English: I thank you very much for those questions, and also for indicating Plaid Cymru's long-standing support for this particular approach. In terms of how the minimum unit price itself will be calculated, that is expressed on the face of the Bill, and that's by multiplying the minimum unit price at what it is set by the percentage of alcohol and by the volume of the alcohol being sold. The actual minimum unit price isn't on the face of the Bill, actually; that will be set through regulations as well. We think that that's a more appropriate response, because it does allow us to look at experiences elsewhere where the minimum unit price has been set but hasn't allowed that kind of flexibility that would be needed, perhaps, to change to respond to the changing circumstances within the economy as well. I am absolutely as keen as anybody to have the results of the new minimum unit pricing remodelling work done by Sheffield University. I would have liked to have brought this in sooner, but, actually, this was something that had been passed - this approach had been passed - by the Scottish Parliament back in 2012. So, it's spent the last five years going through various courts. Obviously, in an ideal world, we would have the outcome of the Scottish judgment, which is now sitting with the Supreme Court, in order to make up our minds as to what the appropriate response would be. However, the circumstances are such that we need to take this action now. In terms of what will happen if the case is rejected in the Supreme Court, I think that Welsh Government will have to consider, alongside our lawyers, the basis on which it would be rejected and consider what our approach would be moving forward from that. But you certainly outlined the stark reasons why it is important that we take this particular approach to tackling some of the harmful and hazardous levels of drinking that we have in Wales. Although we have made real progress, I would say, over recent years, through education, through preventative approaches and so on, the levels do remain too high. According to national survey data, one in five adults is currently drinking above the new weekly guidelines, and almost a third report drinking above the previous daily guidelines on at least one day in the previous week. So, although we're making progress, as I said in my statement, in 2015, the year we have the most recent figures for, there were 483 alcohol-related deaths in Wales. Obviously, all these deaths are tragic. They're all avoidable, and they all leave family, friends and other loved ones behind. So, this demonstrates the urgency for further progress as well. As you've quite rightly outlined as well, it's not just alcohol-related deaths. Alcohol-related illnesses are a real concern and remain stubbornly high in Wales. Just as one example, in 2015 - again, the most recent figures - 807 people died from liver disease in Wales, and that's an increase of 131 over the past five years. Also, alcohol-related liver disease accounts for over a third of these liver disease deaths in Wales. You referred to the importance of the modelling, and that modelling work estimates the impact of minimum unit pricing on moderate drinkers will be minimal. The Sheffield alcohol research group research showed that hazardous and harmful drinkers combined constitute 26 per cent of the drinker population, but they actually consume 72 per cent of all alcohol. Furthermore, consumption changes will differ across the population, but based on a 50p minimum unit price the analysis estimated that high-risk drinkers will consume 293 fewer units per year, spending an extra £32 a year, whilst moderate drinkers will only reduce their consumption by six units per year, increasing their spending by £2 a year.
