English: I'm grateful to the UKIP spokesman. He started his remarks talking about the land of song. Well, there are Members in this Chamber - Presiding Officer, you may be one yourself - who have actually heard me singing. The one thing I think that unites Members on all sides of the Chamber is that they don't want to hear it again. I wouldn't seek to inflict that on anyone. I understand the points that have been made about increasing and stimulating demand for Welsh-medium education. I think all of us who have children who've been in or through the system recognise the benefits of that, and recognise the benefits of acquiring a language at an early age. Certainly, my seven-year-old son is now able to speak, write and use the Welsh language in a way that would have been unimaginable for me at that age. And as a consequence of that, it is something that he has now for the rest of his life, and I think that will be of great benefit for him, as it would be for all children of that age. I hope that as we move forward in this debate, we will be able to demonstrate both the - . I don't like to use the words 'advantage of bilingualism', but certainly that bilingualism is something that has added to my life and is certainly I think something that adds to all our different lives, and enables us to not only appreciate the history and culture of our country but also the history and culture of other countries, other nations and other peoples as well. I hesitate as well before I try to define the little ambition that has come from some local authorities, but I will say this in answer to the Member's question: the conversations that Aled has led and which my officials have continued with all local authorities of all political complexions in all parts of the country have been overwhelmingly positive. It is about how we move forward and not whether we move forward. I think it's a tribute to local authority leaders - as I said, of all political complexions from all parts of the country - that they are looking at this agenda in a positive way at a time when they're dealing with some very difficult financial pressures. So, rather than emphasise little ambition or little enthusiasm, I would like to emphasise the positive ambition and the positive enthusiasm we have seen from local authorities. The UKIP spokesperson asked me about categories, and I neglected to answer Llyr Gruffydd's question on the same matter. The purpose of looking at categories is not to necessarily change or undermine the status of the language in schools as it exists today, but to understand what is actually happening in the classroom in different categories of schools, because we recognise that categories can be a perplexing and bewildering array of different balances of the language where they are used. I appreciate that quite a few parents might find them perplexing themselves. So, I want to understand what exactly is happening in all of those schools and whether there is a way in which we can move forward that moves away from that sort of sometimes overly complex structure. It is done without prejudice. It is done in a way to learn and to understand and to look at and learn from best practice. The purpose is not necessarily to undermine - it certainly isn't to undermine the status of the language anywhere. What I want to emphasise in that is that I'm anxious that we need to look as well at the English-medium sector, and the points made about the teaching of Welsh are well made and points that I accept. The Cabinet Secretary for Education has already made a number of statements on this matter and will continue to do so as we look towards moving along the