English: I welcomed the opportunity to contribute to the early part of this inquiry and commend the committee and their clerks on a really useful report. I intend to address the bulk of my comments today to recommendation 5 on the way in which woodlands can serve us as an effective tool for regeneration and for engaging with local communities. I think this is key. It also echoes an important strand of the Valleys taskforce work, with their priority focus on the development of the Valleys landscape park. As the Welsh Government notes in its response to the committee's recommendation, this landscape park will help the communities in the south Wales Valleys to work with the public sector to maximise sustainable, local benefits from their area's natural resources. Woodland is a key strand of this, with opportunities for community development, the creation of green infrastructure jobs and locally sourced timber being used for modern housing. On my visit to Garwnant when I sat on the committee, I heard about the ways in which the NRW forestry there offers economic and community benefits. One of the most exciting developments I was told about were the plans to develop the first Welsh Forest Holidays facility on the site. This is a really good example of sympathetically diversifying the activity at the site, boosting its earning potential and local economic contribution. The plans involve a £5 million investment in the site that wouldn't require public subsidy, creating approximately 40 jobs and new opportunities for local businesses. Getting more community involvement in our forests could also boost health and well-being. I want to use just two stats to show why we need to do this. In my constituency of Cynon Valley, over one in four children is affected by childhood obesity. In my local health board area of Cwm Taf, one in six people have mental health challenges. Both of these statistics are above average but both could be reduced by encouraging people into the woodland found almost on their doorsteps. In particular, there are opportunities in the context of outdoor education and I'm glad that this is explicitly mentioned in the recommendation. Members may recall my short debate from June last year on this theme. Dare Valley Country Park in my constituency is home to a nature-based parent and toddler group that has learnt from the global Skogsmulle movement. Children who've benefited from this outdoor education were found to be able to concentrate twice as well as their peers and have better motor skills and more advanced well-being. Benefits are also recognised by the elements of outdoor learning embedded in the national curriculum, but I do think we are missing a trick if we don't take steps to further integrate this. Another example I'd like to commend is the Ynysybwl Regeneration Partnership, who have secured nearly £1.3 million from the Big Lottery for a seven-year community project. Community forestry plays a large role in their vision. As part of this, £200,000 will be allocated for YRP to build facilities and a visitor centre at Daerwynno outdoor pursuits centre, and £65,000 will also be used to develop trails and routes through the local forestry. In the time remaining to me, I just want to make a few reflections on a few of the other recommendations. Recommendation 1 is really important: it is not good that we lag so far behind other countries in terms of planting rates. I think this links to recommendation 9, with the economic benefits we could gain from boosting timber production. I'm thinking of the housing opportunities on display at Pentre Solar in Pembrokeshire for example. Recommendations 3 and 8 are also really important. Afforestation can reduce the risk of flooding, and the National Trust announced earlier this year how they were developing forest in the Lake district in response to flooding there. Such a programme could also support farmers in marginal areas, in upland areas that are difficult to farm productively. So, it's essential that we look at how support can be tailored to encourage them to do just that. Finally, on recommendation 4, I share the disappointment that the Welsh Government has rejected this recommendation, especially in light of our discussions on air pollution last week. A scientific study from EarthSense Systems looked at how pollution could be reduced on Oxford Street in London, and concluded that the planting of trees was effective at reducing pollutant levels and did so up to 100 times cheaper than other strategies.
