English: Deputy Presiding Officer, the Member outlines the people who work so hard in Islwyn to ensure that this remembrance takes place in a way that values and appreciates and demonstrates the national value and appreciation that we all feel for those who have served. The speech that she made, describing those great people in Islwyn, could be made by each one of us, I think, describing those same people in our own constituencies who work so hard to ensure that the remembrance events that will be taking place in every community across Wales and elsewhere this weekend are events that do commemorate and reflect upon the sacrifices made. The Member, Deputy Presiding Officer, made mention of local authority champions. I think it's important that we do recognise the work of local authorities in delivering many of the services that we have described and debated this afternoon. The work of the champions in each local authority is to ensure that local authorities do work cohesively and holistically to deliver the sort of services that veterans need, require and have an absolute right to do so. Can I say - ? Through the Cymru'n Cofio series of events, a programme that we've followed over the last four years, I hope that we have sought to remember and to understand what war actually is and the sacrifices that were made by people who had no idea of what they would face in the trenches and elsewhere. I think one of the most poignant things I've seen in recent weeks in the period running up to this armistice commemoration was the colourisation of some of those video clips that we've seen. All of us over the years have seen the same video footage of men walking, all too often to their deaths, across northern France. And, you know, when they're colourised, you see their faces in a different way, and they look just like you and they look just like me. I hope that all of us, when we flash across northern France on the Eurostar, will look out across those fields and will understand that it is just a little more than a lifetime ago that those fields were not green pastures but were mud and blood of people who died in a futile war, which we assure people that we remember today, and the greatest act of remembrance can be that we will continue to remember their sacrifices but also remember what war is, and remember the words of Dai Lloyd in saying that what we have to do is always to ensure that we do not send our people to war unless it is to defend the interests and the life and the freedoms of this country.
Welsh: Dirprwy Lywydd, mae'r Aelod yn sôn am y bobl sy'n gweithio mor galed yn Islwyn i sicrhau bod y coffâd hwn yn digwydd mewn ffordd sy'n werthfawrogol ac yn dangos y gwerthfawrogiad cenedlaethol a deimlwn i gyd o'r rhai sydd wedi gwasanaethu. Gallai pob un ohonom roi'r un araith ag a roddodd hi yn disgrifio'r bobl dda hynny yn Islwyn, rwy'n credu, a ninnau'n disgrifio'r bobl sydd gennym yn ein hetholaethau hefyd sy'n gweithio mor galed i sicrhau bod y digwyddiadau coffa a gynhelir ym mhob cymuned ledled Cymru ac mewn mannau eraill y penwythnos hwn yn ddigwyddiadau sydd yn coffáu ac yn myfyrio ar yr aberth a wnaed. Soniodd yr Aelod, Dirprwy Lywydd, am hyrwyddwyr awdurdod lleol. Rwyf i o'r farn ei bod yn bwysig cydnabod gwaith yr awdurdodau lleol wrth iddyn nhw ddarparu llawer o'r gwasanaethau hynny sydd wedi cael eu disgrifio a'u trafod y prynhawn yma. Gwaith yr hyrwyddwyr ym mhob awdurdod lleol yw sicrhau bod awdurdodau lleol yn gweithio'n gydlynol a chyfannol i ddarparu'r math o wasanaethau y mae ar y cyn-filwyr eu hangen, eu heisiau ac y mae'r hawl ddiamod ganddyn nhw iddynt. A gaf i ddweud - ? Drwy gyfres o ddigwyddiadau Cymru'n Cofio, rhaglen yr ydym wedi ei dilyn dros y pedair blynedd diwethaf, rwy'n gobeithio ein bod wedi ceisio cofio a deall beth yw ystyr rhyfel mewn gwirionedd a'r aberth a wnaeth pobl nad oedd ganddyn nhw syniad o'r hyn a fyddai'n eu hwynebu yn y ffosydd ac mewn mannau eraill. Rwy'n credu mai un o'r pethau mwyaf ingol yr wyf i wedi eu gweld yn ystod yr wythnosau diwethaf yn y cyfnod hwn yn arwain at goffáu'r cadoediad oedd rhai o'r clipiau fideo hynny wedi eu lliwio yr ydym ni wedi eu gweld. Mae pob un ohonom dros y blynyddoedd wedi gweld yr un lluniau fideo o ddynion yn cerdded, i'w tranc yn llawer rhy aml, ledled gogledd Ffrainc. A phan fyddwch yn edrych arnyn nhw mewn lliw, rydych chi'n gweld eu hwynebau mewn ffordd wahanol, ac maen nhw'n edrych yn union fel chi a fi. Gobeithio y bydd pob un ohonom ni, pan fyddwn yn mynd ar wib drwy ogledd Ffrainc ar yr Eurostar, yn edrych allan dros y meysydd hynny ac yn deall nad porfeydd gwyrdd oedd yn y caeau hynny brin genhedlaeth neu ddwy yn ôl, ond mwd a gwaed pobl a drengodd mewn rhyfel ofer. Ac rydym yn sicrhau pobl ein bod yn cofio hyn heddiw, a'r weithred fwyaf o goffâd yw ein bod yn parhau i gofio am eu haberth ond yn cofio hefyd beth yw rhyfel, ac yn cofio geiriau Dai Lloyd pan ddywedodd ef mai'r hyn sy'n rhaid ei wneud bob amser yw sicrhau nad ydym yn anfon ein pobl i ryfel oni bai fod hynny i amddiffyn buddiannau a bywyd a rhyddid y wlad hon.