English: Diolch, Lywydd. Last week there was a packed meeting in Heol-y-cyw community hall. I guess there were over 150 people because, as well as every seat being full, people were standing in the aisles and around the walls. People, young and old, voiced their concerns over a fire that had raged in the Heol-y-cyw premises of South Wales Wood Recycling Ltd, causing a thick, unpleasant smog to billow out across the village and neighbouring areas. I'd first spotted it when I looked down the Llynfi valley early one morning from my home several miles away in Maesteg - a thick spume of smoke, very evident from the hilltop. It was like groundhog day and I instantly thought, 'My goodness, it's another wood fire just like the one near Coytrahen earlier that year'. Indeed, earlier, in March that year, I'd driven down the lower Llynfi valley into a similar dense, white smog that was slowing traffic down to a crawl. The whole of the valley bottom was engulfed in a foul-smelling and cough-inducing mass of smoke that lingered and settled in the valley bottom. Residents of nearby Bettws, Shwt and Coytrahen had to put up with the worst of this for days, but people as far afield as Bridgend were reporting effects. What links these two fires is a company called South Wales Wood Recycling. Residents want to know what's going on and so do I. Investigations are ongoing, so nothing I say today will risk compromising those investigations and any related actions. However, I will be robust in articulating the concerns of my constituents and demanding action as their Assembly Member. And, as a legislator in this Parliament of Wales, I will be specific in suggesting improvements to the current legal and regulatory regime. Here's the essence of the matter: South Wales Wood Recycling, a company with a recycling base in Heol-y-cyw in my constituency, have now had three fires in piles of biomass or contaminated wood waste over the last year, in three different locations. One may be regarded as unfortunate, but three? Well, this raises significant concerns. The first fire started in Newport in November last year and it burnt for over two months. I watched this on the news with interest and with concern, but, 'Newport's a long way from Ogmore and, well, it's an isolated incident, surely'. The second was in March, as I said, between Coytrahen and Llangynwyd in the lower Llynfi valley. It's only a couple of miles from my home. This was not a site that I and other local people understood was being used for processing or storage of biomass or wood waste, and people locally are concerned that this and the fire in Heol-y-cyw is not burning biomass at all - as in, clean, virgin wood - but may, instead, be contaminated low-grade wood waste from processed and recycled wood, including plastics and PVCs and other materials. We're waiting to find out, but the health concerns are clear. When the material on the Llynfi site caught fire in March, this low-lying valley was smothered in deep, unpleasant and nauseating smoke and smog for days, causing real fear of health impacts. Local councillors, like Martyn Jones, took a lead role with local residents and worked closely with me and with Chris Elmore MP and others to get to the bottom of this to encourage the various agencies, including the fire service, Natural Resources Wales, the local authority and Public Health Wales to co-ordinate their response better and, crucially, to communicate effectively to residents. The local authority ultimately played a key role in liaising between agencies and with local residents. But Councillor Jones and I and local MP, Chris Elmore, subsequently met with senior staff at NRW, who have responsibilities