English: One example of good practice that was noted in the research where an effort was made to manage non-residential use in particular is the control mechanism related to houses in multiple occupation. The system that has been put in place in order to secure better management of houses in multiple occupation is an example of a dual approach that could be implemented in a similar way to manage the use of residential units as holiday accommodation. Now, local authorities have the discretion to introduce a specific licensing system for houses in multiple occupation, and now there is a specific use class, namely the C4 use class, that has been introduced for houses in multiple occupation, which would require planning permission for a change of use from a residential home to a house in multiple occupation. The impact that HMOs have in communities, and the concern that they cause, is very similar to the impact of holiday homes. For example, they have an impact on social fabric, the housing market, amenities and the provision of services and facilities to the local population. The research, then, looked in detail at the financial incentives related to holiday homes. Now, as you know, if it were possible for an operator to show that the unit was available for rent for at least 140 days a year, and it was let for at least 70 of those days, then the business would qualify to pay non-domestic business rates. Then, depending on the rateable value, the business could be eligible for small business rate relief. That would mean that they wouldn't pay any business rates and, as a result, the direct contribution to the local authority's council tax coffers would be avoided too. Related to the council tax system is the power that the local authority has to raise a premium of up to 100 per cent on second homes. Since April of this year, Gwynedd Council has increased the premium to 100 per cent. However, one characteristic pattern that's emerged since the introduction of the council tax premium is the slow transfer in the number of homes that are transferring over to pay non-domestic business rates. Since the introduction of the premium originally back in 2018, the number of second homes across Gwynedd has fallen, with the number of holiday accommodation paying non-domestic rates increasing. As is noted in the research, back in June 2018 there were 5,100 second homes in Gwynedd and 1,193 self-catering holiday lets that were paying non-domestic business rates. By October this year, the number of second homes has reduced to a rate of 4,713 and the number of units paying non-domestic rates has increased to 2,448. It will be interesting to see whether this pattern becomes more manifest in the future, particularly bearing in mind that Gwynedd Council has now increased the second homes premium to 100 per cent. It seems that one of the main frustrations related to carrying out the research was actually gathering data on the number of holiday homes and second homes that exist, because there isn't one data source gathering all of this information together. Given that, in preparing the research, a request was made to all local authorities in Wales for information in relation to the number of second homes and short-term holiday lets that exist within their authority areas. When the research was staged, the percentage of holiday accommodation in Gwynedd was 10.6 per cent and the average for Wales was 2.56 per cent. Pembrokeshire was second with a rate of 9.15 per cent and Anglesey third with 8.26 per cent. Now, just a year since we gathered that data, the Gwynedd rate has increased to a rate of 11.2 per cent and Anglesey is up to 10.99 per cent.
