English: About a year ago - a year ago next week - I took part in a debate on the Country Land and Business Association stand in the Royal Welsh Show with the leader of UKIP, Neil Hamilton, where I set out very clearly that Plaid Cymru does agree with the need for UK frameworks as we leave the European Union, and wanted to work in building up those frameworks for agriculture, fisheries and for the environment. But, let's be clear: this Bill does not deliver a framework; it delivers an imposition. Nothing betrays the motives of those who wanted to take us out of the EU better than the manner of us departing from the EU, because they have taken every opportunity not to resolve matters, as the Conservative Party claims, not to resolve uncertainties, but to create confusion, to sow and disguise their lack of a plan, their lack of ambition and their lack of ideas, and, simply put, to grab power back from this Parliament. This is going to be one of the most important Bills that the Westminster Parliament will consider for some decades. It's certainly an important Bill for us to consider, but let's take an overview of the Bill. If we are parliamentarians here, and I hope we all are, then the fundamental principle is that Parliament makes the law and Government administers the law in line with Parliament's views. Admittedly, from time to time, you delegate powers to Ministers through specific delegated legislation, but what's striking about this Bill is the potency and scope of the powers given directly to Ministers. These include the famous Henry VIII powers that not only seek to amend or repeal retained EU law, but other Acts of Parliament and Acts of this Parliament as well. That goes way beyond what is demanded of any piece of legislation to leave the European Union in an orderly fashion. It was the House of Lords Constitution Committee in a recent report that said it feared the Bill, when published, would effect 'a massive transfer' - their quote - 'a massive transfer' of power from Parliament to the Government. That is precisely what this Bill does, but not just from the Westminster Parliament to the Westminster Government, but from this Parliament to the Westminster Government. And when was the last time that a piece of statutory instrument was rejected by the Westminster Parliament? When was the last time that these pieces of delegated secondary legislation were actually scrutinised and rejected by Westminster? Well, I'll tell you when: 1979. That was the last time that a statutory instrument was rejected. We have rejected statutory instruments here, but that's the last time Westminster rejected them. So, you're giving all this power to Westminster Ministers with no control; in effect, no parliamentary control. And, of course, the Bill raises real issues here, and here I think the best thing I can do is quote from a public law analysis of the Bill. And I quote to start: 'At the moment, devolved legislatures are forbidden from doing things that breach EU law' - that's written in to our fundamental Wales Acts of course - 'even if the thing they wish to do concerns a subject-matter that is devolved. When the UK leaves the EU, by default that restriction will go - in effect causing powers to flow from Brussels to the devolved capitals But' - the analysis continues - 'the Bill erects a diversion, providing that repatriated powers, even when they relate to devolved subjects, will instead go to London.' That's not a Plaid Cymru analysis. That's not a Labour Party analysis. That's a public law professor analysis of what this Bill actually does. And that's why, of course, we need clause - well, I don't need it - but that's why the Conservatives want clause 