English: I obviously welcome the opportunity to speak in this Conservative-led debate today, and importantly to highlight some of the important relationships that the Welsh Government should be establishing, and also mapping out at the start of its term in office, which is for five years. Believe it or not, at the end of this term, 20 per cent of this Assembly term will already have gone. It's unbelievable to think that the time has gone so quickly and yet we are obviously still waiting for the Welsh Government to bring forward its own industrial strategy, and indeed to clarify some of the policy areas that the previous Minister engaged in when she was talking about economic regeneration, and importantly to map out the direction of travel and the support that the Welsh Government will put in place for the Welsh economy over the next five years. I fully take on board the point that the Minister has commissioned a review of all the bodies that advise him when it comes to developing policy and developing support, and I think even he pointed out that there had been a pyramid of organisations, totalling some 46, I think it was, different organisations feeding in just to the economy department in the Welsh Government. And as we know, the economy is far bigger than just the one department. Education, lifelong learning and skills, health, for example, and transport, there's a whole pile of organisations that sit in other departments - local government another one - that need to be linked together, locked together, to deliver the support that the Welsh economy needs going forward. And, as we see with the city deal concept that is being brought forward and has been welcomed by the Welsh Government and positively engaged by the Welsh Government, the level of support that can be brought together in one pot when Governments work together and local authorities work together, along with independent businesses in the locality, can have a huge impetus of driving economic regeneration. But this is an issue that I've raised several times with the Minister in the Chamber, and I hope he might reflect on this in his response today. When you look at the way that regeneration and local development is going in England, in particular along Offa's dyke where you have incredibly powerful local mayors now, in Bristol, in Birmingham, in Manchester and in Liverpool, there is, unless they are positively engaged with, a real challenge to the work that is going on here in Wales when it comes to obviously attracting inward investment and new opportunities to Wales. I've yet to hear how the Welsh Government is going to work positively with that new regime of regeneration and restructuring of support for regional aid in England. Again, what is important for the Welsh Government to appreciate here is the big infrastructure projects that will drive much regeneration and job creation capacity around Wales. I was reading from the construction federation, only today, when they cite three major projects - and some people might question the viability of some of those projects - HS2, Heathrow Airport, and Hinckley Point, that those three projects on their own will create the demand for an additional 35,000 construction jobs over the next five years. That is a huge opportunity for the construction sector to create a skill base in those communities where those projects are being built that will last for generations. But, obviously what's got to happen is the colleges and the skills providers linking up with these big projects to make sure the opportunities are there. As has been pointed out earlier by Nick Ramsay, and others in fairness, in the autumn statement an additional £430 million-worth of capital spend was made available to the Welsh Government over the next four years, and that will go a long way to activating many of the big construction projects that we would like to see creating opportunities here in Wales. One of the manifesto commitments that the Welsh Government talked about at the recent Assembly election was the north Wales metro - page 19; the Minister himself wrote that manifesto. But, as of the First Minister's questions yesterday, I now hear that that metro is no longer the north Wales metro - because it clearly talks of a north Wales metro in the manifesto - but now the talk is of a north-east Wales metro system. So, it's already scaled back in ambition, or perhaps the Minister could enlighten us all as maybe that might have been a slip of the tongue. Because last time I looked at - .
