English: The Act that allows the move to PR has been passed, I understand that, but the question I ask, and what I haven't heard from the Minister in her response, is: so, what's going to drive that change? Where is the incentive for councils to really tackle this issue? We heard the term 'turkeys voting for Christmas', and it's true. It's an option, and I fear that it's unlikely to happen and, where it does happen, it'll happen in an isolated way; it'll mean that perhaps one part of some communities use one system and another another. And one thing we do know, if there is a shift to another system, then there is a process, and work needs to be done in educating people to ensure that people understand the new process. But, if one part is doing one thing and another another, then that makes that process far more difficult, which means that the process is undermined before it has even started, and that'll mean that local authorities are even less ready to make that change. So, we could have encouraged and even ensured that local authorities moved to that model, but that option wasn't taken, and we do find ourselves in a situation - as many of you have said this afternoon - where a vote in one community counts for more than a vote in another, and people will vote not in favour of candidate A who they want to support, but in favour of candidate B, because that'll mean that candidate C is going to be unsuccessful. So, they are voting against an individual, rather than in favour of an individual. An opportunity was lost with the Act. And just to conclude, I want to see a few things coming from Governments now, because, clearly, you're not going to support this motion this afternoon. We need to support and create incentives for councils to change their voting systems. The Government needs to drive that conversation, rather than allowing it to drift. We then need a commitment to support the administrative requirements and the costs that'll emerge as a result of the change initially, until they are embedded and part of the broader process, and there's also a job of work to be done to communicate with constituents where changes are made. And at the very least, on the back of this debate, I would hope the Government would commit to that.
Welsh: Mi basiwyd y Ddeddf, sy'n caniatáu symud i gynrychiolaeth gyfrannol, dwi'n deall hynny, ond y cwestiwn dwi'n ei ofyn, a beth dwi ddim wedi'i glywed gan y Gweinidog yn ei hymateb, yw: so beth sy'n mynd i yrru'r newid yna? Ble mae'r cymhelliad i gynghorau i fynd i'r afael â hyn go iawn? Mi glywyd y term 'twrcis a Nadolig', ac mae'n wir, ond yw e? Opsiwn yw e, a dwi'n ofni ei bod hi'n annhebygol o ddigwydd, a lle mae e'n digwydd, bydd e'n digwydd yn ynysig; mi fydd e'n golygu bod un rhan o, efallai, rai cymunedau yn defnyddio un system a rhan arall yn defnyddio system arall. Ac un peth rŷn ni yn gwybod, os oes shifft yn digwydd i gyfundrefn arall, mae yna broses, ac mae angen gwaith addysgu pobl i sicrhau bod pobl yn deall beth yw'r broses newydd. Wel, os oes un rhan yn gwneud un peth a rhan arall yn gwneud rhywbeth arall, mae'n gwneud hynny lawer iawn yn anoddach, sy'n golygu bod y broses i raddau yn cael ei thanseilio ychydig cyn ei bod hi'n cychwyn, ac mae hynny'n mynd i olygu bod awdurdodau lleol hyd yn oed yn llai parod i newid. Felly, mi ellid fod wedi annog a sicrhau bod awdurdodau lleol yn symud i'r model yna, ond mi fethwyd, ac rŷn ni yn gorffen, wrth gwrs, gyda sefyllfaoedd - fel y mae sawl siaradwr wedi dweud - lle mae pleidlais mewn un gymuned yn cyfrif mwy na phleidlais mewn cymuned arall, ac mae pobl yn mynd i bleidleisio nid o blaid yr ymgeisydd A y maen nhw eisiau ei gefnogi, ond o blaid ymgeisydd B, oherwydd mae hynny'n golygu dyw ymgeisydd C ddim yn mynd i ennill. Felly, maen nhw'n pleidleisio yn erbyn rhywun, yn hytrach nag o blaid rhywun arall. Mi gollwyd cyfle gyda'r Ddeddf. A jest i gloi, felly, dwi eisiau gweld ambell i beth yn dod o gyfeiriad y Llywodraeth nawr, achos, yn amlwg, dŷch chi ddim yn mynd i gefnogi'r cynnig yma. Mae angen cefnogi a chreu cymhelliad i gynghorau i newid eu system bleidleisio. Mae angen i'r Llywodraeth yrru'r sgwrs a'r drafodaeth yma, yn hytrach na jest gadael e i ddrifftio. Mae angen hefyd wedyn ymrwymo i gefnogi'r gofynion gweinyddol fydd yn dod yn sgil y newid a'r costau fydd yn dod yn sgil y newid yn y lle cyntaf, nes eu bod nhw wedi cael eu 'embed-o' mewn i fod yn rhan o broses ehangach, a hefyd mae yna job o waith i'w wneud i gyfathrebu i etholwyr lle mae yna newid yn digwydd. A man lleiaf, ar gefn y ddadl yma, mi fyddwn i'n gobeithio bod y Llywodraeth yn barod ymrwymo i hynny.