techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, I thank Janet Finch-Saunders for that question. Obviously, private foster parents need to be covered by these regulations that she has described, but, obviously, it's very important that they know what they have to do. So, I think it is incumbent on the local authority to ensure that private foster parents are made aware, that they make publicly available the information about what private foster parents have to do, because it's extremely important that private foster parents are regulated for the reasons that she's given.
Welsh: Wel, diolch i Janet Finch-Saunders am y cwestiwn hwnnw. Yn amlwg, mae angen cynnwys rhieni maeth preifat yn y rheoliadau hyn y mae newydd eu disgrifio, ond yn amlwg, mae'n bwysig iawn eu bod yn gwybod beth sy'n rhaid iddynt ei wneud. Felly, credaf ei bod yn ddyletswydd ar yr awdurdod lleol i sicrhau bod rhieni maeth preifat yn ymwybodol o'r hyn sydd angen iddynt ei wneud, a'u bod yn sicrhau bod y wybodaeth hon ar gael i'r cyhoedd, oherwydd mae'n bwysig dros ben bod rhieni maeth preifat yn cael eu rheoleiddio am y rhesymau y mae wedi'u rhoi.
English: Minister, would you agree that it's unacceptable to tell a vulnerable older person who is poor and yet who doesn't reach the high threshold to receive public care following assessment - would you agree that it's unacceptable to tell such a person, 'Just pay for your own care privately or go without'?
Welsh: Gweinidog, fyddech chi'n cytuno ei bod hi'n annerbyniol i ddweud wrth rywun bregus, oedrannus, ffaeledig a thlawd, ond eto rhywun sydd ddim yn cyrraedd y trothwy uchel i dderbyn gofal cyhoeddus wedi asesiad - fyddech chi'n cytuno ei bod hi'n annerbyniol i ddweud wrth rywun felly, 'Jest talwch am eich gofal yn breifat, neu ewch heb ddim'?
English: I think I'd have to have some more details about this particular case that you're describing before I could comment on it. It obviously sounds a very unfortunate incident to have happened, but I'd be grateful if you could let me know the details of that case and I can respond.
Welsh: Rwy'n credu y byddai'n rhaid i mi gael mwy o fanylion am yr achos penodol hwn rydych yn ei ddisgrifio cyn gallu rhoi sylw arno. Yn amlwg, mae'n swnio'n ddigwyddiad anffodus iawn, ond buaswn yn ddiolchgar pe gallech roi manylion yr achos hwnnw i mi er mwyn i mi allu ymateb.
English: Thank you for that question. The Cabinet has discussed our 'Healthy Weight: Healthy Wales' strategy, which is currently out for consultation, to agree eight priority areas on physical activity. I've since established a cross-Government implementation board; the first meeting that took place was attended by me and my colleague Dafydd Elis-Thomas. There are a range of programmes, such as the daily mile, the Healthy and Active Fund and active travel to school, which support delivery of our ambitions.
Welsh: Diolch i chi am y cwestiwn hwnnw. Mae'r Cabinet wedi trafod ein strategaeth 'Pwysau Iach: Cymru Iach', sy'n destun ymgynghoriad ar hyn o bryd, i gytuno ar wyth maes blaenoriaeth ar weithgarwch corfforol. Ers hynny, rwyf wedi sefydlu bwrdd gweithredu trawslywodraethol; mynychwyd y cyfarfod cyntaf a gynhaliwyd gennyf fi a fy nghyd-Aelod, Dafydd Elis-Thomas. Mae amryw o raglenni, megis y filltir ddyddiol, y Gronfa Iach ac Egnïol a theithio llesol i'r ysgol, sy'n ein helpu i gyflawni ein huchelgeisiau.
