English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'm not a member of any of the committees that have scrutinised this Bill, so I'm grateful for the opportunity to speak in support of the general principles of the Bill - a Bill that I believe paves the way for further improvements in housing conditions in Wales, and will enhance our efforts to tackle exploitation, especially in the private rented sector. And that is really what I wanted to concentrate my comments on and, in doing so, can I wholly support the comments made by Julie Morgan in her contribution? I think you were absolutely spot on, Julie. I think there are two benchmarks for legislation such as this. The first is: will it help us to improve the living conditions for those people we represent? And, does it seek to tackle exploitation? I think the Bill does both of these things, or potentially does both of those things. I also welcome the impact that I think the Bill could have on the health and well-being of people. I know that many of us, from our constituency work and from the research that we do, see the health impacts of housing and that the self-reported health of adults who are private renters is much poorer than those in other tenures. So, I'm sure that reducing the financial barriers to finding suitable accommodation should make it easier for prospective tenants to gather the funds required in order to move to a property that is more suitable to their needs. That has to be a good thing. It will also be a good thing to reduce unexpected fees, which can cause financial distress - distress that can lead to worry and stress, and that sometimes extends to more serious mental health problems. So, I believe that the Bill has the potential to impact positively on the mental health of some of those tenants. And there are also potential physical health benefits from the removal of fees, resulting in income being saved and therefore able to be spent on food, fuel and other essential health-related outgoings. Llywydd, you will be aware of the work that I have already championed in respect of tackling the problems around the abhorrent practice of sex for rent. Indeed, I tabled a legislative motion on that subject last year. So, can I take this opportunity of thanking the Minister for taking steps to amend the code of practice for those landlords and agents licensed under Rent Smart Wales, as one small step towards tackling this particular problem, but much, much further to go? And that is why I do very much support the Equality, Local Government and Communities Committee's recommendation 9 on the need to tackle the problems of the so-called 'no fault evictions', section 21, which can be used by exploitative landlords to take advantage of the most vulnerable tenants in our society - for example, those who do little more than exert their rights to seek to have repairs in their premises, or refuse the approaches from unscrupulous landlords for sexual favours. Now, clearly that doesn't apply to all landlords and letting agents, but I believe that these are the types of changes that we must continue to make further progress on if we are to tackle the problems of exploitation. But, I'm also looking forward to this Bill providing a basis for further action to protect vulnerable tenants, especially those in the private rented sector, which I know this is aimed at, and that includes the prospect of improving legislation around sex for rent. So, I do welcome your commitment, Minister, to move towards an end to no-fault evictions within the scope of this legislation - and I won't repeat all of what that involves as Julie Morgan has already outlined that - but I do hope that this will eventually lead to the end of section 21 as we know it and is a further step towards securing tenancies for the most vulnerable in our society.