English: I thank David Melding for bringing forward this debate and for publishing his 10-point plan for tackling homelessness. I support any moves to improve the way we tackle homelessness and will work positively with any Government to ensure no person is left without the most basic human right of all: the right to a roof over each and every person's head, and a suitable one at that. It's a right that has not been able to be resolved by 20 years of Welsh Labour Government. The answer is complex and requires significant forward planning. But, there again, UK Governments have also been unable to offer a solution. And whilst we can all cast a stone and play political football, it would serve no purpose. This is too serious an issue and we need positive change. We need for the UK Government and the Welsh Government to work positively together to bring about this change and to eradicate homelessness in the twenty-first century. Looking at the housing crisis, the move to universal credit has played a negative part in homelessness. There are high numbers of veterans and ex-offenders sleeping rough because it can take up to five weeks or more to receive any benefit payments. The UK Government, whilst they were right to crack down on people cheating the system, their implementation was flawed and hurt those in genuine need. The needs of people who are homeless are many, complex and varied. It is not simply, 'A home and that is the end of it.' It is not. Again, I urge the Welsh Government to work with the UK Government to ensure that benefit payments begin the day someone is discharged from the armed forces or released from prison custody. The massive rise we have seen in homelessness has to be tackled head on, and I therefore commend the Welsh Conservatives for their action plan, in the hope that it will help the Welsh Government adopt more ambitious plans of their own. Doubling the number of social housing being built is a good start. I also welcome appointing someone who has been homeless to advise Ministers on housing policy. The Welsh Government has to admit their approach isn't working, and having a homelessness person to help them would help revitalise their efforts to end homelessness, as would adopting many of the proposals before them today. So, I urge Members to reject the Welsh Government's amendment. Yes, there is good practice, but it does exist in small pockets around the country and is not nationwide. We will be supporting most of the other amendments, which we feel add to the Conservatives' motion, but we will be opposing amendments 3, 6 and 9. With regard to amendment 11, I totally agree that the Vagrancy Act should be repealed. It should not be used to remove rough-sleepers, as was the case in Neath when the Labour-run council sought to remove visible signs of homelessness. But, that said, we do however need to tackle problem begging. We need new legislation passed by Parliament - which, given its dysfunctional current state, is unlikely anytime soon - to tackle problem begging. It's a sad fact that fewer than one in five people tackled for begging were homeless. Sadly, organised crime groups are preying on people's charity and taking vital funds from those in genuine need. There is a cross-party desire to end rough-sleeping, and I ask if the Welsh Government has the vision and ambition to achieve the aim, because it requires working together. And when we work together, we can all put an end to this national disgrace, as Neil McEvoy so succinctly says it.
