English: In my contribution this afternoon, I don't want to focus on individual spending decisions but to look at some of those wider themes, because we started this process this year with a debate held last September where members of the Finance Committee sought to establish what the priorities of this place were, of Parliament were, before we heard from the Government. Because in the past, of course, we've always responded to Government decisions rather than making it clear at the beginning of the process what we believe the Government's priorities should be. I hope that we can move forward with that: establish a legislative process to make this a more profound part of our proceedings here. But in terms of where we are here, the themes I would want to address are those of climate, of the balance between revenue and expenditure, and then where we are in terms of the future. The evidence that we received as a Finance Committee was: is this a budget that reflects the importance that the Government is placing on a climate emergency? The answer to that is clearly 'no', and I think we've had similar responses from other committees and on different sides of the Chamber. It's clearly not a budget that will fundamentally transform the way that Government does its business. I think that's a fair criticism to make. But a different way of looking at this would be: what would that budget actually look like? If I think hard about this, I'm not convinced that the Government has within its powers today the availability of resource to actually deliver that sort of climate budget. What I believe we need to do is to look more fundamentally at the use of the powers available to this place. There's been much conversation here this afternoon and on other occasions about the Government's attacks on the United Kingdom Government and their process of austerity. Well, I'm certainly not going to defend the United Kingdom Government for one moment, but what I would say to the Welsh Government is that those attacks would have far greater strength if this Government had used all its powers in a more profound way to ameliorate the impact of austerity than has been done so. I think that's an ongoing disappointment for many of us. We heard in an earlier debate this afternoon that the health Minister is considering looking at powers to raise taxation to deal with social care. It's an argument I've been making for many years. We cannot fund our ambitions across all the areas of Government within the resources we have available to us, and we have to look harder at the tax base. We have to have far more profound conversations about taxation than dressing up a budget conversation in terms of simply a debate on public spending, which is largely what our debates have been. So, I think we need to look far harder at how we use the powers available to us. I want to see more radicalism from the Government, I want to see more radical thinking from the Government, I want to see the Government using the opportunity to move with greater pace about the form of taxation that we use. We have the powers over income tax; I know the Government are looking towards other forms of taxation at the moment, but I want that to happen with more impetus. But let me finish with this. Is this a budget for the future? We know that over the medium term, despite Mark Reckless's earlier enthusiasm and optimism about the impact of Brexit on the car industry - which is to his credit, to be fair - we know from reading the paperwork behind this budget that both the Office for Budget Responsibility and the Government's own chief economist see uncertainty in the medium term. We also know, and it was referred to earlier in this debate, that Wales is a profoundly over-governed country, that we prefer all too often to put sparse and scarce resources into establishing committee after committee after committee, rather than putting that money on the front line. We all know this is true and certainly as the local government Minister, I had conversations on all sides of the Chamber and rarely found much disagreement in private - much in public, but not in private - and I think it's time that we looked hard at how we govern this country. My profound disappointment with this budget is that it's a budget for the short term and not the medium or long term. What we are not doing is looking at how we can maximise impact on the front line of public services, protecting public service workers, protecting the quality and availability of public services - rather, 'We'll create a committee' because that's the easiest, insider answer to our problems. I believe we do need far, far more radicalism, and the budget is where we state our values as a Government and as a Parliament. And I believe that, quite often, our budget, whilst having radical edges to it, is, at its heart, too conservative to face the challenges that face this country.
