English: That's exactly what we were discussing; we've got five big developers in Wales who perhaps would not be persuaded to build the sort of houses that we are talking about. So, what I did with the Cabinet Secretary for Communities and Children this morning, and officials, was talk about how we can perhaps identify a local authority, maybe, that we could do some sort of pilot with. There would be a lot of risk involved - we accept that - but I think if we are going to be serious about doing this, that's the sort of thing that we have to do. Going back to community benefits, I have a farm in my own constituency in Wrexham that has an anaerobic digester, and going back to community benefits, it was quite difficult for the farm owners who built the anaerobic digester to engage with the community. I mean, this was several years ago now, and I think going forward it probably is much easier now. We've also developed a public sector pipeline of energy efficiency, renewable energy and heat projects with a capital value of over £400 million. To deliver this opportunity, we've developed the invest-to-save green growth finance package, which has committed £13 million of repayable funding to public sector green growth projects this financial year, building on more than £20 million previously committed. This funding will be recycled into further projects as it's repaid. We've also set up our Re:fit Cymru service to deliver retrofit that guarantees energy savings for public bodies. This programme alone is expected to deliver £30 million of energy efficiency and renewable energy measures in the next three years. We will need to ensure that power networks are fit to meet the changes we expect to occur over the coming decades. We need to see more local ownership of generation assets, and more investment in the updating of the energy infrastructure to enable us to balance local supply and demand more effectively. And we do need to be very clear about the challenges that local energy would bring, including the capacity and resource needed to manage the system effectively, and the need for significant changes in the way the industry is currently regulated. However, this will have many benefits, creating decent jobs and keeping costs down through local ownership. Energy storage should be particularly valuable technology in deploying more renewables, particularly in areas of Wales that have significant grid constraints, and it's likely to play an increasingly important role in the energy system. Storage does form part of our approach to innovation at a local level, and our smart living programme is supporting a number of innovative projects that will provide learning, as well as putting us on the map in the world of smarter energy use. The Welsh Government local energy service is also supporting innovative local projects. The service helps communities to make well-informed decisions about the right energy options for them, based on their needs and the available resources. We do already provide a higher level of grant support than in Scotland or England for the earliest, riskiest stages of project development, and our recirculating loan fund is more flexible than Scotland's CARES programme. The fund can provide loans for both development and capital construction, and we currently have £4.5 million available for investment. I think we all accept that if we are to transform the way we think about energy, we do need to work with a range of partners to share the need for, and benefits from, the transition. As I said at the outset, the committee's report I really do think will be important in assisting me and the rest of Government in bringing about this transition, and I very much look forward to working with a wide range of people, including all Members, in taking forward this important policy area within my portfolio. Diolch.
