English: I'm very pleased to support this motion and speak in this very important debate, because I think the BBC plays an absolutely vital role in our country, and it is absolutely essential the BBC communicates with the public and gives all the information and the issues about policies and developments here in the Assembly. Both tv and radio have a very important role to play in that. With the Assembly now in its fifth term, I still get questions on the doorstep - 'Oh, do you deal with health, and isn't it dreadful about the junior doctors' strike? What are you doing about it?' - illustrating what others have said: that there isn't the knowledge amongst the public about what is actually happening in Wales and what is happening in this Assembly. I think the BBC, as a public service broadcaster, has a duty to extend its reach to the 40 per cent of people, I believe, who watch programmes where there is no Welsh news or Welsh context. I see that as one of the prime objectives that the BBC should have, and, certainly, we have had a commitment to that, but we want to see it happen. I also think that this did have an effect in the EU referendum: that those people, that 40 per cent of the public in Wales who watch programmes with no Welsh context, did not have the information about how the EU has particularly benefited Wales. I do think that has an effect. The other points I wanted to make - Bethan Jenkins, I think, raised the important point about the partnership between S4C and the BBC, and whether S4C should have a stake in the charter, and I think she asked the Minister to respond to that. I want to use the opportunity of this debate to pay tribute, as Rhun ap Iorwerth did, to the commitment to the Welsh language broadcasting of the staff of S4C, but also to express my regret that S4C is soon to be leaving its base in Llanishen, where I've had contact with them for many years, moving out of Cardiff. I do regret that very much, but, of course, some of the S4C staff will be moving to the new BBC building where there will be joint transmitting. So, that, in fact, will save a lot of money, but I do regret that they're moving. The other point I wanted to make was - I know Jenny Rathbone talked about the public appointments process. Well, I just want to say: why shouldn't the chair be appointed by a public appointments process? Because a chair that is appointed by the Government - can that chair ever be totally independent? I just think that is something that we should look at. Finally, I wanted to talk about the context of the general weak media in Wales, which most of the speakers have raised, and how important it is the BBC, other broadcasters and the print media do not, as it stands, provide a plurality of cover in Wales. If you look at the print media, dominated by Trinity Mirror, it's been actually decimated by job cuts going back over more than a decade. I think we probably all know that Media Wales moved into its new building, I think it was nearly 10 years ago - I'm sure many of us have been in there - and it occupied five floors of that six-storey building, and it's now on just one floor, which shows the reduction in the number of journalists working on the national newspaper for Wales and on the 'South Wales Echo'. Of course, local offices for the 'Echo' and 'Western Mail' in Neath, Ebbw Vale, Merthyr Tydfil and Pontypridd have also closed, so the newspapers are not close to their communities as they have been in the past. So, I think that is a matter of great regret, and we know how few journalists are actually here to report on what's actually happening here in the Senedd and informing the public across Wales. They are spread so thinly to do a real, proper job scrutinising what we do here. Do we ever really feel that those journalists are actually calling us to account? I don't think there's the strength there in all the media. Of course, we've noted here in this Chamber the fact that, in north Wales, the 'Daily Post' is losing its Senedd correspondent. I should think it's only a matter of time before 'Wales Online' and the 'Western Mail' may follow suit. So, I think it is, you know, a fairly grim picture in terms of the media in Wales. So, I think it's absolutely essential that the BBC follows what it says and what its intent is, and makes sure that it does increase the amount of money and the effort it puts in to Wales.
