English: Llywydd, the commission is taking forward its work at a time when the tensions in the wider constitutional structures of the United Kingdom are increasing and our inter-governmental relationship tested. In that context, it is not surprising at all that the commission has reached the view that neither the status quo nor unwinding devolution are viable options for further consideration. Nor is it surprising that the commission's work is contributing to a real and growing momentum behind calls for constitutional change. Members will be aware of the report that was recently published by Gordon Brown's commission on the future of the UK, which made a series of radical proposals for constitutional reform, and which references the work of the independent commission. Llywydd, I believe that change is inevitable, and I believe that the commission's work is, and will be, a vital contribution to the discussion already taking place. In my written statement, I encouraged Members, and indeed anyone with an interest in our constitution, to consider the report, and I hope Members will have done so. On that point, I want to highlight the commission's work to engage with the public. Given the direct impact that our governance arrangements will have on people's lives, we asked the commission to engage widely with civic society and the Welsh public to raise awareness and to build a genuinely national conversation. Their initial consultation has resulted in over 2,000 responses, and I am particularly grateful to the commission for the innovative way they have engaged with communities through their community engagement fund. If the commission's solutions are to be workable and command support, they must be grounded in the experience of the lives of those whose lives they will affect. Indeed, the commission has indicated their intention, in the next phase of their work, to extend their conversation with the people of Wales. As the commission embarks on this next phase, I would encourage Members of all parties in this Chamber to engage with the commission and to encourage engagement from their communities to ensure that the commission's conclusions are truly reflective of all of the people of Wales. Diolch, Llywydd.
Welsh: Llywydd, mae'r comisiwn yn bwrw ymlaen â'i waith mewn cyfnod o densiynau cynyddol yn strwythurau cyfansoddiadol ehangach y Deyrnas Unedig a phrawf yn cael ei roi ar ein perthynas ryng-lywodraethol ni. Yn y cyd-destun hwnnw, nid yw hi'n syndod o gwbl fod y comisiwn wedi dod i'r farn nad yw'r sefyllfa gyfredol na datod datganoli yn ddewisiadau hyfyw i roi unrhyw ystyriaeth bellach iddyn nhw. Nid yw hi'n syndod chwaith fod gwaith y comisiwn yn cyfrannu at fomentwm gwirioneddol a chynyddol i alwadau am newidiadau cyfansoddiadol. Mae'r aelodau yn ymwybodol o'r adroddiad a gyhoeddwyd yn ddiweddar gan gomisiwn Gordon Brown ar ddyfodol y DU, a wnaeth gyfres o gynigion radical ar gyfer diwygiadau cyfansoddiadol, ac sy'n cyfeirio at waith y comisiwn annibynnol. Llywydd, rwyf i o'r farn fod newid yn anochel, ac rwy'n credu bod gwaith y comisiwn, ac y bydd eto, yn gyfraniad hanfodol i'r drafodaeth sy'n digwydd eisoes. Yn fy natganiad ysgrifenedig i, roeddwn i'n annog Aelodau, ac yn wir unrhyw un sydd â diddordeb yn ein cyfansoddiad ni, i ystyried yr adroddiad, ac rwy'n gobeithio bod yr Aelodau wedi gwneud hynny. Ar y pwynt hwnnw, fe hoffwn i dynnu sylw at waith y comisiwn wrth ymgysylltu â'r cyhoedd. O ystyried yr effaith uniongyrchol a gaiff ein trefniadau llywodraethu ni ar fywydau pobl, fe ofynnwyd i'r comisiwn ymgysylltu yn eang â'r gymdeithas ddinesig a'r cyhoedd yng Nghymru i godi ymwybyddiaeth a meithrin sgwrs genedlaethol wirioneddol. Arweiniodd eu hymgynghoriad cychwynnol nhw at dros 2,000 o ymatebion, ac rwy'n arbennig o ddiolchgar i'r comisiwn am y ffordd arloesol y maen nhw wedi ymgysylltu â chymunedau drwy eu cronfa ymgysylltu â'r gymuned. Os yw atebion y comisiwn am fod yn ymarferol a bod yn deilwng o gefnogaeth, fe fydd rhaid iddyn nhw fod ar sail profiad bywydau'r rhai y bydd yr atebion hynny yn effeithio ar eu bywydau nhw. Yn wir, mae'r comisiwn wedi datgan eu bwriad, yn ystod cyfnod nesaf eu gwaith nhw, i ymestyn eu sgwrs gyda phobl Cymru. Wrth i'r comisiwn gychwyn ar y cam nesaf hwn, byddwn i'n annog Aelodau o bob plaid yn y Siambr hon i ymgysylltu â'r comisiwn ac annog ymgysylltiad â'u cymunedau nhw i sicrhau y bydd casgliadau'r comisiwn yn wirioneddol adlewyrchu holl bobl Cymru. Diolch, Llywydd.