for permitting and environmental regulations and enforcement, and, more recently, with the local authority, which has planning and environmental health responsibilities. We wanted to understand what had led to wood waste being present on the Llynfi site and without informing residents, without informing elected representatives or any regulatory agencies. We wanted to know whether the disposal of materials on the Llynfi site was authorised. But this meeting also allowed us to reiterate some of the concerns of residents over the operation of the main processing site several miles away in Heol-y- cyw - matters that had also been raised with us by residents and by local councillors like Gary Thomas and Alex Owen. We did not realise at that point that, before long, a third fire would occur at that very site in Heol-y -cyw. Once again, at the Heol-y-cyw fire, fire attenders were sent, the local authority and NRW attended, and residents, understandably, feared for their health and their safety and their homes. Some, as with the earlier fire in the Llynfi valley, were forced to leave their homes while others, with disabilities and mobility issues, were unable to leave, but they suffered the horrendous nauseating smoke inside and outside their homes - it got everywhere. And, once again, despite the excellent work, at great cost to the taxpayer by the emergency services, the residents were left in a literal smog, but also a smog of confusion over, 'How could this happen again?' Local councillors, like Alex, himself a fireman, who's been engaged in directly responding to these events, I, Chris Elmore and others were there, once again, asking on behalf of residents, 'How did this happen? Who's in charge? Who is communicating with residents?' That brings us to that packed meeting in Heol-y-cyw community hall last week, which was - Suzy Davies was there and other colleagues here - standing room only. At that meeting, we heard local residents allege that stockpiles of wood waste regularly exceeded the permitted height and dimensions, contravening planning consents and the environmental permit. That's what residents said. They said that this was a disaster waiting to happen. The investigation is ongoing to determine the causes, and we must let those investigations run their course, but let me turn to the wider responsibility of the directors of the company, South Wales Wood Recycling. Reassuring statements after the event have appeared on the website, but they've been otherwise absent from the scene, not playing their part in engaging with the community, explaining what is going on and helping to give reassurance. But, I am advised they do leap to action in other ways. I'm led to understand that they do hire top-notch legal experts to challenge enforcement orders and stop notices, leading the local authority and Natural Resources Wales on a merry dance, trying to delay and obfuscate. And meanwhile, the money for recycling rolls in, and yes, as the Cabinet Secretary knows, there is money in waste. There is money in recycling. In fact, there are millions if not billions to be made. The latest data suggest that the UK recycling industry as a whole was worth £23.3 billion in 2015, up 15 per cent on the year before. In the wood recycling sector, there are fortunes to be made as wood waste of different types of grades is diverted from landfill to biomass and energy projects and to recycled uses such as chipboard and value-added products such as equine and public pathway servicing and garden mulches. The public net worth of South Wales Wood Recycling rocketed from £313,651 in 2013 to £1,303,675 in 2015. They have plans to expand. This company is going places, it