English: Diolch, Llywydd. Just about everyone can agree that leaving the European Union is a step of massive importance for Wales and the UK as a whole, and in a whole range of ways. The EU we will leave is much bigger and more complex than the Common Market, which we joined all those years ago, and it's precisely because of this that leaving is an even bigger step than joining was. So, the challenges are many. They have been thrown into sharper relief by the general election result, and this, in my judgment, makes it inevitable that the UK Government will have to radically reshape its approach to this most crucial issue of the day, and, dare I say it, move closer to the balanced and coherent position set out in the joint Welsh Government and Plaid Cymru white paper, 'Securing Wales' Future'. Of course, I welcome the fact that the first meeting between the UK Government and the European Commission yesterday went well, but this is just the first step on a long and complicated journey. Members will be clear that, for the Welsh Government, it is securing jobs and the economic prosperity of our nation that is right at the top of our agenda for Brexit. That has not changed and will not change. But today I want to focus on the implications of leaving the EU for devolution, and for the future governance of the UK. Llywydd, first off, while acknowledging the result of last year's referendum, let's also remind ourselves that devolution is itself the product of two referendums here in 1997 and again in 2011: in the second of these, two thirds of voters voted in favour of the Assembly acquiring powers over primary legislation. I hope we can agree across this Chamber that devolution, as endorsed in those referendums, represents the settled will of the Welsh people and is not something to be treated lightly by the UK Government, any more than it could ignore the EU referendum result. We roundly reject the UK Government's assertion in the White Paper it published before the election that devolution is in any sense premised on UK's membership of the EU. On the contrary, the demand for devolution is a freely expressed ambition of the Welsh people and the fact of EU membership at the time when devolution began was, in that sense, a purely practical feature of our arrangements. The task now, therefore, is to acknowledge the force of the various referendums by finding new arrangements for governing the UK that give practical effect to Brexit while taking full account of the permanence of devolution in the UK constitution. The document before us today, 'Brexit and Devolution', builds on ideas we first tabled in 'Securing Wales' Future', published jointly with Plaid Cymru back in January, and is the first of a series that will explore key issues arising from Brexit. There's much to think about and discuss and that's why we aim to stimulate debate here in the Assembly and beyond. Leaving the EU will create new governance challenges here. We don't yet know for certain how far, if at all, we will continue to align UK regulatory networks with those of the EU after Brexit, or whether we will remain in a customs union with the EU. But it's certain that co-ordination of policies, which has previously taken place in Brussels, will, at least to some extent, need to be developed at home. We readily recognise, for example, the need, in the exercise of our own powers, to work with the other administrations to develop binding UK-wide frameworks in a number of devolved areas to prevent friction entering into our own internal UK market. Four wholly different