techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Finally, may I just press you on the international comparisons? Is there any work ongoing looking at international comparisons? For example, in Scandinavian countries, as long as you reach a certain point, there's no pressure on attendance. In Japan, there's an emphasis on free schools, where you can choose your work, there's no pressure being placed on wearing a uniform, or that your hair has to be in a certain way. Are there any international comparisons that you can look at that perhaps are going to correspond more with the ethos of the curriculum in how we're trying not only to have a summer of fun, but make the whole process of learning and being at school a fun activity and a pleasurable activity for every individual as well?
Welsh: Yn olaf, a gaf i jest bwyso arnoch chi o ran y cymariaethau rhyngwladol, Weinidog? Oes yna waith yn cael ei wneud yn edrych ar gymariaethau rhyngwladol? Yn amlwg, mae rhai gwledydd Sgandinafaidd lle mae yna esiamplau o ran dim ond eich bod chi'n cyrraedd y nod, does yna ddim pwyslais gymaint ar bresenoldeb. Yn Japan er enghraifft, mae'r syniad o free schools, lle rydych chi'n gallu dewis eich gwaith, bod yna ddim pwysau yn cael ei roi ar wisgo iwnifform, neu bod eich gwallt chi'n gorfod bod mewn ffordd arbennig ac ati. Oes yna gymariaethau rhyngwladol rydych chi'n edrych arnyn nhw sydd efallai yn mynd i fod yn cyd-fynd mwy efo ethos y cwricwlwm o ran sut rydyn ni'n trio gwneud nid dim ond haf o hwyl, ond gwneud yr holl broses o addysgu a bod yn yr ysgol yn hwyl ac yn brofiad pleserus i bob unigolyn hefyd?
English: Yes, sorry, that was the second point; I didn't reach that second point. Apologies for that. Certainly, we do that. The relationship that we have with the OECD is one that is very fruitful. It allows us to have those international comparisons, and to see what works well in other places. We've been innovative in the education system here in Wales, but we see innovation in other countries too. So, it's truly important that we do look at those things. What I would say, just as a slight warning, without wanting to be negative - and your core point is one that I certainly agree with - is that international comparisons don't always transfer directly. The education system is fundamentally linked to the history, culture, economics and so on of every nation. So, just copying what happens internationally - I know that isn't what you're suggesting - isn't likely to be wholly successful. But seeing what works in other places, and placing that in our national and community context, is something very productive, and we're certainly doing that in this context too.
Welsh: Ie, sori, dyna oedd yr ail bwynt; gwnes i ddim cyrraedd yr ail bwynt. Ymddiheuriadau. Ie, yn sicr, rŷn ni'n gwneud hynny. Mae'r berthynas sydd gyda ni â'r OECD yn un sydd yn ffrwythlon iawn, yn caniatáu i ni ddwyn ar gymariaethau rhyngwladol a gweld beth sydd yn digwydd yn dda mewn mannau eraill. Rŷn ni wedi bod yn arloesol yn y system addysg yma yng Nghymru, ond rŷn ni'n gweld arloesedd hefyd mewn gwledydd eraill. Felly, mae hi wir yn bwysig ein bod ni yn gwneud hynny. Beth fyddwn i'n dweud fel jest rhybudd, heb eisiau bod yn negyddol - ac mae'ch pwynt creiddiol chi yn un rwy'n sicr yn cytuno gydag e - yw dyw'r cymariaethau rhyngwladol ddim wastad yn trosglwyddo yn uniongyrchol. Mae'r system addysg ynghlwm yn sylfaenol gyda diwylliant a hanes a chyd-destun economaidd a diwylliannol pob gwlad, pob cenedl. Felly, dyw jest copïo beth sy'n digwydd yn rhyngwladol - nid eich bod chi'n awgrymu hynny - ddim yn debygol o fod yn llwyddiannus. Ond mae gweld beth sy'n gweithio mewn mannau eraill, a gosod hwnnw yn ein cyd-destun cenedlaethol, cymunedol ni yn rhywbeth cynhyrchiol, ac rŷn ni'n sicr yn gwneud hynny yn y cyd-destun hwn hefyd.
