English: Every year, we do mark International Women's Day. We recall the successes of our predecessors, and pledge to do everything within our ability to improve things for the women who will follow us. I do believe that this year feels different. In light of the scandals in film and television, in politics, journalism and many other areas of life, there is a new conversation that has started, and I do believe that the Me Too movement has created a new awareness of behaviours that have been seen in the past as being acceptable. Now, younger women and younger men are challenging these stereotypes and are calling for an end to sexual inequality, sexual harassment and violence based on gender. There is change in the wind, and we will no longer accept sexual harassment as an element of life that is unavoidable. I don't believe that we can avoid having that conversation here in Wales, either. We should be in the vanguard of taking forward the progress that has been hastened by the Me Too movement. So, I'd like to know, leader of the house, what work has been done to better understand the experiences of women in Wales of discrimination, and, specifically, of harassment. We need to learn more about the best way of changing inappropriate behaviours, as individuals and as a broader society. So, one idea that I am looking into this afternoon is whether the Government would be willing to carry out a national survey as a means of starting the national conversation that we need, and specifically around sexual harassment. Unfortunately, violence against women and domestic abuse is still a part of the lives of too many people, and I know that you share the same aspiration as me to see this eradicated, but, unfortunately, it is increasing. More than one in four women in Wales and England suffer domestic abuse during their lifetimes - 13 per cent of men. If we're to change behaviour, we need to start from the early years, educating children and young people about healthy relationships, and provide comprehensive sex education. You've just described that problem, because there are deficiencies in terms of that sort of education, but I am seeking solutions here. So, will the Welsh Government cease flip-flopping on this and commit to introducing compulsory, comprehensive education on sex and healthy relationships in our schools as soon as possible? We don't have to wait for changes to the Welsh curriculum. We need to take action on this as a matter of urgency. We also need to tackle the barriers that prevent young women from taking full advantage of the educational opportunities available to them, and something as simple to put right as having problems in accessing sanitary products can have a huge impact on the confidence and well-being of women. So, will you join with me in thanking Councillor Elyn Stephens for her campaign in the Rhondda to introduce a policy of free sanitary products in schools? Her work will assist young women who suffer period poverty and will tackle the shame that occasionally still holds women back in this area. And will you, as a Government, assess this situation and also consider introducing a similar policy to what is being introduced in the Rhondda, and do so across Wales? Finally, we need to take positive steps to create equal representation between men and women as elected representatives. How on earth can it be right that half the population is under-represented so appallingly in public life? Only 27 per cent of councillors are women, for example, and we should be setting an example of equality, which would then help in generating change in other areas of public life. So, would you agree with me that we do need positive discrimination if we are to do away with generations of imbalance between the genders?
