English: Diolch, Llywydd. Yesterday, a statement was made in the House of Commons by the UK Secretary of State for Business, Energy and Industrial Strategy, Greg Clark, on the proposed Swansea bay tidal lagoon project. The UK Government made it clear that, 'it would be irresponsible to enter into a contract with the provider' as the 'proposal has not demonstrated that it could be value for money'. The UK Government has concluded that the project should not be provided with public funding. This decision by the UK Government not to support the Swansea bay tidal lagoon is deeply disappointing and a further blow to Swansea following on from the UK Government's decision not to electrify the Great Western main line to Swansea. Despite our serious offer to help the UK Government make this proposal work, they are letting an important opportunity slip through their fingers. In doing so, they have badly let down the people of Wales. This announcement demonstrates that the UK Government has, once again, made energy policy decisions for Wales based upon English energy priorities rather than reflecting the opportunities here in Wales. We have significant sustainable energy resources in Wales, not available in England, that we must harness if we are to meet our decarbonisation targets as part of our wider UK obligations. The UK Government has failed to recognise that the Welsh energy mix will be different to that in England. We have called for the UK Government to respond to the Hendry review of tidal lagoons on many occasions. Even now they have failed to give an adequate response to the important recommendations that he has made. The Welsh Government is clear: the decision whether or not to back tidal lagoons is a UK policy decision. They have the ability and the financial backing to shoulder risk in areas of new and emerging technology that other smaller Governments across the UK simply do not. From day one, the Welsh Government recognised the transformational potential of the Swansea bay tidal lagoon project and we made an offer of significant funding support to the UK Government to help make the project a reality. Sadly, the UK Government's short-sightedness and complete lack of ambition has thwarted this project - a project that could have positioned Wales and the UK as a world leader in a new global industry. We have consistently stated that the Welsh Government stands ready to work closely with the UK Government and other administrations across the UK to develop a vibrant UK marine energy industry. We are in no doubt as to the potential that marine energy represents to Wales, not only from a decarbonisation and energy policy perspective, but also from a social and economic benefit perspective, too. Indeed, marine energy offers huge potential to the UK as a whole in terms of developing know-how, technology and supply chain developments, which would be of value to future international trade. We have held this view for many years and this is why we have prioritised the growth of a vibrant energy industry as a key tool for economic development. Wales has an excellent track record in supporting marine energy. Over €100 million of EU funding, along with domestic support, has been and continues to be invested through the Welsh Government to support wave and tidal stream projects. EU funding is supporting the Morlais west Anglesey tidal stream demonstration zone, the south Pembrokeshire wave demonstration zone, as well as wave and tidal stream developers. We also supported Marine Energy Wales who are developing a marine energy test area in the Milford Haven waterway. Pembrokeshire and Anglesey are becoming hubs for wave and tidal stream development, but further development will be dependent on revenue support from the UK Government. Marine developers, who have ambitious plans to deploy their devices in Welsh waters, will view this announcement as the UK Government, sadly, closing the door on the industry. Some are already considering scaling back their plans in Wales. I therefore call on the UK Government to rethink their long-term support for the marine industry. My colleague the Cabinet Secretary for Energy, Planning and Rural Affairs will be writing to business and energy Secretary, Greg Clark, to stress the importance of supporting the renewable energy sector in Wales. We've already stressed the importance of funding the most affordable technologies, such as onshore wind, to keep the overall costs of support low. The Welsh Government has a long-standing commitment to the renewable sector and we'll be seeking the views of the industry and respective bodies through an energy summit to better understand how momentum, particularly in the area of marine energy, is maintained over the coming months and years. In light of this disappointing decision, we are working closely with leaders in the region to better assess the wider economic implications and to consider what action can reasonably be taken. I've already held discussions with the leader of Swansea council about other projects that can support economic development in the area, and I'll be having further such discussions with leaders in the area over the coming months. My colleagues and I will keep Members appraised of progress on this and will also be pressing UK Ministers on the outcomes.
