English: Thank you, Deputy Minister, for bringing forward this statement to the Chamber today. Apprenticeships are crucial, and I'm a big believer that today's apprentices are the leaders of tomorrow. We heard earlier that last week was National Apprenticeship Week. To mark that, I had the great opportunity to go back to my roots as an apprentice engineer. I was shown around DRB Group on Deeside industrial estate, where I served my time as an apprentice, and I was able to see how the company has changed, evolved and progressed since my time there. I also had the opportunity to meet a university graduate from my constituency, Joel Thomas, who has now gone on to go back to study as an apprentice support analyst to gain those valuable skills that you pick up on the job in the workplace. We just heard in David Rowlands's contribution then of the opportunities growing up in the 1960s and 1970s, so I do welcome the Welsh Government's ambitious plans for the future of apprenticeships to address the skills gaps and opportunities, because we still feel the effects from a Thatcher-led UK Government back in the 1980s on this issue. I want to begin by making the points that I've made before in this Chamber - I'm aware I've made them to previous Government Ministers with apprenticeships and lifelong learning in their portfolios. It's similar to Bethan Sayed's contribution, surrounding the training of apprentices and how we train them. Deputy Minister, do you agree with me that it is crucial and very, very important for the future of apprentices and future apprentices to have fellow work colleagues with the necessary skills to transfer their knowledge across to the apprentice? We know that many of those who are currently training apprentices will be reaching retirement age in some industries, just as my mentor has retired recently. Therefore, Deputy Minister, it is my belief that we need to train recent graduate apprentices to become coaches, which will enable them to deliver the results we need for the future. So, with that in mind, what plans has the Government got to try to deal with this issue? Will the Deputy Minister commit that the Government will work with further education institutions, colleges and industry, for example, to create a package for graduate apprentices to pick up the necessary skills to transfer their knowledge to future apprentices? Also, on the issue of ensuring that we have a different range of apprenticeships, which is also a very important thing to make sure that we have a diverse economy, my constituency is rightly hailed as the home of engineering, manufacturing and technology, and I speak heavily on that because that's my background. However, there are opportunities in many other sectors of the economy, and we need to do more to create those opportunities in the sectors people wouldn't traditionally think of for having an apprenticeship. Deputy Minister, I know you already do, but will you continue to work to ensure that people have a diverse range of opportunities to create and gain apprenticeships in markets that aren't there now? We should never forget that apprenticeships are an investment in our future. We're giving current and future generations a chance to prosper, we're giving members of our community the chance to retrain and upskill, and we must do all we can to support them, to support industry and to support apprenticeships. Diolch.