English: Excellent. Thank you very much. Thank you, Chair.
Welsh: Gwych. Diolch yn fawr iawn. Diolch, Gadeirydd.
English: Welcome to this Plenary session. Before we begin, I want to set out a few points. This meeting will be held in a hybrid format, with some Members in the Senedd Chamber and others joining by video-conference. All Members participating in proceedings of the Senedd, wherever they may be, will be treated equally. A Plenary meeting held using video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting, and those are noted on your agenda.
Welsh: Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Cyn i ni ddechrau, dwi angen nodi ychydig o bwyntiau. Cynhelir y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn y Siambr ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo. Bydd yr holl Aelodau sy'n cymryd rhan yn nhrafodion y Senedd, ble bynnag y bônt, yn cael eu trin yn gyfartal. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y cyfarfod, ac mae'r rheini wedi'u nodi ar eich agenda.
English: The first item is questions to the Minister for Finance and Local Government, and the first question is from Siân Gwenllian.
Welsh: Cwestiynau i'r Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol sydd gyntaf heddiw, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Siân Gwenllian.
English: Our approach to gender budgeting in Arfon and across Wales continues to evolve in line with our budget improvement plan and the programme for government. Three pilots are under way and, as well as evaluating their impact, we also continue to learn from international best practice.
Welsh: Mae ein hymagwedd at gyllidebu ar sail rhywedd yn Arfon a ledled Cymru yn parhau i esblygu yn unol â chynllun gwella'r gyllideb a'r rhaglen lywodraethu. Mae tri chynllun peilot ar y gweill, ac yn ogystal â gwerthuso eu heffaith, rydym hefyd yn parhau i ddysgu o arferion gorau rhyngwladol.
English: Thank you very much. Gross domestic product is the most common measure of national income - a model, of course, that measures the size of the cake and how much we produce with our resources rather than the standard of living and equality. And gender budgeting would use tools such as policy evaluations and impact assessments in order for us to be aware of all the ways in which Government budgets and fiscal policy impact differently on women and men. One example of using these tools would be the ability to assess funding decisions with regard to public services, which impact women more significantly than men, given that there are more women working in the public sector than there are men. And that is even more relevant to Arfon and Gwynedd - Gwynedd is third in Wales in terms of the proportion of employees working in the public sector. So, I have a great deal of interest in hearing how Government expenditure decisions and fiscal policy are being made through this specific lens and to what extent they are endorsed by organisations, such as the Wales Women's Budget Group.
Welsh: Diolch yn fawr. GDP ydy'r mesur mwyaf cyffredin o incwm cenedlaethol - model sydd, wrth gwrs, yn mesur maint y gacen a faint rydym ni yn ei gynhyrchu efo'n hadnoddau ni yn hytrach na safon byw a chydraddoldeb. Ac mi fyddai cyllidebu ar sail rhywedd yn defnyddio offerynnau fel gwerthusiadau polisi ac asesiadau effaith er mwyn inni fod yn ymwybodol o'r holl ffyrdd y mae cyllidebau'r Llywodraeth a pholisi cyllidol yn effeithio'n wahanol ar fenywod a dynion. Un enghraifft o ddefnyddio'r offerynnau yma ydy gallu asesu penderfyniadau cyllido gwasanaethau cyhoeddus, sydd yn effeithio ar fenywod yn fwy sylweddol na dynion gan fod yna fwy o fenywod yn gweithio yn y sector cyhoeddus nag sydd yna o ddynion. Ac mae hynny'n fwy perthnasol fyth i Arfon ac i Wynedd - Gwynedd ydy'r trydydd yng Nghymru o ran cyfradd y gweithwyr sy'n gweithio yn y sector cyhoeddus. Felly, mae gen i ddiddordeb mawr mewn clywed sut mae penderfyniadau gwariant y Llywodraeth a pholisi cyllidol yn cael eu gwneud drwy'r lens benodol yma ac i ba raddau maen nhw'n cael eu cymeradwyo gan sefydliadau fel Grŵp Cyllideb Menywod Cymru.
