English: Diolch, Dirprwy Lywydd. As global leaders meet in Egypt for COP27, I am pleased to be able to update Members on how we will continue to lead the transition from fossil fuels to an energy system based on renewables. While messages from the UK Government have been confusing and contradictory, we have been clear and consistent. We will keep fossil fuels in the ground, and we will continue to apply all the levers at our disposable to phase out the extraction of fossil fuels in Wales. We will build a flexible, smart, renewables-based energy system. And we will ensure our households, businesses and communities benefit from the transition with increased energy security and less exposure for customers to the global price of fossil fuels. I've recently published our update on implementing recommendations from the renewable energy deep dive and announced the creation of a publicly owned energy developer. Today, I want to update Members on our policy on fossil fuel use in power generation and industrial installations. I will also set out our position on hydrogen and carbon capture, utilisation and storage. Wales hosts a disproportionately large amount of gas-fired power plants supplying the electricity grid. The Climate Change Committee has been clear in their advice that we need to decarbonise this sector by 2035. Our approach will be two pronged. As set out in 'Net Zero Wales', we see no role for new fossil-fuelled power plant in Wales and, following publication of a position statement, this policy can take effect through the planning regime. Secondly, we must address the emissions from combusting fossil fuels at existing power stations, including energy-from-waste plants and plants within industrial sites. Collectively, these accounted for a third of all Wales's greenhouse gas emissions in 2020. We issued a joint call for evidence on decarbonisation readiness with the UK Government last year. While we have been co-operating with the UK Government on policy development, we do not think their planned approach will go far enough to bring forward the action we need in Wales. The regulation of power stations and other industrial installations through the existing environmental permitting regime does not explicitly drive the transition to net zero. This is an issue recognised by the European Union, which is also looking into reform of its regime to align to the European Union's net-zero agenda. Therefore, we will be working with Natural Resources Wales on options development to explicitly ensure the environmental permitting regime supports net-zero objectives, alongside other strategic environmental priorities. This will complement other measures, such as carbon pricing implemented through the UK emissions trading scheme. I will be publishing a position statement on combustion of fossil fuels for power and our Government response to the call for evidence on decarbonisation readiness before the end of the year. We recognise the need for a just transition and know that, for some sectors, a move from fossil fuels poses significant challenges. For some, hydrogen may provide one of the few ways to decarbonise heavy industry through fuel switching, and to reduce emissions in hard-to-abate modes of transportation, notably in heavy goods vehicles, aviation and shipping. There is also considerable potential to use hydrogen as a storage medium for renewable energy, in particular if it were possible to capture excess energy production. It may also have a role as a replacement for natural gas in heating solutions. Uncertainties remain over the economic sectors in which hydrogen will play the greatest role, and the overall scale and cost of its application in the longer term. We continue to engage with industry on the available evidence and are assessing opportunities for Wales to use hydrogen in its decarbonisation pathway and to support economic development. Hydrogen production methods vary, as do the emissions associated with them. Green