English: I thank Jenny Rathbone for that, and thank her as well for having taken the time to travel to Glasgow and to be part of the COP discussions, as I know other Members in other parts of the Chamber did too. I agree, Llywydd, with what Jenny Rathbone said - COP did deliver a number of very important outcomes. The steps ahead in relation to deforestation, on methane, on the sums of money that have been put together now to support those countries in other parts of the world that are already at the sharp end of climate change - those were successes of the COP process, and they were successes of the leadership of the COP process shown by Alok Sharma as well. There were things, however, that we would have hoped that COP would have been able to grapple with that now are deferred to another day. And certainly, the curbing of fossil fuel extraction is one of the things that COP didn't bring off in the way that its initial ambitions would have suggested. So, I'm very glad, Llywydd, that Wales is one of the eight founding core members of the end oil and gas coalition. It was one of the high spots of our participation in the conference. We are members alongside member states such as Costa Rica, Denmark, France, Ireland, Sweden and New Zealand, and we're there with other sub-national Governments from California and Quebec. The alliance will become the vehicle, we believe, through which we will collectively, with those other partners, be able to do more to end the extraction of fossil fuels. Here in Wales, we have the hierarchy that my colleague Lesley Griffiths developed during the time that she was responsible for these things, in which fossil fuels are at the bottom of our fuel and energy hierarchy. And in Wales, we are committed to reducing and then preventing further extraction of those inevitably limited and finite resources. We will bring the policies that we have delivered and the determination we have to implement them to be part of that alliance, and then attract others to the same cause, because that is an absolutely necessary part of the follow-up work that now will have to be conducted beyond the conference in Glasgow.
Welsh: Rwy'n diolch i Jenny Rathbone am hynna, ac yn diolch iddi hefyd am fod wedi cymryd yr amser i deithio i Glasgow a bod yn rhan o'r trafodaethau COP, fel y gwn y gwnaeth Aelodau eraill mewn rhannau eraill o'r Siambr hefyd. Rwy'n cytuno, Llywydd, â'r hyn a ddywedodd Jenny Rathbone - fe wnaeth COP gyflawni nifer o ganlyniadau pwysig iawn. Y camau ymlaen o ran datgoedwigo, o ran methan, o ran y symiau o arian sydd wedi eu rhoi at ei gilydd yn awr i gynorthwyo'r gwledydd hynny mewn rhannau eraill o'r byd sydd eisoes yn dioddef effeithiau'r newid yn yr hinsawdd - roedden nhw yn llwyddiannau y broses COP, ac roedden nhw'n llwyddiannau arweinyddiaeth y broses COP a ddangoswyd gan Alok Sharma hefyd. Fodd bynnag, roedd pethau y byddem ni wedi gobeithio y byddai COP wedi gallu mynd i'r afael â nhw sydd bellach wedi eu gohirio tan ddiwrnod arall. Ac yn sicr, mae lleihau echdynnu tanwydd ffosil yn un o'r pethau na wnaeth COP ei gyflawni yn y ffordd y byddai ei uchelgeisiau cychwynnol wedi ei awgrymu. Felly, rwy'n falch iawn, Llywydd, bod Cymru yn un o wyth aelod sylfaenol y gynghrair rhoi terfyn ar olew a nwy. Roedd yn un o uchafbwyntiau ein cyfranogiad ni yn y gynhadledd. Rydym ni'n aelodau ochr yn ochr ag aelod-wladwriaethau fel Costa Rica, Denmarc, Ffrainc, Iwerddon, Sweden a Seland Newydd, ac rydym ni yno gyda Llywodraethau is-genedlaethol eraill o California a Quebec. Bydd y gynghrair yn dod yn gyfrwng, rydym ni'n credu, y byddwn ni, gyda'n gilydd, gyda'r partneriaid eraill hynny, yn gallu gwneud mwy drwyddo i roi terfyn ar echdynnu tanwyddau ffosil. Yma yng Nghymru, mae gennym ni'r hierarchaeth a ddatblygodd fy nghyd-Weinidog Lesley Griffiths yn ystod yr amser yr oedd hi'n gyfrifol am y pethau hyn, lle mae tanwyddau ffosil ar waelod ein hierarchaeth tanwydd ac ynni. Ac yng Nghymru, rydym ni wedi ymrwymo i leihau ac yna atal echdynnu pellach o'r adnoddau hynny sydd, yn anochel, yn gyfyngedig ac yn ddarfodedig. Byddwn yn cyflwyno'r polisïau yr ydym ni wedi eu darparu a'r penderfyniad sydd gennym ni i'w gweithredu i fod yn rhan o'r gynghrair honno, ac yna'n denu eraill i'r un achos, oherwydd bod hynny yn rhan gwbl angenrheidiol o'r gwaith dilynol y bydd yn rhaid ei wneud yn awr y tu hwnt i'r gynhadledd yn Glasgow.