techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank the local Member for inviting me to join a local campaign that I know he is taking very seriously. However, I'm sure you will understand that it's for the health board to take the decision on whether they do have a specialist centre for breast care and on where that is as well. They need to engage the local public, and particular the community health council. It is possible, where I could be called upon to make a decision, you understand that I wouldn't express a view on it. But what I will say is to reiterate points that I've made previously - that the decisions around the capital programme, in particular the specialist and critical care centre, are part of a whole healthcare system that includes Ysbyty Ystrad Fawr. The services that are provided there need to be based on what is the evidence of patient benefits in the patient experience, the patient outcomes in a genuinely sustainable service. I'm aware that there are proposals and discussions about a specialist breast care service, and I look forward to receiving the outcome of those, and understand that they really are founded on those really important points about how we deliver a better service, not just for your constituents, but constituents across Gwent and wider south Wales as well.
Welsh: Diolch i'r Aelod lleol am fy ngwahodd i ymuno ag ymgyrch leol y gwn ei fod yn daer iawn yn ei chylch. Fodd bynnag, rwy'n siŵr y byddwch yn deall mai mater i'r bwrdd iechyd yw penderfynu a ydynt am gael canolfan arbenigol ar gyfer gofal y fron a lle i'w chael hefyd. Mae angen iddynt ymgysylltu â'r cyhoedd yn lleol, ac yn arbennig y cyngor iechyd cymuned. Mae'n bosibl, lle y gallai fod gofyn i mi wneud penderfyniad, rydych yn deall na fyddwn yn mynegi barn ar hynny. Ond yr hyn a wnaf yw ailadrodd pwyntiau a wneuthum o'r blaen - fod y penderfyniadau ynglŷn â'r rhaglen gyfalaf, yn enwedig y ganolfan gofal arbenigol a chritigol, yn rhan o system gofal iechyd gyfan sy'n cynnwys Ysbyty Ystrad Fawr. Mae angen i'r gwasanaethau a ddarperir yno fod yn seiliedig ar y dystiolaeth o fanteision i gleifion ym mhrofiad y claf, y canlyniadau i gleifion mewn gwasanaeth gwirioneddol gynaliadwy. Rwy'n ymwybodol fod yna gynigion a thrafodaethau am wasanaeth arbenigol gofal y fron, ac edrychaf ymlaen at gael eu canlyniad, a deallaf eu bod mewn gwirionedd yn seiliedig ar y pwyntiau pwysig iawn ynglŷn â'r ffordd yr awn ati i ddarparu gwasanaeth gwell, nid yn unig ar gyfer eich etholwyr chi, ond i etholwyr ar draws Gwent a de Cymru yn ehangach hefyd.
English: Cabinet Secretary, following the same question that my predecessor asked, Ysbyty Ystrad Fawr is one of the sites being considered by Aneurin Bevan board for a specialist centre of excellence for breast cancer services -
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, yn dilyn yr un cwestiwn ag y gofynnodd fy rhagflaenydd, mae Ysbyty Ystrad Fawr yn un o'r safleoedd sy'n cael eu hystyried gan fwrdd Aneurin Bevan ar gyfer canolfan arbenigol o ragoriaeth ar gyfer gwasanaethau canser y fron -
English: That's what I just said.
Welsh: Dyna beth rwyf newydd ei ddweud.
English: Yes, I know. I'm just mentioning it and agreeing with you. [Interruption.] In March this year, it was reported, Presiding Officer, that patients in Gwent are waiting longer for breast cancer referrals than anywhere else in Wales. Will the Cabinet Secretary advise when a decision is likely to be taken, and will he commit to exploring all options available to him to deliver excellent breast cancer services in South Wales East?
Welsh: Ie, rwy'n gwybod. Rwy'n sôn am y peth ac yn cytuno â chi. [Torri ar draws.] Ym mis Mawrth eleni, Lywydd, adroddwyd bod cleifion yng Ngwent yn aros yn hwy am atgyfeiriadau canser y fron nag yn unman arall yng Nghymru. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ddweud pa bryd y mae penderfyniad yn debygol o gael ei wneud, ac a wnaiff ymrwymo i archwilio'r holl opsiynau sydd ar gael iddo i ddarparu gwasanaethau canser y fron rhagorol yn Nwyrain De Cymru?