Welsh: Yn amlwg rwy'n croesawu'r cyfle i siarad yn y ddadl hon a arweiniwyd gan y Ceidwadwyr heddiw, ac yn bwysig i dynnu sylw at rai o'r cysylltiadau pwysig y dylai Llywodraeth Cymru fod yn eu sefydlu, a hefyd yn eu mapio ar ddechrau ei thymor gwaith, sef pum mlynedd. Credwch neu beidio, ar ddiwedd y tymor hwn, bydd 20 y cant o dymor y Cynulliad hwn eisoes wedi mynd. Mae'n anhygoel meddwl bod yr amser wedi mynd mor gyflym ac eto rydym yn amlwg yn dal i aros i Lywodraeth Cymru gyflwyno ei strategaeth ddiwydiannol ei hun, ac yn wir i egluro rhai o'r meysydd polisi yr oedd y Gweinidog blaenorol yn ymwneud â hwy pan oedd yn sôn am adfywio economaidd, ac yn bwysig i fapio'r cyfeiriad teithio a'r cymorth y bydd Llywodraeth Cymru yn ei roi ar waith ar gyfer economi Cymru dros y pum mlynedd nesaf. Rwy'n derbyn yn llwyr y pwynt fod y Gweinidog wedi comisiynu adolygiad o'r holl gyrff sy'n ei gynghori wrth ddatblygu polisi a datblygu cymorth, ac rwy'n meddwl ei fod ef hyd yn oed wedi nodi bod pyramid o sefydliadau, oddeutu 46 i gyd rwy'n credu, o sefydliadau gwahanol yn bwydo i mewn i adran economi Llywodraeth Cymru yn unig. Ac fel y gwyddom, mae'r economi yn llawer mwy nag un adran yn unig. Addysg, dysgu gydol oes a sgiliau, iechyd, er enghraifft, a thrafnidiaeth, mae pentwr o sefydliadau mewn adrannau eraill - llywodraeth leol, dyna un arall - sydd angen eu cysylltu â'i gilydd, eu cloi at ei gilydd, i ddarparu'r cymorth sydd ei angen ar economi wrth symud ymlaen. Ac fel y gwelwn gyda chysyniad y fargen ddinesig sy'n cael ei gyflwyno ac sydd wedi cael ei groesawu gan Lywodraeth Cymru a'i fabwysiadu'n gadarnhaol gan Lywodraeth Cymru, mae lefel y cymorth y gellir ei gasglu at ei gilydd mewn un pot pan fydd Llywodraethau'n gweithio gyda'i gilydd ac awdurdodau lleol yn gweithio gyda'i gilydd, gyda busnesau annibynnol yn yr ardal, yn gallu bod yn hwb enfawr i ysgogi adfywiad economaidd. Ond mae hwn yn fater a godais droeon gyda'r Gweinidog yn y Siambr, ac rwy'n gobeithio y bydd yn ystyried hyn yn ei ymateb heddiw. Pan edrychwch ar y ffordd y mae adfywio a datblygu lleol o'r fath yn digwydd yn Lloegr, yn enwedig ar hyd clawdd Offa lle y mae gennych feiri lleol hynod o bwerus yn awr, ym Mryste, yn Birmingham, ym Manceinion ac yn Lerpwl, oni bai ein bod yn ymwneud yn gadarnhaol â hwy, mae yna her go iawn i'r gwaith sy'n cael ei wneud yma yng Nghymru o ran denu mewnfuddsoddiad, yn amlwg, a chyfleoedd newydd i Gymru. Rwyf eto i glywed sut y mae Llywodraeth Cymru yn mynd i weithio'n gadarnhaol gyda'r drefn newydd honno o adfywio ac ailstrwythuro cefnogaeth i gymorth rhanbarthol yn Lloegr. Unwaith eto, yr hyn sy'n bwysig i Lywodraeth Cymru ei werthfawrogi yma yw'r prosiectau seilwaith mawr a fydd yn ysgogi llawer o gapasiti adfywio a chreu swyddi ledled Cymru. Heddiw ddiwethaf, roeddwn yn darllen gan y ffederasiwn adeiladu, sy'n cyfeirio at dri phrosiect mawr - a gallai rhai pobl gwestiynu hyfywedd rhai o'r prosiectau hynny - HS2, Maes Awyr Heathrow, a Hinckley Point, y bydd y tri phrosiect ar eu pen eu hunain yn creu galw am 35,000 o swyddi adeiladu ychwanegol dros y pum mlynedd nesaf. Mae hwnnw'n gyfle enfawr i'r sector adeiladu greu sylfaen sgiliau yn y cymunedau hynny lle yr adeiladir y prosiectau hyn a fydd yn para am genedlaethau. Ond yn amlwg, rhaid gweld y colegau a'r darparwyr sgiliau yn cydgysylltu â'r prosiectau mawr hyn i sicrhau bod y cyfleoedd yno. Fel y nododd Nick Ramsay yn gynharach, ac eraill a bod yn deg, yn natganiad yr hydref rhyddhawyd gwerth £430 miliwn ychwanegol o wariant cyfalaf i Lywodraeth Cymru dros y pedair blynedd nesaf, a bydd hwnnw'n mynd yn bell tuag at weithredu llawer o'r prosiectau adeiladu mawr y buasem yn hoffi eu gweld yn creu cyfleoedd yma yng Nghymru. Un o'r ymrwymiadau maniffesto y siaradodd Llywodraeth Cymru amdanynt yn etholiad y Cynulliad yn ddiweddar oedd metro gogledd Cymru - tudalen 19; y Gweinidog ei hun a ysgrifennodd y maniffesto. Ond ers y cwestiynau i'r Prif Weinidog ddoe, clywaf bellach nad metro gogledd Cymru yw'r metro hwnnw - oherwydd mae'r maniffesto yn amlwg yn sôn am fetro gogledd Cymru - ond yn awr sonnir am system fetro gogledd-ddwyrain Cymru. Felly, mae eisoes wedi crebachu o ran ei uchelgais, neu efallai y gallai'r Gweinidog ein goleuo y gallai hwnnw fod wedi bod yn gamgymeriad. Oherwydd y tro diwethaf i mi edrych - .