continuum and introducing the new curriculum, but let me say this: the Welsh language is something that belongs to everybody, no matter what the medium of education is in the school that they attend. It is important to me that children who attend English-medium schools are able to leave that school with a working knowledge, at least a conversational knowledge, of the Welsh language. We know that is not the case at the moment, and what we need to be able to do is to understand why that isn't the case and to ensure that, through the new curriculum that is being introduced by the Cabinet Secretary, we're able to change people's experience of learning Welsh in schools. I know that time is moving on, Presiding Officer, but I have to say that the role of parents is essential. The role of the community is essential. School is always a part of the community, wherever that community may be located, and the role of the language of instruction in schools is important - it's a reflection of that community - and I think that people right across the country are very, very positive about seeing more Welsh and allowing the language of instruction to enable parents and others to learn the language themselves. I hope that the national centre that was established two years ago for the teaching of Welsh will look at this and look at how we can help parents to have at least a working knowledge of the language at the different times that that's needed during a child's education. The issues about the supply of teachers and others are matters that have been already raised by the Plaid Cymru spokesperson this afternoon, and this is a matter that I recognise as being a significant challenge facing us. When we do publish our plans for delivering on the 2050 strategy and the work that we'll be completing during the current Assembly, we will be setting out how we intend to meet those objectives and meet those targets.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i lefarydd UKIP. Dechreuodd ei sylwadau drwy sôn am wlad y gân. Wel, mae yna Aelodau yn y Siambr hon - efallai eich bod chi, Llywydd, yn un ohonyn nhw - sydd mewn gwirionedd wedi fy nglywed i'n canu. Rwy'n credu mai'r un peth sy'n uno'r Aelodau ar bob ochr y Siambr hon yw nad ydyn nhw am glywed hynny eto. Ni fyddwn yn dymuno gwneud i neb ddioddef hynny. Rwy'n deall y pwyntiau sydd wedi'u gwneud ynglŷn â chynyddu ac ysgogi'r galw am addysg drwy gyfrwng y Gymraeg. Rwy'n credu bod pob un ohonom ni sydd â phlant yn y system neu wedi bod trwy'r system yn cydnabod y manteision, ac yn cydnabod manteision dysgu iaith yn ifanc. Yn sicr, mae fy mab saith mlwydd oed bellach yn gallu siarad, ysgrifennu a defnyddio'r iaith Gymraeg mewn ffordd a fyddai wedi bod y tu hwnt i fy nychymyg i yn ei oedran ef. Ac o ganlyniad i hynny, mae'n rhywbeth fydd ganddo nawr ar hyd ei oes, a chredaf y bydd hynny o fudd mawr iddo, fel y byddai i bob plentyn o'r oedran hwnnw. Rwy'n gobeithio, wrth inni symud ymlaen yn y ddadl hon, y byddwn yn gallu dangos - . Nid wyf yn hoffi defnyddio'r ymadrodd 'mantais dwyieithrwydd', ond yn sicr mae dwyieithrwydd yn rhywbeth sydd wedi ychwanegu at fy mywyd i, ac rwy'n sicr ei fod yn rhywbeth sy'n ychwanegu at ein bywydau gwahanol ni i gyd, ac yn ein galluogi ni i werthfawrogi hanes a diwylliant ein gwlad ond hefyd i werthfawrogi hanes a diwylliant gwledydd eraill, cenhedloedd eraill a phobl eraill hefyd. Rwy'n petruso hefyd cyn ceisio diffinio'r uchelgais prin a ddaeth o du rhai awdurdodau lleol, ond byddaf yn dweud hyn wrth ateb cwestiwn yr Aelod: mae'r sgyrsiau y mae Aled wedi eu harwain ac y mae fy swyddogion i wedi parhau â nhw gyda phob awdurdod lleol o bob lliw gwleidyddol