English: Well, thank you very much for that answer, Minister. I'm pleased that you've already - . You've pre-empted my question, because part of the delivery of the Active Travel (Wales) Act 2013 - brought through with laudable ambitions by my colleague John Griffiths here, before my time - sets out that Wales would become the country where it was the most natural thing to walk and cycle, it was the most natural way to get about. But we held a debate only last week where we showed the distance that there is between that laudable aim and actually the reality on the ground, and a lot of this is to do with cross-Government working. So, could I have that commitment on record from the Minister that he will continue to work with other Government Ministers, including the Minister for Education, to ensure that active travel to and from schools becomes a key part of the Public Health Wales administered healthy schools programme? This will not eat into schools' time, into any curriculum delivery, and it can be done cheaply and well, as we saw only recently at the cross-party group on active travel, delivered in Cardiff itself. So, would he commit to that cross-Government working with the Minister for Education to really embed it within the healthy schools programme?
Welsh: Wel, diolch yn fawr iawn am yr ateb hwnnw, Weinidog. Rwy'n falch eich bod eisoes - . Rydych wedi achub y blaen ar fy nghwestiwn, oherwydd mae rhan o ddarpariaeth Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013 - a gyflwynwyd gydag uchelgeisiau clodwiw gan fy nghyd-Aelod yma, John Griffiths, cyn fy amser i - yn nodi y byddai Cymru yn datblygu i fod yn wlad lle mae pobl yn cerdded ac yn beicio fel y dewis mwyaf naturiol, am mai dyna'r ffordd naturiol o deithio o gwmpas. Ond cawsom ddadl yr wythnos diwethaf lle roeddem yn dangos y pellter rhwng y nod clodwiw hwnnw a'r realiti ar lawr gwlad mewn gwirionedd, ac mae llawer o hyn yn ymwneud â gweithio trawslywodraethol. Felly, a all y Gweinidog gofnodi ei ymrwymiad y bydd yn parhau i weithio gyda Gweinidogion eraill y Llywodraeth, gan gynnwys y Gweinidog Addysg, i sicrhau bod teithio llesol i ac o ysgolion yn dod yn rhan allweddol o raglen ysgolion iach Iechyd Cyhoeddus Cymru? Ni fydd hyn yn bwyta i mewn i amser ysgolion, nac unrhyw ddarpariaeth cwricwlwm, a gellir ei wneud yn rhad ac yn dda, fel y gwelsom yn ddiweddar yng nghyfarfod y grŵp trawsbleidiol ar deithio llesol, a gyflwynwyd yng Nghaerdydd ei hun. Felly, a wnaiff ymrwymo i weithio'n drawslywodraethol gyda'r Gweinidog Addysg er mwyn ei ymgorffori'n llawn o fewn y rhaglen ysgolion iach?
English: Yes, I'm more than happy to continue the work that I and Dafydd Elis-Thomas have started with a range of Ministers with an interest. And, of course, the Minister for Education has a specific role and remit over what takes place within the school. There's a challenge about not just what takes place in the curriculum, but the broader culture within that school, but - obviously, with our colleague the Deputy Minister for Economy and Transport in particular - to understand how we get children to and from the school as well. Now, it isn't just about travel in the school day, it is also work, for example, on our response to the 20's Plenty for Us campaign as well - the evidence that exists about whether speed limits make a difference about people's willingness to travel to school and undertake other forms of getting to and from school, their place of work and moving around socially as well. So, there's a wide range of activity that I'm interested in to fundamentally change the way that we move and the way that we actually have health outcomes here in Wales as well.
Welsh: Gwnaf, rwy'n fwy na hapus i barhau â'r gwaith y mae Dafydd Elis-Thomas a minnau wedi'i ddechrau gydag amryw o Weinidogion sydd â diddordeb. Ac wrth gwrs, mae gan y Gweinidog Addysg rôl a chylch gwaith penodol mewn perthynas â'r hyn sy'n digwydd o fewn yr ysgol. Mae yna her mewn perthynas â'r hyn sy'n cael ei gynnwys yn y cwricwlwm, yn ogystal â'r diwylliant ehangach o fewn yr ysgol, ond - yn amlwg, gyda'n cyd-Aelod, Dirprwy Weinidog yr Economi a Thrafnidiaeth yn arbennig - i ddeall sut y mae plant yn teithio i ac o'r ysgol yn ogystal. Nawr, nid yw'n ymwneud â theithio i ac o'r ysgol yn unig, mae hefyd yn ymwneud â'n gwaith, er enghraifft, ar ein hymateb i ymgyrch 20's Plenty for Us yn ogystal - y dystiolaeth sy'n bodoli ynglŷn ag a yw terfynau cyflymder yn gwneud gwahaniaeth i barodrwydd pobl i deithio i'r ysgol ac i ymgymryd â ffyrdd eraill o deithio i ac o'r ysgol, a'u gweithle a theithio o gwmpas yn gymdeithasol yn ogystal. Felly, mae gennyf ddiddordeb mewn amrywiaeth eang o weithgareddau i sbarduno newidiadau sylfaenol yn y ffordd rydym yn symud a'r canlyniadau iechyd yma yng Nghymru hefyd mewn gwirionedd.
