English: I firmly believe that it should be as simple as possible for people to actively participate in local democracy, and that is what the provisions in Part 3 of the Bill will deliver. We are currently working with local government to develop the guidance that will support the implementation of these provisions. Having listened to the debate at Stage 2, I am keen to seek input from relevant bodies to ensure the guidance is well rounded and fully developed. For example, I am grateful to Members for raising the views and comments of the Building Communities Trust, and I can confirm my officials are meeting virtually with representatives of that trust later this week. I reject amendments 111 and 117, which propose further guidance provisions. Section 45 of the Bill already makes provision in relation to guidance and, as such, further guidance provisions are unnecessary. I call on Members to reject amendment 112, which would require a principal council to involve community councils and national park authorities when it discharges its duty to encourage local people to participate in its own decision making. At introduction, section 46 included a duty on principal councils to encourage local people to participate in the decision making of these connected authorities. However, having listened to concerns expressed during Stage 1 committee evidence sessions regarding the appropriateness of such a duty, the Government proposed an amendment at Stage 2 to remove it. This amendment was agreed. I therefore consider this amendment goes against the concerns previously raised and responded to. I cannot support amendment 113, which seeks to replace the term 'social media' with 'current and emerging digital and media platforms'. As stated at Stage 2, the term 'social media' is universally recognised, and I do not consider that changing the wording in the way suggested would be helpful. Indeed, I consider the amendment could even be unhelpful and make the provision less clear. Amendment 114 builds on the Member's Stage 2 amendment, in which he sought to specify the action to be taken where the number of signatures received for a petition reached certain thresholds. I am pleased the Member appears to have accepted my concerns about placing numerical limits in primary legislation, and this amendment does not include specific thresholds. Instead it requires councils to determine and publish the threshold needed for a petition to be debated by either a committee of the council or at a full council meeting. I do understand the intention behind this amendment. As I have mentioned, work is ongoing with local government to develop guidance, which will include details to support the implementation of petition schemes. This will include matters such as thresholds and process. My aim is to seek a balance between consistency of approach across Wales and local discretion. I also have a concern with this amendment as it refers to 'involve', without clarity as to what is being sought. As stated at Stage 2, if this is really a consultation requirement, the term 'consult' has a particular meaning in law that is well understood and used consistently throughout the Bill and other Welsh legislation. If this amendment was adopted, it would question the status of this and potentially other consultation requirements in this Bill and beyond. Whilst involvement is an outcome we are seeking to achieve, and the Bill contains many provisions that contribute to this, if we are to include provision requiring an authority to do something, it must be clear. I do not consider that the use of the term 'involve' in this context is clear. I therefore call on Members to reject amendment 114, and also amendment 116, which is connected to it. Whilst I agree with the intention behind amendment 115, I cannot support it. Section 43 of the Bill requires a public participation strategy to address ways of promoting and facilitating processes by which local people may make representations to the principal council about a decision before and after it is made. I consider that this provision would include promoting the existence and operation of its petition scheme, and therefore do not consider the proposed amendment necessary or helpful. Diolch.
