English: Well, well, well, Cabinet Secretary, this is another fine mess that Carwyn has gotten you into. I have to say, I do appreciate your statement and the briefing that was provided by your officials this morning, and, of course, you've spent recent weeks desperately downplaying expectations in respect of today's results, and we can, of course, all see now why that has been the case. The children of Wales deserve a first-class, world-beating education system, but the reality is that successive Welsh Labour-led Governments have failed to deliver one. In spite of all the tough talking, all of the promises to do better from the First Minister and previous Cabinet Secretaries, today's figures leave us yet again languishing at the bottom half of the global education league table, and they reconfirm our shameful status as the worst-performing school system in the United Kingdom. That our results in 2015 were actually worse than back in 2006 signifies a decade of underachievement and a scandal of monumental proportions. And that's not the half of it: there's been a sustained decline in science skills since 2006, especially for the highest achieving pupils. One third of Welsh pupils were deemed to have been low achievers in one or more subjects - the worst performance in the UK. Welsh reading scores were on a par with Hungary and Lithuania. Pupils in England are three times more likely to be higher achievers in science, reading and maths than here in Wales. And while there's a smaller gap in achievement between people from the wealthiest and poorest backgrounds here in Wales, PISA suggests that this is mainly due to the most advantaged pupils in Wales not performing as well as they ought to be. Welsh pupils are doing more learning outside of the school than their English counterparts, yet still they perform more poorly. These results are a litany of failure - failure by successive Welsh Governments to raise our game. Now, Cabinet Secretary, your statement suggests that we need to give the reforms that are taking place more time and more time to bed in, but the Welsh Government - and I appreciate you've only recently joined the Welsh Government - . Successive Welsh Governments, have had a decade, since 2006, yet have still failed to deliver improvements. Now, tell us: how is it that countries like Poland have been able to turn their education systems around in less than a decade, but the Welsh Government can't? Poland are managing to sustain that improvement, too. Now, I am not arguing that the reshaping of the curriculum shouldn't continue or that the literacy and numeracy frameworks, which were developed by some of your predecessors, should be abandoned. We don't want you to, and I quote you, 'rip up the plan', as you said in your statement, but these things alone are not going to deliver the sea-change in the PISA rankings that you need to deliver. And we must recognise that similar reforms to the curriculum in Scotland, which have been implemented and are further down the line and have bedded in, have not delivered improvement there. In fact, their performance in the PISA results today in reading and science have deteriorated too. Instead, what we need from you, Cabinet Secretary, is a clear strategy with some measurable targets that will sit alongside other pieces of work to turn this performance around. And not just in science, but in maths and reading, too. Our children and our young people deserve nothing less. So, tell us: will you develop such a strategy, and, if so, when will we see it published? Will you set some targets and timetables and stick to them, unlike your predecessors who set targets and abandoned them as they saw time slipping through their fingers, or kicked them down the line? Will you release good and successful schools in Wales from the shackles that