English: As the First Minister told the External Affairs and Additional Legislation Committee on Monday, the issue of whether we should be part of the EU has been decided. Brexit now must be championed as an opportunity to boost trade, industry, employment, agriculture and fishing, but this will only happen if we grasp the nettle. I therefore move amendment 1, which recognises the outcome of the referendum on 23 June and calls on the Welsh Government to engage positively with the UK and other devolved Governments in securing the best possible outcome for Wales during the forthcoming negotiations. The First Minister's warnings in America of impending constitutional crisis and risk of economic harm were an object lesson in how not to sell Wales to the world. He did also state that Wales remains open for business, but the determined message from now on must be that Wales after Brexit will be a great place to invest and do business. Two months ago, the UK Secretary of State for Exiting the European Union announced that the UK already had 10 post-Brexit trade deals lined up. Because the UK has outsourced trade negotiation powers to Brussels for 43 years, the UK Government is now beefing up its team of trade negotiators and other expert staff. At this month's G20 summit, the Prime Minister set out her ambition for the UK to become a global leader in free trade as a bold, confident outward-looking state. The leaders of India, Mexico, South Korea and Singapore said they would welcome talks to remove the barriers to trade between our countries and the Australian trade Minister visited the UK last week for exploratory discussions on the shape of a UK-Australia trade deal. Statements by the First Minister in the external affairs committee and Plenary rejecting engagement in pre-trade-agreement discussions and disparaging UK trade negotiators therefore risk Wales missing out. And evidence that the First Minister only met nine businesses during the four months between the date the referendum was called and polling day added to concern that the Welsh Government did not undertake detailed planning for the eventuality that the people would vote 'leave' in Wales. Although Wales had a trade surplus with the EU last year, this month's export figures show that the value of Welsh exports to EU countries fell by £586 million, almost 11 per cent, as exports to non-EU countries increased. Exports of UK goods and services to the EU have fallen from 54 per cent to 44 per cent of the total over the last decade. In 2014, the share of UK goods exports going to countries outside the EU was higher than every other EU member state bar Malta. Since 2014, Welsh exports to the EU have fallen from 44 per cent to 39 per cent of total exports. In the year to June 2016, Welsh exports to the EU fell a further 6 per cent, as they increased by over 9 per cent to the Asia-Pacific market. The UK Government's announcement that all structural and investment projects, including agri-environment schemes, signed before the autumn statement will be fully funded until 2020 is welcomed, as are guaranteed payments for universities participating in Horizon 2020, even when projects continue beyond EU exit. The Treasury also announced that further details of guaranteed funding arrangements for specific structural and investment fund projects signed after the autumn statement will be provided before the autumn statement. Again, the First Minister's dismissal of dialogue over this yesterday risks Wales missing out. As the Farmers' Union of Wales president said after the FUW met the UK Minister of State for Exiting the EU: 'the Chancellor's statement needs to be localised to a Wales context by the Welsh Government.' As he has also said: 'we don't want to copy just any other trading model. It is critical that we set up a trading model that suits the UK and Welsh agriculture, and now is our chance to do just thatour current bovine TB status poses a considerable threat in those trade negotiations and that this will have to be solved urgently' by the Welsh Government. And, as the National Farmers Union President said: 'The vote to leave the European Union means that food security must act as the catalyst for a new, bold ambition for Welsh farmers and growers. This is a once in a generation opportunity that NFU Cymru is determined to capitalise on in order to ensure the long-term viability and growth of our industry.' So let us re-engage with the rest of the world and close the prosperity gap between Wales and other European nations at last.
