English: I do thank you, Minister, for this timely statement and the Noah's ark of activities that you announced earlier. I think it would be interesting for us all to know more about the 29 projects, but I do welcome the fact that nearly 70 species and 50 types of habitats are now to be protected. I would ask you whether you agree with me whether the 29 projects would be even more exciting if we could understand more how they are to contribute to achieving a specific target set by us. Fourteen weeks on from the declaration of a nature emergency, there's been no action as yet to act on the calls of this Senedd to introduce a legally-binding requirement to reverse biodiversity loss through statutory targets. So, will you agree, Minister, to bring in some legislation and put in law those targets? It's obvious that we all support the protection of 30 per cent of our land and seas by 2030. Now, I am aware that you have started assembling a technical advisory group to help develop key strategies. By when do you aim to have draft plans ready for us to analyse? And one plan, of course, already published is the NFU Cymru's 'Growing Together: A strategy for sustainably increasing tree cover in Wales'. So, alongside reminding us of their ambitious goal of reaching net-zero greenhouse gas emissions for agriculture by 2040, it does highlight to everybody just how much our farmers are part of the solution. With over 80 per cent of land in Wales managed by our farmers, farming presents the greatest opportunity in terms of available land for new tree planting. However, will you commit to working to ensuring that future schemes for woodland creation will also reward farmers to deliver a wide range of public benefits from land, such as by planting hedges, shelter belts, streamside corridors, and the protection and the enhancement of other important carbon sinks, such as soils, peatlands and grassland? We have, up to now, squandered the opportunity for Wales to be a world leader on environmental governance, with Scotland and the UK now overtaking us on environmental protections. So, whilst I know that you are committed to bringing forward suitable-for-Wales governance arrangements, why wait for the First Minister or Counsel General to make a statement on next year's legislative programme? Should legislation be presented this term, I'm sure you would find considerable momentum and support from all corners of this Siambr. I welcome the overwhelming response to the Local Places for Nature scheme, and can respond to your request by suggesting that the scheme could be developed so that it helps town and community councils across Wales to cultivate for their community by entering Wales in Bloom 2022. This can be easily accessed by schools to see the areas around our churches and chapels, often graveyards, become even greater nature sanctuaries and places to rest and remember. Finally, whilst I am eager to co-operate with you, I'm saddened that you have decided to claim that the UK Government has worked against nature recovery in Wales. You know, Minister, full well that the UK Government is placing Wales at the heart of the drive to deliver net zero and build back greener. The UK Government has committed £90 million to innovative Welsh net-zero projects, and last month you, in particular, must have been most pleased to see that the UK and Welsh Governments approved £58.7 million to help establish the Swansea bay city region as a leader in low-carbon growth and the green economy. So, is your attack on the UK Government a sign that you are now rowing back from co-operating on excellent schemes, such as the low-carbon programme, or are we all going to continue working together for Wales, going forward? There has to be this joint strategic approach by the UK Government and the Welsh Government. They are willing; are you, Minister? Diolch.
