English: Through his statement, the Chancellor ignored all of this and instead prioritised tax cuts for the rich, unlimited bonuses for bankers, and protected the profits of big energy companies. It will have significant economic and social consequences and will cost individuals and families in Wales dearly. The UK Government should have taken the opportunity to offer more support through welfare benefits and housing. This should have been funded through windfall gains in the energy sector. Instead, the Chancellor has chosen to drastically increase public borrowing, leaving lower income households to shoulder the impact for years to come. The statement failed to set out a comprehensive vision for investment to boost economic growth, improve our energy security for the future and address the climate emergency. We had no prior engagement on any of the changes in the Chancellor's statement, including areas of taxation that are devolved to Wales. We are strongly opposed to the abolition of the additional 45 per cent rate of income tax. At a time when it is those on the lower end of the pay scale that are suffering the most, this is a shocking policy to introduce. Evidence strongly suggests that the plan to introduce investment zones will displace economic activity from other parts of the country and have no effect on overall economic growth. We will talk to the UK Government to learn more about these zones, but we will not jeopardise workers' rights or water down environmental protections. The UK Government's insistence that this is not a budget means that it was not accompanied by the traditional distributional analysis, which would have shown how the measures would impact on household finances. I think this speaks volumes. According to the Resolution Foundation, people living in south-east England or London will see more than three times the gains of those in Wales, the north-east or Yorkshire. Wales Fiscal Analysis noted that, in Wales, nearly 90 per cent of the gains will go to households in the top 50 per cent of the income distribution, with 40 per cent going to households in the top 10 per cent. The Chancellor's refusal to let the Office for Budget Responsibility provide an economic forecast ahead of his fiscal statement is completely irresponsible. At a time where the UK is on the brink of a recession, the UK Government should have focused on opportunities to invest in people and in programmes that provide economic stability. Instead, the turmoil in the markets in reaction to the statement has shown that there is no confidence in the UK Government's economic strategy. The movements in sterling and in the cost of government borrowing show that markets do not believe that the current UK Government will either deliver on economic growth or put the public finances on a sustainable footing. In the absence of OBR forecasts, based on work by the Institute for Fiscal Studies, and new independent forecasts published by HM Treasury, the value of the Welsh Government's budget over the current three-year settlement is up to £4 billion less in real terms than was expected when that settlement was reached. The Chancellor's statement failed entirely to recognise these pressures. For the current financial year, we have maximised our funding, prioritising health and public services and addressing the climate emergency. Here in Wales, we will be spending £1.6 billion this financial year on schemes targeted towards the cost-of-living crisis and on programmes that put money in people's pockets. Without additional funding from the UK Government, we face extremely difficult choices, both for the current year and as we begin to formulate our budgets for the next two years. I remain concerned at the underlying level of uncertainty surrounding the UK Government's budget plans and the impact that this has on our own ability to plan. The certainty that I was able to provide to delivery partners and their employees by setting a multi-year budget in 2022 has all but been eroded by the lack of clarity on HM Treasury's future plans, and I remain increasingly concerned at the impact that this could have. The Chancellor has indicated that he wants to introduce further tax cuts, at the same time as reducing debt as a share of GDP. This implies that we will likely see huge spending cuts in future. Not only is the UK Government failing to address the problems in funding levels now, it is also determined to set the country on a course that means further cuts in already stretched public services. I was already considering what changes we should make to land