English: The regulations we're debating today were introduced over a period from 7 September to 17 September. They demonstrate the swift but necessary actions the Welsh Government has had to take to respond to the recent rise in the number of cases in certain parts of Wales. To ensure that we're equipped to do so, we've increased the powers of local authorities and implemented local restrictions in Caerphilly, Rhondda Cynon Taf, Blaenau Gwent, Bridgend, Merthyr Tydfil and Newport. Those are the sets of regulations before us. Sadly, as I say, we've seen a sharp rise in the number of positive infection rates. Members will also be aware that we have now introduced further local restrictions across Llanelli, Cardiff and Swansea, which came into force at 6 p.m. on 26 September in relation Llanelli, and at 6 p.m. on 27 September in Cardiff and Swansea. Amendments to the principal regulations that apply to Cardiff, Swansea and Llanelli will be debated in the Senedd on 6 October. As we've set out in our coronavirus control plan, we have an approach of monitoring cases, and attempt to control localised outbreaks. The restrictions are based on the principles of caution, proportionality and subsidiarity. These measures are kept under constant review. I'll address each of the regulations being considered today in turn. As a consequence of data demonstrating a rapid increase in COVID-19 cases in Caerphilly, to control the spread of the virus and protect public health across that local authority area, the Health Protection (Coronavirus Restrictions) (No. 2) (Wales) (Amendment) (No. 8) (Caerphilly) Regulations 2020 were laid on 8 September. I'll refer to each of the subsequent regulations by the number of their amendment to the main regulations. These regulations prohibit households within the area from being part of an extended household or bubble with other households. Where a household from another area has formed an extended household with a household within the area, the household within that area is no longer treated as forming part of that extended household bubble. It prohibits residents of the area from leaving or to remain away from the area without a reasonable excuse. It requires residents of the area to return to work from home unless it is not reasonably practical for them to do so. And it prohibits people from outside of the area entering that area without a reasonable excuse. It requires people present in the area to wear a face covering when in an open premises, subject to the exemptions and exceptions, and it requires the restrictions and requirements introduced by the No. 8 amendment regulations to be reviewed on or before 24 September, and, if they are subsequently re-introduced, at least once every seven days thereafter. Finally, all premises selling alcohol in the local authority area have had additional restrictions applied, so they have to stop all sales of alcohol at 10 p.m. This was originally intended to be 11 p.m., however, based on advice to aid the prevention of the spread of the virus, an all-Wales restriction of 10 p.m. on the sale of alcohol has since been implemented for all licensed outlets. On 17 September, the No. 10 amendment regulations were introduced to impose the same restrictions as I've described in Rhondda Cynon Taf as were introduced in the borough of Caerphilly. The evidence from recent weeks is clear: where we have seen increases in transmission rates, these have primarily resulted from people not observing social distancing and ignoring the previous restrictions. There has been a steep rise in the number of confirmed COVID-19 cases within RCT. On 22 September, the No. 11 amendment regulations introduced the same restrictions in Blaenau Gwent, Merthyr Tydfil and Newport local authority areas for the same reasons. Finally, the Health Protection (Coronavirus Restrictions) (Functions of Local Authorities etc.) (Wales) Regulations 2020 provide local authorities with powers to intervene as outbreaks occur so they can take action to close off land or individual local premises and stop local events. These came into force on 14 September. Broadly equivalent powers have been given to local authorities in England and Scotland by regulations made by the UK and Scottish Governments respectively. Under these regulations, a local authority may issue a premises direction, an event direction or a public place direction. These powers provide a means for local authorities to take effective preventative action where circumstances require it. Our current intention is that the principal regulations will expire at the end of the day on 8 January 2021. That is six months from when they were made and introduced. The regulations are therefore intended to expire on the same day. Llywydd, as we all know, we all have a part to play in keeping Wales safe. These regulations are necessary to our continued efforts to tackle this pandemic and I ask the Senedd to support them.
