English: The Welsh Government, along with Transport for Wales, have now completed an initial review of all the recommendations made by Lord Burns and his fellow commissioners. And, again, we thank them for their work. Today, we have published a line-by-line response so that we are completely clear on the status of each of the recommendations. It's a bold and practical set of recommendations, and they can only be achieved by a range of bodies working together in partnership. And in that spirit, I want to reiterate the Welsh Government's commitment to work with the local authority, local representatives, the UK Government and other key partners to deliver the Burns commission blueprint. At its heart, the recommendations set out a vision for the modern public transport system that a city the size of Newport has a right to expect. And as we've indicated in our Wales transport strategy, it's the sort of vision we have for the whole of Wales. The difficult debate over the right solution for tackling congestion around Newport has acted as a catalyst for a broader change. The Burns report has helped to steer us onto a llwybr newydd, a new path, and for this reason I'm happy to confirm that we will accept in principle all of the recommendations. The new Wales transport strategy sets out a powerful case for a shift towards an integrated, low-carbon and multimodal metro transport network across Wales, and the Burns commission report sets out a blueprint for implementing that vision, though a regional approach to transport and land use planning. It sets out a package of measures to tackle congestion on the M4 around Newport in a way that also helps tackle climate change, improving air quality and advancing social justice. The recommendations of the commission cover all modes of transport, and therefore the responsibility for implementing them needs to be shared. The UK Government, the Welsh Government and Newport City Council all have important roles to play, as does Transport for Wales and Network Rail. We have, Llywydd, already signed a memorandum of understanding with Newport City Council to jointly steer forward the way for bus and active travel measures in the city, supported by Transport for Wales. The union connectivity review, led by Sir Peter Hendy, provides the vehicle for the UK Government to provide an early commitment to delivering on the recommendations in non-devolved areas. I have today written to the Secretary of State for Transport and to Network Rail, highlighting the solid reasoning why the rail network in this region needs to be levelled up to be comparable to other parts of the UK. For too long, Wales has been at the back of the queue when the UK Government has been investing in rail infrastructure, but this is a positive opportunity for the UK Government to make good on their underinvestment. And I look forward to working in partnership with them to put that right and to deliver this vision. The commission has made recommendations across five packages: infrastructure; network policies; behaviour change; transport governance; and land use and planning. Our line-by-line response identifies where action is already being taken and where it can be taken in future to develop them further. There are a number of particular points that I would like to highlight today and to be clear on how we intend to take them forward. The first is to enhance the south Wales main line and triple the number of stations in the region. Using the Burns report, my officials have already engaged in positive discussions with Network Rail and the UK Department for Transport on the proposals for this non-devolved asset. Our intention is to work further with Network Rail on these recommendations specifically, as well as the wider work of improving the main line, and TfW will play a vital role as our agent for this. A dedicated development unit has now been established within Transport for Wales. This unit will provide advice to a steering group and, ultimately, to Welsh Ministers on progress against all of the recommendations. Members will have already seen, in the table published today, that many of the measures recommended by Lord Burns are in progress already in some shape or form. Where this is the case, the development unit are now tasked with monitoring progress, and reporting to the steering group if intervention is required to push things along. Using the evidence base provided by Lord Burns and the commissioners, I'm keen to carry out a rapid prioritisation exercise to identify measures that the development unit can play an active role in progressing at pace. For example, I believe that, working with Newport council, we can select priority bus and active travel measures for the development unit to work on detailed design and consultation, so that we can move quickly to implementation decisions. Preparing for the longer term, the unit has been instructed to develop in more detail a potential delivery programme for each of the recommendations. Finally, Dirprwy Lywydd, recognising the pivotal role of the development unit's steering group, I am keen to appoint a suitably experienced chair to lead forward progress, and I will provide further updates in due course to inform Members on this and how the wider commission's recommendations are progressing. Dirprwy Lywydd, it's been a difficult journey to get to this point, but I hope the Burns report and our response to it shows a way forward, which can both tackle congestion and tackle climate change, whilst improving the lives and life chances of the people of south-east Wales and beyond. Diolch.
Welsh: Erbyn hyn, mae Llywodraeth Cymru, ynghyd â Thrafnidiaeth Cymru, wedi cwblhau adolygiad cychwynnol o'r holl argymhellion a wnaeth Arglwydd Burns a'i gyd gomisiynwyr. Ac, unwaith eto, rydym ni'n diolch iddyn nhw am eu gwaith. Heddiw, rydym wedi cyhoeddi ymateb fesul llinell er mwyn inni gael bod yn gwbl glir ynghylch statws pob un o'r argymhellion. Mae hon yn gyfres hyderus ac ymarferol o argymhellion, ac ni ellir eu cyflawni heb gael amrywiaeth o gyrff yn gweithio gyda'i gilydd mewn partneriaeth. Ac yn yr ysbryd hwnnw, rwy'n dymuno ailddatgan ymrwymiad Llywodraeth Cymru i weithio gyda'r awdurdod lleol, y cynrychiolwyr lleol, Llywodraeth y DU a phartneriaid allweddol eraill i gyflawni glasbrint comisiwn Burns. Yn ganolog i hyn, mae'r argymhellion yn nodi gweledigaeth ar gyfer y system drafnidiaeth gyhoeddus fodern sy'n deilwng o ddinas o faint Casnewydd. Ac fel y nodwyd yn ein strategaeth drafnidiaeth i Gymru, gweledigaeth o'r fath sydd gennym ar gyfer Cymru gyfan. Mae'r ddadl ddyrys i chwilio am ddatrysiad priodol i fynd i'r afael â thagfeydd o amgylch Casnewydd wedi bod yn gatalydd ar gyfer newid ehangach. Mae adroddiad Burns wedi helpu i'n harwain ni ar hyd llwybr newydd, ac am y rheswm hwn rwy'n hapus i gadarnhau y byddwn ni'n derbyn yr argymhellion hyn i gyd mewn egwyddor. Mae'r strategaeth drafnidiaeth newydd i Gymru yn nodi'r ddadl gref o blaid symud tuag at rwydwaith trafnidiaeth metro integredig, carbon isel ac aml-ddull ar draws Cymru, ac mae adroddiad comisiwn Burns yn nodi glasbrint ar gyfer gweithredu'r weledigaeth honno, er mai dull rhanbarthol a geir o ymdrin â chynllunio trafnidiaeth a defnydd tir. Mae'r strategaeth yn pennu pecyn o fesurau i fynd i'r afael â thagfeydd ar yr M4 o amgylch Casnewydd mewn ffordd sy'n helpu i fynd i'r afael â newid hinsawdd hefyd, yn ogystal â gwella ansawdd yr aer a hybu cyfiawnder cymdeithasol. Mae argymhellion y comisiwn yn cwmpasu pob dull o drafnidiaeth, ac felly mae angen rhannu'r cyfrifoldeb o'u gweithredu nhw. Mae