English: Well, the First Minister and I have acknowledged, not just today but on regular occasions, the concern we have for the significant backlog that is being created in NHS demand and need. We've talked at various points - in fact, at early stages during the pandemic - about the concern over some people opting not to come in for treatment. One of the earliest points that I made was the fall-off in people coming in for treatment for strokes. I don't believe that's because, within a number of weeks of going into lockdown, the incidence of stroke in Wales suddenly fell off a cliff. Actually, it's because people were opting not to come in. That's part of the difficulty of what we need to do to re-engineer our service progressively. As the First Minister has outlined, there are plans in place to have, if you like, green zones, where they're COVID-free or COVID-light, and red zones, where there are suspected or COVID-positive people being treated. But we need to engender enough confidence for people to use the service. This is not a question of being wise after the event. We know that the excess deaths in Wales are more than 2,000 excess deaths since the start of the pandemic period. If we hadn't taken action, we can be awfully confident that we would have seen more deaths. So, our challenge is how we balance the different harms, the different challenges, that lockdown presents, easing out of lockdown and getting ourselves ready for what may take place over the autumn and the winter. But there's certainly no complacency within the Government or our national health service.
Welsh: Wel, mae'r Prif Weinidog a minnau wedi cydnabod, nid yn unig heddiw ond yn rheolaidd, y pryder sydd gennym ynghylch yr ôl-groniad sylweddol sy'n cael ei greu yn lefelau galw ac angen y GIG. Rydym wedi siarad ar wahanol bwyntiau - mewn gwirionedd, ar gamau cynnar yn ystod y pandemig - am y pryder fod rhai pobl yn dewis peidio â dod i mewn i gael triniaeth. Roedd un o'r pwyntiau cynharaf a wneuthum yn nodi'r gostyngiad yn nifer y bobl a oedd yn dod i gael triniaeth ar gyfer strôc. Nid wyf yn credu bod hynny wedi digwydd oherwydd bod nifer yr achosion o strôc, o fewn nifer o wythnosau i osod y cyfyngiadau symud, wedi gostwng yn sydyn yng Nghymru. Y rheswm am hyn oedd bod pobl yn dewis peidio â dod i mewn. Dyna ran o anhawster yr hyn sydd angen inni ei wneud i ailbeiriannu ein gwasanaeth yn gynyddol. Fel y mae'r Prif Weinidog wedi amlinellu, mae yna gynlluniau ar waith i gael parthau gwyrdd, os mynnwch, lle maent yn rhydd o COVID neu heb fawr o berygl COVID, a pharthau coch, lle caiff pobl dan amheuaeth o fod â COVID eu trin. Ond mae angen i ni ennyn digon o hyder i bobl ddefnyddio'r gwasanaeth. Nid mater o fod yn ddoeth ar ôl y digwyddiad yw hyn. Gwyddom fod nifer y marwolaethau ychwanegol yng Nghymru yn fwy na 2,000 ers dechrau cyfnod y pandemig. Pe na baem wedi rhoi camau ar waith, gallwn fod yn dra hyderus y byddem wedi gweld mwy o farwolaethau. Felly, ein her yw sut y gallwn gydbwyso'r mathau gwahanol o niwed, y gwahanol heriau, y mae'r cyfyngiadau symud yn eu creu, gan eu llacio a chael ein hunain yn barod ar gyfer yr hyn a allai ddigwydd dros yr hydref a'r gaeaf. Ond yn sicr, nid yw'r Llywodraeth na'r gwasanaeth iechyd gwladol yn llaesu dwylo.