Welsh: Croesewais y cyfle i gyfrannu at ddechrau'r ymchwiliad hwn a chymeradwyaf y pwyllgor a'u clercod ar adroddiad defnyddiol iawn. Bwriadaf gyfeirio'r rhan fwyaf o fy sylwadau heddiw at argymhelliad 5 ar y ffordd y gall coetiroedd ein gwasanaethu fel arf effeithiol ar gyfer adfywio ac ar gyfer ymgysylltu â chymunedau lleol. Credaf fod hyn yn allweddol. Mae hefyd yn adleisio elfen bwysig o waith tasglu'r Cymoedd, gyda'u prif ffocws ar ddatblygu parc tirlun y Cymoedd. Fel y mae Llywodraeth Cymru yn nodi yn ei hymateb i argymhelliad y pwyllgor, bydd y parc tirlun hwn yn helpu'r cymunedau yng Nghymoedd de Cymru i weithio gyda'r sector cyhoeddus i sicrhau cymaint â phosibl o fanteision lleol cynaliadwy o adnoddau naturiol eu hardal. Mae coetir yn elfen allweddol o hyn, gyda chyfleoedd ar gyfer datblygu cymunedol, gan greu swyddi a seilwaith gwyrdd a phren o ffynonellau lleol yn cael ei ddefnyddio ar gyfer tai modern. Ar fy ymweliad â Garwnant pan oeddwn yn aelod o'r pwyllgor, clywais am y ffyrdd y mae coedwig Cyfoeth Naturiol Cymru yno'n cynnig manteision economaidd a chymunedol. Un o'r datblygiadau mwyaf cyffrous y soniwyd wrthyf amdanynt oedd y cynlluniau i ddatblygu'r cyfleuster Welsh Forest Holidays cyntaf ar y safle. Mae hon yn enghraifft dda iawn o arallgyfeirio'r gweithgarwch ar y safle'n sympathetig, gan hybu ei botensial i greu enillion a'i gyfraniad economaidd lleol. Mae'r cynlluniau'n cynnwys buddsoddiad o £5 miliwn yn y safle na fyddai'n galw am gymhorthdal cyhoeddus, gan greu tua 40 o swyddi a chyfleoedd newydd i fusnesau lleol. Gallai cael mwy o ymwneud cymunedol yn ein coedwigoedd hybu iechyd a lles hefyd. Rwyf am ddefnyddio dau ystadegyn yn unig i ddangos pam y mae angen inni wneud hyn. Yn fy etholaeth i, Cwm Cynon, mae dros un o bob pedwar plentyn wedi'i effeithio gan ordewdra ymhlith plant. Yn ardal fy mwrdd iechyd lleol, Cwm Taf, mae un o bob chwech o bobl yn wynebu heriau iechyd meddwl. Mae'r ddau ystadegyn yn uwch na'r cyfartaledd, ond gellid eu lleihau drwy annog pobl i mewn i'r coetir sydd bron ar garreg eu drws. Yn fwy arbennig, ceir cyfleoedd yng nghyd-destun addysg awyr agored ac rwy'n falch fod hyn yn cael sylw penodol yn yr argymhelliad. Efallai y bydd yr Aelodau'n cofio fy nadl fer ym mis Mehefin y llynedd ar y thema hon. Mae Parc Gwledig Cwm Dâr yn fy etholaeth yn gartref i grŵp rhieni a phlant bach yn seiliedig ar natur sydd wedi dysgu gan fudiad byd-eang Skogsmulle. Canfuwyd bod plant sydd wedi elwa ar yr addysg awyr agored hon yn gallu canolbwyntio ddwywaith cystal â'u cyfoedion a bod ganddynt sgiliau echddygol bras a llesiant mwy datblygedig. Cydnabyddir y manteision hefyd yn yr elfennau o ddysgu awyr agored a ymgorfforwyd yn y cwricwlwm cenedlaethol, ond rwy'n meddwl ein bod yn colli cyfle os na roddir camau ar waith i integreiddio hyn ymhellach. Enghraifft arall yr hoffwn ei chymeradwyo yw Partneriaeth Adfywio Ynysybwl, sydd wedi sicrhau bron i £1.3 miliwn gan y Loteri Fawr ar gyfer prosiect cymunedol saith mlynedd. Mae coedwigaeth gymunedol yn chwarae rhan fawr yn eu gweledigaeth. Yn rhan o hyn, bydd £200,000 yn cael ei ddyrannu i'r Rhaglen Recriwtiaid Newydd ar gyfer adeiladu cyfleusterau a chanolfan ymwelwyr yng nghanolfan gweithgareddau awyr agored Daerwynno, a bydd £65,000 yn cael ei ddefnyddio hefyd i ddatblygu llwybrau drwy'r goedwig leol. Yn yr amser sy'n weddill gennyf, hoffwn wneud ychydig o sylwadau ar rai o'r argymhellion eraill. Mae argymhelliad 1 yn bwysig iawn: nid yw'n dda ein bod mor bell ar ôl gwledydd eraill o ran cyfraddau plannu. Credaf fod hyn yn cysylltu ag argymhelliad 9, gyda'r manteision economaidd y gallem eu sicrhau drwy roi hwb i gynhyrchu coed. Rwy'n meddwl am y cyfleoedd tai sy'n cael eu harddangos ym Mhentre Solar yn Sir Benfro er enghraifft. Mae argymhellion 3 ac 8 yn bwysig iawn hefyd. Gall coedwigo leihau'r perygl o lifogydd, a chyhoeddodd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn gynharach eleni sut roeddent yn datblygu coedwigoedd yn ardal y Llynnoedd mewn ymateb i lifogydd yno. Gallai rhaglen o'r fath helpu ffermwyr mewn ardaloedd ymylol hefyd, yn yr ucheldiroedd sy'n anodd eu ffermio'n gynhyrchiol. Felly, mae'n hanfodol ein bod yn edrych ar sut y gellir teilwra cymorth i'w hannog i wneud hynny. Yn olaf, o ran argymhelliad 4, rhannaf y siom fod Llywodraeth Cymru wedi gwrthod yr argymhelliad hwn, yn enwedig o ystyried ein trafodaethau ar lygredd aer yr wythnos diwethaf. Edrychodd astudiaeth wyddonol gan EarthSense Systems ar sut y gellid lleihau llygredd ar Stryd Oxford yn Llundain, a daeth i'r casgliad fod plannu coed yn effeithiol ar gyfer lleihau lefelau llygryddion a'u bod yn gwneud hynny hyd at 100 gwaith yn rhatach na strategaethau eraill.