English: Thank you, Llywydd. I have set out the significant potential impacts of a 'no deal' Brexit for our NHS and social care services in Wales in this Chamber on a number of occasions. My position remains crystal clear: a 'no-deal' Brexit poses significant risks to services in Wales and the public that they serve. In an environment of historic uncertainty, my focus has been on working with all partners to limit, as far as possible, the damage that a 'no deal' Brexit would have on our NHS and social care services. Together, we are ensuring that robust arrangements are in place to prepare for the impact of leaving the European Union, and to respond quickly to issues and impacts as they arise if we do leave. These arrangements have been repeatedly tested, rehearsed and, as far as possible, assured. But let me be absolutely clear: whilst we are doing everything we can to prepare, no amount of planning can guarantee a disruption-free Brexit. To suggest otherwise is deeply misleading and irresponsible. Leaving the EU will have an impact over the short, medium and long term. Our priority has been to ensure the continuity of essential supplies, so that services can be maintained, as far as possible, on a business-as-usual basis. This will allow professionals to work properly and with confidence, ensuring the public and patients, as far as possible, are not adversely affected. The last thing that we should do is introduce additional complexity and uncertainty for the public and our staff, especially as we head into winter. We have looked for opportunities to strengthen capacity within the sector beyond the immediate context of Brexit. Members will know that I approved the purchase and stocking of an additional storage facility to ensure that supplies of medical equipment and essential items are not disrupted. This £11 million investment was made necessary and urgent by the prospect of a 'no deal' Brexit in March. To put that in context, the £11 million warehouse funding could instead have paid for seven replacement magnetic resonance imaging scanners. Many of the essential 'no deal' Brexit responses are UK Government responsibilities. We continue to press for assurance on matters such as the flow of goods through ports, settled status for EU citizens, and provide robust challenge in areas where Welsh interests need to be protected. On medicines, we participate in UK-wide arrangements to maintain supplies, working closely with the industry. There are established processes to manage medicines shortages, and these will apply to any shortage caused by Brexit. They will be informed by detailed analysis of medicines that are potentially at risk. There are similar UK-wide arrangements in place for radioisotopes, supported by dedicated express freight channels into airports. These arrangements, again, have been tested and rehearsed recently in response to widely reported concerns raised by clinicians and professional groups.
Welsh: Diolch, Llywydd. Rwyf wedi nodi effeithiau sylweddol posib Brexit heb gytundeb ar gyfer ein gwasanaethau GIG a gofal cymdeithasol yng Nghymru yn y Siambr hon ar sawl achlysur. Mae fy safbwynt yn dal yn hollol glir: mae Brexit heb gytundeb yn golygu peryglon sylweddol i wasanaethau yng Nghymru a'r cyhoedd y maen nhw'n eu gwasanaethu. Mewn sefyllfa o ansicrwydd hanesyddol, rwyf wedi canolbwyntio ar weithio gyda phob partner i gyfyngu, cyn belled â phosib, ar y niwed y byddai Brexit heb gytundeb yn ei achosi i'n GIG a'n gwasanaethau gofal cymdeithasol. Gyda'n gilydd, rydym yn sicrhau bod trefniadau cadarn ar waith i baratoi ar gyfer effaith gadael yr Undeb Ewropeaidd, ac i ymateb yn gyflym i faterion ac effeithiau wrth iddyn nhw godi os byddwn yn gadael. Mae'r trefniadau hyn wedi cael eu profi a'u hymarfer droeon, ac i'r graddau eu bod hi'n bosib, eu sicrhau. Ond gadewch i mi fod yn gwbl glir: er ein bod yn gwneud popeth o fewn ein gallu i baratoi, ni all unrhyw faint o gynllunio warantu Brexit lle na fydd unrhyw darfu. Mae awgrymu fel arall yn gamarweiniol ac yn anghyfrifol iawn. Bydd gadael yr UE yn cael effaith dros y tymor byr, canolig a hir. Ein blaenoriaeth fu sicrhau parhad cyflenwadau hanfodol, fel y gellir cynnal gwasanaethau, cyn belled ag sy'n bosibl, ar sail busnes fel arfer. Bydd hyn yn galluogi gweithwyr proffesiynol i weithio'n briodol ac yn hyderus, gan sicrhau gymaint ag y gallwn ni na chaiff y cyhoedd a chleifion eu heffeithio'n andwyol. Y peth olaf y dylem ni ei wneud yw cyflwyno cymhlethdod ac ansicrwydd ychwanegol i'r cyhoedd a'n staff, yn enwedig wrth i'r gaeaf agosáu. Rydym ni wedi chwilio am gyfleoedd i gryfhau capasiti o fewn y sector y tu hwnt i gyd-destun uniongyrchol Brexit. Bydd yr Aelodau'n gwybod fy mod wedi cymeradwyo prynu a stocio cyfleuster storio ychwanegol i sicrhau nad amherir ar gyflenwadau o offer meddygol ac eitemau hanfodol. Roedd y buddsoddiad hwn o £11 miliwn yn angenrheidiol ac yn fater brys yn sgil y posibilrwydd o Brexit heb gytundeb ym mis Mawrth. I roi hynny yn ei gyd-destun, gallai'r £11 miliwn a wariwyd ar warws fod wedi talu am saith sganiwr delweddu cyseinedd magnetig newydd yn lle hynny. Mae llawer o'r ymatebion hanfodol i Brexit heb gytundeb yn gyfrifoldebau Llywodraeth y DU. Rydym yn parhau i bwyso am sicrwydd ynghylch materion megis llif nwyddau drwy borthladdoedd, statws preswylydd sefydlog ar gyfer dinasyddion yr UE, ac yn herio'n gadarn mewn meysydd lle mae angen gwarchod buddiannau Cymru. O ran meddyginiaethau, rydym yn cymryd rhan mewn trefniadau ledled y DU i gynnal cyflenwadau, gan weithio'n agos gyda'r diwydiant. Mae prosesau wedi'u sefydlu i reoli prinder meddyginiaethau, a bydd y rhain yn berthnasol i unrhyw brinder a achosir gan Brexit. Byddant yn seiliedig ar ddadansoddiad manwl o feddyginiaethau a allai fod mewn perygl. Mae trefniadau tebyg ledled y DU ar waith ar gyfer radioisotopau, wedi'u cefnogi gan ddulliau cyflym a phwrpasol o g ludo nwyddau i feysydd awyr. Unwaith eto, rhoddwyd y trefniadau hyn ar waith ac ar brawf yn ddiweddar mewn ymateb i bryderon a godwyd yn eang gan glinigwyr a grwpiau proffesiynol.