English: Unfortunately, the Prime Minister's statement yesterday has caused some considerable concern for many businesses, particularly those in the hospitality sector who are at a loss to know how they can continue to function in many cases. What we need, I believe, is a Marshall plan for small businesses. In the same way as - as other people have pointed out this afternoon - we bailed out the banks collectively as a society a decade ago, we now need to ensure that small businesses who are the lifeblood of our economy and our communities get the support of Government at all levels now to ensure that they survive the next period. I think people across the country welcome the statement that you made on rate relief. I think that is something that will be welcomed. But we need to go much, much further than that. I'd be grateful, Minister, if you could raise some of these issues with the Chancellor of the Exchequer at the UK Government to ensure that businesses have the income support they require to carry them through this period, but also those people who are self-employed. I spoke this morning to taxi drivers in Ebbw Vale and in Tredegar who are concerned about the vitality and viability of their businesses, how they can sustain their families and their businesses over the coming weeks and months. I spoke to somebody who's running a bar and a cafe in Tredegar, who is concerned about the people who are going to be losing work, conceivably, over the coming weeks. How will they survive? Some of the lowest income families in the country will be affected by the economic consequences of this. This is something on which Governments at all levels need to work together to address. I hope that you will be able to lead the establishment of a UK business taskforce to ensure that all the Governments of the United Kingdom work together - where you have powers, that those powers are used. We spoke earlier about the financial structures within the United Kingdom. The UK Government needs to make urgent changes to the way in which funding is made available to the Governments of the UK to address these matters, and that needs to be done very, very quickly. I hope also - you mentioned the Business Wales hotline - that that information is made available to Members as well to enable us to respond to our constituents, and that we ensure that there are enough resources available to Business Wales to provide that service to people who are sometimes at the end of their tether. The next few months will determine how the vitality of our communities and our economy will be able to bounce back from this crisis. And I hope that we will be able to echo what Macron said to the people of France last night: that not a job will be lost, and not a business lost because of this crisis.
Welsh: Yn anffodus, mae datganiad y Prif Weinidog ddoe wedi achosi cryn bryder i lawer o fusnesau, yn enwedig y rheini yn y sector lletygarwch nad ydyn nhw'n gwybod sut y gallan nhw barhau i weithredu mewn llawer o achosion. Yr hyn sydd ei angen, rwy'n credu, yw cynllun Marshall i fusnesau bach. Yn yr un modd - fel y soniodd pobl eraill y prynhawn yma - fe wnaethom ni achub y banciau gyda'n gilydd fel cymdeithas ddegawd yn ôl, mae angen inni sicrhau nawr fod busnesau bach sydd yn anadl einioes i'n heconomi a'n cymunedau yn cael cefnogaeth y Llywodraeth ar bob lefel i sicrhau eu bod yn goroesi'r cyfnod nesaf. Rwy'n credu bod pobl ledled y wlad yn croesawu'r datganiad a wnaethoch chi ar ryddhad ardrethi. Rwy'n credu bod hynny'n rhywbeth a fydd yn cael ei groesawu. Ond mae angen inni fynd ymhellach o lawer na hynny. Byddwn i'n ddiolchgar, Gweinidog, os gallwch chi godi rhai o'r materion hyn gyda Changhellor y Trysorlys yn Llywodraeth y DU i sicrhau bod busnesau'n cael y cymorth incwm sydd ei angen arnyn nhw i'w cynnal drwy'r cyfnod hwn, ond hefyd i'r bobl hynny sy'n hunangyflogedig. Siaradais i'r bore yma â gyrwyr tacsi yng Nglynebwy ac yn Nhredegar sy'n pryderu am fywiogrwydd a hyfywedd eu busnesau, sut y gallan nhw gynnal eu teuluoedd a'u busnesau yn ystod yr wythnosau a'r misoedd nesaf. Siaradais â rhywun sy'n rhedeg bar a chaffi yn Nhredegar, sy'n pryderu am y bobl a fydd yn colli gwaith, o bosib, yn ystod yr wythnosau nesaf. Sut y byddan nhw'n goroesi? Bydd canlyniadau economaidd hyn yn effeithio ar rai o'r teuluoedd ar yr incwm isaf yn y wlad. Mae hwn yn rhywbeth y mae angen i lywodraethau ar bob lefel weithio gyda'i gilydd i fynd i'r afael ag ef. Rwy'n gobeithio y byddwch yn gallu arwain y gwaith o sefydlu tasglu busnes yn y DU i sicrhau bod holl Lywodraethau'r Deyrnas Unedig yn gweithio gyda'i gilydd - lle bo gennych chi bwerau, bod y pwerau hynny'n cael eu defnyddio. Fe wnaethom ni siarad yn gynharach am y strwythurau ariannol o fewn y Deyrnas Unedig. Mae angen i Lywodraeth y DU wneud newidiadau brys i'r ffordd y mae cyllid yn cael ei ddarparu i lywodraethau'r DU i fynd i'r afael â'r materion hyn, ac mae angen gwneud hynny'n gyflym iawn. Rwy'n gobeithio hefyd - yr oeddech chi wedi sôn am linell gymorth Busnes Cymru - fod yr wybodaeth honno ar gael i'r Aelodau hefyd i'n galluogi ni i ymateb i'n hetholwyr, a'n bod yn sicrhau bod digon o adnoddau ar gael i Busnes Cymru i ddarparu'r gwasanaeth hwnnw i bobl sydd weithiau wedi cyrraedd pen eu tennyn. Bydd yr ychydig fisoedd nesaf yn penderfynu sut y bydd bywiogrwydd ein cymunedau a'n heconomi yn gallu adfer ar ôl o'r argyfwng hwn. Ac rwy'n gobeithio y byddwn ni'n gallu adleisio'r hyn a ddywedodd Macron wrth bobl Ffrainc neithiwr: na fydd swydd yn cael ei cholli, ac na fydd busnes yn cael ei golli oherwydd yr argyfwng hwn.