English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and can I also add my congratulations to you on your new role, in an effort to curry some favour? [Laughter.] I would like to take this opportunity to inform members about the Government's plans regarding the recruitment of apprentices over the coming months. As my statement today will make clear, we are taking action quickly to deliver on our pledge for a 100,000 quality apprenticeships for all ages over the next five years. Apprenticeships in Wales are delivered on a flexible basis with people starting throughout the year, but by far the largest recruitment drive takes place in line with the school year. Therefore, changes will need to take place with immediate effect, so that an all-age approach can be applied to our apprenticeship contracts for delivery during the school year, which begins in early September. As you will all doubtless already know, the apprenticeship programme performs very well. Completion rates are consistently over 80 per cent, with many of them up as high as 86 per cent. Feedback from employers and apprentices is positive and the quality of the programmes delivered is rated highly by external assessors. Given this good track record, I intend to keep my focus on quality. We are committing to a minimum target number of apprenticeships over the next five years, but I am not going to be drawn into making commitments to numbers that cannot be delivered, nor am I going to compromise our established record of high quality. I believe in meaningful training that supports career progression for individuals, increases productivity for employers and in turn meets the future skills needs of our country. Our procurement and contracting arrangements and our partnership working with providers has proven to be very effective in our drive to raise standards and deliver high-quality, meaningful training, and that will remain unchanged. Over the next few months, we are taking action to engage with school leavers. An example is our 'Have a Go' programme, which gives young people the chance to use modern equipment and workplace technology in a safe and fun environment. This scheme will be expanded through joint working with schools, colleges, apprenticeship providers and Careers Wales. We have also made additional resource available to our apprenticeship providers to engage with employers and stakeholders to help them to be more aware of existing apprenticeship opportunities and new vacancies. These actions will ensure that school leavers, employees moving jobs and people returning to the labour market are aware of these openings and have plenty of time to apply for them. I want to ensure that people of any age can benefit from the opportunities offered by the quality apprenticeships we offer in Wales, but in particular those trying to enter or re-enter the labour market. I also want us to build on our established record of high-quality vocational education and training with a growing number of higher apprenticeships. Our higher apprenticeships at level 4 and above provide us with a golden opportunity to develop stronger and deeper skills among our existing workforce, and also to provide employers with the skilled staff they need to boost productivity, innovation and overall business performance. Last year, we saw big increases in the number of higher apprenticeships in Wales - an impressive 22 per cent of all apprenticeship starts. As we increase the number of higher apprenticeships, we will continue to support the broad sector priorities set out by our regional skills partnerships in their annual plans and also the national priorities set by Welsh Ministers. However, we do want to do more. We know there is a growing demand for us to expand higher level apprenticeships, particularly in professional science, technology and engineering