currently prevent them from expanding? Will you do more to support able and talented learners to allow them to fly and reach their potential? Will you trust teaching professionals more so that they can innovate, develop their skills and learn from one another's good practice, and will you stop closing good schools in communities the length and breadth of Wales and instead invest in them? Will you also introduce PISA type tests into our classrooms on a regular basis so that our young children can familiarise themselves with the sorts of challenge that might come in terms of a PISA test in the future? Because these are the sorts of changes that we would introduce if we were in Government. Will you also learn, because you have failed to do so so far as a Government - and as I say, I recognise you have recently joined the clan - from international examples such as Poland and some of the others, and you quoted some of the others, who have succeeded in improving their performance and maintaining it? Let's not forget, Poland found itself with very similar scores to the ones that have been published today back in 2000, and they managed to turn things around by 2009 and they're now well up there in the top 20. Cabinet Secretary, these PISA rankings are important. They provide an international benchmark for the performance of our education system, which can impact on investment and employment in future generations. If these things go unchecked, if this poor performance continues and goes untackled, then it will be devastating for Wales. Holding steady to the course alone is not the answer to our problems; we've got to be more ambitious, we've got to be more bold. Future generations are counting on you, and we want to see what action you're going to take.
Welsh: Wel, wel, wel, Ysgrifennydd y Cabinet, dyma lanast mawr arall y mae Carwyn wedi eich rhoi chi ynddo. Mae'n rhaid imi ddweud, rwy'n gwerthfawrogi eich datganiad a'r briff a ddarparwyd gan eich swyddogion y bore yma, ac, wrth gwrs, rydych wedi treulio'r wythnosau diwethaf yn bychanu yn daer y disgwyliadau ynglŷn â chanlyniadau heddiw, a gallwn, wrth gwrs, i gyd weld nawr pam yr oeddech yn gwneud hynny. Mae plant Cymru yn haeddu system addysg sydd o'r radd flaenaf yn fyd-eang, ond y gwir yw bod Llywodraethau olynol dan arweiniad Llafur Cymru wedi methu â chyflawni hynny. Er gwaethaf yr holl siarad llym, yr holl addewidion i wneud yn well gan y Prif Weinidog a'r Ysgrifenyddion Cabinet blaenorol, mae ffigurau heddiw'n ein gadael unwaith eto yn ymlusgo yn hanner isaf tabl y gynghrair addysg fyd-eang, ac maen nhw'n cadarnhau ein statws gwarthus fel y system ysgolion sy'n perfformio waethaf yn y Deyrnas Unedig. Mae'r ffaith bod ein canlyniadau yn 2015 mewn gwirionedd yn waeth nag yn ôl yn 2006 yn dynodi degawd o dangyflawni a sgandal aruthrol. Ac nid dyna ei hanner hi: bu dirywiad parhaus mewn sgiliau gwyddoniaeth ers 2006, yn enwedig ymhlith y disgyblion sy'n cyflawni orau. Ystyriwyd bod traean o ddisgyblion Cymru yn gyflawnwyr isel mewn un neu fwy o bynciau - y perfformiad gwaethaf yn y DU. Roedd sgorau darllen Cymru yn gyfartal â Hwngari a Lithwania. Mae disgyblion yn Lloegr deirgwaith yn fwy tebygol o fod yn gyflawnwyr uwch mewn gwyddoniaeth, darllen a mathemateg nag yma yng Nghymru. Ac er bod y bwlch cyrhaeddiad yn llai rhwng pobl o'r cefndiroedd cyfoethocaf a'r tlotaf yma yng Nghymru, mae PISA yn awgrymu bod hyn yn bennaf oherwydd nad yw'r disgyblion mwyaf breintiedig yng Nghymru yn perfformio cystal ag y dylent fod yn ei wneud. Mae disgyblion Cymru yn gwneud mwy o ddysgu y tu allan i'r ysgol na'u cymheiriaid yn Lloegr, ac eto maent yn perfformio'n waeth. Mae'r canlyniadau hyn yn rhestr o fethiant - methiant gan Lywodraethau Cymru olynol i wneud yn well. Nawr, Ysgrifennydd y Cabinet, mae eich datganiad yn awgrymu bod angen i