Welsh: Diolch i chi, Dirprwy Weinidog, am gyflwyno'r datganiad hwn i'r Siambr heddiw. Mae prentisiaethau yn hollbwysig, ac rwyf i o'r farn gref mai prentisiaid heddiw yn arweinwyr y dyfodol. Fe glywsom ni'n gynharach fod yr wythnos ddiwethaf yn Wythnos Genedlaethol Prentisiaethau. I nodi hynny, cefais gyfle ardderchog i fynd yn ôl at fy ngwreiddiau fel prentis o beiriannydd. Cefais fy nhywys o gwmpas DRB Group ar stad ddiwydiannol Glannau Dyfrdwy, lle y treuliais i fy amser yn brentis, ac roeddwn i'n gallu gweld sut y mae'r cwmni wedi newid, ac wedi symud ymlaen ers i mi dreulio amser yno. Cefais gyfle hefyd i gwrdd ag un o'm hetholaeth a oedd wedi ennill gradd prifysgol, Joel Thomas, sydd bellach wedi mynd yn ôl i astudio i fod yn ddadansoddwr cymorth i brentisiaid er mwyn ennill y sgiliau gwerthfawr hynny yr ydych yn eu dysgu wrth fod yn y gweithle. Rydym ni newydd glywed yng nghyfraniad David Rowlands nawr am gyfleoedd wrth dyfu i fyny yn yr 1960au a'r 1970au. Felly rwy'n croesawu cynlluniau uchelgeisiol Llywodraeth Cymru ar gyfer dyfodol prentisiaethau i fynd i'r afael â'r bylchau mewn sgiliau a chyfleoedd, oherwydd rydym yn dal i deimlo effeithiau Llywodraeth y DU a arweiniwyd gan Thatcher yn ôl yn y 1980au ar y mater hwn. Rwyf eisiau dechrau drwy wneud y pwyntiau yr wyf wedi eu gwneud o'r blaen gerbron yn y Siambr hon - rwy'n ymwybodol fy mod wedi eu gwneud gerbron Gweinidogion blaenorol yn y Llywodraeth a oedd â phrentisiaethau a dysgu gydol oes yn eu portffolios. Mae'n debyg i gyfraniad Bethan Sayed, sy'n ymwneud â hyfforddi prentisiaid a sut yr ydym yn eu hyfforddi nhw. Dirprwy Weinidog, a ydych chi'n cytuno â mi ei bod hi'n hanfodol ac yn bwysig iawn, iawn i ddyfodol prentisiaid a phrentisiaethau'r dyfodol i gael cydweithwyr yn y gwaith â'r sgiliau angenrheidiol i drosglwyddo eu gwybodaeth i'r prentis? Gwyddom y bydd llawer o'r rhai sydd ar hyn o bryd yn hyfforddi prentisiaid yn cyrraedd oedran ymddeol mewn rhai diwydiannau, fel y gwnaeth fy mentor i pan ymddeolodd yn ddiweddar. Felly, Dirprwy Weinidog, fy marn i yw bod angen inni hyfforddi prentisiaid a raddiodd yn ddiweddar i fod yn hyfforddwyr, a bydd hynny'n ein galluogi ni i gyflawni'r canlyniadau sy'n angenrheidiol i'r dyfodol. Felly, gyda hynny mewn golwg, pa gynlluniau sydd gan y Llywodraeth i geisio ymdrin â'r mater hwn? A wnaiff y Dirprwy Weinidog addo y bydd y Llywodraeth yn gweithio gyda sefydliadau addysg bellach, colegau a diwydiant, er enghraifft, i greu pecyn ar gyfer prentisiaid graddedig i ddysgu'r sgiliau angenrheidiol i drosglwyddo eu gwybodaeth nhw i brentisiaid y dyfodol? Hefyd, ar y mater o sicrhau bod gennym ni ystod wahanol o brentisiaethau, sydd hefyd yn rhywbeth pwysig iawn i wneud yn siŵr bod gennym ni economi amrywiol, caiff fy etholaeth i ei galw'n gartref i beirianneg, gweithgynhyrchu a thechnoleg, a hynny'n briodol, ac mae gennyf i lawer i'w ddweud am hynny oherwydd dyna yw fy nghefndir i. Fodd bynnag, ceir cyfleoedd mewn llawer o sectorau eraill yn yr economi, ac mae angen inni wneud mwy i greu'r cyfleoedd hynny yn y sectorau na fyddai pobl yn eu hystyried yn draddodiadol yn feysydd ar gyfer prentisiaeth. Dirprwy Weinidog, rwy'n gwybod eich bod wedi gwneud hyn eisoes, ond a wnewch chi barhau i weithio i sicrhau bod pobl yn cael ystod amrywiol o gyfleoedd i greu ac ennill prentisiaethau mewn marchnadoedd nad ydyn nhw yno ar hyn o bryd? Ni ddylem byth anghofio mai buddsoddiad yn ein dyfodol yw prentisiaethau. Rydym yn rhoi cyfle i'r genhedlaeth bresennol a chenedlaethau'r dyfodol i ffynnu, rydym yn rhoi cyfle i aelodau ein cymuned ailhyfforddi a gwella eu sgiliau, ac mae'n rhaid inni wneud popeth a allwn ni i'w cefnogi nhw, i gefnogi'r diwydiant a chefnogi prentisiaethau. Diolch.