11 in the Bill. If the Bill didn't do anything, if leaving the EU didn't repatriate these powers directly to us, why put clause 11 in there? You only put clause 11 in there because you know damn well what's going to happen when we leave the EU. Those powers won't stop at number 10 or number 11 Downing Street, or anywhere in Whitehall; they'll come straight down the Thames, through the Cotswolds and straight down the Severn to us. That's what will really happen. That's why clause 11 is there, because the Conservative Government know what would happen. Let's just turn very briefly to the environmental impact of this. If we allow this Bill to go through in its present form, it will be Michael Gove that will decide on environment and agriculture here in Wales. GM crops, currently not allowed in Wales through the EU framework, could easily be decided through this framework. Neonicotinoids, the bee pesticides banned since 2011, could easily be allowed. Michael Gove wants to bring them back, he wants to allow bee pesticides to be sprayed; he could do that under this framework. Air pollution - which we fought against here in Wales - the Conservative Government has a very poor attitude towards air pollution and could easily override the European Court of Justice rulings that have saved and helped clean up air pollution here in Wales. And bovine TB, which I raised with the First Minister on Friday, is part of an EU-agreed programme for the eradication of TB. If the Westminster Government thought it would be better for a trade deal to have a cull of badgers throughout Wales, it could easily do so under this Bill. This Bill is a real threat not only to our constitution, it's a real threat to our daily lives.
Welsh: Tua blwyddyn yn ôl - blwyddyn yn ôl i'r wythnos nesaf - cymerais ran mewn dadl ar stondin y Gymdeithas Tir a Busnesau Cefn Gwlad yn Sioe Frenhinol Cymru gydag arweinydd UKIP, Neil Hamilton, lle'r oeddwn yn nodi'n glir iawn bod Plaid Cymru yn cytuno â'r angen am fframweithiau'r DU wrth i ni adael yr Undeb Ewropeaidd, ac yn awyddus i weithio i adeiladu'r fframweithiau hynny ar gyfer amaethyddiaeth, pysgodfeydd a'r amgylchedd. Ond, gadewch i ni fod yn glir: nid yw'r Bil hwn yn cyflwyno fframwaith; mae'n darparu arddodi. Nid oes dim yn bradychu cymhellion y rhai a oedd am fynd â ni allan o'r UE yn well na'r dull o adael yr UE, gan eu bod wedi achub ar bob cyfle i beidio â datrys materion, fel y mae'r Blaid Geidwadol yn ei honni, nid i ddatrys ansicrwydd, ond i greu dryswch, i hau a chuddio eu diffyg cynllun, eu diffyg uchelgais a'u diffyg syniadau, ac, yn syml, i dynnu pŵer yn ôl o'r Senedd hon. Mae hwn yn mynd i fod yn un o'r Bilau pwysicaf y bydd y Senedd yn San Steffan yn ei ystyried am rai degawdau. Mae'n sicr yn Fil pwysig i ni ei ystyried, ond gadewch i ni gymryd trosolwg o'r Bil. Os ydym yn seneddwyr yma, ac rwy'n gobeithio ein bod i gyd, yna'r egwyddor sylfaenol yw bod y Senedd yn gwneud y gyfraith ac mae Llywodraeth yn gweinyddu'r gyfraith yn unol â barn y Senedd. Rhaid cyfaddef, o bryd i'w gilydd, byddwch yn dirprwyo pwerau i Weinidogion drwy ddeddfwriaeth ddirprwyedig benodol, ond yr hyn sy'n drawiadol am y Bil hwn yw nerth a chwmpas y pwerau a roddwyd yn uniongyrchol i Weinidogion. Mae'r rhain yn cynnwys y pwerau Harri'r VIII enwog sydd nid yn unig yn ceisio diwygio neu ddiddymu cyfraith yr UE a gedwir, ond Ddeddfau Seneddol eraill a Deddfau'r Senedd hon hefyd. Mae hynny'n mynd ymhell y tu hwnt i'r hyn a fynnir o unrhyw ddarn o ddeddfwriaeth i adael yr Undeb Ewropeaidd mewn modd trefnus. Pwyllgor Cyfansoddiad Tŷ'r Arglwyddi a ddywedodd mewn adroddiad diweddar ei fod yn ofni y byddai'r Bil, pan gâi ei gyhoeddi, yn peri 'trosglwyddiad