English: Diolch, Lywydd. Thank you for the opportunity of winding up this important, and, as the Minister said, rich debate. Part of the reason why it is so important is, as Bethan Jenkins outlined in her opening remarks, the value that we attach to the BBC as an asset, a national asset, for us in here in Wales and across the UK generally. Jenny Rathbone referred to the strength of the BBC brand, and I think that brings with it a set of values that we would all wish to endorse here, I am sure, in this Chamber. I'm pleased to be a member of the committee that Bethan Jenkins has, I can confirm, managed to chair in a very undictatorial way, as you said, so far. So, I look forward to further discussions as part of that committee. The debate goes to the heart of our sense of ourselves as a nation and how we see ourselves reflected back at us in the media. That's another reason why it's so important. There's also the issue of the economic impact of the BBC within Wales. Rhianon Passmore talked about the property investments in Wales, which are substantial, and Russell George spoke about the scale of network production in Wales, but neither of those meets the challenge that we're trying to address in this debate today. That challenge is the question of investment in programming that reflects Wales back at us. Rhianon spoke about the £30 million a year shortfall that the First Minister has identified, and it's worth, in terms of scale, bearing in mind that, in 2013, the BBC executive board wrote off a project that it recognised had wasted £98 million over the course of three years, which neatly equates, broadly, to what English-language programming in Wales could frankly do with. That's a result, as Lee Waters pointed out, of a cut by a quarter in the budget over the last 10 years. Lee, Bethan and many speakers spoke about what is a really tiresome gap between the language that the BBC is prepared to concede on this and the reality of the gap in the funding. And I reflect what the Minister said about not wanting to receive any more letters that acknowledge the scale of the gap without suggesting a solution to it. Rhun ap Iorwerth said that to make real programmes you need real budgets, which really takes us to the question of the genre mix, which suffers as a consequence of this lack of investment. News is good and is popular, but we also need drama, comedy, entertainment and culture programmes, which, as Lee said, were not sufficiently captured by the current settlement. Jenny Rathbone spoke about the Reithian values of Wales-specific documentary, and my favourite of all the comments in this area was Rhianon Passmore's reference to my constituent Max Boyce. I'm sure he will have heard those comments very pleasingly. This brings us back to the question of not just variety and value for money but representation and the points of reference of Welsh culture and how our perspective is represented, I guess, on television. Russell George spoke of the importance of television reflecting the diversity of modern Wales. Many speakers spoke about the concern about the BBC retreating from that role of representing not just us to ourselves but us to the world, beyond the shores of the UK, which is a very important aspect of this debate. Julie Morgan and others put it in the context of the limited print media that we have in Wales, and that underlines the importance of a vibrant and well-funded English-language programming service. The question of geography and geographic representation: Hannah Blythyn spoke about the experience on the doorsteps in Delyn of people's concerns that representation was skewed excessively towards Cardiff. For those of us who live outside Cardiff, that's a familiar refrain. You referred