English: Thank you for your statement, First Minister. And while I welcome some of the measures outlined in your legislative programme, it's not as ambitious, I feel, as it should be. We're almost halfway through this Assembly and we have eight Acts on the statute books and, apart from the Public Health (Wales) Act 2017 and the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018, the majority of the legislation focuses on taxation. The Welsh public, I feel, expect the Welsh Government to introduce legislation to make an improvement to their lives, to make their lives better, and I do not see sufficient evidence of this improvement. I welcome the plans for an independent voice for Welsh patients, provided it is truly an independent voice, the true voice of patients. I look forward to scrutinising that Bill in detail, and I would be grateful if you could outline how it will differ from the community health councils. First Minister, what role will this new body have in tackling clinical negligence, ensuring local health boards are meeting their obligations and ensuring local authorities are complying with the social services Act? The plans to establish duties of quality and candour in health and social care are also most welcome. These will ensure that all working in the health and social care field are held to the same professional standards as our doctors and nurses. First Minister, can you outline the discussions your Government has had with the various royal colleges and professional bodies about how the new duties tie in with their various codes? I welcome plans to reform local government, because I feel it's ridiculous that we have 22 different local authorities for such a relatively small population. However, we have been here before and nothing happened. So, First Minister, does your Government actually have the will to see it through to fruition this time? I remain unconvinced about lowering the voting age, but I see the wisdom of taking it forward at the same time as you reform local government. First Minister, will the Bill also seek to make other changes to the franchise? Will long-term residents be eligible to vote? I welcome the intention to introduce legislation to ban the use of wild animals in travelling circuses; this is long overdue. However, what are we doing about puppy farms or tackling those who abuse companion animals? First Minister, what consideration have you given to expanding this legislation to cover wider animal welfare issues? Regarding the plans to introduce a ban on smacking, do we have the right to tell parents how to discipline their children? First Minister, as the results of the consultation on the legislative proposal have yet to be published, can you let us know what convinced you of the need to introduce the legislation now? The violence against women and domestic abuse Act is proving to be very supportive, but we still have a long way to go to provide sufficient places of refuge in this area. Air pollution, as Paul Davies has mentioned, is of major concern. I ask, when we ask people to take responsibility for their health, how we can factor this issue into the equation to improve air quality for all. First Minister, your programme for government promised action to tackle mental health discrimination. Where is the legislation, please, to back this up? And as we continue to encourage people to take responsibility for their health and well-being, the planning of infrastructure is important, and I'm pleased to see that this has been mentioned. I look forward to an update in this area and the progress, and I will be watching this progression with great interest. You promised to amend the Welsh language Measure so that businesses can invest in promoting the Welsh language, and you promised to look at ending land banking, improve animal welfare, combat cyber crime, tackle fast food advertising near schools, and make Wales a dementia-friendly nation. You promised a lot that has yet to be delivered. So, when can we expect a more ambitious legislative programme for Wales? Thank you.