seems. We need recycling companies to succeed. We actually want them to do well so we are sending less to landfill, wasting less and helping us to become a more sustainable Wales and world. But they have to do this properly. Any company involved in this needs to care for their communities, not just their profits. Of course, we have to let any investigations into these activities follow their course. But let's be clear too: any company, regardless of this one, that does not show respect for their local communities or any company that demonstrates indifference or even contempt for their communities in their actions or inaction will ultimately be held to account. They must be held to account. For any such company to appeal every challenge, knowing that this delays the process by months, to hire fancy barristers to tie knots in enforcement agencies while the money continues to roll in is just rubbing the faces of residents in it. I want to see responsible waste recycling companies in Wales that do good by the planet and do good by their communities. So, I say to the directors of South Wales Wood Recycling Ltd, 'You are looking pretty irresponsible and cavalier at the moment. You've got your work cut out to get local people back on your side, and I'm one of them.' Meanwhile, Cabinet Secretary, I do have some specific suggestions, and I know you'll be constrained from commenting on the details of these incidents and this company because of ongoing inquiries and investigations, but I believe there is more we can do as a legislature here. We can put more power in the hands of regulatory and enforcement bodies and in the hands of local people, and I'm more than willing to help take this forward. We have the powers in Wales already over many relevant areas of waste management, landfill, planning, environmental enforcement and more besides. Other powers are reserved currently and we'd need to work with the Westminster Government, but I and local government colleagues in Wales and others are keen to work with you to tighten up the regulatory and legislative regime so that the good waste management and recycling companies are rewarded and the bad are rounded up, sanctioned and put out of business if necessary. So, here are some specific suggestions. Firstly, let's set up a small, time-constrained task and finish group to review the legislative and regulatory framework for licensing and planning controls of waste and recycling operations, and look at the scope for extending the framework of criminal law in this area. Second: seek to strengthen significantly the financial penalties on breaches of planning and environmental permits, which are currently so insignificant, frankly, that they're often regarded as puny and petty by the offenders. The higher end of penalties for those who wilfully or repeatedly offend should cause extreme financial and personal embarrassment to individual company directors as well as owners or shareholders. Third: explore ways of putting sanctions directly against named company directors and owners, including the possibility of suspending or banning individuals guilty of repeat or serious offences from holding any positions in related industry sectors - name and shame for a first or lower offence, but bar them from holding such positions for serious or repeat offences. Fourth: bring forward proposals for streamlining and improving the co-ordination of investigations between organisations such as enforcement agencies and planning authorities. The better sharing of intelligence data and legal expertise will help balance the scales of justice. Five: develop new ways to entirely remove parts of this process from legal and judicial