English: Minister, I'm encouraged to hear how you're talking to colleagues, because this does seem to me an area for the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 methodology to come in place, because, clearly, you can improve health. The other key thing, if we do, is we improve the environment, because the school run is something that really got embedded in the 1990s. Of course, those of us of an older generation have no idea about it. It still amazes me to see just how much traffic there is taking children and young people to and from school. I did notice there was an excellent demonstration outside the Senedd - unfortunately, not on a sitting day - of young people demanding more action. One thing they could demand is an end to the school run. I think that is a real thing that would help improve the situation. And it's really that sort of challenge that we now need in the system.
Welsh: Weinidog, mae'n galonogol clywed sut rydych yn siarad â'ch cyd-Aelodau, oherwydd ymddengys i mi fod hwn yn faes sy'n berthnasol i fethodoleg Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, oherwydd, yn amlwg, gallwch wella iechyd. Os ydym yn gwneud hynny, y peth allweddol arall yw ein bod yn gwella'r amgylchedd, oherwydd mae hebrwng plant i'r ysgol ac oddi yno yn rhywbeth a ddechreuodd fynd yn arfer go iawn yn y 1990au mewn gwirionedd. Wrth gwrs, nid oes gan rai ohonom o'r genhedlaeth hŷn unrhyw syniad am y peth. Mae faint o draffig sy'n deillio o'r ffaith bod rhieni'n hebrwng plant a phobl ifanc i'r ysgol ac oddi yno yn fy rhyfeddu o hyd. Sylwais ar brotest ragorol y tu allan i'r Senedd - yn anffodus, nid ar ddiwrnod pan oeddem yn cyfarfod - gan bobl ifanc a oedd yn galw am fwy o weithredu. Un peth y gallant alw amdano yw diwedd ar hebrwng plant i'r ysgol ac oddi yno. Credaf fod hwnnw'n un peth go iawn a fyddai'n helpu i wella'r sefyllfa. A dyna'r math o her rydym ei hangen yn fawr yn y system yn awr.
English: I recognise exactly the point you make and I'm, in politics, young - in real life, I'm a middle-aged man - and so I do remember going to school and the normal thing was that people walked, and you got a bus to school if your school was further afield. There were very few cars around the primary school that I attended, and yet, in most of my constituency and in most others, there are a significant number of short journeys to and from school. I normally walk, and sometimes end up carrying my son to school, but the normal way for us to get to school is not to get in the car. There's a challenge about how we renormalise behaviour, and, again, that challenge about not wanting to judge people, because, actually, that doesn't help them to engage, but how we make it easier for people to make that journey a normal one without the aid and benefit of a car.
Welsh: Rwy'n cydnabod yn llwyr y pwynt rydych yn ei wneud ac ym myd gwleidyddiaeth, rwy'n ifanc - yn y byd go iawn rwy'n ddyn canol oed - ac felly rwy'n cofio mynd i'r ysgol a'r ffordd arferol oedd mai cerdded fyddai pobl, a byddech yn mynd ar y bws i'r ysgol os oedd eich ysgol yn bellach i ffwrdd. Ychydig iawn o geir a oedd o amgylch yr ysgol gynradd a fynychwn, ac eto, mae nifer sylweddol o deithiau byr i ac o'r ysgol yn y rhan fwyaf o fy etholaeth ac yn y rhan fwyaf o etholaethau eraill. Fel arfer rwy'n cerdded, ac weithiau'n cario fy mab i'r ysgol yn y pen draw, ond nid yw'n arferol i ni deithio i'r ysgol yn y car. Mae yna her ynglŷn â'r ffordd rydym yn ailnormaleiddio ymddygiad, ac unwaith eto, yr her ynglŷn â pheidio â bod eisiau beirniadu pobl, oherwydd mewn gwirionedd, nid yw hynny'n eu helpu i gymryd rhan, ond yn hytrach sut y gallwn ei gwneud yn haws i bobl wneud y daith honno'n un arferol heb gymorth car.