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Nid wyf yn aelod o unrhyw un o'r pwyllgorau sydd wedi craffu ar y Bil hwn, felly rwy'n ddiolchgar am y cyfle i siarad o blaid egwyddorion cyffredinol y Bil - Bil y credaf sy'n paratoi'r ffordd ar gyfer gwelliannau pellach o ran amodau tai yng Nghymru, a bydd yn gwella ein hymdrechion i fynd i'r afael â chamfanteisio, yn enwedig yn y sector rhentu preifat. A dyna, mewn gwirionedd, yw'r hyn yr oeddwn eisiau canolbwyntio fy sylwadau arno ac, wrth wneud hynny, a gaf i gefnogi yn gyfan gwbl y sylwadau a wnaeth Julie Morgan yn ei chyfraniad? Credaf eich bod wedi taro'r hoelen ar ei phen, Julie. Credaf fod dau feincnod ar gyfer deddfwriaeth fel hon. Y cyntaf yw: a fydd yn ein helpu i wella amodau byw y bobl hynny yr ydym yn eu cynrychioli? Ac, a yw'n ceisio mynd i'r afael â chamfanteisio? Credaf fod y Bil yn gwneud y ddau beth hyn, neu mae ganddo'r potensial i wneud y ddau beth hyn. Rwy'n croesawu hefyd yr effaith y credaf y gallai'r Bil ei chael ar iechyd a lles pobl. Rwy'n gwybod bod llawer ohonom ni, o'n gwaith etholaeth ac o'r ymchwil a wnawn, yn gweld effeithiau iechyd tai a bod iechyd oedolion sy'n rhentu'n breifat, yn eu barn nhw, yn waeth o lawer na'r rhai hynny sydd mewn deiliadaethau eraill. Felly, rwy'n siŵr y byddai lleihau'r rhwystrau ariannol i ddod o hyd i lety addas yn ei gwneud yn haws i ddarpar denantiaid gasglu'r cyllid sydd ei angen i symud i eiddo sy'n fwy addas ar gyfer eu hanghenion. Mae hynny'n gorfod bod yn beth da. Bydd hefyd yn beth da lleihau ffioedd annisgwyl, a all achosi gofid ariannol - gofid a all arwain at bryder a straen, ac sydd weithiau'n ymestyn i fod yn broblemau iechyd meddwl mwy difrifol. Felly, credaf fod gan y Bil y potensial i gael effaith gadarnhaol ar iechyd meddwl rhai o'r tenantiaid hynny. A hefyd, mae yna fanteision iechyd corfforol posibl o ddileu ffioedd, sy'n arwain at incwm yn cael ei gynilo ac felly yn gallu cael ei wario ar fwyd, tanwydd a'r costau eraill hanfodol sy'n gysylltiedig ag iechyd. Llywydd, byddwch chi'n ymwybodol o'r gwaith yr wyf eisoes wedi'i hyrwyddo o ran mynd i'r afael â phroblemau ynghylch yr arfer ffiaidd o ryw am rent. Yn wir, cyflwynais gynnig deddfwriaethol ar y pwnc hwnnw y llynedd. Felly, a gaf i achub ar y cyfle hwn i ddiolch i'r Gweinidog am gymryd camau i ddiwygio'r cod ymarfer ar gyfer y landlordiaid a'r asiantau hynny sydd wedi'u trwyddedu o dan Rhentu Doeth Cymru, fel un cam bach tuag at fynd i'r afael â'r broblem benodol hon, ond mae llawer, llawer mwy o waith i'w wneud. A dyna pam yr wyf i'n cefnogi argymhelliad 9 y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol ar yr angen i fynd i'r afael â phroblemau yr hyn a elwir yn 'troi allan yn ddi-fai', adran 21. Gellir defnyddio hon gan landlordiaid sy'n camfanteisio i gymryd mantais o'r tenantiaid mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas - er enghraifft, y rheini sy'n gwneud dim mwy na defnyddio eu hawliau i geisio cael atgyweiriadau yn eu safleoedd, neu sy'n gwrthod ceisiadau gan landlordiaid diegwyddor am ffafrau rhywiol. Nawr, yn amlwg dydy hynny ddim yn berthnasol i'r holl landlordiaid a'r asiantau gosod, ond credaf mai dyma'r math o newidiadau y mae'n rhaid inni barhau i wneud rhagor o gynnydd arnynt os ydym i fynd i'r afael â phroblemau camfanteisio. Ond rwyf hefyd yn edrych ymlaen at y Bil hwn yn rhoi sail ar gyfer gweithredu pellach i amddiffyn tenantiaid sy'n agored i niwed, yn enwedig y rheini yn y sector rhentu preifat, y gwn fod y Bil hwn wedi ei anelu atynt, ac mae hynny'n cynnwys y posibilrwydd o wella'r ddeddfwriaeth sy'n ymwneud â rhyw am rent. Felly, rwy'n croesawu eich ymrwymiad, Gweinidog, i symud tuag at roi terfyn ar droi allan yn ddi-fai o fewn cwmpas y ddeddfwriaeth hon - ac ni wnaf ailadrodd popeth y mae hyn yn ei gynnwys gan fod Julie Morgan eisoes wedi amlinellu hynny - ond rwy'n gobeithio y bydd hyn yn y pen draw yn arwain at roi terfyn ar adran 21 fel y mae ar hyn o bryd ac mae'n gam pellach tuag at sicrhau tenantiaethau i'r bobl mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas.