English: Well, the movement of goods and people and its effect on the economy sounds exactly like the sort of thing that used to get me doodling in the margins when I was doing my A-levels. But it is absolutely fundamental to the prosperity of Wales and the quality consequential of our public services. I think some of the statistical evidence that we've already heard in this debate is pretty compelling. I just look at my own region and see that Swansea and Bridgend alone are losing £86 million to the local economy through congestion and by the time you add to that those stubbornly low figures on GVA and our low wages in Wales and productivity figures, we're ending up back in that groove where we're highlighting two decades of the Welsh Government's entrenched failures and then the Government is seizing the convenience of having a different coloured Government at the UK level in order to divert attention. I think it is worth us - . Looking, though, at what the UK Government is doing at the moment on this, it does deserve a shout out on this, because it's been acting in a very focused, thoughtful and adequately financed way on the roads network over which it retains responsibility, not least through the road investment strategy of 2015. And what caught my eye from that particular strategy was the fact that a big chunk of the cash that's underpinning it goes into the local growth fund, which is about local transport projects - local highway maintenance, bottleneck removal and so on. I think this is where this rather daunting and huge subject starts to leap off the page and to resonate with our constituents. So, getting our road infrastructure to function beneficially is not just about roads. I mean, Adam's mentioned it and you've mentioned it as well, Lee. It is about behaviour change as well, but that is notoriously difficult, however weepy you want to get on that, Lee. We need to help connect our constituents' experiences of those traffic jams - the frustration, the diesel cough, the buses arriving late and the difficulty of letting a fire engine or an ambulance get through - not just with Welsh Government failure across infrastructure planning, which I'd be happier if more of our constituents were prepared to do, but with the decisions we make ourselves about how we travel. I spent some of the Christmas recess up in mid Wales - lovely. The difference in air quality between there and my home in Swansea is absolutely palpable, and I mean properly palpable. You can see it, you can taste it; you don't just feel it in your lungs. Four days a week, my car crawls through the pollution of Swansea and Port Talbot to Cardiff - also one of the most congested and polluted parts of this country - as do thousands of others, judging by how busy the M4 and the link roads are. It takes me almost twice as long to get to work as it did when I became an AM seven years ago. But I won't take the bus, because it's caught up in exactly that congestion and I won't take the train, because it takes just as long, is more expensive and I've no option to find alternative routes if something goes wrong or if there's a delay or something like that. Many of those people on the M4 in the morning are in exactly the same position, and even if we accept, which I do, actually, all those arguments about working more from home if you've got the broadband, the active travel measures, the hugely powerful evidence that we have on air pollution, we will still insist on using our cars because the alternatives, at the moment, are no better or not there. I am confident that, over time, more of us will be nudged away from a wholesale reliance on the car, and certainly sooner rather than later on the dirtier cars, but I suspect that the volume of traffic will