English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and I very much welcome the opportunity to discuss this important issue and thank Members for their contributions, and the Government will be supporting the original motion. We all want to see fishing and aquaculture industries in Wales that are sustainable and environmentally conscious, as well as economically viable and thriving. I do want to draw your attention to the 'Welsh National Marine Plan'. It's the first of its kind, and it does already set the high-level strategic policy goal for both fisheries and aquaculture. Sustainable growth of aquaculture in Wales is a key element of the plan and we are of course aware of the environmental benefits that low trophic aquaculture, such as shellfish and seaweed production, brings. I am committed to further developing these goals into a strategic approach for both fisheries and aquaculture, in line with the motion today. I know there is a desire amongst stakeholders for a new fisheries and aquaculture strategy, and I fully recognise and understand that request. There are several matters in play, though, which we must consider when developing our strategic approach. This includes our statutory duty to produce a joint fisheries statement and associated fisheries management plans with the other fisheries administrations. Fisheries and aquaculture also play their part in a number of our own policies, strategies and programme for government commitments, including the wider marine blue recovery, our food and drink strategies, the delivery of sustainable management of natural resources and, of course, the blue carbon agenda, and our commitments in Net Zero Wales. It is important that we bring together all of these strands when further developing our strategic approach to the fisheries sector. I remain fully committed to continuing to work with stakeholders to develop the approach that we take, and sustainability, investment and industry engagement will be absolutely core to this. And, indeed, I met some of them last week and we are committed to the co-management of our fisheries and the co-production of our policies, and I will be meeting and discussing the approach again with stakeholders next month. In terms of our longer term approach to this issue, we are reviewing the main fisheries advisory group to ensure that it is best designed to allow us to have that meaningful engagement and co-management approach. I anticipate being able to discuss this further with our stakeholders next month. I recognise that the world has changed significantly since the 'Wales Marine and Fisheries Strategic Action Plan' was produced in 2013, and aspects of that strategy do require updating. But I must be clear what I don't think is needed is to produce a document that sits on a shelf. It's far more important that we set out clear, shared strategic priorities for the sector, and that we can work collaboratively to deliver. It is important for colleagues to recognise, though, that we are not waiting for a strategy to undertake the work that is required. We are already progressing work on areas that will be key to informing our approach. We know, for example, that a cornerstone of our fisheries policy will be sustainable fisheries, managed in an adaptive way with evidence-based decisions taken on the best available science. And this is why I have prioritised the drafting of a whelk Order, due to come into force before the end of this year. This is a key piece of legislation and one that will provide a template for the management of other non-quota species. Key to growth for our fishing industry is the increase in share of the UK quota I've already delivered. We will be considering how best to allocate this additional quota in the future. We will vigorously pursue sustainable catch limits in the upcoming coastal state negotiations with the European Union. Operating in the domestic quota management system, we will ensure that Welsh fishers have quota availability to realise their developmental aspirations. We also know for many of our larger aquaculture businesses the importance of the security provided by fisheries Orders, and that is why we are prioritising this work, starting with the Order in Menai east. Any strategy will need to be underpinned by a clear plan for investment in our seafood sector, and crucial to this investment will be the support we provide through a replacement to the European maritime and fisheries fund scheme. We will design and develop a funding scheme that will help us deliver our strategic goals and, again, I want to hear the views of stakeholders on their scheme as we approach it over the coming weeks. Just to reassure Janet Finch-Saunders, the fisheries Bill would not appear in the programme for government. It will appear in the legislative programme and, as you're aware, this is a five-year term, with one year of the legislative programme already agreed. In summary, then, the Government is happy to support today's motion and reconfirm our commitment to delivering a strategic approach to both fisheries and aquaculture, in collaboration with our stakeholders. Diolch.