and incompatible animal health regimes, for example, would clearly be in no-one's interests. Equally, there are UK competences in which we will have a clear Welsh interest. So, we will need new and better ways for the various Governments to work together. But the existing consultative JMC machinery is simply not fit for the new task in hand. The right way to manage this business is through new and refreshed inter-governmental machinery. The four Governments must sit around a table to negotiate and agree binding UK frameworks in devolved areas where these are necessary, or in the short term each agree, of our own volition, not to make any changes to the current EU-derived frameworks, if that is needed. The same machinery should facilitate discussion and agreement on non-devolved polices in which we will clearly have an interest, such as state aid and, particularly if we are outside a customs union with the EU, international trade. We propose in our paper a UK council of Ministers, along lines partially similar to the EU version. If it's possible for 28 Governments to reach decisions in common areas, it should certainly be possible for the four Governments here in the UK to do so. This is not an attempt to increase the powers of the Government or this Assembly. Again, the previous UK Government's White Paper gave a wholly misleading impression that, in the work of developing frameworks at EU level that applied to devolved policies, such as the common agricultural policy or environmental policies, the UK Government alone determined the UK position. That's simply not the case. On the contrary, the UK Government is obliged by the memorandum of understanding, updated and ratified by this Chamber in 2013, to consult with the devolved administrations and develop a UK position that reflects agreement between all four administrations. It would be ironic if, in a UK in which we have, as it was put, taken back control from Brussels, the devolved institutions have less, not more, influence over the frameworks in which we operate. If the UK Government is open to developing machinery that enables the four Governments to take forward common business in a collaborative way, they will find in the Welsh Government a willing partner. But let me be clear, if they do not, if they wish to impose frameworks or to legislate in Westminster to put new constraints on this Assembly's powers and competence, we will resist them every step of the way, using all the tools available to us. As I've written to the Prime Minister, this is a fight that, now, of all times, she does not need. Let me reiterate: we want legislation at Westminster, whether that be the great repeal Bill or an equivalent, which is a success in achieving the UK Government's goals - providing legislative continuity and certainty and ensuring that, on day one after we leave the EU, our regulatory environment is identical to that of the EU. That is our first ambition. But we require such legislation both to respect devolution and trigger the joint working we hope will facilitate a constructive collective future. If it fails to do this, if it tramples on devolution, then we will, of course, have to respond forcefully and negatively, and we are already in the process of developing our options for this eventuality. One primary responsibility of the Welsh Government, and indeed this Assembly, is to uphold the devolution settlement for which our people voted. I hope that message is heard clearly and noted in Whitehall. We also think the time is right for a convention on the future of the United