English: Gender budgeting, as you know, promotes gender equity for women, men and gender-diverse groups. A survey by the Wales Tourism Alliance, UK Hospitality Cymru and the Professional Association of Self Caterers UK on the Welsh Government's proposals for self-catering accommodation and how it affects women and/or unpaid carers, to which 83 per cent of respondents were women, found that 71 per cent of respondents had caring responsibilities for school-age children, a disabled child or partner, or elderly parents; that 69 per cent fitted the self-catering accommodation around those responsibilities; and that 94 per cent were finding it difficult or challenging to run their self-catering accommodation business if an increase in the number of nights required to be available to rent, at 252, and the number of nights actually let to 182, came into force. In most cases, women are the driving force in these businesses. So, what consideration will the Welsh Government give to these businesswomen in Arfon, and across north Wales, when deciding on their proposal to raise the occupancy criteria for self-catering accommodation by 160 per cent before legitimate businesses are exempt from council tax premiums of up to 300 per cent from next April?
Welsh: Mae cyllidebu ar sail rhywedd, fel y gwyddoch, yn hyrwyddo tegwch rhwng y rhywiau i fenywod, dynion a grwpiau amrywiol o ran rhywedd. Canfu arolwg gan Gynghrair Twristiaeth Cymru, UK Hospitality Cymru a Chymdeithas Broffesiynol Hunanddarparwyr y DU ar gynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer llety hunanddarpar a sut y maent yn effeithio ar fenywod a/neu ofalwyr di-dâl, arolwg lle roedd 83 y cant o'r rhai a ymatebodd iddo yn fenywod, fod gan 71 y cant o ymatebwyr gyfrifoldebau gofalu am blant oedran ysgol, plentyn neu bartner anabl, neu rieni oedrannus; fod 69 y cant yn ffitio'r gwaith o gynnal y llety hunanddarpar o amgylch y cyfrifoldebau hynny; ac y byddai 94 y cant yn ei chael hi'n anodd neu'n heriol rhedeg eu busnes llety hunanddarpar pe bai'r cynnydd yn nifer y nosweithiau y byddai angen iddynt fod ar gael i'w rhentu, i 252, ac yn nifer y nosweithiau y cânt eu gosod, i 182, yn dod i rym. Yn y rhan fwyaf o achosion, menywod sy'n bennaf gyfrifol am redeg y busnesau hyn. Felly, pa ystyriaeth y bydd Llywodraeth Cymru yn ei rhoi i'r menywod busnes hyn yn Arfon, a ledled y gogledd, wrth benderfynu ar eu cynnig i godi'r meini prawf defnydd ar gyfer llety hunanddarpar 160 y cant cyn y bydd busnesau dilys yn cael esemptiad o bremiymau'r dreth gyngor o hyd at 300 y cant o fis Ebrill nesaf ymlaen?
English: Well, I am aware that women, including those with caring responsibilities, and retirees in fact, are well represented amongst operators of self-catering properties. But it's not, however, clear that such operators would be less able than other people to let their properties for more of the year, given the fact that they're operating businesses. There is very little evidence available in this regard, and certainly none that can be validated by the Welsh Government, but I am aware of the concerns that the Member raises.
Welsh: Wel, rwy'n ymwybodol fod menywod, gan gynnwys y rheini a chanddynt gyfrifoldebau gofalu, a'r rheini sydd wedi ymddeol, a dweud y gwir, yn gyffredin iawn ymhlith gweithredwyr llety hunanddarpar. Ond nid yw'n glir, fodd bynnag, y byddai gweithredwyr o'r fath yn llai abl na phobl eraill i osod eu heiddo am gyfnod hirach o'r flwyddyn, o ystyried y ffaith eu bod yn gweithredu busnesau. Ychydig iawn o dystiolaeth sydd ar gael yn hyn o beth, ac yn sicr, nid oes unrhyw dystiolaeth y gellir ei dilysu gan Lywodraeth Cymru, ond rwy'n ymwybodol o'r pryderon y mae'r Aelod yn eu codi.
