English: Diolch, Dirprwy Llywydd. I'm pleased to introduce this debate on a petition that seeks to protect the provision of accident and emergency services at Withybush District General Hospital in Pembrokeshire. This is a major petition, both in terms of its importance to people in the local community and the number of signatures gathered. In total, the petition received 40,045 signatures. I understand that this is the largest single petition the Assembly has received since the formal petitioning process was introduced in 2007. The level of support for the petition was borne out when it was delivered to the Assembly in July, accompanied by a significant number of supporters who had travelled from Pembrokeshire. I want to acknowledge the support enjoyed by the petition and the commitment of those who have campaigned to gather the signatures. I will now turn briefly to some background before addressing the matters raised within the petition. On 19 April this year, Hywel Dda health board launched a formal public consultation on proposals to change the way health services are provided across the area. This followed an internal exercise that sought to identify the challenges being faced by the health board and the options for change. It is fair to point out that Hywel Dda health board has emphasised that this process was led by clinical staff from the outset. The public consultation contained three proposals for changes to hospital services. It expressed its overall aim as being to move more services out of hospitals into communities and, where possible, to provide services in patients' own homes. Under each of the proposals, Withybush hospital in Haverfordwest would be downgraded from a district general hospital to become one of a network of community hospitals. The consultation closed on 12 July. As Members will be aware, the results of the consultation and recommendations were considered at an extraordinary board meeting of Hywel Dda health board earlier today. It has been reported in the media that the health board was asked to approve several clinical recommendations. These include the development of a new model at pace and a revised version of option B from the consultation. Option B will mean, amongst other things, the closure of A&E departments at both Withybush and Glangwili hospitals and the construction of a new hospital between Narberth and St Clears. It is intended that both Withybush and Glangwili will be repurposed as community hospitals. These proposals were approved by the health board with the next step being a draft health strategy to be considered in November. The Petitions Committee acknowledged the level of support for the petition when we discussed it for the first time just prior to the summer recess. The committee was also conscious of the time-sensitive nature of the issue. In light of this, we agreed that it would be appropriate to immediately refer the petition for a debate in Plenary. The committee is grateful to the Business Committee for agreeing to schedule this debate at the earliest possible opportunity. It is obviously of considerable regret that, despite those efforts, this debate is nevertheless taking place after the health board's meeting this morning. I am also disappointed that information the committee received from Hywel Dda was incorrect. It indicated that a consultation closing report and proposals would be presented to a public board meeting tomorrow, on 27 September, rather than today. Nevertheless, I am sure that the health board will wish to pay close attention to the matters raised during the debate this afternoon and to the views expressed by Members. I will move on now to the concerns expressed within the petition. These focus on the