Kingdom. It's an idea I have canvassed previously ad nauseam, as have others, but it is a matter of increased urgency now. Leaving the EU is a big step that requires a big response at home. It's a natural position from which to think afresh about what kind of country and what kind of union we want to be for the long term. The convention should involve all voices, all political parties, civil society and all parts of the UK. And as I have said many times, the Welsh Government has plenty of ideas but no monopoly of them. Let me be clear, then, Llywydd: I'm positive about our union. I want the UK to be flourishing, dynamic and well governed. I want the inter-governmental relationships among the four administrations to promote the dynamism that our union should show. Acting in the name of Welsh voters, we deserve something more than a grudging transactional relationship based on a bare minimum of fig-leaf consultation. Each administration needs to respect the political legitimacy and the mandate of the others in approaching this debate. Through discussion and co-operation, good ideas can develop into better ideas, and everyone wins. An effective United Kingdom helps all and hurts none. It's true to say, Llywydd, that the UK remains deeply divided. The way to heal those divisions is through respect and working through problems together - trying to see other people's point of view. Secrecy, lack of consultation, imposition of diktats from the centre - these will do nothing to build the mature, dynamic, multifaceted and outward-facing UK that we can be. The paper we have published is intended to contribute to the thinking now needed to meet that challenge, and I commend it to the Assembly.
Welsh: Diolch, Llywydd. Gall pawb, fwy neu lai, gytuno bod gadael yr Undeb Ewropeaidd yn gam o bwys enfawr i Gymru a'r DU yn ei chyfanrwydd, ac mewn amrywiaeth eang o ffyrdd. Mae'r UE y byddwn yn ei gadael yn llawer mwy o faint, a mwy cymhleth, na'r Farchnad Gyffredin, y gwnaethom ymuno â hi flynyddoedd yn ôl, a dyna'n union pam y mae gadael yn gam hyd yn oed yn fwy nag oedd ymuno. Felly, mae yna nifer o heriau. Maent wedi dod i'r golwg yn gliriach ers canlyniad yr etholiad cyffredinol, ac mae hyn, yn fy marn i, yn ei gwneud yn anochel y bydd yn rhaid i Lywodraeth y DU ail-lunio yn radical ei hymagwedd at y mater mwyaf hanfodol hwn, ac, os caf ddweud, symud yn agosach at y safbwynt cytbwys a chydlynol a nodwyd ym mhapur gwyn ar y cyd Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru, 'Diogelu Dyfodol Cymru'. Wrth gwrs, rwy'n croesawu'r ffaith bod y cyfarfod cyntaf rhwng Llywodraeth y DU a'r Comisiwn Ewropeaidd ddoe wedi mynd yn dda, ond dim ond y cam cyntaf yw hwn ar daith hir a chymhleth. Bydd yr Aelodau yn glir, i Lywodraeth Cymru, mai sicrhau swyddi a ffyniant economaidd ein cenedl sydd ar frig ein hagenda ar gyfer Brexit. Nid yw hynny wedi newid ac ni fydd yn newid. Ond heddiw hoffwn ganolbwyntio ar oblygiadau gadael yr UE i ddatganoli, ac i lywodraethu'r DU yn y dyfodol. Llywydd, yn gyntaf oll, gan gydnabod canlyniad refferendwm y llynedd, dewch inni hefyd ein hatgoffa ein hunain bod datganoli ei hun wedi digwydd o ganlyniad i ddau refferendwm yma yn 1997 ac eto yn 2011: yn yr ail o'r rhain, pleidleisiodd dwy ran o dair o bleidleiswyr o blaid pwerau dros ddeddfwriaeth sylfaenol i'r Cynulliad. Rwy'n gobeithio y gallwn gytuno ar draws y Siambr hon bod datganoli, fel y'i cymeradwywyd yn y refferenda hynny, yn cynrychioli ewyllys cadarn pobl Cymru ac nad yw'n rhywbeth i Lywodraeth y DU ei drin yn ysgafn, ddim mwy nag y gallai anwybyddu