enfawr' - eu dyfyniad nhw - 'trosglwyddiad enfawr' o bŵer o'r Senedd i'r Llywodraeth. Dyna'n union y mae'r Bil hwn yn ei wneud, ond nid dim ond o Senedd San Steffan i Lywodraeth San Steffan, ond o'r Senedd hon i Lywodraeth San Steffan. A phryd oedd y tro diwethaf y cafodd darn o offeryn statudol ei wrthod gan Senedd San Steffan? Pryd oedd y tro diwethaf y cafwyd craffu ar y darnau hyn o is-ddeddfwriaeth ddirprwyedig ac y'u gwrthodwyd gan San Steffan? Wel, byddaf yn dweud wrthych pryd: 1979. Dyna oedd y tro diwethaf i offeryn statudol gael ei wrthod. Rydym wedi gwrthod offerynnau statudol yma, ond dyna'r tro diwethaf i San Steffan eu gwrthod. Felly, rydych yn rhoi'r holl bŵer hwn i Weinidogion San Steffan heb unrhyw reolaeth; i bob pwrpas, dim rheolaeth seneddol. Ac, wrth gwrs, mae'r Bil yn codi materion gwirioneddol yma, ac yma rwy'n credu mai'r peth gorau y gallaf ei wneud yw dyfynnu o ddadansoddiad cyfraith gyhoeddus y Bil. Ac rwy'n dyfynnu i ddechrau: Ar hyn o bryd, mae deddfwrfeydd datganoledig yn cael eu gwahardd rhag gwneud pethau sy'n torri cyfraith yr UE - sydd wedi'i ysgrifennu yn ein Deddfau Cymru sylfaenol ni wrth gwrs - hyd yn oed os yw'r peth y maent yn dymuno ei wneud yn ymwneud â phwnc sydd wedi'i ddatganoli. Pan fydd y DU yn gadael yr UE, yn ddiofyn, bydd y cyfyngiad hwnnw yn mynd - i bob pwrpas gan achosi pwerau i lifo o Frwsel i'r prifddinasoedd datganoledig Ond - mae'r dadansoddiad yn parhau mae'r Bil yn codi gwyriad, yn darparu bod pwerau a ddychwelwyd, hyd yn oed pan maent yn ymwneud â phynciau datganoledig, yn lle hynny yn mynd i Lundain. Nid dadansoddiad Plaid Cymru yw hynny. Nid dadansoddiad y Blaid Lafur yw hynny. Dyna ddadansoddiad athro cyfraith gyhoeddus o'r hyn y mae'r Bil hwn yn ei wneud. A dyna pam, wrth gwrs, mae angen cymal - wel, nid wyf i ei angen - ond dyna pam y mae'r Ceidwadwyr eisiau cymal 11 yn y Bil. Os nad oedd y Bil yn gwneud unrhyw beth, os nad oedd gadael yr UE yn adennill y pwerau hyn yn uniongyrchol i ni, pam rhoi cymal 11 i mewn yna? Rydych ond yn rhoi cymal 11 i mewn yna, oherwydd eich bod yn gwybod yn iawn beth sy'n mynd i ddigwydd pan fyddwn yn gadael yr UE. Ni fydd y pwerau hynny yn stopio yn rhif 10 neu rif 11 Downing Street, neu unrhyw le yn Whitehall; byddant yn dod yn syth i lawr y Tafwys, drwy'r Cotswolds ac yn syth i lawr afon Hafren atom ni. Dyna beth fydd yn digwydd mewn gwirionedd. Dyna pam mae cymal 11 yno, gan fod y Llywodraeth Geidwadol yn gwybod beth fyddai'n digwydd. Gadewch i ni droi yn fyr iawn at effaith amgylcheddol hyn. Os byddwn yn caniatáu i'r Bil hwn fynd drwyddo yn ei ffurf bresennol, Michael Gove fydd yn penderfynu ar yr amgylchedd ac amaethyddiaeth yma yng Nghymru. Gellid yn hawdd penderfynu ar gnydau GM, na chaniateir ar hyn o bryd yng Nghymru trwy fframwaith yr UE, drwy'r fframwaith hwn. Gellid yn hawdd ganiatáu neonicotinoids, y plaladdwyr gwenyn a waharddwyd ers 2011. Mae Michael Gove yn awyddus i ddod â nhw yn ôl, mae e'n dymuno caniatáu i blaladdwyr gwenyn gael eu chwistrellu; gallai wneud hynny dan y fframwaith hwn. Llygredd aer - yr ymladdon ni yn ei erbyn yma yng Nghymru - mae gan y Llywodraeth Geidwadol agwedd wael iawn tuag at lygredd aer a allai yn hawdd wrthwneud dyfarniadau Llys Cyfiawnder Ewrop sydd wedi arbed ac wedi helpu i lanhau llygredd aer yma yng Nghymru. Ac mae TB mewn gwartheg, a godais gyda'r Prif Weinidog ddydd Gwener, yn rhan o raglen UE y cytunwyd arni ar gyfer dileu TB. Os bydd Llywodraeth San Steffan yn credu y byddai'n well ar gyfer bargen fasnach gael difa moch daear ledled Cymru, gallai wneud hynny yn rhwydd o dan y Bil hwn. Mae'r Bil hwn yn fygythiad gwirioneddol, nid yn unig i'n cyfansoddiad, mae'n fygythiad gwirioneddol i'n bywydau bob dydd.