techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: In addition, can I ask for a statement from the environment and rural affairs Minister on the UK Government's intention to reform small breweries relief. Now, currently small breweries, of which we have very many here in Wales - those that produce less than 5,000 hectolitres per year - get a 50 per cent reduction in the duty that they pay, but the UK Government intends to reform that, reducing the threshold significantly, seriously impacting the majority of breweries here in Wales. I've raised this previously both in committee and here in the Chamber. The Minister said she wasn't aware of the issue but that she'd check whether the Government have made any representations. She subsequently wrote to me saying that the Government haven't, it's not devolved and, therefore, the Welsh Government wouldn't be pursuing this. Now, that stands in marked contrast to the approach of the Scottish Government, who have mounted a concerted effort in making representations on behalf of the small breweries there. So, the Scottish Government have been proactive; the Welsh Government is just sitting back and saying, 'It's not our problem.' Now, small breweries are one of the success stories we have in terms of the growth of the sector, and much of that will be undone if this duty threshold is reduced. I implore the Government to do something about it and I want to hear exactly from the Minister what your plans are.
Welsh: At hynny, a gaf i ofyn am ddatganiad gan Weinidog yr Amgylchedd a Materion Gwledig ynghylch bwriad Llywodraeth y DU i ddiwygio rhyddhad bragdai bach. Nawr, ar hyn o bryd mae bragdai bach, y mae gennym ni lawer iawn ohonyn nhw yma yng Nghymru - y rhai sy'n cynhyrchu llai na 5,000 o hectolitrau y flwyddyn - yn cael gostyngiad o 50 y cant yn y dreth y maen nhw'n ei thalu, ond mae Llywodraeth y DU yn bwriadu diwygio hynny, gan leihau'r trothwy'n sylweddol, gan effeithio'n ddifrifol ar y rhan fwyaf o fragdai yma yng Nghymru. Rwyf wedi codi hyn o'r blaen yn y pwyllgor ac yma yn y Siambr. Dywedodd y Gweinidog nad oedd yn ymwybodol o'r mater ond y byddai'n gwirio a yw'r Llywodraeth wedi cyflwyno unrhyw sylwadau. Ysgrifennodd hi ataf wedyn yn dweud nad yw'r Llywodraeth wedi gwneud hynny gan nad yw'n fater sydd wedi'i ddatganoli, ac felly ni fyddai Llywodraeth Cymru yn mynd ar drywydd hyn. Nawr, mae hynny'n gwrthgyferbynnu'n llwyr ag agwedd Llywodraeth yr Alban, sydd wedi gwneud ymdrech ar y cyd i gyflwyno sylwadau ar ran y bragdai bach yno. Felly, mae Llywodraeth yr Alban wedi bod yn rhagweithiol; mae Llywodraeth Cymru yn eistedd yn ôl ac yn dweud, 'Nid ein problem ni yw hon.' Nawr, mae bragdai bach yn un o'r llwyddiannau sydd gennym ni o ran twf y sector, a bydd llawer o hynny'n cael ei ddadwneud os caiff y trothwy treth hwn ei leihau. Rwy'n erfyn ar y Llywodraeth i wneud rhywbeth yn ei gylch ac rwyf eisiau clywed beth yn union yw cynlluniau'r Gweinidog.
English: So, on the first issue, of course, the Welsh Government has given significant support to the hydro sector, but you'll be aware, of course, that our support is very much focused on community-led hydro schemes. I do note that you have a question to the Minister for Environment, Energy and Rural Affairs on renewable energy tomorrow, so that might be an opportunity to raise that, or I'm sure that you'll write to the Minister to raise those concerns on behalf of the sector as well. I personally share Llyr's concern about the small breweries relief. I've certainly raised that as a constituency Member with the UK Government on behalf of the amazing Gower breweries that we have - I had to take the opportunity to drop that in. But I will speak to the Minister on this particular issue, because our small breweries are particularly important for many of our communities.
