English: Thank you. Whilst you rightly admitted to the Senedd in January that you would have liked to have brought the White Paper on the clean air Bill forward sooner, there is no escaping the fact that quick legislative action would have benefited public health. The long-term mortality burden attributable to air pollution exposure is between 1,000 and 1,400 deaths in Wales each year. More than 57 health centres, 54 GP practices and three hospitals are above the latest World Health Organization limit for PM2.5. Even you stated that, like COVID, air pollution disproportionately impacts the most disadvantaged and vulnerable in our society. Despite air pollution being acknowledged as the world's largest single environmental health risk, and your existing RIA estimating that the monetised health impact is £950 million per year, you have chosen to prioritise legislation on agricultural pollution, which, according to your own explanatory memorandum, will have a negative impact on mental health and well-being. During a health and climate emergency, do you acknowledge that you should have focused the mechanics of Government on assisting people's health through legislation on air pollution, rather than negatively impacting public health with the Wales-wide nitrate vulnerable zone? You rightly pointed out the pressures that the Government have been under with legal and other advice to take forward legislation. You failed on the clean air Act, but yet were prepared to betray the farmers with the NVZ. How do you reason with that, Minister?
Welsh: Diolch. Er ichi yr oeddech chi'n iawn wrth gyfaddef i'r Senedd ym mis Ionawr y byddech wedi dymuno cyflwyno'r Papur Gwyn ar y Bil aer glân yn gynt, ni ellir gwadu'r ffaith y byddai camau deddfwriaethol cyflym wedi bod o fudd i iechyd y cyhoedd. Mae'r baich marwolaethau hirdymor y gellir ei briodoli i gysylltiad â llygredd aer rhwng 1,000 a 1,400 o farwolaethau yng Nghymru bob blwyddyn. Mae mwy na 57 o ganolfannau iechyd, 54 o bractisau meddygon teulu a thri ysbyty ar lefelau uwch na therfyn diweddaraf Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer PM2.5. Fe wnaethoch chi hyd yn oed nodi bod llygredd aer, fel COVID, yn effeithio'n anghymesur ar y rhai mwyaf difreintiedig ac agored i niwed yn ein cymdeithas. Er bod llygredd aer yn cael ei gydnabod fel perygl mwyaf y byd o ran iechyd yr amgylchedd, a'r ffaith bod eich asesiad effaith rheoleiddiol presennol yn amcangyfrif bod yr effaith iechyd ariannol yn £950 miliwn y flwyddyn, rydych wedi dewis blaenoriaethu deddfwriaeth ar lygredd amaethyddol, a fydd, yn ôl eich memorandwm esboniadol eich hun, yn effeithio'n negyddol ar iechyd meddwl a llesiant. Mewn argyfwng iechyd ac argyfwng hinsawdd, a ydych yn cydnabod y dylech fod wedi canolbwyntio mecaneg y Llywodraeth ar gynorthwyo iechyd pobl drwy ddeddfu ar lygredd aer, yn hytrach nag effeithio'n negyddol ar iechyd y cyhoedd drwy ddynodi Cymru gyfan yn barth perygl nitradau? Fe wnaethoch dynnu sylw, yn gwbl gywir, at y pwysau sydd wedi bod ar y Llywodraeth gyda chyngor cyfreithiol a chyngor arall i gyflwyno deddfwriaeth. Fe wnaethoch fethu gyda'r Ddeddf aer glân, ond serch hynny, roeddech yn barod i fradychu'r ffermwyr gyda'r parth perygl nitradau. Beth yw'r rhesymeg wrth wraidd hynny, Weinidog?