English: I think there is a legitimate question as to whether enterprise zones were actually needed in some of the areas selected by the Welsh Government, particularly in Cardiff, where the committee heard the zone was pushing at an open door in economic terms. In contrast, the committee heard from the chair of the Snowdonia enterprise zone board that the board has realised very early on that they were never likely to be able to deliver significant short-term impacts on growth or jobs. Instead, their focus shifted to exploring the opportunities for the long-term development of the zones, and the committee heard that a number of other zones were also in a similar position. We felt that this change in focus for some of the zones was not widely communicated, and perhaps more importantly was not reflected in the performance indicators published by the Welsh Government initially at an all-Wales level. Building on the work of the fourth Assembly's Finance Committee and the Enterprise and Business Committee has pushed the Welsh Government to release detailed information on the performance of each zone as regards job creation - the stated objective, of course - along with detailed information on Welsh Government's expenditure on each zone. The committee welcomed the Cabinet Secretary's decision to release the most detailed information of this nature to date, albeit after the final evidence session. Our report states: 'Over the last five or six years this has been a case study in how a drip-feed approach to the sharing of information with Assembly Members and Committees can prevent clear and objective scrutiny from taking place, while also creating the impression of under-performance and inefficiency. It should not be this difficult, or take this long, for the Welsh Government to publish information that allows the performance and value for money of one of its flagship economic policies to be understood properly and scrutinised effectively. The Committee hopes that the Welsh Government takes this constructive criticism on board in the design and delivery of future policies.' As a committee we agree that there is merit in a regional approach to economic development, and that a focus on supporting deprived areas is a good thing, and should continue. However, we recommended that the Welsh Government should ensure that, for each individual region and local area, the aims of any future regional approaches to economic development are clear and realistic, sufficiently detailed to allow an understanding of the challenges faced, and accompanied by detailed, open, transparent and appropriate monitoring data. This recommendation 6, along with two others also aimed at increasing transparency and improving the availability of monitoring data, was accepted in principle by the Welsh Government, and it remains to be seen how the Welsh Government will implement these recommendations in practice. The committee recognised the commitment, drive and professionalism of all involved in the enterprise zone boards. Each of the chairs were powerful and passionate advocates for their areas. The committee did feel, though, that on the whole the enterprise zone concept has not proved itself to date in Wales. The evidence we heard suggests that the zones that have achieved against the Welsh Government's stated aims were those that were already in the best position to do so - for example, Cardiff Central and Deeside - and that specific enterprise zone initiatives only played a minor part in their success. Other zones that started from a very different place found the incentives to be of some benefit. The committee recognised the fact