sectors, as there is clear evidence of skills shortages in each of these areas. We believe we owe it to the people of Wales to strengthen progression to higher level skills; we need to work with our provider network to expand their capacity to deliver, including through Welsh-medium delivery. In addition, we will continue to ensure that those groups currently under-represented are given equal opportunities to benefit from our programme, and we have appointed a quality champion specifically to take forward this work. I am also exploring how we can increase degree-equivalent activity on the programme, and I will work with the outcomes from the Diamond review to encourage this development. To create a step change will involve new types of partnership working that include schools, colleges, work-based learning providers and the higher education sector. In turn, we will also need to review lower level apprenticeships, particularly where employers are not reporting skills shortages and there is a weak platform for career progression. We have already asked sector skills councils to ensure that the learning content on our key apprenticeship frameworks is relevant to the changing needs of employers in different industry sectors in Wales. In undertaking this work, the sector skills councils will ensure that employers have a greater input into the design of our apprenticeship frameworks while maintaining a system that is flexible and responsive to the evermore rapidly changing needs of the Welsh economy. We in the Welsh Government remain committed to the UK's national occupational standards and the inclusion of qualifications in apprenticeship frameworks, as we know they provide skills that are recognised nationally and internationally. Last year, the Welsh Government consulted extensively on aligning our apprenticeship model with the needs of the economy in Wales and the wider UK. We published our consultation responses in July 2015. Since that time, we have delayed publishing our apprenticeship implementation plan to provide us with an opportunity to properly consider the impact of the UK Government's proposals for the operation of the apprenticeship levy in England, and associated changes to apprenticeship standards. No-one in the skills arena can escape the issue of the apprenticeship levy. The levy is a matter of fundamental concern for the Welsh Government. Today, I regret to say that we still do not have complete clarity from the UK Government about how the planned apprenticeship levy scheme will operate in England and the impact in Wales. While things remain unclear, they should not and do not remove the need for us to seek greater certainty and to begin to plan apprenticeship provision here in Wales in more detail for the first and subsequent years of this new Assembly term. The plans I am announcing today start the process of delivery on our pledge for 100,000 all-age apprenticeships, as outlined in the First Minister's statement in May. They also support our longer term vision for how apprenticeships contribute to a more prosperous, more resilient Wales and a more equal Wales. Apprenticeships are by far the most well-known and respected 'earn whilst you learn' option and the returns for individuals, employers and the broader economy are well documented. All-age apprenticeships, together with the all-age employability programme, are central to our proposed skills reforms. Apprenticeships are a proven route to sustainable employment and prosperity. The priorities I have announced today - a relentless focus on quality, opportunities for all, expansion of higher level skills and greater employer engagement - will ensure that this Government delivers on its pledge to the people of Wales.