English: I thank the Member for the question. In trying to discern what's different about the points made by the Member for Caerphilly - I've said what I said about not being able to comment on an individual decision, but the evidence about the current service drives the need to think about how the service is delivered in the future. And that's the point - I'm not thinking you can deliver the same service in the same pattern and expect improvement. So, I look forward to seeing the proposals that the health board are running, and have a discussion with the local population and the community health councils. If it comes across my desk, I will look at, as I've said to the local Member for Caerphilly, the evidence of patient benefit, experience and outcome, and a genuinely sustainable high-quality service.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Wrth geisio dirnad beth sy'n wahanol am y pwyntiau a wnaed gan yr Aelod dros Gaerffili - rwyf wedi dweud yr hyn a ddywedais ynglŷn â methu gwneud sylwadau ar benderfyniad unigol, ond mae'r dystiolaeth am y gwasanaeth presennol yn ysgogi'r angen i feddwl ynglŷn â sut y bydd y gwasanaeth yn cael ei ddarparu yn y dyfodol. A dyna'r pwynt - nid wyf yn meddwl y gallwch ddarparu'r un gwasanaeth ar yr un patrwm a disgwyl gwelliant. Felly, edrychaf ymlaen at weld cynigion y bwrdd iechyd, a chael trafodaeth â'r boblogaeth leol a'r cynghorau iechyd cymuned. Os daw ar fy nesg, fel y dywedais wrth yr Aelod lleol dros Gaerffili, byddaf yn edrych ar y dystiolaeth o fudd, profiad a chanlyniadau i gleifion, a gwasanaeth o ansawdd uchel sy'n wirioneddol gynaliadwy.
English: Some people were clearly disappointed by the scope of services available, and particularly the nature of the emergency service, compared to their prior expectations. I just wonder if there are any lessons to be learned by the Welsh Government or the health board as plans are made and communicated for the future of the Royal Gwent Hospital in Newport and Nevill Hall Hospital in Abergavenny, in light of the very welcome specialist and critical care centre.
Welsh: Roedd rhai pobl yn amlwg yn siomedig ynglŷn â chwmpas y gwasanaethau sydd ar gael, a natur y gwasanaeth brys yn arbennig, o gymharu â'u disgwyliadau blaenorol. Rwy'n meddwl tybed a oes unrhyw wersi i Lywodraeth Cymru neu'r bwrdd iechyd eu dysgu wrth i gynlluniau gael eu gwneud a'u cyfleu ar gyfer dyfodol Ysbyty Brenhinol Gwent yng Nghasnewydd ac Ysbyty Nevill Hall yn y Fenni, yn sgil y ganolfan gofal arbenigol a chritigol sydd i'w chroesawu'n fawr.
English: Thank you for the question. I expect resources between and within primary and secondary care to be used to address the health and well-being needs of the populations that each health board area serves. I expect resource use to both lead and follow the changing pattern of services as more care is delivered closer to home.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Rwy'n disgwyl y caiff adnoddau rhwng ac o fewn gofal sylfaenol a gofal eilaidd eu defnyddio i fynd i'r afael ag anghenion iechyd a lles y poblogaethau y mae pob ardal bwrdd iechyd yn eu gwasanaethu. Rwy'n disgwyl i'r defnydd o adnoddau arwain a dilyn y patrwm newidiol o wasanaethau wrth i fwy o ofal gael ei ddarparu yn nes at adref.
English: Can I thank the Cabinet Secretary for that response? But the share of the Welsh health budget spent on primary care has reduced over recent years. Is there any intention from the Welsh Government to try and reverse this trend, because I believe, and I hope the Cabinet Secretary does, that spending money in primary care saves money further along the line?
