English: Three hundred and thirty-three years after the formation of the first regiments that would later become the Royal Welsh, we commend both this motion and the content of the proposed amendment. In 2022, the Royal British Legion is, in fact, remembering and commemorating military and civilian service. As they state, 'the act of defending and protecting the nation's democratic freedoms and way of life is rarely without cost for those who serve. Physical, mental or emotional injury or trauma; the absence of time with family; or the pressures and dangers that come from serving, highlight why the remembrance of service is so important.' We also thank active service personnel for their critical work in assisting the emergency services in Wales during the pandemic. As we heard, 2022 is the fortieth anniversary of the Falklands conflict, the first military action since the second world war that used all elements of the armed forces, with 255 British personnel losing their lives. As we heard, the Welsh Guards lost more than any other unit - 33 soldiers and many casualties, mostly onboard the RFA Sir Galahad when it was attacked by Argentinean aircraft. It's almost 18 years since I first raised the need for traumatised ex-forces personnel to access mental health care and receive priority treatment, after meeting ex-service personnel with service-related mental health issues, including post-traumatic stress disorder, at Tŷ Gwyn in Llandudno, then the only residential respite centre for ex-forces personnel in the UK, whose service had ranged from the Dunkirk retreat to the Falklands. Despite this, it was allowed to close with no alternative provision put in place. The Welsh Government did eventually launch Veterans' NHS Wales, providing veterans living in Wales with non-residential assessment and psychological treatment for mental health problems, including PTSD. As Veterans' NHS Wales have told me, they're grateful for their additional recurrent funding, which, of course, we had been calling for. I'm told, however, that there is a need for a peer mentor in each local health board, and I hope the Deputy Minister will commit to additional funding so this can be implemented. I led a short debate here in January 2008 - actually after speaking at the legion in Flint on the same subject - supporting the Royal British Legion's Honour the Covenant campaign, concluding that 'this must be fought until it is won', and welcomed the publication of the UK armed forces covenant in May 2011. The Welsh Government and all local authorities in Wales signed the covenant and subscribed to work with partner organisations to uphold its principles, as have health boards, police and businesses since. October's Welsh Government armed forces covenant report both thanks the armed forces for their support during the pandemic and looks to the future, including the role of the armed forces in supporting Ukraine through training and materials. Last December's UK Armed Forces Act 2021 enshrines the armed forces covenant in law for the first time to help prevent service personnel and veterans being disadvantaged when accessing essential services like healthcare, education and housing. The UK 'Armed Forces Covenant and Veterans Annual Report 2021', published last December, also covers actions taken by the UK Government and the devolved Governments. The Royal British Legion has long been a supporter of the armed