techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Diolch, Llywydd. I will feel left out if I don't get congratulations myself, Cabinet Secretary. In just a few weeks, the running of rail services, of course, will be handed over from Arriva to the new franchise operator KeolisAmey. Given the scale of public investment in the new franchise agreement and the importance, too, of rail services for passengers and businesses across Wales, I'm sure you will agree with me that it's vital that we see rapid and sufficient improvements to those services as a consequence of that £5 billion rail contract. Can I initially ask you in relation to the postponement of the launch of services between Chester and Liverpool Lime Street? Last May, Network Rail completed a £19 million infrastructure improvement to allow the services to begin this December, as has been promised, of course, for several years. Arriva Trains Wales has recruited drivers for the trains, but Transport for Wales has stated, just very recently in the last few weeks, that there were now insufficient trains for those new services and, as a result, the services may be delayed. Can I ask you, Cabinet Secretary, to confirm whether this is the case and, if so, when can commuters expect those services to now commence?
Welsh: Diolch, Lywydd. Byddaf yn teimlo fy mod yn cael fy ngadael allan os na chaf fy llongyfarch, Ysgrifennydd y Cabinet. Mewn ychydig wythnosau, wrth gwrs, bydd y gwaith o redeg gwasanaethau rheilffyrdd yn cael ei drosglwyddo gan Arriva i weithredwr newydd y fasnachfraint, KeolisAmey. O gofio maint y buddsoddiad cyhoeddus yng nghytundeb y fasnachfraint newydd, yn ogystal â phwysigrwydd gwasanaethau rheilffyrdd i deithwyr a busnesau ledled Cymru, rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno â mi ei bod yn hanfodol sicrhau gwelliannau cyflym a digonol i'r gwasanaethau hynny o ganlyniad i'r contract rheilffyrdd hwnnw sy'n werth £5 biliwn. A gaf i eich holi, i gychwyn, ynglŷn â gohirio lansiad y gwasanaethau rhwng Caer a Lime Street yn Lerpwl? Fis Mai diwethaf, cwblhaodd Network Rail welliant gwerth £19 miliwn i'r seilwaith i ganiatáu i'r gwasanaethau ddechrau ym mis Rhagfyr, fel sydd wedi'i addo ers blynyddoedd lawer. Mae Trenau Arriva Cymru wedi recriwtio gyrwyr ar gyfer y trenau, ond mae Trafnidiaeth Cymru wedi datgan yn ddiweddar iawn yn ystod yr ychydig wythnosau diwethaf nad oes digon o drenau bellach ar gyfer y gwasanaethau newydd hynny, ac o ganlyniad, efallai y bydd oedi cyn y caiff y gwasanaethau eu darparu. Ysgrifennydd y Cabinet, a gaf fi ofyn i chi gadarnhau os yw hyn yn wir, ac os felly, pryd y gall cymudwyr ddisgwyl i'r gwasanaethau hynny gychwyn?
English: So, I think I outlined in committee last week the reason why we're seeing, not just in this case but right across the rail sector in the UK, a delay in providing new rolling stock, and it's largely because, in the last decade, the UK Government had one campaign, which was to electrify as much of the rail lines of the UK as possible. That was subsequently abandoned, and in that time in between, the diesel supply, or the supply of diesel trains, did not cascade down. As a consequence of that not happening, new orders for diesel units swelled, once the UK Government had cancelled electrification programmes, and that led to a delay, subsequently, in the delivery of them. It's not something that is unique to Transport for Wales. I can say, however, as a result of the delay from December through to spring, we've been able to negotiate successfully an extension for that brand-new service so the trains won't just operate between Liverpool and Chester using the Halton curve; indeed they will come into Wales. So, the first new service to be provided on the Wales and borders franchise, I can assure Members, will serve both Wales and the borders area.