Welsh: A gaf fi ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am yr ymateb hwnnw? Ond mae cyfran cyllideb iechyd Cymru a werir ar ofal sylfaenol wedi gostwng dros y blynyddoedd diwethaf. A oes unrhyw fwriad gan Lywodraeth Cymru i geisio gwrthdroi'r duedd hon, gan fy mod yn credu, ac rwy'n gobeithio bod Ysgrifennydd y Cabinet yn credu bod gwario arian mewn gofal sylfaenol yn arbed arian ymhellach ar hyd y ffordd?
English: Cabinet Secretary, community pharmacies have a big role to play in delivering care in the right place at the right time, as you just talked about. I had the chance, recently, to visit a Lloyds Pharmacy in my constituency. I was struck by the disjoint between hospitals and community pharmacists when it comes to discharge. Although discharge medicine reviews do happen, I understand that 30 per cent of hospital readmissions are down to medicine errors. Is this an area the Cabinet Secretary will be looking at in the current negotiations he's having with Community Pharmacy Wales around a new pharmacy contract for Wales?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, mae gan fferyllfeydd cymunedol rôl fawr i'w chwarae yn darparu gofal yn y lle iawn ar yr adeg iawn, fel rydych newydd fod yn siarad yn ei gylch. Cefais gyfle, yn ddiweddar, i ymweld â Fferyllfa Lloyds yn fy etholaeth. Cefais fy nharo gan y datgysylltiad rhwng ysbytai a fferyllwyr cymunedol mewn perthynas â rhyddhau o'r ysbyty. Er bod adolygu meddyginiaethau wrth ryddhau yn digwydd, deallaf fod 30 y cant o aildderbyniadau i'r ysbyty yn deillio o gamgymeriadau gyda meddyginiaethau. A yw hwn yn faes y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn edrych arno yn y trafodaethau y mae'n eu cael ar hyn o bryd gyda Fferylliaeth Gymunedol Cymru ynglŷn â chontract fferylliaeth newydd i Gymru?
English: You made that announcement last month of £20,000 to attract new junior doctors to work in general practice in areas of Wales where it's difficult to attract doctors. Naturally, we welcomed that, but it does nothing for the huge pressures on GPs currently in post this afternoon, in all parts of Wales if truth be told. So, what about vireing some resources and funding to primary care now in order to assist those GPs currently working, as well as attracting future GPs?
Welsh: Gwnaethoch chi'r cyhoeddiad yna fis diwethaf o £20,000 i ddenu meddygon ifanc newydd fel meddygon teulu yn y rhannau o Gymru sydd yn anodd iawn i ddenu meddygon oni bai. Yn naturiol, roeddem ni'n croesawu hynny, ond nid ydyw e'n gwneud dim byd gogyfer y pwysau gwaith anferthol sydd ar feddygon teulu sydd yn eu swyddi nawr, y prynhawn yma, ym mhob rhan o Gymru a dweud y gwir. Felly, beth am arallgyfeirio ychydig yn fwy o arian ac adnoddau i ofal sylfaenol nawr er mwyn helpu'r meddygon yna sydd yn eu gwaith nawr, yn ogystal â denu meddygon yn y dyfodol?
English: I'd just like to pick up on the point made by Nick Ramsay because it's completely unacceptable that a third of all hospital readmissions are due to medicine errors. I want to probe a little bit further on the specific point that when it's been decided that somebody is ready to leave hospital, why is it not possible for them to then pick up the prescription that they may have been prescribed from their community pharmacist, rather than having to wait for it to be dispensed by the hospital? Because that would then enable them to get out of hospital quicker, making them get well quicker, and making the bed available for somebody else.
Welsh: Hoffwn godi'r pwynt a wnaeth Nick Ramsay oherwydd mae'n gwbl annerbyniol fod traean o'r holl aildderbyniadau i'r ysbyty yn ganlyniad i gamgymeriadau gyda meddyginiaeth. Rwyf am ymchwilio ychydig ymhellach i'r pwynt penodol am bobl y penderfynwyd eu bod yn barod i adael yr ysbyty ac a allai fod wedi cael presgripsiwn. Pam na allent gasglu'r presgripsiwn hwnnw gan eu fferyllydd cymunedol yn hytrach na gorfod aros iddo gael ei ddosbarthu gan yr ysbyty? Oherwydd byddai hynny wedyn yn eu galluogi i adael yr ysbyty yn gynt, gan eu gwneud yn well yn gynt, a rhyddhau'r gwely i rywun arall.
