English: Diolch yn fawr, Llywydd. I welcome the opportunity to respond to the issues raised in today's debate. We will be voting against the motion tabled by UKIP. We believe that this Bill will help to make a real difference in reducing hazardous and harmful levels of alcohol and drinking, and the harms this causes to communities across Wales. The Public Health (Minimum Price for Alcohol) (Wales) Bill was introduced into this National Assembly on 23 October last year. It is already, as Suzy Davies has noted, the subject of a detailed and rigorous scrutiny process, as is the case with all legislation. Scrutiny will continue as the Bill progresses through Stage 3. I do not believe that today's grandstanding from UKIP and their fellow travellers should be allowed to torpedo this Assembly's scrutiny of this important piece of public health legislation. There is a strong policy rationale for introducing a minimum price for alcohol in Wales. A commitment to legislate in this area has featured in the last two Plaid Cymru manifestos - that not just the Plaid Cymru group stood on, of course - and I'm grateful to both Rhun ap Iorwerth and Dai Lloyd for their sensible and constructive speeches, in particular the case made by Dai Lloyd for the harm caused by alcohol on the imperative to act. It is also, of course, a long-standing commitment of this Government. It is backed by international evidence that confirms that the price of alcohol does matter. And as we heard the Chair of the health committee refer to evidence submitted, the Federal Office of Public Health in Switzerland, who did respond to the Stage 1 evidence, highlighted the impacts of a decrease in the cost of spirits led to a direct and almost immediate increase in consumption. There is an undeniable relationship between the price of alcohol and the amount that we drink, and there is also, of course, as we heard from Dai Lloyd and John Griffiths, a strong relationship between the amount that someone drinks and the harm that they experience. This Bill is a part of helping to reduce those harms. And I do accept that the evidence base for introducing this legislation is based on the modelled impacts, but the evidence is as comprehensive and persuasive as it can be, and I do have confidence in the analysis undertaken by the University of Sheffield. It is the same evidence base that the Scottish Parliament acted on to introduce their legislation on a minimum unit price. We have, of course, consulted twice on the introduction of a minimum unit price for alcohol - once in 2014, as part of a public health White Paper, and once in 2015, as part of a draft Bill, when I was the then Deputy Minister for health - and both times the Welsh Government's intention to bring forward this public health measure has been well received. That was also the case at the end of last year with the evidence provided during Stage 1 scrutiny of this Bill. As I have said on a number of occasions during the scrutiny of the Bill, we will also consult again on the proposed level of a minimum unit price, should this Assembly pass the Bill. The health committee heard powerful evidence from both service providers and from experts within the field of public health. There has been considerable support from stakeholders in England, not just doctors but a range of other stakeholders, and they hope, as do I, that the UK Government will finally follow the example being set here in Wales and in Scotland. This legislation takes a sensible and targeted approach to a very real and evident problem in Wales today. Like so many other western countries, here in Wales we have a problem with cheap, strong, readily available alcohol. We see the effects of harmful drinking every day in our NHS, in our workplaces, in communities, and in families. Published research this year shows that hazardous and harmful drinkers in Wales make up 28 per cent of the drinking population, but they consumed three quarters of all alcohol. In 2015-16 alone, there were 54,000 hospital admissions in Wales attributed to alcohol. Direct healthcare costs attributed to alcohol amount to an estimated £159 million