English: I accept what the Cabinet Secretary said about the nature of risk. Indeed, the First Minister said earlier on in questions that not all investments, however careful you are, are going to succeed, and it would be unreasonable to be too critical when they fail for reasons that are beyond our control. The deputy secretary said in evidence to the Public Accounts Committee that the Government's role here is effectively as a lender of last resort, and he said: 'Financing things that the private sector won't finance implies taking risks that the private sector won't take, which implies things are going to fail.' So, you start out from a position where you have to be hyper critical. But what we're dealing with here is a case where the due-diligence advice that was received by the Government's own advisers was not accepted, and I don't think the Cabinet Secretary answered Russell George in this respect earlier on. What the due-diligence review said was that the business plan in 2013 was 'weak and inconsistent', and the inherent risks of the start-up remained. The replacement of Coilcolor as a major shareholder, and the loss of their guarantee, left the risks identified essentially as unmitigated. And the proposal invited the Welsh Government taking on a significant landlord risk in addition. So, the project was identified as high risk in the initial assessment, and then there was a revised assessment, which actually increased the level of risk rather than mitigated it. So, what we really need to know here, to put this in the context of the Government policy on using taxpayers' money for these purposes, is why that due-diligence report, which, on the face of it, seems to have red lights flashing and alarm bells ringing in a big way, was not accepted. What was it that the advice given to the Minister contained that overrode all those apparently very obvious warnings?
Welsh: Rwyf yn derbyn yr hyn a ddywedodd Ysgrifennydd y Cabinet am natur risg. Yn wir, dywedodd y Prif Weinidog yn gynharach yn ystod cwestiynau na fydd pob buddsoddiad, ni waeth pa mor ofalus y byddwch chi, yn llwyddo, a byddai'n afresymol i fod yn rhy feirniadol pan ei fod yn methu am resymau sydd y tu hwnt i'n rheolaeth ni. Dywedodd y dirprwy ysgrifennydd mewn tystiolaeth i'r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus mai swyddogaeth y Llywodraeth yn y fan yma i bob pwrpas yw bod yn fenthyciwr pan fetha popeth arall, a dywedodd: Mae ariannu pethau nad yw'r sector preifat yn fodlon eu hariannu yn awgrymu mentro pan na fydd y sector preifat yn fodlon mentro, sy'n awgrymu y bydd pethau yn methu. Felly, rydych yn cychwyn o sefyllfa lle mae'n rhaid i chi fod yn feirniadol tu hwnt. Ond yr hyn yr ydym yn ymdrin ag ef yn y fan yma yw achos pan na chafodd y cyngor diwydrwydd dyladwy a gafwyd gan gynghorwyr y Llywodraeth ei hun ei dderbyn, ac nid wyf yn credu bod Ysgrifennydd y Cabinet wedi rhoi ateb i Russell George yn hyn o beth yn gynharach. Yr hyn a ddywedodd yr adolygiad o ddiwydrwydd dyladwy oedd bod y cynllun busnes yn 2013 yn 'wan ac yn anghyson', a bod peryglon cynhenid y busnes newydd yn dal i fod yno. Gadawodd disodli Coilcolor fel prif gyfranddaliwr, a'r golled o'u gwarant, y peryglon a nodwyd yn y bôn fel rhai heb eu lliniaru. Ac roedd y cynnig yn peri i Lywodraeth Cymru gymryd risg landlord sylweddol hefyd. Felly, roedd y prosiect wedi'i nodi fel bod yn risg uchel yn yr asesiad dechreuol, ac wedyn bu asesiad diwygiedig, a wnaeth mewn gwirionedd gynyddu lefel y risg yn hytrach na'i liniaru. Felly, beth sydd wir angen i ni ei wybod yma, a rhoi hynny yng nghyd-destun polisi'r Llywodraeth ar ddefnyddio arian trethdalwyr at ddibenion fel hyn, yw pam y gwrthodwyd yr adroddiad diwydrwydd dyladwy hwnnw, a oedd yn ymddangos, ar yr wyneb, o fod yn fflachio goleuadau coch ac yn canu clychau larwm ar bob agwedd. Beth oedd y cyngor a roddwyd i'r Gweinidog yn ei gynnwys a oedd yn diystyru'r holl rybuddion hynny a oedd i bob golwg yn rhybuddion amlwg iawn?