English: Thank you, Presiding Officer. In October I set out my vision for a new approach to building resilient communities focused on employment, early years and empowerment. This ambition flows from the Government's core commitment to investing in the prosperity of our nation: generating new jobs, creating 100,000 all-age apprenticeships, piloting a new Better Jobs, Closer to Home project, delivering the most generous childcare offer for working parents anywhere in the UK, establishing the Valleys taskforce, creating the north and south Wales metros, giving children the best start through an extended pupil deprivation grant, and promoting financial inclusion. Llywydd, resilient communities are ready and able to work; they offer children the best start in life - they are empowered and engaged. I want safe, strong, resilient communities. At the same time I indicated that I was minded to phase out the Communities First programme and launched a broad programme of engagement with external stakeholders. This involved an online survey and meetings with interested people and organisations, including councils and public services boards. There were more than 3,000 responses to the engagement exercise and I'd like to thank all those who participated. The feedback demonstrated the many ways in which Communities First has benefited individuals. I would again like to thank the Communities First workforce for the difference that they've made to thousands of people. Respondents recognised the need for change and highlighted ways in which Communities First could be improved. A significant number felt that far-reaching reform was needed. The engagement exercise has highlighted broad support for resilient communities and a new approach focused on employment, early years and empowerment. Stakeholders also emphasised the importance of early intervention as a basic principle that should underpin our approach to building resilience. Llywydd, in light of the feedback, I have again considered options for Communities First and have concluded that it should be phased out. I recognise the support for Communities First voiced by those who work on or have benefitted from the programme. However, in reaching my decision, I've also taken account of a range of other responses and factors. The Welsh Government's approach to prosperity for all, and the policy, legislative and financial contexts in which Communities First has operated have changed fundamentally. Individuals have clearly benefitted from Communities First but, as the Bevan Foundation highlights, performance has been mixed and poverty remains a stubborn and persistent challenge. No single programme can tackle poverty. We need a holistic approach encompassing the Welsh Government, local authorities and public services boards' members. I know the potential impact on individuals and communities. So, I will adopt a careful approach going forward, seeking to preserve some of the most effective aspects of the work done by Communities First. I will ensure that lead delivery bodies have sufficient time and resources to plan the transition. And so, I have decided that funding, at 70 per cent of current levels, will be provided until March 2018. I will establish a legacy fund of £6 million, to be introduced in April 2018, which will enable local authorities, in consultation with communities and public services boards, to maintain some of the most effective interventions or community assets developed by Communities First. I know how important community buildings are, too. I therefore will be providing an extra £4 million of capital funding to the community facilities programme in 2017-18 and in future years, with priority for Communities First areas within that programme, to