English: I also wanted to talk a little bit about the missed opportunity in this budget around energy and industrial strategy. It was quite disconcerting to hear Caroline Jones say some things that I would agree with, but there we are. We've got an agreement on some of these things, and this particularly turns around the missed opportunity, of course, around the tidal lagoon. At the beginning of my remarks, I state very clearly I'm a community shareholder, as hundreds of people are in the Swansea bay area, in the tidal lagoon, because people want to see this development move forward and take place. It is disappointing not to have a statement in the budget around the tidal lagoon, but it is even more disappointing, I think, to see the lack of detail in the industrial strategy around tidal energy. I don't think it's betraying any confidence to say that, when we went to meet with Greg Clark as committee Chairs in the summer and following a debate in this Assembly, when we all voted in favour of the principle of the tidal lagoon, though we weren't expecting anything to be said at that meeting, the Minister there was very keen to emphasise how important the industrial strategy would be for tidal development, not just in Wales but throughout the UK. And what we end up with is an industrial strategy that virtually doesn't talk about - well, it doesn't talk about tidal lagoons at all, and doesn't talk about tidal development in Wales. It does talk about Scotland, and I'm concerned there, because it leaves us in a situation where the tidal development that we are already seeing in Wales, which is off Pembrokeshire and Anglesey, in a number of wave and tidal developments that the Welsh Government has invested in, seems to be completely ignored by the UK-wide industrial strategy. So, there's a huge, complex issue to be addressed in this budget around support for new green technologies or decarbonising our economy, and it's reflected as well in the debate around the compact for difference, because that's been in discussion around the tidal lagoon for at least two years. We've had an independent report, the Hendry report, that says the tidal lagoon can be a pathfinder for this technology. I very much agree with what Mike Hedges said - if we do it now, we're the ones that will benefit from that early investment. Yes, there is investment up front, but that pays off many times over in our skills development, in our industrial development here in south Wales. Other than that, we become the recipients of whichever Chinese company decides in 15 years' time it would like to build a tidal lagoon in Swansea bay. I think there's a complete misunderstanding of the need to get ahead of this investment. Now, it has been said, and it is true, that the Treasury in the budget and the papers around the budget says there's no new low carbon electricity levies or compact for difference likely before 2025. That's been mentioned already. However, there is still about £0.5 billion in the Department for Business, Energy and Industrial Strategy for low-carbon technologies, and I still think there's an opportunity for the Welsh Government to press for that to be utilised for the Welsh projects as well. I'll give way.
Welsh: Roeddwn innau hefyd am sôn ychydig am y cyfle a gollwyd yn y gyllideb hon mewn perthynas ag ynni a'r strategaeth ddiwydiannol. Roedd yn eithaf annisgwyl clywed Caroline Jones yn dweud rhai pethau y buaswn yn cytuno â hwy, ond dyna ni. Rydym yn cytuno ar rai o'r pethau hyn, ac mae hyn yn gwyrdroi'r cyfle a gollwyd yn arbennig, wrth gwrs, mewn perthynas â'r morlyn llanw. Ar ddechrau fy sylwadau, rwy'n datgan yn glir iawn fy mod yn gyfranddaliwr cymunedol yn y morlyn llanw, fel y mae cannoedd o bobl yn ardal bae Abertawe, oherwydd mae pobl am weld y datblygiad hwn yn symud yn ei flaen ac yn digwydd. Mae'n siomedig na chafwyd datganiad yn y gyllideb ar y morlyn llanw, ond hyd yn oed yn fwy siomedig, rwy'n meddwl, yw gweld y diffyg manylion yn y strategaeth ddiwydiannol ynghylch ynni'r llanw. Nid wyf yn meddwl fy mod yn bradychu unrhyw gyfrinachau drwy ddweud ein bod i gyd wedi pleidleisio o blaid egwyddor y morlyn llanw pan aethom i gyfarfod â Greg Clark fel cadeiryddion pwyllgorau yn yr haf ac yn dilyn dadl yn y Cynulliad hwn, ac er nad oeddem yn disgwyl i unrhyw beth gael ei ddweud yn y cyfarfod hwnnw, roedd y Gweinidog yno'n awyddus iawn i bwysleisio pa mor bwysig fyddai strategaeth ddiwydiannol ar gyfer datblygu ynni'r llanw, nid yn unig yng Nghymru ond ledled y DU. A'r hyn sydd gennym yn y pen draw yw strategaeth ddiwydiannol nad yw'n sôn bron ddim - wel, nid yw'n sôn am forlynnoedd llanw o gwbl, ac nid yw'n sôn am ddatblygu ynni'r llanw yng Nghymru. Mae'n sôn am yr Alban, ac rwy'n bryderus, oherwydd mae'n ein gadael mewn sefyllfa lle mae'r datblygiad llanw rydym eisoes yn ei weld yng Nghymru oddi ar Sir Benfro ac Ynys Môn mewn nifer o ddatblygiadau ynni'r tonnau ac ynni'r llanw y mae Llywodraeth Cymru wedi buddsoddi ynddynt i'w gweld fel pe baent wedi cael eu hanwybyddu'n llwyr gan y strategaeth ddiwydiannol ar gyfer y DU gyfan. Felly, mae mater enfawr, cymhleth i fynd i'r afael ag ef yn y gyllideb hon ynglŷn â chymorth ar gyfer technolegau gwyrdd newydd neu ddatgarboneiddio ein heconomi, a chaiff ei adlewyrchu hefyd yn y ddadl ynglŷn â'r compact ar gyfer gwahaniaeth, oherwydd mae hynny wedi bod yn cael ei drafod mewn perthynas â'r morlyn llanw ers o leiaf ddwy flynedd. Rydym wedi cael adroddiad annibynnol, adroddiad Hendry, sy'n dweud y gall y morlyn llanw fod yn brosiect braenaru ar gyfer y dechnoleg hon. Rwy'n cytuno'n gryf â'r hyn a ddywedodd Mike Hedges - os ydym yn ei wneud yn awr, ni sy'n mynd i elwa o'r buddsoddiad cynnar hwnnw. Oes, mae yna fuddsoddiad ymlaen llaw, ond bydd hwnnw'n cael ei ad-dalu sawl gwaith drosodd wrth inni ddatblygu ein sgiliau, yn ein datblygiad diwydiannol yma yn ne Cymru. Oni bai am hynny, byddwn yn dod yn dderbynwyr pa gwmni Tsieineaidd bynnag sy'n penderfynu ymhen 15 mlynedd y buasai'n hoffi adeiladu morlyn llanw ym mae Abertawe. Credaf fod camddealltwriaeth lwyr o'r angen i achub y blaen ar y buddsoddiad hwn. Nawr, mae wedi cael ei ddweud, ac mae'n wir, fod y Trysorlys yn y gyllideb ac yn y papurau ar y gyllideb yn dweud nad oes unrhyw ardollau trydan carbon isel newydd neu gompact ar gyfer gwahaniaeth yn debygol cyn 2025. Mae hynny wedi'i grybwyll eisoes. Fodd bynnag, mae oddeutu £0.5 biliwn o hyd yn yr Adran Busnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol ar gyfer technolegau carbon isel, a chredaf o hyd fod cyfle i Lywodraeth Cymru roi pwysau arnynt i'w ddefnyddio ar gyfer y prosiectau yng Nghymru hefyd. Fe ildiaf.