Welsh: Rwyf i'n credu'n gryf y dylai fod mor syml â phosibl i bobl gymryd rhan weithredol mewn democratiaeth leol, a dyna beth y bydd y darpariaethau yn Rhan 3 o'r Bil yn ei gyflawni. Ar hyn o bryd rydym yn gweithio gyda llywodraeth leol i ddatblygu'r canllawiau a fydd yn cefnogi gweithrediad y darpariaethau hyn. Ar ôl gwrando ar y ddadl yng Nghyfnod 2, rwyf yn awyddus i geisio sylwadau gan gyrff perthnasol i sicrhau bod y canllawiau yn gyflawn ac wedi eu datblygu yn llawn. Er enghraifft, rwyf yn ddiolchgar i'r Aelodau am godi barn a sylwadau yr Ymddiriedolaeth Adeiladu Cymunedau, ac yn gallu cadarnhau bod fy swyddogion yn cyfarfod yn rhithwir â chynrychiolwyr yr ymddiriedolaeth honno yn ddiweddarach yr wythnos hon. Rwy'n gwrthod gwelliannau 111 a 117, sy'n cynnig rhagor o ddarpariaethau canllaw. Mae adran 45 o'r Bil eisoes yn gwneud darpariaeth o ran canllawiau ac, felly, nid oes angen rhagor o ddarpariaethau canllaw. Galwaf ar yr Aelodau i wrthod gwelliant 112, a fyddai'n ei gwneud yn ofynnol i brif gyngor gynnwys cynghorau cymuned ac awdurdodau parciau cenedlaethol pan fydd yn cyflawni ei ddyletswydd i annog pobl leol i gymryd rhan yn ei benderfyniadau ei hun. Ar adeg ei gyflwyno, roedd adran 46 yn cynnwys dyletswydd ar brif gynghorau i annog pobl leol i gymryd rhan yn y broses o wneud penderfyniadau yr awdurdodau cysylltiedig hyn. Fodd bynnag, ar ôl gwrando ar bryderon a gafodd eu mynegi yn ystod sesiynau tystiolaeth i'r pwyllgor yng Nghyfnod 1 ynghylch priodoldeb dyletswydd o'r fath, cynigiodd y Llywodraeth welliant yng Nghyfnod 2 i'w dileu. Cafodd y gwelliant hwn ei dderbyn. Felly, rwyf i o'r farn bod y gwelliant hwn yn mynd yn groes i'r pryderon a godwyd yn flaenorol ac yr ymatebwyd iddyn nhw. Nid wyf i'n gallu cefnogi gwelliant 113, sy'n ceisio disodli'r term 'cyfryngau cymdeithasol' â 'llwyfannau digidol a chyfryngau cyfredol a rhai sy'n datblygu'. Fel y nodwyd yng Nghyfnod 2, caiff y term 'cyfryngau cymdeithasol' ei gydnabod yn gyffredinol, ac nid wyf i o'r farn y byddai newid y geiriad yn y ffordd a awgrymwyd yn ddefnyddiol. Yn wir, rwyf i o'r farn y gallai'r gwelliant fod yn ddi-fudd hyd yn oed a gwneud y ddarpariaeth yn llai clir. Mae gwelliant 114 yn ychwanegu at welliant Cyfnod 2 yr Aelod, pan geisiodd bennu'r camau i'w cymryd pan fo nifer y llofnodion a gafwyd ar gyfer deiseb yn cyrraedd trothwyon penodol. Rwy'n falch ei bod yn ymddangos bod yr Aelod wedi derbyn fy mhryderon ynghylch gosod terfynau rhifyddol mewn deddfwriaeth sylfaenol, ac nid yw'r gwelliant hwn yn cynnwys trothwyon penodol. Yn hytrach, mae'n ei gwneud yn ofynnol i gynghorau bennu a chyhoeddi'r trothwy sydd ei angen ar ddeiseb i gael ei thrafod naill ai gan un o bwyllgorau'r cyngor neu mewn cyfarfod llawn o'r cyngor. Rwyf i yn deall y bwriad y tu ôl i'r gwelliant hwn. Fel yr wyf i wedi sôn, mae gwaith yn mynd rhagddo gyda llywodraeth leol i ddatblygu canllawiau, a fydd yn cynnwys manylion i gefnogi gweithrediad cynlluniau deisebau. Bydd hyn yn cynnwys materion fel trothwyon a phroses. Fy nod yw ceisio cydbwysedd rhwng dull gweithredu cyson ledled Cymru a disgresiwn lleol. Mae gen i bryder hefyd ynglŷn â'r gwelliant hwn gan ei fod yn cyfeirio at 'gynnwys', heb eglurder ynghylch yr hyn sy'n cael ei geisio. Fel y cafodd ei nodi yng Nghyfnod 2, os yw hwn yn ofyniad ymgynghori mewn gwirionedd, mae'r term 'ymgynghori' yn cynnwys ystyr penodol yn y gyfraith sy'n cael ei ddeall a'i ddefnyddio'n gyson drwy'r Bil a deddfwriaeth arall Cymru. Pe byddai'r gwelliant hwn yn cael ei fabwysiadu, byddai'n cwestiynu statws y gofynion ymgynghori hyn ac, o bosib, gofynion ymgynghori eraill yn y Bil hwn a thu hwnt. Er bod cymryd rhan yn ganlyniad yr ydym yn ceisio'i gyflawni, ac mae'r Bil yn cynnwys llawer o ddarpariaethau sy'n cyfrannu at hyn, os ydym am gynnwys darpariaeth sy'n ei gwneud yn ofynnol i awdurdod wneud rhywbeth, mae'n rhaid iddi fod yn glir. Nid wyf i o'r farn bod defnyddio'r term 'cynnwys' yn y cyd-destun hwn yn glir. Rwyf yn galw felly ar yr Aelodau i wrthod gwelliant 114, a hefyd gwelliant 116, sy'n gysylltiedig ag ef. Er fy mod i'n cytuno â'r bwriad y tu ôl i welliant 115, ni allaf ei gefnogi. Mae adran 43 o'r Bil yn ei gwneud yn ofynnol i strategaeth cyfranogiad y cyhoedd fynd i'r afael â ffyrdd o hyrwyddo a hwyluso prosesau y gall pobl leol eu defnyddio i gyflwyno sylwadau i'r prif gyngor ynghylch penderfyniad cyn ac ar ôl iddo gael ei wneud. Rwyf i'n credu y byddai'r ddarpariaeth hon yn cynnwys hyrwyddo bodolaeth a gweithrediad ei chynllun deisebu, ac felly nid wyf i o'r farn bod y gwelliant arfaethedig yn angenrheidiol nac yn ddefnyddiol. Diolch.