techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: We are very ambitious for the role that my colleague Eluned Morgan is fulfilling, and she is absolutely right to say to you that it is a developmental role. I said to her when I was in a position to invite her to take up this responsibility that I thought it was the most exciting offer that I would be making to any Member of the Government that afternoon, because I was asking her to take on a job where part of her job would be to create the terms on which she would discharge the remit that I gave her. And the remit that I gave her I think is a really important one, designed deliberately, Llywydd, to make sure that in the Brexit context - the context that the questioner has been so keen to create - Wales's profile in the world, that our standing in those parts of Europe where we have worked so hard over 40 years to form relationships with other regional Governments - that that standing and stature of Wales is sustained under the pressures that Brexit will bring. I'm very glad that my colleague Eluned Morgan has had the opportunity to explore these things in front of the committee, because that will strengthen our ability to make sure that that vitally important job is being discharged in the most effective way, and I've every confidence that the Member is exploring these matters with the committee and others, and with her task and finish group, with exactly that in mind.
Welsh: Rydym ni'n uchelgeisiol iawn ar gyfer y swyddogaeth y mae fy nghyd-Aelod Eluned Morgan yn chyflawni, ac mae hi'n hollol iawn i ddweud wrthych chi mai swyddogaeth ddatblygol yw hi. Dywedais wrthi pan yr oeddwn i mewn sefyllfa i'w gwahodd i gymryd y cyfrifoldeb yr oeddwn i'n credu oedd y cynnig mwyaf cyffrous y byddwn i'n ei wneud i unrhyw Aelod o'r Llywodraeth y prynhawn hwnnw, gan fy mod i'n gofyn iddi gymryd swydd y byddai rhan ohoni yn golygu llunio'r telerau y byddai'n cyflawni'r cylch gwaith a roddais iddi ar eu sail. Ac mae'r cylch gwaith a roddais iddi yn un pwysig iawn, rwy'n credu, a gynlluniwyd yn fwriadol, Llywydd, i wneud yn siŵr yng nghyd-destun Brexit - y cyd-destun y mae'r holwr wedi bod mor awyddus i'w greu - bod proffil Cymru yn y byd, bod ein statws yn y rhannau hynny o Ewrop lle'r ydym ni wedi gweithio mor galed am dros 40 mlynedd i greu cysylltiadau gyda Llywodraethau rhanbarthol eraill - bod y statws hwnnw a statws Cymru yn cael eu cynnal o dan y pwysau y bydd Brexit yn eu creu. Rwy'n falch iawn bod fy nghyd-Aelod Eluned Morgan wedi cael y cyfle i archwilio'r pethau hyn ger bron y pwyllgor, oherwydd bydd hynny'n cryfhau ein gallu i wneud yn siŵr bod y gwaith hollbwysig hwnnw yn cael ei wneud yn y ffordd fwyaf effeithiol, ac mae gen i bob hyder bod yr Aelod yn archwilio'r materion hyn gyda'r pwyllgor ac eraill, a chyda'i grŵp gorchwyl a gorffen, gyda hynny'n union mewn golwg.
English: I thank the Member for that question. Amongst my priorities is the production and implementation of a strengthened nature recovery action plan demonstrating the practical action needed to reverse the decline in biodiversity in Wales.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Ymhlith fy mlaenoriaethau mae cynhyrchu a gweithredu cynllun gweithredu adfer natur cryfach sy'n dangos y camau ymarferol sydd eu hangen i wrthdroi'r dirywiad i fioamrywiaeth yng Nghymru.
English: First Minister, most people in Wales live in urban areas, and many of our inner urban areas lack sufficient green space. If they were greener, I believe quality of life would be improved, air pollution would be lessened, people would be encouraged to have more of an outdoor life, taking more exercise and enjoying better health, and they would also, I think, feel more strongly linked with nature, so that would increase their appreciation of nature, their understanding of nature and their valuing of it, which I think would feed through into many desirable environmental behaviours, such as not littering as much, less fly-tipping, more participation in recycling schemes, and enjoying nature further afield, outside their immediate areas. So, with those benefits in mind, I wonder what early action Welsh Government will take to make our inner urban areas greener and more enjoyable for our local communities.
