English: Presiding Officer, I'm not taking any interventions. Everyone's had their chance to speak, and I want to set out the facts. The conditions include there being a breach of licence provision, changes in the scientific views or the circumstances in relation to the environment and human health. There is no evidence to suggest that any of the conditions set out in section 72 are met. To suspend the licence in such circumstances would be against the law. We can and must only act on evidence. We are at risk of setting dangerous precedents if we stop listening to our experts. Secondly, I would like to respond to the concerns around testing, assessment and licensing procedures. Independent expert advice was received from the Centre for Environment, Fisheries and Aquaculture Science. Cefas are internationally recognised experts in marine, chemical and radiological analysis. Sampling of the material to be disposed of and associated testing of it was carried out in 2009, 2013 and 2017. At-depth samples were taken in 2009. Additional depth samples were not required in 2013 or 2017 as, based on expert advice, the material at depth would not have changed. I note that, for this particular disposal application, given its location to Hinkley Point, Cefas carried out a conservative generic radiological assessment, developed by the International Atomic Energy Agency. This is the internationally agreed method for testing for levels of radioactivity that determine whether the London convention requirements are met. Points have also been raised about historic issues with cooling ponds and the production of weapons-grade plutonium at the Hinkley site. This has understandably prompted further concern, but I will say again that the test results on this marine licence show that the dredged material is within safe limits and poses no radiological risk to human health or the environment and is safe and suitable to be disposed of at sea. Only certain types of projects require an environmental impact assessment. Nuclear power stations are an example of a type of project that does require an EIA, and, as such, EDF produced an EIA for the Hinkley C project. Other types of projects don't require EIAs, or the need for an EIA is determined by the appropriate authority on a case-by-case basis. The decision was taken in 2012 to screen the disposal activity out of the requirement for an EIA. Disagreeing with the decision does not make it wrong. It was a lawful decision. A key point to note is that this non-EIA approach does not mean a full and thorough environment assessment was not undertaken. A public consultation on the marine licence application was carried out in September 2012 for 28 days, in line with the standard procedure for most marine licence applications. Post-licence monitoring and any actions to be taken as a consequence of the survey findings is required, in line with condition 9.1 of the marine licence, for the disposal activity. The third theme I want to cover is the need for public reassurance and the campaign to suspend the marine licence. I fully acknowledge this matter has become an issue for many people in communities across Wales, and there has been a great deal of media coverage. Whilst I, of course, respect the right to protest, I'm very concerned by the ongoing scaremongering and lies being circulated as part of the campaign against this marine licence, which has resulted in unnecessary public concern for the people of Wales. Furthermore, I was alarmed by the call to blockade these works as part of the campaign. This is dangerous and risks public safety. Against the tide of misinformation, and to reassure the public, I asked Natural Resources Wales to write to AMs and local authorities to set out the facts in order to dispel myths and untruths and ensure all information was available on their website. However, this week, I have again met with NRW and written to them using my powers under section 100 of the Marine and Coastal Access Act 2009, setting out my expectations on further engagement and communication with the public. I hope this additional information will help Assembly Members again reassure their constituents and also members of the public. And, in answer to Jane Hutt's specific question, I'll be very happy to update Members when I receive further information. The reason I cannot support the original motion today is because this licence has been granted lawfully, assessments have been carried out robustly, and the evidence has been assessed by experts and in line with international standards. The evidence and decision-making process has been made available, and there are no grounds for further testing or suspension of the licence. NRW will undertake wider engagement and targeted communications. I also believe it is deeply disappointing there are some who are deliberately seeking to mislead the public for their own political gain and misrepresenting the facts. [ Interruption.]