English: The spending priorities for the next three years are set out within the final budget, published in March this year. This has resulted in a number of investments in mid and west Wales, for example, in health, education and transport, alongside our longer term commitment of £55 million to the mid Wales growth fund.
Welsh: Mae'r blaenoriaethau gwariant ar gyfer y tair blynedd nesaf wedi'u nodi yn y gyllideb derfynol, a gyhoeddwyd ym mis Mawrth eleni. Mae hyn wedi arwain at nifer o fuddsoddiadau yng nghanolbarth a gorllewin Cymru, er enghraifft, ym meysydd iechyd, addysg a thrafnidiaeth, ynghyd â'n hymrwymiad mwy hirdymor o £55 miliwn i gronfa twf canolbarth Cymru.
English: Diolch, Gweinidog. I wanted to ask you about the early progress with the mid Wales growth deal. I understand that some local authorities, including Powys, are concerned about the lack of revenue seed funding to kick start the capital projects identified as part of their programme that would give those communities and local government a real boost. The frustration is that projects are stalling because of that priority given to capital funding rather than revenue funding, and the question that has been put to me is how about greater flexibility around the use of the growth deal funding as revenue funding to kick start those projects. So, therefore, my question is whether there are any steps that could be taken to provide flexibility or to provide that seed funding to local authorities to kick start those projects. Thank you. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Diolch, Weinidog. Hoffwn eich holi ynglŷn â'r cynnydd cynnar gyda bargen twf canolbarth Cymru. Deallaf fod rhai awdurdodau lleol, gan gynnwys Powys, yn pryderu am y diffyg cyllid sbarduno refeniw i roi hwb i'r prosiectau cyfalaf a nodwyd fel rhan o'u rhaglen a fyddai'n rhoi hwb gwirioneddol i'r cymunedau hynny ac i lywodraeth leol. Y rhwystredigaeth yw bod prosiectau'n dod i stop oherwydd y flaenoriaeth a roddir i gyllid cyfalaf yn hytrach na chyllid refeniw, a'r cwestiwn sydd wedi'i ofyn i mi yw beth am fwy o hyblygrwydd ynghylch defnyddio cyllid y fargen twf fel cyllid refeniw er mwyn rhoi hwb i'r prosiectau hynny. Felly, fy nghwestiwn yw p'un a oes unrhyw gamau y gellid eu cymryd i ddarparu hyblygrwydd neu i ddarparu'r cyllid sbarduno hwnnw i awdurdodau lleol er mwyn rhoi hwb i'r prosiectau hynny. Diolch yn fawr iawn.
English: Thank you for the question. The mid Wales growth deal final deal agreement was, of course, signed by all parties in January of this year, and that does set out how the Welsh Government will work with the UK Government and the Growing Mid Wales board framework on how the deal would be delivered. And that does include those critical underpinning arrangements such as the governance, assurance, monitoring, evaluation and communications attached to this. And the focus now within the region should very much be on developing the shortlisted programme and project business cases, which are evolving as part of the portfolio business case. We anticipate the first draw-down of funding would be, as I say, in 2023-24. We do have officials meeting very regularly, though, with officers from Powys and Ceredigion councils on behalf of the Growing Mid Wales board, and I'll be sure that they do discuss the issues that you've described further. Of course, it's my colleague the economy Minister who leads on this, and I'll be sure, again, that he is aware of your concerns and your request today.