transaction tax rates and bands due to the increases in property prices in Wales prior to the UK Government's rushed fiscal statement. I would have liked to have made these changes in our budget later this year. However, I am concerned that the level of expectation of changes will lead to considerable uncertainty in our housing market. I am therefore announcing that I'll be making changes to both the starting threshold at which LTT is payable by homebuyers and the tax rate that they pay. Our zero-rate band will increase for transactions paying no more than £180,000 to not more than £225,000. The next band will be for transactions where the consideration given is more than £225,000 but not more than £400,000. The rate payable will be 6 per cent. This will mean that there will be a reduction in tax payable for transactions costing up to £345,000 of a maximum of £1,575. These changes will come into effect on 10 October. There will also be a small maximum tax increase of up to £550 for transactions costing more than £345,000. This represents around 15 per cent of property transactions in Wales. I have taken this decision on the knowledge that taxpayers buying homes costing more than £345,000 are also those most likely to benefit from the tax cuts that the Chancellor announced last Friday. Transitional rules will be included to protect taxpayers who have exchanged contracts before the regulations making the changes come into force. There will be no changes to the higher rates residential property transactions - the rates and thresholds will remain the same - and all other elements of land transaction tax will remain unchanged. I know that many Members across the Chamber will have concerns at the regressive measures that the UK Government introduced last Friday. I want to reassure you that the Welsh Government will continue to work with progressive parties here, and with our partners across Wales, to protect the people and the public services of Wales as best we can in light of the challenges we face.
Welsh: Trwy gydol ei ddatganiad, gwnaeth y Canghellor anwybyddu hyn i gyd ac yn hytrach fe wnaeth flaenoriaethu toriadau treth ar gyfer y cyfoethog, codi'r terfyn ar fonysau i fancwyr, ac amddiffyn elw'r cwmnïau ynni mawr. Bydd gan hynny ganlyniadau economaidd a chymdeithasol sylweddol a bydd hynny'n gostus iawn i unigolion a theuluoedd yng Nghymru. Fe ddylai Llywodraeth y DU fod wedi achub ar y cyfle i gynnig mwy o gefnogaeth drwy fudd-daliadau lles a thai. Fe ddylai hyn fod wedi cael ei ariannu drwy dreth ffawddelw ar y sector ynni. Yn hytrach, mae'r Canghellor wedi dewis cynyddu benthyciadau cyhoeddus yn sylweddol, gan wneud i aelwydydd incwm is ysgwyddo'r baich am flynyddoedd i ddod. Methodd y datganiad â chynnig gweledigaeth gynhwysfawr ar gyfer buddsoddi i hybu twf economaidd, gwella ein diogeledd ynni ni ar gyfer y dyfodol a mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd. Ni chawsom unrhyw ymgysylltiad o flaen llaw ar unrhyw un o'r newidiadau yn natganiad y Canghellor, gan gynnwys meysydd trethu sydd wedi eu datganoli i Gymru. Rydym ni'n gwrthwynebu diddymu'r gyfradd incwm ychwanegol o 45 y cant yn fawr iawn. Ar adeg pan fo'r rhai sydd ar ben isaf y raddfa gyflog sy'n dioddef fwyaf, polisi dirdynnol i'w gyflwyno yw hwn. Mae tystiolaeth yn awgrymu yn gryf y bydd y cynllun i gyflwyno parthau buddsoddi yn dadleoli gweithgarwch economaidd o rannau eraill o'r wlad ac nad ydyn nhw ag unrhyw effaith o ran twf economaidd yn gyffredinol. Fe fyddwn ni'n siarad â Llywodraeth y DU i ddysgu mwy am y parthau hyn, ond nid ydym ni am beryglu hawliau gweithwyr na glastwreiddio amddiffyniadau amgylcheddol. Mae Llywodraeth y DU yn mynnu nad cyllideb mo hon yn golygu nad oedd y dadansoddiad dosbarthiadol traddodiadol yn cyd-fynd â hi, a fyddai wedi amlygu sut effaith y byddai'r mesurau yn ei chael ar gyllid aelwydydd. Rwy'n credu bod hynny'n dweud cyfrolau. Yn ôl y Resolution Foundation, bydd pobl sy'n byw yn ne-ddwyrain Lloegr neu Lundain yn gweld mwy na thair gwaith yr enillion a fydd i'w cael yng Nghymru, y gogledd-ddwyrain neu yn Swydd Efrog. Nododd Dadansoddiad Cyllid Cymru y bydd bron i 90 y cant o'r enillion yn mynd i gartrefi yn 50 y cant uchaf o'r dosbarthiad incwm, gyda 40 y cant yn mynd i gartrefi yn y 10% uchaf. Mae'r ffaith bod y Canghellor wedi gwrthod rhoi caniatáu i'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol ddarparu rhagolwg economaidd cyn ei ddatganiad cyllidol yn gwbl anghyfrifol. Mewn cyfnod pan fo'r DU ar ymyl dirwasgiad, fe ddylai Llywodraeth y DU fod wedi canolbwyntio ar gyfleoedd i fuddsoddi mewn pobl ac mewn