hydrogen produced from renewable electricity via electrolysis has a very low impact on greenhouse gas emissions during its operation, and is potentially economically attractive if it can make use of the excess electricity generated from wind generation. This is our preferred production method, and we do need to set the ambition for all hydrogen to be produced from renewable sources in the longer term. However, in order to support the decarbonisation of industry in Wales, we understand we may need to move through a phase of using blue hydrogen produced by fossil fuels. But this needs to be a manged transition and we will need to put steps in place, including through our permitting regime, to encourage as rapid a transition as technology and cost will allow. Deputy Llywydd, the final area I want to outline our plans on relates to carbon capture, utilisation and storage. This is a technology that has long been in development globally, largely funded by governments with the aim of bringing forward the technology for emission reduction purposes and developing exportable expertise. Nevertheless, deployment is limited, regulatory mechanisms are yet to be fully developed, and significant risks remain, which will need to be addressed if the technology is to be successfully deployed at any scale and with the confidence of the public. Despite this, international studies undertaken by organisations including the Climate Change Committee, the Intergovernmental Panel on Climate Change and the International Energy Agency have consistently concluded that CCUS, as it is known, is likely to be a key part of the pathway to reducing emissions at lowest cost, with a key area for CCUS deployment in heavy industry. The Climate Change Committee considers all currently credible pathways through which the UK could reach net-zero emissions domestically and involve a significant role for CCUS, especially for industry and greenhouse gas recovery. They are also clear that CCUS is not a silver bullet and that every attempt must be made to prevent the greenhouse gases being generated in the first instance. Deputy Llywydd, we must avoid passing on environmental risk and liability to future generations. We have been working for some time with industry in Wales to understand their options and challenges. We are also working to understand the potential role of Ministers by developing a regulatory route map for CCUS in Wales. Around 25 per cent of industrial emissions in Wales are non-combustion process emissions, either from chemical or physical reactions, and these can't be avoided by switching to alternative fuels. Currently, carbon capture, utilisation and storage offers a potential decarbonisation pathway for these industries. We need to ensure that CCUS is deployed only where other options for decarbonisation have been explored and justifiably discounted. We will do so through the introduction of an energy and carbon hierarchy. We will also explore limits to deployment as a way of managing environmental and financial risks, and supporting the well-being of people living in Wales now and in the future. Crucially, we will support industry across Wales that, after exhausting the other options in the hierarchy, have only CCUS as a possible solution to decarbonise. We will stand with them in their attempts to secure business models and funding from the UK Government, in order to ensure a just transition to net zero. We will be consulting publicly on policy position statements and next steps on hydrogen and CCUS in the spring. In the meantime, we will work with Net Zero Industry Wales to support transition for Welsh businesses and secure good quality jobs for the future within a thriving, low-carbon industrial base. Diolch.