English: Thank you, Llywydd, and I move the amendments. Even in discussing rubbish, I think we need facts. Generally speaking, Plaid Cymru supports the Government's efforts to move towards zero waste. Indeed, our policy seeks to speed up that process, because we believe that we can achieve that by 2030 in Wales, and, in so doing, create jobs within the local economy and generate wealth from waste too, because there is always some value to waste. Some councils in Wales are setting the pace. It's true to say that Ceredigion is ahead, having reached over 68 per cent of recycling now, almost 10 years ahead of the target of 70 per cent that the Government has for 2025. We can therefore praise councils when they do make progress and say that they are providing a template for other authorities. We can also regret that some councils are not only failing to achieve the targets set by Government, but are taking retrograde steps. Blaenau Gwent, for example, is now recycling 5 per cent less of its waste than was the case four or five years ago, and that is disappointing. Having said that, it is not Plaid Cymru's policy that we should have the same collection methods across Wales. The nature of those various areas - and rurality in particular - can mean that we must provide some freedom for local authorities to work together to come up with solutions that are relevant to them but are within the envelope of achieving a zero-waste Wales. But there is a gap - even given the fact that Wales is performing so well in recycling - in terms of the waste that is going to landfill and non-recyclable waste. That includes waste such polystyrene packaging and styrofoam - something that is banned in some nations now and something that we should consider banning in Wales in earnest. If we don't have the powers under the new Wales Act, then we should work with other nations within the British Isles and our European partners to ban this kind of packaging. Plaid Cymru is also strongly of the opinion that there should be a deposit-return scheme for plastic, glass and cans, and we see this in general across Europe, and I see more and more small shops in nations that do espouse these methods than we see in Wales. I therefore don't believe that this is any sort of barrier to the local economy, but rather will add to the local economy. We can ensure that that is a benefit to shops and customers, as is already the case in Germany, among other nations. The main problem we have is plastic. Plastic is a kind of fuel; it is oil based. With plastic there is also the issue of microbeads, which is still a problem in our environment. Although we are to ban them from cosmetics over the next year, the impact on our fisheries and our beaches, particularly, is very detrimental. We want to see more done to tackle these kinds of plastics, and to cease using oil-based materials in creating unnecessary packaging, but to use the resource of oil for its main purposes while we have it - for energy and for chemicals that can benefit the economy more widely. I do think it's possible, if we were to put in place a deposit-return scheme and a ban on some plastics that can't be recycled such as polystyrene, and a proposal to ensure that any street food sold should be placed in biodegradable packaging - we could assist the Welsh Government in achieving a zero-waste economy by 2050. Plaid Cymru and the Plaid Cymru amendments are seeking to assist the Government in achieving that. It's good to see the Minister back in place in leading on this work, as he did in the previous Government, and this is also an opportunity to wish Lesley Griffiths well and wish her a speedy recovery.
