English: I won't speak for too long. Most of the important points have already been covered by the committee Chair, but this was an important inquiry, I think, because we are talking here about a means of unlocking Wales's potential. We're talking about one of the key ways of bringing us out of the rut that we've been in as a nation. Investment in Welsh infrastructure is crucially important for the future: infrastructure in order to deliver better public services, including education; infrastructure to connect Wales in order to generate and share prosperity across the county; digital infrastructure to ensure that Wales can play its full part in the twenty-first century and beyond; and, of course, in face of the climate emergency, the green infrastructure to make us fit to respond to that climate emergency. We need capital funding, of course, in order to be able to deliver that, and it's good to see it when capital funding is available for allocation within annual budgets, but that isn't enough as we look at how we undo the impacts of many years of a lack of investment in infrastructure in Wales. We need large sums, and, in order to unlock that money, then we do need to be creative in doing so. And what we as a committee did, as we've already heard, is to look across a range of models and to identify real scope for investment in our future in ways that we haven't been utilising in the past. And, as the Chair said, we are very open minded as a committee about the scope to consider new, alternative models of funding investment - models that we haven't yet been able to properly refine. So, as the recommendations state, we need to plan carefully for the long term, how we prioritise investment. We need to have a clear picture of the challenges and barriers that we are seeking to overcome, and how the plans that are developed respond to those challenges. We need to select appropriate financing models for the appropriate situations, as we've heard mentioned already - collaboration with local government, for example, in terms of choosing the appropriate models, and also ensuring that the model selected does reflect the risk, as has been mentioned by other committee members, and the various types and levels of risks attached to different projects. I think that was one of the major problems with PFI schemes in the past. There was, without doubt, some rewarding of private investors where the risk taken, if truth be told, was very low indeed. Mike Hedges has made reference to some of those contracts that rewarded the soft elements of those contracts very generously. We can't do that, and as we move towards alternative models - MIM, for example - then we must be much more sophisticated in terms of how those contracts and agreements are drawn up, and that does mean investment in skills that will bring the best value for the public purse in drawing up contracts in effective and efficient ways. But I will finish with this point: one thing that we do have to be willing to do is to borrow and to invest over and above what's been done in the past. The percentage of the Welsh budget used to make borrowing repayments is far too low - let's speak plainly. We do have to be in a position where we can unlock capital, ensure reasonably what percentage of our budget we are happy and comfortable in using to repay those borrowings, in order to move towards an infrastructure system that we can be confident in, that will provide us with an opportunity to deliver the potential that we haven't done in the past. This Government should be banging on the Downing Street door on a daily basis, insisting on these powers, so that we can invest in this way. But at least now, and with the Government having agreed to these recommendations, I do think that there is ambition developing jointly in order to unlock our potential.
