English: We, in UKIP, are in favour of tidal lagoons and recognise that the technology has the potential to supply a lot of the UK's energy needs, reduce our carbon emissions and, most importantly, provide energy security and diversification. I did, however, have many questions about how the schemes would be funded and how local communities and the local economy would benefit from the construction and operation of these lagoons. The work undertaken by Charles Hendry and his team has reassured me that we can achieve a strike price that is not only fair to bill payers and taxpayers, but also represents a good deal for the UK and the developers. The Hendry review has highlighted the potential of the UK to become a world leader in this technology and develop a UK supply chain for future tidal lagoons. It is imperative that the UK and Welsh Governments, together with Tidal Lagoon Power, ensure that that happens. But I believe we should go further: Swansea and my region are to be the pathfinders for this technology and should therefore enjoy the most benefit from the initial scheme. According to Tidal Lagoon Power's own documentation, the Swansea lagoon's construction will require 100,000 tonnes of steel. They state that the majority will be sourced from the UK; however they have appointed Andritz Hydro as their major development partner. Andritz Hydro is part of the Andritz group, which includes Andritz Metals who manufacture steel products in France, Germany and the Netherlands. We need to have a cast-iron guarantee, if you'll excuse the pun, that the majority of the steel for the Swansea project will be sourced from Port Talbot. We have a steelworks right on the doorstep of the project, so why should the steel be shipped in from elsewhere in the UK or Europe? Tidal Lagoon Power also state that 5 million tonnes of rock will be needed for the project. They state that one of their major shareholders has purchased a quarry in Cornwall, so yet again Wales is not benefiting. South Wales West has been supplying energy to the rest of the UK since the industrial revolution in the form of coal, then wind power and now tidal energy. We should be one of the richest regions in the UK, as opposed to one of the poorest. Is it too much to ask that my region enjoys the biggest benefit from this tidal revolution? I hope the Welsh Government can get assurances from the UK Government and Tidal Lagoon plc that Swansea, South Wales West and Wales as a whole will be the largest beneficiaries from these tidal lagoons. There also remain serious questions about the impact on fisheries in and around the Swansea bay region. In its most recent update, Tidal Lagoon Power have stated that it has not yet been possible to reach agreement on the scale of likely fish impacts at Swansea bay. This needs to be resolved as soon as possible and I urge the Welsh Government to work with angling and fishing groups in Swansea bay to ensure their livelihoods are not affected by the tidal lagoon. Provided we can ensure that my region benefits from a tidal lagoon and we can guarantee no major environmental impacts from the construction and operation of the lagoon, I am happy to support it, along with my party, and we will be supporting this motion before us today. Diolch yn fawr, Lywydd.
Welsh: Rydym ni, yn UKIP, o blaid morlynnoedd llanw ac yn cydnabod bod gan y dechnoleg y potensial i gyflenwi llawer o anghenion ynni'r DU, lleihau ein hallyriadau carbon ac, yn bwysicaf oll, darparu sicrwydd ynni ac arallgyfeirio ynni. Roedd gen i, fodd bynnag, lawer o gwestiynau am sut y câi'r cynlluniau eu hariannu a sut y byddai cymunedau lleol a'r economi leol yn elwa o adeiladu a gweithredu'r morlynnoedd hyn. Mae'r gwaith a wnaethpwyd gan Charles Hendry a'i dîm wedi tawelu fy meddwl y gallwn gyflawni pris taro sydd, yn ogystal â bod yn deg i dalwyr biliau a threthdalwyr, hefyd yn fargen dda i'r DU ac i'r datblygwyr. Mae adolygiad Hendry wedi amlygu potensial y DU i ddod yn arweinydd byd-eang yn y dechnoleg hon a datblygu cadwyn gyflenwi i'r DU ar gyfer morlynnoedd llanw yn y dyfodol. Mae'n hanfodol bod Llywodraethau'r DU a Chymru, ynghyd â Tidal Lagoon Power, yn sicrhau bod hynny'n digwydd. Ond rwy'n credu y dylem fynd ymhellach: Abertawe a fy rhanbarth i fydd yn braenaru ar gyfer y dechnoleg hon ac felly nhw ddylai fwynhau'r budd mwyaf o'r cynllun cychwynnol. Yn ôl dogfennau Tidal Lagoon Power eu hunain, bydd angen 100,000 o dunelli o ddur i adeiladu morlyn Abertawe. Maent yn datgan y bydd y mwyafrif yn dod o'r DU; fodd bynnag, maent wedi penodi Andritz Hydro fel eu prif bartner datblygu. Mae Andritz Hydro yn rhan o'r grŵp Andritz, sy'n cynnwys Andritz Metals sy'n gweithgynhyrchu cynnyrch dur yn Ffrainc, yr Almaen a'r Iseldiroedd. Mae arnom angen gwarant o haearn bwrw, os gwnewch chi esgusodi'r gair mwys, y bydd mwyafrif y dur ar gyfer y prosiect yn Abertawe yn cael ei gynhyrchu ym Mhort Talbot. Mae gennym waith dur ar garreg ddrws y prosiect, felly pam y dylid cludo'r dur i mewn o rannau eraill o'r DU neu Ewrop? Mae Tidal Lagoon Power hefyd yn nodi y bydd angen 5 miliwn tunnell o graig ar gyfer y prosiect. Maent yn datgan bod un o'u prif randdeiliaid wedi prynu chwarel yng Nghernyw, felly unwaith eto nid yw Cymru yn elwa. Mae Gorllewin De Cymru wedi bod yn cyflenwi ynni i weddill y DU ers y chwyldro diwydiannol ar ffurf glo, yna pŵer gwynt a nawr ynni llanw. Dylem fod yn un o'r rhanbarthau cyfoethocaf yn y DU, yn hytrach nag un o'r tlotaf. A yw hi'n ormod i ofyn bod fy rhanbarth i'n mwynhau'r budd mwyaf o'r chwyldro llanw hwn? Rwy'n gobeithio y gall Llywodraeth Cymru gael sicrwydd gan Lywodraeth y DU a Tidal Lagoon plc mai Abertawe, Gorllewin De Cymru a Chymru yn ei chyfanrwydd fydd buddiolwyr mwyaf y morlynnoedd llanw hyn. Mae cwestiynau difrifol o hyd hefyd am yr effaith ar bysgodfeydd yn rhanbarth bae Abertawe ac o'i amgylch. Yn eu diweddariad mwyaf diweddar, mae Tidal Lagoon Power wedi datgan nad yw wedi bod yn bosibl eto i ddod i gytundeb ar raddfa'r effeithiau tebygol ar bysgod ym mae Abertawe. Mae angen datrys hyn cyn gynted â phosibl ac rwy'n annog Llywodraeth Cymru i weithio gyda grwpiau genweirio a physgota ym mae Abertawe i sicrhau nad yw'r morlyn llanw yn effeithio ar eu bywoliaeth. Cyn belled ag y gallwn sicrhau bod fy rhanbarth yn elwa o forlyn llanw ac y gallwn warantu na fydd dim effeithiau amgylcheddol mawr o adeiladu a gweithredu'r morlyn, rwy'n hapus i'w gefnogi, ynghyd â'm plaid, a byddwn yn cefnogi'r cynnig hwn ger ein bron heddiw. Diolch yn fawr, Lywydd.