proceedings, which are costly for the taxpayer and time-consuming for enforcement agencies, frustrating for residents and others affected by ongoing issues. For example, if a company proceeds to operate illegally or in contravention of permits whilst appealing a stop order, they know they're trying to dance rings around people. It's also risky for enforcement agencies, who know they could face even higher legal costs and claims for operational losses if they're unsuccessful. Let's find a way to make a stop order on paper a stop order in practice and put the balance back in favour of the enforcement agencies and of local people. Corporate lawyers and barristers are trying to run roughshod over democratically elected Ministers and councillors and local people. Let's get the balance right. Six: extend stop notices and other enforcement powers to cover existing consents, not just new offences and new developments, so that stop notices and other sanctions can be enforced on existing operations where they contravene the permitting or the planning conditions. And seven: examine the scope for extending criminal law to cover new areas covered currently by planning and environmental law, such as serious risk to amenity, and allow local authorities to determine what is constituted by that serious risk. This would allow the Proceeds of Crime Act 2002 to be applied to breaches, so that profits made by criminal behaviour could be sequestered to the public.
Welsh: Diolch, Lywydd. Yr wythnos diwethaf cafwyd cyfarfod yn neuadd gymunedol Heol-y-cyw a ddenodd lond y neuadd o bobl. Rwy'n dyfalu bod yna dros 150 o bobl yn bresennol oherwydd, yn ogystal â bod pob sedd yn llawn, roedd pobl yn sefyll yn yr eiliau ac o gwmpas y waliau. Daeth pobl hen ac ifanc i fynegi eu pryderon am dân a oedd wedi llosgi ar safle South Wales Wood Recycling Ltd yn Heol-y-cyw, gan achosi i fwrllwch trwchus annymunol lifo ar draws y pentref a'r ardaloedd cyfagos. Fe'i gwelais gyntaf pan edrychais i lawr cwm Llynfi yn gynnar un bore o fy nghartref sawl milltir i ffwrdd ym Maesteg - cwmwl trwchus o fwg, a oedd yn amlwg iawn o ben y bryn. Roedd fel 'Groundhog Day' a meddyliais yn syth, 'Mawredd, tân pren arall yn union fel yr un ger Y Goetre-hen yn gynharach yn y flwyddyn'. Yn wir, yn gynharach, ym mis Mawrth y flwyddyn honno, roeddwn wedi gyrru i lawr cwm Llynfi isaf i mewn i fwrllwch trwchus gwyn tebyg a oedd yn arafu'r traffig bron i stop. Roedd gwaelod y cwm i gyd wedi'i lyncu gan gwmwl o fwg drewllyd a wnâi i chi beswch, mwg a oedd yn hofran ac yn setlo ar lawr y cwm. Bu'n rhaid i drigolion Betws, Shwt a'r Goetre-hen gerllaw ddioddef y gwaethaf o hyn am ddyddiau, ond roedd pobl mor bell i ffwrdd â Phen-y-bont ar Ogwr yn sôn am ei effeithiau. Yr hyn sy'n cysylltu'r ddau dân yw cwmni o'r enw South Wales Wood Recycling. Mae'r trigolion eisiau gwybod beth sy'n digwydd, a minnau hefyd. Mae'r ymchwiliadau yn mynd rhagddynt, felly ni fydd dim rwy'n ei ddweud heddiw yn peryglu'r ymchwiliadau hynny ac unrhyw gamau gweithredu cysylltiedig. Fodd bynnag, fe fyddaf yn drylwyr wrth fynegi pryderon fy etholwyr a gofyn am roi camau gweithredu ar waith fel eu Haelod Cynulliad. Ac fel deddfwr yn Senedd Cymru, fe fyddaf yn benodol wrth awgrymu gwelliannau i'r gyfundrefn gyfreithiol a rheoleiddiol gyfredol. Dyma hanfod y mater: mae cwmni South Wales Wood Recycling, cwmni sydd â chanolfan ailgylchu yn Heol-y-cyw yn fy etholaeth i, wedi cael tri thân bellach mewn pentyrrau o fiomas neu wastraff pren halogedig dros y flwyddyn ddiwethaf, mewn tri lleoliad gwahanol. Gellid ystyried bod un tân yn ddigwyddiad anffodus, ond tri? Wel, mae hyn yn creu pryderon sylweddol. Dechreuodd y tân cyntaf yng Nghasnewydd