English: Diolch, Deputy Llywydd. It's an honour to speak in this debate today. Indeed, there are many of my colleagues here who have inspired me, and it's a privilege to join them and others in this Chamber. I know that I stand on the shoulders of others. Many women who have gone before us made sacrifices and fought battles so that women can have the vote, go to university, work and choose how to live their lives. We've come a long way from the suffragettes such as Margaret Mackworth, Lady Rhondda, but there is much more to do. As a new Member, this is really the first opportunity that I've had in the Chamber to pay tribute to my predecessor as the Member for Newport West, Dame Rosemary Butler. Rosemary certainly has been an inspiration to me and many other women in Newport and throughout Wales. As Llywydd, she used her position to encourage and support women in public life. She understood that a diverse workforce is better for everyone. It's important to ensure that women in senior positions don't pull the ladder up, but hold out a hand to other women. Rosemary's Women in Public Life campaign certainly made a difference. In Newport, she organised International Women's Day events over many years, bringing together women from all walks of life to meet, learn from each other and have fun, always keen to support and encourage women to try something new, give it a go and not be afraid of failure, something that I know she will continue to do. International Women's Day is also about recognising the value of women in crucial roles, such as paid and unpaid carers. There's a long way to go to solve the gender pay gap, and it's shocking that, in 2017, gender can have an impact on how much you get paid. Indeed, the World Economic Forum estimated that the global gender pay gap won't close until 2186. This is inexcusable. The UK is currently twentieth in the world behind Nicaragua, Burundi, Ireland, Slovenia and Germany. We can do much better. Equal rights is not just a fight for women. My grandfather, who was a blacksmith from Glyncorrwg, was proud to call himself a feminist. He died five years ago at the age of 89, and he wholeheartedly believed in equality and knew that it was something that men needed to fight for as well. And I know that the Cabinet Secretary believes that, and he's a champion for equality. International Women's Day is an opportunity for us to reflect and celebrate the fantastic works and achievements of women in our community. Since being elected, I've met women who are campaigners, leaders and who just get things done - formidable women, many of whom just get on with it and don't realise the difference they're making. This year's theme is 'Be bold for change', and, only three months into 2017, we've already seen women taking to the streets across the world to protect peacefully against divisive politics. We can see from the hateful language on social media against women that the fight for equality is not over. We must face these challenges head on and test the advancements made. In many parts of the world, women won't be celebrating. In fact, they might be fighting to survive the day. In countries such as Syria, Iraq and Nigeria, women face rape as a weapon of war. We hear how, in some countries, women and girls are being forcibly married, sexually abused and raped by their so-called husbands and sold to others. It's also a chance to think of those refugees who have travelled hundreds of miles to find safety, many of them mothers, forced to carry their children from one danger zone to the next. Battles we thought had been won seem to be bending in the wind. It's imperative that we all stand together, celebrate what we've achieved and take bold action for change.