Welsh: Lywydd, nid wyf yn cymryd unrhyw ymyriadau. Mae pawb wedi cael cyfle i siarad, ac rwyf am nodi'r ffeithiau. Mae'r amodau'n cynnwys torri darpariaethau'r drwydded, newidiadau yn y farn wyddonol neu'r amgylchiadau mewn perthynas â'r amgylchedd ac iechyd pobl. Ni cheir unrhyw dystiolaeth sy'n awgrymu bod unrhyw un o'r amodau a nodir yn adran 72 yn cael eu bodloni. Byddai atal y drwydded o dan amgylchiadau o'r fath yn erbyn y gyfraith. Fe allwn ac fe ddylwn weithredu ar sail tystiolaeth yn unig. Rydym mewn perygl o osod cynseiliau peryglus os ydym yn rhoi'r gorau i wrando ar ein harbenigwyr. Yn ail, hoffwn ymateb i'r pryderon ynglŷn â chynnal profion, asesu a gweithdrefnau trwyddedu. Cafwyd cyngor arbenigol annibynnol gan Ganolfan Gwyddorau'r Amgylchedd, Pysgodfeydd a Dyframaethu. Mae Cefas yn arbenigwyr rhyngwladol cydnabyddedig ar ddadansoddi morol, cemegol a radiolegol. Cafodd y deunydd sydd i'w waredu ei samplu a chynhaliwyd profion cysylltiedig arno yn 2009, 2013 a 2017. Cymerwyd samplau ar ddyfnder yn 2009. Nid oedd angen samplau ychwanegol ar ddyfnder yn 2013 na 2017 gan fod cyngor arbenigol wedi pennu na fyddai'r deunydd ar ddyfnder wedi newid. Ar gyfer y cais gwaredu penodol hwn, o ystyried ei leoliad mewn perthynas â Hinkley Point, nodaf fod Cefas wedi cynnal asesiad radiolegol generig ceidwadol, a ddatblygwyd gan yr Asiantaeth Ynni Atomig Rhyngwladol. Dyma'r dull y cytunwyd arno'n rhyngwladol ar gyfer cynnal profion ar lefelau o ymbelydredd sy'n pennu a yw gofynion confensiwn Llundain wedi'u bodloni. Gwnaed pwyntiau hefyd am faterion hanesyddol yn ymwneud â phyllau oeri a chynhyrchu plwtoniwm o safon cynhyrchu arfau ar safle Hinkley. Mae hyn yn ddealladwy wedi ysgogi pryder pellach, ond hoffwn ddweud unwaith eto fod canlyniadau'r profion ar y drwydded forol hon yn dangos bod y deunydd a garthwyd o fewn terfynau diogel ac nid yw'n peri unrhyw risg radiolegol i iechyd pobl na'r amgylchedd ac mae'n ddiogel ac yn addas i'w waredu yn y môr. Rhai mathau o brosiectau'n unig sy'n galw am asesiad o'r effaith amgylcheddol. Mae gorsafoedd pŵer niwclear yn enghraifft o'r math o brosiect sy'n galw am asesiad o'r fath, ac fel y cyfryw, cynhyrchodd EDF asesiad o'r effaith amgylcheddol ar gyfer prosiect Hinkley C. Nid oes angen asesiadau o'r fath ar fathau eraill o brosiectau, neu caiff yr angen am asesiad o'r ei benderfynu gan yr awdurdod priodol ar sail achosion unigol. Gwnaed y penderfyniad yn 2012 i sgrinio'r gweithgaredd gwaredu o'r gofyniad am asesiad o'r effaith amgylcheddol. Nid yw anghytuno gyda'r penderfyniad yn ei wneud yn anghywir. Roedd yn benderfyniad cyfreithlon. Pwynt allweddol i'w nodi yw nad yw'r dull nad yw'n galw am asesiad o'r effaith amgylcheddol yn golygu na chyflawnwyd asesiad amgylcheddol llawn a thrylwyr. Cynhaliwyd ymgynghoriad cyhoeddus ar y cais am drwydded forol ym mis Medi 2012 am 28 diwrnod, yn unol â'r weithdrefn safonol ar gyfer y rhan fwyaf o geisiadau am drwyddedau morol. Ar ôl rhoi'r drwydded mae'n ofynnol gwneud gwaith monitro ac unrhyw gamau gweithredu i'w cymryd o ganlyniad i ganfyddiadau'r arolwg, yn unol ag amod 9.1 y drwydded forol ar gyfer y gweithgaredd gwaredu. Y drydedd thema rwyf am roi sylw iddi yw'r angen i dawelu meddyliau'r cyhoedd a'r ymgyrch i atal y drwydded forol. Rwy'n cydnabod yn llwyr fod y mater hwn wedi dod yn broblem i lawer o bobl mewn cymunedau ledled Cymru, a chafwyd cryn dipyn o sylw yn y cyfryngau. Er fy mod yn parchu'r hawl i brotestio wrth gwrs, rwy'n bryderus iawn ynghylch y codi bwganod a'r celwyddau parhaus sy'n cael eu lledaenu yn rhan o'r ymgyrch yn erbyn y drwydded forol hon gan arwain at bryder cyhoeddus diangen i bobl Cymru. Yn ogystal â hynny, cefais fy nychryn gan yr alwad i ffurfio blocâd rhag y gwaith hwn fel rhan o'r ymgyrch. Mae hyn yn beryglus ac yn creu risg i ddiogelwch y cyhoedd. Yn erbyn y llif o wybodaeth anghywir, ac i dawelu meddwl y cyhoedd, gofynnais i Cyfoeth Naturiol Cymru ysgrifennu at ACau ac awdurdodau lleol i nodi'r ffeithiau er mwyn chwalu'r mythau a'r anwiredd a sicrhau bod yr holl wybodaeth ar gael ar eu gwefan. Fodd bynnag, yr wythnos hon, cyfarfûm â Cyfoeth Naturiol Cymru eto ac ysgrifennu atynt gan ddefnyddio fy mhwerau o dan adran 100 o Ddeddf y Môr a Mynediad i'r Arfordir 2009, a nodi fy nisgwyliadau o ran ymgysylltu a chyfathrebu ymhellach â'r cyhoedd. Gobeithio y bydd y wybodaeth ychwanegol hon yn helpu ACau eto i dawelu meddyliau eu hetholwyr ac aelodau'r cyhoedd. Ac mewn ateb i gwestiwn penodol Jane Hutt, byddaf yn hapus iawn i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau pan fyddaf yn cael rhagor o wybodaeth. Y rheswm pam na allaf gefnogi'r cynnig gwreiddiol heddiw yw oherwydd bod y drwydded hon wedi'i rhoi'n gyfreithlon, cynhaliwyd asesiadau trylwyr, ac aseswyd y dystiolaeth gan arbenigwyr yn unol â safonau rhyngwladol. Mae'r dystiolaeth a'r broses o wneud penderfyniadau ar gael i'w gweld, ac nid oes sail dros gynnal rhagor o brofion neu atal y drwydded. Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymgysylltu'n ehangach ac yn llunio cyfathrebiadau wedi'u targedu. Credaf hefyd ei bod hi'n hynod o siomedig fod yna rai sy'n fwriadol yn ceisio camarwain y cyhoedd er budd gwleidyddol iddynt hwy eu hunain ac yn camgyfleu'r ffeithiau. [ Torri ar draws.]