Welsh: Rwy'n falch iawn o gefnogi'r cynnig hwn ac i siarad yn y ddadl bwysig hon, oherwydd credaf fod y BBC yn chwarae rhan gwbl hanfodol yn ein gwlad, ac mae'n gwbl hanfodol fod y BBC yn cyfathrebu â'r cyhoedd ac yn rhoi'r holl wybodaeth a'r materion sy'n codi ynglŷn â pholisïau a datblygiadau yma yn y Cynulliad. Mae gan deledu a radio rôl bwysig iawn i'w chwarae yn hynny. Gyda'r Cynulliad bellach yn ei bumed tymor, rwy'n dal i gael cwestiynau ar garreg y drws - 'O, a ydych chi'n delio ag iechyd, ac onid yw'n ofnadwy ynglŷn â streic y meddygon iau? Beth ydych chi'n ei wneud am y peth?' - gan ddangos yr hyn y mae eraill wedi'i ddweud: nad oes gwybodaeth ymysg y cyhoedd am yr hyn sy'n digwydd go iawn yng Nghymru a'r hyn sy'n digwydd yn y Cynulliad hwn. Rwy'n meddwl bod gan y BBC, fel darlledwr gwasanaeth cyhoeddus, ddyletswydd i ehangu ei gyrhaeddiad i'r 40 y cant o bobl, rwy'n credu, sy'n gwylio rhaglenni lle na cheir newyddion Cymreig neu gyd-destun Cymreig. Gwelaf hynny fel un o'r prif amcanion y dylai'r BBC eu cael, ac yn sicr, rydym wedi cael ymrwymiad i hynny, ond rydym am ei weld yn digwydd. Rwyf hefyd yn credu bod hyn wedi cael effaith yn refferendwm yr UE: fod y bobl hynny, y 40 y cant o'r cyhoedd yng Nghymru sy'n gwylio rhaglenni heb unrhyw gyd-destun Cymreig, heb gael gwybodaeth ynglŷn â sut y mae'r UE wedi bod o fudd arbennig i Gymru. Rwy'n credu bod hynny yn cael effaith. Y pwyntiau eraill roeddwn eisiau eu gwneud - rwy'n credu mai Bethan Jenkins a wnaeth y pwynt pwysig am y bartneriaeth rhwng S4C a'r BBC, ac a ddylai S4C fod â rhan yn y siarter, ac rwy'n meddwl ei bod hi wedi gofyn i'r Gweinidog ymateb i hynny. Rwyf am ddefnyddio'r cyfle yn y ddadl hon i roi teyrnged, fel y gwnaeth Rhun ap Iorwerth, i ymrwymiad staff S4C i ddarlledu Cymraeg, ond hefyd i fynegi fy siom fod S4C yn mynd i fod yn gadael ei safle yn Llanisien cyn hir, lle rwyf wedi cael cysylltiad â hwy ers blynyddoedd lawer, a symud allan o Gaerdydd. Rwy'n gresynu'n fawr iawn at hynny, ond wrth gwrs, bydd rhai o staff S4C yn symud i adeilad newydd y BBC lle bydd darlledu ar y cyd. Felly, bydd hynny, mewn gwirionedd, yn arbed llawer o arian, ond rwy'n gresynu eu bod yn symud. Y pwynt arall roeddwn am ei wneud oedd - rwy'n gwybod bod Jenny Rathbone wedi sôn am y broses benodiadau cyhoeddus. Wel, hoffwn ddweud hyn: pam na ddylai'r cadeirydd gael ei benodi drwy broses benodiadau cyhoeddus? Oherwydd os yw cadeirydd yn cael ei benodi gan y Llywodraeth - a oes modd i'r cadeirydd hwnnw fod yn gwbl annibynnol byth? Rwy'n meddwl bod hynny'n rhywbeth y dylem edrych arno. Yn olaf, roeddwn yn awyddus i siarad am gyd-destun cyfryngau gwan Cymru yn gyffredinol, y soniodd y rhan fwyaf o'r siaradwyr amdanynt, a phwysigrwydd y ffaith nad yw'r BBC, darlledwyr eraill a'r cyfryngau print, fel y mae pethau, yn darparu lluosogrwydd yn eu sylw i Gymru. Os edrychwch ar y cyfryngau print, wedi eu dominyddu gan Trinity Mirror, maent wedi cael eu hanrheithio yn sgil colli swyddi sy'n mynd yn ôl dros fwy na degawd. Rwy'n credu ein bod i gyd yn gwybod mae'n debyg fod Media Wales wedi symud i mewn i'w adeilad newydd, bron i 10 mlynedd yn ôl rwy'n credu - rwy'n siŵr fod llawer ohonom wedi bod i mewn yno - ac roedd yn defnyddio pum llawr o'r adeilad chwe llawr hwnnw, ac mae bellach ar un llawr yn unig, sy'n dangos y gostyngiad yn nifer y newyddiadurwyr sy'n gweithio ar bapur newydd cenedlaethol Cymru ac ar y 'South Wales Echo'. Wrth gwrs, mae swyddfeydd lleol yr 'Echo' a'r 'Western Mail' yng Nghastell-nedd, Glyn Ebwy, Merthyr Tudful a Phontypridd hefyd wedi cau, felly nid yw'r papurau newydd yn agos at eu cymunedau fel y maent wedi bod yn y gorffennol. Felly, credaf fod hynny'n destun gofid mawr, a gwyddom gyn lleied o newyddiadurwyr sydd yma mewn gwirionedd i adrodd ar yr hyn sy'n digwydd yma yn y Senedd a darparu gwybodaeth i'r cyhoedd ar draws Cymru. Ceir cyn lleied ohonynt ar gyfer gwneud gwaith go iawn o graffu ar yr hyn a wnawn yma. A ydym wir yn teimlo fod newyddiadurwyr yn ein dwyn i gyfrif mewn gwirionedd? Nid wyf yn credu bod y cryfder yno yn yr holl gyfryngau. Wrth gwrs, rydym wedi nodi yma yn y Siambr y ffaith fod y 'Daily Post' yng ngogledd Cymru yn colli ei ohebydd yn y Senedd. Rwy'n tybio mai mater o amser yw hi cyn i 'Wales Online' a'r 'Western Mail' wneud yr un peth. Felly, wyddoch chi, rwy'n credu ei fod yn ddarlun eithaf difrifol o ran y cyfryngau yng Nghymru. Felly, rwy'n credu ei bod yn gwbl hanfodol fod y BBC yn gwneud yr hyn y mae'n ei ddweud a'r hyn yw ei fwriad, ac yn gwneud yn siŵr ei fod yn cynyddu'r swm o arian a'r ymdrech y mae'n ei wneud mewn perthynas â Chymru.