help protect valuable community assets where renovations or alterations might help to provide a sustainable future. We are clear as a Government that we must now transition into a new phase in our fight against poverty in Wales. Our interventions - our support for those who need it most - will not end with this programme. Indeed, our aim is to intensify our efforts to give people the tools they need to have a more equal share of the nation's prosperity. At the centre of this must be the promise of good, secure work. So, while maintaining the valuable legacy from Communities First, I want to take forward our new approach to resilient communities. Reinforcing my commitment to employment, I have already announced the extension of two key programmes, Communities for Work and Parents Childcare and Employment - the PaCE programme. Now, I want to go further to help create a more prosperous, secure and equal Wales. As we take forward our wider Welsh Government employability plan, led by the Minister for Skills and Science, we can develop a new infrastructure to support those furthest away from the labour market into employment. Llywydd, from April 2018, I will introduce a grant to develop this infrastructure, building on the successes of Communities for Work and Lift. I will provide nearly £12 million a year to enable councils to enhance support focused on those people often faced with complex barriers who are furthest from the labour market. It will also allow this support to go beyond the tightly defined geographical boundaries of Communities First, which currently constrain the reach of such services. My officials continue to work closely with those leading on the wider employability plan. Enhancing and expanding employment support in our most deprived communities will be an important part of the wider employment offer. Llywydd, investing in our children is an investment for the long term. It is the most sustainable means of building a more prosperous future. I have been encouraged by the very positive responses to date to the development of children's zones. We will be bringing it forward, together with partners, to work with a defined community in a strategic way to improve the life chances of children and young people. I will be making a further announcement on the next steps in developing children's zones. Along with the Cabinet Secretary for Education and the Minister for Social Services and Public Health, I have also announced the establishment of an ACE hub to help organisations, communities and individuals across Wales tackle adverse childhood experiences, which can have such a devastating impact on children's life chances. I will continue with the support for StreetGames in developing innovative ways of engaging our young people in positive activities. These initiatives, together with our continued investment in our successful Flying Start and Families First programmes, will ensure there is comprehensive support for children as they grow up. People knowing and accessing their rights is crucial to building empowered communities. It is why and for that purpose I will continue to support Citizens Advice Cymru in the vitally important work that they do, helping to build resilience in the face of welfare reform changes. The reforms proposed by the Cabinet Secretary for Finance and Local Government to strengthen local democracy and the role of local councillors and support more effective community and town councils are fundamental to the development of empowering communities.