English: Thank you, Llywydd. I'm grateful to the Conservative Party for tabling today's debate, and the opportunity it provides to set out the significant work being done in this area by health boards, trusts and the Welsh Government. There are, of course, challenges for recruitment and retention in Wales, across the NHS family in the UK and further afield in most western healthcare systems. I can confirm that the Government will support both the motion and the amendment today. We have already had some successes here in Wales, and we should recognise that. But this is not an exercise in complacency by the Government. We do, as I say, recognise that there are challenges, and we are in the process of taking action. It's fair to say that, in Wales, our retention and recruitment rates have remained consistent, with staff, for example, leaving in fewer numbers when compared to those in England. However, there are areas where there are real difficulties. We know there are particular roles that are in high demand and have a comparatively high turnover. And part of our challenge is the way in which we do talk about NHS Wales. We know it has a real impact on morale and recruitment, and a range of the criticism that is regularly meted out is not fair and objectively accurate. Paramedics, for example, regularly described this to me over the last period of the year or two. For example, Ceri Phillips mentioned it this week when talking about the ability to encourage people to consider careers in medicine and allied professions. But I'm actually encouraged by the manner - the constructive manner - both of the opening of the debate and the contribution of Members around the Chamber. The way that we talk constructively about the service can make a difference to having a real and searching debate about the health service, but doing it in such a way that we do not reach for headline-grabbing and unsupportable calls. I recognise that retention is a key area of focus, and significant work is already under way, with health boards currently considering the broader aspect of staff engagement, such as appraisal and development, so staff feel supported and valued throughout their careers. An NHS staff survey is already under way, with the support of trade unions, to help us to understand the issues faced by our staff, and the results of that will feed into the changes that we wish to make to help aid retention. Of course, where turnover and vacancies exist, we need to recruit on a regular basis, and health boards already take a range of measures to try and fill those vacancies. They include European and international recruitment drives, promotion and the extension of return-to-practice schemes, local marketing and recruitment activity, to name but a few. Whilst today's discussion has focused on recruitment and retention challenges, it is a fact that there are now more front-line NHS staff working in Wales than ever before. Full-time equivalent staff numbers have increased by more than 2,200 in the last year. That's an increase of 3.1 per cent, and an increase of double on the previous year. It is a fact that the numbers of consultants, other doctors, nurses and midwives have reached record highs. That means that the NHS workforce in Wales continues to grow in the face of continuing austerity, and yet, despite those record staff numbers, we know that we still face a challenging recruitment market, and that's why the Government is already taking action to support health boards to recruit and train additional doctors. We're building on last year's campaign by launching a major national and international campaign to market Wales as a great place for doctors to train, work and live. The campaign will launch in October and has been developed to support health board and trust activity consistently, under the banner of NHS Wales. Its initial focus will be on doctors, but it will then extend to take into account the wider NHS workforce, and I'm pleased to hear a range of speakers in the Chamber today mention the fact that the NHS is not just doctors, not just nurses, but a whole range of different professional and supportive groups. I will be making a fuller statement on that campaign in the Chamber next week.