English: Diolch. Child poverty is a scourge on our country. I'm not going to sugar-coat it for anyone here today, nor am I going to seek to mislead anyone surrounding its cause or effects. It gives me no joy, in fact, to open this debate today, discussing the same scandal of poverty that exists in Wales, which has only worsened in the last decade. Put simply, a child's in poverty when their household is earning less than 60 per cent of median earnings. So, in fact, child poverty is the poverty of adults with dependent children. It is not just a social problem but a deep and structural economic one that many communities in Wales have found themselves in for decades. We know many of the statistics, and I don't wish to repeat them all here today, as my colleagues will also outline those in more detail, but the top-line figures indicate very clearly the urgency of the situation facing Wales's next generation. Of the 600,000 children in Wales, one in three - 200,000 - are living in poverty; 90,000 are living in severe poverty. Over half of children in low-income families worry about how their parents are going to pay for basic necessities. No child should have to face that kind of stress. And, unfortunately, the situation is not getting better, with the Institute for Fiscal Studies warning that, by 2021, child poverty will increase by 7 percentage points, four of which are directly linked to welfare cuts and changes. We know too well the effects of child poverty in Wales. We know that a child who grows up in a poor household is far less likely than peers in higher or middle-income households to reach the same level of educational attainment. We know that a child in poverty is more likely to develop mental health issues, along with wider health problems. The biggest effect of child poverty, though, is the long-term consequences for the future of our nation.
Welsh: Diolch. Mae tlodi plant yn bla ar ein gwlad. Nid wyf yn mynd i roi siwgr ar y bilsen i unrhyw un yma heddiw, ac nid wyf yn mynd i geisio camarwain neb ynglŷn â'i achos na'i effeithiau. Nid yw'n rhoi unrhyw bleser i mi agor y ddadl hon heddiw mewn gwirionedd, i drafod yr un sgandal o dlodi sy'n bodoli yng Nghymru, tlodi sydd ond wedi gwaethygu yn ystod y degawd diwethaf. Yn syml, mae plant yn byw mewn tlodi pan fo'u haelwyd yn ennill llai na 60 y cant o'r enillion canolrifol. Felly, mewn gwirionedd, tlodi oedolion sydd â phlant dibynnol yw tlodi plant. Mae'n broblem gymdeithasol a hefyd yn broblem economaidd ddofn a strwythurol y mae llawer o gymunedau yng Nghymru wedi'i hwynebu ers degawdau. Rydym yn gwybod llawer o'r ystadegau, ac nid wyf am eu hailadrodd yma heddiw, gan y bydd fy nghyd-Aelodau hefyd yn amlinellu'r rheini'n fwy manwl, ond dengys y ffigurau llinell uchaf yn glir iawn pa mor enbyd yw'r sefyllfa sy'n wynebu'r genhedlaeth nesaf yng Nghymru. O'r 600,000 o blant yng Nghymru, mae un o bob tri - 200,000 - yn byw mewn tlodi; mae 90,000 yn byw mewn tlodi difrifol. Mae dros hanner y plant mewn teuluoedd incwm isel yn poeni sut y mae eu rhieni'n mynd i dalu am hanfodion sylfaenol. Ni ddylai unrhyw blentyn orfod wynebu'r math hwnnw o straen. Ac yn anffodus, nid yw'r sefyllfa'n gwella dim, gyda'r Sefydliad Astudiaethau Cyllidol yn rhybuddio, erbyn 2021, y bydd tlodi plant yn cynyddu 7 pwynt canran, gyda 4 pwynt canran yn uniongyrchol gysylltiedig â thoriadau a newidiadau lles. Rydym yn gwybod yn rhy dda beth yw effeithiau tlodi plant yng Nghymru. Rydym yn gwybod bod plentyn sy'n cael ei fagu ar aelwyd dlawd yn llawer llai tebygol na'i gyfoedion ar aelwydydd incwm canolig neu uwch o gyrraedd yr un lefel o gyrhaeddiad addysgol. Gwyddom fod plant sy'n byw mewn tlodi yn fwy tebygol o ddatblygu problemau iechyd meddwl, ynghyd â phroblemau iechyd ehangach. Effaith fwyaf tlodi plant, fodd bynnag, yw'r canlyniadau hirdymor i ddyfodol ein cenedl.