Welsh: Diolch am eich cwestiwn. Llofnodwyd cytundeb terfynol bargen twf canolbarth Cymru, wrth gwrs, gan bob ochr ym mis Ionawr eleni, ac mae hwnnw'n nodi sut y bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda Llywodraeth y DU a fframwaith bwrdd Tyfu Canolbarth Cymru ar sut y byddai'r fargen yn cael ei rhoi ar waith. Ac mae hynny'n cynnwys y trefniadau sylfaenol hollbwysig hynny fel y llywodraethu, sicrwydd, monitro, gwerthuso a chyfathrebu sydd ynghlwm wrth hyn. A dylid canolbwyntio yn awr yn y rhanbarth ar ddatblygu achosion busnes y rhaglenni a'r prosiectau ar y rhestr fer, sy'n esblygu fel rhan o achos busnes y portffolio. Rydym yn rhagweld y byddai'r rhan gyntaf o'r cyllid yn cael ei thynnu i lawr, fel y dywedaf, yn 2023-24. Fodd bynnag, mae gennym swyddogion yn cyfarfod yn rheolaidd iawn â swyddogion o gynghorau Powys a Cheredigion ar ran bwrdd Tyfu Canolbarth Cymru, a byddaf yn sicrhau eu bod yn trafod y materion a ddisgrifiwyd gennych ymhellach. Wrth gwrs, fy nghyd-Aelod, Gweinidog yr Economi, sy'n arwain ar hyn, a byddaf yn sicrhau, unwaith eto, ei fod yn ymwybodol o'ch pryderon a'ch cais heddiw.
English: Thank you for that answer, Minister. But, on the topic of spending priorities, I do wish to raise with you the preservation of Wales's historic buildings, of which west Wales has many. I recently had the pleasure of visiting Picton castle, a medieval building which was transformed into a stately home in the eighteenth century by the Philippses. The castle itself has a history that is entrenched in our culture, identity and historic nationhood, from being seized by Glyndŵr to housing American troops in the second world war. It is one of the only medieval properties in Britain to have been continually lived in. And whilst it was fit for royalty and has welcomed monarchs, roofs still need to be patched, bedrooms restored. So, how can the Picton Castle Trust work with the Welsh Government to maximise funding opportunities, ensuring that this historical site and important location in our nation's story is safeguarded for future generations? Diolch.
Welsh: Diolch am eich ateb, Weinidog. Ond ar bwnc blaenoriaethau gwariant, hoffwn godi mater cadwraeth adeiladau hanesyddol Cymru gyda chi, gan fod llawer ohonynt yn y gorllewin. Yn ddiweddar, cefais y pleser o ymweld â chastell Pictwn, adeilad canoloesol a drawsnewidiwyd yn blasty yn y ddeunawfed ganrif gan y teulu Philipps. Mae hanes y castell ei hun wedi'i wreiddio yn ein diwylliant, ein hunaniaeth a'n cenedligrwydd hanesyddol, o gael ei gipio gan Owain Glyndŵr i fod yn llety i filwyr America yn yr ail ryfel byd. Dyma un o'r ychydig eiddo canoloesol ym Mhrydain y mae pobl wedi byw ynddo'n barhaus. Ac er iddo fod yn addas ar gyfer teuluoedd brenhinol, ac wedi croesawu brenhinoedd, mae'n dal i fod angen cyweirio toeau, ac adfer ystafelloedd gwely. Felly, sut y gall Ymddiriedolaeth Castell Pictwn weithio gyda Llywodraeth Cymru i greu cymaint â phosibl o gyfleoedd ariannu, gan sicrhau bod y safle hanesyddol hwn a'r lleoliad pwysig hwn yn hanes ein cenedl yn cael ei ddiogelu ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol? Diolch.
English: I'd certainly encourage the Picton Castle Trust in the first instance to engage with the Deputy Minister for culture in order to explore whether there are opportunities for support. As a first step, I would encourage them to write to the Deputy Minister to seek further dialogue, potentially with officials, on the matter.
Welsh: Byddwn yn sicr yn annog Ymddiriedolaeth Castell Pictwn, yn y lle cyntaf, i ymgysylltu â'r Dirprwy Weinidog diwylliant er mwyn gweld a oes cyfleoedd am gymorth. Fel cam cyntaf, byddwn yn eu hannog i ysgrifennu at y Dirprwy Weinidog i ofyn am ddeialog bellach, gyda swyddogion o bosibl, ynglŷn â'r mater hwn.
