English: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd, and can I begin by thanking the Conservative group for tabling this? It is an important debate and it is right that we should be debating issues relating to transport. And there are elements of their motion with which I cannot disagree. It is a good thing that travel restrictions are being lifted. It's a good thing now that it feels safer that travel restrictions are being lifted. And of course, travel restrictions have been very hard on people, hard on us all. There can be none of us in this Chamber and virtual Chamber who have not been desperately missing somebody or more than one person that we haven't been able to see. They were, though, of course, those restrictions, as Darren Millar has acknowledged, necessary. And the concerns that the motion raises about support for the bus industry are points well made I think. The Deputy Minister's statement earlier this week, brought forward of course after this motion had been tabled, is welcome. But I have to agree with Darren Millar that the commitment to a bus emergency scheme is welcome, but it is, for the Deputy Minister, uncharacteristically vague. It lacks figures and it lacks timescales, and the industry urgently need those, which I hope the Deputy Minister understands. Now I'm very happy to explain to Darren Millar why we have proposed to amend his motion in the way that we have, and in doing so, if I may, Dirprwy Lywydd, I'll read out exactly what his current motion says. It asks the Welsh Government to, and I quote: 'rule out the introduction of quarantine requirements for residents travelling to Wales from within the Common Travel Area'. Now, that doesn't make it clear that what he means is rule it out at present for people travelling from other parts of the UK and other parts of the Republic of Ireland. So, what Darren Millar told us is rather different from what is in the text of his motion, and what is in the text of his motion, Dirprwy Lywydd, is frankly bonkers. Clause 5 (a), as it stands, asks the Welsh Government to rule out the introduction of quarantine requirements. It doesn't say for how long and it doesn't say under what circumstances. Seriously? Rule out, forever? There is a real risk of a second spike - maybe, heaven help us, more than one - of this virus. So, let's imagine, Dirprwy Lywydd, that we have a major outbreak of coronavirus in, let's say, Paris. Should the Welsh Government not, in a year's time, in those circumstances, or in six months' time, in those circumstances, working hopefully with the UK Government, restrict travel to Paris, much as we'd all miss it, and then introduce quarantine to allow essential travel to happen again safely? Surely they should. And that's why, Darren Millar, we've tabled our amendment 2, deleting the clause and replacing it with something more moderate. Nobody wants travel to be restricted unnecessarily. I, for one, am desperate to visit my relatives in Italy, but lifting those restrictions has to be done safely. I'd like to make a brief comment, if I may, Dirprwy Lywydd, on amendment 3, and we are very happy to support this. We do not understand Welsh Government's reluctance to insist on the wearing of face coverings on public transport and, indeed, in other situations where social distancing is difficult to maintain. Several witnesses to the Economy, Infrastructure and Skills Committee in our recent hearings around transport, including the trade union representatives, strongly advocated the wearing of face coverings. Now, the First Minister, in responding to a question earlier, said that Welsh Government was concerned that they believe that, if people are wearing face masks, it may encourage them to behave in a manner that is inappropriate. For me, it seems that seeing people wearing face coverings will encourage people to remember that we are not yet in normal times and may very well encourage them to maintain social distancing and to be more careful. I am a little bit surprised that, in this, the Labour Welsh Government is not prepared to listen to their social partnership colleagues in the trade unions - the workers who are most intimately affected and many of whom have sadly become ill and some of them have died because of the high risk of their professions. So, if the Welsh Government really believes that the wearing of face coverings is going make people behave in an inappropriate manner, I very much wish that they would publish the evidence on which that is based. Because I'm not a great fan of common sense normally, but common sense does suggest otherwise, and my own personal experience of being in settings where people are wearing face coverings also suggests otherwise. Dirprwy Lywydd, to close, we can't support the Government's amendment. It's the usual 'everything is all right' stuff. It isn't. That's not a sufficient response to the points that the Conservatives have raised in their motion. Dirprwy Lywydd, I would like to end by commending our amendment and amendment 3 to the Chamber.