ym mis Tachwedd y llynedd a llosgodd am fwy na dau fis. Gwyliais hyn ar y newyddion gyda diddordeb a phryder, ond 'mae Casnewydd yn bell o Ogwr a, wel, mae'n siŵr mai un digwyddiad ar ei ben ei hun yw hwn'. Roedd yr ail ym mis Mawrth, fel y dywedais, rhwng y Goetre-hen a Llangynwyd yng nghwm Llynfi isaf, filltir neu ddwy o fy nghartref. Nid oedd hwn yn safle a oedd yn cael ei ddefnyddio ar gyfer prosesu neu storio biomas na gwastraff pren yn ôl yr hyn roeddwn i a'r bobl leol eraill yn ei ddeall, ac yn lleol mae'r bobl leol yn pryderu nad oedd y tân hwn a'r tân yn Heol-y-cyw yn llosgi biomas o gwbl - hynny yw, coed glân, gwyryfol - ond gallai fod, yn lle hynny, yn wastraff pren halogedig o safon isel o goed wedi'u prosesu a'u hailgylchu, ac yn cynnwys plastigau a PVC a deunyddiau eraill. Rydym yn aros i gael gwybod, ond mae'r pryderon iechyd yn glir. Pan aeth y deunydd ar safle Llynfi ar dân ym mis Mawrth, gorchuddiwyd y cwm isel hwn gan fwg a mwrllwch trwchus annymunol a chyfoglyd am ddyddiau, gan achosi ofn gwirioneddol ynghylch yr effeithiau ar iechyd. Dangosodd cynghorwyr lleol, fel Martyn Jones, arweiniad gyda thrigolion lleol a gweithio'n agos gyda mi a Chris Elmore AS ac eraill i geisio datrys hyn er mwyn annog y gwahanol asiantaethau, gan gynnwys y gwasanaeth tân, Cyfoeth Naturiol Cymru, yr awdurdod lleol ac Iechyd Cyhoeddus Cymru i gydlynu eu hymateb yn well ac yn hollbwysig, i gyfathrebu'n effeithiol â'r trigolion. Yn y pen draw, chwaraeodd yr awdurdod lleol rôl allweddol yn cysylltu rhwng asiantaethau a chyda thrigolion lleol. Ond wedyn cyfarfu'r Cynghorydd Jones a minnau a'r Aelod Seneddol lleol, Chris Elmore, ag uwch staff Cyfoeth Naturiol Cymru, sydd â chyfrifoldebau dros drwyddedu a rheoliadau amgylcheddol a gorfodi, ac yn fwy diweddar, gyda'r awdurdod lleol, sydd â chyfrifoldebau cynllunio ac iechyd yr amgylchedd. Roeddem eisiau deall beth oedd wedi arwain at y ffaith fod gwastraff pren yn bresennol ar safle Llynfi a heb hysbysu'r trigolion, heb hysbysu cynrychiolwyr etholedig nac unrhyw asiantaethau rheoleiddio. Roeddem eisiau gwybod a oedd gwaith i waredu deunyddiau ar safle Llynfi wedi cael ei awdurdodi. Ond roedd y cyfarfod hwn hefyd yn caniatáu i ni ailadrodd rhai o bryderon y trigolion ynglŷn â gweithrediad y prif safle prosesu nifer o filltiroedd i ffwrdd yn Heol-y-cyw - materion yr oedd trigolion a chynghorwyr lleol fel Gary Thomas ac Alex Owen wedi eu dwyn i'n sylw ninnau hefyd. Nid oeddem yn sylweddoli ar y pwynt hwnnw y byddai trydydd tân yn digwydd cyn hir ar yr union safle hwnnw yn Heol-y-cyw. Unwaith eto, yn y tân yn Heol-y-cyw, cafodd ymladdwyr tân eu hanfon, roedd yr awdurdod lleol a Cyfoeth Naturiol Cymru yn bresennol, ac roedd y trigolion, yn ddealladwy, yn ofni am eu hiechyd a'u diogelwch a'u cartrefi. Gorfodwyd rhai, fel gyda'r tân yn gynharach yng nghwm Llynfi, i adael eu cartrefi tra bod eraill ag anableddau a phroblemau symudedd, yn methu gadael, ond bu'n rhaid iddynt ddioddef y mwg cyfoglyd erchyll y tu mewn a'r tu allan i'w cartrefi - roedd yn mynd i bob man. Ac unwaith eto, er gwaethaf gwaith rhagorol y gwasanaethau brys, ar gost fawr i'r trethdalwr, gadawyd y trigolion mewn mwrllwch yn llythrennol, a hefyd mewn mwrllwch o ddryswch ynglŷn â, 'Sut y gallai hyn ddigwydd eto?' Roedd cynghorwyr lleol, fel Alex, sy'n ymladdwr tân ei hun, ac sydd wedi bod yn ymateb yn uniongyrchol i'r digwyddiadau hyn, a minnau, Chris Elmore ac eraill yno yn gofyn unwaith eto ar ran y trigolion, 'Sut y digwyddodd hyn? Pwy sy'n gyfrifol? Pwy sy'n cyfathrebu â thrigolion?' Daw hynny â ni at y cyfarfod gorlawn yn neuadd gymunedol Heol-y-cyw yr wythnos diwethaf - roedd Suzy Davies a chyd-Aelodau eraill yno - a lle i sefyll yn