Welsh: Un enghraifft arfer da sy'n cael ei nodi yn y gwaith ymchwil lle bod yna ymgais wedi cael ei wneud i reoli'r defnydd penodol di-breswyl yw'r mecanwaith rheoli yn gysylltiedig â thai amlfeddiannaeth. Mae'r drefn sydd wedi cael ei gweithredu er mwyn cael gwell rheolaeth dros dai amlfeddiannaeth yn enghraifft o fecanwaith rheolaethol deublyg a allai gael ei weithredu mewn modd cyffelyb ar gyfer rheoli'r defnydd o unedau preswyl fel llety gwyliau. Bellach, mae gan awdurdodau'r disgresiwn i gyflwyno system drwyddedu bwrpasol ar gyfer tŷ amlfeddiannaeth ac, ymhellach, mae yna ddosbarth defnydd pwrpasol, sef dosbarth defnydd C4, wedi cael ei gyflwyno ar gyfer tai amlfeddiannaeth a olyga'r angen i dderbyn hawl cynllunio ar gyfer newid defnydd o fod yn dŷ preswyl i dŷ amlfeddiannaeth. Mae effaith tai amlfeddiannaeth a'r pryder maent yn ei achosi o fewn cymunedau yn aml yn debyg iawn i effaith cartrefi gwyliau. Er enghraifft, maent yn effeithio ar wead cymdeithasol, yn effeithio ar y farchnad dai, mwynderau a'r ddarpariaeth o gyfleusterau a gwasanaethau ar gyfer y boblogaeth leol. Mae'r gwaith ymchwil, wedyn, wedi edrych yn fanwl ar y cymhelliant ariannol sydd yn gysylltiedig â chartrefi gwyliau. Fel y gwyddoch, pe byddai'n bosibl i weithredwr brofi fod yr uned wyliau ar gael i'w rhentu am o leiaf 140 diwrnod mewn blwyddyn, ac wedi cael ei gosod am o leiaf 70 o'r diwrnodau hynny, byddai'r busnes wedyn yn gymwys ar gyfer talu ardrethi busnes annomestig. Yna, yn ddibynnol ar y gwerth ardrethol, fe allai busnes fod yn gymwys ar gyfer rhyddhad ardrethi i fusnesau bach. Golyga hyn nad ydynt yn talu unrhyw ardrethi busnes ac, ar draul hynny, fod y cyfraniad uniongyrchol i goffrau treth cyngor yr awdurdod yn cael ei osgoi. Yn gysylltiedig, wedyn, â system y dreth gyngor y mae'r grym sydd gan yr awdurdod lleol i godi premiwm hyd at 100 y cant ar gyfer ail gartrefi. Ers Ebrill eleni, mae Cyngor Gwynedd wedi codi cyfradd y premiwm i gyfradd o 100 y cant. Fodd bynnag, un patrwm nodweddiadol sydd wedi dod i'r amlwg ers cyflwyno premiwm y dreth gyngor yw'r trosglwyddiad araf yn nifer y tai sydd yn trosglwyddo drosodd i dalu'r ardrethi busnes annomestig. Ers cyflwyno'r premiwm yn wreiddiol yn ôl yn 2018, mae nifer yr ail gartrefi ar draws Gwynedd wedi disgyn gyda niferoedd y llety gwyliau sy'n talu ardrethi busnes annomestig yn cynyddu. Fel y nodir yn y gwaith ymchwil, yn ôl ym Mehefin 2018, mi oedd yna 5,100 o ail gartrefi yng Ngwynedd a 1,193 o lety gwyliau hunanarlwyo a oedd yn talu ardrethi busnes annomestig. Erbyn Hydref eleni, mae nifer yr ail gartrefi wedi gostwng i gyfradd o 4,713 a nifer yr unedau sy'n talu ardrethi busnes annomestig wedi cynyddu i gyfradd o 2,448. Mi fydd o'n ddiddorol gweld os ydy'r patrwm yma yn amlygu ei hun hyd yn oed fwyfwy yn y dyfodol, yn enwedig o gofio'r ffaith bod Cyngor Gwynedd bellach wedi cynyddu'r premiwm ail gartrefi i gyfradd o 100 y cant. Mae'n debyg mai un o'r prif rwystredigaethau yn gysylltiedig â chynnal y gwaith ymchwil oedd casglu data ynglŷn â niferoedd y llety gwyliau ac ail gartrefi sy'n bodoli, gan nad oes yna un gronfa ddata sy'n casglu'r wybodaeth yma. Gan hynny, wrth baratoi'r gwaith ymchwil, fe wnaed cais i bob awdurdod lleol yng Nghymru am wybodaeth mewn perthynas â nifer yr ail gartrefi a llety gwyliau tymor byr sydd ar gael o fewn eu hawdurdod. Pan gynhaliwyd y gwaith ymchwil, roedd cyfradd llety gwyliau yng Ngwynedd yn 10.76 y cant a'r swm cyfartalog ar gyfer Cymru yn 2.56 y cant. Sir Benfro oedd yn ail gyda chyfradd o 9.15 y cant, ac Ynys Môn wedyn yn drydydd gyda chyfradd o 8.26 y cant. Bellach, flwyddyn yn unig ers casglu'r data hyn, mae cyfradd Gwynedd wedi cynyddu i gyfradd o 11.2 y cant a chyfradd Môn wedi cynyddu i gyfradd o 10.99 y cant.