English: In Wales, we have just under 35,000 km of roads. Most people's journeys involve the use of the road network, a figure that has been static since records began in the 1950s. We also rely on roads for a high proportion of our domestic freight. Across the UK, Cycling UK's 'Fill that Hole' website notes an average of 13,500 potholes reported annually. Both of these statistics indicate something of the scale of the challenge before us, and they also show that the condition of our roads is a topic of concern to many Welsh citizens, a point that the Chair of our committee, Russell George, has already noted. For my contribution to today's debate, I want to focus on three recommendations in particular, and it's disappointing that all of these have been rejected by the Welsh Government. So, I would hope the Minister in his response could look at how the evidence we received may be taken on board. First, recommendation 3: now, this was about incentivising local authorities to invest in maintenance. In my own local authority of Rhondda Cynon Taf, plans were recently approved to invest a further £23.5 million over the next three years. A sustained focus on improving the highway network means that, since 2011-12, the percentage of classified roads requiring attention there has shrunk by two thirds. I want to commend the council for their hard work in improving the road network, which has seen the completion of over 1,000 carriageway schemes. I welcome the Welsh Government's substantial funding to local councils over a four-year period for road maintenance. However, I hope the Minister could outline how he will best work with councils to ensure that this remains a priority. I'm very conscious that it's all well and good residents of one authority having well-maintained roads, but what if they travel to another authority where the situation is very different? Maintenance of roads in one authority is perhaps the service that can most affect residents living in another. So, we need to make sure that we adopt a joined-up approach to this issue. Secondly, recommendation 4: now, this is about looking at a five-year model for support for councils. Key here is the capacity for long-term planning at all levels. I do accept the Minister's reasoning and note that, where possible, funding has been provided on a longer term basis. For example, I alluded to the £60 million pothole fund allocated to authorities over a three-year basis. I mentioned that councils can make long-term plans, as in the case of Rhondda Cynon Taf and its three-year model. I think the more positive response to recommendation 6 addresses some of our concerns. With the continuing pressure of austerity, we need to ensure that we make the right long-term decisions that deliver the right long-term solutions. That's better than quick short-term fixes, which only lead to further cost overall. I look forward to the publication of the five-year maintenance plan referred to in due course. Finally, recommendation 8: at its core, this is around clarity and prioritisation of road infrastructure improvements, and explaining, when timescales slip, why this is the case. I think this is vitally important. One of the sources of greatest frustration to my constituents has been the delays in completing the dualling of the A465 Heads of the Valleys road between Hirwaun and Abergavenny. Now, the need for improvements to that three-lane very dangerous stretch of road were identified nearly three decades ago. The slippage in the time frame on this long-promised project, often without clear answers why or when, has left a bitter taste. I would say it's no coincidence that my party has struggled to hold the council seat in the ward of Hirwaun, one of only two seats that we've failed to hold in the Cynon Valley. Similarly, whatever Members' views on the M4 relief road, questions about the timescale there have not benefited anyone. I think it's important to note the sense of frustration may not be just about road replacement projects. It also affects public transport improvements too. I welcome the Welsh Government's commitment to review whether greater clarity can be given as to the stages of development within the national transport finance plan. I hope that this can be made as clear as possible so politicians and the communities we represent all have the right information. Thank you.
