English: The Finance Committee, and many stakeholders, strongly believed that including a retrospective review that was robust was good practice, and would be something that would help to ensure that the objectives of the legislation were delivered in accordance with expectation, and also that there is value for money when it comes to what is delivered. Now, that of course is something that the Finance Committee has recommended regularly in the past, certainly when I was Chair of the committee - that there should be a review of this kind in all Bills, as common practice. But in this area specifically, as the devolution of taxation is a relatively new development in Wales, and also as the Welsh taxation system matures, it's even more important that the Senedd can be confident that any developments are proportionate and comply with parliamentary good practice and the best democratic principles. That's why I'm supporting amendments 8 and 9, which propose that we should go further than the Minister has committed to, namely that the Senedd must do more work in terms of oversight of taxation powers. Now, as this is an enabling Bill, with powers delegated to the Minister, it will be crucial to assess how the legislation operates on a practical level, as well as its impact on taxpayers and devolved taxes. There is consensus, I think, around the need to review the Act after four years, and that in turn would feed into the consideration as to whether the legislation should be extended to five years, or beyond five years. But as the committee suggests, and as we've already heard, there should be an initial statutory review of the Bill two years after Royal Assent, in order to scrutinise the conclusion of that review before the end of the sixth Senedd, namely this Senedd term. So, we will be supporting amendments 8 and 9 for those reasons. Now, my amendments in this group, amendments 3 and 4, respond to a recommendation in the Stage 1 report of the Finance Committee. The committee suggested that the Bill be amended to note that the statutory review of the implementation and impact of the legislation by the Welsh Government would include assessments of the nature and effectiveness of any regulations made under section 1 (1) of the Act; that it assesses the impact of the Act on taxpayers and on devolved taxes; that it also assesses the appropriateness of the powers to make regulations provided to Welsh Ministers under the Act; and, most importantly in the context of this group of amendments, that this review would also assess alternative legislative approaches to making changes to the Welsh tax Acts and the regulations made under those - in other words, that the review would go further and would look at the broader legislative picture in this area. My hope in that regard is that looking at alternative legislative mechanisms in this area will promote and contribute to the debate on how the Senedd creates its annual budget and how, in that context, Ministers are empowered by the Senedd to operate in the area of taxation. With the proposed review coming four years after the implementation of the legislation, I would very much hope that all of that broader discussion would have matured a great a deal by then and that the review would be very timely and be an opportunity to air these issues in a very different context to the one we currently face. My second amendment, amendment 4, calls on Welsh Ministers to consult the Senedd, and any such person that they consider appropriate as part of that process. It's important in my view that a broad range of voices and views are heard as part of the review, particularly that we, as parliamentarians who've created the Act, if it comes into force, have the opportunity to have an input into the review. So, I would encourage my fellow Members of the Senedd to support amendments 3 and 4 in particular.