Welsh: Felly, ar y mater cyntaf, wrth gwrs, mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi cefnogaeth sylweddol i'r sector dŵr, ond byddwch chi'n ymwybodol, wrth gwrs, fod ein cefnogaeth yn canolbwyntio'n fawr ar gynlluniau ynni dŵr sydd wedi'u harwain gan y gymuned. Rwy'n nodi bod gennych chi gwestiwn i Weinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig ar ynni adnewyddadwy yfory, felly gallai hynny fod yn gyfle i godi hynny, neu rwy'n siŵr y byddwch chi'n ysgrifennu at y Gweinidog i godi'r pryderon hynny ar ran y sector hefyd. Yn bersonol, rwy'n rhannu pryder Llyr am y rhyddhad i fragdai bach. Yn sicr, rwyf wedi codi hynny fel Aelod etholaethol gyda Llywodraeth y DU ar ran y bragdy Gŵyr rhyfeddol sydd gennym ni - bu'n rhaid imi fanteisio ar y cyfle i ychwanegu hynny. Ond byddaf i'n siarad â'r Gweinidog ar y mater penodol hwn, oherwydd mae ein bragdai bach yn arbennig o bwysig i lawer o'n cymunedau.
English: Could the Government give a statement on why huge swathes of mature, healthy trees are being felled from the side of our trunk roads? And, in that statement, could we find out who has authorised these devastating interventions, an extreme instance of which is being carried out as we speak on the A4042 Cwmbran bypass? It's well known that trees are a particularly important element in combating climate change, in that they absorb huge amounts of carbon dioxide. Their position along all the roads in Wales makes them particularly efficient in this process, not to mention their important sound-absorbing qualities. Minister, even a cursory inspection of these trees shows that they were both mature and healthy and, therefore, were not presenting any specific safety hazard. So, could we have a statement explaining why a Government supposedly committed to a carbon-free Wales is allowing, perhaps even authorising, this environmentally devastating practice?
Welsh: A wnaiff y Llywodraeth roi datganiad ynghylch pam mae niferoedd lawer o goed aeddfed ac iach yn cael eu torri i lawr ar ymylon ein cefnffyrdd? Ac, yn y datganiad hwnnw, a fyddai modd inni ganfod pwy sydd wedi awdurdodi'r ymyriadau dinistriol hyn? Mae enghraifft eithafol yn digwydd wrth inni siarad ar ffordd osgoi Cwmbrân, yr A4042. Mae'n hysbys bod coed yn elfen eithriadol o bwysig wrth fynd i'r afael â newid hinsawdd, gan eu bod yn amsugno llawer iawn o garbon deuocsid. Mae eu lleoliad ar ymylon y ffyrdd yng Nghymru yn eu gwneud yn arbennig o effeithlon yn y broses hon, heb sôn am eu rhinweddau pwysig yn amsugno sain. Gweinidog, mae hyd yn oed archwiliad sydyn o'r coed hyn yn dangos eu bod yn aeddfed ac yn iach ac, felly, nad oeddent yn achosi unrhyw berygl diogelwch penodol. Felly, a gawn ni ddatganiad yn esbonio pam mae Llywodraeth sydd i fod yn ymrwymedig i Gymru ddi-garbon yn caniatáu, o bosibl yn awdurdodi, yr arfer dinistriol hwn i'r amgylchedd?
English: Well, I'm not familiar with the particular trees or the stretch of road to which David Rowlands is referring at the moment. So, perhaps I'll invite him to write to the Minister for transport in the first instance, describing the concerns that you have, so that he can look into it and provide you with a more detailed response.
Welsh: Wel, nid wyf i'n gyfarwydd â'r coed penodol na'r darn o ffordd y mae David Rowlands yn cyfeirio atyn nhw ar hyn o bryd. Felly, byddwn yn ei wahodd i ysgrifennu at y Gweinidog Trafnidiaeth yn y lle cyntaf, gan ddisgrifio ei bryderon, fel y gall y Gweinidog ymchwilio i'r mater a rhoi ymateb manylach iddo.
English: I thank the Trefnydd. In accordance with Standing Order 12.18, we will now suspend proceedings briefly to make some changes in the Siambr. Thank you.
Welsh: Diolch i'r Trefnydd. Felly, yn unol â Rheol Sefydlog 12.18, byddwn yn awr yn cael toriad bach er mwyn gwneud newidiadau yn y Siambr. Diolch yn fawr.