Welsh: Bob blwyddyn, mi ydym yn nodi Diwrnod Rhyngwladol y Menywod. Rydym ni'n cofio llwyddiannau'r menywod a aeth o'n blaenau ac yn addo y gwnawn ni bopeth yn ein gallu i wneud pethau'n well i'r menywod a fydd yn ein dilyn ni. Rydw i'n meddwl bod eleni'n teimlo'n wahanol. Yn sgil y sgandalau yn y diwydiant ffilm a theledu, mewn gwleidyddiaeth, newyddiaduraeth ac mewn llawer maes arall o fywyd, mae yna sgwrs newydd wedi cychwyn, ac rydw i'n credu bod mudiad Me Too wedi creu ymwybyddiaeth newydd am ymddygiad a oedd gynt yn cael ei weld yn dderbyniol. Mae menywod ifanc a dynion ifanc yn herio stereoteipiau ac yn galw am derfyn ar anghydraddoldeb, rhywiaeth, aflonyddu rhywiol a thrais yn seiliedig ar rywedd. Mae yna newid yn y gwynt, ac ni wnawn bellach dderbyn aflonyddu rhywiol fel elfen o fywyd na ellir ei hosgoi. Nid wyf yn credu y gallwn osgoi cael y sgwrs honno yng Nghymru chwaith. Mi ddylem ni, mewn gwirionedd, fod ar flaen y gad wrth fwrw ymlaen â'r cynnydd, sydd wedi cael ei gyflymu yn wir gan Me Too. Felly, hoffwn i wybod, arweinydd y tŷ, pa waith sydd wedi cael ei wneud i ddeall yn well profiadau menywod yng Nghymru o gamwahaniaethu, ac, yn benodol, am aflonyddu. Mae angen i ni ddysgu mwy am y ffordd orau i newid ymddygiad amhriodol fel unigolion, ac ar y cyd fel cymdeithas. Felly, un syniad rydw i'n ceisio ymchwilio iddo fo'r prynhawn yma: a fyddai'r Llywodraeth yn ystyried cynnal arolwg cenedlaethol fel ffordd o gychwyn y sgwrs genedlaethol sydd ei hangen, ac yn benodol o gwmpas aflonyddu rhywiol? Gwaetha'r modd, mae trais yn erbyn menywod a cham-drin yn y cartref yn dal yn rhan o fywydau gormod o bobl, ac rydw i'n gwybod eich bod chi'n rhannu'r un dyhead â mi i weld hyn yn cael ei ddileu, ond, yn anffodus, mae'n cynyddu. Mae dros un o bob pedwar o fenywod yng Nghymru a Lloegr yn ddioddef cam-drin domestig yn ystod eu bywydau - 13 y cant o ddynion. I newid ymddygiad, mae angen i ni gychwyn o'r oedran cynnar, gan ddysgu plant a phobl ifanc am berthynas iach, a darparu addysg rhyw gynhwysfawr. Rydych chi newydd ddisgrifio'r broblem yna oherwydd bod yna ddiffyg o'r math yna o addysg, ond rydw i'n chwilio am ddatrysiad. Felly, a wnaiff Llywodraeth Cymru rhoi'r gorau i fod yn chwit-chwat ac ymrwymo i gyflwyno addysg orfodol a chynhwysfawr am ryw a pherthynas iach yn ein hysgolion cyn gynted ag y bo modd? Nid oes yn rhaid i'r newidiadau i'r cwricwlwm Cymreig ddod i rym. Mae angen i ni symud ar hwn, a symud yn gyflym. Rydym ni hefyd angen mynd i'r afael â'r rhwystrau sy'n atal menywod ifanc rhag manteisio i'r eithaf ar y cyfleoedd addysgol sydd ganddyn nhw. Gall rhywbeth mor syml i'w unioni â chael trafferth fforddio cynhyrchion iechydol ar gyfer mislif gael effaith enfawr ar hyder a lles merched. A wnewch chi, felly, ymuno â mi i ddiolch i'r Cynghorydd Elyn Stephens am ei hymgyrch yn y Rhondda i gyflwyno polisi o ddarparu cynhyrchion iechydol am ddim mewn ysgolion? Mi fydd ei gwaith hi yn helpu menywod ifanc sy'n dioddef tlodi mislif, ac yn mynd i'r afael â'r cywilydd sy'n dal i ddal merched yn ôl yn y maes yma. A wnewch chi fel Llywodraeth asesu'r sefyllfa hon, ac asesu hefyd cyflwyno polisi cyffelyb i'r hon sydd ar y gweill yn y Rhondda, a hynny ar draws Cymru? Yn olaf, mae angen i ni gymryd camau cadarnhaol i greu cynrychiolaeth gyfartal rhwng menywod a dynion fel cynrychiolwyr etholedig. Sut yn y byd gallai fod yn iawn fod hanner y boblogaeth wedi'u tangynrychioli mor enbyd mewn bywyd cyhoeddus? Dim ond 27 y cant o gynghorwyr sy'n fenywod, er enghraifft, ac mi ddylem ni fod yn gosod esiampl o gydraddoldeb, byddai wedyn yn helpu i greu newid mewn meysydd eraill o fywyd. Felly, a ydych chi yn cytuno bod angen gwahaniaethu cadarnhaol os ydym ni'n mynd i wneud i ffwrdd â chenedlaethau o anghydbwysedd rhwng y rhywiau?