effect that removing A&E from Withybush hospital will have on the distance that many people would need to travel to reach their closest A&E department. Under the plans, Withybush will host a minor injuries unit. However, the petitioners believe that the change will result in travel times of an hour or more to A&E for people living on the western side of Pembrokeshire. They also express a concern that this time could be much longer in reality for patients who require an ambulance to take them to hospital. We all know the value that local communities place upon their health services, and how emotive proposals to change them can be. That is, of course, not an argument for never making changes. However, it should be an argument for ensuring that as many voices as possible can be heard and for taking concerns extremely seriously. In this vein, I also wish to note for the record that the Petitions Committee has recently received a petition in relation to proposals contained with the same consultation for changes to be made to the services delivered at Prince Philip Hospital in Llanelli. The committee will be considering this in the near future. Dirprwy Lywydd, I am sure that the points raised here today will be of great interest to the petitioners. It is also clear that the decisions taken by the health board earlier today will be a major disappointment to those who signed this petition and to a number of people in Pembrokeshire and west Wales more widely. I am also sure that a great number of Members here today wish to speak on this subject, and I will leave it to others to expand upon the principles and arguments that lie at the centre of this issue. It only remains for me to say that the Petitions Committee will return to consider the petition further in the future in light of the discussion here today, and that the various contributions we hear will greatly support those considerations. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n falch o gyflwyno'r ddadl hon ar ddeiseb sy'n ceisio gwarchod y ddarpariaeth o wasanaethau damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Dosbarth Cyffredinol Llwynhelyg yn Sir Benfro. Mae hon yn ddeiseb o bwys, o ran ei phwysigrwydd i bobl yn y gymuned leol a nifer y llofnodion a gasglwyd. Llofnododd 40,045 o bobl y ddeiseb i gyd. Rwy'n deall mai dyma'r ddeiseb fwyaf a gyflwynwyd i'r Cynulliad ers cyflwyno'r broses ddeisebu ffurfiol yn 2007. Cafodd lefel y gefnogaeth i'r ddeiseb ei gadarnhau pan gafodd ei chyflwyno i'r Cynulliad ym mis Gorffennaf, gyda nifer sylweddol o gefnogwyr wedi teithio o Sir Benfro. Rwyf am gydnabod y gefnogaeth i'r ddeiseb ac ymrwymiad y rhai a ymgyrchodd i gasglu'r llofnodion. Rwyf am droi'n fyr at rywfaint o gefndir cyn mynd i'r afael â'r materion a godwyd yn y ddeiseb. Ar 19 Ebrill eleni, lansiodd bwrdd iechyd Hywel Dda ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol ar gynigion i newid y ffordd y darperir gwasanaethau iechyd ar draws yr ardal. Daeth hyn yn sgil ymarferiad mewnol i geisio nodi'r heriau a wynebir gan y bwrdd iechyd a'r opsiynau ar gyfer newid. Mae'n deg nodi bod bwrdd iechyd Hywel Dda wedi pwysleisio bod y broses hon wedi'i harwain gan staff clinigol o'r cychwyn cyntaf. Roedd yr ymgynghoriad cyhoeddus yn cynnwys tri chynnig ar gyfer newidiadau i wasanaethau ysbyty. Mynegodd mai ei nod cyffredinol yw symud mwy o wasanaethau o ysbytai i gymunedau a lle bo'n bosibl, darparu gwasanaethau yng nghartrefi cleifion eu hunain. O dan bob un o'r argymhellion, byddai ysbyty Llwynhelyg yn Hwlffordd yn cael ei israddio o fod yn ysbyty cyffredinol dosbarth i ddod yn un o rwydwaith o ysbytai cymuned. Daeth yr ymgynghoriad i ben ar 12 Gorffennaf. Fel y bydd yr Aelodau yn gwybod, ystyriwyd canlyniadau'r