gan Lywodraeth y DU, Llywodraeth Cymru a Chyngor Dinas Casnewydd ran bwysig i'w chwarae yma, fel sydd gan Drafnidiaeth Cymru a Network Rail. Llywydd, rydym ni eisoes wedi llofnodi memorandwm cyd-ddealltwriaeth gyda Chyngor Dinas Casnewydd ar gyfer arwain ar y cyd y ffordd ymlaen ar gyfer mesurau bysiau a theithio llesol yn y ddinas, gyda chefnogaeth Trafnidiaeth Cymru. Mae'r adolygiad o gysylltedd undebau, dan arweiniad Syr Peter Hendy, yn gyfrwng i Lywodraeth y DU roi ymrwymiad cynnar i gyflawni'r argymhellion mewn meysydd nad ydynt wedi eu datganoli. Fe ysgrifennais i heddiw at yr Ysgrifennydd Gwladol Trafnidiaeth ac at Network Rail, gan dynnu sylw at y rhesymeg gadarn pam mae angen i'r rhwydwaith rheilffyrdd yn y rhanbarth hwn gael ei godi i'r un safon â rhannau eraill o'r DU. Ers gormod o amser mae Cymru wedi bod ar ddiwedd y ciw pan oedd Llywodraeth y DU yn buddsoddi mewn seilwaith rheilffyrdd, ond mae hwn yn gyfle cadarnhaol i Lywodraeth y DU wneud cyfiawnder am y tanfuddsoddi a fu. Ac rwy'n edrych ymlaen at weithio mewn partneriaeth â nhw i unioni'r cam hwnnw a chyflawni'r weledigaeth hon. Mae'r comisiwn wedi gwneud argymhellion ar gyfer pum pecyn: seilwaith; polisïau rhwydwaith; newid ymddygiad; llywodraethu trafnidiaeth; a defnydd a chynllunio tir. Mae ein hymateb fesul llinell ni yn nodi lle mae camau eisoes yn cael eu cymryd a lle gellir gweithredu yn y dyfodol i ddatblygu ymhellach. Mae nifer o bwyntiau penodol yr hoffwn i dynnu sylw atynt heddiw ac egluro sut y bwriadwn eu datblygu. Y cyntaf yw gwella prif reilffordd y de a threblu nifer y gorsafoedd sydd yn y rhanbarth. Gan ddefnyddio adroddiad Burns, mae fy swyddogion i wedi cynnal trafodaethau cadarnhaol eisoes gyda Network Rail ac Adran Drafnidiaeth y DU ar y cynigion ar gyfer yr ased hwn sydd heb ei ddatganoli. Ein bwriad ni yw gweithio eto gyda Network Rail ar yr argymhellion hyn yn benodol, yn ogystal â'r gwaith ehangach o wella'r brif reilffordd, ac fe fydd Trafnidiaeth Cymru yn chwarae rhan hanfodol fel ein hasiant yn hyn o beth. Mae uned ddatblygu bwrpasol wedi ei sefydlu erbyn hyn o fewn Trafnidiaeth Cymru. Fe fydd yr uned hon yn rhoi cyngor i grŵp llywio ac, yn y pen draw, i Weinidogion Cymru ar y cynnydd yn erbyn yr holl argymhellion. Bydd yr Aelodau eisoes wedi gweld, yn y tabl a gyhoeddwyd heddiw, fod llawer o'r mesurau a argymhellwyd gan Arglwydd Burns ar y gweill yn barod mewn rhyw fodd neu'i gilydd. Os felly, mae'r uned ddatblygu bellach yn gyfrifol am fonitro'r cynnydd, ac adrodd i'r grŵp llywio pe byddai angen ymyrryd i wthio'r maen i'r wal. Gan ddefnyddio'r sylfaen dystiolaeth a ddarparodd Arglwydd Burns a'r comisiynwyr, rwy'n awyddus i gynnal ymarfer blaenoriaethu cyflym i nodi mesurau y gall yr uned ddatblygu fod â rhan weithredol yn y gwaith o'u datblygu ar fyrder. Er enghraifft, drwy weithio gyda chyngor Casnewydd, rwy'n credu y gallwn ddethol mesurau blaenoriaeth o ran bysiau a theithio llesol fel bod modd i'r uned ddatblygu weithio ar ddylunio ac ymgynghori manwl, ac yna fe allwn ni symud yn gyflym i wneud penderfyniadau ar weithredu. Gan baratoi ar gyfer y tymor hwy, mae'r uned wedi cael cyfarwyddyd i ddatblygu'n fanylach raglen gyflawni botensial ar gyfer pob un o'r argymhellion. Yn olaf, Dirprwy Lywydd, gan gydnabod swyddogaeth ganolog grŵp llywio'r uned ddatblygu, rwy'n awyddus i benodi cadeirydd â'r profiad addas i arwain y gwaith datblygu. Ac fe fyddaf i'n rhoi diweddariadau pellach maes o law i roi gwybod i'r Aelodau am hynny a sut mae argymhellion ehangach y comisiwn yn datblygu. Dirprwy Lywydd, roedd cyrraedd y pwynt hwn yn daith anodd. Ond rwy'n gobeithio y bydd adroddiad Burns a'n hymateb ni iddo yn dangos y ffordd ymlaen, gan fynd i'r afael â thagfeydd a hefyd newid hinsawdd, a gwella ansawdd a chyfleoedd bywyd i bobl y de-ddwyrain a thu hwnt. Diolch.