English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. 'Dichonoldeb' isn't an easy word to pronounce in Welsh, nor is 'feasibility' in English, but it's my pleasure to open this debate and to celebrate the fact that we are a nation that is awash with history and culture, where our history and heritage are important elements of our national character. And, as a result of that, the way in which we convey ourselves through sport and art is always a topic for discussion among us. In this case, the consultants for these two feasibility studies worked for 12 months and more, and the final reports have now been published. I have had an opportunity to study them and I will refer to some of the main recommendations contained within them, but what we are seeking here is not easy or quick solutions, but to give people an opportunity to contribute to the discussion, and this debate in Government time is part of that. We will seek to ensure - and this is the main objective - that the people of Wales can access and can participate and enjoy our art and culture, and that we enhance and increase that participation. To this end, stakeholders of all kinds were consulted - specialists in their areas, people who have a particular interest in museums, galleries and in arts more generally - and the recommendations of both reports emerge from those discussions. To look, first of all, at the sports study, a national football museum was the initial spark for this study, but, very soon, the brief was widened to consider sports heritage of all kinds, but football remaining a central part in the recommendations. Therefore, it's important that we do bear in mind the range of historical sports played in Wales, which are the basis, of course, for the modern versions of football, rugby, snooker and boxing, never mind the importance of the great increase in netball among women, and the very live interest, because of the success of people like Geraint Thomas, in cycling, as well as athletics and swimming too. We have sports stars in Wales, and the stars are just as important as the participation of the wider population. I have to say that I have found in the discussions that I have had with the department responsible for this area within the UK Government that there is more interest among us here in Wales - and the Government's policy here reflects that - in increasing participation and less emphasis, perhaps, on counting medals, and I do think that that is healthy.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Nid yw 'dichonoldeb' yn air hawdd i'w yngan yn Gymraeg nag yn Saesneg, ond mae'n fraint gen i gyflwyno'r ddadl yma a dathlu'r ffaith ein bod ni'n genedl sy'n gyforiog o hanes a diwylliant, ble mae ein hanes a'n treftadaeth ni yn elfennau pwysig yn ein cymeriad fel cenedl. Ac, o ganlyniad i hynny, mae'r ffordd yr ydym ni yn cyfleu ein hunain drwy gelf a chwaraeon bob amser yn fater trafodaeth yn ein plith ni. Yn yr achos yma, mi fu'r ymgynghorwyr ar gyfer y ddwy astudiaeth yma yn gweithio am flwyddyn, a mwy na hynny, ac mae'r adroddiadau terfynol bellach wedi'u cyhoeddi, ac rydw i wedi cael cyfle i'w hastudio nhw. Mi fyddaf i'n cyfeirio ar rai o'r prif argymhellion, ond beth rydym ni'n ceisio amdani ydy nid chwilio am atebion hawdd na sydyn, ond rhoi cyfle i bobl gyfrannu i'r drafodaeth, ac mae'r ddadl yma yn amser y Llywodraeth yn rhan o hynny. Rydym ni am geisio sicrhau - a dyma ydy'r prif amcan - fod pobl Cymru yn cael gafael ac yn gallu cymryd rhan a mwynhau ein celf a diwylliant byrlymus, a'n bod ni'n cynyddu'r gyfranogaeth honno. I'r pwrpas yma, fe ymgynghorwyd â rhanddeiliaid o bob math - arbenigwyr yn eu maes, pobl â diddordeb arbennig mewn amgueddfeydd a chelf - ac mae'r argymhellion yn y ddau adroddiad yn deillio o'r trafodaethau hynny. I edrych yn gyntaf gyda'r astudiaeth chwaraeon, amgueddfa bêl-droed genedlaethol oedd symbyliad cychwyn yr astudiaeth yma yn wreiddiol, ond, yn fuan iawn, fe ledwyd y briff yn ehangach i ystyried treftadaeth chwaraeon o bob math, ond bod pêl-droed yn parhau yn elfen ganolog yn yr argymhellion. Felly, mae'n bwysig ein bod ni yn cofio am yr ystod o gemau hanesyddol a oedd yn cael eu chwarae yng Nghymru, yn sail i'r gemau modern megis rygbi a phêl-droed a snwcer a bocsio, heb anghofio am bwysigrwydd y cynnydd sylweddol mewn pêl-rwyd ymhlith menywod, a'r diddordeb byw a newydd, oherwydd llwyddiant pobl fel Geraint Thomas, mewn beicio ac yna athletau a nofio yn ogystal. Mae gennym ni sêr yn y byd chwaraeon, ac mae'r sêr yr un mor bwysig ag yw cyfranogaeth y boblogaeth yn gyffredinol. Ac mae'n rhaid i mi ddweud fy mod i wedi canfod yn y trafodaethau rwyf i wedi eu cael gyda'r adran sy'n gyfrifol am y maes yma yn Llywodraeth y Deyrnas Unedig fod yna fwy o ddiddordeb gennym ni yng Nghymru - ac mae polisi'r Llywodraeth yn adlewyrchu hynny - mewn cynyddu cyfranogaeth a llai o bwyslais, o bosib, ar gyfrif medalau. Ac rydw i'n meddwl bod hynny yn beth iach.