English: Thank you for your statement, Minister. Steel workers and their families in my region are deeply concerned with the decision by Tata to split the UK and Netherlands businesses. Do you agree that it is important that we make it a priority to ensure Tata's operations in the UK are self-financing? We must ensure that Port Talbot has a future role in providing the UK's steel needs. Minister, what steps are you taking to ensure that steel produced in Port Talbot is used in major infrastructure investments by the Welsh and UK Governments? What role does the Tata plant have in providing the steel for the south Wales metro and road improvement schemes, such as the Heads of the Valleys dualling? And, finally, Minister, what actions has the Welsh Government taken to assist Tata with decarbonisation and reducing their energy costs, both of which are vital to ensuring the sustainability of all its UK operations? Diolch.
Welsh: Diolch i chi am eich datganiad, Gweinidog. Mae'r gweithwyr dur a'u teuluoedd yn fy rhanbarth i'n pryderu llawer iawn am benderfyniad Tata i wahanu busnesau'r DU a'r Iseldiroedd. A ydych chi'n cytuno â mi ei bod yn bwysig i ni ei gwneud yn flaenoriaeth i sicrhau bod gweithfeydd Tata yn y DU yn hunangyllidol? Mae'n rhaid sicrhau bod gan Bort Talbot swyddogaeth yn y dyfodol o ran darparu anghenion dur y DU. Gweinidog, pa gamau yr ydych chi'n eu cymryd i sicrhau bod y dur a gynhyrchir ym Mhort Talbot yn cael ei ddefnyddio mewn buddsoddiadau seilwaith mawr gan Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU? Pa swyddogaeth sydd i waith Tata o ran darparu'r dur ar gyfer Metro'r De a chynlluniau i wella ffyrdd, megis deuoli priffordd Blaenau'r Cymoedd? Ac, yn olaf, Gweinidog, pa gamau a gymerodd Llywodraeth Cymru i gynorthwyo Tata i ddatgarboneiddio a lleihau eu costau ynni, y mae'r ddeubeth yn hanfodol i sicrhau cynaliadwyedd ei holl weithfeydd yn y DU? Diolch.
English: Thank you. We've had one speaker from each of the four groupings here today. So, can I now ask for brevity, and that includes brevity in the answers as well, Minister, perhaps? We've got a number of questions.
Welsh: Diolch. Rydym wedi cael un siaradwr o bob un o'r pedwar grŵp yma heddiw. Felly, a gaf i ofyn i bawb fod yn gryno nawr, ac mae hynny'n cynnwys atebion cryno hefyd, Gweinidog, efallai? Mae gennym nifer o gwestiynau.
English: It's all right, but we've got a number of questions which we intend to get through. So, Mark Isherwood.
Welsh: Popeth yn iawn, ond mae gennym nifer o gwestiynau yr ydym ni'n bwriadu mynd trwyddyn nhw. Felly, Mark Isherwood.
English: Can you bring your - [ Interruption.] - to a conclusion?
Welsh: A wnewch chi ddod â'ch - [ Torri ar draws.] - i derfyn?
English: I will conclude, but, as I'm sure you're aware, Deputy Presiding Officer, this is critical to my constituency and my workforce there.
Welsh: Rwyf i ar fin dod i ben, ond, fel y gwyddoch chi, rwy'n siŵr, Dirprwy Lywydd, mae hwn yn fater difrifol i'm hetholaeth i a'r gweithlu sydd gennyf yn y fan honno.
English: Absolutely.
Welsh: Yn hollol.
English: My final point, though, is - there's a lot of talk about levelling up by the UK Government. You mentioned in your press release on Friday that the First Minister was seeking a phone call with the Prime Minister. Has he returned that phone call, and has he agreed to make sure the levelling up applies to Wales and the steel sector as well as anywhere else?
Welsh: Fy mhwynt olaf i, serch hynny, yw - mae llawer o sôn am lefelu ar i fyny gan Lywodraeth y DU. Roeddech chi'n sôn yn eich datganiad chi i'r wasg ddydd Gwener fod Prif Weinidog Cymru yn ceisio cael galwad ffôn gyda Phrif Weinidog y DU. A yw ef wedi galw'n ôl eto, ac a yw wedi cytuno i sicrhau bod y lefelu ar i fyny yn berthnasol i Gymru a'r sector dur yn ogystal ag yn unrhyw le arall?