forces liaison officer or AFLO posts in Wales, and understands that the Welsh Government has the intention to continue funding these posts across Wales, as we heard. However, they urge the Welsh Government to commit to funding these posts for the long term, so the sector can have more certainty and the AFLOs can continue to provide the level of support currently provided to the armed forces community in Wales. Last year, the legion published their Wales manifesto, with recommendations for the Welsh Government to improve the lives of the armed forces community in Wales, and I call on the Welsh Government to respond to their calls in their manifesto, for example to ensure injured veterans can consistently access chronic pain treatment, to extend priority housing need, and to update the veterans substance misuse treatment framework and deliver better support to veterans with substance misuse issues. We welcome the UK Government's £320 million investment in the armed forces estate in Wales, including a new reserve company of the Royal Welsh at Wrexham's Hightown barracks, and the retention of Brecon barracks. Finally, having hosted the launch event celebrating the launch of the first national veterans awards for Wales here in 2019, I'll conclude by stating that it was great to receive an update on the awards from their founder, Sean Molino, at the recent Reserve Forces' and Cadets' Association for Wales annual briefing at HMS Cambria in Cardiff Bay, celebrating the great achievements of so many of these ex-forces personnel. Diolch yn fawr.
Welsh: Tri chant a thri deg tri o flynyddoedd ar ôl ffurfio'r catrodau cyntaf a fyddai'n dod y Cymry Brenhinol yn ddiweddarach, rydym ni'n cymeradwyo'r cynnig hwn a chynnwys y gwelliant arfaethedig. Yn 2022, mae'r Lleng Brydeinig Frenhinol, mewn gwirionedd, yn cofio ac yn coffáu gwasanaeth milwrol a sifil. Fel y dywedant, 'anaml iawn mae'r weithred o amddiffyn a diogelu rhyddid democrataidd y genedl a'r ffordd o fyw heb gost i'r rhai sy'n gwasanaethu. Mae anaf corfforol, meddyliol neu emosiynol neu drawma; absenoldeb amser gyda'r teulu; neu'r pwysau a'r peryglon sy'n dod o wasanaethu, yn tynnu sylw at pam mae cofio gwasanaeth mor bwysig.' Rydym ni hefyd yn diolch i aelodau gweithgar o'r lluoedd arfog am eu gwaith hanfodol wrth gynorthwyo'r gwasanaethau brys yng Nghymru yn ystod y pandemig. Fel y clywsom, mae 2022 yn 40 mlynedd ers gwrthdaro'r Ynysoedd Falkland, y gweithredu milwrol cyntaf ers yr ail ryfel byd a ddefnyddiodd bob elfen o'r lluoedd arfog, gyda 255 o bersonél Prydain yn colli eu bywydau. Fel y clywsom, collodd y Gwarchodlu Cymreig fwy nag unrhyw uned arall - 33 o filwyr a llawer o anafiadau, ar fwrdd yr RFA Sir Galahad yn bennaf pan ymosodwyd arni gan awyrennau'r Ariannin. Mae bron i 18 mlynedd ers i mi godi'r angen am y tro cyntaf i gyn-bersonél oedd wedi profi trawma gael mynediad at ofal iechyd meddwl a chael triniaeth â blaenoriaeth, ar ôl cwrdd â chyn-bersonél y gwasanaeth gyda phroblemau iechyd meddwl oedd yn gysylltiedig â gwasanaeth, gan gynnwys anhwylder straen wedi trawma, yn Nhŷ Gwyn yn Llandudno, bryd hynny yr unig ganolfan seibiant preswyl i gyn-aelodau o'r lluoedd yn y DU, yr oedd ei wasanaeth wedi amrywio o enciliad Dunkirk i Ynysoedd Falkland. Er hyn, caniatawyd ei chau heb unrhyw ddarpariaeth arall yn cael ei rhoi ar waith. Yn y pen draw, fe wnaeth Llywodraeth Cymru lansio GIG Cymru i Gyn-filwyr, gan ddarparu asesiad