English: Thank you, Llywydd. I'm pleased to provide Members with an update today on the progress that this Government has made with partners to help build stronger regional economies across Wales. As part of my statement I will reflect on the challenges that we continue to face, particularly in light of the impact of leaving the European Union and the absence of UK Government plans to date for replacing EU funding and reducing inequalities across the UK. Last month I published the regional economic frameworks for each of the four regions of Wales. These are integral to our commitment to a place-based model of economic development where we build on and work with the distinctive strengths of our regions. The frameworks have been shaped with partners in each of the regions, including local authorities and regional bodies. They are based on evidence and agreement, with clear priorities that are aligned with our framework for regional investment, the economic mission and, of course, the programme for government. This mature approach is essential to the creation of a shared vision with common objectives to deliver a fairer, greener and more prosperous Wales. This work, though, is still sorely lacking at the UK level. We remain concerned that the UK Government has simply not provided a meaningful approach to date for how, where and why EU successor funds will be used. Central to the effective delivery of the frameworks' priorities are our city and growth deals - the three-way investment agreements between the Welsh Government, the UK Government and local authorities that are designed to deliver lasting, regional economic growth. All four regional deals are now under way. I was pleased to take part in the signing of the final deal agreement for mid Wales alongside the UK Government and Ceredigion and Powys local authorities. I am particularly pleased that these deals represent closer partnership working at all levels of government, and they should help to improve services, boost skills, and create well-paid employment opportunities. The Mersey Dee Alliance in north Wales is also demonstrating how genuine collaboration is possible on a cross-border basis, bringing authorities in north Wales together with partners over the border. It also demonstrates that a successful partnership can support strategic economic growth. The Mersey Dee Alliance should be able to complement and add to rather than compete with or duplicate the work being taken by all six north Wales local authorities in the north Wales growth deal arrangement. My officials continue to support the corporate joint committees as we scope their economic well-being delivery functions, further strengthening our bold, place-based model. Work with the Organisation for Economic Co-operation and Development is also under way, who will provide us with further advice as we progress our multi-level governance structures for national and regional economic development within Wales. It is now two years since the UK left the EU, yet the UK Government has failed to honour its repeated promises that Wales would not be a penny worse off, at the same time as choosing to deliberately override Welsh devolution, voted for twice in referenda by the people of Wales. We're still no clearer as to how the UK Government plans to reduce regional inequalities across the UK, how the reduced level of replacement EU funding will be delivered, and what the role of devolved Governments will be. The loss of hundreds of millions of pounds of former EU funding through UK Government plans for the shared prosperity fund are a direct and unambiguous broken promise. The UK Government had a clear manifesto pledge in the 2019 election to replace and, at a minimum, match the size of former EU funding in each nation of the UK. Plans to spend £2.6 billion across the UK over the next three financial years simply do not match the £375 million that Wales would have received each year had those promises been kept. The impact of Wales having less say over less money is already beginning to show. Many partners, including the Wales Council for Voluntary Action, the Federation of Small Businesses Wales, the Confederation of British Industry Wales, Universities Wales and CollegesWales, are raising their concerns about the UK Government's lack of clarity and the funding gaps that