English: I thank the Member for his follow-up question. Of course, we have two types of diabetes: type 1, which is not related to lifestyle factors at all, and type 2, which is, frankly, lifestyle-factor related. So, we need to deal with both of those issues. A number of children at varying ages understand that they will have type 1 diabetes and we do need to make sure that the care and support that they receive is appropriate, and also, for type 2 diabetes, we're much more into the field of prevention. So, let me just address both of those points. On type 2, it goes across a range of public health measures; it's not just a health and social services or even sport responsibility - there's a whole range of other people with an issue here, for example the work that we do on healthy schools and the way that schools engage. In every school I visit in my own constituency and around the country, you see a very clear healthy eating and healthy drinking message and in particular an awareness of sugar. So, a range of things that we do to encourage people to make different choices are important. We do have to work with parents as well, because we do know that whatever children have in school, a much bigger influence takes place outside of the school gates too. Just to reiterate the serious consequence of diabetes, yesterday Cardiff and Vale University Local Health Board highlighted a woman in her 50s who'd lost her sight in one eye; she had type 1 diabetes. She didn't manage her condition well in her 20s and 30s and had now lost sight in her eye. She's encouraging people to take advantage of the patient education programmes that are available. There's a broad range of people at risk, a broad range of messages and actions that we all need to take. It's a complex issue, but one we cannot avoid.
Welsh: Diolch i'r Aelod am ei gwestiwn dilynol. Wrth gwrs, mae gennym ddau fath o ddiabetes: math 1, nad yw'n gysylltiedig o gwbl â ffactorau'n ymwneud â ffordd o fyw unigolyn, a math 2, sydd, a bod yn onest, yn gysylltiedig â ffactorau sy'n ymwneud â ffordd o fyw unigolyn. Felly, mae angen i ni ymdrin â'r ddau fater hwnnw. Mae nifer o blant o wahanol oedrannau yn deall bod ganddynt ddiabetes math 1 ac mae angen i ni wneud yn siŵr fod y gofal a'r cymorth y maent yn ei gael yn briodol, a hefyd, o ran diabetes math 2, mae'n ymwneud llawer mwy ag atal. Felly, gadewch i mi fynd i'r afael â'r ddau bwynt hwnnw. Gyda math 2, mae'n ymestyn ar draws ystod o fesurau iechyd cyhoeddus; nid cyfrifoldeb iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yn unig mohono na chyfrifoldeb chwaraeon hyd yn oed - mae gan amrywiaeth eang o bobl eraill ran i'w chwarae yn hyn, er enghraifft, y gwaith rydym yn ei wneud ar ysgolion iach a'r ffordd y mae ysgolion yn ymgysylltu. Ym mhob ysgol rwy'n ymweld â hwy yn fy etholaeth fy hun a ledled y wlad, fe welwch neges glir iawn ar fwyta ac yfed yn iach ac ymwybyddiaeth o siwgr yn arbennig. Felly, mae amryw o'r pethau rydym yn eu gwneud i annog pobl i wneud dewisiadau gwahanol yn bwysig. Mae'n rhaid i ni weithio gyda rhieni yn ogystal, oherwydd beth bynnag y mae plant yn ei gael yn yr ysgol, gwyddom fod dylanwad llawer mwy y tu allan i giatiau'r ysgol hefyd. I ailadrodd canlyniadau difrifol diabetes, ddoe disgrifiodd Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Caerdydd a'r Fro fenyw yn ei 50au a oedd wedi colli ei golwg mewn un llygad; roedd ganddi ddiabetes math 1. Ni lwyddodd i reoli ei chyflwr yn dda yn ei 20au a 30au ac erbyn hyn mae hi wedi colli ei golwg yn ei llygad. Mae hi'n annog pobl i fanteisio ar y rhaglenni addysg i gleifion sydd ar gael. Mae yna amrywiaeth eang o bobl yn wynebu risg, ac ystod eang o negeseuon a chamau sydd angen i ni i gyd eu rhoi ar waith. Mae'n fater cymhleth, ond yn un na allwn ei osgoi.