English: A rough definition of a participative democracy would be one where citizens take on greater responsibility for decision making. This would not reduce the need for representative institutions, far less central Government - we are not heading back to Athens - but it would mean that public participation amounts to a lot more than periodic elections. When observing the public mood on polling day, most are struck by the solemn tone; it is not a time of carnival. It is this reservoir of purpose that we need to tap: active participation and active citizenship renewing our democratic institutions. In Wales, we might go further and constitute a citizens' chamber of this Assembly. This would not require 60 members of the public to serve full-time for five years - that would be a burden and not an act of citizen service. [ Laughter.] Citizen service should be a general obligation that is occasionally called upon, as jury service is now. The citizens' chamber could be a pool of 600 or even 6,000 citizens, called on occasionally. Each citizen would be allocated specific tasks that interest them and concentrate on a particular part of governmental activity and then, when that area's discussed, they would meet as part of the Assembly. The citizens' chamber could also lead the way in developing a digital democracy. Through online surveys and other mechanisms, a wider range of public participation would be possible, perhaps providing material for the citizens' chamber to deliberate and develop in more detail. Such work would need to be transparent and the main outcomes evidence based and properly recorded. Draft laws, or ideas for laws, could then be fed into the National Assembly, which would become, in a very modern guise, a bicameral institution. Forget the House of Lords; we could do something really marvellous with citizens as our members. There are, of course, other models for citizens' assemblies, but what is clear is the need for this wide engagement, if we are to forge a new democratic bond between citizen and politician. Democracy also needs to go deep and draw on the strength that we have in the roots of communities. Again, the digital revolution offers opportunities for local networks of participation, discussion and decision making. Town and community councils are well placed to develop their role as the voice of the community. Larger town councils might consider establishing the office of an elected mayor. The councils themselves could be made up of directly elected councillors and randomly selected citizens, serving a term as part of their public service obligation. Invigorating the most local level of democracy would also help to refresh municipal government in general. Other public agencies, like NHS trusts, could also use this source of public participation. Deputy Presiding Officer, representational democracy thrived on the excitement of electing society's leaders; it was an incredible transformation away from aristocratic Government in the nineteenth century, but it also made the people sovereign only for a day and limited the opportunities for deeper participation. A desire to take back control could indicate that citizens are ready to carry greater responsibility for decision making. This does not mean that most people want to become part-time politicians, but it does mean that we can explore the concept of citizen service on the basis that jury service underpins our legal system. We should not exaggerate the time commitment involved in service. It would range from full-time for a short time - a citizens' jury on the development of a local amenity, for instance - to part-time for a longer time - a day a month for two years or so in the citizens' assembly, perhaps. We will only live in a participatory democracy when citizen engagement focuses on decision making as much as the gathering of public opinion through traditional consultation processes. In Wales, we have an opportunity to lead the way. We enjoy the benefits of both a new and a small democracy. If we are able to innovate, then the power of the parliamentary tradition that we have inherited could be magnified by the force of active citizenship. Alongside the Welsh Government's legislative programme, we could see published a gwerin's programme to be discussed in the citizens' chamber of the National Assembly. Deputy Presiding Officer, democracy is not sick and feeble, but it does need rejuvenating. Today, the greatest act of political leadership would be to enhance the energy of citizenship. This is the purpose of my Bill.