they now face. The Welsh Government, of course, also faces a funding cut that poses a real threat to Wales-wide schemes including Business Wales, the Development Bank of Wales, SMARTCymru business innovation and apprenticeships. While all partners remain in the dark about the details of the successor fund, it is still clear that the UK Government is continuing to exclude the Welsh Government from decisions on what are and have been plainly devolved matters for more than two decades. We remain concerned that we will once more see small amounts of money allocated to small, localised projects, leading to duplication and poor value for money. It will also mean the UK Government will be taking slices out of this fund to support their chosen broader initiatives, such as the adult numeracy scheme, Multiply. The announcement of this scheme last year without our input is yet another ill-conceived, confused and deliberate attempt to undermine Welsh devolution. Forcing councils to compete with each other rather than using needs-based funding will also mean more losers than winners in Wales, as the first round of the levelling-up fund has already shown. We simply do not know what, if any, objective criteria were used in the pilot phase. Only six local authorities were successful, with the majority of funding - surprisingly, given the needs that were recognised in Wales - going to Conservative-held constituencies. We have not been given sight of the UK Government's draft levelling-up White Paper, let alone the opportunity to contribute. This paper could at least be a starting point for dialogue, and we hope that will be the case. This White Paper should maximise opportunities for strategic investment, not small-scale investments that will fail to reduce regional inequalities right across the UK, and indeed here in Wales. As many Members here today will know, in Wales we moved away from piecemeal investments well over a decade ago, after listening to robust evidence from partners and experts, including, of course, Assembly committees, a number of which were chaired by members of the official opposition. This Senedd and our partners are right to be concerned about the use of the financial assistance powers in the United Kingdom Internal Market Act 2020 through these funds and the related threats they pose to Welsh finances and devolution. The people of Wales have not provided a mandate for the UK Government to hijack money and decisions out of Wales. Funding certainty would allow us to support the reconstruction of our Welsh economy, and tailor that support to Wales's needs. The UK Government plans to date are a direct threat to this work. I hope that Michael Gove, in his new role as Secretary of State for levelling up, recognises the gravity of the situation and will discuss these concerns with us in a meaningful way. The positive collaboration we see on city and growth deals demonstrates that this is entirely possible, but it requires an honest and constructive approach to working together. If the UK Government does not change course, real economic opportunities for our regions, and thousands of jobs and skills, will be put at risk. We are clear that the Welsh Government's approach to economic well-being is grounded on the principle that people and places matter. We want to realise our ambition of delivering better jobs closer to home and ensuring that the benefits of economic growth are felt fairly across all parts of Wales. We co-design with our partners, and we will work to support the distinctive strengths of our regions while supporting inclusive and sustainable economic growth. We continue to make progress in creating the conditions where more people, particularly those disadvantaged, and our young people, feel confident about planning their futures in Wales. Stronger, dynamic regions are at the heart of our commitment to creating a stronger, fairer and greener Welsh economy. Thank you.