Welsh: Prif Weinidog, mae'r rhan fwyaf o bobl yng Nghymru yn byw mewn ardaloedd trefol, ac nid oes digon o fannau gwyrdd mewn llawer o'n hardaloedd trefol mewnol. Pe bydden nhw'n wyrddach, credaf y byddai ansawdd bywyd yn cael ei wella, byddai llygredd aer yn cael ei leihau, byddai pobl yn cael eu hannog i fwy bywyd mwy yn yr awyr agored, gwneud mwy o ymarfer corff a mwynhau iechyd gwell, a bydden nhw hefyd, rwy'n credu, yn teimlo bod ganddyn nhw gysylltiad cryfach â natur, felly byddai hynny'n cynyddu eu gwerthfawrogiad o natur, eu dealltwriaeth o natur a'r gwerth y maen nhw'n ei gael ohono, ac rwyf i o'r farn y byddai hynny'n cyfrannu at lawer o ymddygiadau amgylcheddol dymunol, fel peidio â thaflu cymaint o sbwriel, llai o dipio anghyfreithlon, mwy o gyfranogiad mewn cynlluniau ailgylchu, a mwynhau natur ymhellach i ffwrdd, y tu allan i'w hardaloedd uniongyrchol. Felly, gyda'r manteision hynny mewn golwg, tybed pa gamau cynnar y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i wneud ein hardaloedd trefol mewnol yn wyrddach ac yn fwy pleserus i'n cymunedau lleol.
English: First Minister, Natural Resources Wales is key to delivering the Welsh Government's policy priorities for the environment. Last month, the results of staff consultation on plans by NRW to reorganise the agency were leaked to the BBC. The BBC reported that 62 per cent of staff were strongly opposed to the reorganisation plans and were highly critical of the process. A week ago, 10 timber firms said they had, in their words, no confidence in the ability of Natural Resources Wales to manage forestry following a damning report by the Public Accounts Committee into timber sales. First Minister, why is it that your Government still has confidence in Natural Resources Wales to deliver your environmental priorities when it is clear that Assembly Members, timber companies and NRW staff themselves do not? Thank you.
Welsh: Prif Weinidog, mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn allweddol i gyflawni blaenoriaethau polisi Llywodraeth Cymru ar gyfer yr amgylchedd. Y mis diwethaf, cafodd canlyniadau ymgynghorid staff ar gynlluniau gan Cyfoeth Naturiol Cymru i ad-drefnu'r asiantaeth eu datgelu i'r BBC. Dywedodd y BBC fod 62 y cant o staff yn gwrthwynebu'r cynlluniau ad-drefnu yn gryf ac yn feirniadol iawn o'r broses. Wythnos yn ôl, dywedodd 10 o gwmnïau pren bod ganddynt, yn eu geiriau nhw, ddim hyder yng ngallu Cyfoeth Naturiol Cymru i reoli coedwigaeth yn dilyn adroddiad damniol gan y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ar werthu pren. Prif Weinidog, pam mae gan eich Llywodraeth hyder o hyd yn Cyfoeth Naturiol Cymru i gyflawni eich blaenoriaethau amgylcheddol pan fo'n eglur nad oes gan Aelodau Cynulliad, cwmnïau pren na staff Cyfoeth Naturiol Cymru eu hunain hyder? Diolch.
English: The confidence that we have in NRW comes from the new chief executive that we have in place, the very distinguished interim chair that is now in charge of the board of the organisation, and the renewal of the board that my colleague Lesley Griffiths carried out towards the end of last year. NRW does enormously important work in all parts of Wales. It has a very dedicated staff group who carry out things that matter every day to people in Wales, let alone at times when there are emergencies, such as flood protection work. As far as the specific matter that the Member raised in relation to a letter from a group of timber organisations - NRW met that group earlier this week. Officials of the Welsh Government will meet them on Thursday of this week - that is in advance of a meeting that we hope will be possible between the Minister and that group before 11 February, when the Public Accounts Committee will return to this matter, and there's to be a debate on the floor of this Assembly in this area in February as well. There will be ample opportunity there for us to be able to share with Members the steps that NRW are taking, with help from the Welsh Government, to put itself in an even stronger position to discharge the very significant responsibilities it has.
