ac achosion brys a gwneud cymaint yn fwy nag y mae eu henw yn ei awgrymu - trin esgyrn sydd wedi torri, er enghraifft. Credaf ei bod yn warthus, a dweud y gwir, nad yw'r uned mân anafiadau yn Ysbyty Cwm Cynon yn glinig galw i mewn ond yn hytrach yn wasanaeth apwyntiad yn unig. Mae angen edrych ar y pethau hyn eto, ac rwy'n gobeithio y gall hynny fod yn rhan o gynigion y bwrdd iechyd. Mae cryfder y teimlad y mae hyn wedi'i ennyn yn glir, felly hoffwn annog fy nghyd-Aelodau i anfon neges gref heddiw a chefnogi gwelliant 4.