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd, ac a gaf fi ddechrau drwy ddiolch i grŵp y Ceidwadwyr am gyflwyno hyn? Mae'n ddadl bwysig ac mae'n iawn inni fod yn trafod materion sy'n ymwneud â thrafnidiaeth. Ac mae yna elfennau o'u cynnig na allaf anghytuno â hwy. Mae'n beth da fod cyfyngiadau teithio'n cael eu codi. Mae'n beth da gan ei bod yn teimlo'n fwy diogel bellach i godi'r cyfyngiadau teithio. Ac wrth gwrs, mae cyfyngiadau teithio wedi bod yn galed iawn ar bobl, yn galed arnom i gyd. Ni all fod un ohonom yn y Siambr hon a'r rhith-Siambr sydd heb weld colli rhywun neu fwy nag un person nad ydym wedi gallu eu gweld. Ond fel y cydnabu Darren Millar, roedd y cyfyngiadau hynny'n angenrheidiol. Ac mae'r pryderon y mae'r cynnig yn eu codi ynghylch cefnogaeth i'r diwydiant bysiau yn bwyntiau a wnaed yn dda yn fy marn i. Croesewir datganiad y Dirprwy Weinidog yn gynharach yr wythnos hon, datganiad a wnaed wedi i'r cynnig hwn gael ei gyflwyno wrth gwrs. Ond rhaid i mi gytuno â Darren Millar fod yr ymrwymiad i gynllun argyfwng ar gyfer bysiau yn un i'w groesawu, ond mae'n anarferol o amwys ar ran y Dirprwy Weinidog. Mae'n brin o ffigurau ac amserlenni, ac mae angen y rheini ar y diwydiant ar fyrder, a gobeithio bod y Dirprwy Weinidog yn deall hynny. Nawr, rwy'n hapus iawn i egluro i Darren Millar pam ein bod wedi cynnig diwygio ei gynnig yn y ffordd y gwnaethom, ac wrth wneud hynny, os caf, Ddirprwy Lywydd, fe ddarllenaf yn union beth y mae ei gynnig presennol yn ei ddweud. Mae'n gofyn i Lywodraeth Cymru, ac rwy'n dyfynnu: '[d]diystyru'r angen i gyflwyno gofynion cwarantin i breswylwyr sy'n teithio i Gymru o'r tu mewn i'r Ardal Deithio Gyffredin'. Nawr, nid yw hynny'n dweud yn glir mai'r hyn y mae'n ei olygu yw ei ddiystyru ar hyn o bryd i bobl sy'n teithio o rannau eraill o'r DU a rhannau eraill o Weriniaeth Iwerddon. Felly, mae'r hyn a ddywedodd Darren Millar wrthym ychydig yn wahanol i'r hyn sydd yn nhestun ei gynnig, ac mae'r hyn sydd yn nhestun ei gynnig, Ddirprwy Lywydd, yn wallgof, a bod yn onest. Mae cymal 5 (a), fel y mae, yn gofyn i Lywodraeth Cymru ddiystyru'r angen i gyflwyno gofynion cwarantin. Nid yw'n dweud am ba hyd ac nid yw'n dweud o dan ba amgylchiadau. O ddifrif? Diystyru, am byth? Mae perygl gwirioneddol o ail don - a mwy nag un o bosibl, Duw a'n helpo - o'r feirws hwn. Felly, gadewch i ni ddychmygu, Ddirprwy Lywydd, ein bod yn cael nifer fawr o achosion o'r coronafeirws ym Mharis, gadewch i ni ddweud. Ymhen blwyddyn yn yr amgylchiadau hynny, neu ymhen chwe mis yn yr amgylchiadau hynny, gan weithio gyda Llywodraeth y DU, gobeithio, oni ddylai Llywodraeth Cymru gyfyngu ar deithio i Baris, er cymaint y byddem i gyd yn gweld colli hynny, a chyflwyno cwarantin wedyn i ganiatáu i deithio hanfodol ddigwydd eto'n ddiogel? Yn sicr fe ddylent. A dyna pam ein bod wedi cyflwyno gwelliant 2, Darren Millar, yn dileu'r cymal ac yn rhoi rhywbeth mwy cymedrol yn ei le. Nid oes neb am i deithio gael ei gyfyngu'n ddiangen. Yn bendant, rwy'n awyddus iawn i ymweld â fy mherthnasau yn yr Eidal, ond rhaid codi'r cyfyngiadau hynny'n ddiogel. Hoffwn wneud sylw byr, os caf, Ddirprwy Lywydd, ar welliant 3, ac rydym yn hapus iawn i gefnogi hwn. Nid ydym yn deall amharodrwydd Llywodraeth Cymru i fynnu bod gorchuddion wyneb yn cael eu gwisgo ar drafnidiaeth gyhoeddus ac yn wir, mewn sefyllfaoedd eraill lle mae'n anodd cadw pellter cymdeithasol. Roedd nifer o dystion i Bwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau yn ein gwrandawiadau diweddar ynghylch trafnidiaeth, gan gynnwys cynrychiolwyr yr undebau llafur, yn gryf o blaid gwisgo gorchuddion wyneb. Nawr, dywedodd y Prif Weinidog, wrth ymateb i gwestiwn yn gynharach, fod Llywodraeth Cymru yn pryderu eu bod yn credu, os yw pobl yn gwisgo masgiau wyneb, y gallai hynny eu hannog i ymddwyn mewn modd sy'n amhriodol. I mi, mae'n ymddangos y bydd gweld pobl yn gwisgo gorchuddion wyneb yn annog pobl i gofio nad ydym eto mewn amseroedd arferol ac yn bendant, gallai hynny eu hannog i gadw pellter cymdeithasol a bod yn fwy gofalus. Rwy'n synnu braidd nad yw'r Llywodraeth Lafur yng Nghymru yn barod i wrando ar eu cymheiriaid partneriaeth gymdeithasol yn yr undebau llafur yn hyn o beth - y gweithwyr yr effeithir arnynt fwyaf, gweithwyr y mae llawer ohonynt, yn anffodus, wedi mynd yn sâl a rhai ohonynt wedi marw oherwydd risg uchel eu swyddi. Felly, os yw Llywodraeth Cymru o ddifrif yn credu bod gwisgo gorchuddion wyneb yn mynd i wneud i bobl ymddwyn mewn ffordd amhriodol, rwy'n awyddus iawn iddynt gyhoeddi'r dystiolaeth sy'n sail i hynny. Oherwydd nid wyf yn un o gefnogwyr mwyaf brwd synnwyr cyffredin fel arfer, ond mae synnwyr cyffredin yn awgrymu fel arall, ac mae fy mhrofiad personol i o fod mewn lleoliadau lle mae pobl yn gwisgo gorchuddion wyneb hefyd yn awgrymu fel arall. Ddirprwy Lywydd, i gloi, ni allwn gefnogi gwelliant y Llywodraeth. Dyma'r stwff 'mae popeth yn iawn' arferol. Nid yw popeth yn iawn. Nid yw hwnnw'n ymateb digonol i'r pwyntiau y mae'r Ceidwadwyr wedi'u codi yn eu cynnig. Ddirprwy Lywydd, hoffwn gloi drwy gymeradwyo ein gwelliant a gwelliant 3 i'r Siambr.