Welsh: Yn fy nghyfraniad y prynhawn yma, nid wyf i eisiau canolbwyntio ar benderfyniadau gwario unigol ond hoffwn edrych ar rai o'r themâu ehangach hynny, oherwydd dechreuwyd y broses hon gennym ni eleni gyda dadl a gynhaliwyd fis Medi diwethaf lle ceisiodd aelodau'r Pwyllgor Cyllid ddarganfod beth oedd blaenoriaethau'r lle hwn, y Senedd, cyn i ni glywed gan y Llywodraeth. Oherwydd yn y gorffennol, wrth gwrs, rydym ni bob amser wedi ymateb i benderfyniadau'r Llywodraeth yn hytrach na'i gwneud yn eglur ar ddechrau'r broses beth rydym ni'n credu ddylai blaenoriaethau'r Llywodraeth fod. Rwy'n gobeithio y gallwn ni fwrw ymlaen â hynny: sefydlu proses ddeddfwriaethol i wneud hyn yn rhan ddyfnach o'n trafodion yma. Ond o ran lle'r ydym ni yma, y themâu y byddwn i eisiau rhoi sylw iddyn nhw yw'r hinsawdd, y cydbwysedd rhwng refeniw a gwariant, ac yna lle'r ydym ni arni o ran y dyfodol. Y dystiolaeth a gawsom ni fel Pwyllgor Cyllid oedd: a yw hon yn gyllideb sy'n adlewyrchu'r pwysigrwydd y mae'r Llywodraeth yn ei neilltuo i argyfwng hinsawdd? Mae'n amlwg mai'r ateb i hynny yw 'nac ydy', ac rwy'n credu ein bod ni wedi cael ymatebion tebyg gan bwyllgorau eraill ac ar wahanol ochrau i'r Siambr. Mae'n amlwg nad yw'n gyllideb a fydd yn gweddnewid yn sylfaenol y ffordd y mae'r Llywodraeth yn cyflawni ei busnes. Rwy'n credu bod honno'n feirniadaeth deg i'w gwneud. Ond gwahanol ffordd o edrych ar hyn fyddai: sut fyddai'r gyllideb honno'n edrych mewn gwirionedd? Os byddaf yn meddwl yn ofalus am hyn, nid wyf i wedi fy argyhoeddi bod gan y Llywodraeth o fewn ei phwerau heddiw yr adnoddau ar gael i ddarparu'r math hwnnw o gyllideb hinsawdd. Yr hyn yr wyf i'n credu y mae angen i ni ei wneud yw edrych yn fwy sylfaenol ar y defnydd o'r pwerau sydd ar gael i'r lle hwn. Bu llawer o sgwrsio yma'r prynhawn yma ac ar achlysuron eraill am ymosodiadau'r Llywodraeth ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig a'u proses o gyni cyllidol. Wel, yn sicr, nid wyf i'n mynd i amddiffyn Llywodraeth y Deyrnas Unedig am eiliad, ond yr hyn y byddwn i'n ei ddweud wrth Lywodraeth Cymru yw y byddai'r ymosodiadau hynny'n llawer mwy cryf pe bai'r Llywodraeth hon wedi defnyddio ei holl bwerau mewn ffordd fwy dwys i leddfu effaith cyni cyllidol na'r hyn a wnaed. Rwy'n credu bod hynny'n siom sy'n parhau i lawer ohonom ni. Clywsom mewn dadl gynharach y prynhawn yma bod y Gweinidog iechyd yn ystyried edrych ar bwerau i godi trethi er mwyn ymdrin â gofal cymdeithasol. Mae'n ddadl yr wyf i wedi bod yn ei gwneud ers blynyddoedd lawer. Ni allwn ariannu ein huchelgeisiau ar draws holl feysydd y Llywodraeth gyda'r adnoddau sydd ar gael i ni, ac mae'n rhaid i ni edrych yn fwy gofalus ar y sylfaen drethi. Mae'n rhaid i ni gael sgyrsiau llawer mwy dwys am drethiant nag esgus bod sgwrs am y gyllideb yn ddadl ar wariant cyhoeddus yn unig, sef yr hyn y bu ein dadleuon yn bennaf. Felly, rwy'n credu bod angen i ni edrych yn llawer mwy gofalus ar sut rydym ni'n defnyddio'r pwerau sydd ar gael i ni. Rwyf i eisiau gweld mwy o radicaliaeth gan y Llywodraeth, rwyf i eisiau gweld y Llywodraeth yn meddwl yn fwy radical, rwyf i eisiau gweld y Llywodraeth yn defnyddio'r cyfle i symud yn gyflymach o ran y math o drethiant yr ydym ni'n ei ddefnyddio. Mae'r pwerau dros dreth incwm gennym ni; gwn fod y Llywodraeth yn edrych tuag at fathau eraill o drethiant ar hyn o bryd, ond rwyf i eisiau i hynny ddigwydd gyda mwy o hwb ymlaen. Ond gadewch i mi orffen gyda hyn. A yw hon yn gyllideb ar gyfer y dyfodol? Rydym ni'n gwybod, dros y tymor canolig, er gwaethaf brwdfrydedd ac optimistiaeth gynharach Mark Reckless ynghylch effaith Brexit ar y diwydiant ceir - sydd er clod iddo, a bod yn deg - rydym ni'n gwybod o ddarllen y gwaith papur sy'n sail i'r gyllideb hon bod y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol a phrif economegydd y Llywodraeth ei hun yn gweld ansicrwydd yn y tymor canolig. Rydym ni hefyd yn gwybod, a chyfeiriwyd ato'n gynharach yn y ddadl hon, bod Cymru'n wlad sy'n cael ei gorlywodraethu'n ddifrifol, bod yn well gennym ni yn rhy aml neilltuo adnoddau prin i sefydlu pwyllgor ar ôl pwyllgor ar ôl pwyllgor, yn hytrach na neilltuo'r arian hwnnw i'r rheng flaen. Rydym ni i gyd yn gwybod bod hyn yn wir ac yn sicr fel Gweinidog llywodraeth leol, cefais sgyrsiau ar bob ochr i'r Siambr ac yn anaml y cafwyd llawer o anghytuno yn breifat - llawer yn gyhoeddus, ond nid yn breifat - ac rwy'n credu ei bod hi'n bryd i ni edrych yn ofalus iawn ar sut rydym ni'n llywodraethu'r wlad hon. Yr hyn sy'n fy siomi'n ddirfawr o ran y gyllideb hon yw ei bod hi'n gyllideb ar gyfer y byrdymor ac nid y tymor canolig na'r hirdymor. Yr hyn nad ydym yn ei wneud yw edrych ar sut y gallwn ni gael yr effaith fwyaf posibl ar reng flaen gwasanaethau cyhoeddus, diogelu gweithwyr gwasanaethau cyhoeddus, diogelu ansawdd gwasanaethau cyhoeddus ac i ba raddau y maen nhw ar gael - yn hytrach, 'Fe wnawn ni sefydlu pwyllgor' oherwydd dyna'r ateb hawsaf, mewnol i'n problemau. Rwy'n credu bod angen llawer iawn mwy o radicaliaeth arnom ni, a'r gyllideb yw lle'r ydym ni'n datgan ein gwerthoedd fel Llywodraeth ac fel Senedd. Ac rwy'n credu bod ein cyllideb, yn aml iawn, er bod ganddi ymylon radicalaidd iddi, yn ei hanfod, yn rhy geidwadol i wynebu'r heriau sy'n wynebu'r wlad hon.