Welsh: Felly, yn y pwyllgor yr wythnos diwethaf, credaf fy mod wedi amlinellu'r rheswm pam rydym yn gweld oedi, nid yn unig yn yr achos hwn ond drwy'r sector rheilffyrdd yn y DU, o ran darparu cerbydau newydd, ac mae hynny'n bennaf gan mai un ymgyrch a fu gan Lywodraeth y DU yn y degawd diwethaf, sef trydaneiddio cymaint o reilffyrdd y DU â phosibl. Rhoddwyd y gorau i hynny wedyn, ac ers hynny, nid yw'r cyflenwad diesel, neu'r cyflenwad o drenau diesel, wedi rhaeadru i lawr. O ganlyniad i'r ffaith nad yw hynny wedi digwydd, cafwyd cynnydd yn nifer yr archebion ar gyfer unedau diesel newydd, ar ôl i Lywodraeth y DU ganslo rhaglenni trydaneiddio, ac arweiniodd hynny wedyn at oedi o ran eu cyflenwi. Nid yw'n rhywbeth sy'n unigryw i Trafnidiaeth Cymru. Gallaf ddweud, fodd bynnag, o ganlyniad i'r oedi rhwng mis Rhagfyr a'r gwanwyn, ein bod wedi gallu negodi estyniad ar gyfer y gwasanaeth newydd sbon hwnnw fel na fydd y trenau yn gweithredu rhwng Lerpwl a Chaer gan ddefnyddio cromlin Halton; yn wir, byddant yn dod i mewn i Gymru. Felly, bydd y gwasanaeth newydd cyntaf i gael ei ddarparu ar fasnachfraint Cymru a'r gororau, gallaf sicrhau'r Aelodau, yn gwasanaethu Cymru yn ogystal ag ardal y gororau.
English: Thank you for the answer, Cabinet Secretary. I think the concern will be that 'transformational change' is a word that has been bandied around, and expectations have been significantly raised. This summer, you stated that the new Sunday and early morning services would be launched this December. Timetables across the UK, as I understand it, change only two times a year, and December 18 is the first opportunity for the new operator to make improvements. Now, in June this year, Cabinet Secretary, you confirmed that Merthyr Tydfil and Aberdare would receive additional early morning services to Cardiff Central on weekdays from December; in addition, a trial service timetable on the Aberdare line would be made permanent; and an extra Sunday morning service would be introduced between Llandudno and Chester, to bridge the gap in the current timetable. Now, we have just a few weeks to go, of course, before that December timetable change, and Transport for Wales are currently stating, 'We will confirm details of these services as soon as we can.' Again, Cabinet Secretary, can you confirm that these improvements in these services remain on schedule?
Welsh: Diolch am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Credaf mai'r pryder fydd bod 'newid gweddnewidiol' yn ymadrodd sydd wedi'i daflu o gwmpas, ac mae'r disgwyliadau wedi codi'n sylweddol. Yr haf hwn, fe nodoch chi y byddai gwasanaethau newydd ar ddydd Sul ac yn gynnar yn y bore yn cael eu lansio ym mis Rhagfyr. Mae amserlenni ledled y DU, yn ôl yr hyn a ddeallaf, yn newid ddwywaith y flwyddyn yn unig, a Rhagfyr 18 yw'r cyfle cyntaf i'r gweithredwr newydd wneud gwelliannau. Nawr, ym mis Mehefin eleni, Ysgrifennydd y Cabinet, fe gadarnhaoch chi y byddai Merthyr Tudful ac Aberdâr yn cael gwasanaethau ychwanegol yn gynnar yn y bore i orsaf Caerdydd Canolog yn ystod yr wythnos o fis Rhagfyr ymlaen; yn ogystal, byddai amserlen wasanaeth brawf ar reilffordd Aberdâr yn cael ei rhoi ar waith ar sail barhaol; a byddai gwasanaeth ychwanegol ar fore Sul yn cael ei gyflwyno rhwng Llandudno a Chaer, er mwyn pontio'r bwlch yn yr amserlen bresennol. Nawr, ychydig wythnosau yn unig sydd gennym, wrth gwrs, cyn newid yr amserlen ym mis Rhagfyr, ac ar hyn o bryd mae Trafnidiaeth Cymru yn dweud, 'Byddwn yn cadarnhau manylion y gwasanaethau hyn cyn gynted ag y gallwn.' Unwaith eto, Ysgrifennydd y Cabinet, a allwch gadarnhau bod y gwelliannau hyn i'r gwasanaethau yn parhau i fod ar amser?