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, ac rwy'n croesawu'r cyfle i drafod y mater pwysig hwn, a diolch i'r Aelodau am eu cyfraniadau, a bydd y Llywodraeth yn cefnogi'r cynnig gwreiddiol. Mae pob un ohonom yn dymuno gweld diwydiannau pysgota a dyframaethu yng Nghymru sy'n gynaliadwy ac sy'n ystyriol o'r amgylchedd, yn ogystal â bod yn economaidd hyfyw a ffyniannus. Hoffwn dynnu eich sylw at 'Gynllun Morol Cenedlaethol Cymru'. Dyma'r cynllun cyntaf o'i fath, ac mae eisoes yn gosod nod polisi strategol lefel uchel ar gyfer pysgodfeydd a dyframaethu. Mae twf cynaliadwy dyframaeth yng Nghymru yn elfen allweddol o'r cynllun ac rydym yn ymwybodol, wrth gwrs, o fuddion amgylcheddol dyframaethu ar lefel droffig isel, fel cynhyrchu pysgod cregyn a gwymon. Rwyf wedi ymrwymo i ddatblygu'r nodau hyn ymhellach i greu dull gweithredu strategol ar gyfer pysgodfeydd a dyframaethu, yn unol â'r cynnig heddiw. Gwn fod awydd ymhlith rhanddeiliaid i weld strategaeth pysgodfeydd a dyframaethu newydd, ac rwy'n llwyr gydnabod ac yn deall yr awydd hwnnw. Fodd bynnag, mae sawl mater y mae'n rhaid inni eu hystyried wrth ddatblygu ein dull gweithredu strategol. Mae hyn yn cynnwys ein dyletswydd statudol i gynhyrchu datganiad pysgodfeydd ar y cyd a chynlluniau rheoli pysgodfeydd cysylltiedig gyda gweinyddiaethau pysgodfeydd eraill. Mae pysgodfeydd a dyframaethu hefyd yn chwarae eu rhan mewn nifer o'n polisïau, ein strategaethau ac ymrwymiadau ein rhaglen lywodraethu, gan gynnwys yr adferiad morol glas ehangach, ein strategaethau bwyd a diod, darparu adnoddau naturiol yn gynaliadwy, ac wrth gwrs, yr agenda carbon glas, a'n hymrwymiadau yn Cymru Sero Net. Mae'n bwysig ein bod yn dwyn yr holl elfennau hyn ynghyd wrth ddatblygu ein dull strategol ar gyfer y sector pysgodfeydd. Rwy'n parhau i fod yn gwbl ymrwymedig i barhau i weithio gyda rhanddeiliaid i ddatblygu'r dull gweithredu a ddefnyddiwn, a bydd cynaliadwyedd, buddsoddiad ac ymgysylltu â'r diwydiant yn gwbl ganolog i hyn. Ac yn wir, cyfarfûm â rhai ohonynt yr wythnos diwethaf, ac rydym wedi ymrwymo i gyd-reoli ein pysgodfeydd a chydgynhyrchu ein polisïau, a byddaf yn cyfarfod ac yn trafod y dull gweithredu eto gyda rhanddeiliaid y mis nesaf. O ran ein dull gweithredu mwy hirdymor yn y mater hwn, rydym yn adolygu'r prif grŵp cynghori ar bysgodfeydd i sicrhau ei fod wedi'i gynllunio yn y ffordd orau i'n galluogi i gael dull ystyrlon o ymgysylltu a chyd-reoli. Rwy'n rhagweld y byddaf yn gallu trafod hyn ymhellach gyda'n rhanddeiliaid y mis nesaf. Rwy'n cydnabod bod y byd wedi newid yn sylweddol ers cynhyrchu 'Cynllun Gweithredu Strategol y Môr a Physgodfeydd Cymru' yn 2013, ac mae angen diweddaru agweddau ar y strategaeth honno. Ond mae'n rhaid imi ddweud yn glir nad wyf yn credu mai'r hyn sydd angen ei wneud yw cynhyrchu dogfen sy'n gorwedd ar silff. Mae'n bwysicach o lawer ein bod yn nodi blaenoriaethau strategol clir a rennir ar gyfer y sector, ac y gallwn weithio ar y cyd i'w cyflawni. Mae'n bwysig fod fy nghyd-Aelodau'n cydnabod, serch hynny, nad ydym yn aros am strategaeth i gyflawni'r gwaith sy'n ofynnol. Rydym eisoes yn bwrw ymlaen â gwaith ar feysydd a fydd yn allweddol i lywio ein dull o weithredu. Gwyddom, er enghraifft, y bydd pysgodfeydd cynaliadwy yn gonglfaen i'n polisi pysgodfeydd, wedi'u rheoli mewn ffordd addasol gyda phenderfyniadau'n cael eu gwneud ar sail tystiolaeth a'r wyddoniaeth orau sydd ar gael. A dyma pam rwyf wedi blaenoriaethu'r gwaith o ddrafftio Gorchymyn cregyn moch, sydd i fod i ddod i rym cyn diwedd y flwyddyn. Mae hon yn ddeddfwriaeth allweddol a fydd yn darparu templed ar gyfer rheoli rhywogaethau eraill nad ydynt dan gwota. Mae'r cynnydd rwyf eisoes wedi'i sicrhau yn y gyfran o gwota'r DU yn allweddol i dwf ein diwydiant pysgota. Byddwn yn ystyried y ffordd orau o ddyrannu'r cwota ychwanegol yn y dyfodol. Byddwn yn mynd ar drywydd terfynau dal cynaliadwy yn nhrafodaethau'r gwladwriaethau arfordirol sydd ar y ffordd gyda'r Undeb Ewropeaidd. Gan weithredu o fewn y system reoli cwotâu ddomestig, byddwn yn sicrhau bod gan bysgotwyr Cymru allu i wireddu eu dyheadau datblygiadol yn unol â'r cwota. Rydym hefyd yn ymwybodol o bwysigrwydd y diogelwch a ddarperir gan Orchmynion pysgodfeydd i lawer o'n busnesau dyframaethu mwy o faint, a dyna pam ein bod yn blaenoriaethu'r gwaith hwn, gan ddechrau gyda'r Gorchymyn yn nwyrain afon Menai. Bydd angen i gynllun clir ar gyfer buddsoddi yn ein sector bwyd môr fod yn sail i unrhyw strategaeth, a bydd y cymorth a ddarparwn drwy'r hyn a ddaw yn lle cynllun cronfa'r môr a physgodfeydd Ewrop yn hanfodol i'r buddsoddiad hwn. Byddwn yn cynllunio ac yn datblygu cynllun cyllido a fydd yn ein cynorthwyo i gyflawni ein nodau strategol, ac unwaith eto, hoffwn glywed barn rhanddeiliaid ar eu cynllun wrth i ni ei drafod dros yr wythnosau nesaf. I dawelu meddwl Janet Finch-Saunders, ni fyddai'r Bil pysgodfeydd yn ymddangos yn y rhaglen lywodraethu. Bydd yn ymddangos yn y rhaglen ddeddfwriaethol, ac fel y gwyddoch, tymor pum mlynedd yw hwn, gydag un flwyddyn o'r rhaglen ddeddfwriaethol eisoes wedi'i chytuno. I grynhoi felly, mae'r Llywodraeth yn fwy na pharod i gefnogi'r cynnig heddiw ac i ailgadarnhau ein hymrwymiad i ddarparu dull strategol ar gyfer pysgodfeydd a dyframaethu, mewn cydweithrediad â'n rhanddeiliaid. Diolch.