English: I think the Member is absolutely right that there are sections within the Bill reserved that it's not quite clear exactly what they do mean. For example, why, in section 175, would you have parenthood, parental responsibility, child arrangements and adoption as a reserved matter when, clearly, there are major responsibilities we have that overlap into those areas? And there are a number of those. That's why it's important that those are explored in very considerable detail. I was mentioning the point about fiscal powers because, as we know, the asbestos Bill, which I brought as a private Member's Bill in the last session, failed predominantly because of not having fiscal powers. It seems to me that fiscal powers with regard to devolved matters is quite a potentially important area. Of course, many of us were at the very useful Bevan Foundation briefing looking at areas of taxation, many of which would require the devolution of fiscal powers or the use of more complicated powers under the 2014 Act. There is a way of simplifying and clarifying that aspect of law. Can I just go back to the jurisdiction point, because it is raised and it is important and it is quite fundamental to where we're going? Just to reiterate the point, this, in many ways, is an administered matter. There is a mystique that's been attached to a jurisdiction. The jurisdiction is essentially purely the geographical area in which law applies and where court cases are heard. So, the idea, now that we have our own legislature in Wales passing legislation; the logic for having a jurisdiction it seems to me to be unanswerable. It is a matter that shouldn't cause great controversy. In the last session, I was able to chair a justice stakeholders group, and there's a report that I would recommend Members read. If I may just read out the part that was relevant there, because I think it is summed up very well. It said, 'The need to resolve issues relating to the jurisdiction is, in our view, now unavoidable. We do not, at this stage, consider it necessary or feasible to establish a separate legal jurisdiction for Wales, which would involve significant organisational change. What the group favours is making simple administrative changes within the current unified system of courts and tribunals and judiciary of England and Wales through the designation of Welsh cases adjudicated by judges sitting in courts designated as Welsh courts.' And, if there was any greater authority on this, in a speech by the Lord Chief Justice of England and Wales, Lord Thomas, in October 2015, he made it very clear when he said, 'It is right for me to say that there is no reason why a unified court system encompassing England and Wales cannot serve two legal jurisdictions.' Now, I hope this sort of fascination with the mystique of jurisdiction actually gets resolved, because it is a simple administrative matter. It could even amount to just a tick box when legal applications are made to the courts: 'Does this case involve a matter of Welsh or English Law?' If so, it then gets designated and administered in the correct way. I hope that the working party that has been set up by the Secretary of State for Wales will quickly resolve this, because this particular Bill needs to have the jurisdictional issue resolved before it is able to proceed properly.
Welsh: Rwy'n credu bod yr Aelod yn llygad ei lle fod yna adrannau wedi'u cadw yn y Bil nad yw'n gwbl amlwg beth y maent yn ei olygu. Er enghraifft, pam, yn adran 175, y byddai gennych fagu plant, cyfrifoldeb rhiant, trefniadau plant a mabwysiadu fel materion a gedwir yn ôl, er ei bod yn amlwg fod gennym gyfrifoldebau mawr sy'n gorgyffwrdd yn y meysydd hynny? A cheir nifer o'r rheini. Dyna pam y mae'n bwysig ein bod yn archwilio'r rheini'n hynod o fanwl. Roeddwn yn sôn am y pwynt ynghylch pwerau cyllidol oherwydd, fel y gwyddom, fe fethodd y Bil asbestos, a gyflwynais fel Bil Aelod preifat y tymor diwethaf, yn bennaf am nad oedd gennym bwerau cyllidol. Mae'n ymddangos i mi fod pwerau cyllidol mewn perthynas â materion datganoledig yn faes a allai fod yn bwysig. Wrth gwrs, roedd llawer ohonom yng nghyfarfod briffio defnyddiol iawn Sefydliad Bevan a oedd yn edrych ar feysydd trethiant, y byddai llawer ohonynt yn galw am ddatganoli pwerau cyllidol neu ddefnyddio pwerau mwy cymhleth o dan Ddeddf 2014. Mae yna ffordd o symleiddio ac egluro'r agwedd honno ar y gyfraith. A gaf fi ddychwelyd at y pwynt ynglŷn â'r awdurdodaeth, gan ei fod wedi'i grybwyll, ac mae'n bwysig ac yn eithaf allweddol o ran ble rydym yn mynd? I ailadrodd y pwynt, mae hwn, mewn sawl ffordd, yn fater gweinyddol. Mae yna ddirgelwch wedi bod ynghlwm wrth awdurdodaeth. Yn ei hanfod, yr hyn yw awdurdodaeth yn syml yw'r ardal ddaearyddol lle mae'r gyfraith yn gymwys ynddi a lle y gwrandewir ar achosion llys. Felly, y syniad, yn awr fod gennym ein deddfwrfa hunain yng Nghymru yn pasio deddfwriaeth; mae'n ymddangos i mi nad oes modd ateb y rhesymeg dros gael awdurdodaeth. Mae'n fater na ddylai achosi dadlau mawr. Yn ystod y tymor diwethaf, gallais gadeirio grŵp rhanddeiliaid ar gyfiawnder, ac mae yna adroddiad y byddwn yn argymell i'r Aelodau ei ddarllen. Os caf ddarllen y rhan a oedd yn berthnasol ynddo, oherwydd credaf ei fod yn crynhoi'r mater yn dda iawn. Mae'n dweud, 'Yn ein barn ni, ni ellir osgoi'r angen bellach i ddatrys materion yn ymwneud â'r awdurdodaeth. Nid ydym, ar hyn o bryd, yn ystyried ei bod yn angenrheidiol na'n ymarferol i sefydlu awdurdodaeth gyfreithiol ar wahân i Gymru, a fyddai'n golygu newid sefydliadol sylweddol. Yr hyn y mae'r grŵp yn ei ffafrio yw gwneud newidiadau gweinyddol syml o fewn y system unedig bresennol o lysoedd a thribiwnlysoedd a'r farnwriaeth yng Nghymru a Lloegr drwy ddynodi achosion Cymreig i'w dyfarnu gan farnwyr yn eistedd mewn llysoedd a ddynodwyd yn llysoedd Cymreig.' A phe bai angen unrhyw awdurdod mwy ar hyn, mewn araith gan Arglwydd Brif Ustus Cymru a Lloegr, yr Arglwydd Thomas, ym mis Hydref 2015, gwnaeth hyn yn glir iawn pan ddywedodd, 'Mae'n iawn i mi ddweud nad oes unrhyw reswm pam na all system llysoedd unedig sy'n cwmpasu Cymru a Lloegr wasanaethu dwy awdurdodaeth gyfreithiol.' Nawr, rwy'n gobeithio y bydd y math hwn o ddiddordeb ynghylch dirgelwch awdurdodaeth yn cael ei ddatrys mewn gwirionedd, gan mai mater gweinyddol syml ydyw. Efallai hyd yn oed nad yw'n ddim mwy na blwch ticio pan fydd ceisiadau cyfreithiol yn dod gerbron y llysoedd: 'A yw'r achos hwn yn ymwneud â chyfraith Cymru neu Gyfraith Lloegr?' Os felly, yna caiff ei ddynodi a'i weinyddu yn y ffordd gywir. Rwy'n gobeithio y bydd y gweithgor a sefydlwyd gan Ysgrifennydd Gwladol Cymru yn datrys hyn yn gyflym, oherwydd mae angen datrys mater yr awdurdodaeth mewn perthynas â'r Bil hwn cyn y gall barhau â'i daith yn briodol.