English: Minister, I'm asking for a debate to be held urgently on the end of the Brexit transition period and what it means specifically for Welsh ports. We're now at the eleventh hour, and warnings raised by myself and others around the lack of preparation in Holyhead are sounding with ever louder urgency. Now, with the need for customs declarations and checks on outbound freight from 1 January, there still hasn't been, I understand, a trial run of the new electronic customs system that's to be used. The Minister will have read about concerns expressed today by Irish hauliers about mayhem at the port. I've spoken to Nick Bosanquet, professor of health policy at Imperial College, who's worried that ports delays could even increase the COVID risk. Now, yesterday the Irish Taoiseach visited the pretty impressive infrastructure that's been developed at Dublin port. There's nothing in Holyhead for when those checks are needed in July next year on inbound freight. A site in Warrington has been identified for Holyhead's imported goods checkpoint, at least temporarily. You couldn't make it up. That site clearly has to be in or near Holyhead. Now, UK Government has messed up royally here, but we also need to hear exactly what else Welsh Government has tried, and is trying to do, to salvage things, given that Welsh Government is responsible for developing a border point in the south-west of Wales, and UK Government for the one relating to Holyhead. Now, my fear, as I've warned time and time again, is that anything that affects the free flow of trade through Holyhead will undermine the ports and undermine jobs related to the ports, so can we please bring all these issues before the Senedd again, at this late hour even, so we can hammer home just what's at stake?
Welsh: Gweinidog, rwy'n gofyn am gynnal dadl ar frys ar ddiwedd cyfnod pontio Brexit a'r hyn y mae'n ei olygu'n benodol i borthladdoedd Cymru. Rydym bellach ar yr unfed awr ar ddeg, ac mae rhybuddion a godwyd gennyf fi ac eraill ynghylch y diffyg paratoi yng Nghaergybi yn swnio'n uwch byth. Nawr, gyda'r angen am ddatganiadau a gwiriadau'r tollau ar gludo nwyddau allan o 1 Ionawr, nid yw'r system tollau electronig newydd sydd i'w defnyddio wedi ei threialu hyd yn hyn, rwy'n deall. Bydd y Gweinidog wedi darllen am bryderon a fynegwyd heddiw gan gludwyr o Iwerddon am anhrefn yn y porthladd. Rwyf wedi siarad â Nick Bosanquet, athro polisi iechyd yn y Coleg Imperial, sy'n poeni y gallai oedi ym maes porthladdoedd hyd yn oed gynyddu'r risg o COVID. Nawr, ddoe ymwelodd Taoiseach Iwerddon â'r seilwaith eithaf trawiadol sydd wedi'i ddatblygu ym mhorthladd Dulyn. Does dim byd yng Nghaergybi ar gyfer y cyfnod pan fydd angen y gwiriadau hynny ym mis Gorffennaf y flwyddyn nesaf ar gludo nwyddau yn dod i mewn. Mae safle yn Warrington wedi'i ddynodi ar gyfer man gwirio nwyddau a fewnforiwyd yng Nghaergybi, o leiaf dros dro. Allech chi ddim dyfeisio'r fath stori. Mae'n amlwg bod yn rhaid i'r safle hwnnw fod yng Nghaergybi neu gerllaw. Nawr, mae Llywodraeth y DU wedi gwneud traed moch go iawn yma, ond mae angen inni hefyd glywed yn union beth arall y mae Llywodraeth Cymru wedi ceisio ei wneud, ac yn ceisio ei wneud i achub pethau, o gofio mai Llywodraeth Cymru sy'n gyfrifol am ddatblygu canolfan ar gyfer y ffin yn ne-orllewin Cymru, a Llywodraeth y DU ar gyfer yr un sy'n ymwneud â Chaergybi. Nawr, fy ofn i, fel yr wyf wedi rhybuddio dro ar ôl tro, yw y bydd unrhyw beth sy'n effeithio ar lif rhydd masnach drwy Gaergybi yn tanseilio'r porthladdoedd ac yn tanseilio swyddi sy'n gysylltiedig â'r porthladdoedd, felly a allwn ni ddod â'r holl faterion hyn gerbron y Senedd eto, ar yr awr hwyr hon hyd yn oed, fel y gallwn ni bwysleisio beth yn union sydd yn y fantol?