English: I thank you for the broad welcome for the work that is being undertaken, and, in particular, for the recognition of the significant number of strokes that are preventable. Depending on which particular piece of research you look at, 70 to 75 per cent of strokes are preventable because they are down to lifestyle choices and behaviours. I don't think we're ever going to get to a point where we'll completely eradicate strokes, but we could still make a significant additional reduction in the number of strokes, building on the significant reduction we've already seen over a five-year period, with a reduction of between a fifth and a quarter in the number of people having a stroke here in Wales. But we still reckon that we have much more to do. On your point about research, I said earlier that there is a clear research priority going forward for the stroke implementation group. Not only is that a clear priority, but you will hear more from the Government in the coming weeks and months on how we'll allocate specific research funds within Wales through Health and Care Research Wales. But there is a challenge here about the fact that some conditions have a higher profile and a higher ability to attract research funding in, and the priorities that are set outside, and we're trying to make sure that a high-quality level of stroke research takes place here in Wales. On your point about rehab, again, there have been a number of questions, from Rhun ap Iorwerth and others, about how we make better use of the rehabilitation resources that we have, those staff that are already here, how we organise our services to deliver that, and ensuring that partnership goes across health, social care and the third sector, and the citizen as well. But, also, I've made clear that we're investing in the future of those services, via the professional groups that we're investing in, in the here and now. And the £95 million investment I announced in recent weeks really will be a part of delivering the workforce for the future, to deliver the health and care that we want to have for the future as well. So, this isn't a Government that is saying we should simply stand still in this area. And, actually, at a time of austerity, when all of us confidently expect that we will have a real-terms cut in our budget in the years to come, that is a significant choice that we are making, to invest in the future of health and care professionals. And finally, on your point about the continual need to reinforce risk reduction, so that people can get help at an earlier stage and actually have an opportunity to take proactive action, that's very clear, both in the statement and in the priorities of the group. It may be helpful, in terms of the commitment and the recognition of this Government, just to remind people that the Lower Your Risk of Stroke campaign was launched at the time indicated, between the Stroke Association and Community Pharmacy Wales, and it was launched in the Well Pharmacy, a stone's-throw away from this National Assembly building, and it was launched by the then Deputy Minister for Health, at the time.
Welsh: Diolch i chi am y croeso cyffredinol i'r gwaith sy'n cael ei wneud, ac, yn arbennig, am gydnabod y nifer sylweddol o'r achosion o strôc y mae modd eu hatal. Yn dibynnu ar ba ddarn penodol o waith ymchwil yr ydych chi'n edrych arno, mae modd atal 70 i 75 y cant o'r achosion o strôc oherwydd eu bod yn digwydd yn sgil dewisiadau ffordd o fyw ac ymddygiad. Nid wyf yn credu ein bod byth yn mynd i fod mewn sefyllfa lle byddwn yn dileu strôc yn llwyr, ond gallem ni sicrhau gostyngiad ychwanegol sylweddol yn nifer yr achosion o strôc, gan adeiladu ar y gostyngiad sylweddol yr ydym eisoes wedi'i weld dros gyfnod o bum mlynedd, gyda gostyngiad o rhwng un rhan o bump a chwarter yn nifer y bobl sy'n cael strôc yma yng Nghymru. Ond rydym ni'n dal i fod o'r farn bod gennym lawer mwy i'w wneud. O ran eich pwynt am ymchwil, dywedais yn gynharach fod blaenoriaeth ymchwil eglur ar gyfer y grŵp gweithredu ar gyfer strôc yn y dyfodol. Yn ogystal â bod honno'n flaenoriaeth eglur, byddwch yn clywed mwy gan y Llywodraeth yn ystod yr wythnosau a'r misoedd nesaf ynglŷn â sut y byddwn yn dyrannu arian ymchwil penodol yng Nghymru drwy Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru. Ond ceir her yn y fan yma o ran y ffaith bod gan rai cyflyrau broffil uwch a mwy o allu i ddenu cyllid ymchwil, a'r blaenoriaethau sy'n cael eu gosod y tu allan, ac rydym yn ceisio gwneud yn siŵr bod ymchwil strôc o ansawdd uchel yn digwydd yma yng Nghymru. Ynglŷn â'ch pwynt am adsefydlu, unwaith eto, bu nifer o gwestiynau, gan Rhun ap Iorwerth ac eraill, ynghylch sut yr ydym yn gwneud gwell defnydd o'r adnoddau adsefydlu sydd gennym, y staff hynny sydd eisoes yma, sut yr ydym yn trefnu ein gwasanaethau er mwyn cyflawni hynny, a sicrhau bod y bartneriaeth yn mynd ar draws iechyd, gofal cymdeithasol a'r trydydd sector, a'r dinesydd hefyd. Ond, hefyd, rwyf wedi ei gwneud yn glir ein bod yn buddsoddi yn nyfodol y gwasanaethau hynny, drwy'r grwpiau proffesiynol yr ydym yn buddsoddi ynddynt, ar hyn o bryd. A bydd y buddsoddiad o £95 miliwn a gyhoeddwyd gennyf yn ystod yr wythnosau diwethaf yn sicr yn rhan o ddarparu'r gweithlu ar gyfer y dyfodol, i ddarparu'r gofal a'r iechyd yr ydym eisiau sicrhau eu bod gennym ar gyfer y dyfodol hefyd. Felly, nid Llywodraeth yw hon sy'n dweud y dylem ni wneud dim ond aros yn llonydd yn y maes hwn. Ac, mewn gwirionedd, ar adeg o gyni, pan fo pob un ohonom yn disgwyl yn hyderus y byddwn yn cael toriad mewn termau real yn ein cyllideb yn y blynyddoedd sydd i ddod, mae hwnnw'n ddewis arwyddocaol yr ydym yn ei wneud, i fuddsoddi yn nyfodol gweithwyr iechyd a gofal proffesiynol. Ac yn olaf, ar eich pwynt am yr angen parhaus i atgyfnerthu lleihau risg, er mwyn i bobl allu cael cymorth yn gynharach a chael cyfle gwirioneddol i gymryd camau rhagweithiol, mae hynny'n glir iawn, yn y datganiad ac ym mlaenoriaethau'r grŵp. Gall fod yn ddefnyddiol, o ran ymrwymiad a chydnabyddiaeth y Llywodraeth hon, i atgoffa pobl y lansiwyd yr ymgyrch Lleihau Eich Risg o Gael Strôc ar yr adeg a nodwyd, gan y Gymdeithas Strôc a Fferylliaeth Gymunedol Cymru, ac fe'i lansiwyd yn y Fferyllfa Well, tafliad carreg o adeilad y Cynulliad Cenedlaethol hwn, ac fe'i lansiwyd gan y Dirprwy Weinidog Iechyd, ar y pryd.