English: Diolch, Cefin. Yes, a very important point. So, we have 897 MW of locally owned renewable electricity and heat capacity in Wales in 2021, which was 90 per cent of the way towards our 1 GW target for 2030, which is really good news. We've got a total of 2,201 new renewable projects commissioned across mid Wales and the Swansea bay city region in 2021. They represent a capacity increase of 31.5 MW and comprise mostly small scale and domestic installations, exactly as you said. We've been supporting a wide range of community and publicly owned renewable projects which are around 4.8 MW of capacity. I'm telling you these things because I don't want a doom and gloom effect for this industry, because I think it's pretty vibrant and people are really interested in it, and this kind of diversified community energy is very important to energy security, of course. But there's no doubt at all that the grid is a limiting factor. As I've said in this Chamber a number of times, and it still remains the case, I'm very pleased to say that the UK Government has belatedly understood the need to plan the grid. We have a process in place now to put a planned grid in place, a higher network operator arrangement, and we've got a lot of work going on to understand how and where that will be, what needs to be upgraded. A lot hinges on a pipeline project that will be put from north to south Wales to connect the two offshore wind projects, both the fixed offshore wind and what we hope will be an enormous project of floating wind in the Celtic sea. The exact route of that pipeline is up for consideration. I have officials very much involved in that and I'll be meeting the energy Minister again soon. I've already had a really good encounter with the energy Minister, to be fair, so I think they are on this page at last. The big issue for us will be to make sure that we get the new grid we need coming down through the middle of Wales, which we absolutely do need, and that we have that in a way that allows the connections in, but we also need the grid strengthened right across south Wales and in north Wales. It's not good enough to say, 'Well, those two bits are all right'; they are not. I have to tell you that, if you live where I live in Swansea, you get brownouts quite a lot. So, we need the existing grid to be strengthened and we need the incoming energy from the new Celtic sea and from the huge investment in the north-Wales coastline to benefit the people of Wales. I want that energy to come here. I don't want it to go to Devon or the Republic of Ireland or into Liverpool or somewhere. So, we've been working very hard to make sure that that stays on track and that we get the right level of consultation and involvement in Wales, and so far so good, but watch this space.
Welsh: Diolch, Cefin. Ie, pwynt pwysig iawn. Felly, mae gennym 897 MW o gapasiti trydan a gwres adnewyddadwy yng Nghymru sy'n eiddo lleol, yn 2021, a oedd yn 90 y cant o'r ffordd tuag at ein targed 1 GW ar gyfer 2030, sy'n newyddion da iawn. Mae gennym gyfanswm o 2,201 o brosiectau adnewyddadwy newydd wedi'u comisiynu ledled canolbarth Cymru a dinas-ranbarth bae Abertawe yn 2021. Maent yn darparu cynnydd o 31.5 MW yn y capasiti ac yn cynnwys gosodiadau bach a gosodiadau domestig yn bennaf, yn union fel y dywedoch chi. Rydym wedi bod yn cefnogi ystod eang o brosiectau ynni adnewyddadwy sy'n eiddo cyhoeddus neu'n eiddo i'r gymuned, ac sy'n cynhyrchu tua 4.8 MW o gapasiti. Rwy'n dweud y pethau hyn wrthych am nad wyf eisiau taflu cysgod dros y diwydiant hwn gan fy mod yn credu ei fod yn eithaf bywiog ac mae gan bobl ddiddordeb mawr ynddo, ac mae'r math hwn o ynni cymunedol amrywiol yn bwysig iawn o safbwynt diogelu ffynonellau ynni wrth gwrs. Ond nid oes unrhyw amheuaeth o gwbl fod y grid yn ffactor sy'n cyfyngu. Fel y dywedais yn y Siambr hon nifer o weithiau, ac mae'n dal i fod yn wir, rwy'n falch iawn o ddweud bod Llywodraeth y DU wedi deall yr angen i gynllunio'r grid o'r diwedd. Mae gennym broses yn ei lle nawr i roi grid wedi'i gynllunio yn ei le, trefniant gweithredwr rhwydwaith uwch, ac mae gennym lawer o waith yn digwydd i ddeall sut a ble fydd hynny, beth sydd angen ei uwchraddio. Mae llawer yn dibynnu ar brosiect pibell a fydd yn gweithredu o ogledd Cymru i dde Cymru i gysylltu'r ddau brosiect gwynt ar y môr, y prosiect ynni gwynt ar y môr sefydlog a'r hyn y gobeithiwn y bydd yn brosiect enfawr gydag ynni gwynt arnofiol yn y môr Celtaidd. Mae union lwybr y bibell honno i'w ystyried. Mae gennyf swyddogion yn gwneud llawer o waith ar hynny a byddaf yn cyfarfod â'r Gweinidog ynni eto'n fuan. Rwyf eisoes wedi cael cyfarfod da iawn gyda'r Gweinidog ynni, i fod yn deg, felly rwy'n meddwl eu bod yn gefnogol o'r diwedd. Y peth mawr i ni fydd gwneud yn siŵr ein bod ni'n cael y grid newydd sydd ei angen arnom i ddod i lawr drwy ganol Cymru, ac mae gwir angen hynny, a'n bod yn cael hynny mewn ffordd sy'n caniatáu'r cysylltiadau i mewn, ond mae angen inni gael y grid wedi'i gryfhau'n iawn hefyd ar draws de Cymru ac yng ngogledd Cymru. Nid yw dweud, 'Wel, mae'r ddau le hynny'n iawn' yn ddigon da; nid ydynt yn iawn. Mae'n rhaid imi ddweud wrthych, os ydych chi'n byw lle rwy'n byw yn Abertawe, rydych chi'n cael cryn dipyn o adegau pan fo'r pŵer yn wannach. Felly, mae angen cryfhau'r grid presennol ac mae angen i'r ynni sy'n dod i mewn o'r môr Celtaidd ac o'r buddsoddiad enfawr ar arfordir gogledd Cymru fod o fudd i bobl Cymru. Rwyf eisiau i'r ynni hwnnw ddod yma. Nid wyf eisiau iddo fynd i Ddyfnaint na Gweriniaeth Iwerddon nac i Lerpwl neu rywle. Felly, rydym wedi bod yn gweithio'n galed iawn i sicrhau bod hynny'n aros ar y trywydd iawn a'n bod yn cael y lefel gywir o ymgynghori ac ymwneud yng Nghymru, ac mae hynny'n digwydd hyd yma, ond gwyliwch y gofod hwn.