Welsh: Yng Nghymru, mae gennym ychydig o dan 35,000 km o ffyrdd. Mae teithiau'r rhan fwyaf o bobl yn cynnwys y defnydd o'r rhwydwaith ffyrdd, ffigur sydd wedi bod yn sefydlog ers i gofnodion ddechrau yn y 1950au. Rydym hefyd yn dibynnu ar y ffyrdd ar gyfer cludo cyfran uchel o'n nwyddau domestig. Ledled y DU, mae gwefan 'Fill that Hole' Cycling UK yn rhoi gwybod am 13,500 o dyllau ffordd ar gyfartaledd bob blwyddyn. Mae'r ddau ystadegyn yn dangos maint yr her sy'n ein hwynebu, ac maent hefyd yn dangos bod cyflwr ein ffyrdd yn bwnc sy'n peri pryder i lawer o ddinasyddion Cymru, pwynt y mae Cadeirydd ein pwyllgor, Russell George, wedi'i nodi eisoes. Ar gyfer fy nghyfraniad i'r ddadl heddiw, rwyf am ganolbwyntio ar dri argymhelliad yn benodol, ac mae'n siomedig fod pob un o'r rhain wedi cael eu gwrthod gan Lywodraeth Cymru. Felly, buaswn yn gobeithio y gallai'r Gweinidog edrych yn ei ymateb ar sut y gellid ystyried y dystiolaeth a gawsom. Yn gyntaf, argymhelliad 3: nawr, roedd a wnelo hwn â chymell awdurdodau lleol i fuddsoddi mewn gwaith cynnal a chadw. Yn fy awdurdod lleol i yn Rhondda Cynon Taf, cymeradwywyd cynlluniau yn ddiweddar i fuddsoddi £23.5 miliwn pellach dros y tair blynedd nesaf. Mae ffocws cyson ar wella'r rhwydwaith priffyrdd yn golygu, ers 2011-12, fod canran y ffyrdd dosbarthiadol sydd angen sylw yno wedi gostwng ddwy ran o dair. Hoffwn ganmol y cyngor am eu gwaith caled yn gwella'r rhwydwaith ffyrdd, sydd wedi arwain at gwblhau dros 1,000 o gynlluniau lonydd cerbydau. Rwy'n croesawu arian sylweddol Llywodraeth Cymru i gynghorau lleol dros gyfnod o bedair blynedd ar gyfer cynnal a chadw ffyrdd. Fodd bynnag, rwy'n gobeithio y gallai'r Gweinidog amlinellu'r modd y bydd yn gweithio gyda chynghorau i sicrhau bod hyn yn dal yn flaenoriaeth. Rwy'n ymwybodol iawn mai un peth yw fod preswylwyr un awdurdod yn cael ffyrdd sy'n cael eu cynnal a'u cadw'n dda, ond beth os ydynt yn teithio i awdurdod arall lle y mae'r sefyllfa'n wahanol iawn? Efallai mai cynnal a chadw ffyrdd mewn un awdurdod yw'r gwasanaeth a allai effeithio fwyaf ar drigolion sy'n byw mewn awdurdod arall. Felly, mae angen inni wneud yn siŵr ein bod yn mabwysiadu ymagwedd gydgysylltiedig tuag at y mater hwn. Yn ail, argymhelliad 4: nawr, mae hwn yn ymwneud ag edrych ar fodel pum mlynedd o gymorth ar gyfer cynghorau. Yr hyn sy'n allweddol yma yw'r capasiti ar gyfer cynllunio hirdymor ar bob lefel. Rwy'n derbyn rhesymeg y Gweinidog ac yn nodi, lle y bo'n bosibl, fod cyllid wedi'i ddarparu ar sail fwy hirdymor. Er enghraifft, cyfeiriais at y gronfa £60 miliwn ar gyfer tyllau yn y ffyrdd a ddyrannwyd i awdurdodau dros dair blynedd. Soniais y gall cynghorau wneud cynlluniau hirdymor, fel yn achos Rhondda Cynon Taf a'i fodel tair blynedd. Credaf fod yr ymateb mwy cadarnhaol i argymhelliad 6 yn mynd i'r afael â rhai o'n pryderon. Gyda phwysau parhaus y cyni ariannol, mae angen inni sicrhau ein bod yn gwneud y penderfyniadau hirdymor cywir sy'n darparu'r atebion hirdymor cywir. Mae hynny'n well nag atebion byrdymor cyflym, sydd ond yn arwain at gost bellach yn y pen draw. Edrychaf ymlaen at gyhoeddi'r cynllun cynnal a chadw pum mlynedd y cyfeiriwyd ato maes o law. Yn olaf, argymhelliad 8: yn ei hanfod, mae hwn yn ymwneud ag eglurder a blaenoriaethu gwelliannau i'r seilwaith ffyrdd, ac egluro, pan fo amserlenni'n llithro, pam fod hynny'n digwydd. Credaf fod hyn yn hanfodol bwysig. Un o'r pethau sydd wedi achosi fwyaf o rwystredigaeth i fy etholwyr fu'r oedi cyn cwblhau'r gwaith deuoli ar yr A465, ffordd Blaenau'r Cymoedd, rhwng y Fenni a Hirwaun. Nawr, nodwyd yr angen am welliannau i'r darn o ffordd tair lôn peryglus hwnnw bron i dri degawd yn ôl. Mae'r llithriant yn y ffrâm amser ar y prosiect hwn a addawyd ers cyhyd, yn aml heb atebion clir ynglŷn â pham neu pa bryd, wedi gadael blas chwerw. Buaswn yn dweud nad yw'n gyd-ddigwyddiad fod fy mhlaid wedi cael trafferth cadw sedd y cyngor yn ward Hirwaun, un o ddwy sedd yn unig rydym wedi methu eu cadw yng Nghwm Cynon. Yn yr un modd, beth bynnag yw barn yr Aelodau ar ffordd liniaru'r M4, nid yw cwestiynau ynglŷn â'r amserlen yno wedi bod o fudd i neb. Rwy'n meddwl ei bod hi'n bwysig nodi efallai nad yw'r ymdeimlad o rwystredigaeth yn ymwneud yn unig â phrosiectau adnewyddu ffyrdd. Mae hefyd yn effeithio ar welliannau trafnidiaeth gyhoeddus. Rwy'n croesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i gynnal adolygiad i weld a ellid darparu mwy o eglurder ynghylch y camau datblygu o fewn y cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol. Rwy'n gobeithio y gellir gwneud hyn mor glir ag y bo modd fel bod yr holl wleidyddion a'r cymunedau rydym yn eu cynrychioli yn cael yr wybodaeth gywir. Diolch.