English: Can I thank the Cabinet Secretary for his statement this afternoon? I think we all recognise that we do remain in a time of public spending constraints. We certainly in the Welsh Conservatives welcome proposals to invest in our economy and public services, despite those obvious challenges. Can I just say in responding at the start to your statement, Cabinet Secretary - ? On your point about UK funding, which you made at the start of your contribution and at the end, the almost obligatory comment now on funding cuts - . Yes, spending cuts, you're quite right to say have extended beyond the original cut-off of 2015 that was set out back in 2010. But if the alternative was deeper, yearly cuts, then I think I would probably stick with the Chancellor's current timescale rather than look at those cuts having been faster and deeper at the time. And we know that, yes, the deficit has taken longer to come down than was previously hoped, but the UK Government is getting there in that regard. Debt itself will soon be cut, not just the deficit, and that will, in the longer term, set the UK economy and the Welsh economy on a sounder footing, so you will have more money to invest in those important public services and infrastructure. [ Interruption.] You might not agree with that, Lee Waters, but many people do agree with that. Your statement covered a wide range of investment proposals and a wide range of spending areas. I will just touch on a few of them. I warmly welcome the proposals to continue developing the twenty-first century schools programme through the second band of funding, in partnership with local authorities across Wales. I recently visited the site of Monmouth Comprehensive School, due to open in September. It's a really impressive state-of-the-art building, which shows what can be achieved when Welsh Government works with Conservative local authorities such as Monmouthshire. It will extend opportunities for modern teaching and learning. While you've increased the funding available for twenty-first century schools, could you advise of any changes to the timescale of the next phase of the programme? Is that as was originally envisaged? On house building, we recognise that there are growing pressures on the housing market, particularly in south-east Wales, and commentators are concerned with the removal of the Severn bridge tolls and the effect that that will have on local housing supply in Monmouthshire and other local authorities in south-east Wales. How confident are you that the funding you're providing for the development of affordable housing proposals, across certainly south Wales, will be met? You touched on the Heads of the Valleys ongoing investment scheme. I had a tour of the new road - the Clydach gorge part of the road - a few weeks ago, and it's certainly a very impressive piece of infrastructure, which is widely welcomed, I know, by businesses and local people. However, of course, on the downside, it is coming in considerably over budget and considerably behind timescale, which is leading to delays far in advance of what was originally anticipated and were tolerable by local people. So, I think my question would be: in relation to that project and similar large infrastructure projects, what mechanisms are you putting in place to make sure that the taxpayer is getting value for money, that projects like this are delivered as efficiently as possible and that there is proper scrutiny on the public purse? I know that, in future, the Public Accounts Committee, which I chair, will look at spending like this, but I'm thinking, in the meantime, what is being done at this moment in time to make sure that that spending is efficient? I don't think you mentioned the critical care centre - I might be wrong - currently being developed in Cwmbran. That's another project on which there has been significant delay. However, it is now going up and, again, looks like an impressive building. So, could you, just at this mid point in your infrastructure programme, guarantee that that will open on the timescale that we are now looking at? Can I finally say, as well as mentioning UK spending cuts, you also mentioned the obligatory Brexit, which features in many statements and debates - we've got another one tomorrow, I think - in this Chamber? I appreciate your concerns about Brexit and that it creates some uncertainty for your Government, but I would point out that that wasn't a decision of the UK Government; that was a decision of the UK people and the decision of, actually, a majority of the Welsh people. It probably wasn't the decision of a majority of my constituents or probably yours in Cardiff West, but it certainly was a decision that the Welsh people took. Do you not agree, Cabinet Secretary, that, rather than constantly bemoaning the effects of this, it is for the UK Government and the Welsh Government to now get on with delivering a stronger economy in the light of what's happening? I think the people of Wales will be looking to you to set forward a positive vision for the future that will take Wales where we need to go at this important juncture in our history.
