English: Thank you. The Assembly Commission does not have a position on the issue of qualifying foreign citizens, and, as such, I will not advise Members on whether to support or oppose the Counsel General's amendments 35, 38 to 52, or David Melding's amendments 39A, 52A and 52B. I will, however, offer a few contextual comments for Members to consider in making their decisions on these amendments. First, the Constitutional and Legislative Affairs Committee stated in its Stage 1 report that extending voting rights to foreign nationals would represent a significant change to the electoral franchise. The committee considered that provisions of this nature should be included in a Bill on introduction, rather than by introducing an amendment to the Senedd and elections Bill. Second, Members will be aware that this Bill will require a two-thirds majority of Members at Stage 4. Should such a vote fail, it's not just qualifying foreign nationals who would be disenfranchised, but young people of 16 and 17 years of age would also lose the opportunity to vote for the first time in the 2021 elections. Third, Members will recall that the Assembly Commission did consult on this issue of including qualifying foreign nationals in the franchise, and 66 per cent of respondents to the Assembly Commission's consultation 'Creating a Parliament for Wales' supported a statement that all residents of Wales should be able to vote in Assembly elections, irrespective of nationality. Finally, as I've already mentioned, it would be advantageous for the Assembly franchise to be joined up with the Welsh Government's intended arrangements for local government. This would provide a simpler, coherent administrative framework for devolved Welsh elections. Eighty-six per cent of respondents to the Assembly Commission's consultation believe that the same people should be allowed to vote in Assembly elections and local government elections in Wales. Amendments 73 to 75 in the name of the Counsel General provide that 'qualifying foreign citizens' are not disqualified from standing for election to the Assembly. Although the Commission has no particular position on this issue, these amendments would be consistent with the principle that underpins the policy proposals on disqualification that are included in the Bill, namely allowing as many people as possible to stand for election to the Assembly. I am broadly supportive of amendment 69 in the name of the Counsel General to the commencement provisions. However, I would ask the Counsel General to inform the Assembly why he intends for provisions relating to the Electoral Commission to come into force by Order, and when he anticipates a Minister making an Order to that effect, to reassure the Assembly that the provisions related to the Electoral Commission will take effect in time for the Assembly elections of 2021. I would urge Members to reject amendment 96 in the name of Caroline Jones, as this would remove the extension of the franchise entirely from the scope of the Bill, including changes related to reducing the voting age.
Welsh: Diolch. Nid oes gan Gomisiwn y Cynulliad safbwynt ar fater cynnwys dinasyddion tramor cymwys i'r etholfraint, ac, oherwydd hynny, fyddaf i ddim yn rhoi cyngor i Aelodau'r prynhawn yma ynghylch a ddylid cefnogi ynteu wrthwynebu gwelliannau 35, 38 i 52 yn enw'r Cwnsler Cyffredinol, na gwelliannau 39A, 52A a 52B yn enw David Melding chwaith. Fodd bynnag, dwi eisiau cynnig ychydig o sylwadau sy'n rhoi cyd-destun i'r Aelodau eu hystyried wrth gymryd penderfyniadau ar y gwelliannau yma. Yn gyntaf, fe wnaeth y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol nodi yn ei adroddiad Cyfnod 1 y byddai ymestyn hawliau pleidleisio i wladolion tramor yn cynrychioli newid sylweddol i'r etholfraint etholiadol. Roedd y pwyllgor o'r farn y dylid cynnwys darpariaethau o'r natur hon mewn Bil wrth ei gyflwyno, yn hytrach na chyflwyno gwelliant i Fil y Senedd ac Etholiadau. Yn ail, bydd yr Aelodau'n ymwybodol y bydd y Bil hwn yn gofyn am fwyafrif o ddwy ran o dair o'r Aelodau i'w gefnogi yng Nghyfnod 4 y Bil. Pe bai pleidlais o'r fath yn methu, nid gwladolion tramor cymwys yn unig fyddai'n cael eu hepgor o'r etholfraint, ond byddai pobl ifanc 16 a 17 oed hefyd yn colli'r cyfle i bleidleisio am y tro cyntaf yn etholiadau 2021. Yn drydydd, bydd Aelodau'n cofio bod Comisiwn y Cynulliad wedi ymgynghori ar y mater yma o gynnwys dinasyddion tramor cymwys i'r etholfraint. Roedd 66 y cant o ymatebwyr i ymgynghoriad Comisiwn y Cynulliad, 'Creu Senedd i Gymru', yn cefnogi datganiad y dylai holl breswylwyr Cymru allu pleidleisio yn etholiadau'r Cynulliad, ni waeth beth yw eu cenedligrwydd nhw. Ac, yn olaf, fel dwi wedi sôn eisoes, byddai'n fanteisiol i etholfraint y Cynulliad gael ei chysylltu â threfniadau arfaethedig Llywodraeth Cymru ar gyfer llywodraeth leol. Byddai hyn yn darparu fframwaith gweinyddol symlach, cydlynol ar gyfer etholiadau datganoledig yng Nghymru. Roedd 86 y cant o ymatebwyr i ymgynghoriad Comisiwn y Cynulliad o'r farn y dylid caniatáu i'r un bobl bleidleisio yn etholiadau'r Cynulliad â llywodraeth leol yng Nghymru. Mae gwelliannau 73 i 75 y Cwnsler Cyffredinol yn darparu nad yw 'dinasyddion tramor cymwys' yn cael eu hanghymwyso rhag sefyll i'w hethol i'r Cynulliad, ac, er nad oes gan y Comisiwn safbwynt penodol ar y mater yma, fe fyddai'r gwelliannau yma'n gyson â'r egwyddor sy'n sail i'r cynigion polisi ar anghymwyso sydd wedi eu cynnwys yn y Bil, sef galluogi cynifer o bobl â phosib i sefyll i'w hethol i'r Cynulliad. Rwy'n gefnogol, ar y cyfan, i welliant 69 y Cwnsler Cyffredinol i ddarpariaethau cychwyn y Bil. Fodd bynnag, byddwn yn gofyn i'r Cwnsler Cyffredinol ddweud wrth y Cynulliad pam ei fod yn bwriadu i ddarpariaethau sy'n ymwneud â'r Comisiwn Etholiadol ddod i rym drwy Orchymyn, a phryd fydd yn rhagweld y bydd Gweinidog yn gwneud Gorchymyn i'r perwyl hwnnw, ac y bydd yn sicrhau'r Cynulliad y bydd y darpariaethau sy'n ymwneud â'r Comisiwn Etholiadol yn dod i rym mewn pryd ar gyfer etholiadau Cynulliad 2021. Byddwn yn annog yr Aelodau i wrthwynebu gwelliant 96 yn enw Caroline Jones, gan y byddai hyn yn dileu ymestyn yr etholfraint yn llwyr o gwmpas y Bil, gan gynnwys yr hyn sy'n gysylltiedig â gostwng yr oedran pleidleisio.