Welsh: Fel y dywedodd y Prif Weinidog wrth y Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaeth Ychwanegol ddydd Llun, mae'r cwestiwn a ddylem fod yn rhan o'r UE wedi cael ei benderfynu. Rhaid hyrwyddo gadael yr UE yn awr fel cyfle i hybu masnach, diwydiant, cyflogaeth, amaethyddiaeth a physgota, ond ni fydd hyn yn digwydd os nad ydym yn achub ar y cyfle. Rwy'n cynnig gwelliant 1 felly, sy'n cydnabod canlyniad y refferendwm ar 23 Mehefin ac yn galw ar Lywodraeth Cymru i ymgysylltu'n gadarnhaol â Llywodraeth y DU a llywodraethau datganoledig eraill i sicrhau'r canlyniad gorau posibl i Gymru yn ystod y trafodaethau a fydd yn digwydd. Roedd rhybuddion y Prif Weinidog yn America ynglŷn ag argyfwng cyfansoddiadol sydd ar ddod a risg o niwed economaidd yn enghraifft o sut i beidio â gwerthu Cymru i'r byd. Fe wnaeth ddatgan hefyd bod Cymru yn dal ar agor ar gyfer busnes, ond y neges bendant y dylid ei chyfleu o hyn ymlaen yw y bydd Cymru ar ôl gadael yr Undeb Ewropeaidd yn lle gwych i fuddsoddi a gwneud busnes. Ddau fis yn ôl, cyhoeddodd Ysgrifennydd Gwladol y DU dros Adael yr Undeb Ewropeaidd fod gan y DU 10 o gytundebau masnach yn yr arfaeth eisoes ar gyfer y cyfnod ar ôl i Brydain adael yr Undeb Ewropeaidd. Oherwydd bod y DU wedi allanoli ei phwerau i drafod telerau masnach i Frwsel ers 43 mlynedd, mae Llywodraeth y DU yn awr yn cryfhau ei thîm ar gyfer trafod telerau masnach a staff arbenigol eraill. Yn uwchgynhadledd y G20 y mis hwn, nododd Prif Weinidog y DU ei huchelgais i weld y DU yn dod yn arweinydd byd mewn masnach rydd fel gwladwriaeth feiddgar, hyderus ac allblyg. Dywedodd arweinwyr India, Mecsico, De Korea a Singapôr y byddent yn croesawu trafodaethau i gael gwared ar y rhwystrau i fasnach rhwng ein gwledydd ac ymwelodd Gweinidog Masnach Awstralia â'r DU yr wythnos diwethaf ar gyfer trafodaethau archwiliadol ar ffurf cytundeb masnach rhwng y DU ac Awstralia. Felly, mae datganiadau gan Brif Weinidog Cymru yn y pwyllgor materion allanol a'r cyfarfod llawn yn gwrthod ymwneud mewn trafodaethau cyn llunio cytundebau masnach ac yn difrïo'r rhai sy'n trafod telerau masnach y DU yn creu risg y bydd Cymru ar ei cholled. Ac roedd tystiolaeth mai naw busnes yn unig y cyfarfu'r Prif Weinidog â hwy yn ystod y pedwar mis rhwng dyddiad galw'r refferendwm a'r diwrnod pleidleisio yn ychwanegu at y pryder nad aeth Llywodraeth Cymru ati i gynllunio'n fanwl ar gyfer y posibilrwydd y byddai pobl yn pleidleisio dros adael yr UE yng Nghymru. Er bod gan Gymru warged masnach gyda'r UE y llynedd, mae ffigurau allforio y mis hwn yn dangos bod gwerth allforion o Gymru i wledydd yr UE wedi gostwng £586 miliwn, bron 11 y cant, wrth i allforion i wledydd y tu allan i'r UE gynyddu. Mae allforion nwyddau a gwasanaethau'r DU i'r UE wedi gostwng 54 y cant i 44 y cant o'r cyfanswm dros y degawd diwethaf. Yn 2014, roedd cyfran allforion nwyddau y DU a oedd yn mynd i wledydd y tu allan i'r UE yn uwch na phob un o aelod-wladwriaethau eraill yr UE heblaw Malta. Ers 2014, mae allforion o Gymru i'r UE wedi gostwng o 44 y cant i 39 y cant o'r cyfanswm allforion. Yn y flwyddyn hyd at fis Mehefin 2016, gostyngodd allforion o Gymru i'r UE 6 y cant arall, wrth iddynt gynyddu dros 9 y cant i farchnad Asia-Cefnfor Iwerydd. Croesawir cyhoeddiad Llywodraeth y DU y bydd pob prosiect strwythurol a buddsoddi, gan gynnwys cynlluniau amaeth-amgylcheddol, a lofnodir cyn datganiad yr hydref yn cael eu hariannu'n llawn hyd 2020, fel y croesawir taliadau gwarantedig i brifysgolion sy'n cymryd rhan yn Horizon 2020, hyd yn oed lle bydd prosiectau'n parhau y tu hwnt i adael yr UE. Hefyd, cyhoeddodd y Trysorlys y bydd rhagor o fanylion am drefniadau cyllido gwarantedig ar gyfer prosiectau cronfeydd strwythurol a buddsoddi penodol a lofnodir ar ôl datganiad yr hydref yn cael eu darparu cyn datganiad yr hydref. Unwaith eto, mae'r modd y diystyrodd y Prif Weinidog drafodaeth ar hyn ddoe yn creu risg y bydd Cymru ar ei cholled. Fel y dywedodd llywydd Undeb Amaethwyr Cymru ar ôl i'r UAC gyfarfod â Gweinidog Gwladol y DU dros Adael yr UE: mae angen i Lywodraeth Cymru leoleiddio datganiad y Canghellor yng nghyd-destun Cymru. Fel y dywedodd hefyd: nid ydym am fodloni ar gopïo unrhyw fodel masnachu arall. Mae'n hanfodol ein bod yn sefydlu model masnachu sy'n addas i amaethyddiaeth y DU a Chymru, a dyma ein cyfle i wneud yn union hynny mae ein statws TB buchol ar hyn o bryd yn fygythiad sylweddol yn y trafodaethau masnach hynny a bydd yn rhaid datrys hyn ar frys gan Lywodraeth Cymru. Ac fel y dywedodd Llywydd Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr: Mae'r bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd yn golygu bod yn rhaid i ddiogelu cyflenwadau bwyd weithredu fel catalydd ar gyfer uchelgais newydd, beiddgar i ffermwyr a thyfwyr yng Nghymru. Mae hwn yn gyfle unwaith mewn cenhedlaeth y mae NFU Cymru yn benderfynol o fanteisio arno er mwyn sicrhau hyfywedd hirdymor a thwf ein diwydiant. Felly gadewch i ni ail-ymgysylltu â gweddill y byd a chau'r bwlch ffyniant rhwng Cymru a gwledydd eraill Ewrop o'r diwedd.