English: I think David Rowlands is looking at this problem down the wrong end of the telescope. It would, indeed, be a good idea if we all returned to walking, because then we'd all be a lot healthier. But I don't think that simply because some people are defying the speed limit at the moment, and therefore need dealing with, and the police are aware of this, we should, therefore, not introduce a default 20 mph in all urban areas, unless there are good reasons to have it at 30 mph. We absolutely need to change the culture on this because of three emergencies. One is the climate change emergency. Another is the obesity crisis, which is killing our children far sooner than the parents who bore them - it is that bad. Life expectancy is reducing not increasing. And, thirdly, we obviously have the coronavirus public health emergency and we know that coronavirus breeds better in polluted air. And it isn't just an urban problem, it's a rural problem as well. Rural pollution from intensive farming in, for example, Holland, has proved that - indicates that - more people get coronavirus and more people die of coronavirus in air-polluted areas. So, for all three reasons, we absolutely have to change the way we do things. We have to encourage parents to understand that enabling their child to navigate their way from their home to their school is an important part of growing up. This is what we did as children - why is it that children have been infantilised, where they are being driven to school long after they are physically capable of getting themselves to school? We simply can't go on like this, and we have to have a whole-community approach to reducing speed, because it's simply not cost effective to try and do it on a piece-by-piece and road-by-road basis, and I thoroughly applaud Cardiff council's commitment to introduce a default 20 mph across the whole of the city. But, in order to make that affordable, we have to make it the default, rather than it costing £1 million in each ward. The other issue that is really important to understand is that, if we have speed bumps everywhere, because that's the only way we can persuade people not to drive at excessive speeds, it means that it's hugely uncomfortable for people travelling on buses who have bad back problems - going over bumps in a bus is really, really uncomfortable. So, we have to have a complete sea change in the culture. I remember people shouting and screaming at the idea that we should all be wearing seatbelts, and other people saying that it was an affront to people's liberties not to be able to smoke in children's faces. Nobody would argue those cases now, and nor should we be imposing on children the inability to play outside and to get to school safely - either scooting, walking or taking the bus - because, at the moment, it is the fear of parents that prevents them doing that. It is not the children who are resistant to that. It is the single biggest problem I know that the headteacher of the school where I'm a governor faces: how do we get our young people to travel to school independently, rather than relying on the school transport that's provided? It would be a far better way of using parental income to invest in a bicycle or a scooter than to have to pay school transport costs. So, I thoroughly welcome the introduction of this measure to make it the default in urban areas.
Welsh: Rwyf i'n credu bod David Rowlands yn edrych ar y broblem hon drwy ben anghywir y telesgop. Yn wir, byddai'n syniad da i ni gyd ddychwelyd i gerdded, oherwydd wedyn byddem ni i gyd yn llawer iachach. Ond nid wyf i'n credu, yn syml, dim ond oherwydd bod rhai pobl yn anwybyddu'r terfyn cyflymder ar hyn o bryd, ac felly bod angen ymdrin â nhw, a bod yr heddlu yn ymwybodol o hyn, na ddylem ni, felly, gyflwyno terfyn 20mya diofyn ym mhob ardal drefol, oni bai bod rhesymau da dros ei gael yn 30mya. Mae angen gwirioneddol i ni newid y diwylliant ynghylch hyn oherwydd tri argyfwng. Un yw'r argyfwng newid hinsawdd. Un arall yw'r argyfwng gordewdra, sy'n lladd ein plant yn llawer cynt na'r rhieni a'u magodd nhw - mae mor ddrwg â hynny. Mae disgwyliad oes yn lleihau nid yn cynyddu. Ac, yn drydydd, yn amlwg mae gennym ni argyfwng iechyd cyhoeddus y coronafeirws ac rydym ni'n gwybod bod y coronafeirws yn bridio'n well mewn aer llygredig. Ac nid problem drefol yn unig yw hi, mae'n broblem wledig hefyd. Mae llygredd gwledig yn sgil ffermio dwys, er enghraifft yn yr Iseldiroedd, wedi profi bod - yn dangos bod - mwy o bobl yn cael y coronafeirws a bod mwy o bobl yn marw o'r coronafeirws mewn ardaloedd lle mae aer yn llygredig. Felly, am y tri rheswm hyn, mae'n rhaid i ni newid y ffordd yr ydym ni'n gwneud pethau. Mae'n rhaid i ni annog rhieni i ddeall bod galluogi eu plentyn i ganfod ei ffordd o'i gartref i'w ysgol yn rhan bwysig o dyfu i fyny. Dyma a wnaethom ni pan oeddem ni'n blant - pam mae plant yn cael eu babaneiddio, ac yn cael eu gyrru i'r ysgol ymhell ar ôl iddyn nhw allu mynd i'r ysgol eu hunain yn gorfforol? Allwn ni ddim parhau yn y modd hwn, ac mae angen dull cymuned gyfan o leihau cyflymder arnom, oherwydd yn syml nid yw'n effeithiol o ran cost ceisio gwneud hynny fesul darn a fesul ffordd, ac rwy'n cymeradwyo'n llwyr ymrwymiad cyngor Caerdydd i gyflwyno terfyn 20mya diofyn drwy'r ddinas gyfan. Ond, er mwyn gwneud hynny'n fforddiadwy, mae'n rhaid i ni ei wneud yn ddiofyn, yn hytrach na'i fod yn costio £1 miliwn ym mhob ward. Y mater arall sy'n bwysig iawn i'w ddeall yw, os oes gennym ni dwmpathau arafu ym mhob man, gan mai dyna'r unig ffordd y gallwn ni berswadio pobl i beidio â gyrru'n rhy gyflym, mae hynny'n ei gwneud yn hynod o anghyfforddus i bobl sy'n teithio ar fysiau sydd â phroblemau cefn drwg - mae mynd dros dwmpathau mewn bws yn anghyfforddus iawn, iawn. Felly, mae angen i ni gyflawni newid diwylliant llwyr. Rwy'n cofio pobl yn gweiddi ac yn sgrechian ynghylch y syniad y dylem ni i gyd fod yn gwisgo gwregysau diogelwch, a phobl eraill yn dweud ei bod yn sarhad ar ryddid pobl i beidio â chael ysmygu yn wynebau plant. Ni fyddai neb yn dadlau'r achosion hynny yn awr, ac ni ddylem ni ychwaith fod yn gorfodi ar blant yr anallu i chwarae y tu allan a mynd i'r ysgol yn ddiogel - naill ai ar sgwter, ar droed neu ar y bws - oherwydd, ar hyn o bryd, ofn rhieni sy'n eu hatal rhag gwneud hynny. Nid y plant sy'n gwrthwynebu hynny. Hon yw'r un broblem fwyaf yr wyf i'n gwybod y mae pennaeth yr ysgol lle'r wyf i'n llywodraethwr yn ei hwynebu: sut mae dwyn perswâd ar ein pobl ifanc i deithio i'r ysgol yn annibynnol, yn hytrach na dibynnu ar y cludiant ysgol a ddarperir? Byddai buddsoddi mewn beic neu sgwter yn ffordd llawer gwell o ddefnyddio incwm rhieni na gorfod talu costau cludiant i'r ysgol. Felly, rwyf i'n llwyr groesawu cyflwyno'r mesur hwn i'w wneud yn ddiofyn mewn ardaloedd trefol.