English: I think these sites also highlight some of the problems caused by land banking that I mentioned earlier. I'm going to focus on the first site, the former Phurnacite site, to illustrate this. Firstly, the site being kept in its present condition stops it being redeveloped. That means that 500 new homes cannot be built. This means that plans to develop land for economic purposes and to provide a new primary school cannot be pursued. This means the vision of new recreational facilities, including reclaimed lakes, cannot be realised. But the poor condition of the site is also having very real impacts on the well-being of the local community. I am indebted to local ward councillor Tina Williams who told me about some of these. There are public health issues from vermin, there are infrastructure challenges on back lanes, there are antisocial issues, with fly-tipping and trespassing on the site - all impacting on the well-being of local residents. Having sketched out some of the problems of land banking, I now want to turn to solutions. In Germany, the value of land is frozen after planning authorities specify an area for residential construction. Public or community land banks that acquire land at existing values can achieve similar outcomes. But I want to suggest today that the Welsh Government's proposals for a vacant land tax offer the solution that we need. This is incredibly exciting. These plans will, firstly, allow us to test our new tax-raising powers, to devise new, innovative made-in-Wales taxes to develop the problems that our communities are facing - not just to raise money, which will always be welcome to invest in our cherished public services, but to change behaviour and build a better Wales. Secondly, the vacant land tax should work to remedy exactly those problems I have described. As the Cabinet Secretary for Finance said: 'We can all of us imagine what it must be like to be left living somewhere where, all around you, buildings are not occupied, where fly-tipping is taking place, and where there is no sense at all that the place that you lived in is loved or has a positive future.' Tackling urban dereliction and making it right for local communities is something this tax could achieve. Moreover, it would diminish the incentives to buy land for speculative purposes, making it more expensive to hoard and encourage efficient land use instead. The Welsh Government's proposals are straightforward. Planning authorities would establish a register of vacant land. After a year's registration, a levy will apply. Collected annually by local planning authorities, it will be set as a percentage of the value of the site. The first-year levy will be 3 per cent, rising to 7 per cent in the second year. The scheme will be cost neutral and money left over will be channelled into regeneration to address some of the issues land banking has caused. Quite simply, the land tax will make it more expensive to hold on to land that has been identified as suitable for development. I know that the Welsh Government's position is that the definition of vacant land will be key to both the operation of the tax and achieving the policy effect. Efforts are being made to avoid unintended consequences and further work will need to be undertaken to define vacant land in the Welsh context. Thought will also need to be given to those cases where barriers prevent developers taking forward their plans. I know the Cabinet Secretary for Finance has responded to this point in a previous Plenary session. As he said, the vacant land tax will apply when no effort is being made to bring land into purposeful use. It will not be used to penalise people who are working hard to make use of the permissions that have been granted. At this point, although the Cabinet Secretary cannot be with us today, I want to pay tribute to his vision and that of his team in taking this forward. One of the strengths of the vacant land tax is that we would not be the first nation to use this as a solution. I know the example of the Republic of Ireland is often cited, though I do note comments from Fianna Fáil that the Irish rate should be doubled. We must make sure that any tax is set at the appropriate level to achieve the change we want. The UK Government has also spoken of going to war with land bankers, and there have been talks around 'use it or lose it' powers in London specifically. With a powerful consensus emerging behind the idea of a vacant land tax, it is clear that it could offer a workable solution to land banking, which would in turn meet our commitments on this area as set out in the 2016 Welsh Labour manifesto and deliver benefits for the Cynon Valley and for communities across Wales.