Welsh: Gwnaf i ddim siarad yn hir. Mae'r rhan fwyaf o'r pwyntiau pwysig wedi cael eu gwneud gan Gadeirydd y pwyllgor, ond mi oedd hwn yn ymchwiliad pwysig, dwi'n meddwl, achos rydym ni'n sôn yn fan hyn am fodd o ddatgloi potensial Cymru. Rydym ni'n sôn am un o'r ffyrdd allweddol o ddod â ni allan o'r rhigol rydym ni ynddi hi, dwi'n teimlo, fel gwlad ar hyn o bryd. Mae buddsoddi yn isadeiledd Cymru'n gwbl hanfodol, dwi'n meddwl, ar gyfer y dyfodol: isadeiledd er mwyn gallu delifro gwasanaethau cyhoeddus gwell, yn cynnwys addysg; isadeiledd i gysylltu Cymru er mwyn creu a rhannu llewyrch o gwmpas y wlad; isadeiledd digidol i wneud yn siŵr bod Cymru yn gallu chwarae ei rhan yn llawn yn yr unfed ganrif ar hugain a thu hwnt; ac, wrth gwrs, yn wyneb yr argyfwng hinsawdd, yr isadeiledd gwyrdd i'n gwneud ni yn ffit i ymateb i'r argyfwng hinsawdd yna. Mae angen cyllid cyfalaf, wrth gwrs, er mwyn gallu gwneud hynny, ac mae'n dda gweld pan fo cyllid cyfalaf yn gallu cael ei ddyrannu o fewn cyllidebau blwyddyn i flwyddyn, ond, wrth gwrs, dydy hynny ddim yn ddigon wrth inni edrych ar sut i ddad-wneud blynyddoedd lawer o ddiffyg buddsoddiad yn isadeiledd Cymru. Mae angen symiau mawr arnom ni, ac er mwyn datgloi'r symiau mawr yna mae angen bod yn greadigol ynglŷn â sut i wneud hynny. A beth wnaethon ni fel pwyllgor, fel rydym ni wedi'i glywed yn cael ei amlinellu'n barod, oedd edrych ar draws ystod o fodelau a gweld bod yna sgôp go iawn i fuddsoddi yn ein dyfodol mewn ffyrdd dydyn ni ddim wedi bod yn eu gwneud hyd yma. Ac, fel dywedodd y Cadeirydd hefyd, rydym ni'n feddwl agored iawn fel pwyllgor ynglŷn â'r sgôp i feddwl am ffyrdd a modelau newydd o gyllido buddsoddiad - modelau dydyn ni ddim hyd yma wedi gallu eu mireinio nhw. Felly, mae'n rhaid, fel mae'r argymhellion yn eu rhestru, cynllunio'n ofalus ac i'r hirdymor sut i flaenoriaethu buddsoddiad. Mae'n rhaid cael darlun cwbl glir o beth ydy'r heriau, beth ydy'r rhwystrau rydym ni'n trio eu goresgyn, a sut mae'r cynlluniau sydd yn cael eu datblygu yn ymateb i'r heriau hynny. Mae eisiau dewis modelau cyllid cywir ar gyfer y sefyllfaoedd cywir, fel rydym ni wedi'i glywed yn cael ei grybwyll yn barod - cydweithio â llywodraeth leol, er enghraifft, yn y gwaith o sicrhau ein bod ni'n dewis y modelau iawn, a gwneud yn siŵr bod y model sydd yn cael ei ddewis yn adlewyrchu'r risg, fel sydd wedi cael ei grybwyll gan aelodau eraill o'r pwyllgor, a'r gwahanol fathau a gwahanol lefelau o risg sydd ynghlwm wrth brosiectau o wahanol natur. Dyna, dwi'n meddwl, oedd un o broblemau mawr cynlluniau PFI yn y gorffennol. Mi oedd yna, heb os, dwi'n meddwl, wobrwyo buddsoddwyr preifat lle roedd y risg a oedd yn cael ei gymryd, mewn gwirionedd, yn isel iawn. Mae Mike Hedges wedi cyfeirio at beth o'r cytundebau hynny oedd yn gwobrwyo'n hael iawn am elfennau meddal o gytundebau. Gallwn ni ddim gwneud hynny, ac wrth inni symud tuag at fodelau newydd - MIM, er enghraifft - mae'n rhaid bod yn llawer mwy soffistigedig ynglŷn â sut mae'r cytundebau hynny yn cael eu llunio, ac mae hynny'n gorfod golygu buddsoddi mewn sgiliau sydd yn gallu dod â'r gwerth mwyaf i'r pwrs cyhoeddus drwy lunio cytundebau mewn ffyrdd effeithiol. Ond mi wnaf i orffen efo'r pwynt yma: un peth mae'n rhaid inni fod yn barod i'w wneud ydy benthyca a buddsoddi mewn ffyrdd uwchlaw beth sydd wedi cael ei wneud yn y gorffennol. Mae'r gyfran o gyllideb Cymru sydd yn cael ei defnyddio i ad-dalu benthyciadau yn llawer iawn rhy isel - werth inni fod yn blaen. Mae'n rhaid inni fod mewn sefyllfa lle rydym ni'n gallu datgloi cyfalaf, sicrhau yn rhesymol pa gyfran o'n cyllideb rydym ni'n hapus ac yn gyfforddus i'w defnyddio i ad-dalu'r benthyciadau hynny, er mwyn symud ymlaen tuag at isadeiledd rydym ni'n gallu bod yn hyderus ynddo fo, sy'n mynd i roi cyfle inni gyrraedd potensial nad ydyn ni ddim wedi'i wneud o'r blaen. Mi ddylai'r Llywodraeth yma fod yn curo ar ddrws Downing Street yn ddyddiol yn mynnu'r pwerau yma er mwyn inni gael buddsoddi yn y modd hwn. Ond o leiaf rŵan, ac efo'r Llywodraeth wedi cytuno i'r argymhellion yma, mae yna, dwi'n meddwl, uchelgais yn datblygu ar y cyd i ddatgloi ein potensial ni.