English: That's our intention, but I'll ensure today, when I meet with the chief executive of Transport for Wales, that he provides that assurance to Members as soon as possible. I should say as well that the Member is absolutely right: the lessons that we've learned from the timetabling debacle across much of the UK led us to - whilst examining the options for moving forward the introduction of the direct services from Liverpool to Wrexham from spring to December, when it was initially intended, we determined that in order to do that it had to be a robust and reliable pledge. Given the tight timetabling lessons that we've learned, we deemed that it would not be a reliable assurance to give people.
Welsh: Dyna yw ein bwriad, ond byddaf yn sicrhau heddiw, pan fyddaf yn cyfarfod â phrif weithredwr Trafnidiaeth Cymru, ei fod yn rhoi'r sicrwydd hwnnw i'r Aelodau cyn gynted â phosibl. Dylwn ddweud hefyd fod yr Aelod yn llygad ei le: mae'r gwersi rydym wedi'u dysgu o'r llanastr amserlennu ledled llawer o'r DU wedi ein harwain - wrth ystyried yr opsiynau ar gyfer symud dyddiad cyflwyno'r gwasanaethau uniongyrchol o Lerpwl i Wrecsam o'r gwanwyn i fis Rhagfyr, fel y bwriadwyd yn wreiddiol, fe benderfynom ni, er mwyn gwneud hynny, fod yn rhaid iddo fod yn addewid cadarn a dibynadwy. O ystyried y gwersi rydym wedi'u dysgu ynglŷn ag amserlennu tynn, fe benderfynom ni na fyddai'n sicrwydd dibynadwy inni ei roi i bobl.
English: Thank you, Cabinet Secretary. Can I perhaps ask that, if you are meeting Transport for Wales later today - can I ask you to put on the record that you are completely confident that Transport for Wales has the correct managerial, administrative and financial resources at its disposal to ensure the effective delivery and oversight of the new Wales and borders franchise from 15 October?
Welsh: Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. A gaf fi ofyn, os ydych yn cyfarfod â Trafnidiaeth Cymru yn ddiweddarach heddiw - a gaf fi ofyn i chi roi ar y cofnod eich bod yn gwbl hyderus fod yr adnoddau rheolaethol, gweinyddol ac ariannol cywir gan Trafnidiaeth Cymru at eu defnydd i sicrhau darpariaeth a goruchwyliaeth effeithiol mewn perthynas â masnachfraint newydd Cymru a'r gororau o 15 Hydref?
English: Yes, and through the remit letter, Transport for Wales operate to strict guidelines. They are currently in the process of recruiting significantly more people with additional skills to ensure that the new franchise will be a success. I've got a particular focus at the moment on ensuring that information about the new franchise is communicated absolutely and thoroughly through to community groups, through to passengers, and to elected members. So, I'm pleased that Transport for Wales, in particular during the current recruitment programme, are looking at increasing capacity within their communications team.
Welsh: Gwnaf, a thrwy'r llythyr cylch gwaith, mae Trafnidiaeth Cymru yn gweithredu yn unol â chanllawiau caeth. Maent wrthi'n recriwtio llawer mwy o bobl â sgiliau ychwanegol i sicrhau y bydd y fasnachfraint newydd yn llwyddiant. Rwy'n canolbwyntio'n benodol ar hyn o bryd ar sicrhau bod gwybodaeth am y fasnachfraint newydd yn cael ei chyfleu'n gywir ac yn drylwyr i grwpiau cymunedol, i deithwyr, ac i aelodau etholedig. Felly, rwy'n falch fod Trafnidiaeth Cymru, yn enwedig yn ystod y rhaglen recriwtio bresennol, yn ystyried cynyddu capasiti o fewn eu tîm cyfathrebu.
