English: No. The remainers in this place keep talking about the damage of uncertainty when they try to argue against enacting the will of Welsh voters over Brexit, but then they're happy to leave the issue of business rates uncertain and ill-defined. A country-wide set of hard and fast rules is required, despite Labour's occasional whim to let businesses off business rates on the odd occasion. I note there's no mention in Labour's amendments of restructuring or reviewing business rates to make them more equitable. Looking around the high streets in north Wales - high streets that were bustling, thriving centres of the community within my lifetime - they're now full of empty shops. You can practically see the tumbleweed rolling down the high street. In areas of my region, traders have been prevented from loading at the front and rear of their properties. Perhaps the Welsh Government would get the relevant council to propose a solution to how traders load their stock into their shops if they can't get near it with a delivery van. Parking in the multistorey car park down the road is hardly appropriate. Things like this explain why, overall, Wales has the highest national vacancy rate on the high street compared with England and Scotland. Fifteen per cent of shops and leisure premises were standing empty at the end of the first half of 2015 and I'm guessing the situation isn't any better. I've said this before and I'll say it again: some of the decisions made by local authorities, such as pedestrianisation, parking regulations and charges, scrapping loading bays, increasing business rates, et cetera, are destroying our high streets and the small businesses that used to trade from there. It also shows that the people making the relevant decisions have never tried to run a small business and have no clue what issues those trying to run small businesses face. It serves no one - not the Welsh Government, not the UK Exchequer, not the local authority, and certainly not the business owner and their employees - to make doing business in Wales more expensive, which is what our current regime of business rates does. I therefore urge the Welsh Government to urgently conduct a review on the restructuring of business rates, so that Welsh Government and local government stop killing the golden goose of small business. Thank you.
Welsh: Na wnaf. Mae'r rhai a oedd o blaid aros yn yr UE yn y lle hwn yn siarad o hyd am niwed ansicrwydd pan fyddant yn ceisio dadlau yn erbyn gwireddu ewyllys pleidleiswyr Cymru o blaid Brexit, ond maent yn hapus i adael mater ardrethi busnes yn ansicr ac yn annelwig. Mae angen set o reolau pendant ar gyfer y wlad gyfan, er gwaethaf mympwy achlysurol Llafur i adael i fusnesau osgoi ardrethi busnes ar ambell achlysur. Nodaf nad oes sôn yng ngwelliannau Llafur am ailstrwythuro neu adolygu ardrethi busnes er mwyn eu gwneud yn fwy teg. Wrth edrych o amgylch strydoedd mawr gogledd Cymru - strydoedd mawr a oedd yn ganolfannau prysur, ffyniannus i'r gymuned o fewn fy oes i - maent bellach yn llawn o siopau gwag. Gallwch weld y pelenni chwyn, fwy neu lai, yn rholio ar hyd y stryd fawr. Mewn ardaloedd yn fy rhanbarth i, mae masnachwyr wedi cael eu hatal rhag llwytho yng nghefn a thu blaen i'w heiddo. Efallai y gallai Llywodraeth Cymru gael y cyngor perthnasol i gynnig ateb o ran sut y mae masnachwyr yn mynd i lwytho'u stoc i'w siopau os na allant fynd â fan gludo nwyddau'n agos atynt. Go brin fod parcio yn y maes parcio aml-lawr i lawr y ffordd yn briodol. Mae pethau fel hyn yn esbonio pam, yn gyffredinol, mai gan Gymru y mae'r gyfradd genedlaethol uchaf o adeiladau gwag ar y stryd fawr o'i chymharu â Lloegr a'r Alban. Roedd 15 y cant o siopau ac adeiladau hamdden yn wag ar ddiwedd hanner cyntaf 2015 ac rwy'n dyfalu nad yw'r sefyllfa'n ddim gwell. Rwyf wedi dweud hyn o'r blaen, ac fe'i dywedaf eto: mae rhai o'r penderfyniadau a wneir gan awdurdodau lleol, megis pedestreiddio, rheoliadau a thaliadau parcio, cael gwared ar fannau llwytho, cynyddu ardrethi busnes ac yn y blaen, yn dinistrio ein strydoedd mawr a'r busnesau bach a arferai fasnachu oddi yno. Mae hefyd yn dangos nad yw'r bobl sy'n gwneud y penderfyniadau perthnasol erioed wedi ceisio rhedeg busnes bach ac nad oes ganddynt syniad pa broblemau y mae'r rhai sy'n ceisio rhedeg busnesau bach yn eu hwynebu. Nid yw gwneud rhedeg busnes yng Nghymru yn ddrutach o werth i neb - nid i Lywodraeth Cymru, Trysorlys y DU, yr awdurdod lleol, ac yn sicr nid i'r perchennog busnes a'u gweithwyr - ond dyna mae ein trefn bresennol o ardrethi busnes yn ei wneud. Felly, rwy'n annog Llywodraeth Cymru i gynnal adolygiad ar frys ar ailstrwythuro ardrethi busnes, fel bod Llywodraeth Cymru a llywodraeth leol yn rhoi'r gorau i ladd gwydd aur y busnesau bach. Diolch.