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, ac a gaf innau hefyd ychwanegu fy llongyfarchiadau i chi ar eich swydd newydd, mewn ymdrech i geisio rhywfaint o ffafr? [Chwerthin.] Hoffwn achub ar y cyfle hwn i roi gwybod i aelodau am gynlluniau'r Llywodraeth ynghylch recriwtio prentisiaid dros y misoedd nesaf. Fel y bydd fy natganiad heddiw yn gwneud yn glir, rydym yn cymryd camau yn gyflym i gyflawni ein haddewid i gael 100,000 o brentisiaethau o ansawdd ar gyfer pob oedran yn ystod y pum mlynedd nesaf. Mae prentisiaethau yng Nghymru yn cael eu darparu ar sail hyblyg gyda phobl yn dechrau drwy gydol y flwyddyn, ond mae'r ymgyrch recriwtio fwyaf o bell ffordd yn digwydd yn unol â'r flwyddyn ysgol. Felly, bydd angen i newidiadau ddigwydd ar unwaith, fel y gellir defnyddio ymagwedd pob oedran at ein contractau prentisiaeth ar gyfer cyflenwi yn ystod y flwyddyn ysgol, sy'n dechrau yn gynnar ym mis Medi. Fel y byddwch i gyd yn ddiau yn gwybod eisoes, mae'r rhaglen brentisiaeth yn perfformio'n dda iawn. Mae cyfraddau cwblhau yn gyson dros 80 y cant, gyda llawer ohonynt i fyny mor uchel ag 86 y cant. Mae adborth gan gyflogwyr a phrentisiaid yn gadarnhaol ac ansawdd y rhaglenni a gyflwynir yn cael ei ystyried yn uchel gan aseswyr allanol. O ystyried yr hanes da hwn, rwy'n bwriadu cadw fy mhwyslais ar ansawdd. Rydym yn ymrwymo i nifer targed isaf o brentisiaethau dros y pum mlynedd nesaf, ond nid wyf yn mynd i gael fy nhynnu i wneud ymrwymiadau i rifau na ellir eu cyflawni, ac nid wyf i'n mynd i beryglu ein hanes sefydledig o ansawdd uchel. Rwy'n credu mewn hyfforddiant ystyrlon sy'n cefnogi dilyniant gyrfa ar gyfer unigolion, sy'n cynyddu cynhyrchiant ar gyfer cyflogwyr ac yn ei dro yn bodloni anghenion sgiliau ein gwlad yn y dyfodol. Mae ein trefniadau caffael a chontractio a'n gweithio mewn partneriaeth gyda darparwyr wedi dangos ei fod yn effeithiol iawn yn ein hymgyrch i godi safonau a darparu hyfforddiant ystyrlon, o ansawdd uchel, a bydd hynny yn aros yn ddigyfnewid. Dros y misoedd nesaf, rydym yn cymryd camau i ymgysylltu â phobl sy'n gadael yr ysgol. Un enghraifft yw ein rhaglen 'Have a Go', sy'n rhoi cyfle i ddefnyddio offer modern a thechnoleg y gweithle mewn amgylchedd diogel a llawn hwyl i bobl ifanc. Bydd y cynllun hwn yn cael ei ehangu trwy weithio ar y cyd ag ysgolion, colegau, darparwyr prentisiaethau a Gyrfa Cymru. Rydym hefyd wedi sicrhau bod adnoddau ychwanegol ar gael i'n darparwyr prentisiaethau i ymgysylltu â chyflogwyr a rhanddeiliaid er mwyn eu helpu i fod yn fwy ymwybodol o gyfleoedd prentisiaeth presennol a swyddi gwag newydd. Bydd y camau hyn yn sicrhau bod pobl sy'n gadael yr ysgol, gweithwyr sy'n symud rhwng swyddi a phobl sy'n dychwelyd i'r farchnad lafur yn ymwybodol o'r cyfleoedd hyn ac yn cael digon o amser i wneud cais ar eu cyfer. Rwyf eisiau sicrhau y gall pobl o unrhyw oed elwa ar y cyfleoedd a gynigir gan y prentisiaethau o safon yr ydym yn eu cynnig yng Nghymru, ond yn arbennig y rhai sy'n ceisio mynd i mewn neu ail-fynd i mewn i'r farchnad lafur. Rwyf hefyd eisiau i ni adeiladu ar ein hanes sefydledig o addysg a hyfforddiant galwedigaethol o ansawdd uchel gyda nifer cynyddol o brentisiaethau uwch. Mae ein prentisiaethau uwch ar lefel 4 ac uwch yn rhoi cyfle euraidd i ni ddatblygu sgiliau cryfach a dyfnach ymysg ein gweithlu presennol, a hefyd i ddarparu cyflogwyr â staff medrus y mae eu hangen arnynt i hybu cynhyrchiant, arloesi a pherfformiad busnes yn gyffredinol. Y llynedd, gwelsom gynnydd mawr yn nifer y prentisiaethau uwch yng Nghymru - 22 y cant trawiadol o'r holl brentisiaethau a ddechreuodd. Wrth i ni gynyddu nifer y prentisiaethau uwch, byddwn yn parhau i gefnogi'r blaenoriaethau eang y sector a nodir gan ein partneriaethau sgiliau rhanbarthol yn eu cynlluniau blynyddol a hefyd y blaenoriaethau cenedlaethol a bennir gan Weinidogion Cymru. Fodd bynnag, rydym yn awyddus i wneud mwy. Rydym yn gwybod bod galw cynyddol am inni ehangu prentisiaethau lefel uwch, yn