Welsh: Diolch, Llywydd. Ddoe, gwnaethpwyd datganiad yn Nhŷ'r Cyffredin gan Ysgrifennydd Gwladol y DU dros Fusnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol, Greg Clark, ar brosiect arfaethedig morlyn llanw Bae Abertawe. Gwnaeth Llywodraeth y DU hi yn glir y, byddai'n anghyfrifol i ymrwymo mewn contract gyda'r darparwr gan nad oedd y cynnig wedi dangos y gallai fod yn cynrychioli gwerth am arian. Mae Llywodraeth y DU wedi dod i'r casgliad na ddylid rhoi cyllid cyhoeddus i'r prosiect. Mae'r penderfyniad hwn gan Lywodraeth y DU i beidio â chefnogi morlyn llanw Bae Abertawe yn hynod o siomedig ac yn ergyd arall i Abertawe yn dilyn penderfyniad Llywodraeth y DU i beidio â thrydaneiddio prif reilffordd y Great Western i Abertawe. Er gwaethaf ein cynnig diffuant i helpu Llywodraeth y DU i sicrhau bod y cynnig hwn yn gweithio, y maen nhw'n gadael i'r cyfle pwysig hwn fynd drwy eu dwylo. Wrth wneud hynny, maen nhw wedi siomi pobl Cymru yn fawr. Mae'r cyhoeddiad hwn yn dangos, unwaith eto, bod Llywodraeth y DU yn gwneud penderfyniadau polisi ynni ar gyfer Cymru yn seiliedig ar flaenoriaethau ynni Lloegr yn hytrach nag adlewyrchu'r cyfleoedd yma yng Nghymru. Mae gennym ni adnoddau sylweddol ar gyfer ynni cynaliadwy yng Nghymru, nad ydyn nhw ar gael yn Lloegr, y bydd yn rhaid inni eu harneisio os ydym am gyrraedd ein targedau datgarboneiddio yn rhan o'n rhwymedigaethau DU ehangach. Mae Llywodraeth y DU wedi methu â chydnabod y bydd cymysgedd ynni Cymru yn wahanol i'r un yn Lloegr. Rydym wedi galw ar Lywodraeth y DU i ymateb i adolygiad Hendry o forlynnoedd llanw ar sawl achlysur. Hyd yn oed nawr maen nhw wedi methu â rhoi ateb digonol i'r argymhellion pwysig a wnaed ganddo. Mae Llywodraeth Cymru yn glir: penderfyniad polisi y DU yw'r penderfyniad i gefnogi morlynnoedd llanw ai peidio. Mae ganddyn nhw'r gallu a'r gefnogaeth ariannol i ysgwyddo'r risg ym meysydd technoleg newydd a datblygol nad oes gan Lywodraethau llai eraill ledled y DU o gwbl. O'r diwrnod cyntaf un, roedd Llywodraeth Cymru yn cydnabod posibiliadau gweddnewidiol prosiect morlyn llanw Bae Abertawe ac fe wnaethom ni gynnig cyllid sylweddol i Lywodraeth y DU i helpu i wireddu'r prosiect. Yn anffodus, mae diffyg gweledigaeth a diffyg llwyr o ran uchelgais Llywodraeth y DU wedi lladd y prosiect hwn - prosiect a allai fod wedi rhoi Cymru a'r DU mewn sefyllfa o fod yn arwain y byd mewn diwydiant newydd byd-eang. Rydym ni wedi dweud yn gyson bod Llywodraeth Cymru yn fwy na pharod i weithio yn agos â Llywodraeth y DU a'r gweinyddiaethau eraill ledled y DU i ddatblygu diwydiant ynni'r môr llewyrchus yn y DU. Nid oes gennym ni unrhyw amheuaeth ynglŷn â'r posibiliadau y mae ynni morol yn eu cyflwyno i Gymru, nid yn unig o safbwynt polisi ynni a datgarboneiddio, ond hefyd o safbwynt budd cymdeithasol ac economaidd hefyd. Yn wir, mae ynni morol yn cynnig posibiliadau enfawr i'r DU gyfan o ran datblygu gwybodaeth, technoleg a datblygiadau cyflenwad gadwyn, a fyddai o werth i fasnach ryngwladol yn y dyfodol. Rydym wedi bod o'r farn honno am flynyddoedd lawer, a dyna pam yr ydym ni wedi blaenoriaethu twf diwydiant ynni llewyrchus fel arf allweddol ar gyfer datblygiad economaidd. Mae gan Gymru hanes rhagorol o gefnogi ynni morol. Buddsoddwyd dros €100 miliwn o gyllid gan yr UE, ynghyd â chefnogaeth ddomestig, a pharheir i fuddsoddi drwy Lywodraeth Cymru ar gyfer cefnogi prosiectau tonnau a ffrwd llanw. Mae cyllid gan yr UE yn cefnogi parth arddangos ffrwd llanw Morlais gorllewin Ynys Môn, parth arddangos tonnau de sir Benfro, yn ogystal â datblygwyr tonnau a ffrwd llanw. Rydym hefyd wedi cefnogi Ynni Morol Cymru sy'n datblygu ardal brofi ynni morol yn nyfrffordd Aberdaugleddau. Mae sir Benfro ac Ynys Môn yn dod yn ganolfannau ar gyfer datblygiadau tonnau a ffrwd llanw, ond bydd datblygiad pellach yn dibynnu ar gymorth refeniw gan Lywodraeth y DU. Bydd datblygwyr morol, sydd â chynlluniau uchelgeisiol i ddefnyddio eu dyfeisiau yn nyfroedd Cymru, yn ystyried y cyhoeddiad hwn fel Llywodraeth y DU, yn anffodus, yn cau'r drws ar y diwydiant. Mae rhai eisoes yn ystyried torri ar eu cynlluniau yng Nghymru. Rwy'n galw felly ar Lywodraeth y DU i ailystyried ei chymorth hirdymor i'r diwydiant morol. Bydd fy nghyd-Aelod, Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig yn ysgrifennu at yr Ysgrifennydd busnes ac ynni, Greg Clark, i bwysleisio pwysigrwydd cefnogi sector ynni adnewyddadwy yng Nghymru. Rydym eisoes wedi pwysleisio pwysigrwydd ariannu'r technolegau mwyaf fforddiadwy, fel gwynt ar y tir, i gadw costau cyffredinol cymorth yn isel. Mae gan Lywodraeth Cymru ymrwymiad hirsefydlog i'r sector ynni adnewyddadwy a byddwn yn gofyn barn y diwydiant a'r cyrff priodol drwy uwchgynhadledd ynni i ddeall yn well sut y mae momentwm, yn enwedig ym maes ynni morol, am gael ei gynnal dros y misoedd a'r blynyddoedd nesaf. Yng ngoleuni'r penderfyniad siomedig hwn, rydym yn gweithio'n agos gydag arweinyddion yn y rhanbarth i asesu'r goblygiadau economaidd ehangach yn well ac i ystyried pa gamau y gellir eu cymryd yn rhesymol. Rwyf eisoes wedi cynnal trafodaethau gydag arweinydd Cyngor Abertawe am brosiectau eraill a allai gefnogi datblygiad economaidd yn yr ardal, a byddwn yn cael rhagor o drafodaethau o'r fath gydag arweinyddion yn yr ardal yn ystod y misoedd nesaf. Bydd fy nghydweithwyr a minnau yn hysbysu Aelodau am gynnydd yn hyn o beth a byddwn yn pwyso hefyd ar Weinidogion y DU o ran y canlyniadau.