English: I do thank you, Minister, for your words, and I, too, on behalf of the Welsh Conservative group, absolutely support the ambition to enhance our older people's rights through the raising of awareness and, more, to see this aim manifested in real policy improvement. I have the immense privilege of serving Wales's older people twice over, both as the Welsh Conservative older people's champion and also in my capacity as the Assembly Member for the beautiful constituency of Aberconwy, possessing as it does the highest number of over-65s in Wales. It is on this basis that I know at first hand the immense benefit that our older people bring to communities the length and breadth of Wales. It is so often Wales's older and, I reckon, wiser generation that forms the bedrock of our voluntary associations, altruistically devoting their post-retirement years for the benefit of the charitable sector. Moreover, it is undoubtedly the community-mindedness of this age group also that keeps our local infrastructure ticking over, taking on the responsible task of securing improvements in our neighbourhoods and communities that they and we live in and that they care about. We often underestimate the value this population bring in reducing pressure on our state-run services, providing perhaps the largest free childcare service to hard-working parents across Wales. Now, I was privileged, over the past seven years, to work with Sarah Rochira, our outgoing older people's commissioner, and I am aware that she will be a tough act to follow. But having said that, I am greatly looking forward to working closely with our new older people's commissioner, Heléna Herklots CBE, who I will be delighted to welcome to the second of my own 'ageing well' events for my constituents in November. I have every confidence that her extensive background, advancing older people's rights with Age Concern and Carers UK, will steer policy to ensure that our society does even more to enhance the rights and entitlements of older people. I have been delighted to see the celebrations of these throughout international older people's day, and hope that we can do even more every day to enhance these. We all know of the dangers that ageism can present to the rights of older people in the workplace. The Business Wales employers guide is a positive step towards combatting such attitudes in our economy, but can you tell me further: what further funding is being introduced for the retraining of older people across the piece, and for people from various backgrounds, so that they can continue making such a vital contribution to our economy? We always talk about loneliness and social isolation; what is better than getting people back into work where they can meet their peers and their working comrades? That to me is a two-edged sword that, really, we need to be using in their favour. So, I thank you again, Minister, and I look forward to working with you as we proceed in this regard. Thank you.
Welsh: Rwy'n diolch i chi, Gweinidog, am eich geiriau, ac rwyf innau, ar ran grŵp Ceidwadwyr Cymru, hefyd yn llwyr gefnogi eich dyhead i wella hawliau ein pobl hŷn drwy godi ymwybyddiaeth ac, yn fwy na hynny, weld y nod hwn yn cael ei amlygu gan welliant gwirioneddol o ran polisi. Fy mraint aruthrol i yw cael gwasanaethu pobl hŷn yng Nghymru mewn ffordd ddeublyg, fel hyrwyddwr pobl hŷn y Ceidwadwyr Cymreig, a hefyd yn rhinwedd fy swydd fel Aelod Cynulliad dros etholaeth Aberconwy, sydd fel mae'n digwydd yn cynnwys y nifer uchaf o'r bobl dros 65 oed yng Nghymru. Ar y sail hon rwy'n gwybod o lygad y ffynnon y budd aruthrol a ddaw yn sgil ein pobl hŷn i gymunedau ledled Cymru. Yn aml iawn, y genhedlaeth hŷn a doethach hon, yn fy marn i, yw conglfaen ein cymdeithasau gwirfoddol, yn neilltuo'r blynyddoedd ar ôl eu hymddeoliad yn anhunanol er budd y sector elusennol. At hynny, heb os nac oni bai, yr ystyriaeth o gymuned sydd gan y grŵp oedran hwn sy'n cadw ein seilwaith lleol i fynd rhagddo, gan ymgymryd â'r dasg gyfrifol o sicrhau gwelliannau yn y cymdogaethau a'r cymunedau y maen nhw a ninnau'n byw ynddynt ac y maent yn gofalu amdanynt. Nid ydym yn sylweddoli yn aml pa mor werthfawr yw'r boblogaeth hon o ran lleihau'r pwysau ar ein gwasanaethau cyhoeddus, gan ddarparu'r gwasanaeth gofal plant rhad ac am ddim mwyaf o bosib i rieni sy'n gweithio'n galed ledled Cymru. Nawr, fy mraint i, dros y saith blynedd diwethaf, fu gweithio gyda Sarah Rochira, y comisiynydd pobl hŷn sy'n ein gadael, ac rwy'n ymwybodol y bydd yn anodd iawn ei dilyn hi. Ond wedi dweud hynny, rwy'n edrych ymlaen yn fawr at weithio yn agos gyda'n Comisiynydd Pobl Hŷn newydd, Heléna Herklots CBE, y byddaf yn falch o'i chroesawu i'r ail ddigwyddiad 'heneiddio'n dda' a drefnais ar gyfer fy etholwyr fy hun ym mis Tachwedd. Mae gennyf bob ffydd y bydd ei chefndir helaeth, yn hyrwyddo hawliau pobl hŷn gydag Age Concern a Carers UK, yn llywio polisi i sicrhau bod ein cymdeithas yn gwneud mwy hyd yn oed i wella hawliau dyledus pobl hŷn. Rwyf wedi bod wrth fy modd o weld y dathliadau hyn drwy gydol diwrnod rhyngwladol pobl hŷn, ac yn gobeithio y gallwn wneud mwy hyd yn oed bob dydd i wella hyn. Rydym i gyd yn gwybod y peryglon y gall rhagfarn eu peri i hawliau pobl hŷn yn y gweithle. Mae canllawiau i gyflogwyr gan Fusnes Cymru yn gam cadarnhaol tuag at frwydro yn erbyn agweddau o'r fath yn ein heconomi. Ond a wnewch chi ddweud wrthyf i ymhellach: pa gyllid ychwanegol a gaiff ei gyflwyno ar gyfer ailhyfforddi pobl hŷn yn gyffredinol, a phobl o gefndiroedd amrywiol, fel y byddan nhw'n parhau i wneud y fath gyfraniad hanfodol i'n heconomi? Rydym yn sôn byth a beunydd am unigrwydd ac unigedd cymdeithasol; beth all fod yn well na chael pobl yn ôl i'r gwaith, lle gallan nhw gyfarfod â'u cyfoedion a'u cymrodyr gweithio? Mae hynny i mi yn gleddyf deufin, y mae angen i ni mewn gwirionedd, ei ddefnyddio o'u plaid nhw. Felly, diolchaf i chi eto, Gweinidog, ac edrychaf ymlaen at weithio gyda chi i fwrw ymlaen gyda hyn o beth. Diolch.