English: Yes. I can assure the Member that we are taking significant steps to tackle congestion and to improve journey time reliability, through our pinch points programme, and through improvements to public transport and supporting local authorities to address, themselves, key local issues.
Welsh: Gwnaf. Gallaf roi sicrwydd i'r Aelod ein bod yn cymryd camau sylweddol i fynd i'r afael â thagfeydd ac i wella dibynadwyedd amserau teithio, drwy ein rhaglen mannau cyfyng, a thrwy welliannau i drafnidiaeth gyhoeddus a thrwy gynorthwyo awdurdodau lleol i fynd i'r afael, eu hunain, â phroblemau lleol allweddol.
English: Well, as anybody who listens to Radio Wales in the morning will be aware, there will be a traffic jam between anywhere around about junction 47 to junction 41. This is a sort of standard every morning. Satnavs, of course, are part of the problem, because they generally produce a 'via the M4' route if you are going almost anywhere east or west. Can I ask the Cabinet Secretary to undertake an analysis of where traffic is moving between and also to examine how a metro system could reduce this congestion? Because it's getting worse, and anybody who is coming in from the west on a daily basis is caught up in it.
Welsh: Wel, fel y gŵyr unrhyw un sy'n gwrando ar Radio Wales yn y bore, bydd tagfeydd rhwng unrhyw le o gwmpas cyffordd 47 a chyffordd 41. Mae hyn i'w ddisgwyl bob bore at ei gilydd. Mae systemau llywio â lloeren, wrth gwrs, yn rhan o'r broblem, gan eu bod, yn gyffredinol, yn darparu llwybr 'ar hyd yr M4' os ydych yn mynd i unrhyw le, bron â bod, i'r dwyrain neu i'r gorllewin. A gaf fi ofyn i Ysgrifennydd y Cabinet gynnal dadansoddiad o'r llefydd mae'r traffig yn symud rhyngddynt, a hefyd i edrych ar sut y gallai system fetro leihau'r tagfeydd? Oherwydd mae'n gwaethygu, ac mae unrhyw un sy'n dod o'r gorllewin yn ddyddiol yn cael eu dal yn y tagfeydd hyn.
English: I recognise that the Member has a very keen interest in junctions between junctions 40 and 48 on the M4. It's an interest that his colleague sitting right next to him also has. [ Laughter.] I think it's fair to say that evidencing the need to invest in transport improvements is absolutely vital, and modelling current and future traffic patterns will help, in turn, inform how we can maximise the benefits of any spend by the Government. Now, I can assure the Member that my officials, and also Transport for Wales, are looking at meeting in early October to discuss how to build the transport model for south-west Wales, and that model will be used to inform the development of the metro, and also the corridor study that is proposed for the M4 to the west of Bridgend. I'm pleased to be able to say that the commission for an initial WelTAG study to examine congestion between junctions 35 and 49 has recently been awarded, and a report is expected late this year or, at the latest, early 2019.
Welsh: Rwy'n cydnabod bod cryn ddiddordeb gan yr Aelod yn y cyffyrdd rhwng cyffordd 40 a 48 ar yr M4. Mae gan ei gyd-Aelod sy'n eistedd drws nesaf iddo yr un diddordeb. [ Chwerthin.] Credaf ei bod yn deg dweud bod casglu tystiolaeth o'r angen i fuddsoddi mewn gwelliannau trafnidiaeth yn hanfodol, a bydd modelu patrymau traffig presennol ac yn y dyfodol yn gymorth, yn ei dro, i lywio sut y gallwn sicrhau'r manteision mwyaf o wariant y Llywodraeth. Nawr, gallaf roi sicrwydd i'r Aelod fod fy swyddogion, a Trafnidiaeth Cymru, yn ystyried cyfarfod yn gynnar ym mis Hydref i drafod sut i adeiladu'r model trafnidiaeth ar gyfer de-orllewin Cymru, a bydd y model hwnnw'n cael ei ddefnyddio i lywio datblygiad y metro, yn ogystal â'r astudiaeth goridor a argymhellir ar gyfer yr M4 i'r gorllewin o Ben-y-bont ar Ogwr. Rwy'n falch o allu dweud bod y comisiwn ar gyfer astudiaeth gychwynnol WelTAG i archwilio'r tagfeydd rhwng cyffordd 35 a chyffordd 49 wedi'i ddyfarnu yn ddiweddar, a disgwylir adroddiad tuag at ddiwedd eleni neu'n gynnar yn 2019 fan bellaf.