Welsh: Diolch i chi am eich datganiad, Prif Weinidog. Ac er fy mod yn croesawu rhai o'r mesurau a amlinellwyd gennych yn eich rhaglen ddeddfwriaethol, nid wyf i'n teimlo ei bod mor uchelgeisiol ag y dylai fod. Rydym bron hanner y ffordd drwy'r Cynulliad hwn ac mae gennym wyth Deddf ar y llyfrau statud ac, ar wahân i Ddeddf Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 2017 a Deddf Tribiwnlys Anghenion Dysgu Ychwanegol ac Addysg (Cymru) 2018, mae'r rhan fwyaf o'r ddeddfwriaeth yn canolbwyntio ar drethiant. Mae'r cyhoedd yng Nghymru, rwy'n teimlo, yn disgwyl i Lywodraeth Cymru gyflwyno deddfwriaeth i weld gwelliant yn eu bywydau, i wneud eu bywydau yn well, ac nid wyf yn gweld digon o dystiolaeth i'r gwelliant hwn. Rwy'n croesawu'r cynlluniau am lais annibynnol i gleifion Cymru, cyn belled â bod y llais yn un gwir annibynnol, llais gwirioneddol y cleifion. Rwy'n edrych ymlaen at graffu ar y Bil hwnnw yn fanwl, a byddwn yn ddiolchgar pe gallech amlinellu sut y bydd yn gwahaniaethu oddi wrth y cynghorau iechyd cymuned. Prif Weinidog, pa swyddogaeth fydd gan y corff newydd hwn i fynd i'r afael ag esgeulustod clinigol, a sicrhau y bydd byrddau iechyd lleol yn bodloni eu rhwymedigaethau a sicrhau bod awdurdodau lleol yn cydymffurfio â'r Ddeddf gwasanaethau cymdeithasol? Mae'r cynlluniau i sefydlu dyletswyddau o ansawdd a didwylledd mewn iechyd a gofal cymdeithasol i'w croesawu'n fawr. Bydd y rhain yn sicrhau bod pawb sy'n gweithio ym maes iechyd a gofal cymdeithasol yn cadw at yr un safonau proffesiynol â'n meddygon a'n nyrsys. Prif Weinidog, a wnewch chi amlinellu'r trafodaethau y mae eich Llywodraeth wedi eu cael gyda'r Colegau Brenhinol a'r cyrff proffesiynol ynglŷn â'r modd y mae'r dyletswyddau newydd yn cyd-fynd â'u codau amrywiol? Rwy'n croesawu'r cynlluniau i ddiwygio Llywodraeth Leol, oherwydd fy mod yn teimlo ei bod yn chwerthinllyd bod gennym 22 o wahanol awdurdodau lleol ar gyfer poblogaeth gymharol fechan. Er hynny, rydym ni wedi ein bod yma o'r blaen ac ni ddigwyddodd unrhyw beth. Felly, Prif Weinidog, a oes gan eich Llywodraeth chi yr ewyllys mewn gwirionedd i wireddu hynny'r tro hwn? Nid wyf wedi fy argyhoeddi eto ynglŷn â gostwng oedran pleidleisio, ond rwy'n gweld ei bod yn gall i fwrw ymlaen â hynny ar yr un pryd â diwygio llywodraeth leol. Prif Weinidog, a fydd y Bil yn ceisio gwneud newidiadau eraill hefyd i'r etholfraint? A fydd preswylwyr hirdymor yn gymwys i bleidleisio? Rwy'n croesawu'r bwriad i gyflwyno deddfwriaeth i wahardd defnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau; bu hen ddisgwyl amdani. Eto i gyd, beth ydym ni'n bwriadu ei wneud ynglŷn â ffermydd cŵn bach neu'r rhai sy'n cam-drin anifeiliaid anwes? Prif Weinidog, pa ystyriaeth ydych chi wedi ei rhoi i ehangu'r ddeddfwriaeth hon i ymdrin â materion lles anifeiliaid yn ehangach? O ran y cynlluniau i gyflwyno gwaharddiad ar daro plant, a oes gennym ni hawl i ddweud wrth rieni sut i ddisgyblu eu plant? Prif Weinidog, gan nad yw canlyniadau'r ymgynghoriad ar y cynnig deddfwriaethol wedi eu cyhoeddi eto, a wnewch chi roi gwybod inni beth wnaeth eich argyhoeddi chi o'r angen i gyflwyno'r ddeddfwriaeth yn awr? Mae'r Ddeddf trais yn erbyn menywod a cham-drin domestig yn ymddangos yn gefnogol iawn, ond mae gennym ffordd hir eto i fynd er mwyn darparu digon o leoedd lloches yn y maes hwn. Mae llygredd yr aer, fel y soniodd Paul Davies, yn achos pryder mawr. Rwy'n holi, pan fyddwn yn gofyn i bobl gymryd cyfrifoldeb am eu hiechyd, sut y gallwn ni gynnwys y mater hwn yn yr hafaliad i wella ansawdd aer ar gyfer pawb. Prif Weinidog, roedd eich rhaglen lywodraethu yn addo camau i fynd i'r afael â gwahaniaethu ar sail iechyd meddwl. Ymhle mae'r ddeddfwriaeth, os gwelwch yn dda, i ategu hyn? Ac wrth inni barhau i annog pobl i gymryd cyfrifoldeb dros eu hiechyd a'u lles, mae cynllunio seilwaith yn bwysig, ac rwy'n falch o weld bod hyn wedi cael ei grybwyll. Rwy'n edrych ymlaen at y newyddion diweddaraf yn y maes hwn a'r cynnydd, a byddaf yn gwylio'r datblygiad hwn â diddordeb mawr. Gwnaethoch addewid i ddiwygio Mesur yr iaith Gymraeg fel y gall busnesau fuddsoddi i hyrwyddo'r iaith Gymraeg, ac rydych wedi addo edrych ar roi terfyn ar fancio tir, gwella lles anifeiliaid, ymladd yn erbyn torcyfraith seiber, mynd i'r afael â hysbysebu bwyd cyflym yn ymyl ysgolion, a gwneud Cymru yn genedl sy'n cydymdeimlo â dementia. Roeddech yn addo llawer o bethau sydd heb eu cyflawni hyd yn hyn. Felly, pryd allwn ni ddisgwyl rhaglen ddeddfwriaethol fwy uchelgeisiol ar gyfer Cymru? Diolch.