English: Corporatism is the theory and practice of organising society into corporations subordinate to the state. It is this approach that has been holding Wales back since 1999, swamping localism and thereby shackling social entrepreneurship and community innovation. This Bill, which could have driven the changes needed, has instead become a missed opportunity. In any body or organisation, top-down leadership blocks the change needed in the way that people, organisations and systems relate to one another, when all concerned should instead be elevating the voices and wisdom of people and communities, recognising that creativity, ingenuity and imagination are widely distributed amongst the population. National and local government should be developing and releasing that potential towards common goals. In its statement today, on a framework for regional investment in Wales, the Welsh Government states that the Cabinet has agreed to transfer as much decision making and prioritisation to local areas and regions, quote, 'as possible', but then adds that their intended mechanism is the proposed corporate joint committees under this Bill. However, the Minister gave the game away during the debate on Stage 3 of this Bill here last week. As I then stated, given their role in terms of regional infrastructure and economic development, the ability to allow Welsh Ministers to mandate the creation of corporate joint committees also undermines the internal devolution and local partnership working established in areas by bodies such as the North Wales Economic Ambition Board, a coalition involving both Governments, all six north Wales councils, business and academia. However, whilst acknowledging that principal councils have a wealth of experience in delivering economic functions, including at a regional level, through, for example, the city and growth deals, the Minister then stated that she is hoping that regions will transition their current regional arrangements into the corporate joint committees, once established. But the corporate joint committees are required, under the Bill, to have regard to any guidance that we Welsh Ministers issue in respect of their operations, including their functions, and that the Welsh Ministers will also be able to place limitations on the exercise of the economic well-being function through regulations. This therefore either misunderstands or undermines the key issues I outlined earlier, where the success city and growth deals, or any other local or regional initiatives, depends upon the seeds being planted and nurtured locally. Effective leadership is about being respectful to others, about unlocking their innate strengths and about being able to delegate. However, throughout her responses during previous Stages to this Bill, the Minister has stated her personal belief in proposals within this Bill, which are directly contradicted by the evidence provided by the expert bodies working in the relevant fields, and then led her party to defeat all our associated amendments. Dismissing international good practice, she rejected the minimum residency requirements before foreign citizens can vote here. Dismissing the Electoral Reform Society, she rejected a requirement for politics and democracy in Wales to be taught in all Welsh schools. Dismissing academics, she rejected provision to ensure that individuals are not automatically registered on the open electoral register, impacting those individuals who have purposely chosen not to register for fear of being identified by violent former partners or others who may wish them harm. Dismissing the Welsh Local Government Association, the Society of Local Authority Chief Executives and the Electoral Commission, she rejected proposals to keep one local government voting system for the whole of Wales. Dismissing the Auditor General for Wales, she rejected his argument that those town and community councils wishing to exercise the general power of competence should prepare a strategy for the proper exercise of the power. Dismissing the Electoral Reform Society Cymru, Building Communities Trust and Co-production Network for Wales, she rejected several proposals to involve local people and locally based community organisations in the making of decisions at all levels of local government in order to deliver sustainable social economic and community regeneration. Instead, as the Building Communities Trust researchers found, people in Wales feel increasingly less able to influence decisions affecting their local area. She even dismissed unanimous evidence from Welsh fire and rescue authorities that the changes to the governance arrangements that this Bill proposes would seem, quote, 'a retrograde step, not without some risk to public and firefighter safety.' And she rejected a duty on the Welsh Government to compensate local authorities for any costs incurred as a result of provisions contained within this Bill. All responsible Members should therefore be opposing this Bill, and we will be voting against it accordingly.