Welsh: Cyflwynwyd y rheoliadau yr ydym yn eu trafod heddiw dros gyfnod rhwng 7 Medi ac 17 Medi. Maen nhw'n dangos y camau cyflym ond angenrheidiol y bu'n rhaid i Lywodraeth Cymru eu cymryd i ymateb i'r cynnydd diweddar yn nifer yr achosion mewn rhai rhannau o Gymru. Er mwyn sicrhau ein bod wedi'n harfogi i wneud hynny, rydym ni wedi cynyddu pwerau awdurdodau lleol ac wedi gweithredu cyfyngiadau lleol yng Nghaerffili, Rhondda Cynon Taf, Blaenau Gwent, Pen-y-bont ar Ogwr, Merthyr Tudful a Chasnewydd. Dyna'r cyfresi o reoliadau sydd ger ein bron. Yn anffodus, fel y dywedais, rydym ni wedi gweld cynnydd sydyn yn nifer y cyfraddau heintio cadarnhaol. Bydd aelodau hefyd yn ymwybodol ein bod ni erbyn hyn wedi cyflwyno cyfyngiadau lleol pellach ar draws Llanelli, Caerdydd ac Abertawe, a ddaeth i rym am 6 yr hwyr ar 26 Medi yng nghyswllt Llanelli, ac am 6 yr hwyr ar 27 Medi yng Nghaerdydd ac Abertawe. Caiff gwelliannau i'r prif reoliadau sy'n berthnasol i Gaerdydd, Abertawe a Llanelli eu trafod yn y Senedd ar 6 Hydref. Fel yr ydym ni wedi nodi yn ein cynllun rheoli'r coronafeirws, mae gennym ni ddull o fonitro achosion, ac rydym yn ceisio rheoli achosion lleol. Mae'r cyfyngiadau'n seiliedig ar yr egwyddorion o bwyll, cymesuredd a sybsidiaredd. Caiff y mesurau hyn eu hadolygu'n gyson. Byddaf yn mynd i'r afael â phob un o'r rheoliadau sy'n cael eu hystyried heddiw yn eu tro. O ganlyniad i ddata sy'n dangos cynnydd cyflym mewn achosion COVID-19 yng Nghaerffili, i reoli lledaeniad y feirws ac i ddiogelu iechyd y cyhoedd ar draws ardal yr awdurdod lleol hwnnw, cyflwynwyd Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 2) (Cymru) (Diwygio) (Rhif 8) (Caerffili) 2020 ar 8 Medi. Cyfeiriaf at bob un o'r rheoliadau dilynol yn ôl rhif eu gwelliant i'r prif reoliadau. Mae'r rheoliadau hyn yn gwahardd aelwydydd yn yr ardal rhag bod yn rhan o aelwyd estynedig neu rhag ffurfio swigod gydag aelwydydd eraill. Pan fo aelwyd o ardal arall wedi ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd o fewn yr ardal, ni chaiff yr aelwyd yn yr ardal honno bellach ei thrin yn rhan o swigen estynedig yr aelwyd honno. Mae'n gwahardd trigolion yr ardal rhag gadael neu gadw draw o'r ardal heb esgus rhesymol. Mae'n ei gwneud hi'n ofynnol i drigolion yr ardal ddychwelyd i weithio o gartref oni bai nad yw'n rhesymol ymarferol iddyn nhw wneud hynny. Ac mae'n gwahardd pobl o'r tu allan i'r ardal rhag dod i mewn i'r ardal honno heb esgus rhesymol. Mae'n ei gwneud hi'n ofynnol i bobl sy'n bresennol yn yr ardal wisgo gorchudd wyneb pan fyddant mewn safle agored, yn amodol ar yr esemptiadau a'r eithriadau, ac mae'n ei gwneud hi'n ofynnol i'r cyfyngiadau a'r gofynion a gyflwynir gan reoliadau diwygio Rhif 8 gael eu hadolygu ar neu cyn 24 Medi, ac, os cânt eu hail-gyflwyno wedyn, o leiaf unwaith bob saith niwrnod wedi hynny. Yn olaf, mae cyfyngiadau ychwanegol wedi'u gosod ar bob safle sy'n gwerthu alcohol yn ardal yr awdurdod lleol, felly rhaid iddyn nhw roi'r gorau i werthu pob math o ddiodydd meddwol am 10 yr hwyr. Bwriadwyd i hyn fod yn 11 yr hwyr yn wreiddiol. Fodd bynnag, yn seiliedig ar gyngor i helpu atal lledaeniad y feirws, mae cyfyngiad ledled Cymru o roi'r gorau i werthu alcohol am 10 yr hwyr wedi'i weithredu ers hynny ar gyfer pob siop sydd â thrwydded i werthu alcohol. Ar 17 Medi, cyflwynwyd rheoliadau diwygio Rhif 10 i osod yr un cyfyngiadau ag yr wyf wedi'u disgrifio yn Rhondda Cynon Taf ag a gyflwynwyd ym mwrdeistref Caerffili. Mae'r dystiolaeth o'r wythnosau diwethaf yn glir: lle yr ydym ni wedi gweld cynnydd mewn cyfraddau trosglwyddo, mae'r rhain wedi deillio'n bennaf o bobl yn peidio â chadw pellter cymdeithasol ac yn anwybyddu'r cyfyngiadau blaenorol. Bu cynnydd mawr yn nifer yr achosion o COVID-19 a gadarnhawyd yn Rhondda Cynon Taf. Ar 22 Medi, cyflwynodd rheoliadau diwygio Rhif 11 yr un cyfyngiadau yn ardaloedd awdurdodau lleol Blaenau Gwent, Merthyr Tudful a Chasnewydd am yr un rhesymau. Yn olaf, mae Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Swyddogaethau Awdurdodau Lleol ac ati) (Cymru) 2020 yn rhoi pwerau i awdurdodau lleol ymyrryd wrth i achosion ddigwydd fel y gallant weithredu i gau tir neu safleoedd lleol unigol ac atal digwyddiadau lleol. Daeth y rhain i rym ar 14 Medi. Rhoddwyd pwerau sy'n cyfateb yn fras i'r rhain i awdurdodau lleol yn Lloegr a'r Alban drwy reoliadau a wnaed gan Lywodraethau'r DU a'r Alban. O dan y rheoliadau hyn, caiff awdurdod lleol gyhoeddi cyfarwyddyd safle, cyfarwyddyd digwyddiad neu gyfarwyddyd man cyhoeddus. Mae'r pwerau hyn yn fodd i awdurdodau lleol gymryd camau ataliol effeithiol lle bo amgylchiadau'n gofyn am hynny. Ein bwriad ar hyn o bryd yw y daw'r prif reoliadau i ben ar ddiwedd y dydd ar 8 Ionawr 2021. Mae hynny chwe mis o'r adeg y cawsant eu llunio a'u cyflwyno. Felly, bwriedir i'r rheoliadau ddod i ben ar yr un diwrnod. Llywydd, fel y gwyddom ni i gyd, mae gan bob un ohonom ni ran i'w chwarae i gadw Cymru'n ddiogel. Mae angen y rheoliadau hyn ar gyfer ein hymdrechion parhaus i fynd i'r afael â'r pandemig hwn a gofynnaf i'r Senedd eu cefnogi.