English: As I stated here in June 2016, 'Wales in Britain must be a sovereign partner of Europe not a province of the EU as part of an outward-looking global community.' Today, five years exactly since the people of Wales - the people of Wales - voted to leave the EU, an outward-looking global Britain is able to strike trade deals with new markets as a liberal, free trading force for good in the world. Much has been achieved, and especially given the unprecedented circumstances created by the pandemic and constant sniping from those who, for once, didn't get their own way. Since Brexit, our global UK has signed deals covering 67 countries and the EU, and is making good progress with other friends and allies, including New Zealand, Australia and the US. Last week's historic free trade deal with Australia will create new opportunities for UK and Welsh businesses and consumers, removing all tariffs on UK goods, making it cheaper to sell products like cars, whisky and ceramics into Australia, slashing red tape for thousands of small businesses, making it easier to travel and work, especially for young people. Farmers will be protected by a cap on tariff-free imports for 15 years, and agricultural producers will also be supported to increase their exports overseas. In some cases, Australia has higher animal welfare standards than some EU countries, and the UK international trade Secretary has also guaranteed, for example, that hormone-injected beef will remain banned in the UK. However, as NFU Cymru Clwyd told me last Saturday, trade liberalisation is good, but they need fair play on hygiene and welfare standards. We agree. They added that they need farm support schemes from the Welsh Government that are serviceable, workable and affordable. Well, that's over to these Ministers. Yesterday, the UK Government launched negotiations to join the comprehensive and progressive agreement, the trans-Pacific partnership, a £1 trillion free trading area, home to 500 million people, which will open up new opportunities for UK businesses in the world's fastest growing market. Rather than whingeing and wailing, sneering and scaremongering, it's vital that Labour Welsh Government Ministers and Plaid Cymru, fellow travellers in Cardiff Bay, now ensure that Wales is at the front of the queue to capitalise on the numerous opportunities created for Welsh businesses by these new trade deals, which will allow us to build back better after the pandemic. As I said here last December, 'experts say the post-Brexit trade deal will help the economy bounce back in 2021, after a bleak year dominated by the coronavirus crisis.' Two months ago, Irish sea ferry operator Stena Line said that freight traffic is on the up at its ports in Holyhead and Fishguard following a dip after Brexit. The CBI forecast last Friday stated that the UK economy will expand by 8.2 per cent this year and 6.1 per cent next year, outpacing all the UK's major competitors and taking the economy back to pre-pandemic levels of activity by the end of the year. Partisan hype about the UK internal market Act is opportunistic nonsense. In reality, at the time of the UK withdrawal Bill, the UK Government agreed that UK-wide frameworks to replace the EU rulebook would be freely negotiated between the four UK Governments in areas such as food, animal welfare and the environment, setting standards below which none can fall, with the existing common arrangements maintained until these are all agreed. And in a statement on the UK Government's