Welsh: Daw'r hyder sydd gennym ni yn Cyfoeth Naturiol Cymru o'r prif weithredwr newydd sydd gennym ni yn y swydd, y cadeirydd dros dro nodedig iawn sy'n gyfrifol am fwrdd y sefydliad erbyn hyn, a'r gwaith o ailwampio'r bwrdd a wnaed gan fy nghyd-Aelod Lesley Griffiths tua diwedd y flwyddyn diwethaf. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gwneud gwaith eithriadol o bwysig ym mhob rhan o Gymru. Mae ganddo grŵp staff ymroddedig iawn sy'n gwneud pethau sy'n bwysig bob dydd i bobl yng Nghymru, heb sôn am adegau pan fo argyfyngau, fel gwaith amddiffyn rhag llifogydd. O ran y mater penodol a godwyd gan yr Aelod yn ymwneud â llythyr gan grŵp o sefydliadau coed - cafodd Cyfoeth Naturiol Cymru gyfarfod gyda'r grŵp hwnnw yn gynharach yr wythnos hon. Bydd swyddogion Llywodraeth Cymru yn cyfarfod â nhw ddydd Iau yr wythnos hon - mae hynny cyn cyfarfod y gobeithiwn fydd yn bosibl rhwng y Gweinidog a'r grŵp hwnnw cyn 11 Chwefror, pan fydd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus yn dychwelyd at y mater hwn, a bydd dadl yn cael ei chynnal ar lawr y Cynulliad hwn yn y maes hwn ym mis Chwefror hefyd. Bydd digon o gyfle bryd hynny i ni allu rhannu gyda'r Aelodau y camau y mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn eu cymryd, gyda chymorth gan Lywodraeth Cymru, i roi ei hun mewn sefyllfa gryfach fyth i gyflawni'r cyfrifoldebau sylweddol iawn sydd ganddo.
English: Llywydd, there are 23 historic private finance initiative contracts with Welsh public bodies currently operational in Wales. The annual service payment for these schemes totals around £105 million. These schemes must be the subject of regular review, and arrangements for that review will be set out shortly.
Welsh: Llywydd, mae 23 o gontractau menter cyllid preifat hanesyddol gyda chyrff cyhoeddus yng Nghymru yn weithredol yng Nghymru ar hyn o bryd. Mae'r taliad gwasanaeth blynyddol ar gyfer y cynlluniau hyn yn dod i gyfanswm o oddeutu £105 miliwn. Mae'n rhaid i'r cynlluniau hyn fod yn destun adolygiad rheolaidd, a bydd trefniadau ar gyfer yr adolygiad hwnnw yn cael eu nodi yn fuan.
English: This is an issue I've raised regularly with the First Minister when he was Cabinet Secretary for Finance. I believe PFI schemes are expensive and a waste of public money, and are taking money out of revenue. Will the First Minister undertake a cost-benefit analysis for all of the schemes currently paid for by Assembly-funded public bodies in Wales, and then consider using invest-to-save to buy out those where it would be beneficial to do so, which I believe would probably be most of them?
Welsh: Mae hwn yn fater yr wyf i wedi ei godi yn rheolaidd gyda'r Prif Weinidog yn ystod ei amser fel Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid. Mae cynlluniau menter cyllid preifat yn ddrud ac yn wastraff arian cyhoeddus, ac yn cymryd arian allan o refeniw. A wnaiff y Prif Weinidog gynnal dadansoddiad o gost a budd ar gyfer yr holl gynlluniau y telir amdanynt ar hyn o bryd gan gyrff cyhoeddus yng Nghymru a ariennir gan y Cynulliad, ac yna ystyried defnyddio buddsoddi i arbed i brynu'r rhai y byddai'n fuddiol gwneud hynny, sef y mwyafrif ohonynt yn ôl pob tebyg yn fy marn i?