Welsh: A gaf i ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei ddatganiad y prynhawn yma? Rwy'n credu ein bod ni i gyd yn cydnabod ein bod yn dal i fod mewn amser o gyfyngiadau ar wariant cyhoeddus. Mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn sicr yn croesawu cynigion i fuddsoddi yn ein heconomi a'n gwasanaethau cyhoeddus, er gwaethaf yr heriau amlwg hynny. A gaf i ddim ond dweud wrth ymateb ar y dechrau i'ch datganiad, Ysgrifennydd y Cabinet - ? Ynglŷn â'ch sylw ynghylch cyllid gan y DU, a wnaethoch chi ar ddechrau eich cyfraniad ac ar y diwedd, y sylw sydd bron yn orfodol bellach ynglŷn â thoriadau cyllid - . Ydy, mae toriadau gwariant, rydych chi'n hollol gywir yn dweud, wedi ymestyn y tu hwnt i'r terfyn gwreiddiol o 2015 a fynegwyd yn ôl yn 2010. Ond os mai'r dewis arall oedd toriadau dyfnach, blynyddol, yna rwy'n credu y byddwn i fwy na thebyg yn cadw at amserlen bresennol y Canghellor yn hytrach nag ystyried y toriadau hynny a fyddai wedi bod yn gyflymach ac yn llymach ar y pryd. Ac ydym, rydym ni'n gwybod, do, mae'r diffyg wedi cymryd hirach nag y gobeithiwyd yn flaenorol i'w leihau, ond mae Llywodraeth y DU yn graddol gyrraedd y nod yn hynny o beth. Caiff dyled ei hun cyn bo hir ei thorri, nid y diffyg yn unig, a bydd, yn y tymor hwy, yn gosod economi'r DU ac economi Cymru ar sylfaen gadarnach, felly bydd gennych chi fwy o arian i'w fuddsoddi yn y seilwaith a'r gwasanaethau cyhoeddus pwysig hynny. [ Torri ar draws.] Efallai nad ydych chi yn cytuno â hynny, Lee Waters, ond mae llawer o bobl yn cytuno â hynny. Roedd eich datganiad yn cwmpasu ystod eang o gynigion buddsoddi ac ystod eang o feysydd gwariant. Hoffwn grybwyll rhai ohonynt. Rwy'n croesawu'n fawr y cynigion i barhau i ddatblygu'r rhaglen ysgolion ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain drwy'r ail fand o gyllid, ar y cyd ag awdurdodau lleol ledled Cymru. Yn ddiweddar ymwelais â safle Ysgol Gyfun Trefynwy, sydd i fod i agor ym mis Medi. Mae'n adeilad modern o'r radd flaenaf ac yn drawiadol iawn, sy'n dangos beth y gellir ei gyflawni pan fydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag awdurdodau lleol Ceidwadol fel sir Fynwy. Bydd yn ehangu cyfleoedd ar gyfer addysgu a dysgu modern. Er eich bod wedi cynyddu'r cyllid sydd ar gael ar gyfer ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, allech chi roi gwybod am unrhyw newidiadau i'r amserlen ar gyfer cyfnod nesaf y rhaglen? Ai dyna fel y rhagwelwyd yn wreiddiol? Ynglŷn ag adeiladu tai, rydym ni'n cydnabod bod pwysau cynyddol ar y farchnad dai, yn enwedig yn y de-ddwyrain, ac mae sylwebyddion yn pryderu ynglŷn â dileu tollau Pont Hafren a'r effaith a gaiff hynny ar y cyflenwad tai lleol yn sir Fynwy ac awdurdodau lleol eraill yn y de-ddwyrain. Pa mor hyderus ydych chi y bydd y cyllid yr ydych chi'n ei ddarparu ar gyfer datblygu cynigion tai fforddiadwy, ar draws y de yn sicr, yn cyflawni ei fwriad? Fe wnaethoch chi sôn am y buddsoddiad parhaus yn rhaglen Blaenau'r Cymoedd. Dangoswyd y ffordd newydd imi - rhan ceunant Clydach o'r ffordd - ychydig wythnosau yn ôl, ac mae'n sicr yn ddarn trawiadol iawn o seilwaith, y mae busnesau a phobl leol, rwy'n gwybod, yn ei groesawu'n fawr. Fodd bynnag, wrth gwrs, yn anffodus, mae'n sylweddol fwy na'r gyllideb ac yn sylweddol y tu ôl i'r amserlen, sy'n arwain at oedi ymhell y tu hwnt i'r hyn y rhagwelwyd yn wreiddiol ac a oedd yn rhesymol gan bobl leol. Felly, rwy'n credu mai fy nghwestiwn yw: o ran y prosiect hwnnw a phrosiectau seilwaith mawr cyffelyb, pa systemau ydych chi'n eu rhoi ar waith i wneud yn siŵr bod y trethdalwr yn cael gwerth am arian, y caiff prosiectau fel hyn eu darparu mor effeithlon â phosib a bod gwaith craffu priodol ar y pwrs cyhoeddus? Rwy'n gwybod, yn y dyfodol, y bydd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, yr wyf yn gadeirydd arno, yn edrych ar wariant fel hyn, ond rwy'n pendroni, yn y cyfamser, ynghylch beth sy'n cael ei wneud ar hyn o bryd i wneud yn siŵr bod y gwariant yn effeithlon? Nid wyf yn credu ichi grybwyll y ganolfan gofal critigol - efallai fy mod i yn anghywir - sy'n cael ei datblygu ar hyn o bryd yng Nghwmbrân. Dyna brosiect arall y bu oedi sylweddol yn ei gylch. Fodd bynnag, mae'n cael ei adeiladu ac, unwaith eto, mae'n edrych yn adeilad trawiadol. Felly, a allech chi, yn y man canol hwn yn eich rhaglen seilwaith, warantu y bydd hynny yn agor yn unol â'r amserlen sydd gennym ni ar hyn o bryd? A gaf i ddweud yn olaf, yn ogystal â chrybwyll toriadau gwariant y DU, fe wnaethoch chi sôn, fel sy'n orfodol bellach, am Brexit, sy'n nodwedd mewn nifer o ddatganiadau a dadleuon - mae gennym ni un arall yfory, rwy'n credu - yn y Siambr hon? Rwy'n cydnabod eich pryderon ynghylch Brexit a bod hynny'n creu rhywfaint o ansicrwydd ar gyfer eich Llywodraeth, ond fe hoffwn i nodi nad penderfyniad Llywodraeth y DU mo hwnnw; roedd yn benderfyniad pobl y DU a phenderfyniad, mewn gwirionedd, y rhan fwyaf o bobl Cymru. Nid hynny mae'n debyg oedd penderfyniad y mwyafrif o'm hetholwyr na'ch rhai chi mae'n debyg yng Ngorllewin Caerdydd, ond roedd yn sicr yn benderfyniad a wnaeth pobl Cymru. Onid ydych chi'n cytuno, Ysgrifennydd y Cabinet, yn hytrach na chwyno'n gyson am effeithiau hyn, mai lle Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru bellach yw bwrw iddi i gyflwyno economi gryfach yng ngoleuni'r hyn sy'n digwydd? Rwy'n credu y bydd pobl Cymru yn edrych atoch chi i osod gweledigaeth gadarnhaol ar gyfer y dyfodol a fydd yn arwain Cymru i'r cyfeiriad y mae angen inni fynd ar yr adeg bwysig hon yn ein hanes.