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Wrth i arweinwyr byd-eang gwrdd yn yr Aifft ar gyfer COP27, rwy'n falch o allu rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau ynghylch sut y byddwn yn parhau i arwain y gwaith pontio o danwydd ffosil i system ynni yn seiliedig ar ynni adnewyddadwy. Er bod negeseuon gan Lywodraeth y DU wedi bod yn ddryslyd ac anghyson, rydym wedi bod yn glir ac yn gyson. Byddwn yn cadw tanwydd ffosil yn y ddaear, a byddwn yn parhau i ddefnyddio'r holl ysgogiadau sydd ar gael i ni er mwyn dod â chloddio a thynnu tanwydd ffosil i ben yng Nghymru yn raddol. Byddwn ni'n adeiladu system ynni hyblyg, clyfar, adnewyddadwy sy'n seiliedig ar ynni adnewyddadwy. A byddwn ni'n sicrhau bod ein haelwydydd, ein busnesau a'n cymunedau yn elwa ar y pontio gyda mwy o ddiogelwch ynni a llai o berygl i gwsmeriaid fod yn agored i brisiau byd-eang tanwydd ffosil. Yn ddiweddar cyhoeddais ein diweddariad ar weithredu argymhellion o'r ymchwiliad trylwyr i ynni adnewyddadwy a chyhoeddi bod datblygwr ynni dan berchnogaeth gyhoeddus wedi'i greu. Heddiw, rwyf eisiau rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am ein polisi o ran defnyddio tanwydd ffosil wrth gynhyrchu pŵer ac mewn gosodiadau diwydiannol. Byddaf hefyd yn nodi ein safbwynt ar hydrogen a dal, defnyddio a storio carbon. Mae Cymru'n cynnal swm anghymesur o fawr o bwerdai nwy sy'n cyflenwi'r grid trydan. Mae'r Pwyllgor Newid Hinsawdd wedi bod yn glir yn ei gyngor bod angen i ni ddatgarboneiddio'r sector hwn erbyn 2035. Bydd ein dull gweithredu yn un â dau ddull. Fel y nodwyd yn 'Cymru Sero Net', ni welwn unrhyw swyddogaeth i bwerdy tanwydd ffosil newydd yng Nghymru ac, yn dilyn cyhoeddi datganiad sefyllfa gall y polisi hwn ddod i rym drwy'r drefn gynllunio. Yn ail, rhaid i ni fynd i'r afael â'r allyriadau yn sgil llosgi tanwydd ffosil mewn gorsafoedd pŵer presennol, gan gynnwys gweithfeydd troi gwastraff yn ynni a gweithfeydd o fewn safleoedd diwydiannol. Gyda'i gilydd, roedd y rhain yn gyfrifol am draean o'r holl allyriadau nwyon tŷ gwydr yng Nghymru yn 2020. Fe wnaethom gyhoeddi galwad ar y cyd am dystiolaeth ar barodrwydd datgarboneiddio gyda Llywodraeth y DU y llynedd. Er ein bod wedi bod yn cydweithredu â Llywodraeth y DU ar ddatblygu polisi, nid ydym o'r farn y bydd eu dull arfaethedig yn mynd yn ddigon pell i gyflwyno'r camau sydd eu hangen arnom yng Nghymru. Nid yw rheoleiddio gorsafoedd pŵer a gosodiadau diwydiannol eraill drwy'r drefn drwyddedu amgylcheddol bresennol yn ysgogi'r pontio i sero net yn benodol. Mae hwn yn fater a gydnabyddir gan yr Undeb Ewropeaidd, sydd hefyd yn ymchwilio i ddiwygio'i chyfundrefn er mwyn alinio ag agenda sero net yr Undeb Ewropeaidd. Felly, byddwn yn gweithio gyda Cyfoeth Naturiol Cymru ar ddatblygu dewisiadau i sicrhau bod y drefn drwyddedu amgylcheddol yn cefnogi amcanion sero net yn benodol, ochr yn ochr â blaenoriaethau amgylcheddol strategol eraill. Bydd hyn yn ategu mesurau eraill, megis prisio carbon a weithredir trwy gynllun masnachu allyriadau'r DU. Byddaf yn cyhoeddi datganiad sefyllfa ar losgi tanwyddau ffosil ar gyfer pŵer ac ymateb ein Llywodraeth i'r alwad am dystiolaeth ar barodrwydd datgarboneiddio cyn diwedd y flwyddyn. Rydym yn cydnabod bod angen pontio teg ac rydym yn gwybod, ar gyfer rhai sectorau, bod symud o danwydd ffosil yn creu heriau sylweddol. I rai, gall hydrogen ddarparu un o'r ychydig ffyrdd o ddatgarboneiddio diwydiant trwm drwy newid tanwydd, ac i leihau allyriadau mewn dulliau cludo anodd eu hatal, yn arbennig mewn cerbydau nwyddau trwm, awyrennau a llongau. Mae cryn botensial hefyd i ddefnyddio hydrogen fel cyfrwng storio ar gyfer ynni adnewyddadwy, yn enwedig pe bai'n bosibl dal yr ynni ychwanegol a gynhyrchir. Efallai y bydd ganddo hefyd ran i'w chwarae yn lle nwy naturiol i ateb problemau gwresogi. Mae ansicrwydd yn parhau dros y sectorau economaidd lle bydd hydrogen yn chwarae'r rhan fwyaf, a graddfa gyffredinol a chost ei ddefnyddio yn y tymor hwy. Rydym yn parhau i ymgysylltu â diwydiant ar y dystiolaeth sydd ar gael ac yn asesu cyfleoedd i Gymru ddefnyddio hydrogen yn ei llwybr datgarboneiddio ac i gefnogi datblygiad economaidd. Mae dulliau cynhyrchu hydrogen yn amrywio, fel y mae'r allyriadau