that these zones, such as Anglesey, Snowdonia and Ebbw Vale, are still very much on a journey, and have been focused on putting the building blocks in place for the longer term. We concluded that the original aims of the enterprise zone policy to create jobs and growth have not been achieved across the board. At the same time, we acknowledged that these were probably unrealistic to begin with, given the varying starting points of each enterprise zone. The Cabinet Secretary used his appearance before the committee to announce a series of changes to the way that enterprise zones will operate. He mapped a future, which we support in part, but there are areas where we believe he should reconsider. The proposed merger of the Anglesey and Snowdonia enterprise zones has a certain appeal. Both depend on nuclear power developments outside of the Welsh Government's direct control and both are located in north Wales. However, the committee is concerned that this merger risks losing the specific focus on the very different challenges each area faces. Another way forward is possible. In response, the Cabinet Secretary has suggested it is a matter of timing. I hope that this debate will clarify what exactly that means. I'm not convinced that there will ever be a right time for this merger. It seems to me that allowing both to continue, at least in the short term, might allow both boards to achieve their objectives in a clearer and more effective way. For the Port Talbot enterprise zone, our review has come too soon to be meaningful. For them, we hope being part of this process has focused minds on how they report their successes and ambitions as they develop their plans. I look forward to a good debate this afternoon amongst Members and look forward to the Cabinet Secretary's response to our report today.
Welsh: Credaf fod yna gwestiwn dilys yn codi ynglŷn ag a oedd angen ardaloedd menter mewn rhai o'r ardaloedd a ddewiswyd gan Lywodraeth Cymru, yn enwedig Caerdydd, lle y clywodd y pwyllgor fod yr ardal yn gwthio yn erbyn drws agored mewn termau economaidd. Ar y llaw arall, clywodd y pwyllgor gan gadeirydd bwrdd ardal fenter Eryri fod y bwrdd wedi sylweddoli'n fuan iawn eu bod yn annhebygol iawn o allu cyflawni effeithiau tymor byr sylweddol ar dwf neu swyddi. Yn lle hynny, newidiodd eu ffocws i ymchwilio i'r cyfleoedd ar gyfer datblygu'r ardaloedd yn hirdymor, a chlywodd y pwyllgor fod nifer o ardaloedd eraill mewn sefyllfa debyg hefyd. Roeddem yn teimlo nad oedd y newid yn y ffocws i rai o'r ardaloedd yn cael ei gyfleu'n eang, ac efallai'n fwy pwysig, ni châi ei adlewyrchu yn y dangosyddion perfformiad a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru ar y cychwyn ar lefel Cymru gyfan. Mae adeiladu ar waith y Pwyllgor Cyllid a Phwyllgor Menter a Busnes y pedwerydd Cynulliad wedi gwthio Llywodraeth Cymru i ryddhau gwybodaeth fanwl ar berfformiad pob ardal o ran creu swyddi - yr amcan a nodwyd, wrth gwrs - ynghyd â gwybodaeth fanwl ar wariant Llywodraeth Cymru ar bob ardal. Croesawodd y pwyllgor benderfyniad Ysgrifennydd y Cabinet i ryddhau'r wybodaeth fwyaf manwl o'r natur hon hyd yn hyn, er bod hynny ar ôl y sesiwn dystiolaeth olaf. Mae ein hadroddiad yn datgan: 'Dyma enghraifft, dros y pump neu'r chwe blynedd diwethaf, o'r modd y gall rhannu gwybodaeth yn dameidiog ac yn achlysurol gydag Aelodau'r Cynulliad a'r Pwyllgorau atal proses graffu glir a gwrthrychol rhag digwydd, a hefyd creu argraff o dangyflawni ac aneffeithlonrwydd. Ni ddylai fod mor anodd â hyn, na chymryd cymaint o amser, i Lywodraeth Cymru gyhoeddi gwybodaeth er mwyn inni allu deall yn iawn berfformiad a gwerth am arian un o'i pholisïau