enwedig yn y sectorau gwyddoniaeth, technoleg a pheirianneg proffesiynol, gan fod tystiolaeth glir o brinder sgiliau ym mhob un o'r meysydd hyn. Rydym yn credu bod gennym ddyletswydd i bobl Cymru i gryfhau dilyniant i sgiliau lefel uwch; mae angen i ni weithio gyda'n rhwydwaith o ddarparwyr i ehangu eu gallu i gyflenwi, gan gynnwys cyflenwi drwy gyfrwng y Gymraeg. Yn ogystal, byddwn yn parhau i sicrhau bod y grwpiau hynny nad oes ganddynt gynrychiolaeth ddigonol ar hyn o bryd yn cael cyfleoedd cyfartal i elwa ar ein rhaglen, ac rydym wedi penodi hyrwyddwr ansawdd penodol i fwrw ymlaen â'r gwaith hwn. Rwyf hefyd yn edrych ar sut y gallwn gynyddu gweithgarwch cyfwerth â gradd ar y rhaglen, a byddaf yn gweithio gyda'r canlyniadau o adolygiad Diamond i annog y datblygiad hwn. Bydd creu newid sylweddol yn golygu mathau newydd o weithio mewn partneriaeth sy'n cynnwys ysgolion, colegau, darparwyr dysgu yn y gwaith a'r sector addysg uwch. Yn ei dro, bydd angen i ni hefyd adolygu prentisiaethau lefel is, yn enwedig pan nad yw cyflogwyr yn adrodd am brinder sgiliau a bod llwyfan gwan ar gyfer dilyniant gyrfa. Rydym eisoes wedi gofyn i gynghorau sgiliau sector i sicrhau bod y cynnwys dysgu ar ein fframweithiau prentisiaeth allweddol yn berthnasol i anghenion newidiol cyflogwyr mewn gwahanol sectorau diwydiant yng Nghymru. Wrth ymgymryd â'r gwaith hwn, bydd y cynghorau sgiliau sector yn sicrhau bod cyflogwyr yn cael mwy o fewnbwn i ddyluniad ein fframweithiau prentisiaeth gan gynnal ar yr un pryd system sy'n hyblyg ac yn ymatebol i anghenion economi Cymru sy'n newid yn fwy cyflym fyth. Rydym ni yn Llywodraeth Cymru yn parhau i fod yn ymrwymedig i safonau galwedigaethol cenedlaethol y DU a chynnwys cymwysterau mewn fframweithiau prentisiaeth, gan y gwyddom eu bod yn darparu sgiliau sy'n cael eu cydnabod yn genedlaethol ac yn rhyngwladol. Y llynedd, ymgynghorodd Llywodraeth Cymru yn helaeth ar gyfochri ein model prentisiaeth gydag anghenion yr economi yng Nghymru a'r DU yn ehangach. Cyhoeddwyd ein hymatebion ymgynghori ym mis Gorffennaf 2015. Ers hynny, rydym wedi gohirio cyhoeddi ein cynllun gweithredu prentisiaeth i roi cyfle i ni ystyried yn briodol effaith cynigion Llywodraeth y DU ar gyfer gweithredu'r ardoll brentisiaethau yn Lloegr, a'r newidiadau cysylltiedig i safonau prentisiaeth. Ni all neb yn yr arena sgiliau ddianc rhag mater yr ardoll brentisiaethau. Mae'r ardoll yn fater o bryder sylfaenol i Lywodraeth Cymru. Heddiw, mae'n ddrwg gennyf ddweud ein bod yn dal heb gael eglurder llwyr gan Lywodraeth y DU ynghylch sut y bydd y cynllun ardoll brentisiaethau arfaethedig yn gweithredu yn Lloegr a'r effaith yng Nghymru. Er bod pethau yn parhau i fod yn aneglur, ni ddylent ac nid ydynt yn dileu'r angen i ni geisio mwy o sicrwydd ac i ddechrau cynllunio darpariaeth prentisiaethau yma yng Nghymru yn fwy manwl ar gyfer blwyddyn gyntaf a blynyddoedd dilynol y tymor Cynulliad newydd hwn. Mae'r cynlluniau yr wyf yn eu cyhoeddi heddiw yn cychwyn y broses o gyflawni ein haddewid o 100,000 o brentisiaethau pob oed, fel yr amlinellwyd yn natganiad y Prif Weinidog ym mis Mai. Maent hefyd yn cefnogi ein gweledigaeth tymor hwy ar gyfer sut y mae prentisiaethau yn cyfrannu at Gymru fwy cydnerth, fwy ffyniannus a Chymru fwy cyfartal. Prentisiaethau yw'r dewis mwyaf adnabyddus ac uchel ei barch o bell ffordd o 'ennill wrth ddysgu' ac mae'r buddion ar gyfer unigolion, cyflogwyr a'r economi ehangach yn dra hysbys. Mae prentisiaethau pob oed, ynghyd â'r rhaglen gyflogadwyedd bob oed, yn ganolog i'n diwygiadau sgiliau arfaethedig. Mae prentisiaethau yn llwybr profedig i gyflogaeth a ffyniant cynaliadwy. Bydd y blaenoriaethau a gyhoeddais heddiw - pwyslais di-baid ar ansawdd, cyfleoedd i bawb, ehangu sgiliau lefel uwch a mwy o ymgysylltu â chyflogwyr - yn sicrhau bod y Llywodraeth hon yn cyflawni ei haddewid i bobl Cymru.