to the democratic duty to achieve a geographic balance as well as a political balance. I don't think any of us in this Chamber would disagree with that. Many speakers focused on the question of accountability and governance, which is at the heart of this debate. The Government White Paper, as the Minister indicated, has very little to say, in fact, about accountability to audiences in Wales. Many speakers spoke about the contribution the IWA has made today specifically addressing that point. More than one speaker lamented the dropping of the individual nations' directors from the executive team, and both Bethan Jenkins and Lee Waters in particular called for a strong Welsh voice on the BBC board, appointed independently of Government. The question of our role here as an Assembly has been highlighted by many speakers and Bethan Jenkins spoke about the hope and, indeed, I think, expectation that the committee would have the opportunity of scrutinising and no doubt interrogating the BBC executives in relation to some of the commitments that have been made. I welcome also the reference that you made to the question of S4C independence and that being reflected within the charter also. I hope I've done justice to the range of contributions that have been made today. Just to close, viewing of BBC One in particular is higher in Wales than in any other part of the UK, and the early evening news bulletin in particular has a higher proportion of viewers in Wales than in any other part of the UK. So, 'Wales loves the BBC' is the message that I take from that. It then doesn't seem to be right in return to reciprocate that affection with a service that, in the BBC's own admission, is unsustainably underfunded and, in the words of the Audience Council Wales, has brought BBC Wales to the cliff edge. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch, Lywydd. Diolch am y cyfle i gloi'r ddadl gyfoethog a phwysig hon, fel y dywedodd y Gweinidog. Rhan o'r rheswm pam y mae mor bwysig, fel yr amlinellodd Bethan Jenkins yn ei sylwadau agoriadol, yw'r gwerth a roddwn ar y BBC fel ased, ased cenedlaethol, i ni yma yng Nghymru ac ar draws y DU yn gyffredinol. Cyfeiriodd Jenny Rathbone at gryfder brand y BBC, a chredaf fod hynny'n dod gyda set o werthoedd y byddem i gyd yn dymuno eu cymeradwyo yma yn y Siambr hon rwy'n siŵr. Rwy'n falch o fod yn aelod o'r pwyllgor a gallaf gadarnhau fod Bethan Jenkins wedi ei gadeirio mewn ffordd anunbeniaethol iawn, fel y dywedoch, hyd yn hyn. Felly, edrychaf ymlaen at drafodaethau pellach yn rhan o'r pwyllgor hwnnw. Mae'r ddadl yn mynd i galon ein hymdeimlad ohonom ein hunain fel cenedl a sut y gwelwn ein hunain wedi ei adlewyrchu yn ôl arnom yn y cyfryngau. Dyna reswm arall pam y mae mor bwysig. Hefyd, ceir mater effaith economaidd y BBC yng Nghymru. Siaradodd Rhianon Passmore am y buddsoddiadau eiddo yng Nghymru, sy'n sylweddol, a siaradodd Russell George am raddfa cynhyrchu ar gyfer y rhwydwaith yng Nghymru, ond nid yw'r un o'r rhain yn ateb yr her rydym yn ceisio mynd i'r afael â hi yn y ddadl hon heddiw. Yr her honno yw'r cwestiwn o fuddsoddi mewn rhaglenni sy'n adlewyrchu Cymru yn ôl arnom. Siaradodd Rhianon am y diffyg o £30 miliwn y flwyddyn y mae'r Prif Weinidog wedi ei nodi, ac o ran maint, mae'n werth cofio bod bwrdd gweithredol y BBC yn 2013 wedi diystyru costau prosiect yr oedd yn cydnabod ei fod wedi gwastraffu £98 miliwn dros gyfnod o dair blynedd, sydd, yn daclus iawn, yn cyfateb yn fras i'r hyn y gallai rhaglenni Saesneg yng Nghymru wneud defnydd ohono a dweud y gwir. Fel y nododd Lee Waters, mae hynny o ganlyniad i dorri chwarter y gyllideb yn ystod y 10 mlynedd diwethaf. Siaradodd Lee, Bethan a llawer o siaradwyr am yr hyn sy'n fwlch gwirioneddol ddiflas rhwng yr