Welsh: Credaf hefyd fod y safleoedd hyn yn amlygu rhai o'r problemau a achosir gan y bancio tir a grybwyllais yn gynharach. Rwy'n mynd i ganolbwyntio ar y safle cyntaf, yr hen safle Phurnacite, i ddangos hyn. Yn gyntaf, mae'r ffaith bod y safle'n cael ei gadw yn ei gyflwr presennol yn ei atal rhag cael ei ailddatblygu. Mae'n golygu na ellir adeiladu 500 o gartrefi newydd. Mae'n golygu na ellir mynd ar drywydd cynlluniau i ddatblygu'r tir at ddibenion economaidd ac i ddarparu ysgol gynradd newydd. Mae'n golygu na ellir gwireddu gweledigaeth o gyfleusterau hamdden newydd, gan gynnwys adfer llynnoedd. Ond mae cyflwr gwael y safle hefyd yn cael effaith go iawn ar les y gymuned leol. Rwy'n ddyledus i gynghorydd ward leol, Tina Williams, a ddywedodd wrthyf am rai o'r rhain. Ceir problemau iechyd y cyhoedd yn sgil fermin, ceir heriau seilwaith ar lonydd cefn, ceir problemau gwrthgymdeithasol, gyda thipio anghyfreithlon a thresmasu ar y safle - a'r cyfan yn effeithio ar les trigolion lleol. Ar ôl amlinellu rhai o broblemau bancio tir, rwyf am droi yn awr at atebion. Yn yr Almaen, mae gwerth tir yn rhewi ar ôl i'r awdurdodau cynllunio bennu ardal ar gyfer adeiladu preswyl. Gall banciau tir cyhoeddus neu gymunedol sy'n caffael tir ar werthoedd presennol gyflawni canlyniadau tebyg. Ond rwyf am awgrymu heddiw fod cynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer treth ar dir gwag yn cynnig yr ateb sydd ei angen arnom. Mae hyn yn hynod o gyffrous. Yn gyntaf, bydd y cynlluniau hyn yn caniatáu i ni brofi ein pwerau trethu newydd, i ddyfeisio trethi newydd arloesol yng Nghymru i ddatblygu'r problemau sy'n wynebu ein cymunedau - nid yn unig i godi arian, y bydd croeso iddo bob amser ar gyfer buddsoddi yn y gwasanaethau cyhoeddus sydd mor annwyl i ni, ond hefyd i newid ymddygiad ac adeiladu Cymru well. Yn ail, dylai'r dreth ar dir gwag weithio i unioni'r union broblemau a ddisgrifiais. Fel y dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid: 'Gall pawb ohonom ni ddychmygu sut y mae'n teimlo gorfod byw yn rhywle lle mae, o'ch cwmpas chi, adeiladau heb eu meddiannu, lle mae tipio anghyfreithlon yn digwydd, a lle nad oes teimlad o gwbl fod cariad at y lle yr ydych yn byw ynddo na dyfodol cadarnhaol.' Mae mynd i'r afael â diffeithdra trefol a'i wneud yn iawn ar gyfer cymunedau lleol yn rhywbeth y gallai'r dreth hon ei gyflawni. Ar ben hynny, byddai'n lleihau'r cymhellion i brynu tir at ddibenion hapfasnachol, gan ei gwneud yn ddrutach i grynhoi tir, ac annog defnydd effeithlon o dir yn lle hynny. Mae cynigion Llywodraeth Cymru yn syml. Byddai awdurdodau cynllunio yn sefydlu cofrestr o dir gwag. Ar ôl blwyddyn ar y cofrestr, byddai ardoll yn dod yn daladwy. Byddai awdurdodau cynllunio lleol yn ei chasglu'n flynyddol, a chaiff ei phennu fel canran o werth y safle. Bydd yr ardoll yn 3 y cant yn y flwyddyn gyntaf, ac yn codi i 7 y cant yn yr ail flwyddyn. Bydd y cynllun yn niwtral o ran cost a chaiff arian dros ben ei sianelu ar gyfer adfywio i fynd i'r afael â rhai o'r problemau y mae bancio tir wedi'u hachosi. Yn syml iawn, bydd y dreth dir yn ei gwneud yn ddrutach i ddal gafael ar dir sydd wedi'i nodi fel tir sy'n addas ar gyfer datblygu. Gwn mai safbwynt Llywodraeth Cymru yw y bydd y diffiniad o dir gwag yn allweddol i weithrediad y dreth a chyflawni'r effaith polisi. Gwneir ymdrechion i osgoi canlyniadau anfwriadol, a bydd angen gwneud rhagor o waith ar ddiffinio tir gwag yng nghyd-destun Cymru. Bydd angen meddwl hefyd am yr achosion lle mae rhwystrau'n atal datblygwyr rhag gweithredu ar eu cynlluniau. Gwn fod Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid wedi ymateb i'r pwynt hwn mewn Cyfarfod Llawn blaenorol. Fel y dywedodd, bydd y dreth ar dir gwag yn daladwy pan na wneir unrhyw ymdrech i wneud defnydd pwrpasol o dir. Ni chaiff ei defnyddio i gosbi pobl sy'n gweithio'n galed i wneud defnydd o'r caniatadau a roddwyd. Ar y pwynt hwn, er na all Ysgrifennydd y Cabinet fod gyda ni heddiw, hoffwn dalu teyrnged i'w weledigaeth a gweledigaeth ei dîm yn bwrw ymlaen â hyn. Un o gryfderau'r dreth ar dir gwag yw nad ni fyddai'r wlad gyntaf i ddefnyddio hyn fel ateb. Gwn fod Gweriniaeth Iwerddon yn cael ei defnyddio fel enghraifft yn aml, er fy mod yn nodi sylwadau gan Fianna Fáil y dylid dyblu'r gyfradd Wyddelig. Rhaid inni wneud yn siŵr fod unrhyw dreth yn cael ei gosod ar lefel briodol ar gyfer cyflawni'r newid rydym ei eisiau. Mae Llywodraeth y DU hefyd wedi sôn am fynd i ryfel yn erbyn bancwyr tir, a bu trafodaethau ynghylch pwerau 'ei ddefnyddio neu ei golli' yn Llundain yn benodol. Gyda chonsensws pwerus yn dod i'r amlwg o blaid y syniad o dreth ar dir gwag, mae'n amlwg y gallai gynnig ateb ymarferol i fancio tir a fyddai, yn ei dro, yn cyflawni ein hymrwymiadau yn y maes hwn fel y'u nodwyd ym maniffesto Llafur Cymru 2016 ac yn sicrhau manteision ar gyfer Cwm Cynon a chymunedau ledled Cymru.