English: I was delighted to take part in the health committee's recent inquiry into increasing physical activity among young people, and I'm looking forward to going through the report that I pushed to have, to go through it in more detail. But one of the key things that was highlighted in that report was the need to push active travel for children. And I am also pleased that you're talking with other Government colleagues about what can be done, but, of course, what you're talking about is crucial here. Not only do we need to see co-operation, but we need to see co-budgeting, I think, between Government departments. Can you assure us that you are moving away from what would perhaps be called a silo way of working in order to find ways of co-funding schemes that have benefits across departments?
Welsh: Roeddwn yn falch iawn o gymryd rhan yn ymchwiliad diweddar y pwyllgor iechyd i gynyddu gweithgarwch corfforol ymysg pobl ifanc, ac rwy'n edrych ymlaen at edrych yn fwy manwl ar yr adroddiad y bûm yn galw am ei gael. Ond un o'r pethau allweddol a amlygwyd yn yr adroddiad hwnnw oedd yr angen i hybu teithio llesol ymysg plant. Ac rwy'n falch hefyd eich bod yn siarad â chyd-Aelodau eraill yn y Llywodraeth ynglŷn â'r hyn y gellir ei wneud, ond wrth gwrs, mae'r hyn rydych yn sôn amdano'n hollbwysig yma. Mae angen i ni sicrhau cydweithrediad, yn ogystal â chyd-gyllidebu, rwy'n credu, rhwng adrannau'r Llywodraeth. A allwch ein sicrhau eich bod yn symud oddi wrth yr hyn y gellid ei alw'n weithio mewn seilos, er mwyn dod o hyd i ffyrdd o gyd-ariannu cynlluniau sydd â manteision ar draws adrannau?
English: Well, every department needs to think not only about its own individual priorities, but actually priorities for the Government, and on a number of the areas - this is only one example - what is a Government priority with a lead Minister requires action by a number of other people to make it real. That's exactly what we are aiming to do. I will, of course, be responding to the Health, Social Care and Sport Committee's report in due course properly and fully, and we'll see if this place allocates time for a debate in the Chamber as well.
Welsh: Wel, mae pob adran angen meddwl, nid yn unig am ei blaenoriaethau unigol ei hun, ond blaenoriaethau'r Llywodraeth mewn gwirionedd, ac mewn nifer o'r meysydd - un enghraifft yn unig yw hon - mae'r hyn sy'n flaenoriaeth Llywodraeth gyda Gweinidog arweiniol yn galw am gydweithrediad nifer o bobl eraill i'w gwireddu. Dyna'n union rydym yn ceisio'i wneud. Wrth gwrs, byddaf yn ymateb i adroddiad y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon yn briodol ac yn llawn maes o law, ac fe gawn weld a fydd y lle hwn yn neilltuo amser ar gyfer dadl yn y Siambr hefyd.
English: Whilst rates in Wales have remained static over recent years, the Welsh Government remains committed to increasing the uptake of breastfeeding. A national work programme has been established, involving clinicians, service leads, Public Health Wales and other stakeholders, including, of course, women themselves, focusing on improving breastfeeding rates in maternity and early years settings.
Welsh: Er bod y cyfraddau yng Nghymru wedi parhau'n sefydlog dros y blynyddoedd diwethaf, mae Llywodraeth Cymru yn parhau i fod yn ymrwymedig i gynyddu nifer y mamau sy'n bwydo ar y fron. Sefydlwyd rhaglen waith genedlaethol, sy'n cynnwys clinigwyr, arweinwyr gwasanaethau, Iechyd Cyhoeddus Cymru a rhanddeiliaid eraill, yn cynnwys, wrth gwrs, menywod eu hunain, gan ganolbwyntio ar wella cyfraddau bwydo ar y fron mewn lleoliadau mamolaeth a blynyddoedd cynnar.
