English: I would like to thank the Cabinet Secretary for his statement today and for his comments in regard to the work of the Economy, Infrastructure and Skills Committee. I look forward to his acceptance, I hope, of all of our recommendations. First, with regard to the procurement process, your letter of 12 July to me on the merits and risks associated with publishing the full draft specification to Assembly Members, notes that you will not publish the draft specifications in full. However, you've not made it clear either in your letter or in your statement today whether or not the final specification will be published, when it is published, when it - . I'll start that again. You've not made it clear either in your letter to me or your statement today whether or not the final specification will be published when it is issued to bidders in the final procurement stage, once the invitation to tender is issued. You have previously confirmed that you will also not publish the evaluation criteria in full. In oral evidence on 6 April, the Welsh Government director of transport also appeared to indicate that the final specification would not be made public when it's issued to bidders, instead saying that the Welsh Government could consider publishing the final specification once the contract has been awarded next year. Now, I do understand that it is normal procurement practice for those public authorities procuring rail franchises in Britain to publish the specification, and I'll give you an example, the Department for Transport's invitation to tender for the East Anglia franchise was published in full in September 2015. Also, Transport Scotland published the full invitation to tender for the ScotRail franchise in January 2014. So, it does therefore appear that the Welsh Government is taking a different approach to procurement and moving away from, perhaps, established practice. You have not formally clarified whether or not the final specification will be published, so I would be grateful if you could put this on the record today and explicitly say whether the invitation to tender, including the final specification, will be published when it is issued to bidders this summer. And, if not, I would be grateful if you could say why not, given that invitations to tender and specifications for British rail franchises are generally published and commonly face public scrutiny once they have been published. I will say, Cabinet Secretary, this is a contract that's estimated at in excess of £4 billion for both the franchise itself and the metro infrastructure. It's, of course, the largest ever awarded by the Welsh Government and there's a great deal of interest in its content. I'm sure you'll agree with that. So, do you, therefore, agree with me that transparency in such a large contract is in the public interest, especially given the evidence from stakeholders that suggests that the procurement process has been opaque from the start? I would like to briefly ask a few questions on rolling stock. I think it's good news that Wales is going to get the new class 319 trains for use on the Wales and borders franchise from 2018 to 2021, but can you outline, Cabinet Secretary, whether or not the five units will be delivered at once, how many units will be taken out of service and how long to make them DDA compliant, which part of the network will these trains operate on, and what additional capacity will be created as a result of the new rolling stock? Finally, acting Presiding Officer, I think it is essential that the Welsh Government maintains public confidence that the new franchise has been specifically designed to deliver value for rail users in Wales. I therefore hope that the Cabinet Secretary will answer my questions in a way that demonstrates how the new Wales and borders franchise will guarantee the realisation of public demand for a rail service that delivers fair and affordable fares, new trains, modern trains, an integrated network and a more environmentally friendly service.