English: Well, Andrew, I think this gives me a fantastic opportunity to thank those who take on the role of being governors of schools across Wales. There are approximately 22,000 governors, which constitutes the largest body of volunteers that we have in the country. I've yet to come across a great school that has poor governance. Often, when things go wrong in a school, it is as a result of a failure of the governance of that organisation. So, you're absolutely right: there is a crucial role to play. I'm not just leaving it to local authorities, because I'm very keen to have a broader section of people who take up governorship roles. That's why, earlier on this year, I met with the Confederation of British Industry and the Federation of Small Businesses to see what more we could do to encourage their members and people from the business community to take an active interest in education in their area. The FSB are going to use their monthly magazine and their comms to encourage their members to think about opportunities offered to them in school governance and the CBI are discussing with their members' organisations' human resources departments as a way in which they can develop leadership skills within their own workforce, as well as contribute to the national mission of raising standards and closing the attainment gap. So, we're not just sitting back and leaving it to local authorities; we're investigating a number of ways in which we can increase the interest and get people to recognise the significant benefits there are to participating in school governance.
Welsh: Wel, Andrew, credaf fod hwn yn gyfle gwych i mi ddiolch i'r rheini sy'n ymgymryd â'r rôl o fod yn llywodraethwyr ysgolion ledled Cymru. Ceir oddeutu 22,000 o lywodraethwyr, sy'n golygu mai hwn yw'r corff mwyaf o wirfoddolwyr sydd gennym yn y wlad. Rwyf eto i ddod ar draws ysgol wych sy'n cael ei llywodraethu'n wael. Yn aml, pan fydd pethau'n mynd o chwith mewn ysgol, mae'n deillio o fethiant yn y gwaith o lywodraethu'r sefydliad hwnnw. Felly, rydych yn llygad eich lle: mae rôl hanfodol i'w chwarae yn hyn o beth. Nid wyf am adael hynny i'r awdurdodau lleol yn unig, gan fy mod yn awyddus iawn i sicrhau bod amrywiaeth ehangach o bobl yn ymgymryd â swyddi llywodraethu. Dyna pam y cyfarfûm, yn gynharach eleni, â Chydffederasiwn Diwydiant Prydain a'r Ffederasiwn Busnesau Bach i weld beth yn rhagor y gallem ei wneud i annog eu haelodau a phobl o'r gymuned fusnes i ddangos diddordeb mewn addysg yn eu hardaloedd. Mae'r Ffederasiwn Busnesau Bach yn mynd i ddefnyddio eu cylchgrawn misol a'u dulliau cyfathrebu i annog eu haelodau i feddwl am y cyfleoedd a gynigir iddynt mewn perthynas â llywodraethu ysgolion, ac mae Cydffederasiwn Diwydiant Prydain yn trafod gydag adrannau adnoddau dynol sefydliadau eu haelodau fel ffordd y gallent ddatblygu sgiliau arwain o fewn eu gweithlu eu hunain, yn ogystal â chyfrannu at y genhadaeth genedlaethol o godi safonau a chau'r bwlch cyrhaeddiad. Felly, nid ydym yn camu nôl a gadael i awdurdodau lleol wneud y gwaith; rydym yn ymchwilio i nifer o ffyrdd y gallwn gynyddu'r diddordeb a chael pobl i gydnabod y manteision sylweddol sy'n deillio o gymryd rhan yn y gwaith o lywodraethu ysgolion.