ni roi mwy o amser i'r diwygiadau sy'n digwydd a mwy o amser iddynt ymsefydlu, ond mae Llywodraeth Cymru - ac rwy'n gwerthfawrogi mai dim ond newydd ymuno â Llywodraeth Cymru yr ydych chi - . Mae Llywodraethau Cymru olynol wedi cael degawd, ers 2006, ac eto maent yn dal i fod wedi methu â chyflawni gwelliannau. Nawr, dywedwch wrthym: sut mae gwledydd fel Gwlad Pwyl wedi gallu gwrthdroi eu systemau addysg mewn llai na degawd, ond nad yw Llywodraeth Cymru wedi gallu gwneud hynny? Mae Gwlad Pwyl yn llwyddo i gynnal y gwelliant hwnnw, hefyd. Nawr, nid wyf yn dadlau na ddylid parhau i ail-lunio'r cwricwlwm nac y dylid cefnu ar y fframweithiau llythrennedd a rhifedd, a ddatblygwyd gan rai o'ch rhagflaenwyr. Nid ydym yn dymuno eich bod, ac rwy'n eich dyfynnu, 'rwygo'r cynllun yn ddarnau', fel y dywedasoch yn eich datganiad, ond nid yw'r pethau hyn ar eu pennau eu hunain yn mynd i gyflawni'r newid enfawr yn y safleoedd PISA y mae angen i chi ei gyflawni. Ac mae'n rhaid inni gydnabod bod diwygiadau tebyg i gwricwlwm yn yr Alban, sydd wedi eu rhoi ar waith ac sydd ymhellach i lawr y lein ac wedi ymsefydlu, wedi methu â chyflawni gwelliant yno. Mewn gwirionedd, mae eu perfformiad nhw yng nghanlyniadau PISA heddiw mewn darllen a gwyddoniaeth wedi dirywio hefyd. Yn hytrach, yr hyn sydd ei angen arnom gennych chi, Ysgrifennydd y Cabinet, yw strategaeth glir sy'n cynnwys targedau mesuradwy a fydd yn eistedd ochr yn ochr â darnau eraill o waith i wrthdroi'r perfformiad hwn. Ac nid dim ond mewn gwyddoniaeth, ond mewn mathemateg a darllen, hefyd. Nid yw ein plant a'n pobl ifanc yn haeddu dim llai. Felly, dywedwch wrthym: a wnewch chi ddatblygu strategaeth o'r fath, ac, os felly, pryd y caiff ei chyhoeddi? A wnewch chi osod targedau ac amserlenni a glynu atynt, yn wahanol i'ch rhagflaenwyr a osododd dargedau cyn cefnu arnynt wrth weld amser yn llithro drwy eu bysedd, neu eu cicio i lawr y lein? A wnewch chi ryddhau ysgolion da a llwyddiannus yng Nghymru o'r hualau sydd ar hyn o bryd yn eu hatal rhag ehangu? A wnewch chi wneud mwy i gefnogi dysgwyr abl a thalentog i ganiatáu iddynt hedfan a gwireddu eu potensial? A wnewch chi ymddiried mwy mewn addysgwyr proffesiynol fel y gallant arloesi, datblygu eu sgiliau a dysgu oddi wrth arfer da ei gilydd, ac a wnewch chi roi'r gorau i gau ysgolion da mewn cymunedau ar hyd a lled Cymru a buddsoddi ynddyn nhw yn hytrach? A wnewch chi hefyd gyflwyno profion tebyg i PISA yn ein hystafelloedd dosbarth yn rheolaidd fel y gall ein plant ifanc ymgyfarwyddo â'r math o her a allai ddod ar ffurf prawf PISA yn y dyfodol? Oherwydd dyma'r mathau o newidiadau y byddem ni'n eu cyflwyno pe byddem ni yn y Llywodraeth. A wnewch chi hefyd ddysgu, oherwydd rydych chi wedi methu â gwneud hynny hyd yn hyn fel Llywodraeth - ac fel y dywedais, rwy'n cydnabod mai dim ond yn ddiweddar yr ydych chi wedi ymuno â'r tylwyth - o enghreifftiau rhyngwladol fel Gwlad Pwyl a rhai o'r lleill, a gwnaethoch sôn am rai o'r lleill, sydd wedi llwyddo i wella eu perfformiad a'i gynnal? Gadewch inni beidio ag anghofio, roedd gan Wlad Pwyl sgorau tebyg iawn i'r rhai a gyhoeddwyd heddiw yn ôl yn 2000, ac roedden nhw wedi llwyddo i wrthdroi pethau erbyn 2009 ac maen nhw erbyn hyn yn uchel yn yr 20 uchaf. Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r safleoedd PISA hyn yn bwysig. Maen nhw'n darparu meincnod rhyngwladol ar gyfer perfformiad ein system addysg, a all effeithio ar fuddsoddiad a chyflogaeth yng nghenedlaethau'r dyfodol. Os na chaiff y pethau hyn eu hunioni, os bydd y perfformiad gwael hwn yn parhau heb gael sylw, bydd hynny'n drychinebus i Gymru. Nid dal at ein llwybr yn unig yw'r ateb i'n problemau; mae'n rhaid inni fod yn fwy uchelgeisiol, mae'n rhaid inni fod yn fwy beiddgar. Mae cenedlaethau'r dyfodol yn dibynnu arnoch, ac rydym eisiau gwybod pa gamau yr ydych am eu cymryd.