a year. When Neil Hamilton read out figures and statistics about the harm caused, I'll repeat again what I said from my seat: over 500 people die every year because of alcohol. There is a powerful reason to act, and every one - every one - of those deaths was preventable. I have never said, though, that this legislation will be a panacea - far from it - but it will be one more way to help us to tackle and prevent alcohol-related harm. We already invest almost £50 million a year to support people with substance misuse issues. Almost half of this funding goes directly to the seven area planning boards, who commission substance misuse services for their region, and a further £18 million is ring-fenced for substance misuse services within health boards. During Stage 1 and Stage 2 of the passage of this Bill, a number of issues have been raised and debated, particularly in relation to the impacts of this legislation on particular groups within society, on the importance of providing services to those who need help and support, and the importance of considering the impacts of a minimum unit price on moderate drinkers and low-income households. The evidence that we do have from the modelling undertaken by the University of Sheffield shows that moderate drinkers will be largely unaffected by the introduction of a minimum unit price. Moderate drinkers typically do not drink large amounts of alcohol, and are less likely to drink cheap, high-strength alcohol. We do expect there will be an impact on people in low-income households who drink at hazardous and harmful levels. This is, of course, the area where we expect the largest health gains to be made. People with the least resources who drink at harmful levels are much more likely to experience alcohol-related illness, requiring long-term and significant healthcare. They are also much more likely to die from their drinking. The most recent figures show that people in our least well-off communities are nearly three times as likely to die from alcohol as people in our most advantaged communities.
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Rwy'n croesawu'r cyfle i ymateb i'r materion a godwyd yn y ddadl heddiw. Byddwn yn pleidleisio yn erbyn y cynnig a gyflwynwyd gan UKIP. Credwn y bydd y Bil hwn yn helpu i wneud gwahaniaeth go iawn yn lleihau lefelau peryglus a niweidiol o alcohol ac yfed, a'r niwed y mae hyn yn ei achosi i gymunedau ledled Cymru. Cyflwynwyd Bil Iechyd y Cyhoedd (Isafbris am Alcohol) (Cymru) i'r Cynulliad Cenedlaethol hwn ar 23 Hydref y llynedd. Mae eisoes, fel y nododd Suzy Davies, yn destun proses graffu drylwyr a manwl, fel sy'n digwydd gyda phob deddfwriaeth. Bydd craffu'n parhau wrth i'r Bil fynd drwy Gyfnod 3. Nid wyf yn credu y dylid caniatáu i siarad gorchestol gan UKIP a'u cyd-deithwyr heddiw ddifetha'r craffu y mae'r Cynulliad hwn yn ei wneud ar y ddeddfwriaeth iechyd y cyhoedd bwysig hon. Ceir sail resymegol gref i bolisi o gyflwyno isafbris am alcohol yng Nghymru. Mae ymrwymiad i ddeddfu yn y maes hwn wedi bod yn nodwedd o'r ddwy faniffesto ddiwethaf gan Blaid Cymru - er nad y grŵp Plaid Cymru yn unig a oedd yn ymrwymo i'r polisi hwnnw wrth gwrs - ac rwy'n ddiolchgar i Rhun ap Iorwerth a Dai Lloyd am eu hareithiau synhwyrol ac adeiladol, yn enwedig yr achos a wnaeth Dai Lloyd pam y mae'r niwed a achosir gan alcohol yn creu rheidrwydd i weithredu. Mae'n ymrwymiad hirsefydlog gan y Llywodraeth hon hefyd wrth gwrs. Fe'i cefnogir gan dystiolaeth ryngwladol sy'n cadarnhau bod pris alcohol yn bwysig. Ac fel y clywsom Gadeirydd y pwyllgor iechyd yn cyfeirio at y dystiolaeth a gyflwynwyd, disgrifiodd Swyddfa Ffederal Iechyd y Cyhoedd yn y Swistir, a ymatebodd i dystiolaeth Cyfnod 1, effeithiau gostyngiad yng nghost gwirodydd a arweiniodd yn syth bron at yfed mwy ohonynt. Ceir perthynas ddiymwad rhwng pris alcohol a faint a yfwn, a cheir perthynas gref hefyd, wrth gwrs, fel y clywsom gan Dai Lloyd a John Griffiths, rhwng faint y mae rhywun yn ei yfed a'r niwed y maent yn ei brofi. Mae'r Bil hwn yn helpu i leihau'r niwed hwnnw. Ac rwy'n derbyn bod y sylfaen dystiolaeth ar gyfer cyflwyno'r ddeddfwriaeth hon yn