English: I thank Mike Hedges for that question and for the regular advice that he has provided on this matter - advice that, as he knows, is consistent with the approach that successive Welsh Governments have taken since devolution. In Wales, citizens pay about £40 per head each year as a result of PFI schemes, and that's about a fifth of what citizens in other parts of the United Kingdom have to pay. I agree with what Mike Hedges has said, Llywydd - that there should be a review of historic PFI schemes. The Welsh Government will shortly be writing out to all contracting authorities in Wales to make sure that that happens, and that it happens every year. In the first instance, it is for those contracting authorities to review the contracts and to see where there may be potential scope to make savings on their annual service payments. In order to incentivise that practice, the policy we will pursue will be that that authority will be able to retain any savings that it generates in that way. In cases where an authority is considering early termination of the contract, then there will need to be a dialogue between that authority and the Welsh Government. We may be able to look at measures such as our invest-to-save fund to assist them in doing just that.
Welsh: Diolch i Mike Hedges am y cwestiwn yna ac am y cyngor rheolaidd y mae wedi ei roi ar y mater hwn - cyngor sydd, fel y mae'n gwybod, yn cyd-fynd â'r dull y mae Llywodraethau Cymru olynol wedi ei fabwysiadu ers datganoli. Yng Nghymru, mae dinasyddion yn talu tua £40 y pen bob blwyddyn o ganlyniad i gynlluniau menter cyllid preifat, ac mae oddeutu un rhan o bump o'r hyn y mae'n rhaid i ddinasyddion mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig ei dalu. Rwy'n cytuno â'r hyn y mae Mike Hedges wedi ei ddweud, Llywydd - y dylai fod adolygiad o gynlluniau menter cyllid preifat hanesyddol. Yn fuan, bydd Llywodraeth Cymru yn ysgrifennu at yr holl awdurdodau contractio yng Nghymru i wneud yn siŵr bod hynny'n digwydd, a'i fod yn digwydd bob blwyddyn. Yn y lle cyntaf, cyfrifoldeb yr awdurdodau contractio hynny yw adolygu'r contractau a gweld lle allai fod cwmpas posibl i wneud arbedion ar eu taliadau gwasanaeth blynyddol. Er mwyn cymell yr arfer hwnnw, y polisi y byddwn ni'n ei ddilyn fydd bod yr awdurdod hwnnw'n gallu cadw unrhyw arbedion y mae'n ei gynhyrchu yn y ffordd honno. Mewn achosion lle mae'r awdurdod yn ystyried terfynu'r contract yn gynnar, yna bydd angen deialog rhwng yr awdurdod hwnnw a Llywodraeth Cymru. Efallai y byddwn yn gallu edrych ar fesurau fel ein cronfa buddsoddi i arbed i'w cynorthwyo i wneud yn union hynny.
English: First Minister, I'm more than happy to support Mike Hedges in his call for that review of spending on PFI projects within Wales. We do know that some of the early PFIs particularly were very costly, and you've quoted the £100 million a year - £105 million a year - cost figure that the Wales Governance Centre have also provided. Whilst I appreciate that your Government is certainly sceptical of PFI, you are supportive of the mutual investment model. Can you tell us what lessons have been learnt from some of those problems with the early PFI projects to make sure that the way that the Welsh Government works with the private sector to deliver initiatives using the MIM model doesn't encounter, over the longer term, some of the problems that PFI faced in the past?
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n fwy na pharod i gefnogi Mike Hedges yn ei alwad am yr adolygiad hwnnw o wariant ar brosiectau menter cyllid preifat yng Nghymru. Rydym ni'n gwybod bod rhai o'r mentrau cyllid preifat cynnar, yn arbennig, yn gostus iawn, ac rydych chi wedi cyfeirio at y ffigur cost o £100 miliwn y flwyddyn - £105 miliwn y flwyddyn - y mae Canolfan Llywodraethiant Cymru wedi ei ddarparu hefyd. Er fy mod i'n gwerthfawrogi bod eich Llywodraeth yn sicr yn amheus am fentrau cyllid preifat, rydych chi'n cefnogi'r model buddsoddi cydfuddiannol. A allwch chi ddweud wrthym ni pa wersi a ddysgwyd o rai o'r problemau hynny gyda'r prosiectau menter cyllid preifat cynnar i wneud yn siŵr nad yw'r ffordd y mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda'r sector preifat i ddarparu mentrau gan ddefnyddio'r model buddsoddi cydfuddiannol yn wynebu, dros y tymor hwy, rhai o'r problemau a wynebodd mentrau cyllid preifat yn y gorffennol?