unig. Yn y cyfarfod hwnnw, clywsom drigolion lleol yn honni bod pentyrrau o wastraff pren yn rheolaidd yn uwch na'r uchder a'r dimensiynau a ganiateir, yn groes i ganiatadau cynllunio a'r drwydded amgylcheddol. Dyna a ddywedodd y trigolion. Roeddent yn dweud bod hwn yn drychineb a oedd yn sicr o ddigwydd. Mae'r ymchwiliad yn parhau i bennu'r achosion, ac mae'n rhaid i ni adael i'r ymchwiliadau hynny gwblhau eu gwaith, ond gadewch i mi droi at gyfrifoldeb ehangach cyfarwyddwyr y cwmni, South Wales Wood Recycling. Mae datganiadau i dawelu meddyliau wedi ymddangos ar y wefan ar ôl y digwyddiad, ond maent wedi bod yn absennol fel arall, ac nid ydynt yn chwarae eu rhan yn ymgysylltu â'r gymuned, i esbonio beth sy'n digwydd a helpu i roi tawelwch meddwl. Ond deallaf eu bod yn barod iawn i weithredu mewn ffyrdd eraill. Deallaf eu bod yn llogi arbenigwyr cyfreithiol o'r radd flaenaf i herio gorchmynion gorfodi a hysbysiadau atal, gan greu gwaith i'r awdurdod lleol a Cyfoeth Naturiol Cymru, wrth iddynt geisio oedi a chymylu'r ffeithiau. Ac yn y cyfamser, mae'r arian ar gyfer ailgylchu yn llifo i mewn, ac oes, fel y gŵyr Ysgrifennydd Cabinet, mae yna arian mewn gwastraff. Mae yna arian mewn ailgylchu. Yn wir, mae miliynau os nad biliynau i'w wneud. Mae'r data diweddaraf yn awgrymu bod diwydiant ailgylchu DU gyfan yn werth £23.3 biliwn yn 2015, i fyny 15 y cant o'r flwyddyn flaenorol. Yn y sector ailgylchu pren, mae ffortiwn i'w wneud wrth i wastraff pren o wahanol raddau gael ei ddargyfeirio o safleoedd tirlenwi i brosiectau biomas ac ynni ac i'w ddefnyddio fel cynnyrch wedi'i ailgylchu fel sglodfwrdd a chynhyrchion gwerth ychwanegol megis ar gyfer trin llwybrau ceffylau a llwybrau cyhoeddus, a thomwellt gardd. Mae gwerth net cyhoeddus South Wales Wood Recycling wedi cynyddu'n aruthrol o £313,651 yn 2013 i £1,303,675 yn 2015. Mae ganddynt gynlluniau i ehangu. Mae'r cwmni hwn yn anelu'n uchel, mae'n ymddangos. Rydym angen i gwmnïau ailgylchu lwyddo. Rydym eisiau iddynt wneud yn dda mewn gwirionedd, fel ein bod yn cludo llai i safleoedd tirlenwi, yn gwastraffu llai a'u bod yn ein helpu i ddod yn Gymru ac yn fyd mwy cynaliadwy. Ond mae'n rhaid iddynt wneud hyn yn iawn. Mae angen i unrhyw gwmni sy'n rhan o hyn ofalu am eu cymunedau, nid eu helw'n unig. Wrth gwrs, mae'n rhaid i ni adael i unrhyw ymchwiliadau i'r gweithgareddau hyn gwblhau eu gwaith. Ond gadewch i ni fod yn glir hefyd: bydd unrhyw gwmni, beth bynnag am yr un yma, nad yw'n dangos parch at eu cymunedau lleol neu unrhyw gwmni sy'n dangos difaterwch neu hyd yn oed dirmyg tuag at eu cymunedau yn eu gweithredoedd neu ddiffyg gweithredu yn cael ei dwyn i gyfrif yn y pen draw. Rhaid iddynt gael eu dwyn i gyfrif. Mae i unrhyw gwmni o'r fath apelio pob her, gan wybod bod hyn yn oedi'r broses am fisoedd, a llogi bargyfreithwyr drud i glymu clymau am asiantaethau gorfodaeth tra bo'r arian yn parhau i lifo i mewn yn rhwbio wynebau'r trigolion yn y baw. Rwyf am weld cwmnïau ailgylchu gwastraff cyfrifol yng Nghymru sy'n gwneud yr hyn sy'n iawn i'r blaned ac i'w cymunedau. Felly, rwy'n dweud wrth gyfarwyddwyr South Wales Wood Recycling Ltd, 'Rydych yn edrych yn hynod o anghyfrifol a di-hid ar hyn o bryd. Mae gennych waith caled i gael pobl leol yn ôl ar eich ochr, ac rwy'n un ohonynt.' Yn y cyfamser, Ysgrifennydd y Cabinet, mae gennyf rai awgrymiadau penodol, ac rwy'n gwybod y byddwch wedi eich cyfyngu rhag sôn am fanylion y digwyddiadau hyn a'r cwmni hwn oherwydd yr ymholiadau a'r ymchwiliadau sy'n parhau, ond rwy'n credu bod mwy y gallwn ei wneud fel deddfwrfa fan hyn. Gallwn roi mwy o rym yn nwylo cyrff rheoleiddio a gorfodi ac yn nwylo pobl leol, ac rwy'n fwy na pharod i helpu i fwrw ymlaen â hyn. Mae