ymgynghoriad ac argymhellion mewn cyfarfod eithriadol o fwrdd iechyd Hywel Dda yn gynharach heddiw. Adroddwyd yn y cyfryngau fod cais wedi'i wneud i'r bwrdd gymeradwyo sawl argymhelliad clinigol. Mae'r rhain yn cynnwys datblygu model newydd yn gyflym a fersiwn ddiwygiedig o opsiwn B o'r ymgynghoriad. Bydd opsiwn B yn golygu, ymhlith pethau eraill, cau adrannau damweiniau ac achosion brys yn ysbytai Llwynhelyg a Glangwili ac adeiladu ysbyty newydd rhwng Arberth a Sanclêr. Y bwriad yw addasu Llwynhelyg a Glangwili i fod yn ysbytai cymuned. Cymeradwywyd y cynigion hyn gan y bwrdd iechyd a'r cam nesaf yw ystyried strategaeth iechyd ddrafft ym mis Tachwedd. Cydnabu'r Pwyllgor Deisebau lefel y gefnogaeth i'r ddeiseb pan drafodwyd hyn am y tro cyntaf yn union cyn toriad yr haf. Roedd y pwyllgor hefyd yn ymwybodol o natur sensitif i amser y mater. O gofio hyn, cytunwyd y byddai'n briodol cyfeirio'r ddeiseb ar unwaith ar gyfer dadl yn y Cyfarfod Llawn. Mae'r pwyllgor yn ddiolchgar i'r Pwyllgor Busnes am gytuno i drefnu'r ddadl hon ar y cyfle cynharaf posibl. Er hynny, mae'n amlwg yn anffodus iawn, er gwaethaf yr ymdrechion hynny, fod y ddadl hon yn digwydd ar ôl cyfarfod y bwrdd iechyd y bore yma. Rwy'n siomedig hefyd fod y wybodaeth a gafodd y pwyllgor gan Hywel Dda yn anghywir. Nododd y byddai adroddiad cau ymgynghoriad ac argymhellion yn cael eu cyflwyno i gyfarfod cyhoeddus o'r bwrdd yfory, ar 27 Medi, yn hytrach na heddiw. Serch hynny, rwy'n siŵr y bydd y bwrdd iechyd yn dymuno rhoi sylw manwl i'r materion a godir yn ystod y ddadl y prynhawn yma ac i'r safbwyntiau a fynegir gan yr Aelodau. Rwyf am symud ymlaen yn awr at y pryderon a fynegwyd yn y ddeiseb. Mae'r rhain yn canolbwyntio ar yr effaith y bydd cael gwared ar yr adran damweiniau ac achosion brys o ysbyty Llwynhelyg yn ei chael ar y pellter y byddai angen i lawer o bobl ei deithio i gyrraedd eu hadran damweiniau ac achosion brys agosaf. O dan y cynlluniau, bydd Llwynhelyg yn cynnal uned mân anafiadau. Fodd bynnag, mae'r deisebwyr yn credu y bydd y newid yn arwain at amseroedd teithio o awr neu fwy i adran damweiniau ac achosion brys i bobl sy'n byw ar ochr orllewinol Sir Benfro. Maent hefyd yn mynegi pryder y gallai'r amser hwn fod yn llawer hwy mewn gwirionedd i gleifion sydd angen ambiwlans i'w cludo i'r ysbyty. Mae pawb ohonom yn gwybod cymaint y mae cymunedau lleol yn gwerthfawrogi eu gwasanaethau iechyd, a pha mor emosiynol y gall argymhellion i'w newid fod. Nid yw honno'n ddadl dros beidio â gwneud newidiadau byth wrth gwrs. Ond dylai fod yn ddadl dros sicrhau y gall cynifer o leisiau ag y bo modd gael eu clywed a dros roi ystyriaeth ddifrifol iawn i'r pryderon. I'r perwyl hwn, hoffwn nodi ar gyfer y cofnod hefyd fod y Pwyllgor Deisebau wedi derbyn deiseb yn ddiweddar mewn perthynas â'r argymhellion sydd wedi'u cynnwys yn yr un ymgynghoriad ar gyfer gwneud newidiadau i wasanaethau a ddarperir yn ysbyty'r Tywysog Philip yn Llanelli. Bydd y pwyllgor yn ystyried hyn yn y dyfodol agos. Ddirprwy Lywydd, rwy'n siŵr y bydd y pwyntiau a godir yma heddiw o ddiddordeb mawr i'r deisebwyr. Mae'n amlwg hefyd y bydd y penderfyniadau a wnaethpwyd gan y bwrdd iechyd yn gynharach heddiw yn siom fawr i'r rhai a lofnododd y ddeiseb hon ac i nifer o bobl yn Sir Benfro a gorllewin Cymru yn ehangach. Rwyf hefyd yn siŵr fod nifer fawr o'r Aelodau yma heddiw yn dymuno siarad ar y pwnc hwn, ac fe'i gadawaf i eraill ymhelaethu ar yr egwyddorion a'r dadleuon sy'n ganolog i'r mater hwn. Y cyfan sydd ar ôl i mi ei ddweud yw y bydd y Pwyllgor Deisebau yn dychwelyd i ystyried y ddeiseb ymhellach yn y dyfodol yng ngoleuni'r drafodaeth yma heddiw, ac y bydd y cyfraniadau amrywiol y byddwn yn eu clywed yn cefnogi'r ystyriaethau hynny'n fawr. Diolch yn fawr.