Welsh: Diolch ichi, Gweinidog, am y datganiad amserol hwn a'r llond arch Noa o weithgareddau a gyhoeddwyd gennych yn gynharach. Rwy'n credu y byddai'n ddiddorol i ni i gyd wybod mwy am y 29 prosiect, ond rwyf yn croesawu'r ffaith bod bron i 70 rhywogaeth a 50 math o gynefinoedd i'w gwarchod nawr. Gofynnaf i chi a ydych chi'n cytuno â mi y byddai'r 29 prosiect hyd yn oed yn fwy cyffrous pe gallem ddeall mwy am sut y byddan nhw'n cyfrannu at gyrraedd targed penodol a bennwyd gennym ni. Bedair wythnos ar ddeg ar ôl datgan argyfwng natur, ni fu unrhyw gamau hyd yma i weithredu ar alwadau'r Senedd hon i gyflwyno gofyniad wedi'i rwymo mewn cyfraith i wrthdroi colli bioamrywiaeth drwy dargedau statudol. Felly, a wnewch chi gytuno, Gweinidog, i gyflwyno rhywfaint o ddeddfwriaeth a rhoi'r targedau hynny mewn cyfraith? Mae'n amlwg ein bod i gyd yn cefnogi diogelu 30 y cant o'n tir a'n moroedd erbyn 2030. Nawr, rwy'n ymwybodol eich bod wedi dechrau rhoi grŵp cynghori technegol at ei gilydd i helpu i ddatblygu strategaethau allweddol. Erbyn pryd ydych chi'n bwriadu cael cynlluniau drafft yn barod i ni eu dadansoddi? Ac un cynllun, wrth gwrs, a gyhoeddwyd eisoes yw 'Tyfu Gyda'n Gilydd: Strategaeth ar gyfer cynyddu gorchudd coed yng Nghymru' NFU Cymru. Felly, ochr yn ochr â'n hatgoffa ni o'u nod uchelgeisiol o gyrraedd allyriadau nwyon tŷ gwydr sero net ar gyfer amaethyddiaeth erbyn 2040, mae'n amlygu i bawb, cymaint y mae ein ffermwyr yn rhan o'r ateb. Gyda dros 80 y cant o'r tir yng Nghymru yn cael ei reoli gan ein ffermwyr, ffermio sy'n cynnig y cyfle mwyaf o ran y tir sydd ar gael ar gyfer plannu coed newydd. Fodd bynnag, a wnewch chi ymrwymo i weithio i sicrhau y bydd cynlluniau ar gyfer creu coetiroedd yn y dyfodol hefyd yn gwobrwyo ffermwyr i ddarparu ystod eang o fanteision cyhoeddus o'r tir, er enghraifft trwy blannu gwrychoedd, lleiniau cysgodi, coridorau nentydd, a diogelu a gwella dalfeydd carbon pwysig eraill, fel priddoedd, mawndiroedd a glaswelltir? Hyd yma, rydym wedi gwastraffu'r cyfle i Gymru fod yn arweinydd byd-eang ar lywodraethu amgylcheddol, gyda'r Alban a'r DU bellach yn ein goddiweddyd o ran diogelu'r amgylchedd. Felly, er fy mod yn gwybod eich bod wedi ymrwymo i gyflwyno trefniadau llywodraethu addas i Gymru, pam aros i'r Prif Weinidog neu'r Cwnsler Cyffredinol wneud datganiad ar raglen ddeddfwriaethol y flwyddyn nesaf? Pe bai deddfwriaeth yn cael ei chyflwyno y tymor hwn, rwy'n siŵr y byddech yn dod o hyd i fomentwm a chefnogaeth sylweddol o bob cwr o'r Siambr hon. Rwy'n croesawu'r ymateb aruthrol i'r cynllun Lleoedd Lleol ar gyfer Natur, a gallaf ymateb i'ch cais drwy awgrymu y gellid datblygu'r cynllun fel ei fod yn helpu cynghorau tref a chymuned ledled Cymru i dyfu dros eu cymuned drwy gymryd rhan yn Cymru yn ei Blodau 2022. Gall ysgolion gael mynediad rhwydd i hyn i weld yr ardaloedd o amgylch ein heglwysi a'n capeli, yn aml yn fynwentydd, yn dod yn fwy fyth o warchodfeydd natur ac yn lleoedd i orffwys a chofio. Yn olaf, er fy mod yn awyddus i gydweithredu â chi, rwy'n drist eich bod wedi penderfynu honni bod Llywodraeth y DU wedi gweithio yn erbyn adfer natur yng Nghymru. Fe wyddoch chi yn iawn, Gweinidog, fod Llywodraeth y DU yn rhoi Cymru wrth wraidd yr ymgyrch i ddarparu sero net ac ailgodi'n wyrddach. Mae Llywodraeth y DU wedi ymrwymo £90 miliwn i brosiectau arloesol ar gyfer Cymru, a'r mis diwethaf mae'n rhaid eich bod chi, yn arbennig, wedi bod yn falch iawn o weld bod Llywodraethau'r DU a Chymru wedi cymeradwyo £58.7 miliwn i helpu i sefydlu dinas-ranbarth Bae Abertawe fel arweinydd ym maes twf carbon isel a'r economi werdd. Felly, a yw eich ymosodiad ar Lywodraeth y DU yn arwydd eich bod nawr yn tynnu'n ôl rhag cydweithredu ar gynlluniau rhagorol, fel y rhaglen carbon isel, neu a ydym ni i gyd yn mynd i barhau i gydweithio dros Gymru, wrth symud ymlaen? Mae'n rhaid i Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru weithredu'r dull strategol ar y cyd hwn. Maen nhw yn barod; ydych chi, Gweinidog? Diolch.