English: It's part of the work that I expect to see undertaken because I think the ideal thing would be for people to be able to have that medication, wherever possible, delivered by or with their community pharmacy, whether it's about collecting or about a home delivery service. The great majority of community pharmacies do provide that form of service. I think it would help in seeing people leave the hospital when they're fit for discharge. It would also deal with some of the delays within the hospital pharmacy service that we know take place as well. So, people that really have to be seen within a hospital pharmacy setting should get their medication more rapidly, as well as it allowing people to leave. So, it's absolutely a part of the work that I've asked to take place and, as I say, I look forward, over the next six months or so, to reporting back to Members on the progress that is being made.
Welsh: Mae'n rhan o'r gwaith rwy'n disgwyl ei weld yn cael ei wneud gan fy mod yn credu mai'r peth delfrydol fyddai i bobl allu cael y feddyginiaeth honno, lle bynnag y bo modd, wedi'i darparu gan neu gyda'u fferyllfa gymunedol, boed yn ymwneud â chasglu neu wasanaeth cludo i'r cartref. Mae mwyafrif helaeth y fferyllfeydd cymunedol yn darparu gwasanaeth o'r fath. Rwy'n credu y byddai'n helpu i weld pobl yn gadael yr ysbyty pan fyddant yn barod i gael eu rhyddhau. Byddai hefyd yn delio â pheth o'r oedi yng ngwasanaeth fferyllol yr ysbytai y gwyddom ei fod yn digwydd hefyd. Felly, dylai pobl sy'n rhaid iddynt gael eu gweld gan fferyllydd ysbyty gael eu meddyginiaeth yn gynt, a bydd hefyd yn caniatáu i bobl adael. Felly, mae'n bendant yn rhan o'r gwaith rwyf wedi gofyn amdano ac fel y dywedais, rwy'n edrych ymlaen, yn ystod yr oddeutu chwe mis nesaf, at adrodd yn ôl i'r Aelodau ar y cynnydd sy'n cael ei wneud.
English: Yes. I'm happy to say that the most recent perinatal mortality surveillance report, published in May of this year, showed that Wales's neonatal outcomes were comparable to the UK as a whole, and better than some areas with similar levels of high deprivation. So, we will continue to invest in the workforce and in capital to develop neonatal services for the future.
Welsh: Gwnaf. Rwy'n hapus i ddweud bod yr adroddiad gwyliadwriaeth diweddaraf ar farwolaethau amenedigol a gyhoeddwyd ym mis Mai eleni, yn dangos bod canlyniadau newyddenedigol Cymru yn debyg i'r DU gyfan, ac yn well na rhai ardaloedd sydd â lefelau tebyg o amddifadedd uchel. Felly, byddwn yn parhau i fuddsoddi yn y gweithlu ac mewn cyfalaf i ddatblygu gwasanaethau newyddenedigol ar gyfer y dyfodol.
English: I'm glad to recognise the improvement in outcomes. However, you will be aware that a recent report by Bliss highlighted that only two out of 10 neonatal units had enough nurses to staff their cots in line with national standards. If you fail to address this matter for next September's trainee nurse intake, then will it not become impossible for your Government to fulfil the commitment made by the First Minister on 13 July for neonatal services in Wales to be properly staffed by 2021? Given that, I wonder if you could highlight what actions you're taking to ensure that this commitment is indeed met.
Welsh: Rwy'n falch o gydnabod y gwelliant yn y canlyniadau. Fodd bynnag, fe fyddwch yn ymwybodol fod adroddiad diweddar gan Bliss yn dangos mai dwy yn unig o 10 uned newyddenedigol oedd â digon o nyrsys i staffio'u cotiau yn unol â safonau cenedlaethol. Os methwch fynd i'r afael â'r mater hwn o ran nifer y nyrsys dan hyfforddiant fis Medi nesaf, yna oni fydd yn amhosibl i'ch Llywodraeth gyflawni'r ymrwymiad a wnaed gan y Prif Weinidog ar 13 Gorffennaf i staffio gwasanaethau newyddenedigol yng Nghymru yn briodol erbyn 2021? O ystyried hynny, tybed a allwch nodi pa gamau rydych yn eu cymryd i sicrhau bod yr ymrwymiad hwn yn cael ei gyflawni mewn gwirionedd.