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Ym mis Hydref nodais fy ngweledigaeth ar gyfer dull newydd ar gyfer adeiladu cymunedau cryf gan ganolbwyntio ar gyflogaeth, y blynyddoedd cynnar a grymuso. Mae'r uchelgais hon yn deillio o ymrwymiad craidd y Llywodraeth i fuddsoddi yn ffyniant ein cenedl: creu swyddi newydd, gan gynnwys 100,000 o brentisiaethau ar gyfer pob oedran, treialu prosiect newydd Swyddi Gwell, yn nes at Adref, cyflwyno'r cynnig gofal plant mwyaf hael i rieni sy'n gweithio mewn unrhyw le yn y DU, sefydlu tasglu'r Cymoedd, creu metros gogledd a de Cymru, rhoi'r dechrau gorau i blant drwy grant amddifadedd disgyblion estynedig, a hyrwyddo cynhwysiant ariannol. Lywydd, mae cymunedau cryf yn barod i weithio ac yn gallu gweithio; maen nhw'n cynnig y dechrau gorau mewn bywyd i blant - maent wedi'u grymuso a'u hymgysylltu. Rwy'n awyddus i weld cymunedau diogel a chryf. Ar yr un pryd, nodais fy mod yn bwriadu dirwyn y rhaglen Cymunedau yn Gyntaf i ben a lansio rhaglen eang o ymgysylltu â rhanddeiliaid allanol. Roedd hyn yn cynnwys arolwg ar-lein a chyfarfodydd gyda phobl a sefydliadau â budd, gan gynnwys cynghorau a byrddau gwasanaethau cyhoeddus. Roedd mwy na 3,000 o ymatebion i'r ymarfer ymgysylltu a hoffwn ddiolch i bawb a gymerodd ran. Roedd yr adborth yn dangos y nifer o ffyrdd y mae Cymunedau yn Gyntaf wedi bod o fudd i unigolion. Hoffwn eto ddiolch i weithlu Cymunedau yn Gyntaf am y gwahaniaeth y maen nhw wedi ei wneud i filoedd o bobl. Roedd yr ymatebwyr yn cydnabod yr angen am newid gan dynnu sylw at ffyrdd y gellid gwella Cymunedau yn Gyntaf. Teimlai nifer sylweddol bod angen diwygio pellgyrhaeddol. Mae'r ymarfer ymgysylltu wedi amlygu cefnogaeth eang ar gyfer cymunedau cryf a dull newydd yn canolbwyntio ar gyflogaeth, y blynyddoedd cynnar a grymuso. Hefyd, pwysleisiodd rhanddeiliaid bwysigrwydd ymyrraeth gynnar fel egwyddor sylfaenol a ddylai fod yn sail ar gyfer ein dull o ddatblygu cryfder. Lywydd, yng ngoleuni'r adborth, rwyf wedi ystyried eto y dewisiadau ar gyfer Cymunedau yn Gyntaf ac wedi dod i'r casgliad y dylid ei ddirwyn i ben. Rwy'n cydnabod y gefnogaeth ar gyfer Cymunedau yn Gyntaf a leisiwyd gan y rhai hynny sy'n gweithio ar y rhaglen neu sydd wedi elwa arni. Fodd bynnag, wrth wneud fy mhenderfyniad, rwyf hefyd wedi ystyried amrywiaeth o ymatebion a ffactorau eraill. Mae dull Llywodraeth Cymru o sicrhau ffyniant i bawb, a'r cyd-destunau o ran polisi, deddfwriaeth ac arian y mae Cymunedau yn Gyntaf yn gweithredu oddi mewn iddynt, wedi newid yn sylfaenol. Mae unigolion yn amlwg wedi cael budd o Gymunedau yn Gyntaf ond, fel y mae Sefydliad Bevan yn ei amlygu, mae perfformiad wedi bod yn gymysg ac mae tlodi yn parhau i fod yn her ystyfnig a pharhaus. Ni all un rhaglen unigol fynd i'r afael â thlodi. Mae arnom angen dull cyfannol sy'n cynnwys Llywodraeth Cymru, awdurdodau lleol ac aelodau'r byrddau gwasanaethau cyhoeddus. Rwy'n ymwybodol o'r effaith bosibl ar unigolion a chymunedau. Felly, byddaf yn mabwysiadu dull gofalus wrth fwrw ymlaen, gan geisio cadw rhai o'r agweddau mwyaf effeithiol ar y gwaith a wnaethpwyd gan Cymunedau yn Gyntaf. Byddaf yn sicrhau bod gan y prif gyrff cyflenwi ddigon o amser ac adnoddau i gynllunio'r pontio. Ac felly, rwyf wedi penderfynu y bydd cyllid, ar 70 y cant o'r lefelau presennol, yn cael ei ddarparu hyd at fis Mawrth 2018. Byddaf yn sefydlu cronfa etifeddiaeth gwerth £6 miliwn, i'w chyflwyno ym mis Ebrill 2018 a fydd yn galluogi awdurdodau lleol, mewn ymgynghoriad â chymunedau a byrddau gwasanaethau cyhoeddus, i gynnal rhai o'r asedau cymunedol neu'r ymyraethau mwyaf effeithiol a ddatblygwyd gan Cymunedau yn Gyntaf. Rwy'n gwybod pa mor bwysig yw'r adeiladau cymunedol, hefyd. Felly, byddaf yn darparu £4 miliwn o gyllid cyfalaf ychwanegol ar gyfer y rhaglen cyfleusterau cymunedol yn 2017-18 ac yn y blynyddoedd i ddod, gan roi blaenoriaeth i ardaloedd Cymunedau yn Gyntaf o fewn y rhaglen honno, er mwyn helpu i ddiogelu asedau