latest report on common frameworks earlier this month, the Welsh Government states 'The report outlines continued positive work on Common Frameworks, and confirms that the UK Government has not used the 'freezing powers'.' The reactionaries opposite keep spinning that the UK shared prosperity fund will leave Wales worse off, choosing to ignore repeated statements by UK Government Ministers that the amount of money that is going to be spent in Wales when the shared prosperity fund comes in will be identical to or higher than the amount of money that was spent in Wales that came from the EU, underpinned by the 'not a penny less' guarantee. What they don't want people to know is that the UK Government is asking local authorities in Wales to join with stakeholders including the Welsh Government to come up with really innovative ideas, where the lessons learned will form the basis of a much larger package of money from the end of 2021 onwards. Last week, they even claimed here that the money would be spent better if it was put directly into their command-and-control hands. Let us remember that Labour Welsh Governments have already spent £5.5 billion in EU funding on not closing the prosperity gap, either within Wales or between Wales and the rest of the UK. That is why the UK Government wants to work at the lowest level - at a local level, with local authorities - and with the Welsh Government to finally put that money to deliver the closed prosperity gap it was originally intended for and create the prosperity that Wales has been waiting so long to achieve.
Welsh: Fel y dywedais yma ym mis Mehefin 2016, 'Rhaid i Gymru ym Mhrydain fod yn bartner sofran i Ewrop nid yn dalaith o'r UE fel rhan o gymuned fyd-eang sy'n edrych tuag allan.' Heddiw, bum mlynedd union ers i bobl Cymru - pobl Cymru - bleidleisio i adael yr UE, mae Prydain fyd-eang sy'n edrych tuag allan yn gallu llunio cytundebau masnach gyda marchnadoedd newydd fel grym masnachu rhyddfrydol, rhydd er daioni yn y byd. Cyflawnwyd llawer, ac yn enwedig o ystyried yr amgylchiadau digynsail a grëwyd gan y pandemig a'r beirniadu cyson gan y rhai na chafodd eu ffordd eu hunain am unwaith. Ers Brexit, mae ein DU fyd-eang wedi arwyddo cytundebau gyda 67 o wledydd a'r UE, ac mae'n gwneud cynnydd da gyda chyfeillion a chynghreiriaid eraill, gan gynnwys Seland Newydd, Awstralia a'r Unol Daleithiau. Bydd cytundeb masnach rydd hanesyddol yr wythnos diwethaf gydag Awstralia yn creu cyfleoedd newydd i fusnesau a defnyddwyr y DU a Cymru, drwy ddileu'r holl dariffau ar nwyddau'r DU, gan ei gwneud yn rhatach i werthu cynnyrch fel ceir, wisgi a serameg i Awstralia, a chael gwared ar fiwrocratiaeth i filoedd o fusnesau bach, gan ei gwneud yn haws teithio a gweithio, yn enwedig i bobl ifanc. Bydd ffermwyr yn cael eu diogelu gan gap ar fewnforion di-dariff am 15 mlynedd, a bydd cynhyrchwyr amaethyddol hefyd yn cael cymorth i gynyddu eu hallforion dramor. Mewn rhai achosion, mae gan Awstralia safonau lles anifeiliaid uwch na rhai o wledydd yr UE, ac mae Ysgrifennydd masnach ryngwladol y DU hefyd wedi gwarantu, er enghraifft, y bydd cig eidion sy'n cael ei chwistrellu gan hormonau yn parhau wedi ei wahardd yn y DU. Fodd bynnag, fel y dywedodd NFU Cymru Clwyd wrthyf ddydd Sadwrn diwethaf, mae rhyddfrydoli masnach yn dda, ond mae angen chwarae teg arnynt mewn perthynas â safonau hylendid a lles. Rydym yn cytuno. Roeddent yn ychwanegu bod angen cynlluniau cymorth fferm arnynt gan Lywodraeth Cymru sy'n bwrpasol, yn ymarferol ac yn