canlyniad refferendwm yr UE. Rydym yn gwrthod yn bendant honiad Llywodraeth y DU yn y Papur Gwyn a gyhoeddwyd ganddi cyn yr etholiad bod datganoli mewn unrhyw ystyr yn dibynnu ar aelodaeth y DU o'r UE. I'r gwrthwyneb, mae'r galw am ddatganoli yn uchelgais a fynegwyd yn rhydd gan bobl Cymru a dim ond nodwedd ymarferol o'n trefniadau oedd y ffaith ein bod yn aelod o'r UE ar yr adeg pan ddechreuodd datganoli, yn yr ystyr honno. Y dasg nawr, felly, yw cydnabod grym y gwahanol refferenda drwy ddod o hyd i drefniadau newydd ar gyfer llywodraethu'r DU sy'n rhoi effaith ymarferol i Brexit gan ystyried yn llawn bod datganoli'n barhaol yng nghyfansoddiad y DU. Mae'r ddogfen ger ein bron heddiw, 'Brexit a Datganoli', yn adeiladu ar syniadau a gyflwynwyd gennym gyntaf yn 'Diogelu Dyfodol Cymru', a gyhoeddwyd ar y cyd gyda Phlaid Cymru yn ôl ym mis Ionawr, a hon yw'r gyntaf mewn cyfres a fydd yn archwilio materion allweddol sy'n codi o Brexit. Mae yna lawer i'w ystyried a'i drafod a dyna pam yr ydym yn anelu at ysgogi trafodaeth yma yn y Cynulliad a thu hwnt. Bydd gadael yr UE yn creu heriau llywodraethu newydd yma. Nid ydym yn gwybod yn sicr eto pa mor bell, os o gwbl, y byddwn yn parhau i gysoni rhwydweithiau rheoleiddiol y DU â rhai'r UE ar ôl Brexit, nac a fyddwn yn parhau i fod mewn undeb tollau gyda'r UE. Ond mae'n sicr y bydd angen cydlynu polisïau, sydd wedi digwydd cyn hyn ym Mrwsel, yn y wlad hon, o leiaf i ryw raddau. Rydym yn hapus i gydnabod, er enghraifft, yr angen, wrth arfer ein pwerau ni, i weithio gyda'r gweinyddiaethau eraill i ddatblygu fframweithiau sy'n rhwymo ledled y DU mewn nifer o feysydd sydd wedi'u datganoli i atal ffrithiant rhag mynd i mewn i'n marchnad fewnol ni yn y DU. Ni fyddai pedair cyfundrefn iechyd anifeiliaid hollol wahanol ac anghydnaws, er enghraifft, yn amlwg o fudd i neb. Yn yr un modd, bydd gennym ddiddordeb clir Cymreig yn rhai o gymwyseddau'r DU. Felly, bydd angen ffyrdd newydd a gwell i'r gwahanol Lywodraethau weithio gyda'i gilydd. Ond, yn syml, nid yw peirianwaith ymgynghorol presennol Cydbwyllgor y Gweinidogion yn addas i'r dasg newydd mewn llaw. Y ffordd iawn o reoli'r busnes hwn yw ag offer rhynglywodraethol newydd ac wedi'u hadnewyddu. Mae'n rhaid i'r pedair Llywodraeth eistedd i drafod a chytuno ar fframweithiau'r DU sy'n rhwymo mewn meysydd datganoledig lle mae angen y rhain, neu yn y tymor byr mae angen i bob un gytuno, o'n gwirfodd, i beidio â gwneud dim newidiadau i'r fframweithiau presennol sy'n deillio o'r UE, os dyna sydd ei angen. Dylai'r un offer hwyluso trafodaeth a chytundeb ar bolisïau heb eu datganoli y bydd gennym ddiddordeb amlwg ynddynt, fel cymorth gwladwriaethol ac, yn enwedig os ydym y tu allan i undeb tollau gyda'r UE, masnach ryngwladol. Mae ein papur yn cynnig cyngor Gweinidogion ar gyfer y DU, mewn modd tebyg i fersiwn yr UE. Os yw'n bosibl i 28 o lywodraethau wneud penderfyniadau mewn meysydd cyffredin, yn sicr dylai fod yn bosibl i'r pedair Llywodraeth yma yn y DU wneud hynny. Nid ymgais i gynyddu pwerau'r Llywodraeth neu'r Cynulliad hwn yw hyn. Unwaith eto, roedd Papur Gwyn Llywodraeth flaenorol y DU yn rhoi argraff gwbl gamarweiniol o'r gwaith o ddatblygu fframweithiau ar lefel yr UE sy'n berthnasol i bolisïau datganoledig, megis y polisi amaethyddol cyffredin neu bolisïau amgylcheddol, mai Llywodraeth y DU yn unig oedd yn penderfynu ar safbwynt y DU. Yn syml, nid yw hynny'n wir. I'r gwrthwyneb, mae'n ofynnol i Lywodraeth y DU, yn unol â'r memorandwm dealltwriaeth a ddiweddarwyd ac a gadarnhawyd gan y Siambr hon yn 2013, ymgynghori â'r gweinyddiaethau datganoledig