English: I appreciate that you fully understand the importance of breastfeeding for the long-term health of both mother and baby from your previous answers, but we are starting from a low base, are we not, as 71 per cent of mothers in Wales initiate breastfeeding compared to 83 per cent in England. And we know that only 1 per cent of mothers breastfeed exclusively for six months in Wales. And I think what I wanted to explore with you now are really the social barriers to women breastfeeding, because it isn't just about ensuring that they have the best professional support; it is about ensuring that they get the support from their families and from the wider community. I do recall vividly the research that was presented in the Assembly a couple of years ago from Cardiff University who'd done research in a Newport Communities First area about the resistance from both family members and also from the public when people were endeavouring to breastfeed in a cafe or a restaurant. And I am delighted to see that Newport has now got the Newport Breastfeeding Welcome premises scheme, which tackles this issue of ensuring that people understand that this is a perfectly normal activity. So, I wonder if you could tell us, since that was launched a year ago, what success it's had, if there's any sign of improvement in breastfeeding rates in Newport, and whether there are any plans to roll that scheme out across Wales so that we can ensure that all premises serving food are welcoming to breastfeeders.
Welsh: O'ch atebion blaenorol, rwy'n derbyn eich bod yn llawn ddeall pwysigrwydd bwydo ar y fron i iechyd hirdymor y fam a'r babi, ond rydym yn dechrau o sylfaen isel, onid ydym, gan mai 71 y cant o famau yng Nghymru sy'n dechrau bwydo ar y fron o gymharu ag 83 y cant yn Lloegr. A gwyddom mai 1 y cant yn unig o famau sy'n bwydo ar y fron yn unig am chwe mis yng Nghymru. Ac rwy'n credu mai'r hyn roeddwn eisiau ei archwilio gyda chi yn awr yw'r ffactorau cymdeithasol sy'n rhwystro menywod rhag bwydo ar y fron, oherwydd nid yw'n ymwneud yn unig â sicrhau eu bod yn cael y cymorth proffesiynol gorau; mae'n ymwneud â sicrhau eu bod yn cael cymorth gan eu teuluoedd a'r gymuned ehangach. Rwy'n cofio'n glir yr ymchwil a gyflwynwyd yn y Cynulliad rai blynyddoedd yn ôl gan Brifysgol Caerdydd a oedd wedi gwneud gwaith ymchwil mewn ardal Cymunedau yn Gyntaf yng Nghasnewydd, ynglŷn â gwrthwynebiad aelodau o'r teulu, yn ogystal â'r cyhoedd, pan oedd pobl yn ymdrechu i fwydo ar y fron mewn caffi neu fwyty. Ac rwy'n falch o weld bod Casnewydd bellach wedi sefydlu cynllun Croesawu Bwydo ar y Fron Casnewydd, sy'n mynd i'r afael â'r gwaith o sicrhau bod pobl yn deall bod hwn yn weithgaredd hollol normal. Felly, tybed a allech ddweud wrthym, ers i'r cynllun hwnnw gael ei lansio flwyddyn yn ôl, pa mor llwyddiannus y mae wedi bod, a oes unrhyw arwydd o welliant yn y cyfraddau bwydo ar y fron yng Nghasnewydd, ac a oes unrhyw gynlluniau i ymestyn y cynllun ledled Cymru fel y gallwn sicrhau bod pob safle sy'n gweini bwyd yn croesawu mamau sy'n bwydo ar y fron.
