English: I would endorse what Gwenith said there, namely that communication is so crucially important, that being able to communicate the rationale for recommendations as to why the panel has come to a certain conclusion and why it's providing certain advice, is crucially important. Because, as we've suggested, there are a number of different forms for many Welsh place names and there are valid reasons for a number of the different spellings, and it's not always easy to come to a decision. But, on occasion, you do need to choose between two forms or even more than that, very often, because it wouldn't be wise to record all of those variations on a sign; you do need to make a decision. And then, recording that and communicating that is crucially important. Now, you mentioned a particular project there in Rhondda Cynon Taf. We've had a number of very successful projects in the south-east, where I think we have ultimately reached consensus and we've had that dialogue. And perhaps the panel, at the outset, did push the boat out, proposing one form for somewhere like Treorchy, where there are a number of variations. But wouldn't it be good just to have one that could be used in all languages? But the panel has had to listen to local views and to the views of local councillors and decide that that isn't practical for the time being, and that we couldn't deliver that ambition of having a single place name. And, of course, having that single place name can make life easier for a number of reasons, if we are dealing with a Welsh name. I would also emphasise that it is not the panel's agenda to push the use of Welsh place names only; the panel addresses English place names to variations of Welsh place names, such as Caerdydd and Cardiff, for example. But also names that have no relation, such as Abertawe and Swansea, y Bont-faen and Cowbridge. So, the forms used in English are not ignored; they are all given attention and given the same status in the work of the panel. But perhaps what you're pursuing is when there are minor differences in the way a name is spelt in Welsh and the way in which a Welsh name is spelt in English contexts. Over time, we would like to see some of those inconsistencies ironed out, and these things can happen gradually over time without too much conflict. We've seen that in the history of place names such as Llanelli, which in the past would have been spelt with a 'y' at the end. Think of all of the different ways there have been of spelling Dolgellau, for example. And those issues have been settled, providing clarity, ultimately. It doesn't mean that the variations weren't important or historically interesting, that they don't tell us something about the names. But I just want to emphasise we are talking about public administration here, and that's why we need to standardise these. We don't want to ignore the wealth of the names that we have in Wales and the stories told by those variations in place names.
Welsh: Buaswn i'n ategu'r hyn a ddywedodd Gwenith fanna, bod cyfathrebu'n hollbwysig, bod gallu cyfathrebu'r rhesymau dros argymhellion a pham mae'r panel wedi dod i ryw gasgliad, pam mae'r panel yn cynghori rhyw ffordd neu'i gilydd, bod hynny'n hollbwysig. Achos, fel roedden ni wedi dechrau awgrymu, mae yna sawl ffurf ar enw lle yn bosib ac mae yna ddadleuon dilys o blaid nifer o'r sillafiadau gwahanol, a dyw yw e ddim wastad yn hawdd dod i benderfyniad. Ond weithiau mae angen dewis rhwng dwy ffurf, neu fwy na dwy ffurf yn aml, achos fyddai fe ddim yn ddoeth i gofnodi'r holl amrywiadau yna ar arwydd; mae eisiau setlo ar un ffurf. Wedyn, mae cofnodi hynny a chyfathrebu hynny yn hollbwysig. Roeddech chi'n sôn am brosiect penodol fanna yn Rhondda Cynon Taf. Rŷn ni wedi cynnal nifer o brosiectau llwyddiannus iawn yn y de ddwyrain, mae'n rhaid i mi ddweud, lle dwi'n teimlo ein bod ni wedi, yn y pen draw, dod i gonsensws ac rŷn ni wedi cael y deialog yna. Ac efallai fod y panel, ar y dechrau, wedi bwrw'r cwch i'r dŵr, yn cynnig un ffurf, dyweder, ar gyfer rhywle fel Treorci, lle mae yna sawl amrywiad yn bodoli. Oni fyddai'n braf cael jest un ffurf i'w defnyddio ym mhob iaith? Ond mae'r panel wedi gorfod gwrando ar y farn yn lleol a gwrando ar farn cynghorwyr a phenderfynu efallai dyw hynny ddim yn ymarferol am y tro, a does dim modd gwireddu'r uchelgais yna o fod ag un ffurf ar gyfer pob iaith. Mae cael un ffurf yn gwneud bywyd yn haws am nifer o resymau, os mai enw Cymraeg sydd dan sylw. Buaswn i hefyd eisiau pwysleisio nad yw hi'n agenda gan y panel i wthio defnyddio ffurfiau Cymraeg yn unig; mae'r panel yn rhoi sylw i enwau Saesneg, i amrywiadau sy'n perthyn i'r enwau Cymraeg, fel Caerdydd a Cardiff, er enghraifft, ond hefyd i enwau sydd ddim yn gysylltiedig o gwbl â'i gilydd, fel Abertawe a Swansea, y Bont-faen a Cowbridge. Hynny yw, does yna ddim anwybyddu ar y ffurfiau sy'n cael eu cysylltu â'r iaith Saesneg; maen nhw i gyd yn cael sylw ac yn cael yr un statws yng ngwaith y panel. Ond efallai beth rŷch chi'n mynd ar ei ôl yw pan fo yna fân wahaniaethau rhwng y ffordd mae enw'n cael ei sillafu yn y Gymraeg a'r ffordd mae enw Cymraeg yn cael ei sillafu mewn cyd-destunau Saesneg. Hynny yw, byddwn i'n hoffi, dros amser, efallai, gweld rhai o'r anghysonderau yna yn cael eu datrys, ac mae'r pethau yma yn gallu digwydd yn raddol dros amser heb ormod o wrthdaro. Rŷn ni wedi gweld hynny'n digwydd yn hanes enwau fel Llanelli, a fyddai wedi cael ei sillafu yn y gorffennol gydag 'y' ar y diwedd. Meddyliwch am yr holl ffurfiau hanesyddol oedd yna o sillafu Dolgellau, er enghraifft. Ac mae'r materion yna wedi setlo, gan arwain at eglurdeb yn y pen draw. Dyw hwnna ddim yn golygu nad yw'r amrywiadau yn bwysig, nad ydynt yn ddiddorol yn hanesyddol, nad ydynt yn dweud rhywbeth wrthym ni am yr enwau. Ond, jest i bwysleisio, mai ar gyfer gweinyddu cyhoeddus rŷn ni'n teimlo bod eisiau tacluso ar y ffurfiau. Dŷn ni ddim eisiau diystyru cyfoeth yr enwau sydd gyda ni yng Nghymru, a'r hanesion mae'r amrywiadau yna yn eu hadrodd.