English: Diolch. I welcome this statement. I think it's very positive, very forward looking. I, for a long time, have been part of a campaign to get votes for 16 and 17-year-olds. I had a private Member's Bill in the House of Commons in 2008 that ran out of time, but it certainly changed Labour Party policy. So, I'm really pleased today that we're actually making a move towards 16 and 17-year-olds voting, even if it is just in local government elections, because I hope this will follow very swiftly for Assembly elections. One of the main reasons I think that it will be so good to have 16 and 17-years-olds voting is that we will then listen to them, because what they have to say I think is so important. I just have some few quick questions. I think automatic registration makes absolute sense, and I wondered if the Cabinet Secretary had considered the method of identifying young voters when they receive their national insurance numbers in order to get them automatically identified straight away. I'm concerned about the large numbers, the thousands of people, who are not registered and I'm particularly concerned about the fact that the black and minority ethnic communities are under-represented. The figures by the Electoral Reform Society show that 85.9 per cent of white people were registered to vote, but only 76 per cent of black and minority ethnic citizens were registered to vote. So, that inequality does exist, so how does the Minister think that we would be able to tackle that? I support all the different ways he's suggested of trying to vote to try and increase participation. I welcome the idea of voting on different days. I wondered if he'd considered having a period of time to vote, like stretching over a weekend or over five days, as is done in some countries and some states in the United States. So, I wondered if that might be a way of increasing participation. I support Siân Gwenllian's points about trying to get women more involved and I think - . I just want to finish, really, with the point that the Minister made, that you have to make people feel that there is something worth voting for if you vote, and that's absolutely crucial. My constituency of Cardiff North has consistently had the highest turnout in the Assembly elections and also in the Westminster elections. The reason it has that highest turnout is that you never know what's going to happen there; you never know who's going to win, and so people feel they have a real reason to vote. But, going beyond that, I think it is beholden on us as politicians to try to make politics relevant to people's lives because politics is exciting, but people don't always realise that.
Welsh: Diolch. Rwy'n croesawu'r datganiad hwn. Rwy'n credu ei fod yn gadarnhaol iawn, yn flaengar iawn. Rwyf i, ers amser maith, wedi bod yn rhan o ymgyrch i gael pleidleisiau o bobl ifanc 16 ac 17 mlwydd oed. Roedd gennyf Fil Aelod preifat yn Nhŷ'r Cyffredin yn 2008 ond daeth yr amser i ben cyn iddo gwblhau ei gwrs, ond yn sicr newidiodd bolisi'r Blaid Lafur. Felly, rwy'n falch iawn heddiw ein bod ni mewn gwirionedd yn cymryd cam tuag at bobl ifanc 16 ac 17 mlwydd oed yn p leidleisio, hyd yn oed os mai dim ond mewn etholiadau llywodraeth leol y mae hynny, oherwydd rwy'n gobeithio y bydd hyn yn dilyn yn gyflym iawn ar gyfer etholiadau'r Cynulliad. Un o'r prif resymau pam rwy'n credu y bydd hi mor dda rhoi'r bleidlais i rai 16 ac 17 oed yw y byddwn ni wedyn yn gwrando arnyn nhw, oherwydd mae'r hyn sydd ganddyn nhw i'w ddweud, rwy'n credu, mor bwysig. Dim ond rhai cwestiynau cyflym sydd gennyf. Rwy'n credu bod cofrestru awtomatig yn gwneud synnwyr llwyr, ac yn meddwl tybed a oedd Ysgrifennydd y Cabinet wedi ystyried y dull o nodi pleidleiswyr ifanc wrth iddynt gael eu rhifau Yswiriant Gwladol er mwyn gallu eu hadnabod yn awtomatig ar unwaith. Rwy'n poeni am y niferoedd mawr, y miloedd o bobl, nad ydyn nhw wedi cofrestru ac rwy'n arbennig o bryderus ynghylch y ffaith bod cymunedau pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig wedi'u tangynrychioli. Dengys y ffigurau gan y Gymdeithas Diwygio Etholiadol bod 85.9 y cant o bobl wyn wedi'u cofrestru i bleidleisio, ond mai dim ond 76 y cant o ddinasyddion du a lleiafrifoedd ethnig oedd wedi'u cofrestru i bleidleisio. Felly, mae'r anghydraddoldeb hwnnw'n bodoli, felly sut mae'r Gweinidog yn credu y gallwn ni fynd i'r afael â hynny? Rwy'n cefnogi'r holl wahanol ffyrdd a awgrymodd o geisio pleidleisio er mwyn ceisio cynyddu cyfranogiad. Rwy'n croesawu'r syniad o bleidleisio ar wahanol ddyddiau. Tybed a yw wedi ystyried cael cyfnod o amser ar gyfer pleidleisio, megis dros gyfnod o benwythnos neu bum diwrnod, fel y gwneir mewn rhai gwledydd, ac mewn rhai taleithiau yn yr Unol Daleithiau. Felly, tybed allai hynny fod yn ffordd o gynyddu cyfranogiad. Rwy'n cefnogi pwyntiau Siân Gwenllian ynglŷn â cheisio cael merched i gymryd mwy o ran ac rwy'n credu - . Hoffwn i orffen, mewn gwirionedd, gyda'r pwynt a wnaeth y Gweinidog, bod yn rhaid ichi gael pobl i deimlo bod rhywbeth yn werth pleidleisio drosto os ydych chi'n pleidleisio, ac mae hynny'n gwbl hanfodol. Mae fy etholaeth i, sef Gogledd Caerdydd wedi gweld yn gyson y nifer mwyaf o bleidleiswyr yn etholiadau'r Cynulliad a hefyd yn etholiadau San Steffan. Y rheswm pam bod nifer y pleidleiswyr mor uchel yw na wyddoch chi byth beth sy'n mynd i ddigwydd yno; dydych chi byth yn gwybod pwy sy'n mynd i ennill, ac felly mae pobl yn teimlo bod ganddyn nhw reswm gwirioneddol dros bleidleisio. Ond, y tu hwnt i hynny, rwy'n credu ei bod hi'n ddyletswydd arnom ni wleidyddion i geisio sicrhau bod gwleidyddiaeth yn berthnasol i fywydau pobl oherwydd mae gwleidyddiaeth yn gyffrous, ond nid yw pobl bob amser yn sylweddoli hynny.