English: Diolch, Llywydd. Good afternoon, Minister. As you'll be well aware, I'm sure, from your ongoing discussions with council leaders, one of the most important things for a successful council is the ability to plan ahead financially. Of course, last year's announcement that we're on a three-year indicative settlement is certainly welcomed by myself and councils as a whole. So, in light of this, Minister, what assessment have you made of how adequate next year's local government initial indicative settlement will be for councils?
Welsh: Diolch, Lywydd. Prynhawn da, Weinidog. Fel y gwyddoch, rwy'n siŵr, o'ch trafodaethau parhaus ag arweinwyr cynghorau, un o'r pethau pwysicaf ar gyfer cyngor llwyddiannus yw'r gallu i flaengynllunio yn ariannol. Wrth gwrs, mae'r cyhoeddiad y llynedd ein bod ar setliad dangosol tair blynedd yn sicr wedi'i groesawu gennyf fi a'r cynghorau yn gyffredinol. Felly, yng ngoleuni hyn, Weinidog, pa asesiad a wnaethoch o ba mor ddigonol fydd setliad dangosol cychwynnol llywodraeth leol y flwyddyn nesaf i gynghorau?
English: Thank you for the question. As you say, we have a three-year spending outlook now as a result of the UK Government's three-year spending review, which in itself was welcome. But, one of the challenges that we've all recognised is that it was very much frontloaded into year one of the settlement. So, we had an uplift in this financial year, which we were able to pass on very well, I think, to local government, who described the settlement - at the time, at least - as exceptionally good. But, of course, we're facing inflationary pressures now, which are causing concern right across local government. So, what I can say is that we would look to the UK Government to provide a general uplift to departments - as they call all of us regardless of if we're devolved Governments - to look across all departments to provide an uplift to reflect the impact that inflation is having. And, of course, we would look to see what we can do then to support local government further. But, as it stands, I think the UK Government - . The messages that I'm increasingly hearing quite clearly, I think, from Treasury Ministers is that we will all be expected to live within the funding envelopes that we have, which means that there won't be any further funding, I'm afraid, at this point to pass on.
Welsh: Diolch am eich cwestiwn. Fel y dywedwch, mae gennym ragolygon gwariant tair blynedd bellach o ganlyniad i adolygiad gwariant tair blynedd Llywodraeth y DU, a oedd i'w groesawu ynddo'i hun. Ond un o'r heriau y mae pob un ohonom wedi'u cydnabod yw bod y cynnydd wedi'i ddarparu i raddau helaeth ym mlwyddyn gyntaf y setliad. Felly, cawsom godiad yn y flwyddyn ariannol hon, y bu modd i ni ei drosglwyddo'n effeithiol iawn, yn fy marn i, i lywodraeth leol, a ddisgrifiodd y setliad - ar y pryd, o leiaf - fel un eithriadol o dda. Ond wrth gwrs, rydym yn wynebu pwysau chwyddiant bellach, sy'n achosi pryder ar draws llywodraeth leol. Felly, yr hyn y gallaf ei ddweud yw y byddem am i Lywodraeth y DU roi codiad cyffredinol i adrannau - fel y maent yn ein galw, p'un a ydym yn Llywodraethau datganoledig ai peidio - i edrych ar bob adran i ddarparu codiad i adlewyrchu'r effaith y mae chwyddiant yn ei chael. Ac wrth gwrs, byddem yn ystyried beth y gallem ei wneud wedyn i gefnogi llywodraeth leol ymhellach. Ond fel y saif pethau, credaf fod Llywodraeth y DU - . Y negeseuon a glywaf yn gliriach ac yn gliriach gan Weinidogion y Trysorlys yw y bydd disgwyl i bob un ohonom fyw o fewn yr amlenni cyllidebol sydd gennym, sy'n golygu na fydd unrhyw gyllid pellach, mae arnaf ofn, i'w drosglwyddo ar hyn o bryd.