English: I will start as I often do when it comes to debating the education maintenance allowance, and praise the Government, and praise the Minister, for continuing to protect it. The fact we have EMA here in Wales, whilst in England they don't, is something we should all be proud of in this place, and it's something we should all be ready to protect. As we all know, the cost of living has had a detrimental impact on so many of our constituents; amongst them are students, particularly students from low-income households. What we've seen since 2004 is a real-terms cut in EMA. The payment has remained the same, the thresholds have remained the same, since 2011, and now, low-income students are feeling the effects of that more than ever. My £30 got me a lot further than the £30 of a student today. Now, this is an important debate to have, because EMA and other support programmes can help us to reach our goals in addressing the skills gaps present throughout our economy. This is an investment not just in the futures of people, but in our communities. I'll give an example: all of us are aware of the skills gap in the construction industry, and I've used the construction industry a number of times. The Construction Industry Training Board tells us that 1,400 students within the education system study a construction course. The CITB are also confident that, if all 1,400 of those students, year on year, completed their course, there would be little to no skills gap in construction. The very fact that we have a gap is a sign that things are not right. This also identifies an issue, by the way, with assessing the retention of students, and that is the lack of data around retention. This, of course, must be resolved, but the crux of our debate around EMA has to be around the retention of students. Of course, I recognise the limitations on the Minister, and I thank him for meeting with me to discuss some of those challenges yesterday, and I hope that his scope for reprioritisation - . And I'm probably coming to the defence of the Minister here - I'm sure he'll be pleased by that - but I would argue, actually, that this goes beyond the education portfolio; this shouldn't just be at his door. What we are talking about here is a social justice issue, what we're also talking about here is an economy and skills issue, and I would hope that Ministers in those portfolios recognise that and will do everything they can to work with the education Minister on this issue. The state of EMA is not only a financial issue. There are practical problems: problems that can be resolved for very little investment, if any at all. Since September, I've dealt with a number of cases on behalf of students who have seen significant delays in receiving their payments. The worst of them was waiting from September to December for a first payment, and whilst of course payments are backdated, during that period nothing was coming in. In some cases, this meant that some students were unable to attend school or college, which then had an effect on their ability to claim EMA in the first place - a vicious circle - and, in instances like this, the effect on attendance needs to be considered. Worryingly, I had one particular case where a personal tutor had taken a dislike to a student and was recording their attendance down in the wrong way and was refusing to rectify that. I've raised consistently the complexity of applying for EMA - another practical issue that puts students off applying for EMA in the first place. This is something that must be addressed. And that is why I also believe that there is a need for a top-down review of EMA, looking at the finances, yes, but also the barriers presented to students and how they can overcome them. The reality is, as well, that we have very little literature in Wales around the effects of EMA. We have fantastic work done by the Bevan Foundation. Unfortunately, a lot of it is now out of date, and that's why my office has tried to do our own little review of EMA, but what we do need, of course, is Government support in trying to do that. I'll conclude, Dirprwy Lywydd, by referencing again the crux of this debate. The crux is the retention of low-income students, not just so that they can realise their own potential, but also benefit our communities. For many of these students, we tell them to see education as a long-term investment, but for so many they can't think in the long term. The long term is tomorrow. Unless we support these students now, we will continue to see an issue with retention, as many have no choice but to seek work. I look forward to contributions from other Members and I look forward to hearing from the Minister. Diolch yn fawr.