English: I thank the Member for that question and for the interest that he has taken in the mutual investment model, which is indeed designed to make sure that we learn the lessons from the past. It incorporates the best of the Scottish non-distributing model, and I noted with interest, Llywydd, that the First Minister of Scotland referred to developing their ideas on the basis of our model as they look to invest further in infrastructure projects in Scotland. So, the mutual investment model will not, for example, be used to finance soft services, such as cleaning and catering, and they were often at the heart of the inexpensive and inflexible contracts in the historic PFI model, nor will MIM be used to finance capital equipment. A public interest director will be appointed by the Welsh Government to manage a public shareholding, which we intend to take in each MIM scheme, ensuring that the public sector participates in any return on the investment that we are making. As well as being of interest to the First Minister of Scotland, Llywydd, the United Nations, which has recently produced a compendium of innovative finance schemes - people-first schemes, it's called - highlights the MIM as a model of a way of doing things that promotes well-being, value for money and transparency in the way that the scheme has been structured.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn yna ac am y diddordeb y mae wedi ei gymryd yn y model buddsoddi cydfuddiannol, sydd yn wir wedi ei gynllunio i wneud yn siŵr ein bod ni'n dysgu'r gwersi o'r gorffennol. Mae'n cynnwys y gorau o fodel dim dosbarthu yr Alban, a nodais gyda diddordeb, Llywydd, fod Prif Weinidog yr Alban wedi cyfeirio at ddatblygu eu syniadau ar sail ein model ni wrth iddyn nhw fynd ati i fuddsoddi ymhellach yn y prosiectau seilwaith yn yr Alban. Felly, ni fydd y model buddsoddi cydfuddiannol yn cael ei ddefnyddio, er enghraifft, i ariannu gwasanaethau meddal, fel glanhau ac arlwyo, ac roedden nhw'n aml wrth wraidd y contractau rhad ac anhyblyg yn y model menter cyllid preifat hanesyddol, ac ni fydd y model buddsoddi cydfuddiannol yn cael ei ddefnyddio i ariannu offer cyfalaf ychwaith. Bydd cyfarwyddwr budd y cyhoedd yn cael ei benodi gan Lywodraeth Cymru i reoli cyfranddaliad cyhoeddus, yr ydym ni'n bwriadu ei gymryd ym mhob cynllun model buddsoddi cydfuddiannol, gan sicrhau bod y sector cyhoeddus yn rhan o unrhyw adenillion o'r buddsoddiad yr ydym ni'n ei wneud. Yn ogystal â bod o ddiddordeb i Brif Weinidog yr Alban, Llywydd, mae'r Cenhedloedd Unedig, sydd wedi llunio casgliad o gynlluniau cyllid arloesol yn ddiweddar - cynlluniau pobl yn gyntaf yw ei enw - yn tynnu sylw at y model buddsoddi cydfuddiannol fel esiampl o ffordd o wneud pethau sy'n hybu llesiant, gwerth am arian a thryloywder yn y ffordd y mae'r cynllun wedi ei strwythuro.
English: I thank the Member. An updated version of the national transport finance plan will be published in February 2019. It will set out the Welsh Government's priorities across the range of transport modalities.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod. Bydd fersiwn wedi ei diweddaru o'r cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol yn cael ei gyhoeddi ym mis Chwefror 2019. Bydd yn nodi blaenoriaethau Llywodraeth Cymru ar draws yr ystod o foddau trafnidiaeth.