Welsh: Diolch, Llywydd. Rwy'n falch heddiw o roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am y cynnydd a wnaeth y Llywodraeth hon ynghyd â'i phartneriaid i helpu i adeiladu economïau rhanbarthol cryfach ledled Cymru. Yn ystod fy natganiad i, fe fyddaf i'n myfyrio ar yr heriau a wynebwn ni o hyd, yn enwedig yng ngoleuni effaith ymadael â'r Undeb Ewropeaidd a diffyg cynlluniau gan Lywodraeth y DU hyd yn hyn ar gyfer cyllid yn lle'r cyllid oddi wrth yr UE a lleihau anghydraddoldebau ledled y DU. Fis diwethaf fe gyhoeddais i'r fframweithiau economaidd rhanbarthol ar gyfer pob un o bedwar rhanbarth Cymru. Mae'r rhain yn rhan annatod o'n hymrwymiad ni i fodel datblygu economaidd yn seiliedig ar leoedd sy'n golygu ein bod ni'n adeiladu ar gryfderau unigryw ein rhanbarthau ni ac yn gweithio gyda nhw. Lluniwyd y fframweithiau hyn gyda phartneriaid ym mhob un o'r rhanbarthau, gan gynnwys yr awdurdodau lleol a chyrff rhanbarthol. Maen nhw'n seiliedig ar dystiolaeth a chytundeb, gyda blaenoriaethau clir sy'n cyd-fynd â'n fframwaith ni ar gyfer buddsoddiadau rhanbarthol, y genhadaeth economaidd ac, wrth gwrs, y rhaglen lywodraethu. Mae'r dull aeddfed hwn yn hanfodol i lunio gweledigaeth a rennir gydag amcanion cyffredin i sicrhau Cymru sy'n decach, gwyrddach a mwy llewyrchus. Serch hynny, mae'r gwaith hwn yn parhau i fod yn ddiffygiol iawn ar lefel y DU. Rydym ni'n dal i bryderu nad yw Llywodraeth y DU wedi darparu dull ystyrlon hyd yn hyn o ran sut, ble a pham y caiff arian i olynu cronfeydd yr UE ei ddefnyddio. Mae ein bargeinion dinesig a thwf ni'n ganolog i gyflawni blaenoriaethau'r fframweithiau yn effeithiol - y cytundebau buddsoddi tair ffordd rhwng Llywodraeth Cymru, Llywodraeth y DU ac awdurdodau lleol a gynlluniwyd i sicrhau twf economaidd rhanbarthol sy'n parhau. Mae'r pedwar cytundeb rhanbarthol ar y gweill erbyn hyn. Roeddwn i'n falch o gymryd rhan yn y gwaith o arwyddo cytundeb terfynol y fargen ar gyfer y canolbarth ar y cyd â Llywodraeth y DU ac awdurdodau lleol Ceredigion a Phowys. Rwy'n arbennig o falch fod y cytundebau hyn yn golygu bod gwaith mewn partneriaeth agos yn digwydd ym mhob rhan o lywodraeth, ac fe ddylen nhw helpu i wella gwasanaethau, hybu sgiliau, a chreu cyfleoedd cyflogaeth sy'n talu'n dda. Mae Cynghrair Mersi a'r Ddyfrdwy yn y gogledd hefyd yn dangos sut mae cydweithio gwirioneddol yn bosibl ar sail drawsffiniol, gan ddod ag awdurdodau yng ngogledd Cymru ynghyd â phartneriaid y tu draw i'r ffin. Mae hynny'n dangos y gall partneriaeth lwyddiannus gefnogi twf economaidd strategol hefyd. Fe ddylai Cynghrair Mersi a'r Ddyfrdwy allu ategu ac ychwanegu at y gwaith sy'n cael ei wneud gan bob un o'r chwe awdurdod lleol yng ngogledd Cymru yn hytrach na chystadlu a dyblygu'r gwaith sy'n cael ei wneud ganddyn nhw. Mae fy swyddogion i'n parhau i gefnogi'r cyd-bwyllgorau corfforaethol wrth i ni gwmpasu eu swyddogaethau nhw o ran cyflawni llesiant economaidd, gan gryfhau ymhellach ein model beiddgar ni sy'n seiliedig ar leoedd. Mae gwaith gyda'r Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd ar y gweill hefyd, ac fe fydd hwnnw'n rhoi cyngor pellach i ni wrth i ni ddatblygu ein strwythurau llywodraethu aml-lefel ar gyfer datblygu economaidd cenedlaethol a rhanbarthol yng Nghymru. Mae hi'n dwy flynedd erbyn hyn ers i'r DU ymadael â'r UE, ac eto nid yw Llywodraeth y DU wedi anrhydeddu ei haml addewidion hi na fyddai Cymru'r un geiniog ar ei cholled, ac, yn fwriadol, fe ddiystyriwyd datganoli yng Nghymru y pleidleisiodd pobl Cymru amdano ddwywaith mewn refferenda. Nid ydym ni ddim callach o hyd o ran sut mae Llywodraeth y DU yn bwriadu lleihau anghydraddoldebau rhanbarthol ledled y DU, a sut y caiff y symiau llai o arian yn lle'r arian oddi wrth yr UE ei rhannu, a beth fydd swyddogaeth y Llywodraethau datganoledig. Mae colli cannoedd o filiynau o bunnau o gyllid a ddeuai o'r UE yn flaenorol drwy weithrediad y cynlluniau gan Lywodraeth y DU ar gyfer y gronfa ffyniant a rennir yn golygu torri addewidion mewn ffordd uniongyrchol a diamwys. Roedd gan Lywodraeth y DU addewid plaen yn y maniffesto yn etholiad 2019 i roi rhywbeth yn lle a oedd yn cyfateb, o leiaf, i gyfanswm y cyllid oddi wrth yr UE ym mhob gwlad yn y DU. Nid yw'r cynlluniau i wario £2.6 biliwn ledled y DU dros y tair blynedd ariannol nesaf yn cyfateb i'r £375 miliwn a fyddai wedi dod i Gymru bob blwyddyn pe cedwid yr addewidion hynny. Mae effaith bod â llai o reolaeth dros lai o arian yn dechrau dod i'r amlwg yng Nghymru. Mae llawer o bartneriaid, gan gynnwys Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru, Ffederasiwn Busnesau Bach Cymru, Cydffederasiwn Diwydiant Prydain Cymru, Prifysgolion Cymru a Cholegau Cymru, yn mynegi eu pryderon nhw o ran diffyg eglurder oddi wrth Lywodraeth y