fforddiadwy. Wel, mater i'r Gweinidogion hyn yw hynny. Ddoe, lansiodd Llywodraeth y DU negodiadau i ymuno â chytundeb partneriaeth gynhwysfawr a blaengar y Môr Tawel, ardal fasnachu rhydd gwerth £1 triliwn, sy'n gartref i 500 miliwn o bobl, a fydd yn agor cyfleoedd newydd i fusnesau'r DU yn y farchnad sy'n tyfu gyflymaf yn y byd. Yn hytrach na chwyno a nadu, difrïo a chodi bwganod, mae'n hanfodol fod Gweinidogion Llafur Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru, cyd-deithwyr ym Mae Caerdydd, bellach yn sicrhau bod Cymru ar flaen y ciw i fanteisio ar y cyfleoedd niferus a grëir i fusnesau Cymru gan y cytundebau masnach newydd hyn a fydd yn ein galluogi i adeiladu'n ôl yn well ar ôl y pandemig. Fel y dywedais yma fis Rhagfyr diwethaf, 'mae arbenigwyr yn dweud y bydd y cytundeb masnach ar ôl Brexit yn helpu'r economi i ymadfer yn 2021, ar ôl blwyddyn anodd wedi'i dominyddu gan argyfwng coronafeirws.' Ddeufis yn ôl, dywedodd y gweithredwr fferi môr Iwerddon, Stena Line, fod traffig cludo nwyddau ar gynnydd yn ei borthladdoedd yng Nghaergybi ac Abergwaun yn dilyn gostyngiad bach ar ôl Brexit. Nododd rhagolwg y CBI ddydd Gwener diwethaf y bydd economi'r DU yn ehangu 8.2 y cant eleni a 6.1 y cant y flwyddyn nesaf, gan ragori ar holl brif gystadleuwyr y DU a chodi'r economi'n ôl i lefelau gweithgarwch cyn y pandemig erbyn diwedd y flwyddyn. Nonsens manteisgar yw'r twyll pleidiol am Ddeddf marchnad fewnol y DU. Mewn gwirionedd, ar adeg Bil ymadael y DU, cytunodd Llywodraeth y DU y byddai fframweithiau ar gyfer y DU gyfan i ddisodli rheoliadau'r UE yn cael eu negodi'n rhydd rhwng pedair Llywodraeth y DU mewn meysydd fel bwyd, lles anifeiliaid a'r amgylchedd, gan osod safonau na all yr un ohonynt ddisgyn oddi tanynt, gyda'r trefniadau cyffredin presennol yn cael eu cynnal hyd nes y cytunir ar y rhain i gyd. Ac mewn datganiad ar adroddiad diweddaraf Llywodraeth y DU ar fframweithiau cyffredin yn gynharach y mis hwn, mae Llywodraeth Cymru yn datgan: 'Mae'r adroddiad yn dweud bod gwaith cadarnhaol yn parhau ar Fframweithiau Cyffredin, ac yn cadarnhau nad yw Llywodraeth y DU wedi defnyddio'r 'pwerau rhewi'.' Mae'r bobl adweithiol gyferbyn yn dal i sbinio y bydd cronfa ffyniant gyffredin y DU yn gadael Cymru'n waeth ei byd, gan ddewis anwybyddu datganiadau mynych gan Weinidogion Llywodraeth y DU y bydd y swm o arian a gaiff ei wario yng Nghymru pan ddaw'r gronfa ffyniant gyffredin yn weithredol yn union yr un fath â'r swm o arian a gâi ei wario yng Nghymru a oedd yn deillio o'r UE, neu'n fwy na hynny, wedi'i ategu gan y warant 'dim ceiniog yn llai'. Yr hyn nad ydynt am i bobl ei wybod yw bod Llywodraeth y DU yn gofyn i awdurdodau lleol yng Nghymru ymuno â rhanddeiliaid gan gynnwys Llywodraeth Cymru i feddwl am syniadau hynod arloesol, lle bydd y gwersi a ddysgwyd yn sail i becyn llawer mwy o arian o ddiwedd 2021 ymlaen. Yr wythnos diwethaf, roeddent hyd yn oed yn honni yma y byddai'r arian yn cael ei wario'n well pe bai'n cael ei roi yn eu dwylo gorchymyn-a-rheoli hwy yn uniongyrchol. Gadewch inni gofio bod Llywodraethau Llafur Cymru eisoes wedi gwario £5.5 biliwn mewn cyllid o'r UE ar fethu cau'r bwlch ffyniant, naill ai yng Nghymru neu rhwng Cymru a gweddill y DU. Dyna pam y mae Llywodraeth y DU am weithio ar y lefel isaf - ar lefel leol, gydag awdurdodau lleol - a chyda Llywodraeth Cymru i roi'r arian hwnnw o'r diwedd tuag at sicrhau bod y bwlch ffyniant yn cael ei gau fel y bwriadwyd iddo ei wneud yn wreiddiol a chreu'r ffyniant y mae Cymru wedi bod yn aros cyhyd i'w gyflawni.