English: Further to my recent request for a statement on rip-off prices for through train tickets via Bridgend, can I repeat that call? I had an interesting Twitter exchange yesterday between me, my constituent and, fair play, a very engaged Transport for Wales Twitter account operator, and it revealed that (a) the same ticket from Maesteg to London, compared to Bridgend to London is £31 more expensive, when a ticket from Maesteg to Bridgend is £2.60; secondly, that disparity didn't exist, my constituent insists, prior to TfW, although TfW refute this; but thirdly, TfW say that this is Great Western Railway pricing policy over which they have no say whatsoever. Now, that's fascinating, because we are only two or three stops up the line for a £31 difference. So, could we please have a statement from the Minister that clarifies the responsibilities of TfW and GWR on through ticket pricing through Bridgend, and whether it's acceptable that passengers on the Llynfi valley line are, due to their auspicious ostentatious wealth, their yachts and second-home apartments in downtown Manhattan, expected to pay for the privilege of subsidising poor inter-city travellers from Bath or Bristol or even Bridgend in their wealthy mansions down there? Secondly, could we have a debate on climate change, following the protest by young people under the climate strike banner? Now, this would allow the Minister, who's here today, to set out her ambitions for Wales to lead the way by turning Wales into a nation where it is genuinely an active travel nation, where it is more natural to cycle and to walk and to take public transport rather than to slump behind a steering wheel; where we respond positively to the Institute of Welsh Affairs report to move to 100 per cent renewables by 2030 and create 20,000 green jobs per year in renewables every year; where all new homes are zero carbon or positive energy; where we accelerate our programme of retrofitting older homes, creating more green jobs; and where we halt and reverse the decline in biodiversity and so much more? Now, some people will criticise these young people for taking a day skiving off school, but I have to say that I thank them for reminding us of our privilege and our responsibility as politicians to tackle global warming and for Wales to lead the way, even if the UK has lost its way. Wales now needs to live by the adage 'Be the change you want', and a debate would allow the Minister to hear ideas of how we could do this and to set out her stall on how Wales can be that global leader.
Welsh: Yn dilyn fy nghais diweddar am ddatganiad ynghylch y crocbris am docynnau trên drwy Ben-y-bont ar Ogwr, a gaf i ailadrodd yr alwad honno? Fe gefais i sgwrs ddiddorol ar Twitter ddoe rhyngof i, fy etholwr a, chwarae teg iddo, gweithredwr cyfrif Twitter Trafnidiaeth Cymru gweithgar, a datgelwyd (a) bod yr un tocyn o Faesteg i Lundain, o'i gymharu â Phen-y-bont ar Ogwr i Lundain £31 yn ddrytach, er mai £2.60 yw pris tocyn o Faesteg i Ben-y-bont; yn ail, mynna fy etholwr nad oedd y gwahaniaeth hwnnw'n bodoli cyn Trafnidiaeth Cymru, er bod Trafnidiaeth Cymru yn gwrthod hyn; ond yn drydydd, mae Trafnidiaeth Cymru'n dweud mai polisi prisio Great Western Railway yw hyn, ac nad oes ganddyn nhw unrhyw ran yn hyn o gwbl. Nawr, mae hynny'n hynod ddiddorol, oherwydd dim ond dau neu dri stop i fyny'r llinell ydym ni am wahaniaeth o £31. Felly, a gawn ni ddatganiad gan y Gweinidog, sy'n egluro cyfrifoldebau Trafnidiaeth Cymru a GWR ynghylch prisiau tocynnau drwy Ben-y-bont ar Ogwr, ac a yw hi'n dderbyniol bod disgwyl i deithwyr ar linell Cwm Llynfi, oherwydd eu cyfoeth rhodresgar llewyrchus, eu cychod hwylio a'u fflatiau ail gartrefi yng nghanol Manhattan, dalu am y fraint o sybsideiddio teithwyr tlawd rhwng dinasoedd Caerfaddon neu Fryste neu Ben-y-bont ar Ogwr hyd yn oed, yn eu plastai cyfoethog i lawr yn y fan honno? Yn ail, a gawn ni ddadl ynghylch newid yn yr hinsawdd, yn dilyn protest gan bobl ifanc o dan faner streic yr hinsawdd? Nawr, fe fyddai hyn yn caniatáu i'r Gweinidog, sydd yma heddiw, nodi ei huchelgais o gael Cymru i arwain y ffordd drwy droi Cymru yn genedl teithio llesol wirioneddol, lle mae hi'n fwy naturiol i seiclo, cerdded a defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus yn hytrach na disgyn yn swp y tu ôl i lyw; lle'r ydym yn ymateb yn gadarnhaol i adroddiad y Sefydliad Materion Cymreig sy'n annog symud, 100 y cant, i ynni adnewyddadwy erbyn 2030 a chreu 20,000 o swyddi gwyrdd ym maes ynni adnewyddadwy bob blwyddyn; lle mae pob cartref newydd yn un dim carbon neu'n un ynni cadarnhaol; lle'r ydym yn cyflymu ein rhaglen ôl-osod cartrefi hŷn, yn creu mwy o swyddi gwyrdd; a lle'r ydym yn atal ac yn gwrthdroi'r dirywiad mewn bioamrywiaeth a llawer iawn mwy? Nawr, fe fydd rhai pobl yn beirniadu'r bobl ifanc hyn am gymryd diwrnod i ffwrdd o'r ysgol, a chwarae triwant, ond mae'n rhaid i mi ddweud fy mod i'n diolch iddyn nhw am ein hatgoffa ni o'n braint a'n cyfrifoldeb ni fel gwleidyddion i fynd i'r afael â chynhesu byd-eang ac i Gymru arwain y ffordd, hyd yn oed os yw'r DU wedi colli ei ffordd. Mae angen i Gymru fyw yn unol â'r ddihareb 'Byddwch y newid y mynnwch ei weld', a byddai dadl yn caniatáu i'r Gweinidog glywed syniadau ynghylch sut y gallem wneud hyn gan arddangos ei gallu ynghylch sut y gall Cymru fod yr arweinydd byd-eang hwnnw.