DU a'r bylchau mewn cyllido y maen nhw'n eu hwynebu nawr. Mae Llywodraeth Cymru hefyd, wrth gwrs, yn wynebu toriadau ariannol sy'n fygythiad gwirioneddol i gynlluniau ledled Cymru gan gynnwys Busnes Cymru, Banc Datblygu Cymru, arloesi busnes SMARTCymru a phrentisiaethau. Er bod yr holl bartneriaid yn parhau i fod yn y tywyllwch o ran manylion yr olynydd-gronfa, mae hi'n amlwg o hyd bod Llywodraeth y DU yn parhau i gau Llywodraeth Cymru allan wrth wneud penderfyniadau ar faterion a ddatganolwyd yn bendant ers dros ddau ddegawd. Rydym ni'n dal i bryderu y byddwn ni'n gweld symiau bach o arian yn cael eu dyrannu unwaith eto i brosiectau bach, lleol, gan arwain at ddyblygu a chynnig gwerth gwael am arian. Fe fydd hyn yn golygu hefyd y bydd Llywodraeth y DU yn cipio darnau o'r gronfa hon i gefnogi'r mentrau ehangach a ddewiswyd yn ôl ei mympwy, megis y cynllun rhifedd ar gyfer oedolion, Multiply. Ymgais annoeth, ddryslyd a bwriadol arall i danseilio datganoli yng Nghymru oedd cyhoeddiad y cynllun hwn y llynedd heb unrhyw fewnbwn gennym ni. Fe fydd gorfodi cynghorau i gystadlu â'i gilydd yn hytrach na defnyddio cyllid sy'n seiliedig ar anghenion yn golygu hefyd y bydd mwy o bobl ar eu colled nag ar eu hennill yng Nghymru, fel dangosodd rownd gyntaf y gronfa codi'r gwastad eisoes. Nid ydym ni'n gwybod cynnwys y meini prawf gwrthrychol yn y cyfnod treialu, os oedd yna rai o gwbl. Chwe awdurdod lleol yn unig a oedd yn llwyddiannus, gyda'r rhan fwyaf o'r cyllid - er syndod, o ystyried yr anghenion a gafodd eu cydnabod yng Nghymru - yn mynd i etholaethau a ddelir gan y Ceidwadwyr. Nid ydym ni wedi cael bwrw golwg dros Bapur Gwyn drafft Llywodraeth y DU ar godi'r gwastad, heb sôn am gael cyfle i gyfrannu. Fe allai'r papur hwn fod yn fan cychwyn ar gyfer deialog, o leiaf, ac rydym ni'n gobeithio mai felly y bydd hi. Fe ddylai'r Papur Gwyn hwn sicrhau'r cyfleoedd gorau ar gyfer buddsoddi strategol, nid buddsoddiadau ar raddfa fechan a fyddai'n ddiffygiol o ran lleihau anghydraddoldebau rhanbarthol ledled y DU, ac yn wir yma yng Nghymru. Fel mae llawer o Aelodau yma'n gwybod heddiw, yng Nghymru rydym ni wedi symud oddi wrth fuddsoddiadau tameidiog ymhell dros ddegawd yn ôl, ar ôl gwrando ar dystiolaeth ddiamwys gan bartneriaid ac arbenigwyr, gan gynnwys, wrth gwrs, bwyllgorau'r Cynulliad, y cadeiriwyd nifer ohonyn nhw gan aelodau o'r wrthblaid swyddogol. Mae'r Senedd hon a'n partneriaid ni'n iawn i bryderu am y defnydd o'r pwerau cymorth ariannol yn Neddf Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig 2020 drwy'r cronfeydd hyn a'r bygythiadau cysylltiedig y maen nhw'n eu hachosi i gyllid a datganoli yng Nghymru. Nid yw pobl Cymru wedi rhoi mandad i Lywodraeth y DU herwgipio arian ac amddifadu Cymru o'i gallu i wneud penderfyniadau. Fe fyddai sicrwydd o ran ariannu yn ein galluogi ni i gefnogi'r gwaith o ailadeiladu economi Cymru, a theilwra'r cymorth hwnnw i anghenion Cymru. Mae cynlluniau Llywodraeth y DU hyd yn hyn yn fygythiad uniongyrchol i'r gwaith hwnnw. Rwy'n gobeithio y bydd Michael Gove, yn rhinwedd ei swydd newydd yn Ysgrifennydd Gwladol dros godi'r gwastad, yn cydnabod difrifoldeb y sefyllfa ac yn trafod y pryderon hyn gyda ni mewn ffordd ystyrlon. Mae'r cydweithio cadarnhaol a welwn ni ynglŷn â bargeinion dinesig a thwf yn dangos bod hynny'n gwbl bosibl, ond mae angen dull gonest ac adeiladol o gydweithio. Os na fydd Llywodraeth y DU yn newid cwrs, fe gaiff cyfleoedd economaidd gwirioneddol i'n rhanbarthau ni eu peryglu, yn ogystal â miloedd o swyddi a sgiliau. Rydym ni wedi mynegi yn eglur iawn fod ymagwedd Llywodraeth Cymru at lesiant economaidd yn seiliedig ar yr egwyddor bod pobl a lleoedd yn bwysig. Rydym ni'n eiddgar i wireddu ein huchelgais ni o ddarparu gwell swyddi yn nes adref a sicrhau bod manteision twf economaidd yn cael eu profi gyda thegwch ym mhob rhan o Gymru. Rydym ni'n cyd-ddylunio â'n partneriaid ni, ac fe fyddwn ni'n gweithio i gefnogi cryfderau unigryw ein rhanbarthau ni wrth gefnogi twf economaidd sy'n gynhwysol a chynaliadwy. Rydym ni'n parhau i wneud cynnydd o ran creu'r amodau lle bydd mwy o bobl, yn enwedig y rhai sydd dan anfantais, a'n pobl ifanc ni, yn teimlo mwy o hyder o ran cynllunio eu dyfodol nhw yng Nghymru. Mae rhanbarthau cryfach a deinamig wrth hanfod ein hymrwymiad ni i greu economi Gymreig gryfach, decach a gwyrddach. Diolch i chi.