English: Llywydd, I thank Huw Irranca-Davies. I tried to say in my opening statement that I wanted to be optimistic about the IGR, because a huge amount of work has gone into it, by officials particularly. And some of the biggest breakthroughs in the IGR have been in areas for which the Welsh Government, and our officials, have been responsible. So, the fact that it includes an independent element in dispute resolution is a complete breakthrough - we've never had that at all. The UK Government has been the judge, the jury, the sentencer, the Court of Appeal all by itself, and now that won't be the case. When we tried, with the Scottish Government, Llywydd - you may remember - to raise a dispute over the £1 billion that went to Northern Ireland, without any comparable sums coming to Wales, Scotland, or indeed to England, the UK Government simply told us that, in their view, there was not a dispute. So, we had written, saying, declaring a dispute, and they wrote back and said, 'In our view, there isn't a dispute, and so we won't be taking it any further.' Well, that won't be possible if the IGR is concluded. Why do I hesitate? Because we were - . I've been told, for several months now, that we are just on the brink of signing it. We were due to sign it before the summer recess; it didn't happen. We were due to sign it before we came back; it didn't happen. We were due to sign it just before the reshuffle, and it didn't happen. So, I want to be optimistic, because I think that a huge amount of work has been done, and it gives us a new platform and a new chance to reset those relationships, but until it's in the bag, I won't be putting any flags out of any description.
Welsh: Llywydd, rwy'n diolch i Huw Irranca-Davies. Roeddwn i'n ceisio dweud yn fy natganiad agoriadol fy mod i'n dymuno bod yn optimistaidd ynglŷn â'r adolygiad o gysylltiadau rhynglywodraethol, oherwydd fe gafodd llawer iawn o waith ei wneud ar hwnnw, gan swyddogion yn arbennig felly. Ac mae rhai o'r datblygiadau mwyaf gyda chysylltiadau rhynglywodraethol wedi bod mewn meysydd y mae Llywodraeth Cymru, a'n swyddogion ni, wedi bod yn gyfrifol amdanyn nhw. Felly, mae'r ffaith ei fod yn cynnwys elfen annibynnol o ran datrys anghydfodau yn gam mawr ymlaen - nid ydym ni erioed wedi gweld hynny o'r blaen. Llywodraeth y DU yn unig oedd y barnwr, y rheithgor, y dedfrydwr, a'r Llys Apêl i gyd ar yr un pryd, ac nid dyna fydd yr achos erbyn hyn. Pan wnaethom ni geisio, gyda Llywodraeth yr Alban, Llywydd - efallai eich bod chi'n cofio - codi anghydfod ynghylch y £1 biliwn a aeth i Ogledd Iwerddon, heb unrhyw symiau cyffelyb i Gymru, na'r Alban, nac yn wir i Loegr, fe ddywedodd Llywodraeth y DU wrthym ni, yn eu barn hwy, nad oedd yna anghydfod. Felly, fe wnaethom ni ysgrifennu, gan ddweud, gan ddatgan anghydfod, ac fe wnaethon nhw ysgrifennu yn ôl a dweud, 'Yn ein barn ni, nid oes yna anghydfod, ac ni fyddwn ni, felly, yn mynd â'r mater ymhellach.' Wel, ni fydd hynny'n bosibl os daw'r adolygiad o gysylltiadau rhynglywodraethol i ben. Pam ydw i'n petruso? Oherwydd ein bod ni - . Fe ddywedwyd wrthyf i, dros sawl mis erbyn hyn, ein bod ni ar fin ei arwyddo. Fe ddylem ni fod wedi ei arwyddo cyn toriad yr haf; ni ddigwyddodd hynny. Fe ddylem ni fod wedi ei arwyddo cyn i ni ddod yn ein holau; ni ddigwyddodd hynny. Fe ddylem ni fod wedi ei arwyddo ychydig cyn yr ad-drefnu, ond ni ddigwyddodd hynny. Felly, rwy'n dymuno bod yn optimistaidd, oherwydd fy mod yn credu bod llawer iawn o waith wedi cael ei wneud, ac mae hwnnw'n rhoi llwyfan newydd i ni a chyfle newydd i ni allu ailosod y cysylltiadau hynny, ond hyd nes y bydd hyn wedi ei gyflawni, ni fyddaf i'n gorfoleddu mewn unrhyw ffordd.