Welsh: Diolch yn fawr iawn am y cwestiynau hynny, a hefyd am ddangos cefnogaeth barhaol Plaid Cymru i'r ymagwedd benodol hon. O ran sut y bydd yr isafbris uned ei hun yn cael ei gyfrifo, mynegir hynny ar wyneb y Bil, a gwneir hynny trwy luosi'r isafbris uned a bennir gan ganran yr alcohol a thrwy gyfaint yr alcohol sy'n cael ei werthu. Nid yw'r gwir isafbris uned ar wyneb y Bil, mewn gwirionedd; bydd hynny'n cael ei bennu trwy reoliadau hefyd. Credwn fod hynny'n ymateb mwy priodol, gan ei fod yn caniatáu i ni edrych ar brofiadau mewn mannau eraill lle mae'r isafbris uned wedi'i bennu ond nid yw wedi caniatáu'r math hwnnw o hyblygrwydd y byddai ei angen, efallai, i newid mewn ymateb i'r newid yn amgylchiadau yr economi hefyd. Rwyf i mor awyddus ag unrhyw un i gael canlyniadau'r gwaith ailfodelu isafbrisiau uned newydd a wnaed gan Brifysgol Sheffield. Byddwn i wedi hoffi cyflwyno hyn yn gynt, ond, mewn gwirionedd, roedd hyn yn rhywbeth a oedd wedi'i basio - roedd y dull hwn wedi'i basio - gan Senedd yr Alban yn ôl yn 2012. Felly, y mae wedi treulio'r pum mlynedd diwethaf yn mynd trwy wahanol lysoedd. Yn amlwg, mewn byd delfrydol, byddai gennym ganlyniad dyfarniad yr Alban, sydd bellach yn eistedd gyda'r Goruchaf Lys, er mwyn penderfynu ar yr ymateb priodol. Fodd bynnag, mae'r amgylchiadau yn golygu bod angen inni gymryd y camau hyn yn awr. O ran yr hyn a fydd yn digwydd os gwrthodir yr achos yn y Goruchaf Lys, rwy'n credu y bydd yn rhaid i Lywodraeth Cymru ystyried, ar y cyd â'n cyfreithwyr, y sail dros ei wrthod ac ystyried beth fyddai ein hymagwedd wrth symud ymlaen o hynny. Ond, yn sicr, gwnaethoch chi amlinellu'r rhesymau amlwg pam ei bod yn bwysig ein bod yn mynd ati yn y modd penodol hwn i ymdrin â rhai o'r lefelau yfed niweidiol a pheryglus sydd gennym yng Nghymru. Er ein bod ni wedi gwneud cynnydd gwirioneddol, yn fy marn i, yn ystod y blynyddoedd diwethaf, trwy addysg, trwy ddulliau ataliol ac yn y blaen, mae'r lefelau yn parhau i fod yn rhy uchel. Yn ôl data'r arolwg cenedlaethol, mae un o bob pum oedolyn yn yfed uwchlaw'r canllawiau wythnosol newydd, ar hyn o bryd, ac mae bron i draean yn adrodd eu bod wedi yfed uwchlaw'r canllawiau dyddiol blaenorol o leiaf unwaith yn ystod yr wythnos flaenorol. Felly, er ein bod yn gwneud cynnydd, fel y dywedais yn fy natganiad, yn 2015, y flwyddyn y mae gennym y ffigurau diweddaraf ar ei chyfer, roedd 483 o farwolaethau yn gysylltiedig ag alcohol yng Nghymru. Yn amlwg, mae'r holl farwolaethau hyn yn drasig. Mae modd osgoi pob un, ac maent i gyd yn gadael teulu, ffrindiau ac anwyliaid eraill ar eu holau. Felly, mae hyn yn dangos bod gwneud rhagor o gynnydd yn fater o frys hefyd. Fel yr ydych chi wedi ei amlinellu yn ddigon iawn hefyd, nid yw dim ond yn fater o farwolaethau sy'n gysylltiedig ag alcohol. Mae afiechydon sy'n gysylltiedig ag alcohol yn bryder gwirioneddol ac yn parhau yn ystyfnig o uchel yng Nghymru. I roi un enghraifft yn unig, yn 2015 - eto, y ffigurau diweddaraf - bu farw 807 o bobl o glefyd yr afu yng Nghymru, ac mae hynny'n gynnydd o 131 yn ystod y pum mlynedd diwethaf. Hefyd, mae dros draean o'r marwolaethau hyn o glefyd yr afu yng Nghymru yn achosion sy'n gysylltiedig ag alcohol. Gwnaethoch chi gyfeirio at bwysigrwydd y modelu, a bod y gwaith modelu hwnnw yn amcangyfrif mai bach iawn fydd effaith isafbrisiau uned ar yfwyr cymedrol. Dangosodd ymchwil grŵp ymchwil alcohol Sheffield fod yfwyr peryglus a niweidiol, at ei gilydd yn ffurfio 26 y cant o'r boblogaeth yfed, ond eu bod, mewn gwirionedd, yn yfed 72 y cant o'r holl alcohol. Ar ben hynny, bydd y newidiadau i ddefnydd yn amrywio ar draws y boblogaeth, ond ar sail isafbris uned o 50c, amcangyfrifwyd yn y dadansoddiad y bydd yfwyr risg uchel yn yfed 293 yn llai o unedau y flwyddyn, gan wario £32 yn fwy y flwyddyn, ond bydd yfwyr cymedrol dim ond yn yfed chwe uned y flwyddyn yn llai, ac yn gwario £2 yn fwy y flwyddyn.