English: I couldn't tell you about the figures on outcomes from the Newport project, but I'll happily look at it. I realise that that's an issue that has been raised in the Chamber by our colleague Jayne Bryant. But I think that, in many ways, the most important term used there was about 'normal', and breastfeeding is normal and the challenge is that it has been denormalised in lots of situations. Now, that's part of our challenge, you're right, about parents, the wider family, friends, work and social settings, for this to be seen as exactly as it is: it's an entirely normal activity and one that we want to encourage and to renormalise in areas where it isn't. But, more than that, I'll have some more to say about the work we're doing within Government. I'm looking to publish some of our reports and recommendations that will come to me in May, June this year, but, on the specific point about Newport, I'll happily look at it and come back to update on if there are early findings that would help us in our work nationally. FootnoteLink
Welsh: Ni allaf roi ffigurau i chi mewn perthynas â chanlyniadau prosiect Casnewydd, ond rwy'n hapus i edrych arno. Rwy'n sylweddoli bod hwnnw'n fater a godwyd yn y Siambr gan ein cyd-Aelod, Jayne Bryant. Ond mewn llawer o ffyrdd, credaf mai'r term pwysicaf a ddefnyddiwyd yno oedd 'normal', ac mae bwydo ar y fron yn normal a'r her yw ei fod wedi cael ei ddadnormaleiddio mewn llawer o sefyllfaoedd. Nawr, mae hynny'n rhan o'r her sy'n ein hwynebu, rydych yn iawn, i sicrhau bod rhieni, y teulu ehangach, ffrindiau, gwaith a lleoliadau cymdeithasol yn gweld hyn am yr hyn ydyw, sef gweithgaredd hollol normal ac un rydym eisiau ei annog a'i ailnormaleiddio mewn ardaloedd lle nad yw'n cael ei ystyried felly. Ond yn fwy na hynny, bydd gennyf fwy i'w ddweud am y gwaith rydym yn ei wneud o fewn y Llywodraeth. Rwy'n bwriadu cyhoeddi rhai o'n hadroddiadau a'n hargymhellion a ddaw i law ym mis Mai neu ym mis Mehefin eleni, ond ar y pwynt penodol am Gasnewydd, rwy'n hapus i edrych arno a dod yn ôl i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i chi os ceir canfyddiadau cynnar a fyddai o gymorth i ni gyda'n gwaith yn genedlaethol. FootnoteLink
English: Breastfeeding is a critical campaign tool that the Welsh Government should be promoting across all newborns' mothers. I'm someone who wants to join in that campaign - my wife, a former midwife, obviously knows the benefits of that. But the one thing we lack is a workforce of midwives in the Cwm Taf health board area that is fully manned, if you like, with midwives there to help expectant mums. We know that Cwm Taf have had problems; we know Cwm Taf has the lowest take-up rate of breastfeeding of all the health board areas. Can you update us today, Minister, as to what the staffing arrangements will be amongst midwives in the Cwm Taf health board area in light of Healthcare Inspectorate Wales's comments yesterday? Because, as I'm led to believe, there are still gaps and there are still vacancies, and we can talk all we want about the positives around breastfeeding, but, if you haven't got the midwives in place, then that support that expectant mums would require is just not going to be there.
Welsh: Mae bwydo ar y fron yn destun ymgyrchu hollbwysig y dylai Llywodraeth Cymru ei hyrwyddo ymhlith yr holl famau babanod newydd-anedig. Rwyf eisiau ymuno â'r ymgyrch honno - mae fy ngwraig, cyn-fydwraig, yn amlwg yn ymwybodol o fanteision bwydo ar y fron. Ond un peth nad oes gennym yw gweithlu o fydwragedd yn ardal bwrdd iechyd Cwm Taf sydd wedi'i staffio'n llawn i helpu mamau beichiog. Gwyddom fod Cwm Taf wedi cael problemau; gwyddom mai Cwm Taf sydd â'r gyfradd isaf o famau'n bwydo ar y fron o holl ardaloedd y byrddau iechyd. A allwch roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni heddiw, Weinidog, o ran beth fydd y trefniadau staffio ymhlith bydwragedd yn ardal bwrdd iechyd Cwm Taf yng ngoleuni sylwadau Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru ddoe? Oherwydd, yn ôl yr hyn rwy'n ei ddeall, mae yna fylchau a swyddi gwag o hyd, a gallwn siarad faint a fynnom am y pethau cadarnhaol mewn perthynas â bwydo ar y fron, ond os nad oes gennych fydwragedd ar waith, ni fydd y cymorth sydd ei angen ar famau beichiog ar gael iddynt.