cymunedol gwerthfawr lle y gallai adnewyddu neu addasu helpu i ddarparu dyfodol cynaliadwy. Rydym yn glir fel Llywodraeth fod yn rhaid inni bontio i gyfnod newydd yn awr yn ein brwydr yn erbyn tlodi yng Nghymru. Ni fydd ein hymyraethau - ein cymorth ar gyfer y rhai hynny sydd fwyaf ei angen - yn dod i ben â'r rhaglen hon. Yn wir, ein nod yw dwysáu ein hymdrechion er mwyn rhoi i bobl yr offer sydd eu hangen arnynt i gael cyfran fwy cyfartal o ffyniant y genedl. Mae'n rhaid i'r addewid o gyflawni gwaith da a diogel fod wrth wraidd hyn. Felly, wrth gynnal yr etifeddiaeth werthfawr o ganlyniad i Cymunedau yn Gyntaf, rwyf am fwrw ymlaen â'n dull newydd tuag at gymunedau cryf. Gan atgyfnerthu fy ymrwymiad i sicrhau cyflogaeth, rwyf eisoes wedi cyhoeddi estyniad dwy raglen allweddol, sef Cymunedau am Waith a Rhieni, Gofal Plant a Chyflogaeth - y rhaglen PaCE. Nawr, rwy'n dymuno mynd ymhellach er mwyn helpu i greu Cymru fwy ffyniannus, diogel a chyfartal. Wrth i ni ddatblygu ein cynllun cyflogadwyedd Llywodraeth Cymru ehangach, dan arweiniad y Gweinidog Sgiliau a Gwyddoniaeth, gallwn ddatblygu seilwaith newydd i gefnogi'r rhai hynny sydd bellaf i ffwrdd o'r farchnad lafur, i gael gwaith. Lywydd, o fis Ebrill 2018 ymlaen byddaf yn cyflwyno grant i ddatblygu'r seilwaith hwn, gan adeiladu ar lwyddiant Cymunedau am Waith ac Esgyn. Byddaf yn darparu bron i £12 miliwn y flwyddyn i alluogi cynghorau i wella cefnogaeth sy'n canolbwyntio ar y bobl hynny sy'n aml yn wynebu rhwystrau cymhleth ac sydd bellaf oddi wrth y farchnad lafur. Bydd hefyd yn caniatáu i'r cymorth hwn fynd y tu hwnt i'r ffiniau daearyddol pendant a nodir gan Cymunedau yn Gyntaf, sydd ar hyn o bryd yn cyfyngu ar gyrhaeddiad gwasanaethau o'r fath. Mae fy swyddogion yn parhau i weithio'n agos gyda'r rhai sy'n arwain ar y cynllun cyflogadwyedd ehangach. Bydd gwella ac ehangu cymorth cyflogaeth yn ein cymunedau mwyaf difreintiedig yn rhan bwysig o'r cynnig cyflogaeth ehangach. Lywydd, mae buddsoddi yn ein plant yn fuddsoddiad ar gyfer y tymor hir. Dyma'r dull mwyaf cynaliadwy o adeiladu dyfodol mwy llewyrchus. Rwyf wedi fy nghalonogi gan yr ymatebion cadarnhaol iawn a gafwyd hyd yn hyn i'r gwaith o ddatblygu parthau plant. Byddwn yn ei gyflwyno, ar y cyd â phartneriaid, er mwyn gweithio gyda chymuned benodol mewn ffordd strategol i wella cyfleoedd bywyd ar gyfer plant a phobl ifanc. Byddaf yn gwneud cyhoeddiad pellach ar y camau nesaf o ran datblygu parthau plant. Ynghyd ag Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg a Gweinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cymdeithasol, rwyf hefyd wedi cyhoeddi y bydd canolfan ACE yn cael ei sefydlu i helpu sefydliadau, cymunedau ac unigolion ledled Cymru i fynd i'r afael â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, a all gael effaith mor ddinistriol ar gyfleoedd bywyd i blant. Byddaf yn parhau i gefnogi GemauStryd wrth ddatblygu ffyrdd arloesol o gynnwys ein pobl ifanc mewn gweithgareddau cadarnhaol. Bydd y mentrau hyn, ynghyd â'n buddsoddiad parhaus yn rhaglenni llwyddiannus Dechrau'n Deg a Theuluoedd yn Gyntaf, yn sicrhau bod cefnogaeth gynhwysfawr i blant wrth iddynt dyfu'n oedolion. Mae sicrhau bod pobl yn gwybod beth yw eu hawliau a manteisio arnyn nhw, yn hanfodol wrth adeiladu cymunedau wedi'u grymuso. Dyna pam, ac at y diben hwnnw, y byddaf yn parhau i gefnogi Cyngor ar Bopeth Cymru â'r gwaith hanfodol bwysig y mae'n ei wneud, gan helpu i feithrin cryfder wrth wynebu newidiadau o ran diwygio lles. Mae'r diwygiadau a gynigir gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol i gryfhau democratiaeth leol a swyddogaeth cynghorwyr lleol a chefnogi cynghorau cymuned a chynghorau tref mwy effeithiol yn hanfodol wrth ddatblygu'r gwaith o rymuso cymunedau.