economaidd blaenllaw, a chraffu'n briodol arno. Mae'r Pwyllgor yn gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru yn rhoi sylw dyledus i'r feirniadaeth adeiladol hon wrth lunio a gweithredu polisïau yn y dyfodol.' Fel pwyllgor, cytunwn fod rhinwedd yn y dull rhanbarthol o gyflawni datblygu economaidd, a bod y pwyslais ar gynorthwyo ardaloedd difreintiedig yn beth da, a dylai barhau. Fodd bynnag, roeddem yn argymell y dylai Llywodraeth Cymru sicrhau, ar gyfer pob rhanbarth ac ardal leol unigol, fod nodau unrhyw ddulliau rhanbarthol o gyflawni datblygu economaidd yn y dyfodol yn glir ac yn realistig, yn ddigon manwl i ganiatáu dealltwriaeth o'r heriau a wynebir, yn ogystal â data monitro manwl, agored, tryloyw a phriodol. Cafodd argymhelliad 6, ynghyd â dau arall a oedd hefyd â'r nod o gynyddu tryloywder a gwella argaeledd data monitro, eu derbyn mewn egwyddor gan Lywodraeth Cymru, a rhaid aros i weld sut y bydd Llywodraeth Cymru yn gweithredu'r argymhellion hyn yn ymarferol. Roedd y pwyllgor yn cydnabod ymrwymiad, ysgogiad a phroffesiynoldeb pawb a oedd yn gysylltiedig â byrddau'r ardaloedd menter. Roedd pob un o'r cadeiryddion yn hyrwyddo'u hardaloedd yn bwerus ac yn angerddol. Fodd bynnag, teimlai'r pwyllgor ar y cyfan nad yw'r cysyniad o ardal fenter wedi profi ei hun hyd yma yng Nghymru. Mae'r dystiolaeth a glywsom yn awgrymu mai'r ardaloedd sydd wedi cyflawni yn erbyn nodau datganedig Llywodraeth Cymru oedd y rhai a oedd eisoes yn y sefyllfa orau i wneud hynny - er enghraifft, Canol Caerdydd a Glannau Dyfrdwy - ac nad oedd mentrau ardaloedd menter penodol ond wedi chwarae rhan fach yn eu llwyddiant. Gwelodd ardaloedd eraill a ddechreuodd o fan gwahanol iawn fod y cymhellion o ryw fudd. Cydnabu'r pwyllgor fod yr ardaloedd hyn, megis Ynys Môn, Eryri a Glynebwy, yn dal i fod ar daith, ac rydym wedi canolbwyntio ar roi'r blociau adeiladu yn eu lle ar gyfer y tymor hwy. Daethom i'r casgliad nad yw amcanion gwreiddiol y polisi ardaloedd menter i greu swyddi a thwf wedi eu cyflawni ym mhobman. Ar yr un pryd, roeddem yn cydnabod bod y rhain yn afrealistig ar y cychwyn yn ôl pob tebyg, o ystyried mannau cychwyn amrywiol pob ardal fenter. Defnyddiodd Ysgrifennydd y Cabinet ei ymddangosiad gerbron y pwyllgor i gyhoeddi cyfres o newidiadau i'r ffordd y bydd yr ardaloedd menter yn gweithredu. Aeth ati i fapio dyfodol, ac rydym yn cefnogi hynny'n rhannol, ond ceir ardaloedd lle y credwn y dylai ailystyried. Mae rhywfaint o apêl i uno arfaethedig ardaloedd menter Ynys Môn ac Eryri. Mae'r ddwy'n dibynnu ar ddatblygiadau niwclear y tu allan i reolaeth uniongyrchol Llywodraeth Cymru ac mae'r ddwy wedi'u lleoli yng ngogledd Cymru. Fodd bynnag, mae'r pwyllgor yn pryderu bod perygl y bydd yr uno yn colli'r ffocws penodol ar yr heriau gwahanol iawn y mae pob ardal yn eu hwynebu. Mae ffordd arall ymlaen yn bosibl. Yn ei ymateb, awgrymodd Ysgrifennydd y Cabinet ei fod yn fater o amseru. Gobeithiaf y bydd y ddadl hon yn egluro beth yn union y mae hynny'n ei olygu. Nid wyf yn argyhoeddedig y bydd yna byth amser cywir ar gyfer yr uno hwn. Mae'n ymddangos i mi y gallai gadael i'r ddwy barhau, yn y tymor byr o leiaf, ganiatáu i'r ddau fwrdd gyflawni eu hamcanion mewn ffordd gliriach a mwy effeithiol. Ar gyfer ardal fenter Port Talbot, mae ein hadolygiad wedi dod yn rhy fuan i fod yn ystyrlon. Iddynt hwy, rydym yn gobeithio bod cymryd rhan yn y broses hon wedi canolbwyntio meddyliau ar sut y maent yn adrodd ar eu llwyddiannau a'u huchelgeisiau wrth iddynt ddatblygu eu cynlluniau. Edrychaf ymlaen at ddadl dda y prynhawn yma ymhlith yr Aelodau ac edrychaf ymlaen at ymateb Ysgrifennydd y Cabinet i'n hadroddiad heddiw.