ym mhob rhan o'r wlad wedi bod yn hynod bositif. Mae'n ymwneud â sut yr ydym yn symud ymlaen ac nid yn ymwneud ag a ydym yn symud ymlaen. Rwy'n credu ei bod yn deyrnged i arweinwyr awdurdodau lleol - fel y dywedais, o bob lliw gwleidyddol o bob rhan o'r wlad - eu bod yn edrych ar yr agenda hon mewn modd cadarnhaol ar adeg pan fyddan nhw'n ymgodymu â phwysau ariannol anodd iawn. Felly, yn hytrach na phwysleisio cyn lleied o uchelgais neu gyn lleied o frwdfrydedd, hoffwn bwysleisio'r uchelgais cadarnhaol a'r brwdfrydedd cadarnhaol a welsom ni gan awdurdodau lleol. Gofynnodd llefarydd UKIP i mi am gategorïau, ac anghofiais i ateb cwestiwn Llŷr Gruffydd ar yr un mater. Nid diben edrych ar gategorïau o reidrwydd yw newid na thanseilio statws iaith mewn ysgolion fel y mae heddiw, ond i ddeall yr hyn sy'n digwydd yn yr ystafell ddosbarth mewn gwahanol gategorïau o ysgolion, gan ein bod yn cydnabod y gall categorïau fod yn gymysgedd ddryslyd a dyrys o lu o wahanol gyfuniadau o iaith lle cant eu defnyddio. Rwy'n gwerthfawrogi y gallai cryn dipyn o rieni ganfod hynny'n ddryslyd eu hunain. Felly, rwyf yn awyddus i ddeall yr union beth sy'n digwydd ym mhob un o'r ysgolion hynny ac a oes modd i ni symud ymlaen gan osgoi'r math hwnnw o strwythur sydd weithiau'n rhy gymhleth o lawer. Gwneir hynny heb unrhyw ragfarn. Fe'i gwneir er mwyn dysgu a deall ac edrych ar arfer gorau a dysgu ohono. Nid y pwrpas o reidrwydd yw tanseilio - yn sicr nid tanseilio statws yr iaith yn unrhyw le. Yr hyn yr wyf eisiau ei bwysleisio yw fy mod yn awyddus bod angen inni edrych hefyd ar y sector cyfrwng Saesneg, ac mae'r pwyntiau a wnaed am addysgu'r Gymraeg wedi'u gwneud yn dda ac yn bwyntiau yr wyf yn eu derbyn. Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg eisoes wedi gwneud nifer o ddatganiadau ynglŷn â'r mater hwn a bydd yn parhau i wneud hynny wrth inni edrych tuag at symud trwy gwrs amser a chyflwyniad y cwricwlwm newydd. Ond gadewch i mi ddweud hyn: mae'r iaith Gymraeg yn rhywbeth sy'n perthyn i bawb, ni waeth beth fo cyfrwng yr addysg yn yr ysgol y maen nhw'n ei mynychu. Mae'n bwysig i mi fod plant sy'n ddisgyblion mewn ysgolion cyfrwng Saesneg yn gallu gadael yr ysgolion hynny â gwybodaeth weithredol o'r iaith Gymraeg ac yn gallu sgwrsio yn yr iaith o leiaf. Rydym yn gwybod nad yw hynny'n digwydd ar hyn o bryd. Mae angen inni allu deall pam, a sicrhau, trwy'r cwricwlwm newydd sydd i'w gyflwyno gan Ysgrifennydd y Cabinet, ein bod yn gallu newid profiad pobl o ddysgu Cymraeg mewn ysgolion. Gwn fod amser yn mynd yn ei flaen, Llywydd, ond mae'n rhaid i mi ddweud bod swyddogaeth rhieni yn hanfodol. Mae swyddogaeth y gymuned yn hanfodol. Mae'r ysgol bob amser yn rhan o'r gymuned, lle bynnag y bo'r gymuned honno, ac mae swyddogaeth iaith addysg mewn ysgolion yn bwysig - mae'n adlewyrchiad o'r gymuned honno - a chredaf fod pobl ledled y wlad yn awyddus iawn iawn i weld mwy o Gymraeg a chaniatáu iaith yr addysg i alluogi rhieni ac eraill i ddysgu'r iaith eu hunain. Rwy'n gobeithio y bydd y ganolfan genedlaethol a sefydlwyd ddwy flynedd yn ôl ar gyfer dysgu Cymraeg yn edrych ar hyn ac yn edrych ar sut y gallwn helpu rhieni i gael gwybodaeth weithredol o leiaf o'r iaith ar yr adegau gwahanol y mae angen hynny yn ystod addysg plentyn. Mae'r materion sy'n ymwneud â chyflenwi athrawon ac eraill yn faterion a godwyd eisoes gan lefarydd Plaid Cymru y prynhawn yma. Rwy'n cydnabod bod her enfawr yn ein hwynebu ni. Pan fyddwn yn cyhoeddi ein cynlluniau cyflawni yn sgil strategaeth 2050 a'r gwaith y byddwn ni'n ei gwblhau yn ystod y Cynulliad presennol, byddwn yn nodi sut yr ydym yn bwriadu cyflawni'r amcanion hynny ac yn cyflawni'r targedau hynny.