English: Although latest figures suggest that obesity levels among children in Wales are stable, rates are still unacceptably high. Our programme for government makes a clear commitment to tackling obesity, working across Government and with schools to promote and increase healthier lifestyle choices.
Welsh: Er bod y ffigurau diweddaraf yn awgrymu bod lefelau gordewdra ymhlith plant yng Nghymru yn sefydlog, mae'r cyfraddau'n dal i fod yn annerbyniol o uchel. Mae ein rhaglen lywodraethu yn gwneud ymrwymiad clir i fynd i'r afael â gordewdra, gan weithio ar draws y Llywodraeth a gydag ysgolion i hyrwyddo a chynyddu dewisiadau byw'n iachach.
English: Publication of the UK Government's action plan for tackling childhood obesity met with criticism from campaigners due to the watering down of many of the expected proposals, especially those around sugar and on the advertising of unhealthy foods. In the Cwm Taf Local Health Board area, which includes my constituency, 28.1 per cent of four- to five-year-olds, the second highest in Wales, are overweight or obese, and there is a pressing need to take action. Will the Minister make representations to the UK Government that the proposals contained in their action plan are inadequate and need urgent revisiting to give children in my constituency and across Wales the protection they need?
Welsh: Beirniadwyd cyhoeddiad cynllun gweithredu Llywodraeth y DU ar gyfer mynd i'r afael â gordewdra plentyndod gan ymgyrchwyr yn sgil glastwreiddio llawer o'r cynigion disgwyliedig, yn enwedig rhai'n ymwneud â siwgr ac ar hysbysebu bwydydd afiach. Yn ardal Bwrdd Iechyd Lleol Cwm Taf, sy'n cynnwys fy etholaeth i, mae 28.1 y cant o blant pedair i bump oed yn cario gormod o bwysau neu'n ordew, y gyfradd ail uchaf yng Nghymru, ac mae angen dybryd i weithredu. A wnaiff y Gweinidog gyflwyno sylwadau i Lywodraeth y DU fod y cynigion sydd wedi'u cynnwys yn eu cynllun gweithredu yn annigonol a bod angen ailedrych arnynt ar frys i roi'r amddiffyniad sydd ei angen i blant yn fy etholaeth ac ar draws Cymru?
English: Well, the Welsh Government joined many others in expressing some disappointment at the lack of ambition in the UK Government's childhood obesity strategy. There are a number of areas in which the Welsh Government has consistently urged the Secretary of State for Health to deliver stronger action at a UK level, and that includes tougher action on sugar, for example, and particularly on the advertising of unhealthy foods to children. The Cabinet Secretary and I have jointly written to the Secretary of State for Health on this precise matter, expressing our disappointment and pressing the case for tougher action as well. But, in the meantime, we do continue to use all of the levers that we have here in Wales, for example, to support our food industry centres to help reformulate their products to reduce sugar, salt and fat, and we continue to work to ensure that children have a healthier start in life, for example, through our 10 Steps to a Healthy Weight programme, our Healthy Child Wales programme and the network of healthy schools initiative, which 99 per cent of schools in Wales are taking part in.