Welsh: Dyna'r union beth roeddem yn ei drafod; mae gennym bum datblygwr mawr yng Nghymru na fyddent efallai yn cael eu perswadio i adeiladu'r math o dai rydym yn sôn amdanynt. Felly, yr hyn a wneuthum gydag Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant y bore yma, a swyddogion, oedd siarad ynglŷn â sut y gallwn glustnodi awdurdod lleol o bosibl i ni allu cynnal rhyw fath o gynllun peilot gyda hwy. Byddai llawer o risg ynghlwm wrth hynny - rydym yn derbyn hynny - ond os ydym yn mynd i fod o ddifrif ynglŷn â gwneud hyn, rwy'n meddwl mai dyna'r math o beth sy'n rhaid i ni ei wneud. I fynd yn ôl at fanteision cymunedol, mae gennyf fferm yn fy etholaeth yn Wrecsam sy'n cynnwys treulydd anaerobig, ac i ddychwelyd at y manteision cymunedol, roedd perchnogion fferm a adeiladodd y treulydd anaerobig yn ei chael yn eithaf anodd ymgysylltu â'r gymuned. Hynny yw, roedd hyn nifer o flynyddoedd yn ôl bellach, ac rwy'n credu ei bod yn llawer haws yn awr, mae'n debyg, wrth symud ymlaen. Rydym hefyd wedi datblygu pibell sector cyhoeddus ar gyfer arbed ynni, ynni adnewyddadwy a phrosiectau gwres gyda gwerth cyfalaf o dros £400 miliwn. Er mwyn gwireddu'r cyfle hwn, rydym wedi datblygu pecyn cyllid twf gwyrdd buddsoddi i arbed, sydd wedi ymrwymo £13 miliwn o gyllid ad-daladwy ar gyfer prosiectau twf gwyrdd yn y sector cyhoeddus y flwyddyn ariannol hon, gan adeiladu ar fwy na £20 miliwn a ymrwymwyd yn flaenorol. Bydd y cyllid hwn yn cael ei ailgylchu i mewn i brosiectau pellach wrth iddo gael ei ad-dalu. Rydym hefyd wedi sefydlu ein gwasanaeth Re:fit Cymru i ddarparu ôl-osodiadau sy'n gwarantu arbedion ynni i gyrff cyhoeddus. Disgwylir i'r rhaglen hon ddarparu £30 miliwn o fesurau arbed ynni ac ynni adnewyddadwy yn ystod y tair blynedd nesaf. Bydd angen i ni sicrhau bod rhwydweithiau pŵer yn addas ar gyfer y newidiadau rydym yn disgwyl iddynt ddigwydd dros y degawdau nesaf. Mae angen i ni weld mwy o asedau cynhyrchu mewn dwylo lleol, a mwy o fuddsoddi mewn diweddaru'r seilwaith ynni er mwyn ein galluogi i sicrhau cydbwysedd mwy effeithiol rhwng cyflenwad a galw lleol. Ac mae angen i ni fod yn glir iawn ynghylch yr heriau y byddai ynni lleol yn eu creu, gan gynnwys y capasiti a'r adnoddau sydd eu hangen i reoli'r system yn effeithiol, a'r angen am newidiadau sylweddol yn y ffordd y mae'r diwydiant yn cael ei reoleiddio ar hyn o bryd. Fodd bynnag, bydd nifer o fanteision i hyn, a bydd yn creu swyddi da ac yn cadw costau i lawr drwy berchnogaeth leol. Dylai storio ynni fod yn dechnoleg arbennig o werthfawr ar gyfer defnyddio mwy o ynni adnewyddadwy, yn enwedig mewn ardaloedd o Gymru sydd â chyfyngiadau grid sylweddol, ac mae'n debygol o chwarae rhan gynyddol bwysig yn y system ynni. Mae storio'n rhan o'n dull o arloesi ar lefel leol, ac mae ein rhaglen byw yn glyfar yn cefnogi nifer o brosiectau arloesol a fydd yn darparu dysgu, yn ogystal â'n rhoi ar y map mewn byd sy'n defnyddio ynni'n fwy clyfar. Mae gwasanaeth ynni lleol Llywodraeth Cymru hefyd yn cefnogi prosiectau lleol arloesol. Mae'r gwasanaeth yn helpu cymunedau i wneud penderfyniadau gwybodus ynglŷn â'r dewisiadau ynni cywir ar eu cyfer hwy, yn seiliedig ar eu hanghenion a'r adnoddau sydd ar gael. Rydym eisoes yn darparu lefel uwch o gymorth grant nag yn yr Alban neu yn Lloegr ar gyfer y camau cynharaf o ddatblygu prosiectau, y camau sy'n cynnwys fwyaf o risg, ac mae ein cronfa benthyciadau cylchdroi yn fwy hyblyg na rhaglen CARES yr Alban. Gall y gronfa ddarparu benthyciadau ar gyfer datblygu a chyfalaf adeiladu, ac ar hyn o bryd mae gennym £4.5 miliwn ar gael ar gyfer buddsoddi. Os ydym am drawsnewid y ffordd rydym yn meddwl am ynni, rwy'n meddwl ein bod i gyd yn derbyn bod angen i ni weithio gydag ystod o bartneriaid i rannu'r angen am newid, a'r manteision a ddaw ohono. Fel y dywedais ar y dechrau, rwy'n meddwl o ddifrif y bydd adroddiad y pwyllgor yn bwysig i fy nghynorthwyo i a gweddill y Llywodraeth wrth fynd ati i gyflawni'r newid hwn, ac edrychaf ymlaen yn fawr at weithio gydag ystod eang o bobl, gan gynnwys yr holl Aelodau, ar ddatblygu'r maes polisi pwysig hwn yn fy mhortffolio. Diolch.