Welsh: Fe ddechreuaf fel rwy'n aml yn ei wneud wrth drafod y lwfans cynhaliaeth addysg, drwy ganmol y Llywodraeth, a chanmol y Gweinidog, am barhau i'w warchod. Mae'r ffaith bod gennym lwfans cynhaliaeth addysg yma yng Nghymru, yn wahanol i Loegr, yn rhywbeth y dylem i gyd fod yn falch ohono yn y lle hwn, ac mae'n rhywbeth y dylem i gyd fod yn barod i'w warchod. Fel y gŵyr pawb ohonom, mae costau byw wedi cael effaith andwyol ar gymaint o'n hetholwyr; yn eu plith mae myfyrwyr, yn enwedig myfyrwyr o aelwydydd incwm isel. Yr hyn a welsom ers 2004 yw toriad mewn termau real yn y lwfans cynhaliaeth addysg. Mae'r taliad wedi aros yr un fath, mae'r trothwyon wedi aros yr un fath, ers 2011, ac erbyn hyn, mae myfyrwyr incwm isel yn teimlo effeithiau hynny'n fwy nag erioed. Roedd fy £30 i yn mynd yn llawer pellach na £30 myfyriwr heddiw. Nawr, mae hon yn ddadl bwysig i'w chael, oherwydd gall lwfans cynhaliaeth addysg a rhaglenni cymorth eraill ein helpu i gyrraedd ein nodau i fynd i'r afael â'r bylchau sgiliau sy'n bresennol yn ein heconomi drwyddi draw. Buddsoddiad yw hwn nid yn unig yn nyfodol pobl, ond yn ein cymunedau. Fe roddaf enghraifft: mae pob un ohonom yn ymwybodol o'r bwlch sgiliau yn y diwydiant adeiladu, ac rwyf wedi defnyddio'r diwydiant adeiladu nifer o weithiau. Mae Bwrdd Hyfforddi'r Diwydiant Adeiladu yn dweud wrthym fod 1,400 o fyfyrwyr o fewn y system addysg yn astudio cwrs adeiladu. Mae'r bwrdd hefyd yn hyderus, pe bai pob un o'r 1,400 myfyriwr, o un flwyddyn i'r llall, yn cwblhau eu cwrs, ni fyddai fawr o fwlch sgiliau yn y diwydiant adeiladu os o gwbl. Mae'r ffaith bod gennym fwlch yn arwydd nad yw pethau'n iawn. Mae hyn hefyd yn nodi problem, gyda llaw, gydag asesu cadw myfyrwyr, sef diffyg data ynghylch cadw myfyrwyr. Rhaid datrys hyn, wrth gwrs, ond mae'n rhaid i graidd ein dadl ynghylch y lwfans cynhaliaeth addysg ymwneud â chadw myfyrwyr. Wrth gwrs, rwy'n cydnabod y cyfyngiadau ar y Gweinidog, a diolch iddo am gyfarfod â mi i drafod rhai o'r heriau hynny ddoe, a gobeithio y bydd ei allu i ailflaenoriaethu - . Ac mae'n debyg fy mod yn amddiffyn y Gweinidog yma - rwy'n siŵr y bydd yn falch o hynny - ond byddwn i'n dadlau, mewn gwirionedd, fod hyn yn mynd y tu hwnt i'r portffolio addysg; ni ddylai fod yn gyfrifoldeb iddo ef yn unig. Mae'r hyn y siaradwn amdano yma yn fater cyfiawnder cymdeithasol, a mae hefyd yn fater sy'n ymwneud â'r economi a sgiliau, a byddwn yn gobeithio bod Gweinidogion yn y portffolios hynny'n cydnabod hyn ac y byddant yn gwneud popeth yn eu gallu i weithio gyda'r Gweinidog addysg ar y mater hwn. Nid mater ariannol yn unig yw cyflwr y lwfans cynhaliaeth addysg. Ceir problemau ymarferol: problemau y gellir eu datrys heb fawr iawn o fuddsoddiad, os o gwbl. Ers mis Medi, rwyf wedi ymdrin â nifer o achosion ar ran myfyrwyr sydd wedi gweld oedi sylweddol cyn iddynt gael eu taliadau. Yn yr achos gwaethaf, bu'n rhaid aros o fis Medi hyd fis Rhagfyr am daliad cyntaf, ac er bod taliadau'n cael eu hôl-ddyddio, dros y cyfnod hwnnw nid oedd unrhyw beth yn dod i mewn. Mewn rhai achosion, roedd hyn yn golygu nad oedd rhai myfyrwyr yn gallu mynychu'r ysgol neu'r coleg, a chafodd hynny effaith wedyn ar eu gallu i hawlio lwfans cynhaliaeth addysg yn y lle cyntaf - cylch dieflig - ac mewn achosion fel hyn, mae angen ystyried yr effaith ar bresenoldeb. Yn ofidus, roedd gennyf un achos penodol lle'r oedd tiwtor personol wedi cymryd yn erbyn myfyriwr, yn cofnodi eu presenoldeb yn y ffordd anghywir ac yn gwrthod unioni hynny. Rwyf wedi siarad ar sawl achlysur am gymhlethdod y broses o ymgeisio am lwfans cynhaliaeth addysg - mater ymarferol arall sy'n lladd awydd myfyrwyr i ymgeisio am lwfans cynhaliaeth addysg yn y lle cyntaf. Mae hyn yn rhywbeth y mae'n rhaid mynd i'r afael ag ef. A dyna pam fy mod hefyd yn credu bod angen adolygiad o'r brig i lawr o'r lwfans cynhaliaeth addysg, gan edrych ar y cyllid, ie, ond hefyd ar y rhwystrau i fyfyrwyr a sut y gallant eu goresgyn. Y gwir amdani, hefyd, yw mai ychydig iawn o lenyddiaeth sydd gennym yng Nghymru ynglŷn ag effeithiau lwfans cynhaliaeth addysg. Gwnaed gwaith gwych gan Sefydliad Bevan. Yn anffodus, mae llawer ohono wedi dyddio erbyn hyn, a dyna pam mae fy swyddfa wedi ceisio gwneud ein hadolygiad bach ein hunain o'r lwfans cynhaliaeth addysg, ond yr hyn sydd ei angen arnom wrth gwrs yw cefnogaeth y Llywodraeth i geisio gwneud hynny. Rwyf am orffen, Ddirprwy Lywydd, drwy gyfeirio eto at graidd y ddadl hon. Y craidd yw cadw myfyrwyr incwm isel, nid yn unig fel y gallant wireddu eu potensial eu hunain, ond hefyd er mwyn iddynt fod o fudd i'n cymunedau. I lawer o'r myfyrwyr hyn, rydym yn dweud wrthynt am weld addysg fel buddsoddiad hirdymor, ond i gymaint ohonynt, ni allant feddwl yn hirdymor. Y tymor hir yw yfory. Oni bai ein bod yn cefnogi'r myfyrwyr hyn nawr, byddwn yn parhau i weld problem gyda chadw myfyrwyr, gan na fydd gan nifer ohonynt ddewis ond chwilio am waith. Rwy'n edrych ymlaen at gyfraniadau gan Aelodau eraill ac rwy'n edrych ymlaen at glywed gan y Gweinidog. Diolch yn fawr.