Welsh: Mi oedd y Pwyllgor Cyllid, a nifer o randdeiliaid, yn credu'n gryf bod cynnwys adolygiad ôl-weithredol cadarn yn arfer da, ac yn rhywbeth a fyddai'n helpu i sicrhau bod amcanion y ddeddfwriaeth yn cael eu cyflawni yn unol â'r disgwyliadau, a hefyd bod gwerth am arian, wrth gwrs, pan fo'n dod i'r hyn sy'n cael ei gyflawni. Nawr, mae hynny'n rhywbeth y mae'r Pwyllgor Cyllid wedi ei argymell yn gyson yn y gorffennol, yn sicr pan oeddwn i'n Gadeirydd - hynny yw, y dylid cynnwys adolygiad o'r math yma ym mhob Bil, fel rhyw fath o arfer safonol. Ond yn y maes yma yn benodol, gan fod datganoli trethi yn ddatblygiad cymharol newydd yng Nghymru, a hefyd wrth i system drethu Cymru aeddfedu, mae hi hyd yn oed yn bwysicach bod y Senedd yn medru bod yn hyderus bod unrhyw ddatblygiadau yn gymesur ac yn cydffurfio â'r arferion seneddol ac egwyddorion democrataidd gorau. Dyna pam dwi'n cefnogi gwelliannau 8 a 9 sydd o'n blaenau ni fan hyn, sy'n cynnig mynd ymhellach nag y mae'r Gweinidog wedi ymrwymo i'w wneud, sef bod angen i'r Senedd wneud rhagor o waith ar oruchwylio pwerau trethu. Nawr, gan fod hwn yn Fil galluogi, gyda phwerau'n cael eu dirprwyo i'r Gweinidog, mi fydd hi'n hanfodol asesu sut y mae'r ddeddfwriaeth yn gweithredu'n ymarferol, yn ogystal â'i heffaith ar drethdalwyr ac ar drethi datganoledig. Mae yna gonsensws, dwi'n meddwl, o gwmpas yr angen i adolygu'r Ddeddf ar ôl pedair blynedd, a byddai hynny yn ei dro yn bwydo i mewn i ystyriaethau ynglŷn ag a ddylid estyn wedyn y Ddeddf am bum mlynedd, neu ar ôl pum mlynedd. Ond fel y mae'r pwyllgor yn ei awgrymu, ac fel rydym ni wedi clywed, mi ddylid cynnal adolygiad statudol cychwynnol o'r Bil ddwy flynedd ar ôl Cydsyniad Brenhinol, er mwyn gallu craffu ar gasgliadau'r adolygiad hwnnw, wrth gwrs, cyn diwedd y chweched Senedd, sef y Senedd yma. Felly, dŷn ni am gefnogi gwelliannau 8 a 9 am y rhesymau hynny. Nawr, mae fy ngwelliannau i yn y grŵp yma, gwelliannau 3 a 4, yn ymateb i argymhelliad a oedd yn adroddiad Cyfnod 1 y Pwyllgor Cyllid. Roedd y pwyllgor yn argymell bod y Bil yn cael ei ddiwygio i nodi bod yr adolygiad statudol o weithrediad ac effaith y Ddeddf gan Lywodraeth Cymru yn cynnwys asesiadau o natur ac effeithiolrwydd unrhyw reoliadau a oedd yn cael eu gwneud o dan adran 1 (1) o'r Ddeddf; ei fod e'n asesu effaith y Ddeddf ar drethdalwyr a threthi datganoledig Cymru; ei fod e hefyd yn asesu priodoldeb parhaus y pwerau i wneud rheoliadau sy'n cael eu rhoi i Weinidogion Cymru gan y Ddeddf; ac, yn bwysicaf oll yng nghyd-destun y grŵp yma o welliannau, fod yr adolygiad hefyd yn asesu dulliau deddfwriaethol amgen ar gyfer gwneud newidiadau i Ddeddfau trethi Cymru a'r rheoliadau sy'n cael eu gwneud o dan y rheini - mewn geiriau eraill, bod yr adolygiad yn mynd ymhellach ac yn edrych ar y darlun Deddfau trethi ehangach. Fy ngobaith i yn hynny o beth yw y bydd edrych ar fecanweithiau deddfwriaethol amgen yn y maes yma yn hyrwyddo ac yn cyfrannu at y drafodaeth ar sut y mae'r Senedd yn creu ei chyllideb flynyddol a sut, yn y cyd-destun hwnnw, y mae Gweinidogion yn cael eu grymuso gan y Senedd yma i weithredu yn y maes trethi. Gyda'r adolygiad arfaethedig yn dod pedair blynedd ar ôl i'r Ddeddf ddod i rym, mi fyddwn i'n gobeithio'n fawr y bydd yr holl drafodaeth ehangach yna wedi aeddfedu cryn dipyn erbyn hynny ac y bydd yr adolygiad yn amserol iawn ac yn gyfle i wyntyllu y materion yma mewn cyd-destun gwahanol iawn i'r un rŷn ni ynddi heddiw. Mae fy ail welliant, gwelliant 4, yn galw ar Weinidogion Cymru i ymgynghori â'r Senedd, a chydag unrhyw rhanddeiliaid eraill y maen nhw'n teimlo sy'n briodol fel rhan o'r broses yna. Mae'n bwysig yn fy marn i fod ystod eang o leisiau ac o safbwyntiau yn cael eu clywed fel rhan o'r adolygiad, yn enwedig ein bod ni, wrth gwrs, fel y seneddwyr sydd wedi creu'r Ddeddf, os daw i rym, yn cael y cyfle i gael mewnbwn i'r adolygiad. Felly, mi fyddwn i'n annog fy nghyd-Aelodau yn y Senedd yma i gefnogi gwelliannau 3 a 4 yn enwedig.