English: Thank you very much. I've worked all my life with nurses, and it is right that we recognise the contribution of all our healthcare workers across the NHS and social care. We know that the past 18 months have been the most challenging. Like so many others in our public services, those on the front line of care have witnessed the human tragedy of the pandemic. The NHS pay review body report, published in July, is an exceptionally detailed report relying on a significant body of evidence, submissions and analysis. The document contains a range of points made by Welsh Ministers, and noted that a decision as to whether or not any additional money required would come from existing budgets in due course. We all recognise that Welsh Ministers now adding any further uplift in staff pay would need to find that money from existing budgets, and, in their evidence to the review, the Welsh Government said that, the higher the pay award, the more difficult the choices would be on how to find it and other priority ambitions for the Welsh NHS. I am pleased that the UK Conservative Government has not only provided £8.6 billion to Wales in the effort to fight coronavirus, on top of more than £2.1 billion for the 2021-22 financial year, but has announced it will also be investing an extra £1.9 billion into the Welsh NHS over the next three years. In my view, if the Welsh Government wants to pay for further increases, then it can hardly say that it is short of money. I acknowledge how difficult this is for many staff who believe that their contribution should be rewarded. Deputy Presiding Officer, I feel the same for our social care staff too. In the pandemic, the media and the political narrative largely overlooked the work of those caring for many older people whose lives were coming to an end because of COVID-19, experiencing the trauma in the residential and nursing home sector, where residents were dying at a faster rate, and where those staff members became surrogate family members in those final hours, comforting them at the end. The pandemic exposed how poorly we have recognised the contribution of our social care staff. We must put this right. And whilst I welcome the proposals to address pay as a part of new commissioning arrangements for the social care services, we need to be robust in driving more money towards supporting this crucial part of our health and care sector. Thank you very much.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Rwyf wedi gweithio gyda nyrsys ar hyd fy oes, ac mae'n iawn ein bod yn cydnabod cyfraniad ein holl weithwyr gofal iechyd ar draws y GIG a gofal cymdeithasol. Gwyddom fod y 18 mis diwethaf wedi bod yn eithriadol o heriol. Fel cymaint o rai eraill yn ein gwasanaethau cyhoeddus, mae'r rheini ar y rheng flaen ym maes gofal wedi bod yn dyst i drasiedi ddynol y pandemig. Mae adroddiad corff adolygu cyflogau'r GIG, a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf, yn adroddiad eithriadol o fanwl sy'n seiliedig ar gorff sylweddol o dystiolaeth, cyflwyniadau a dadansoddiadau. Mae'r ddogfen yn cynnwys amryw o bwyntiau a wnaed gan Weinidogion Cymru, a nododd y byddai penderfyniad yn cael ei wneud ynglŷn ag a fyddai unrhyw arian ychwanegol sydd ei angen yn dod o gyllidebau presennol maes o law. Mae pob un ohonom yn cydnabod y byddai angen i Weinidogion Cymru a fyddai'n gwneud unrhyw godiad pellach i gyflog staff ddod o hyd i'r arian hwnnw o'r cyllidebau presennol, ac yn eu tystiolaeth i'r adolygiad, dywedodd Llywodraeth Cymru, po uchaf y dyfarniad cyflog, yr anoddaf fyddai'r dewisiadau ynglŷn â sut i ddod o hyd iddo a blaenoriaethau eraill i GIG Cymru. Rwy'n falch fod Llywodraeth Geidwadol y DU nid yn unig wedi darparu £8.6 biliwn i Gymru yn yr ymdrech i frwydro yn erbyn y coronafeirws, yn ychwanegol at fwy na £2.1 biliwn ar gyfer blwyddyn ariannol 2021-22, ond eu bod wedi cyhoeddi hefyd y byddant yn buddsoddi £1.9 biliwn ychwanegol yn GIG Cymru dros y tair blynedd nesaf. Yn fy marn i, os yw Llywodraeth Cymru eisiau talu am godiadau pellach, prin y gallant ddweud eu bod yn brin o arian. Rwy'n cydnabod pa mor anodd yw hyn i lawer o staff sy'n credu y dylid gwobrwyo eu cyfraniad. Ddirprwy Lywydd, rwy'n teimlo yr un fath am ein staff gofal cymdeithasol hefyd. Yn y pandemig, i raddau helaeth fe anwybyddodd y cyfryngau a'r naratif gwleidyddol waith y rheini sy'n gofalu am lawer o bobl hŷn a oedd yn agosáu at ddiwedd eu bywydau oherwydd COVID-19, gan brofi'r trawma yn y sector cartrefi preswyl a chartrefi nyrsio, lle'r oedd trigolion yn marw ar gyfradd gyflymach, a lle daeth yr aelodau hynny o staff yn aelodau teuluol ar fenthyg yn yr oriau olaf hynny, wrth iddynt eu cysuro ar y diwedd. Datgelodd y pandemig pa mor wael yw ein cydnabyddiaeth o gyfraniad ein staff gofal cymdeithasol. Mae'n rhaid inni unioni hyn. Ac er fy mod yn croesawu'r cynigion i fynd i'r afael â chyflog fel rhan o drefniadau comisiynu newydd ar gyfer y gwasanaethau gofal cymdeithasol, mae angen inni fod yn gadarn wrth lywio mwy o arian tuag at gefnogi'r rhan hanfodol hon o'n sector iechyd a gofal. Diolch yn fawr iawn.