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Mae'n anrhydedd cael siarad yn y ddadl hon heddiw. Yn wir, mae llawer o fy nghydweithwyr yma wedi fy ysbrydoli i, ac mae'n fraint ymuno â hwy ac eraill yn y Siambr hon. Gwn fy mod yn sefyll ar ysgwyddau pobl eraill. Mae llawer o fenywod o'n blaenau ni wedi aberthu ac ymladd brwydrau fel y gall menywod gael y bleidlais, mynd i brifysgol, gweithio a dewis sut i fyw eu bywydau. Rydym wedi dod yn bell ers y swffragetiaid megis Margaret Mackworth, Arglwyddes Rhondda, ond mae llawer mwy i'w wneud. Fel Aelod newydd, dyma'r cyfle cyntaf i mi ei gael yn y Siambr i dalu teyrnged i fy rhagflaenydd fel yr Aelod dros Orllewin Casnewydd, y Fonesig Rosemary Butler. Mae Rosemary yn sicr wedi bod yn ysbrydoliaeth i mi ac i lawer o fenywod eraill yng Nghasnewydd a ledled Cymru. Fel Llywydd, defnyddiodd ei safle i annog a chefnogi menywod mewn bywyd cyhoeddus. Deallodd fod gweithlu amrywiol yn well i bawb. Mae'n bwysig sicrhau nad yw menywod mewn swyddi uwch yn tynnu'r ysgol i fyny, ond yn dal llaw allan i fenywod eraill. Gwnaeth ymgyrch Rosemary, sef Merched mewn Bywyd Cyhoeddus, wahaniaeth yn sicr. Yng Nghasnewydd, trefnodd ddigwyddiadau Diwrnod Rhyngwladol y Menywod dros nifer o flynyddoedd, gan ddwyn ynghyd menywod o bob cefndir i gyfarfod, dysgu oddi wrth ei gilydd a chael hwyl. Roedd bob amser yn awyddus i gefnogi ac annog menywod i roi cynnig ar rywbeth newydd, i roi cynnig arni a pheidio bod ofn methu, rhywbeth y gwn y bydd yn parhau i'w wneud. Mae Diwrnod Rhyngwladol y Menywod hefyd yn ymwneud â chydnabod gwerth merched mewn swyddogaethau allweddol, megis gofalwyr cyflogedig a di-dâl. Mae ffordd bell i fynd i ddatrys y bwlch cyflog rhwng y rhywiau, ac mae'n frawychus yn 2017 y gall eich rhyw effeithio ar faint yr ydych yn cael eich talu. Yn wir, amcangyfrifodd Fforwm Economaidd y Byd na fydd y bwlch cyflog byd-eang rhwng y rhywiau yn cau tan 2186. Mae hyn yn anfaddeuol. Ar hyn o bryd y DU yw'r ugeinfed yn y byd, y tu ôl i Nicaragua, Burundi, Iwerddon, Slofenia a'r Almaen. Gallwn wneud yn llawer gwell. Nid yw hawliau cyfartal yn frwydr i fenywod yn unig. Roedd fy nhad-cu, a oedd yn of o Lyncorrwg, yn falch o alw ei hun yn ffeminydd. Bu farw bum mlynedd yn ôl pan oedd yn 89, ac roedd yn credu'n llwyr mewn cydraddoldeb ac yn gwybod ei fod yn rhywbeth yr oedd angen i ddynion ymladd drosto hefyd. Ac rwy'n gwybod bod Ysgrifennydd y Cabinet yn credu hynny, ac mae e'n hyrwyddwr cydraddoldeb. Mae Diwrnod Rhyngwladol y Menywod yn gyfle i ni fyfyrio a dathlu gwaith gwych a chyflawniadau menywod yn ein cymuned. Ers cael fy ethol, rwyf wedi cwrdd â menywod sy'n ymgyrchwyr, arweinwyr ac sydd yn cyflawni pethau - menywod dygn, lawer ohonynt yn bwrw ymlaen heb sylweddoli'r gwahaniaeth y maent yn ei wneud. Y thema eleni yw 'Byddwch yn feiddgar ar gyfer newid', a, dim ond tri mis wedi mynd ers cychwyn 2017, rydym eisoes wedi gweld merched yn gorymdeithio ar strydoedd ledled y byd i brotestio'n heddychlon yn erbyn gwleidyddiaeth ymrannol. Gallwn weld o'r iaith atgas ar y cyfryngau cymdeithasol yn erbyn menywod nad yw'r frwydr dros gydraddoldeb ar ben. Mae'n rhaid i ni wynebu'r heriau hynny a phrofi'r datblygiadau a wnaed. Mewn sawl rhan o'r byd, ni fydd menywod yn dathlu. Yn wir, efallai y byddant yn brwydro i oroesi'r diwrnod. Mewn gwledydd fel Syria, Irac a Nigeria, mae merched yn wynebu trais rhywiol fel arf rhyfel. Rydym yn clywed sut, mewn rhai gwledydd, mae menywod a merched yn cael eu gorfodi i briodi, eu cam-drin yn rhywiol a'u treisio gan eu gwŷr honedig a'u gwerthu i bobl eraill. Mae hefyd yn gyfle i feddwl am y ffoaduriaid hynny sydd wedi teithio cannoedd o filltiroedd i chwilio am ddiogelwch, lawer ohonynt yn famau, yn cael eu gorfodi i gario eu plant o un parth perygl i'r nesaf. Ymddengys bod brwydrau yr oeddem yn meddwl oedd wedi eu hennill yn plygu yn y gwynt. Mae'n hanfodol ein bod ni i gyd yn sefyll gyda'n gilydd, yn dathlu'r hyn yr ydym wedi ei gyflawni ac yn cymryd camau beiddgar ar gyfer newid.