di-breswyl i gyn-filwyr sy'n byw yng Nghymru a thriniaeth seicolegol ar gyfer problemau iechyd meddwl, gan gynnwys Anhwylder Straen Wedi Trawma. Fel mae GIG Cymru i Gyn-filwyr wedi dweud wrtha'i, maen nhw'n ddiolchgar am eu cyllid rheolaidd ychwanegol, yr oedden ni, wrth gwrs, wedi bod yn galw amdano. Maen nhw'n dweud wrtha' i fodd bynnag, fod angen mentor cymheiriaid ym mhob bwrdd iechyd lleol, ac rwy'n gobeithio y bydd y Dirprwy Weinidog yn ymrwymo i gyllid ychwanegol fel y gellir gweithredu hyn. Arweiniais ddadl fer yma ym mis Ionawr 2008 - mewn gwirionedd ar ôl siarad yn y lleng yn y Fflint ar yr un pwnc - yn cefnogi ymgyrch Anrhydeddu'r Cyfamod y Lleng Brydeinig Frenhinol, gan ddod i'r casgliad bod 'rhaid ymladd hyn nes ei fod wedi'i ennill', a chroesawu cyhoeddi cyfamod lluoedd arfog y DU ym mis Mai 2011. Llofnododd Llywodraeth Cymru a phob awdurdod lleol yng Nghymru y cyfamod gan addo i weithio gyda sefydliadau partner i gynnal ei egwyddorion, fel y mae byrddau iechyd, yr heddlu a busnesau wedi'i wneud ers hynny. Mae adroddiad cyfamod lluoedd arfog Llywodraeth Cymru ym mis Hydref yn diolch i'r lluoedd arfog am eu cefnogaeth yn ystod y pandemig ac yn edrych tua'r dyfodol, gan gynnwys rôl y lluoedd arfog wrth gefnogi Wcráin trwy hyfforddiant a deunyddiau. Mae Deddf Lluoedd Arfog y DU 2021 fis Rhagfyr diwethaf yn ymgorffori cyfamod y lluoedd arfog yn y gyfraith am y tro cyntaf i helpu i atal personél y lluoedd arfog a chyn-filwyr rhag bod dan anfantais wrth gael mynediad at wasanaethau hanfodol fel gofal iechyd, addysg a thai. Mae 'Adroddiad Blynyddol Cyfamod y Lluoedd Arfog a Chyn-filwyr 2021' y DU, a gyhoeddwyd fis Rhagfyr diwethaf, hefyd yn ymdrin â chamau a gymerir gan Lywodraeth y DU a'r Llywodraethau datganoledig. Mae'r Lleng Brydeinig Frenhinol wedi bod yn gefnogwr swyddog cyswllt y lluoedd arfog neu swyddi AFLO yng Nghymru ers amser maith, ac yn deall bod gan Lywodraeth Cymru'r bwriad i barhau i ariannu'r swyddi hyn ledled Cymru, fel y clywsom. Fodd bynnag, maen nhw'n annog Llywodraeth Cymru i ymrwymo i ariannu'r swyddi hyn ar gyfer y tymor hir, fel y gall y sector fod â mwy o sicrwydd a gall yr AFLOs barhau i ddarparu'r lefel o gefnogaeth sy'n cael ei darparu ar hyn o bryd i gymuned y lluoedd arfog yng Nghymru. Y llynedd, cyhoeddodd y lleng eu maniffesto Cymru, gydag argymhellion i Lywodraeth Cymru wella bywydau cymuned y lluoedd arfog yng Nghymru, ac rwy'n galw ar Lywodraeth Cymru i ymateb i'w galwadau yn eu maniffesto, er enghraifft i sicrhau bod cyn-filwyr sydd wedi eu hanafu yn gallu cael mynediad cyson at driniaeth poen gronig, i ehangu'r angen am dai blaenoriaeth, ac i ddiweddaru fframwaith triniaeth camddefnyddio sylweddau cyn-filwyr a darparu gwell cefnogaeth i gyn-filwyr sydd â phroblemau camddefnyddio sylweddau. Rydym ni'n croesawu buddsoddiad £320 miliwn Llywodraeth y DU yn ystad y lluoedd arfog yng Nghymru, gan gynnwys cwmni wrth gefn newydd o'r Cymry Brenhinol ym marics Hightown Wrecsam, a chadw barics Aberhonddu. Yn olaf, ar ôl cynnal y digwyddiad lansio yn dathlu lansiad y Gwobrau Cyn-filwyr Cenedlaethol cyntaf i Gymru yma yn 2019, byddaf yn gorffen trwy ddweud ei bod yn wych derbyn y wybodaeth ddiweddaraf am y gwobrau gan eu sylfaenydd, Sean Molino, yn ystod sesiwn friffio blynyddol diweddar y Lluoedd Wrth Gefn a Chadetiaid Cymru yn HMS Cambria ym Mae Caerdydd, sy'n dathlu cyflawniadau gwych cymaint o gyn-bersonél y lluoedd arfog. Diolch yn fawr.