Welsh: Diolch, Lywydd, ac rwy'n cynnig y gwelliannau. Wrth gwrs, hyd yn oed wrth drafod sbwriel mae'n rhaid wrth ffeithiau, rydw i'n meddwl, ac yn gyffredinol mae Plaid Cymru yn cefnogi ymdrechion y Llywodraeth i symud tuag at dim gwastraff. Yn wir, mae'n polisi ni am gyflymu'r broses yna, achos rydym ni'n credu ein bod ni'n gallu cyflawni hynny i bob pwrpas erbyn 2030 yng Nghymru, a drwy wneud hynny creu swyddi tu fewn i'r economi leol a chreu cyfoeth allan o'r gwastraff hefyd, achos mae yna werth bob tro i wastraff. Mae rhai cynghorau yng Nghymru yn gosod y nod. Mae'n wir dweud fod Ceredigion ar y blaen ac wedi cyrraedd dros 68 y cant o ailgylchu erbyn hyn, bron 10 mlynedd o flaen yr amcan o 70 y cant sydd gan y Llywodraeth erbyn 2025. Mae modd felly clodfori cynghorau pan fyddan nhw'n cyrraedd yna ac yn dweud eu bod yn gosod templed ar gyfer awdurdodau eraill. Mae modd hefyd gresynu bod rhai cynghorau nid yn unig yn peidio â chyrraedd y nod sy'n cael ei osod gan y Llywodraeth, ond yn mynd yn ôl. Mae Blaenau Gwent, er enghraifft, erbyn hyn yn ailgylchu 5 y cant yn llai o wastraff na'r oedden nhw'n ei wneud pedair neu bum mlynedd yn ôl, ac mae hynny'n siom. Wedi dweud hynny, nid yw'n bolisi gan Blaid Cymru bod yn rhaid i ni gael yr un dull casglu a delio gyda gwastraff ar draws Cymru. Mae gwahanol ardaloedd a natur ardaloedd - natur wledig yn benodol - yn golygu bod yn rhaid rhoi rhywfaint o ryddid i awdurdodau lleol i gydweithio â'i gilydd i ddod i fyny ag atebion sydd yn berthnasol iddyn nhw, ond sydd y tu fewn i'r amlen o gyrraedd dim gwastraff. Nawr, mae yna fwlch - hyd yn oed gyda'r ffaith bod Cymru'n gwneud cystal ar ailgylchu - mae yna fwlch o hyd yn y gwastraff sydd yn mynd i dirlenwi a gyda gwastraff nad oes modd ei ailddefnyddio. Mae hynny'n cynnwys gwastraff megis polystyren a 'styrofoam' - rhywbeth sy'n cael ei wahardd mewn rhai gwledydd erbyn hyn, a rhywbeth rwy'n meddwl o ddifri y dylem ni ystyried ei wahardd yma yng Nghymru. Os nad oes gennym ni rym o dan y Ddeddf Cymru newydd, fe ddylem gydweithio gyda gwledydd eraill yn ynysoedd Prydain, a hefyd ein partneriaid o hyd yng ngweddill Ewrop, i wahardd y math yma o becynnu. Mae Plaid Cymru hefyd yn gryf o'r farn y dylid cael cynllun dychwelyd ar gyfer poteli a deunyddiau plastig, gwydr a chaniau. Rydym yn gweld hyn yn gyffredinol drwy wledydd Ewrop, ac, yn wir, rwy'n gweld mwy o siopau bach yn y gwledydd sy'n arddel y dulliau hyn nag ydym yn ei weld yng Nghymru. Nid wyf yn credu, felly, bod hwn yn rhwystr i'r economi lleol, ond yn hytrach yn mynd i ychwanegu at yr economi lleol. Mae modd i sicrhau bod hynny'n fudd i siopau ac i gwsmeriaid, fel sydd yn digwydd yn yr Almaen eisoes, ymysg rhai gwledydd eraill. Y brif broblem sydd gennym yw plastig. Mae plastig yn fath o danwydd; mae'n ddefnydd o olew. Ac mae plastig, yn enwedig y gleiniau mân, neu'r mân leiniau - os taw dyna'r gair am 'microbeads' - yn broblem o hyd yn yr amgylchedd, er ein bod ni'n eu gwahardd o 'cosmetics' yn ystod y flwyddyn nesaf. Mae'r effaith ar bysgodfeydd ac ar ein traethau ni'n arbennig o andwyol, ac rydym ni eisiau gweld mwy o fynd i'r afael â phlastig o'r math yma, a pheidio â defnyddio olew, a dweud y gwir, at bwrpas mor brin ag i greu pecynnau sydd ddim eu hangen, ac yn hytrach defnyddio'r adnodd prin o olew ar gyfer ei brif bwrpas, tra'i bod gennym ni, o ynni, ac ar gyfer cemegau sydd o werth yn yr economi yn ogystal. Felly, mae modd, rwy'n meddwl, pe byddem ni'n gallu rhoi cynllun dychwelyd poteli ac ati, at ei gilydd; cynllun i wahardd rhai deunyddiau plastig nad oes modd eu hailgylchu, megis polystyren; a hefyd cynllun, er enghraifft, i wneud yn siŵr bod unrhyw fwyd sy'n cael ei weini ar y stryd yn defnyddio pecynnau sy'n cael eu hailgylchu neu'n 'biodegradable' - mae modd helpu Llywodraeth Cymru i gyrraedd y nod o economi dim gwastraff erbyn 2050. Mae Plaid Cymru a gwelliannau Plaid Cymru'n ceisio helpu'r Llywodraeth tuag at y nod hwnnw. Mae'n braf iawn gweld y Gweinidog yn ôl yn ei le yn gwneud y gwaith yma yr oedd e'n arfer ei wneud yn y Llywodraeth flaenorol, a dyma gyfle hefyd i ddymuno'n dda i Lesley Griffiths i wella'n glou iawn, gobeithio, o'i hanffawd.