a datblygu safbwynt y DU sy'n adlewyrchu cytundeb rhwng y pedair gweinyddiaeth. Byddai'n eironig, yn y DU lle'r ydym, fel y nodwyd, wedi cymryd rheolaeth yn ôl gan Frwsel, pe bai gan y sefydliadau datganoledig lai, nid mwy, o ddylanwad dros y fframweithiau yr ydym yn gweithredu ynddynt. Os yw Llywodraeth y DU yn agored i ddatblygu offer sy'n galluogi'r pedair Llywodraeth i fwrw ymlaen â busnes cyffredin mewn ffordd gydweithredol, bydd Llywodraeth Cymru yn bartner parod iddynt. Ond dewch imi fod yn glir, os nad ydynt yn gwneud hynny, os ydynt yn dymuno gosod fframweithiau neu ddeddfu yn San Steffan i roi cyfyngiadau newydd ar bwerau a chymhwysedd y Cynulliad hwn, byddwn yn eu gwrthwynebu bob cam o'r ffordd, gan ddefnyddio'r holl offer sydd ar gael i ni. Fel yr wyf wedi'i ysgrifennu at y Prif Weinidog, does dim angen y frwydr hon arni nawr, o bob adeg. Dewch imi ailadrodd: hoffem weld deddfwriaeth yn San Steffan, boed hynny y Bil diddymu mawr neu gywerth, sy'n llwyddo i gyflawni nodau Llywodraeth y DU - darparu parhad a sicrwydd deddfwriaethol a sicrhau, ar y diwrnod cyntaf ar ôl inni adael yr UE, bod ein hamgylchedd rheoleiddio yn union yr un fath ag un yr UE. Dyna ein huchelgais cyntaf. Ond mae angen deddfwriaeth o'r fath arnom, i barchu datganoli ac i sbarduno'r cydweithio yr ydym yn gobeithio y bydd yn hwyluso dyfodol adeiladol ar y cyd. Os bydd yn methu â gwneud hyn, os bydd yn sathru ar ddatganoli, yna, wrth gwrs, bydd yn rhaid inni ymateb yn rymus ac yn negyddol, ac rydym eisoes yn y broses o ddatblygu ein hopsiynau ar gyfer y posibilrwydd hwn. Un o brif gyfrifoldebau Llywodraeth Cymru, ac yn wir y Cynulliad hwn, yw cynnal y setliad datganoli y pleidleisiodd ein pobl amdano. Gobeithio y caiff y neges honno ei chlywed yn glir a'i nodi yn Whitehall. Rydym hefyd yn meddwl mai dyma'r amser iawn i gael confensiwn am ddyfodol y Deyrnas Unedig. Mae'n syniad yr wyf wedi'i ganfasio ad nauseam o'r blaen, fel y mae pobl eraill, ond mae'n fater mwy brys yn awr. Mae gadael yr UE yn gam mawr sy'n mynnu ymateb mawr gartref. Mae'n naturiol yn y sefyllfa hon i feddwl o'r newydd am y math o wlad a'r math o undeb yr hoffem fod yn y tymor hir. Dylai'r confensiwn gynnwys pob llais, pob plaid wleidyddol, cymdeithas sifil a phob rhan o'r DU. Ac fel yr wyf wedi'i ddweud sawl gwaith, mae gan Lywodraeth Cymru ddigon o syniadau ond dim monopoli arnynt. Dewch imi fod yn glir, felly, Llywydd: rwy'n gadarnhaol am ein hundeb. Rwyf am i'r DU fod yn llewyrchus, yn ddeinamig ac wedi'i llywodraethu'n dda. Rwy'n dymuno i'r perthnasoedd rhynglywodraethol rhwng y pedair gweinyddiaeth hyrwyddo'r egni y dylai ein hundeb ei ddangos. Wrth weithredu yn enw pleidleiswyr Cymru, rydym yn haeddu rhywbeth mwy na pherthynas drafodaethol amharod sy'n seiliedig ar y mymryn lleiaf o ymgynghori dail ffigys. Mae angen i bob gweinyddiaeth barchu cyfreithlondeb gwleidyddol a mandad y lleill wrth gychwyn y ddadl hon. Drwy drafod a chydweithredu, gall syniadau da ddatblygu'n syniadau gwell, ac mae pawb yn ennill. Mae Teyrnas Unedig effeithiol yn helpu pawb ac nid yw'n brifo neb. Mae'n wir dweud, Llywydd, bod y DU yn parhau i fod yn rhanedig iawn. Y ffordd o wella'r rhaniadau hynny yw drwy barch a gweithio drwy broblemau gyda'n gilydd - ceisio gweld safbwynt pobl eraill. Cyfrinachedd, diffyg ymgynghori, gosod dictadau o'r canol - wnaiff y rhain ddim byd i adeiladu'r DU aeddfed, ddeinamig, amlweddog sy'n wynebu tuag allan y gallwn fod. Bwriad y papur yr ydym wedi'i gyhoeddi yw cyfrannu at y syniadau sydd eu hangen nawr i ymateb i'r her honno, ac fe'i cymeradwyaf i'r Cynulliad.