rhaglenni sy'n rhoi sefydlogrwydd economaidd. Yn hytrach, mae'r helynt yn y marchnadoedd mewn ymateb i'r datganiad wedi dangos nad oes yna unrhyw hyder yn strategaeth economaidd Llywodraeth y DU. Mae'r symudiadau mewn sterling ac yng nghost benthyca'r llywodraeth yn dangos nad yw marchnadoedd yn credu y bydd Llywodraeth bresennol y DU naill ai'n cyflawni twf economaidd nac yn rhoi cyllid cyhoeddus mewn sefyllfa gynaliadwy. Yn absenoldeb rhagolygon y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol, ar sail gwaith gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid, a rhagolygon annibynnol newydd a gyhoeddwyd gan Drysorlys ei Fawrhydi, mae gwerth cyllideb Llywodraeth Cymru dros y setliad tair blynedd presennol hyd at £4 biliwn yn llai mewn termau real nag a ddisgwyliwyd pan gyrhaeddwyd y setliad hwnnw. Methodd datganiad y Canghellor yn llwyr â chydnabod y pwysau hyn. Ar gyfer y flwyddyn ariannol bresennol, rydym ni wedi gwneud y mwyaf o'n cyllid ni, yn blaenoriaethu gwasanaethau iechyd a chyhoeddus ac wedi mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd. Yma yng Nghymru, fe fyddwn ni'n gwario £1.6 biliwn yn y flwyddyn ariannol hon ar gynlluniau sydd â'r nod o fynd i'r afael â'r argyfwng costau byw ac ar raglenni sy'n rhoi arian ym mhocedi pobl. Heb gyllid ychwanegol gan Lywodraeth y DU, rydym ni'n wynebu dewisiadau anodd iawn, ar gyfer y flwyddyn bresennol ac wrth i ni ddechrau llunio ein cyllidebau ar gyfer y ddwy flynedd nesaf. Rwy'n parhau i fod yn bryderus ynglŷn â'r lefel sylfaenol o ansicrwydd o ran cynlluniau cyllideb Llywodraeth y DU ag effaith hynny ar ein gallu ni ein hunain i gynllunio. Mae'r sicrwydd yr oeddwn yn gallu ei ddarparu i bartneriaid cyflenwi a'u gweithwyr drwy osod cyllideb aml-flwyddyn yn 2022 mwy neu lai wedi ei erydu gan y diffyg eglurder ynglŷn â chynlluniau Trysorlys ei Fawrhydi yn y dyfodol, ac rwy'n parhau i fod yn gynyddol bryderus am effaith hynny o bosibl. Mae'r Canghellor wedi dweud ei fod yn dymuno cyflwyno rhagor o doriadau treth, ar yr un pryd â lleihau dyled fel cyfran o gynnyrch domestig gros. Mae hyn yn awgrymu ein bod yn debygol o weld toriadau gwariant enfawr yn y dyfodol. Nid yn unig fod Llywodraeth y DU yn methu â mynd i'r afael â'r problemau yn lefelau cyllido nawr, mae hi hefyd yn benderfynol o fynd â'r wlad ar siwrnai sy'n golygu toriadau pellach mewn gwasanaethau cyhoeddus sydd dan bwysau eisoes. Roeddwn i eisoes yn ystyried pa newidiadau y dylem ni eu gwneud i gyfraddau treth trafodiadau tir a bandiau yn sgil y cynnydd ym mhrisiau eiddo yng Nghymru cyn datganiad cyllidol brysiog Llywodraeth y DU. Fe fyddwn i wedi hoffi gwneud y newidiadau hyn yn ein cyllideb ni'n ddiweddarach eleni. Ond rwy'n pryderu y bydd maint y disgwyliad o ran newidiadau yn arwain at gryn ansicrwydd yn ein marchnad dai ni. Rwy'n cyhoeddi felly y byddaf i'n gwneud newidiadau i'r trothwy cychwyn lle mae treth trafodiadau tir yn daladwy gan brynwyr tai a'r gyfradd dreth y maen nhw'n ei thalu. Fe fydd ein band cyfradd sero ni'n cynyddu ar gyfer trafodiadau sy'n talu dim mwy na £180,000 i ddim mwy na £225,000. Fe fydd y band nesaf ar gyfer trafodiadau lle mae'r ystyriaeth a roddir yn fwy na £225,000 ond heb fod y fwy na £400,000. 6 y cant yw'r gyfradd a fydd yn daladwy. Fe fydd hynny'n golygu y bydd gostyngiad mewn treth sy'n daladwy ar gyfer trafodiadau sy'n costio hyd at £345,000 o uchafswm o £1,575. Fe fydd y newidiadau hyn yn dod i rym ar 10 Hydref. Bydd cynnydd bychan hefyd yn y dreth o hyd at uchafswm o £550 ar gyfer trafodiadau a fydd yn costio mwy na £345,000. Mae hyn yn cynrychioli tua 15 y cant o drafodiadau eiddo yng Nghymru. Rwyf i wedi gwneud y penderfyniad hwn gan wybod bod trethdalwyr sy'n prynu cartrefi sy'n costio mwy na £345,000 yn rhai a fydd yn fwyaf tebygol o elwa ar y toriadau treth a gyhoeddodd y Canghellor ddydd Gwener diwethaf. Bydd rheolau trosiannol yn cael eu cynnwys i amddiffyn trethdalwyr sydd wedi cyfnewid contractau cyn i'r rheoliadau sy'n achosi'r newidiadau ddod i rym. Ni fydd unrhyw newidiadau i gyfraddau uwch y trafodiadau eiddo preswyl - bydd y cyfraddau a'r trothwyon yn aros yr un fath - ac fe fydd pob elfen arall o dreth trafodiadau tir yn aros yn ddigyfnewid. Fe wn i y bydd gan lawer o Aelodau ar draws y Siambr bryderon am y mesurau atchweliadol a gyflwynodd Llywodraeth y DU ddydd Gwener diwethaf. Rwyf i'n awyddus i'ch sicrhau chi y bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio gyda phleidiau blaengar yn y fan hon, a gyda'n partneriaid ledled Cymru, i amddiffyn pobl a gwasanaethau cyhoeddus Cymru orau gallwn ni yn sgil yr heriau sy'n ein hwynebu.