English: No, I don't think so.
Welsh: Na chewch, dydw i ddim yn meddwl.
English: - the Welsh Government, working with the UK Government and, obviously, other devolved administrations, has developed that UK emissions trading scheme; it's going to operate as a stand-alone scheme, or it's going to link to the EU ETS, and the legislation is now in place for that scheme to become operational on 1 January 2021. That's vitally important. Then finally, in terms of further support that could be brought forward in terms of research and development, there is, obviously, the Swansea bay city deal, and Swansea University has proposals to further develop steel expertise in Wales through the city deal. And in terms of the phone call, I am not aware that that phone call has taken place yet, but I will inform Members as and when it happens.
Welsh: - mae Llywodraeth Cymru, gan weithio gyda Llywodraeth y DU ac, yn amlwg, weinyddiaethau datganoledig eraill, wedi datblygu cynllun masnachu allyriadau'r DU; bydd yn gweithredu fel cynllun annibynnol, neu bydd yn gysylltiedig â chynllun masnachu allyriadau yr UE, ac mae'r ddeddfwriaeth bellach ar waith i'r cynllun hwnnw fod yn weithredol ar 1 Ionawr 2021. Mae hynny'n hanfodol bwysig. Yna, yn olaf, o ran cymorth pellach y gellid ei gyflwyno o ran ymchwil a datblygu, mae bargen ddinesig bae Abertawe, yn amlwg, ac mae gan Brifysgol Abertawe gynigion i ddatblygu arbenigedd dur yng Nghymru ymhellach drwy'r fargen ddinesig. Ac o ran yr alwad ffôn, nid wyf yn ymwybodol y cafwyd yr alwad ffôn honno eto, ond hysbysaf yr Aelodau pan ac os daw'r alwad honno.
English: Minister, I was very pleased to hear you open with comments on the skills base of the steel industry in Wales. I think people overlook the fact that it's a constantly modernising industry and that's why it's such an important player in those institutions such as the Swansea bay city deal that you mentioned and Swansea University. But I'm quite keen to make sure that we don't overlook the opportunities for apprenticeships in this as well. Tata's a huge contributor in that particular field, and I'd be grateful to know what reassurances you've had about the opportunities for apprenticeships during this nervous time. Thank you.
Welsh: Gweinidog, roeddwn yn falch iawn o'ch clywed yn agor gyda sylwadau ynglŷn â sylfaen sgiliau'r diwydiant dur yng Nghymru. Rwy'n credu bod pobl yn anwybyddu'r ffaith ei fod yn ddiwydiant sy'n moderneiddio'n gyson a dyna pam ei fod yn elfen mor bwysig yn y sefydliadau hynny fel bargen ddinesig bae Abertawe y sonioch chi amdani a Phrifysgol Abertawe. Ond rwy'n eithaf awyddus i wneud yn siŵr nad ydym ni'n anwybyddu'r cyfleoedd ar gyfer prentisiaethau yn hyn o beth hefyd. Mae Tata yn gyfrannwr enfawr yn y maes penodol hwnnw, a byddwn yn ddiolchgar o wybod pa sicrwydd yr ydych chi wedi'i gael am y cyfleoedd ar gyfer prentisiaethau yn ystod y cyfnod ansicr hwn. Diolch.
English: Can I thank Suzy Davies for her question? And she's absolutely right: people employed by Tata are amongst the most skilled in Europe in terms of the steel sector, and, as a Welsh Government, we've been pleased to be able to invest £11.7 million in terms of skills training funding since 2016. Apprenticeships have played a key role across all of the Tata sites, and our understanding is that Tata remain fully committed to providing apprenticeship opportunities even in these uncertain times, and, of course, the Welsh Government has recently announced an incentive for businesses to take on apprentices, including, importantly, young apprentices. So, for every young apprentice aged under 25 that a business takes on, they'll receive an incentive of £3,000, and this could prove hugely important to larger employers like Tata in retaining or taking on apprentices during the course of the pandemic and then the recovery. But I'll happily write to Members with further details of Tata's plans for their apprenticeship provision.