sy'n gysylltiedig â nhw. Mae hydrogen gwyrdd sy'n cael ei gynhyrchu o drydan adnewyddadwy drwy electrolysis yn cael effaith isel iawn ar allyriadau nwyon tŷ gwydr yn ystod ei weithrediad, ac mae potensial iddo fod yn ddeniadol yn economaidd os gall wneud defnydd o'r trydan ychwanegol a gynhyrchir gan wynt. Dyma ein dull cynhyrchu a ffefrir, ac mae angen i ni osod yr uchelgais i gynhyrchu'r holl hydrogen o ffynonellau adnewyddadwy yn y tymor hwy. Fodd bynnag, er mwyn cefnogi datgarboneiddio diwydiant yng Nghymru, rydym ni'n deall efallai y bydd angen i ni symud drwy gyfnod o ddefnyddio hydrogen glas sy'n cael ei gynhyrchu gan danwydd ffosil. Ond mae angen i hyn fod yn broses o bontio a reolir a bydd angen i ni roi camau ar waith, gan gynnwys trwy ein trefn drwyddedu, er mwyn annog pontio mor gyflym â bydd technoleg a chost yn ei ganiatáu. Dirprwy Lywydd, mae'r maes olaf yr wyf eisiau amlinellu ein cynlluniau ar ei gyfer yn ymwneud â dal, defnyddio a storio carbon. Dyma dechnoleg sydd wedi bod yn cael ei ddatblygu'n fyd-eang ers amser maith, wedi'i hariannu i raddau helaeth gan lywodraethau gyda'r nod o gyflwyno'r dechnoleg at ddibenion lleihau allyriadau a datblygu arbenigedd allforiol. Serch hynny, mae'r defnydd yn gyfyngedig, nid yw dulliau rheoleiddio wedi'u datblygu'n llawn eto, ac mae risgiau sylweddol yn parhau, y bydd angen mynd i'r afael â nhw os ydym am ddefnyddio'r dechnoleg yn llwyddiannus ar unrhyw raddfa a gyda ffydd y cyhoedd. Er gwaethaf hyn, mae astudiaethau rhyngwladol a gynhaliwyd gan sefydliadau yn cynnwys y Pwyllgor Newid Hinsawdd, y Panel Rhynglywodraethol ar Newid Hinsawdd a'r Asiantaeth Ynni Ryngwladol wedi dod i'r casgliad yn gyson bod Dal, Defnyddio a Storio Carbon, CCUS, yn debygol o fod yn rhan allweddol o'r llwybr i leihau allyriadau ar y gost isaf, gyda maes allweddol i ddefnyddio CCUS mewn diwydiant trwm. Mae'r Pwyllgor Newid Hinsawdd yn ystyried pob llwybr credadwy ar hyn o bryd y gallai'r DU ei defnyddio i gyrraedd allyriadau sero net yn ddomestig a chynnwys rhan sylweddol i CCUS, yn enwedig ar gyfer diwydiant ac adfer nwyon tŷ gwydr. Maen nhw hefyd yn glir nad yw CCUS yn ateb syml, addas at bob diben a bod rhaid gwneud pob ymgais i atal y nwyon tŷ gwydr rhag cael eu cynhyrchu yn y lle cyntaf. Dirprwy Lywydd, rhaid i ni osgoi trosglwyddo risg ac atebolrwydd amgylcheddol i genedlaethau'r dyfodol. Rydym wedi bod yn gweithio ers peth amser gyda'r diwydiant yng Nghymru i ddeall eu dewisiadau a'u heriau. Rydym hefyd yn gweithio i ddeall swyddogaeth bosibl Gweinidogion drwy ddatblygu map llwybr rheoleiddio ar gyfer CCUS yng Nghymru. Mae tua 25 y cant o allyriadau diwydiannol yng Nghymru yn allyriadau prosesau nad ydynt yn llosgi, maen nhw naill ai yn deillio o adweithiau cemegol neu ffisegol, ac ni ellir osgoi'r rhain drwy newid i danwyddau amgen. Ar hyn o bryd, mae dal, defnyddio a storio carbon yn cynnig llwybr datgarboneiddio posibl ar gyfer y diwydiannau hyn. Mae angen i ni sicrhau bod CCUS yn cael ei ddefnyddio dim ond lle mae dewisiadau eraill ar gyfer datgarboneiddio wedi'u harchwilio a bod cyfiawnhad dros eu diystyru. Byddwn yn gwneud hynny drwy gyflwyno hierarchaeth ynni a charbon. Byddwn ni hefyd yn archwilio cyfyngiadau ar ddefnydd fel ffordd o reoli risgiau amgylcheddol ac ariannol, a chefnogi llesiant pobl sy'n byw yng Nghymru nawr ac yn y dyfodol. Yn hanfodol, byddwn ni'n cefnogi diwydiant ar draws Cymru, a fydd, ar ôl edrych yn fanwl ar ddewisiadau eraill yn yr hierarchaeth a'u disytyru, â CCUS yn unig fel ateb posibl i ddatgarboneiddio. Byddwn ni'n eu cefnogi yn eu hymdrechion i sicrhau modelau busnes a chyllid gan Lywodraeth y DU, er mwyn sicrhau pontio teg i sero net. Byddwn yn ymgynghori'n gyhoeddus ar ddatganiadau o sefyllfa'r polisi a'r camau nesaf ar hydrogen a CCUS yn y gwanwyn. Yn y cyfamser, byddwn yn gweithio gyda Diwydiant Sero Net Cymru i gefnogi pontio busnesau Cymru a sicrhau swyddi o ansawdd da i'r dyfodol o fewn sylfaen ddiwydiannol, carbon isel a ffyniannus. Diolch.