English: I welcome the statement from the Minister this afternoon. I welcome the still very high rate of recycling form the local authorities, and I do accept that getting it that bit further now is going to be that much more difficult, so I'm pleased that the Minister is so determined to drive this forward. I think it's already been raised how important it is to have the public on your side, and I'd like to thank the Minister for visiting us in Rhiwbina, where the constituents are very enthusiastic about recycling, stopping waste and the circular economy - in particular, the children. A constituent in Rhiwbina, as the Minister knows, started an initiative that I have backed, along with Cardiff North MP Anna McMorrin, to talk to local businesses about reducing their use of single-use plastic items such as straws and take-away coffee cups. That is something that we've also launched now in Old St Mellons last week, and we are going to move on to Pontprennau. I wonder if the Minister could comment on the importance of that interaction between politicians, who are making the laws, but also meeting the public and meeting the children, in order to take these sorts of issue forward. It is very important, as many people have said today, to recognise that recycling is only one bit of the issue, and reducing waste is very important, especially in packaging. I was thinking about this when I went shopping on the weekend in the Riverside farmers' market, which of course celebrated 20 years this weekend and is one of the really successful farmers' markets. Of course, you buy the fruit and you buy - well, you buy vegetables mainly - and, of course, there's no packaging for the vegetables, because they're all loose, as in many shops they are loose, but why do we have to have any of this packaging at all? It just struck me that buying the vegetables loose in that sort of way - . And also, in that market, there is a deposit-return scheme that operates, in that a couple of the stores take back the bottles and take some money off what you then buy. And so, in small ways, these things are already operating. But, obviously, I think the rise of farmers' markets - and we've got one in Cardiff North as well, in Rhiwbina - is very important. I don't know if the Minister would like to comment on that. And then, the deposit-return scheme is something I have supported for many years, and I do hope we will now, you know, really get ahead and do it. I just hope, if it's a Wales-and-England approach, it won't make it slower, really. And I would also like to hear the commitment that we will go ahead with it ourselves, even if perhaps England doesn't. I don't know if you can comment about that. So, in conclusion, I think this is an agenda that we are united politically on and, most importantly, I think the public are very united as well. But I think that education and leading on this in schools, which a lot of the eco-councils do, is also very vital.
Welsh: Rwy'n croesawu'r datganiad gan y Gweinidog y prynhawn yma. Rwy'n croesawu'r gyfradd uchel iawn o ailgylchu gan awdurdodau lleol sy'n parhau, ac rwy'n derbyn bod ei chynyddu eto yn awr yn mynd i fod yn llawer mwy anodd, felly rwyf yn falch bod y Gweinidog mor benderfynol o fwrw ymlaen â hyn. Rwy'n credu ei bod wedi'i godi eisoes pa mor bwysig yw cael y cyhoedd ar eich ochr chi, a hoffwn ddiolch i'r Gweinidog am ymweld â ni yn Rhiwbeina, lle mae'r etholwyr yn frwdfrydig iawn ynghylch ailgylchu, atal gwastraff a'r economi gylchol - yn arbennig y plant. Dechreuodd etholwr yn Rhiwbeina, fel y gŵyr y Gweinidog, fenter yr wyf i wedi ei chefnogi, ynghyd ag Anna McMorrin AS Gogledd Caerdydd, i siarad â busnesau lleol ynghylch lleihau eu defnydd o eitemau plastig untro fel gwelltyn yfed a chwpanau coffi. Mae hynny'n rhywbeth yr ydym ni wedi ei lansio hefyd yn Hen Laneirwg yr wythnos diwethaf, a byddwn yn symud ymlaen i Bontprennau. Tybed a allai'r Gweinidog wneud sylw ar bwysigrwydd y rhyngweithio hwnnw rhwng gwleidyddion, sy'n deddfu, ond hefyd sy'n cyfarfod â'r cyhoedd ac yn cyfarfod â phlant, er mwyn symud y materion hyn ymlaen. Mae'n bwysig iawn, fel y dywedodd llawer o bobl heddiw, i gydnabod mai dim ond un rhan o'r mater yw ailgylchu, a bod lleihau gwastraff yn bwysig iawn, yn enwedig mewn deunydd pecynnu. Roeddwn i'n meddwl am hyn wrth siopa dros y penwythnos ym marchnad ffermwyr Glanyrafon, sydd wrth gwrs yn dathlu 20 mlynedd y penwythnos hwn ac mae'n un o'r marchnadoedd ffermwyr llwyddiannus iawn. Wrth gwrs, rydych chi'n prynu'r ffrwythau ac rydych chi'n prynu - wel, rydych chi'n prynu llysiau yn bennaf - ac, wrth gwrs, does dim pecynnau ar gyfer llysiau, oherwydd eu bod i gyd yn rhydd, fel mewn llawer o siopau, y maen nhw'n rhydd, ond pam y mae'n rhaid inni gael deunydd pecynnu o gwbl? Sylweddolais fod prynu llysiau rhydd yn y dull hwnnw - . Ac hefyd, yn y farchnad honno, ceir cynllun dychwelyd ernes lle mae ychydig o stondinau yn cymryd y poteli yn ôl ac yn tynnu arian i ffwrdd o'r hyn a brynwch chi wedyn. A felly, ar raddfa fechan, y mae'r pethau hyn yn gweithredu eisoes. Ond, yn amlwg, rwy'n credu bod y cynnydd mewn marchnadoedd ffermwyr - ac mae gennym ni un yng Ngogledd Caerdydd hefyd, yn Rhiwbeina - yn bwysig iawn. Wn i ddim a hoffai'r Gweinidog wneud sylw ynglŷn â hynny. Yna, mae'r cynllun dychwelyd ernes yn rhywbeth yr wyf i wedi ei gefnogi am flynyddoedd lawer, ac rwy'n gobeithio yn awr, y symudwn ni ymlaen a gwneud hynny. Rwyf ond yn gobeithio, os mai dull Cymru a Lloegr fydd gennym ni, na fydd yn arafu pethau mewn gwirionedd. Ac fe hoffwn i hefyd glywed yr ymrwymiad y byddwn ni'n bwrw ymlaen ag ef ein hunain, hyd yn oed os na fydd Lloegr yn gwneud hynny. Wn i ddim os allwch chi wneud sylw ynghylch hynny. Felly, i gloi, rwy'n credu bod hon yn agenda yr ydym yn unedig yn wleidyddol yn ei chylch ac, yn bwysicaf oll, rwy'n credu bod y cyhoedd yn wirioneddol unedig hefyd. Ond rwy'n credu bod addysg ac arwain ar hyn mewn ysgolion, sy'n rhywbeth y mae llawer o eco-gynghorau yn ei wneud, hefyd yn hanfodol.