still grow. I can understand, perhaps, why we're looking at the more strategic routes in this debate. I can throw the fiasco of the junction 41 experiment into that list of Welsh Government failures on that, but it is our local roads that are the capillaries of this infrastructure. It amazes me how much difference actually just replacing some traffic lights at the end of my road with a roundabout, at the end of St Helen's Road in Swansea where I live - the difference just that has made to congestion. Even though I support the idea of decentralising wealth creation where we can, regional policy is developing around existing larger centres of population, and the local road networks need to be able to handle that without the pinch points, alongside non-road-based public transport, which we've discussed here before. We're one of a shrinking number of countries that resist road tolling. I think the story of the Severn bridge reminds us that we are still Rebecca rioters at heart, and I don't think that we're likely to be paying for our road improvements that way any time soon. But, I'm curious to know how much thought Welsh Government has given to incentives for local pooling of public sector budgets, or incentives for local business investments in that local road and non-road infrastructure, because I think they go hand in hand. I'm just hoping that the future generations Act's got enough in it to mean that that place-based infrastructure, the level I'm discussing, is no longer a number just for local authorities with the odd sub from Welsh Government. Health and well-being, regeneration, job growth, poverty and economic development are all affected by connectivity, and I can't see why the cash can't be connected in the same way. Thank you.
Welsh: Wel, mae symud nwyddau a phobl a'i effaith ar yr economi yn swnio'n union fel y math o beth a arferai wneud i mi ddwdlan ar ymyl y ddalen pan oeddwn yn gwneud fy safon uwch. Ond mae'n gwbl hanfodol i ffyniant Cymru ac ansawdd ein gwasanaethau cyhoeddus o ganlyniad i hynny. Credaf fod peth o'r dystiolaeth ystadegol rydym wedi'i chlywed eisoes yn y ddadl hon yn eithaf cryf. Wrth edrych ar fy rhanbarth fy hun yn unig a gweld bod Abertawe a Phen-y-bont ar Ogwr yn unig yn colli £86 miliwn i'r economi leol drwy dagfeydd, ac erbyn i chi ychwanegu at hynny y ffigurau gwerth ychwanegol gros ystyfnig o isel a'n cyflogau isel yng Nghymru a ffigurau cynhyrchiant, rydym yn ôl yn y rhigol lle rydym yn amlygu dau ddegawd o fethiannau gwreiddiedig Llywodraeth Cymru a'r Llywodraeth wedyn yn manteisio ar y ffaith gyfleus fod yna Lywodraeth o liw gwahanol ar lefel y DU er mwyn tynnu sylw oddi ar y broblem. Mae'n werth inni - . Gan edrych, er hynny, ar yr hyn y mae Llywodraeth y DU yn ei wneud ar hyn yn awr, mae'n haeddu sylw yn hyn o beth, oherwydd bu'n gweithredu mewn modd pendant a meddylgar iawn gan roi arian digonol i'r rhwydwaith ffyrdd y mae'n gyfrifol amdano, nid yn lleiaf drwy strategaeth fuddsoddi ar ffyrdd 2015. A'r hyn a ddaliodd fy sylw yn y strategaeth honno oedd y ffaith bod talp mawr o'r arian sy'n ei chynnal yn mynd i'r gronfa twf lleol, sy'n ymwneud â phrosiectau trafnidiaeth lleol - cynnal a chadw priffyrdd lleol, dileu tagfeydd ac ati. Credaf mai dyma lle mae'r pwnc brawychus braidd ac enfawr hwn yn dechrau dod yn fyw ac yn berthnasol i'n hetholwyr. Felly, nid yw cael ein seilwaith ffyrdd i weithredu'n fanteisiol yn ymwneud â ffyrdd yn unig. Hynny yw, mae Adam wedi sôn amdano ac rydych chi wedi sôn amdano hefyd, Lee. Mae'n ymwneud â newid ymddygiad yn ogystal, ond mae hynny'n eithriadol o anodd, pa mor ddagreuol bynnag rydych am fod ynglŷn â hynny, Lee. Mae angen inni helpu i gysylltu profiadau ein hetholwyr o'r tagfeydd traffig hynny - y rhwystredigaeth, y peswch disel, y