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Rwy'n ddiolchgar i'r Blaid Geidwadol am gyflwyno'r ddadl heddiw, a'r cyfle y mae'n ei gynnig i nodi'r gwaith sylweddol sy'n cael ei wneud yn y maes hwn gan fyrddau iechyd, ymddiriedolaethau a Llywodraeth Cymru. Mae yna heriau wrth gwrs o ran recriwtio a chadw staff yng Nghymru, ar draws teulu'r GIG yn y DU a thu hwnt yn y rhan fwyaf o systemau gofal iechyd gorllewinol. Gallaf gadarnhau y bydd y Llywodraeth yn cefnogi'r cynnig a'r gwelliant heddiw. Rydym eisoes wedi cael rhai llwyddiannau yma yng Nghymru, a dylem gydnabod hynny. Ond nid cyfle i'r Llywodraeth fod yn hunanfodlon yw hwn. Fel y dywedais, rydym yn cydnabod bod heriau, ac rydym yn y broses o weithredu. Mae'n deg dweud bod ein cyfraddau cadw a recriwtio yng Nghymru wedi aros yn gyson, gyda llai o staff yn gadael, er enghraifft, o gymharu â Lloegr. Fodd bynnag, mae yna anawsterau gwirioneddol mewn rhai meysydd. Rydym yn gwybod am rolau penodol y mae galw mawr amdanynt a lle mae trosiant staff yn gymharol uchel. A rhan o'r her i ni yw'r ffordd rydym yn siarad am y GIG yng Nghymru. Gwyddom ei fod yn cael effaith wirioneddol ar forâl a recriwtio, ac nid yw rhannau o'r feirniadaeth a glywir yn rheolaidd yn deg nac yn gywir yn wrthrychol. Disgrifiwyd hyn wrthyf yn rheolaidd gan barafeddygon, er enghraifft, yn ystod y cyfnod olaf o flwyddyn neu ddwy. Er enghraifft, soniodd Ceri Phillips amdano yr wythnos hon wrth sôn am y gallu i annog pobl i ystyried gyrfaoedd mewn meddygaeth a phroffesiynau cysylltiedig. Ond mewn gwirionedd rwy'n cael fy nghalonogi gan y modd - y modd adeiladol - yr agorodd y ddadl a chyfraniad yr Aelodau o gwmpas y Siambr. Gall y ffordd rydym yn siarad yn adeiladol am y gwasanaeth wneud gwahaniaeth i gael trafodaeth ymchwilgar go iawn am y gwasanaeth iechyd, ond ei wneud yn y fath fodd fel nad ydym yn gwneud galwadau sy'n tynnu sylw'r penawdau ac na ellir eu cefnogi. Rwy'n cydnabod bod cadw staff yn faes ffocws allweddol, ac mae gwaith sylweddol eisoes ar y gweill ar hyn o bryd, gyda byrddau iechyd yn ystyried yr agwedd ehangach o ymgysylltu â staff, megis arfarnu a datblygu, fel bod staff yn teimlo eu bod yn cael eu cefnogi a'u gwerthfawrogi trwy gydol eu gyrfaoedd. Mae arolwg staff y GIG eisoes ar y gweill, gyda chefnogaeth undebau llafur, er mwyn ein helpu i ddeall y materion sy'n wynebu ein staff, a bydd ei ganlyniadau yn bwydo i mewn i'r newidiadau rydym am eu gwneud i helpu i gadw staff. Wrth gwrs, lle mae trosiant a swyddi gwag yn bodoli, mae angen i ni recriwtio yn rheolaidd, ac mae byrddau iechyd eisoes yn gweithredu ystod o fesurau i geisio llenwi'r swyddi gwag hynny. Maent yn cynnwys ymgyrchoedd recriwtio Ewropeaidd a rhyngwladol, dyrchafiad ac ymestyn cynlluniau dychwelyd i weithio, gweithgaredd marchnata a recriwtio lleol, i enwi ond ychydig. Er bod y drafodaeth heddiw wedi canolbwyntio ar heriau recriwtio a chadw staff, mae'n ffaith bellach fod yna fwy o staff rheng flaen yn gweithio yn y GIG yng Nghymru nag erioed o'r blaen. Mae niferoedd staff cyfwerth ag amser llawn wedi cynyddu fwy na 2,200 yn y flwyddyn ddiwethaf. Dyna gynnydd o 3.1 y cant, a dwbl y cynnydd yn y flwyddyn flaenorol. Mae'n ffaith fod nifer y meddygon ymgynghorol, meddygon eraill, nyrsys a bydwragedd wedi cyrraedd lefelau uwch nag erioed. Mae hynny'n golygu bod gweithlu'r GIG yng Nghymru yn parhau i dyfu yn wyneb caledi parhaus, ac eto, er gwaethaf y niferoedd uwch nag erioed o staff, gwyddom ein bod yn dal i wynebu marchnad recriwtio heriol, a dyna pam y mae'r Llywodraeth eisoes yn rhoi camau ar waith i gynorthwyo byrddau iechyd i recriwtio a hyfforddi meddygon ychwanegol. Rydym yn adeiladu ar ymgyrch y llynedd drwy lansio ymgyrch fawr yn genedlaethol a rhyngwladol i farchnata Cymru fel lle gwych i feddygon hyfforddi, gweithio a byw. Bydd yr ymgyrch yn cael ei lansio ym mis Hydref ac mae wedi cael ei datblygu i gefnogi byrddau iechyd a gweithgaredd ymddiriedaethau yn gyson, dan faner GIG Cymru. Bydd ei ffocws cychwynnol ar feddygon, ond bydd wedyn yn ymestyn i ystyried gweithlu ehangach y GIG, ac rwy'n falch o glywed amryw o siaradwyr yn y Siambr heddiw yn crybwyll y ffaith nad meddygon yn unig yw'r GIG, na nyrsys yn unig, ond ystod eang o wahanol grwpiau proffesiynol a grwpiau cefnogi. Byddaf yn gwneud datganiad llawnach ar yr ymgyrch honno yn y Siambr yr wythnos nesaf.