seiliedig ar yr effeithiau a fodelwyd, ond mae'r dystiolaeth mor gynhwysfawr a darbwyllol ag y gall fod, ac mae gennyf ffydd yn y dadansoddiad a wnaed gan Brifysgol Sheffield. Dyna'r un sylfaen dystiolaeth ag y gweithredodd Senedd yr Alban arni i gyflwyno eu deddfwriaeth hwy ar isafbris fesul uned. Wrth gwrs, rydym wedi ymgynghori ddwywaith ar gyflwyno isafbris fesul uned am alcohol - unwaith yn 2014, fel rhan o Bapur Gwyn iechyd cyhoeddus ac unwaith yn 2015, fel rhan o Fil drafft, pan oeddwn yn Ddirprwy Weinidog Iechyd ar y pryd - ac ar y ddau achlysur mae bwriad Llywodraeth Cymru i gyflwyno'r mesur iechyd cyhoeddus hwn wedi cael cefnogaeth dda. Roedd hynny'n wir hefyd ar ddiwedd y llynedd gyda'r dystiolaeth a ddarparwyd yn ystod gwaith craffu Cyfnod 1 y Bil hwn. Fel y dywedais ar sawl achlysur yn ystod y gwaith o graffu ar y Bil, byddwn hefyd yn ymgynghori eto ar lefel arfaethedig yr isafbris uned, os yw'r Cynulliad hwn yn pasio'r Bil. Clywodd y pwyllgor iechyd dystiolaeth rymus gan ddarparwyr gwasanaethau a chan arbenigwyr ym maes iechyd y cyhoedd. Cafwyd cefnogaeth sylweddol gan randdeiliaid yn Lloegr, nid meddygon yn unig ond amrywiaeth o randdeiliaid eraill, ac maent yn gobeithio, fel finnau, y bydd Llywodraeth y DU o'r diwedd yn dilyn yr esiampl sy'n cael ei gosod yma yng Nghymru ac yn yr Alban. Mae'r ddeddfwriaeth hon yn ddull synhwyrol o weithredu sy'n targedu problem real ac amlwg iawn yng Nghymru heddiw. Fel cymaint o wledydd gorllewinol eraill, yma yng Nghymru mae gennym broblem gydag alcohol rhad, cryf, sydd ar gael yn rhwydd. Rydym yn gweld effeithiau niweidiol yfed bob dydd yn ein GIG, yn ein gweithleoedd, mewn cymunedau ac mewn teuluoedd. Dengys ymchwil a gyhoeddwyd eleni mai pobl sy'n yfed i raddau niweidiol a pheryglus yng Nghymru yw 28 y cant o'r boblogaeth sy'n yfed, ond roeddent yn yfed tri chwarter yr holl alcohol a yfir. Yn 2015-16 yn unig, cafodd 54,000 o dderbyniadau i'r ysbyty yng Nghymru eu priodoli i alcohol. Priodolwyd costau gofal iechyd uniongyrchol o £159 miliwn amcanyfrifedig y flwyddyn i alcohol. Pan ddarllenodd Neil Hamilton ffigurau ac ystadegau ynglŷn â'r niwed a achosir, fe wnaf ailadrodd eto yr hyn a ddywedais o fy sedd: mae dros 500 o bobl yn marw bob blwyddyn oherwydd alcohol. Dyna reswm grymus dros weithredu, ac roedd pob un - pob un - o'r marwolaethau hynny'n ataliadwy. Ni ddywedais erioed, er hynny, y bydd y ddeddfwriaeth hon yn ateb i bopeth - dim o gwbl - ond bydd yn un ffordd arall i'n helpu i fynd i'r afael â niwed sy'n gysylltiedig ag alcohol a'i atal. Rydym eisoes yn buddsoddi bron £50 miliwn y flwyddyn ar gefnogi pobl â phroblemau camddefnyddio sylweddau. Mae bron i hanner yr arian hwn yn mynd yn uniongyrchol i saith ardal y byrddau cynllunio, sy'n comisiynu gwasanaethau camddefnyddio sylweddau ar gyfer eu rhanbarthau, a chaiff £18 miliwn arall ei glustnodi ar gyfer gwasanaethau camddefnyddio sylweddau yn byrddau iechyd. Yn ystod Cyfnod 1 a Chyfnod 2 y Bil hwn, mae nifer o faterion wedi'u codi a'u trafod, yn enwedig mewn perthynas ag effeithiau'r ddeddfwriaeth hon ar grwpiau penodol yn y gymdeithas, ar bwysigrwydd darparu gwasanaethau i'r rheini sydd angen help a chymorth, a phwysigrwydd ystyried effeithiau isafbris uned ar yfwyr cymedrol ac aelwydydd incwm isel. Dengys y dystiolaeth sydd gennym o'r modelu a wnaed gan Brifysgol Sheffield na fydd fawr o effaith at ei gilydd ar yfwyr cymedrol o gyflwyno isafbris uned. Nid yw yfwyr cymedrol fel arfer yn yfed llawer o alcohol, ac maent yn llai tebygol o yfed alcohol rhad a chryf. Rydym yn disgwyl y bydd yn effeithio ar bobl mewn cartrefi incwm isel sy'n yfed i raddau peryglus a niweidiol. Dyma lle y disgwyliwn i'r enillion mwyaf i iechyd gael eu gwneud wrth gwrs. Mae'r bobl sydd â'r lleiaf o adnoddau ac sy'n yfed i raddau niweidiol yn llawer mwy tebygol o brofi salwch sy'n gysylltiedig ag alcohol, ac o fod angen gofal iechyd hirdymor a sylweddol. Maent hefyd yn llawer mwy tebygol o farw o ganlyniad i'w hyfed. Mae'r ffigurau diweddaraf yn dangos bod pobl yn ein cymunedau lleiaf cefnog bron dair gwaith yn fwy tebygol o farw o ganlyniad i alcohol na phobl yn ein cymunedau mwyaf breintiedig.