English: Well, I feel Mike Hedges's pain on this one a little bit, I'm afraid, and I'm interested, on the corridor study, in whether it covers the point that I'm about to raise with you now. During the eight months of the junction 41 closure, which David Rees referred to yesterday, the usage at peak morning time of the Harbour Way distributor road, which the First Minister opened five years ago, rose from 14.5 cars a minute to a staggering 14.9 cars a minute. The Government report on the closure stated - well, reminded us, really - that the purpose of Harbour Way is to reduce local traffic on the M4 between junctions 38 and 41 and provide a high-standard dual carriageway, which it is, parallel to Port Talbot. Those figures, collected in a time of what was local misery, I think we agree, don't exactly reflect value for money: that road cost £107 million. Nor did it effectively control pollution. And I can tell you that there is no meaningful signage from the motorway itself edging people towards that distributor road. And during this period of the extended 50 mph slowdown from Earlswood, there's nothing there that says, 'Use Harbour Way instead'. So, what can Welsh Government, and the local authority, in all fairness, do to encourage people to use that distributor road?
Welsh: Wel, rwy'n teimlo poen Mike Hedges yn hyn o beth, mae arnaf ofn, ac mae gennyf ddiddordeb, o ran yr astudiaeth goridor, mewn gweld a yw'n cynnwys y pwynt rwyf am ei godi â chi nawr. Yn ystod y cyfnod o wyth mis y cyfeiriodd David Rees ato ddoe, pan oedd cyffordd 41 ar gau, cododd y defnydd o ffordd ddosbarthu Ffordd yr Harbwr, a agorwyd gan y Prif Weinidog bum mlynedd yn ôl, o 14.5 car y funud i'r ffigur syfrdanol o 14.9 car y funud yn ystod adegau prysur y bore. Dywedai adroddiad y Llywodraeth ar gau'r gyffordd - wel, fe'n hatgoffodd, mewn gwirionedd - mai diben Ffordd yr Harbwr yw lleihau traffig lleol ar yr M4 rhwng cyffyrdd 38 a 41 a darparu ffordd ddeuol o safon uchel, ac mae hynny'n wir, yn gyfochrog â Phort Talbot. Credaf ein bod yn cytuno nad yw'r ffigurau hynny, a gasglwyd mewn cyfnod o ddiflastod lleol, yn adlewyrchu gwerth am arian mewn gwirionedd: costiodd y ffordd honno £107 miliwn. Ac nid oedd yn rheoli llygredd yn effeithiol chwaith. A gallaf ddweud wrthych nad oes unrhyw arwyddion ystyrlon ar y draffordd ei hun yn cymell pobl tuag at y ffordd ddosbarthu honno. Ac yn ystod y cyfnod hwn lle ceir terfyn 50 mya estynedig o Earlswood, nid oes unrhyw beth yno sy'n dweud, 'Defnyddiwch Ffordd yr Harbwr yn lle hon'. Felly, beth y gall Llywodraeth Cymru, a'r awdurdod lleol, a bod yn deg, ei wneud i annog pobl i ddefnyddio'r ffordd ddosbarthu honno?
English: Harbour Way will be included as part of the modelling for an integrated metro across the region. I can assure the Member of that. But, given the interest that's been raised in the Chamber today, and I know that interest has been raised more widely recently, may I offer to meet with Members across political parties to discuss the M4 to the west of Bridgend?
Welsh: Bydd Ffordd yr Harbwr yn cael ei chynnwys fel rhan o'r gwaith modelu ar gyfer metro integredig ar draws y rhanbarth. Gallaf roi sicrwydd i'r Aelod ynglŷn â hynny. Ond o ystyried y diddordeb a fynegwyd yn y Siambr heddiw, a gwn fod diddordeb wedi'i leisio'n fwy cyffredinol yn ddiweddar, a gaf fi gynnig cyfarfod ag Aelodau o'r gwahanol bleidiau gwleidyddol i drafod yr M4 i'r gorllewin o Ben-y-bont ar Ogwr?