iaith y mae'r BBC yn barod i'w addef ar hyn a realiti'r bwlch yn y cyllid. Ac rwy'n ategu'r hyn a ddywedodd y Gweinidog ynglŷn â pheidio â bod eisiau derbyn rhagor o lythyrau sy'n cydnabod maint y bwlch heb awgrymu ateb iddo. Dywedodd Rhun ap Iorwerth fod angen cyllidebau go iawn arnoch i wneud rhaglenni go iawn, sy'n mynd â ni o ddifrif at gwestiwn y cymysgedd genres, sy'n dioddef o ganlyniad i'r diffyg buddsoddiad hwn. Mae newyddion yn dda ac yn boblogaidd, ond hefyd rydym angen rhaglenni drama, comedi, adloniant a diwylliant, nad yw'r setliad presennol yn caniatáu digon ohonynt fel y dywedodd Lee. Siaradodd Jenny Rathbone am werthoedd Reithaidd rhaglenni dogfen sy'n benodol i Gymru, a fy ffefryn o'r holl sylwadau yn y maes hwn oedd cyfeiriad Rhianon Passmore at un o fy etholwyr, Max Boyce. Rwy'n siŵr y bydd wedi ei blesio'n fawr wrth glywed y sylwadau hynny. Daw hyn â ni yn ôl at gwestiwn, nid yn unig amrywiaeth a gwerth am arian, ond cynrychiolaeth a phwyntiau cyfeirio at ddiwylliant Cymru a sut y caiff ein persbectif ei gynrychioli, rwy'n tybio, ar y teledu. Siaradodd Russell George am bwysigrwydd sicrhau bod teledu'n adlewyrchu amrywiaeth y Gymru fodern. Soniodd nifer o'r siaradwyr am y pryder fod y BBC yn encilio rhag y rôl i'n cynrychioli, nid yn unig i ni ein hunain, ond i'r byd, y tu hwnt i'r DU, sy'n agwedd bwysig iawn o'r ddadl hon. Rhoddodd Julie Morgan ac eraill hyn yng nghyd-destun y cyfryngau print cyfyngedig sydd gennym yng Nghymru, ac mae hynny'n tanlinellu pwysigrwydd gwasanaeth rhaglennu Saesneg ffyniannus wedi ei ariannu'n dda. Cwestiwn daearyddiaeth a chynrychiolaeth ddaearyddol: siaradodd Hannah Blythyn am y profiad ar garreg y drws yn Nelyn a phryderon pobl fod y sylw wedi gogwyddo'n ormodol tuag at Gaerdydd. I'r rhai ohonom sy'n byw y tu allan i Gaerdydd, mae hwnnw'n sylw cyfarwydd. Fe gyfeirioch at y ddyletswydd ddemocrataidd i sicrhau cydbwysedd daearyddol yn ogystal â chydbwysedd gwleidyddol. Nid wyf yn credu y byddai unrhyw un ohonom yn y Siambr hon yn anghytuno â hynny. Canolbwyntiodd llawer o siaradwyr ar gwestiwn atebolrwydd a llywodraethu, sydd wrth wraidd y ddadl hon. Ychydig iawn sydd gan Bapur Gwyn y Llywodraeth i'w ddweud mewn gwirionedd, fel y nododd y Gweinidog, am atebolrwydd i gynulleidfaoedd yng Nghymru. Soniodd llawer o siaradwyr am gyfraniad y Sefydliad Materion Cymreig heddiw gan fynd i'r afael â'r pwynt hwnnw'n benodol. Mae mwy nag un siaradwr wedi gresynu at y ffaith nad yw'r tîm gweithredol bellach yn cynnwys cyfarwyddwyr y cenhedloedd unigol, a galwodd Bethan Jenkins a Lee Waters yn arbennig am lais cryf i Gymru ar fwrdd y BBC, wedi ei benodi'n annibynnol ar y Llywodraeth. Mae'r cwestiwn ynglŷn â'n rôl yma fel Cynulliad wedi cael ei amlygu gan lawer o siaradwyr a siaradodd Bethan Jenkins am y gobaith ac yn wir, rwy'n meddwl, y disgwyliad y byddai'r pwyllgor yn cael cyfle i graffu a holi swyddogion gweithredol BBC, mae'n siŵr, mewn perthynas â rhai o'r ymrwymiadau sydd wedi'u gwneud. Rwy'n croesawu hefyd eich cyfeiriad at gwestiwn annibynniaeth S4C a bod hynny'n cael ei adlewyrchu yn y siarter hefyd. Rwy'n gobeithio fy mod wedi gwneud cyfiawnder â'r ystod o gyfraniadau a wnaed heddiw. I orffen, mae'r nifer sy'n gwylio BBC One yn arbennig yn uwch yng Nghymru nag mewn unrhyw ran arall o'r DU, ac mae cyfran uwch o bobl yn gwylio'r bwletin newyddion min nos yn arbennig yng Nghymru nag mewn unrhyw ran arall o'r DU. Felly, 'mae Cymru wrth ei bodd gyda'r BBC' yw'r neges rwy'n ei chael o hynny. Nid yw'n ymddangos yn iawn felly mai'r hyn a geir yn ymateb i'r hoffter hwnnw yw gwasanaeth sydd, fel y mae'r BBC ei hun yn cyfaddef, wedi ei danariannu yn anghynaladwy ac yng ngeiriau Cyngor Cynulleidfa Cymru, wedi dod â BBC Cymru i ymyl y dibyn. Diolch yn fawr.