Welsh: A gaf i ddiolch i Suzy Davies am ei chwestiwn? Ac mae hi'n llygad ei lle: mae pobl a gyflogir gan Tata ymhlith y rhai mwyaf medrus yn Ewrop o ran y sector dur, ac rydym ni, Llywodraeth Cymru, wedi bod yn falch o allu buddsoddi £11.7 miliwn o ran cyllid hyfforddiant sgiliau ers 2016. Bu gan brentisiaethau ran allweddol yn holl safleoedd Tata, a deallwn fod Tata yn parhau i fod yn gwbl ymrwymedig i ddarparu cyfleoedd prentisiaeth hyd yn oed yn y cyfnod ansicr hwn, ac, wrth gwrs, mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cymhelliad yn ddiweddar i fusnesau gyflogi prentisiaid, gan gynnwys, yn bwysig, prentisiaid ifanc. Felly, i bob prentis ifanc o dan 25 oed y mae busnes yn ei gyflogi, byddant yn cael cymhelldal o £3,000, a gallai hyn fod yn hynod bwysig i gyflogwyr mwy fel Tata wrth gadw neu gyflogi prentisiaid yn ystod y pandemig ac yna'r adferiad. Ond byddaf yn falch o ysgrifennu at yr Aelodau gyda rhagor o fanylion am gynlluniau Tata ar gyfer eu darpariaeth prentisiaeth.
English: Can I thank the Minister for his statement? And can I also pay tribute to the workforce at Shotton steelworks, including my fellow Community and Unite union members? Their hard work and skill really does produce the best steel, making the Shotton site actually profitable. Minister, you've already commented on the offsite logistics hub, which I've been a long-standing supporter of, and you've just commented on the apprenticeship programme at Tata; I look forward to receiving more information on that. Perhaps today you could comment on the wider training of staff, which is something that Welsh Government provides funding for, and also the opportunity to use the world's best steel and most sustainable steel as part of a green manufacturing recovery from COVID, especially as the Shotton site is looking to transition towards being carbon neutral. Now, I must say, Deputy Llywydd, finally, this support from this Welsh Labour Government and the support they've offered in the past is in stark contrast to the UK Conservative Government, who have been far too often missing, and I must say - . I hear tutting, but I must say my community - my community - is still devastated from what happened during the Thatcher Government, and it is long, long from forgotten. So, Minister, could you update the Chamber on how confident you are that UK Ministers get the need to provide urgent support for Welsh sustainable steel, and have a strategy in place to do so?
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Gweinidog am ei ddatganiad? Ac a gaf i hefyd dalu teyrnged i'r gweithlu yng ngwaith dur Shotton, gan gynnwys fy nghyd-aelodau yn undebau Community ac Unite? Mae eu gwaith caled a'u medrusrwydd yn cynhyrchu'r dur gorau mewn gwirionedd, gan wneud safle Shotton yn broffidiol a dweud y gwir. Gweinidog, rydych chi eisoes wedi gwneud sylwadau ynglŷn â'r ganolfan logisteg oddi ar y safle, yr wyf wedi bod yn gefnogwr ohono ers tro byd, ac rydych chi newydd wneud sylwadau ynglŷn â rhaglen brentisiaethau Tata; edrychaf ymlaen at gael rhagor o wybodaeth am hynny. Efallai heddiw y gallech chi sôn am hyfforddiant ehangach staff, sy'n rhywbeth y mae Llywodraeth Cymru yn darparu cyllid ar ei gyfer, a hefyd y cyfle i ddefnyddio dur gorau a mwyaf cynaliadwy'r byd yn rhan o'r adferiad gweithgynhyrchu gwyrdd o COVID, yn enwedig gan fod safle Shotton yn ceisio trawsnewid i fod yn garbon niwtral. Nawr, mae'n rhaid imi ddweud, Dirprwy Lywydd, yn olaf, mae'r gefnogaeth hon gan y Llywodraeth Lafur hon yng Nghymru a'r gefnogaeth y maen nhw wedi'i chynnig yn y gorffennol yn gwrthgyferbynnu'n llwyr â Llywodraeth Geidwadol y DU, sydd wedi bod ar goll yn rhy aml o lawer, ac mae'n rhaid imi ddweud - . Clywaf dwt-twtio, ond mae'n rhaid imi ddweud bod fy nghymuned - fy nghymuned i - yn dal i ddioddef oherwydd yr hyn a ddigwyddodd yn ystod Llywodraeth Thatcher, ac mae ymhell bell o fod wedi'i anghofio. Felly, Gweinidog, a wnewch chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Siambr ynghylch pa mor ffyddiog yr ydych chi god Gweinidogion y DU yn deall yr angen i ddarparu cymorth brys i ddur cynaliadwy yng Nghymru, ac i fod â strategaeth ar waith i wneud hynny?