English: Cabinet Secretary, it's estimated that congestion at junction 43 costs the Welsh economy around £6.5 million a year, and congestion at junction 41 a further £5.1 million. Billions of pounds are spent to tackle congestion around Newport and the introduction of the metro to offer convenient, reliable alternatives to the car. Cabinet Secretary, can my region expect similar treatment to the south-east, and can you outline your Government's plans to alleviate congestion in Wales?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, amcangyfrifir bod tagfeydd ar gyffordd 43 yn costio oddeutu £6.5 miliwn y flwyddyn i economi Cymru, a thagfeydd ar gyffordd 41 yn costio £5.1 miliwn yn ychwanegol. Mae biliynau o bunnoedd yn cael eu gwario ar fynd i'r afael â thagfeydd o gwmpas Casnewydd a chyflwyno'r metro i gynnig dewisiadau gwahanol hwylus a dibynadwy yn lle'r car. Ysgrifennydd y Cabinet, a all fy rhanbarth ddisgwyl triniaeth debyg i'r de-ddwyrain, ac a allwch amlinellu cynlluniau eich Llywodraeth i liniaru tagfeydd yng Nghymru?
English: Yes, most definitely. With the economic action plan, we're placing a new and sharper focus on regional economic development to ensure that we get a greater degree of quality of spend across Wales, and I'm pleased to be able to tell the Member today that I'll be publishing indicative regional budgets alongside the spending lines within my department, so that, in the future, it'll be more transparent about how much is being spent in all parts of Wales. I think it's something that, as a backbencher, I was keen to see implemented, and I'm pleased to do that in Government. I think it's absolutely essential that we first of all get the evidence base that can inform the development of the metro in the Swansea bay region, and then we need to ensure that the work that's being carried out by local authorities aligns with the work that we've commissioned Professor Mark Barry to undertake, which is designed to accelerate the programmes that are, if you like, quick wins, so that they can attract immediate funding from the UK Government. Longer term, I have confidence in the city region partners in working together with Welsh Government to find the right solutions to the problems that Members have raised today.
Welsh: Gallaf, yn bendant. Gyda'r cynllun gweithredu economaidd, rydym yn rhoi ffocws newydd a chliriach ar ddatblygu economaidd rhanbarthol i sicrhau gwell ansawdd o wariant ledled Cymru, ac rwy'n falch o allu dweud wrth yr Aelod heddiw y byddaf yn cyhoeddi cyllidebau rhanbarthol dangosol ochr yn ochr â'r llinellau gwariant yn fy adran, fel y gallant, yn y dyfodol, fod yn fwy tryloyw mewn perthynas â faint sy'n cael ei wario ym mhob rhan o Gymru. Credaf fod hynny'n rhywbeth yr oeddwn i, fel aelod o'r meinciau cefn, yn awyddus i'w weld ar waith, ac rwy'n falch o wneud hynny fel rhan o'r Llywodraeth. Credaf ei bod yn gwbl hanfodol, yn gyntaf oll, ein bod yn casglu'r sylfaen dystiolaeth a all lywio datblygiad y metro yn rhanbarth bae Abertawe, ac yna mae angen inni sicrhau bod y gwaith a wneir gan awdurdodau lleol yn gyson â'r gwaith rydym wedi comisiynu'r Athro Mark Barry i'w gwblhau, gwaith a luniwyd i gyflymu rhaglenni sy'n darparu atebion cyflym, os mynnwch, fel y gallant ddenu cyllid uniongyrchol gan Lywodraeth y DU. Yn y tymor hwy, mae gennyf hyder y bydd partneriaid y dinas-ranbarth, wrth gydweithio â Llywodraeth Cymru, yn dod o hyd i'r atebion cywir i'r problemau a godwyd gan Aelodau heddiw.