English: Having battled 17 years ago as a parent to secure speech and language therapy, I know how critical it is for young lives and life chances. We know, over eight years ago, when the Communities and Culture Committee here did an inquiry into the youth justice estate, that the Royal College of Speech and Language Therapists told us then that a high proportion of people in the youth justice estate had speech, language and communication needs. We understand that, even today, 60 per cent of them still have those communication, speech and language needs in the youth justice estate. Yet we've seen the closure of Afasic Cymru, forced on its trustees by the Welsh Government's decision to end the children and families delivery grant and switch the funding elsewhere. This was the only charity representing families of children with speech, language and communication needs in Wales, supporting hundreds of families in north Wales alone over the last year, taking pressure off statutory services and improving lives. When I wrote to the Minister for Children and Social Care about this, he replied 'I can assure you that Local Health Boards are committed to working in partnership with Local Education Authorities to make sure schools continue to be able to provide support for these families.' Well, yes, health boards and local authorities are often happy to work with the third sector, and they do generally try their best, but they don't offer the support strategies and impartial advice in people's homes that was provided by Afasic Cymru. I have to say this misguided Welsh Government approach is damaging lives and imposing additional and avoidable costs on public sector providers when they should instead be asking these front-line change makers how they can help public services deliver more for less and ensure these young children have the life chances they need and deserve.
Welsh: Ar ôl brwydro 17 mlynedd yn ôl fel rhiant i sicrhau therapi iaith a lleferydd, gwn pa mor hanfodol ydyw i fywydau ifanc a chyfleoedd bywyd. Fe wyddom, dros wyth mlynedd yn ôl, pan gynhaliodd y Pwyllgor Cymunedau a Diwylliant yma ymchwiliad i'r ystâd cyfiawnder ieuenctid, fod Coleg Brenhinol y Therapyddion Lleferydd ac Iaith wedi dweud wrthym ar y pryd fod gan gyfran uchel o bobl yn yr ystâd cyfiawnder ieuenctid anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu. Deallwn, hyd yn oed heddiw, fod gan 60 y cant ohonynt o hyd anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu o'r fath yn yr ystâd cyfiawnder ieuenctid. Eto rydym wedi gweld cau Afasic Cymru, rhywbeth a orfodwyd ar ei ymddiriedolwyr gan benderfyniad Llywodraeth Cymru i ddiddymu grant darparu i blant a theuluoedd a symud y cyllid i rywle arall. Dyma oedd yr unig elusen a gynrychiolai deuluoedd plant ag anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu yng Nghymru, a chefnogodd gannoedd o deuluoedd yng ngogledd Cymru yn unig dros y flwyddyn ddiwethaf, gan dynnu'r pwysau oddi ar y gwasanaethau statudol a gwella bywydau. Pan ysgrifennais at y Gweinidog Plant a Gofal Cymdeithasol ynglŷn â hyn, atebodd Gallaf eich sicrhau bod Byrddau Iechyd Lleol wedi ymrwymo i weithio mewn partneriaeth ag Awdurdodau Addysg Lleol i sicrhau bod ysgolion yn parhau i allu darparu cymorth ar gyfer y teuluoedd hyn. Wel, mae byrddau iechyd ac awdurdodau lleol yn aml yn hapus i weithio gyda'r trydydd sector, ac yn gyffredinol ceisiant wneud eu gorau, ond nid ydynt yn cynnig y strategaethau cymorth a chyngor diduedd yng nghartrefi pobl a ddarparwyd gan Afasic Cymru. Rhaid i mi ddweud, mae'r dull cyfeiliornus hwn o weithredu ar ran Llywodraeth Cymru yn niweidio bywydau ac yn creu costau ychwanegol a diangen i ddarparwyr y sector cyhoeddus pan ddylent fod yn gofyn i'r rhain sy'n cyflawni newid ar y rheng flaen sut y gallant hwy helpu gwasanaethau cyhoeddus i gyflawni mwy am lai a sicrhau bod y plant ifanc hyn yn cael y cyfleoedd bywyd y maent eu hangen ac yn eu haeddu.