Welsh: Diolch i David Melding am gyflwyno'r ddadl hon, ac am gyhoeddi ei gynllun 10 pwynt ar gyfer mynd i'r afael â digartrefedd. Rwy'n cefnogi unrhyw gamau i wella'r ffordd yr awn i'r afael â digartrefedd a byddaf yn gweithio'n gadarnhaol gydag unrhyw Lywodraeth i sicrhau nad oes unrhyw berson yn cael ei adael heb yr hawl ddynol fwyaf sylfaenol: yr hawl i do dros ben pob person, ac un addas ar hynny. Mae'n hawl na lwyddwyd i'w datrys gan 20 mlynedd o Lywodraeth Lafur Cymru. Mae'r ateb yn gymhleth ac yn galw am flaengynllunio sylweddol. Ac eto, nid yw Llywodraethau'r DU ychwaith wedi gallu cynnig ateb. Ac er y gall pob un ohonom feio'n gilydd a chwarae pêl-droed gwleidyddol, ni fyddai unrhyw bwrpas i hynny. Mae hwn yn fater rhy ddifrifol ac mae angen newid cadarnhaol. Mae angen i Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru weithio'n gadarnhaol gyda'i gilydd i sicrhau'r newid hwn a dileu digartrefedd yn yr unfed ganrif ar hugain. O edrych ar yr argyfwng tai, mae'r newid i gredyd cynhwysol wedi chwarae rhan negyddol mewn digartrefedd. Ceir nifer uchel o gyn-filwyr a chyn-droseddwyr yn cysgu ar y stryd am y gall gymryd hyd at bum wythnos neu fwy i gael talaidau budd-dal. Er bod Llywodraeth y DU yn iawn i fynd i'r afael â phobl sy'n twyllo'r system, roedd y modd y gweithredwyd hynny'n ddiffygiol ac fe niweidiodd y rhai oedd mewn gwir angen. Mae anghenion pobl sy'n ddigartref yn niferus, yn gymhleth ac yn amrywiol. Nid yw'n fater syml o gael cartref a dyna ddiwedd arni. Unwaith eto, rwy'n annog Llywodraeth Cymru i weithio gyda Llywodraeth y DU i sicrhau bod taliadau budd-dal yn dechau ar y diwrnod y caiff rhywun ei ryddhau o'r lluoedd arfog neu o'r carchar. Rhaid mynd i'r afael â'r cynnydd enfawr a welsom mewn digartrefedd yn uniongyrchol, ac felly rwy'n cymeradwyo'r Ceidwadwyr Cymreig am eu cynllun gweithredu, yn y gobaith y bydd yn helpu Llywodraeth Cymru i fabwysiadu cynlluniau mwy uchelgeisiol eu hunain. Mae dyblu nifer y tai cymdeithasol sy'n cael eu hadeiladu yn ddechrau da. Rwyf hefyd yn croesawu'r argymhelliad i benodi rhywun sydd wedi bod yn ddigartref i gynghori Gweinidogion ar bolisi tai. Rhaid i Lywodraeth Cymru gyfaddef nad yw eu dull o weithredu'n gweithio, a byddai cael person digartrefedd i'w helpu yn cynorthwyo i adfywio eu hymdrechion i ddod â digartrefedd i ben, fel y byddai mabwysiadu llawer o'r cynigion a gyflwynwyd iddynt heddiw. Felly, rwy'n annog yr Aelodau i wrthod gwelliant Llywodraeth Cymru. Oes, mae yna arferion da, ond maent yn bodoli mewn pocedi bach ledled y wlad ac nid ydynt yn genedlaethol. Byddwn yn cefnogi'r rhan fwyaf o'r gwelliannau eraill y teimlwn eu bod yn ychwanegu at gynnig y Ceidwadwyr, ond byddwn yn gwrthwynebu gwelliannau 3, 6 a 9. O ran gwelliant 11, cytunaf yn llwyr y dylid diddymu'r Ddeddf Crwydradaeth. Ni ddylid ei defnyddio i gael gwared ar bobl sy'n cysgu allan, fel a ddigwyddodd yng Nghastell-nedd pan geisiodd y cyngor Llafur gael gwared ar arwyddion gweladwy o ddigartrefedd. Ond wedi dweud hynny, mae angen i ni fynd i'r afael â chardota problemus. Mae angen i'r Senedd basio deddfwriaeth newydd - sydd, o ystyried ei chyflwr camweithredol presennol, yn annhebygol yn y dyfodol agos - i fynd i'r afael â chardota problemus. Mae'n ffaith drist fod llai nag un o bob pump o'r bobl yr aethpwyd i'r afael â hwy oherwydd eu bod yn cardota yn ddigartref. Yn anffodus, mae grwpiau troseddau cyfundrefnol yn cymryd mantais ar garedigrwydd pobl ac yn mynd ag arian prin oddi wrth bobl sydd mewn gwir angen. Mae yna awydd trawsbleidiol i roi diwedd ar gysgu ar y stryd, ac rwy'n gofyn a oes gan Lywodraeth Cymru weledigaeth ac uchelgais i gyrraedd y nod, oherwydd mae'n galw am weithio gyda'n gilydd. A phan fyddwn yn gweithio gyda'n gilydd, gall pawb ohonom roi diwedd ar y gwarth cenedlaethol hwn, fel y mae Neil McEvoy yn ei ddisgrifio mor gryno.