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei ddatganiad heddiw ac am ei sylwadau ynglŷn â gwaith y Pwyllgor Economi, Seilwaith a Sgiliau. Rwy'n edrych ymlaen at ei weld yn derbyn, rwy'n gobeithio, pob un o'n hargymhellion. Yn gyntaf, o ran y broses gaffael, mae eich llythyr dyddiedig 12 Gorffennaf ataf am y rhinweddau a'r risgiau sy'n gysylltiedig â chyhoeddi'r fanyleb ddrafft lawn i Aelodau'r Cynulliad, yn nodi na fyddwch yn cyhoeddi'r manylebau drafft yn llawn. Fodd bynnag, nid ydych wedi ei gwneud yn glir yn eich llythyr nac yn eich datganiad heddiw a gaiff y fanyleb derfynol ei chyhoeddi, pryd gaiff ei chyhoeddi, pryd - . Gwnaf ddechrau hynny eto. Nid ydych wedi ei gwneud yn glir yn eich llythyr ataf fi nac yn eich datganiad heddiw a gaiff y fanyleb derfynol ei chyhoeddi pan gaiff ei rhoi i gynigwyr yn y cam caffael olaf, wedi i'r gwahoddiad i dendro gael ei gyhoeddi. Rydych wedi cadarnhau cyn hyn na fyddwch ychwaith yn cyhoeddi'r meini prawf gwerthuso yn llawn. Mewn tystiolaeth lafar ar 6 Ebrill, roedd yn ymddangos bod cyfarwyddwr trafnidiaeth Llywodraeth Cymru hefyd wedi dynodi na fyddai'r fanyleb derfynol yn cael ei gwneud yn gyhoeddus pan gaiff ei rhoi i gynigwyr, a'i fod yn hytrach wedi dweud y gallai Llywodraeth Cymru ystyried cyhoeddi'r fanyleb derfynol unwaith y bydd y contract wedi'i ddyfarnu y flwyddyn nesaf. Nawr, rwy'n deall mai'r arfer caffael arferol yw bod yr awdurdodau cyhoeddus hynny sy'n caffael masnachfreintiau rheilffyrdd ym Mhrydain yn cyhoeddi'r fanyleb, a rhof enghraifft ichi, cafodd gwahoddiad i dendro'r Adran Drafnidiaeth ar gyfer masnachfraint East Anglia ei gyhoeddi'n llawn ym mis Medi 2015. Hefyd, cyhoeddodd Transport Scotland y gwahoddiad llawn i dendro ar gyfer masnachfraint ScotRail ym mis Ionawr 2014. Felly, mae'n ymddangos bod Llywodraeth Cymru'n dangos ymagwedd wahanol at gaffael ac yn symud oddi wrth, efallai, arferion sefydledig. Nid ydych wedi egluro'n ffurfiol pa un a bydd y fanyleb derfynol yn cael ei chyhoeddi ai peidio, felly byddwn yn ddiolchgar pe gallech roi hyn ar y cofnod heddiw a dweud yn benodol a gaiff y gwahoddiad i dendro, gan gynnwys y fanyleb derfynol, ei gyhoeddi pan gaiff ei roi i gynigwyr yr haf hwn. Ac, os na chaiff, byddwn yn ddiolchgar pe gallech ddweud pam ddim, ac ystyried bod gwahoddiadau i dendro a manylebau ar gyfer masnachfreintiau rheilffyrdd Prydain fel rheol yn cael eu cyhoeddi ac yn aml yn destun craffu cyhoeddus unwaith y byddant wedi cael eu cyhoeddi. Gwnaf ddweud, Ysgrifennydd y Cabinet, bod hwn yn gontract yr amcangyfrifir ei fod yn werth dros £4 biliwn am y fasnachfraint ei hun a'r seilwaith metro. Hwn, wrth gwrs, yw'r mwyaf a ddyfarnwyd erioed gan Lywodraeth Cymru ac mae llawer iawn o ddiddordeb yn ei gynnwys. Rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno â hynny. Felly, a ydych, gan hynny, yn cytuno â mi bod tryloywder mewn contract mor fawr er budd y cyhoedd, yn enwedig o ystyried y dystiolaeth gan randdeiliaid sy'n awgrymu bod y broses gaffael wedi bod yn afloyw o'r cychwyn cyntaf? Hoffwn ofyn rhai cwestiynau byr am gerbydau. Rwy'n meddwl ei bod yn newyddion da bod Cymru'n mynd i gael y trenau dosbarth 319 newydd i'w defnyddio ar fasnachfraint Cymru a'r gororau o 2018 hyd 2021, ond a wnewch chi amlinellu, Ysgrifennydd y Cabinet, a gaiff y pum uned eu cyflwyno ar yr un pryd ai peidio, faint o unedau a fydd yn cael eu cymryd allan o wasanaeth a pha mor hir y bydd yn ei gymryd i sicrhau eu bod yn cydymffurfio â'r DDA, ar ba ran o'r rhwydwaith fydd y trenau hyn yn gweithredu, a pha gapasiti ychwanegol a gaiff ei greu yn sgil y cerbydau newydd? Yn olaf, Llywydd dros dro, rwy'n meddwl ei bod yn hanfodol bod Llywodraeth Cymru'n cynnal hyder y cyhoedd bod y fasnachfraint newydd wedi'i chynllunio'n benodol i sicrhau gwerth i ddefnyddwyr rheilffyrdd yng Nghymru. Rwy'n gobeithio felly y gwnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ateb fy nghwestiynau mewn ffordd sy'n dangos sut y bydd masnachfraint newydd Cymru a'r gororau'n gwarantu y gwireddir y galw cyhoeddus am wasanaeth rheilffyrdd sy'n cynnig prisiau teg a fforddiadwy, trenau newydd, trenau modern, rhwydwaith integredig a gwasanaeth mwy ecogyfeillgar.