Welsh: Corfforaetholdeb yw'r ddamcaniaeth a'r ymarfer o drefnu cymdeithas yn gorfforaethau sy'n ddarostyngedig i'r wladwriaeth. Y dull hwn sydd wedi bod yn dal Cymru yn ôl ers 1999, gan dagu lleoliaeth a thrwy hynny lyffetheirio entrepreneuriaeth gymdeithasol ac arloesi cymunedol. Mae'r Bil hwn a allai fod wedi sbarduno'r newidiadau angenrheidiol wedi dod, yn lle hynny, yn gyfle a gollwyd. Mewn unrhyw gorff neu sefydliad, mae arweinyddiaeth o'r brig i lawr yn rhwystro'r newid sydd ei angen yn y ffordd y mae pobl, sefydliadau a systemau yn ymwneud â'i gilydd, pan ddylai pawb fod yn cynyddu lleisiau a doethineb pobl a chymunedau yn lle hynny, gan gydnabod bod creadigrwydd, dyfeisgarwch a dychymyg wedi'u dosbarthu'n eang ymhlith y boblogaeth. Dylai llywodraeth genedlaethol a llywodraeth leol fod yn datblygu ac yn rhyddhau'r potensial hwnnw tuag at amcanion cyffredin. Mewn datganiad heddiw, ar fframwaith ar gyfer buddsoddi rhanbarthol yng Nghymru, dywed Llywodraeth Cymru fod y Cabinet wedi cytuno i drosglwyddo 'cymaint â phosibl' o'r gwaith penderfynu a blaenoriaethu i ardaloedd a rhanbarthau lleol, ond wedyn mae'n ychwanegu mai'r mecanwaith a fwriedir yw'r cyd-bwyllgorau corfforaethol a gynigir o dan y Bil hwn. Fodd bynnag, datgelodd y Gweinidog y gyfrinach yn ystod y ddadl ar Gyfnod 3 y Bil yn y lle hwn yr wythnos diwethaf. Fel y dywedais bryd hynny, o ystyried eu rôl o ran seilwaith rhanbarthol a datblygu economaidd, mae'r gallu i ganiatáu i Weinidogion Cymru fandadu creu cyd-bwyllgorau corfforaethol hefyd yn tanseilio'r datganoli mewnol a'r gwaith partneriaeth lleol a sefydlwyd mewn ardaloedd gan gyrff fel Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru, cynghrair sy'n cynnwys y ddwy Lywodraeth, pob un o chwe chyngor gogledd Cymru, busnes a'r byd academaidd. Fodd bynnag, er ei bod yn cydnabod bod gan brif gynghorau gyfoeth o brofiad yn cyflawni swyddogaethau economaidd, gan gynnwys ar lefel ranbarthol, drwy'r bargeinion dinesig a thwf er enghraifft, dywedodd y Gweinidog wedyn ei bod yn gobeithio y bydd rhanbarthau'n trosglwyddo eu trefniadau rhanbarthol presennol i'r cyd-bwyllgorau corfforaethol ar ôl eu sefydlu. Ond mae'n ofynnol i'r cyd-bwyllgorau corfforaethol, o dan y Bil, roi sylw i unrhyw ganllawiau rydym ni Weinidogion Cymru yn eu cyhoeddi mewn perthynas â'u gweithrediadau, gan gynnwys eu swyddogaethau, a bydd Gweinidogion Cymru hefyd yn gallu gosod cyfyngiadau ar arfer y swyddogaeth llesiant economaidd drwy reoliadau. Felly, mae hyn naill ai'n camddeall neu'n tanseilio'r materion allweddol a amlinellais yn gynharach, lle mae llwyddiant y bargeinion dinesig a thwf, neu unrhyw fentrau lleol neu ranbarthol eraill, yn dibynnu ar blannu a meithrin yr hadau'n lleol. Mae arweinyddiaeth effeithiol yn ymwneud â pharchu eraill, datgloi eu cryfderau cynhenid a gallu dirprwyo. Fodd bynnag, drwy gydol ei hymatebion yn ystod Cyfnodau blaenorol i'r Bil hwn, mae'r Gweinidog wedi datgan ei chred bersonol yn y cynigion o fewn y Bil hwn, sy'n cael eu gwrth-ddweud yn uniongyrchol gan y dystiolaeth a ddarparwyd gan y cyrff arbenigol yn gweithio yn y meysydd perthnasol, ac yna wedi arwain ei phlaid i drechu ein holl welliannau cysylltiedig. Wrth ddiystyru arferion da rhyngwladol, gwrthododd y gofynion preswylio gofynnol cyn y gall dinasyddion tramor bleidleisio yma. Wrth ddiystyru'r Gymdeithas Diwygio Etholiadol, gwrthododd ofyniad i wleidyddiaeth a democratiaeth yng Nghymru gael eu haddysgu ym mhob ysgol yng Nghymru. Wrth ddiystyru academyddion, gwrthododd ddarpariaeth i sicrhau nad yw unigolion yn cael eu cofrestru'n awtomatig ar y gofrestr etholiadol agored, gan effeithio ar yr unigolion sydd yn bwrpasol wedi dewis peidio â chofrestru rhag cael eu hadnabod gan gyn-bartneriaid treisgar neu bobl eraill a allai fod eisiau eu niweidio. Wrth ddiystyru Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, Cymdeithas Prif Weithredwyr yr Awdurdodau Lleol a'r Comisiwn Etholiadol, gwrthododd gynigion i gadw un system bleidleisio llywodraeth leol ar gyfer Cymru gyfan. Wrth ddiystyru Archwilydd Cyffredinol Cymru, gwrthododd ei ddadl y dylai'r cynghorau tref a chymuned sy'n dymuno arfer y pŵer cymhwysedd cyffredinol baratoi strategaeth ar gyfer arfer y pŵer yn briodol. Wrth ddiystyru Cymdeithas Diwygio Etholiadol Cymru, yr Ymddiriedolaeth Adeiladu Cymunedau a Rhwydwaith Cydgynhyrchu Cymru, gwrthododd nifer o gynigion i gynnwys pobl leol a sefydliadau cymunedol lleol wrth wneud penderfyniadau ar bob lefel o lywodraeth leol er mwyn sicrhau adfywio economaidd, cymunedol a chymdeithasol cynaliadwy. Yn hytrach, fel y canfu ymchwilwyr yr Ymddiriedolaeth Adeiladu Cymunedau, mae pobl yng Nghymru'n teimlo'n llai a llai abl i ddylanwadu ar benderfyniadau sy'n effeithio ar eu hardal leol. Diystyrodd dystiolaeth unfrydol hyd yn oed gan awdurdodau tân ac achub Cymru y byddai'r newidiadau i'r trefniadau llywodraethu y mae'r Bil hwn yn eu cynnig i'w gweld, ac rwy'n dyfynnu, 'yn gam yn ôl, gyda rhywfaint o risg i ddiogelwch y cyhoedd a diffoddwyr tân.' A gwrthododd ddyletswydd ar Lywodraeth Cymru i ddigolledu awdurdodau lleol am unrhyw gostau yr eid iddynt o ganlyniad i ddarpariaethau yn y Bil hwn. Felly, dylai pob Aelod cyfrifol wrthwynebu'r Bil hwn, a byddwn yn pleidleisio yn ei erbyn yn unol â hynny.