Welsh: Wel, ymunodd Llywodraeth Cymru â nifer o rai eraill i fynegi rhywfaint o siom ynglŷn â'r diffyg uchelgais yn strategaeth gordewdra mewn plentyndod Llywodraeth y DU. Mae yna nifer o feysydd lle y mae Llywodraeth Cymru wedi annog yr Ysgrifennydd Gwladol dros Iechyd yn gyson i roi camau gweithredu mwy cadarn ar waith ar lefel y DU, ac mae hynny'n cynnwys camau llymach ar siwgr, er enghraifft, ac yn enwedig ar hysbysebu bwydydd afiach i blant. Mae Ysgrifennydd y Cabinet a minnau wedi ysgrifennu ar y cyd at yr Ysgrifennydd Gwladol dros Iechyd ar yr union fater hwn, yn mynegi ein siom a'n pwyso am weithredu llymach hefyd. Ond yn y cyfamser, rydym yn parhau i ddefnyddio'r holl ddulliau sydd gennym yma yng Nghymru, er enghraifft, i gynorthwyo ein canolfannau diwydiant bwyd i helpu i ail-greu eu cynhyrchion i gynnwys llai o siwgr, halen a braster, ac rydym yn parhau i weithio i sicrhau bod plant yn cael dechrau iachach mewn bywyd, er enghraifft, drwy ein rhaglen 10 Cam at Bwysau Iach, ein rhaglen Plant Iach Cymru a rhwydwaith Menter Ysgolion Iach, gyda 99 y cant o'r ysgolion yng Nghymru yn cymryd rhan ynddi.
English: Health boards in Wales follow national guidance to support general practitioners and other healthcare professionals in the management of patients with coeliac disease. Staple items, such as fresh bread and pasta, are available on prescription to help patients optimise their nutritional status and maintain a healthy, well-balanced lifestyle.
Welsh: Mae byrddau iechyd yng Nghymru yn dilyn canllawiau cenedlaethol i gynorthwyo meddygon teulu a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol eraill i reoli cleifion â chlefyd seliag. Mae eitemau prif fwydydd, fel bara ffres a phasta, ar gael ar bresgripsiwn i helpu cleifion i wella eu statws maethol a chynnal ffordd o fyw iach a cytbwys.
English: I thank the Minister for that response. I have been contacted by a constituent who suffers from coeliac disease, who finds it very difficult to find foods that are certain to be 100 per cent gluten free, and is very concerned that the staple food may be withdrawn from the list of free prescriptions. Would you be able to reassure my constituent about that issue?
Welsh: Diolch i'r Gweinidog am yr ymateb hwnnw. Daeth etholwr sy'n dioddef o glefyd seliag i gysylltiad â mi. Mae'n ei chael hi'n anodd iawn dod o hyd i fwydydd sy'n sicr o beidio â chynnwys unrhyw glwten o gwbl, ac mae'n bryderus iawn y gall y prif fwydydd gael eu tynnu oddi ar y rhestr o bresgripsiynau am ddim. A ydych chi'n gallu tawelu meddwl fy etholwr ynglŷn â'r mater hwnnw?
English: Yes. There are no plans to change the current situation with regard to staple items such as, as I said, fresh bread and pasta being available on prescription. Community pharmacies are actually really important in terms of providing people with coeliac disease the opportunity to buy a wide range of products, as well as what they receive on prescription. That just reinforces again the importance of community pharmacy in terms of meeting the health needs of people with coeliac disease and a wide range of other conditions.
Welsh: Ydw. Nid oes unrhyw gynlluniau i newid y sefyllfa bresennol o ran bod eitemau o brif fwydydd megis bara ffres a phasta, fel y dywedais, ar gael ar bresgripsiwn. Mae fferyllfeydd cymunedol yn bwysig iawn am eu bod yn rhoi cyfle i bobl â chlefyd seliag brynu amrywiaeth eang o gynhyrchion, yn ogystal â'r hyn y maent yn ei gael ar bresgripsiwn. Mae hynny eto'n atgyfnerthu pwysigrwydd fferylliaeth gymunedol yn diwallu anghenion iechyd pobl â chlefyd seliag ac ystod eang o gyflyrau eraill.
English: I expect all health boards to provide safe and effective out-of-hours services to respond to urgent healthcare needs. This includes ensuring that those with the most urgent clinical needs are dealt with soonest, and that all patients are dealt with within a clinically appropriate time.
Welsh: Rwy'n disgwyl i bob bwrdd iechyd ddarparu gwasanaethau y tu allan i oriau sy'n ddiogel ac yn effeithiol i ymateb i anghenion gofal iechyd brys. Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod y rhai sydd â'r anghenion clinigol brys mwyaf difrifol yn cael eu trin yn gyntaf, a bod pob claf yn cael ei drin o fewn amser sy'n briodol yn glinigol.