English: Can I thank Jack Sargeant for his questions, and can I just recognise, put on record, my thanks to Jack Sargeant for the enormous amount of work that he's done in supporting the Shotton Tata facility in developing the plans for a logistics hub? And my officials have been working with Tata Shotton in developing that master plan, but I know how much work Jack has contributed to this particular agenda, and I thank him for it. I'm also grateful for the acknowledgement of the support that Welsh Government has given to Tata over many years, and I would say that, looking to the future, let's describe this as an opportunity for the UK Government to demonstrate - very soon, actually - that it is fully committed to levelling up the UK, by providing that vital support that Tata require in order to undergo the transformation that it wishes to proceed with, and to ensure that it becomes more competitive. In terms of what could be produced at the Shotton site, well, we know that its products are amongst the highest quality in the market, and that they're already contributing to energy efficiency schemes, particularly in the construction centre. But, obviously, given the recyclability of steel, it will become an even more prominent feature of our aspiration to reuse and to renew as we seek a green recovery. So, I am in no doubt that the 760 employees at the Shotton site can feel proud and can feel optimistic that they will be contributing, as an industry of tomorrow, to a greener economy.
Welsh: A gaf i ddiolch i Jack Sargeant am ei gwestiynau, ac a gaf i ddiolch, ar goedd, i Jack Sargeant am y gwaith enfawr y mae wedi'i wneud i gefnogi cyfleuster Shotton Tata wrth ddatblygu'r cynlluniau ar gyfer canolfan logisteg? Mae fy swyddogion wedi bod yn gweithio gyda Tata Shotton i ddatblygu'r prif gynllun hwnnw, ond rwy'n gwybod faint o waith y mae Jack wedi'i gyfrannu at yr agenda benodol hon, a diolchaf iddo am hynny. Rwyf hefyd yn ddiolchgar am y gydnabyddiaeth o'r gefnogaeth y mae Llywodraeth Cymru wedi'i rhoi i Tata dros flynyddoedd lawer, a byddwn yn dweud, wrth edrych tua'r dyfodol, gadewch inni ddisgrifio hyn fel cyfle i Lywodraeth y DU ddangos - yn fuan iawn, mewn gwirionedd - ei bod wedi ymrwymo'n llwyr i gael cydraddoldeb yn y DU, drwy ddarparu'r cymorth hanfodol hwnnw y mae ar Tata ei angen er mwyn trawsnewid fel y mae'n dymuno gwneud, ac i sicrhau y daw yn fwy cystadleuol. O ran yr hyn y gellid ei gynhyrchu ar safle Shotton, wel, fe wyddom fod ei gynhyrchion ymhlith y rhai gorau ar y farchnad, a'u bod eisoes yn cyfrannu at gynlluniau effeithlonrwydd ynni, yn enwedig yn y ganolfan adeiladu. Ond, yn amlwg, o ystyried ailgylchadwyedd dur, bydd yn dod yn nodwedd fwy amlwg byth o'n dyhead i ailddefnyddio ac adnewyddu wrth inni geisio adferiad gwyrdd. Felly, nid oes gennyf unrhyw amheuaeth na all y 760 o weithwyr ar safle Shotton deimlo'n falch a theimlo'n obeithiol y byddant yn cyfrannu, fel un o ddiwydiannau yfory, at economi fwy gwyrdd.