English: I'm very grateful for that answer, First Minister. One of the priorities that I think your Government should adopt is to protect the existing transport infrastructure. We had some very stormy weather over the weekend and this was particularly visible on the Old Colwyn sea defences and the promenade in my own constituency, which were further undermined by those storms this weekend and indeed were washing cars towards the danger of the open sea. I would be very grateful if you could bring forward some investment in order to address the problems with those sea defences. As you will be aware, they protect vital railway infrastructure and the A55 trunk road. These are not considered to be sufficiently high in terms of priority by your Government at the moment. Will you review this as soon as you can, because we're on borrowed time and we've been warned time and time again by engineers that these are looking at catastrophic failure and they're beyond their shelf life? We need action now before lives are lost.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn am yr ateb yna, Prif Weinidog. Un o'r blaenoriaethau y credaf y dylai eich Llywodraeth ei fabwysiadu yw diogelu'r seilwaith trafnidiaeth presennol. Cawsom dywydd stormus iawn dros y penwythnos ac roedd hyn yn arbennig o amlwg ar amddiffynfeydd môr Hen Golwyn a'r promenâd yn fy etholaeth i, a gafodd eu tanseilio ymhellach gan y stormydd hynny y penwythnos hwn ac a oedd, yn wir, yn golchi ceir tuag at berygl y môr agored. Byddwn yn ddiolchgar iawn pe gallech chi gynnig rhywfaint o fuddsoddiad er mwyn mynd i'r afael â'r problemau gyda'r amddiffynfeydd môr hynny. Fel y byddwch yn ymwybodol, maen nhw'n diogelu seilwaith rheilffordd hanfodol a chefnffordd yr A55. Nid yw'r rhain yn cael eu hystyried yn ddigon uchel o ran blaenoriaeth gan eich Llywodraeth ar hyn o bryd. A wnewch chi adolygu hyn cyn gynted ag y gallwch, gan fod amser yn mynd yn brin ac rydym ni wedi cael ein rhybuddio dro ar ôl tro gan beirianwyr bod y rhain yn wynebu methiant trychinebus ac y tu hwnt i'w hoes ddisgwyliedig? Rydym ni angen gweithredu nawr cyn i fywydau gael eu colli.
English: I thank the Member for drawing attention to that again. I'm familiar from previous occasions when he's highlighted this matter about the Old Colwyn sea defences and of course I'm concerned to hear what he said about further undermining of them over the weekend. The issue, as the Member knows, is this: we are committed to doing something in that area, working with the local authority, but the greatest beneficiaries from the work that needs to be carried out will not be individual residents, of whom there are relatively few that will be protected by improved sea defences. The major beneficiaries will be Network Rail and Dŵr Cymru, and they have to come to the table to provide a contribution as well. If the public purse is to be invested in this - and the Member always makes a strong case for why that should be so - then other organisations that will benefit from the money that the Welsh public will put up will also have to be at the table. Anything that we can do and that he can do to persuade them to come to the table in that way will help to advance the timing of the case that he makes again today.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am dynnu sylw at hynny eto. Rwy'n gyfarwydd o achlysuron blaenorol pan ei fod wedi tynnu sylw at y mater hwn am amddiffynfeydd môr Hen Golwyn ac wrth gwrs rwy'n bryderus o glywed yr hyn a ddywedodd am eu tanseilio ymhellach dros y penwythnos. Y broblem, fel y mae'r Aelod yn gwybod, yw hyn: rydym ni wedi ymrwymo i wneud rhywbeth yn yr ardal honno, gan weithio gyda'r awdurdod lleol, ond nid trigolion lleol, y bydd nifer bach ohonynt yn cael eu diogelu gan well amddiffynfeydd môr, fydd buddiolwyr mwyaf y gwaith y mae angen ei wneud. Y buddiolwyr mawr fydd Network Rail a Dŵr Cymru, ac mae'n rhaid iddyn nhw ddod at y bwrdd i wneud cyfraniad hefyd. Os bydd pwrs y wlad yn cael ei fuddsoddi yn hyn - ac mae'r Aelod bob amser yn gwneud achos cryf dros pam y dylai hynny ddigwydd - yna bydd yn rhaid i sefydliadau eraill a fydd yn elwa ar yr arian y bydd y cyhoedd yng Nghymru yn ei gyfrannu fod wrth y bwrdd hefyd. Bydd unrhyw beth y gallwn ni ei wneud ac y gall ef ei wneud i'w perswadio i ddod at y bwrdd yn y modd hwnnw yn helpu i gyflymu amseriad yr achos y mae'n ei wneud unwaith eto heddiw.