gennym y pwerau yng Nghymru eisoes dros sawl maes perthnasol o ran rheoli gwastraff, tirlenwi, cynllunio, gorfodaeth amgylcheddol a mwy. Mae pwerau eraill wedi'u cadw'n ôl ar hyn o bryd a byddai angen i ni weithio gyda Llywodraeth San Steffan, ond rwyf fi a chydweithwyr llywodraeth leol yng Nghymru ac eraill yn awyddus i weithio gyda chi i dynhau'r drefn reoleiddiol a deddfwriaethol fel bod y cwmnïau rheoli gwastraff ac ailgylchu da yn cael eu gwobrwyo a'r rhai gwael yn cael eu dal, eu cosbi a'u gwahardd rhag gweithredu os bydd angen. Felly, dyma rai awgrymiadau penodol. Yn gyntaf, gadewch i ni sefydlu grŵp gorchwyl a gorffen bach, am gyfnod penodol i adolygu'r fframwaith deddfwriaethol a rheoleiddiol ar gyfer rheolaethau trwyddedu a chynllunio gweithrediadau gwastraff ac ailgylchu, ac edrych ar y posibiliadau ar gyfer ymestyn fframwaith cyfraith droseddol yn y maes hwn. Yn ail: ceisio cryfhau yn sylweddol y cosbau ariannol am dorri amodau trwyddedau cynllunio a thrwyddedau amgylcheddol, sydd mor ddi-nod ar hyn o bryd nes eu bod yn aml yn cael eu hystyried yn bitw a dibwys gan y troseddwyr a dweud y gwir. Dylai pen uchaf y cosbau i'r rhai sy'n mynd ati'n fwriadol i dramgwyddo neu'n tramgwyddo dro ar ôl tro achosi embaras ariannol a phersonol eithafol i gyfarwyddwyr cwmni unigol yn ogystal â pherchnogion neu gyfranddeiliaid. Yn drydydd: archwilio ffyrdd o osod cosbau'n uniongyrchol yn erbyn cyfarwyddwyr a enwyd a pherchnogion cwmnïau, gan gynnwys y posibilrwydd o atal neu wahardd unigolion sy'n euog o droseddau a ailadroddir neu droseddau difrifol rhag cael swyddi mewn sectorau cysylltiedig o'r diwydiant - enwi a chywilyddio am drosedd gyntaf neu drosedd lai, ond eu rhwystro rhag cael swyddi o'r fath am droseddau difrifol neu droseddau a ailadroddir. Yn bedwerydd: cyflwyno cynigion i symleiddio a gwella'r broses o gydlynu ymchwiliadau rhwng sefydliadau megis asiantaethau gorfodi ac awdurdodau cynllunio. Bydd gwella'r broses o rannu data gwybodaeth ac arbenigedd cyfreithiol yn helpu i gydbwyso cyfiawnder. Pump: datblygu ffyrdd newydd o gael gwared yn gyfan gwbl ar rannau o'r broses hon o achosion cyfreithiol a barnwrol, sy'n gostus i'r trethdalwr ac yn llyncu amser asiantaethau gorfodi, yn rhwystredig i drigolion ac eraill yr effeithir arnynt gan broblemau parhaus. Er enghraifft, os yw cwmni yn parhau i weithredu'n anghyfreithlon neu'n groes i amodau trwyddedau wrth apelio gorchymyn atal, maent yn gwybod eu bod yn ceisio drysu pobl. Mae hefyd yn beryglus i asiantaethau gorfodi, sy'n gwybod y gallent wynebu costau cyfreithiol uwch byth a hawliadau am golledion gweithredol hyd yn oed os ydynt yn aflwyddiannus. Gadewch i ni ddod o hyd i ffordd i wneud gorchymyn atal ar bapur yn orchymyn atal yn ymarferol ac unioni'r cydbwysedd o blaid yr asiantaethau gorfodi a'r bobl leol. Mae cyfreithwyr a bargyfreithwyr corfforaethol yn ceisio sathru ar Weinidogion a chynghorwyr a etholwyd yn ddemocrataidd a phobl leol. Gadewch i ni gael y cydbwysedd yn iawn. Chwech: ymestyn hysbysiadau atal a phwerau gorfodi eraill i gwmpasu caniatadau sy'n bodoli eisoes, nid troseddau newydd a datblygiadau newydd yn unig, fel bod modd gorfodi hysbysiadau atal a chosbau eraill ar weithrediadau presennol lle maent yn groes i amodau trwyddedu neu gynllunio. A saith: archwilio'r posibilrwydd o ymestyn cyfraith droseddol i gwmpasu meysydd newydd a gwmpesir ar hyn o bryd gan gyfraith gynllunio a chyfraith amgylcheddol, megis risg ddifrifol i amwynder, a chaniatáu i awdurdodau lleol bennu'r hyn yw'r risg ddifrifol honno. Byddai hyn yn caniatáu i Ddeddf Enillion Troseddau 2002 gael ei chymhwyso i dorri amodau, fel bod modd atafaelu elw a wneir drwy ymddygiad troseddol i'r cyhoedd.