Welsh: Un diffiniad bras o ddemocratiaeth gyfranogol fyddai un lle mae dinasyddion yn cymryd mwy o gyfrifoldeb dros wneud penderfyniadau. Ni fyddai hyn yn lleihau'r angen am sefydliadau cynrychioliadol, na Llywodraeth ganolog yn sicr - nid ydym yn anelu'n nôl tuag at Athen - ond byddai'n golygu bod cyfranogiad y cyhoedd yn llawer mwy nag etholiadau cyfnodol. Wrth arsylwi ar deimladau'r cyhoedd ar y diwrnod pleidleisio, mae'r rhan fwyaf yn cael eu taro gan y cywair dwys; nid yw'n amser carnifal. Y gronfa hon o ddiben sydd angen inni fanteisio arni: cyfranogiad a dinasyddiaeth weithredol yn adnewyddu ein sefydliadau democrataidd. Yng Nghymru, gallem fynd ymhellach a ffurfio siambr dinasyddion yn y Cynulliad. Ni fyddai'n galw am 60 o aelodau o'r cyhoedd i wasanaethu'n amser llawn am bum mlynedd - byddai hynny'n faich ac nid yn weithred o wasanaeth dinasyddion. [ Chwerthin. ] Dylai gwasanaeth dinasyddion fod yn rhwymedigaeth gyffredinol y gelwir amdani o bryd i'w gilydd fel y gelwir am wasanaeth rheithgor yn awr. Gallai siambr dinasyddion fod yn gronfa o 600 neu hyd yn oed 6,000 o ddinasyddion, y gewir arnynt o bryd i'w gilydd. Byddai gorchwylion penodol sy'n eu diddori yn cael eu dynodi ar gyfer pob dinesydd a gallent ganolbwyntio ar ran benodol o weithgarwch llywodraethol ac yna, pan fydd y maes hwnnw'n cael ei drafod, byddent yn cyfarfod fel rhan o'r Cynulliad. Gallai siambr dinasyddion arwain hefyd at ddatblygu democratiaeth ddigidol. Drwy arolygon ar-lein a mecanweithiau eraill, byddai amrywiaeth ehangach o gyfranogiad cyhoeddus yn bosibl, gan ddarparu deunydd efallai i siambr dinasyddion ei drafod a'i ddatblygu'n fwy manwl. Byddai angen i waith o'r fath fod yn dryloyw a'r prif ganlyniadau'n seiliedig ar dystiolaeth ac wedi'u cofnodi'n gywir. Gellid bwydo deddfau drafft, neu syniadau ar gyfer deddfau, i mewn i'r Cynulliad Cenedlaethol, a byddai'n dod yn sefydliad dwy siambr wedyn ar ffurf fodern iawn. Anghofiwch Dŷ'r Arglwyddi; gallem wneud rhywbeth gwirioneddol wych â dinasyddion fel ein haelodau. Wrth gwrs, ceir modelau eraill o gynulliadau dinasyddion, ond yr hyn sy'n amlwg yw'r angen am yr ymgysylltiad eang hwn os ydym i greu cwlwm democrataidd newydd rhwng y dinesydd a'r gwleidydd. Mae angen i ddemocratiaeth dreiddio'n ddwfn hefyd a phwyso ar y cryfder sydd gennym yng ngwreiddiau cymunedau. Unwaith eto, mae'r chwyldro digidol yn cynnig cyfleoedd i rwydweithiau lleol gyfranogi, trafod a gwneud penderfyniadau. Mae cynghorau tref a chymuned mewn sefyllfa dda i ddatblygu eu rôl fel llais y gymuned. Gallai cynghorau tref mwy o faint ystyried sefydlu swydd maer etholedig. Gellid llunio'r cynghorau eu hunain o gynghorwyr a etholir yn uniongyrchol a dinasyddion a ddewiswyd ar hap, i wasanaethu am dymor fel rhan o'u hymrwymiad i wasanaeth cyhoeddus. Byddai grymuso'r lefel fwyaf lleol o ddemocratiaeth hefyd yn helpu i adnewyddu cynghorau lleol yn gyffredinol. Gallai asiantaethau cyhoeddus eraill, megis Ymddiriedolaethau'r GIG, ddefnyddio'r ffynhonnell hon o gyfranogiad cyhoeddus hefyd. Ddirprwy Lywydd, roedd democratiaeth gynrychioliadol yn ffynnu ar y cyffro o ethol arweinwyr y gymdeithas; roedd yn drawsnewid aruthrol oddi wrth Lywodraeth aristocrataidd yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ond roedd hefyd yn gwneud pobl yn sofran am ddiwrnod yn unig ac yn cyfyngu ar y cyfleoedd i allu cyfranogi'n ddyfnach. Gallai awydd i adfer rheolaeth ddangos bod dinasyddion yn barod i ysgwyddo mwy o gyfrifoldeb dros wneud penderfyniadau. Nid yw hyn yn golygu bod y rhan fwyaf o bobl eisiau dod yn wleidyddion rhan-amser, ond mae'n golygu y gallwn archwilio'r cysyniad o wasanaeth dinasyddion ar y sail bod gwasanaeth rheithgor yn sylfaen i'n system gyfreithiol. Ni ddylem orliwio'r ymrwymiad amser sy'n gysylltiedig â gwasanaethu. Byddai'n amrywio o amser llawn am gyfnod byr - rheithgor dinasyddion ar ddatblygiad amwynder lleol, er enghraifft - i ran-amser am gyfnod hwy - diwrnod y mis am ddwy flynedd neu fwy yng nghynulliad y dinasyddion, efallai. Ni fyddwn yn byw mewn democratiaeth gyfranogol hyd nes y bydd ymgysylltiad dinasyddion yn canolbwyntio ar wneud penderfyniadau lawn cymaint â chasglu barn y cyhoedd drwy brosesau ymgynghori traddodiadol. Yng Nghymru, mae gennym gyfle i arwain y ffordd. Rydym yn mwynhau manteision democratiaeth sy'n newydd ac yn fach. Os gallwn arloesi, gellid chwyddo pŵer y traddodiad seneddol rydym wedi ei etifeddu gan rym dinasyddiaeth weithgar. Ochr yn ochr â rhaglen ddeddfwriaethol Llywodraeth Cymru, gallem weld cyhoeddi rhaglen gwerin i'w thrafod yn siambr dinasyddion y Cynulliad Cenedlaethol. Ddirprwy Lywydd, nid yw democratiaeth yn sâl ac yn dila, ond mae angen ei hadnewyddu. Heddiw, y weithred fwyaf o arweinyddiaeth wleidyddol fyddai gwella egni dinasyddiaeth. Dyma ddiben fy mil.