bysiau'n cyrraedd yn hwyr ac anhawster gadael i injan dân neu ambiwlans basio - nid yn unig gyda methiant Llywodraeth Cymru ar draws y gwaith o gynllunio seilwaith, rhywbeth y buaswn yn hapusach pe bai rhagor o'n hetholwyr yn barod i'w wneud, ond gyda'r penderfyniadau a wnawn ein hunain ynglŷn â sut rydym yn teithio. Treuliais rywfaint o'r toriad dros y Nadolig yng nghanolbarth Cymru - hyfryd. Mae'r gwahaniaeth mewn ansawdd aer rhwng y fan honno a fy nghartref yn Abertawe i'w synhwyro'n glir iawn, ac rwy'n golygu synhwyro go iawn. Gallwch ei weld, gallwch ei flasu; nid dim ond ei deimlo yn eich ysgyfaint. Bedwar diwrnod yr wythnos, mae fy nghar yn cropian drwy lygredd Abertawe a Phort Talbot i Gaerdydd - sydd hefyd yn un o'r rhannau mwyaf prysur a llygredig yn y wlad hon - fel y mae miloedd o bobl eraill, a barnu wrth ba mor brysur yw'r M4 a'r ffyrdd cyswllt. Mae'n cymryd bron ddwywaith cymaint o amser i mi gyrraedd y gwaith â phan ddeuthum yn Aelod Cynulliad saith mlynedd yn ôl. Ond nid wyf yn mynd i fynd ar y bws, am ei fod yn cael ei ddal yn yr un tagfeydd ac nid wyf yn mynd i fynd ar y trên, oherwydd mae'n cymryd yr un faint o amser, yn fwy costus ac nid oes gennyf opsiwn i ddod o hyd i lwybrau amgen os aiff rhywbeth o'i le neu os oes oedi neu rywbeth fel hynny. Mae llawer o'r bobl ar yr M4 yn y bore yn yr un sefyllfa'n union, a hyd yn oed os ydym yn derbyn, fel rwyf fi'n derbyn mewn gwirionedd, yr holl ddadleuon ynghylch gweithio mwy o adref os oes gennych fand eang, y mesurau teithio llesol, y dystiolaeth bwerus iawn sydd gennym ynghylch llygredd aer, rydym yn dal i fynnu defnyddio ein ceir oherwydd nad yw'r dewisiadau eraill yn well ar hyn o bryd, neu oherwydd nad oes dewisiadau eraill ar gael. Rwy'n hyderus, dros amser, y caiff rhagor ohonom ein hannog i beidio â bod yn gwbl ddibynnol ar y car, ac yn sicr yn gynt yn hytrach nag yn hwyrach o ran y ceir butrach, ond rwy'n tybio y bydd maint y traffig yn dal i dyfu. Efallai y gallaf ddeall pam ein bod yn edrych ar y llwybrau mwy strategol yn y ddadl hon. Gallaf daflu ffiasgo arbrawf cyffordd 41 at y rhestr o fethiannau Llywodraeth Cymru ar hynny, ond ein ffyrdd lleol yw mân-wythiennau'r seilwaith hwn. Mae'n fy rhyfeddu faint o wahaniaeth mewn gwirionedd y mae gosod cylchfan yn lle goleuadau traffig ar waelod fy ffordd, ar waelod ffordd Santes Helen yn Abertawe lle rwy'n byw - y gwahaniaeth y mae hynny'n unig wedi ei wneud i dagfeydd. Er fy mod yn cefnogi'r syniad o ddatganoli creu cyfoeth lle y gallwn, mae polisi rhanbarthol yn datblygu o amgylch canolfannau poblogaeth mwy sy'n bodoli eisoes, ac mae angen i rwydweithiau ffyrdd lleol allu ymdrin â hynny heb fannau cyfyng, ochr yn ochr â thrafnidiaeth gyhoeddus nad yw'n seiliedig ar ffyrdd a drafodwyd gennym yma o'r blaen. Rydym yn un o nifer lai a llai o wledydd sy'n gwrthsefyll tollau ar ffyrdd. Credaf fod stori pont Hafren yn ein hatgoffa ein bod yn dal i fod yn derfysgwyr Beca yn ein calonnau, ac nid wyf yn credu ein bod yn debygol o fod yn talu am ein gwelliannau ffyrdd yn y ffordd honno'n fuan iawn. Ond hoffwn wybod faint o ystyriaeth y mae Llywodraeth Cymru wedi'i rhoi i gymhellion i gyfuno cyllidebau sector cyhoeddus, neu gymhellion i gyfuno buddsoddiadau busnes lleol yn y seilwaith ffyrdd lleol a'r seilwaith lleol nad yw'n cynnwys ffyrdd, oherwydd credaf eu bod yn mynd law yn llaw. Rwy'n gobeithio bod digon yn Neddf cenedlaethau'r dyfodol i olygu bellach nad ffigur ar gyfer awdurdodau lleol, gyda swm ychwanegol yn awr ac yn y man gan Lywodraeth Cymru, yw'r lefel honno rwy'n ei thrafod o seilwaith sy'n seiliedig ar le. Mae iechyd a lles, adfywio, creu gwaith, tlodi a datblygu economaidd oll yn cael eu heffeithio gan gysylltedd, ac ni allaf weld pam na ellir cysylltu'r arian yn yr un modd. Diolch.