English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to thank Members who have brought forward today's debate and the opportunity to discuss the implementation of Wales's landmark nurse staffing legislation. It's good to see the fellow of the Royal College of Nursing who was the Member in charge of that piece of legislation in the Chamber today as well. Together with colleagues from across the Chamber, I recognise the critical role that nurses play within our multidisciplinary teams, delivering healthcare right across Wales. The delivery of safe and sustainable services relies on our ability to train, recruit and retain nurses, together with other NHS staff, within our publicly run healthcare system here in Wales. Ensuring that we have the nurses that we need is a challenge here in Wales and much more broadly across the UK and beyond. In England, for example, the vacancy rate is nearly double that in Wales in the nursing workforce. But, in Wales, we have chosen not to dilute the nursing workforce by introducing nurse associates, as they are doing in England. The actions needed to meet the challenges we face extend well beyond the nurse staffing Act. However, the RCN's report that has been highlighted does recognise a number of the positive effects of the Act so far. For example, we know that, following the implementation of the Act, more than £17 million of additional funding was invested in increasing our nursing workforce in adult acute medical and surgical wards. That is an immediate and tangible benefit for our front-line nurses, the staff that they work with and, above all, for the patients that they care for. We hear regularly from nurses, right up to the most senior levels, that the Act has made a clear difference to the weight attached to their professional judgment when they have what can be difficult conversations about nurse staffing levels with their colleagues. This was one of the key reasons for passing the legislation in the form that it took, and it has been really reassuring to hear that that is already making a difference. Overall, I'm positive about how quickly our health boards have adapted to their new duties, and this Assembly should be genuinely proud of the legislation that we passed unanimously three years ago. And I was certainly proud to announce last week that this Government will extend the Act's second duty to paediatric in-patient wards before the end of this Assembly term. My officials work closely with staff from each health board through the all-Wales nurse staffing programme. In this way, we have identified and started to address several of the issues that are included as recommendations in the RCN report. I recently allocated funding for two informatics posts within National Wales Informatics Service to work with the all-Wales nurse staffing programme to take forward a national IT solution. And that will support health boards to meet their reporting duties under the Act. We also recognise the need to be able to accurately gauge the impact of this trailblazing legislation. And, with imitation being the sincerest form of flattery, it's good to see that Scotland have followed our lead, and there are serious conversations in England too. And I look forward to a future Government following our lead in England. On evaluation, I will commission a robust independent evaluation that is scheduled to coincide with the conclusion of the first three-year reporting period in April 2021. We are, however, far from complacent, and I do want to address some of the points made about numbers, but also about retention. It is tempting to point out, say, that we've retained an extra 1,900 nurses over the last five years or so because of our efforts and, therefore, when you think about it, rather than having a small fall in this last year, we've actually increased nurse numbers over five years. But I think we should leave the doublespeak to other people, because the truth is that, within this whole Assembly term, we've increased the number of registered nurses and members of the nursing family working with our national health service. But, last year, for the first time, we saw 65 more nurses leaving NHS Wales than joining. Members, though, will be aware of the significant investment that we have made in health professional education and training, which has seen nurse training places increase from 1,053 in 2014 to 1,987, following my recent announcement on investing even more in nurse training. That investment also includes 140 places on return-to-practice programmes for nurses. And this year, 970 nurses graduated in Wales, compared to 778 in 2018. So we are making deliberate and definitive progress in training more of our own nurses. I'll happily take the intervention.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddiolch i'r Aelodau sydd wedi cyflwyno'r ddadl heddiw a'r cyfle i drafod gweithrediad deddfwriaeth lefelau staff nyrsio arloesol Cymru. Mae'n dda gweld cymrawd o'r Coleg Nyrsio Brenhinol, a oedd yn Aelod cyfrifol ar gyfer y ddeddfwriaeth honno, yn y Siambr heddiw hefyd. Ynghyd â chyd-Aelodau o bob rhan o'r Siambr, rwy'n cydnabod y rôl allweddol y mae nyrsys yn ei chwarae yn ein timau amlddisgyblaethol, yn darparu gofal iechyd ledled Cymru. Mae darparu gwasanaethau diogel a chynaliadwy yn dibynnu ar ein gallu i hyfforddi, recriwtio a chadw nyrsys, ynghyd â staff eraill y GIG, yn ein system gofal iechyd cyhoeddus yma yng Nghymru. Mae sicrhau bod gennym y nyrsys rydym eu hangen yn her yma yng Nghymru ac yn llawer mwy eang ar draws y DU a thu hwnt. Yn Lloegr, er enghraifft, mae cyfradd y swyddi gwag yn y gweithlu nyrsio bron ddwywaith cymaint â'r gyfradd yng Nghymru. Ond yng Nghymru, rydym wedi dewis peidio â gwanhau'r gweithlu nyrsio drwy gyflwyno nyrsys cyswllt, fel y maent yn ei wneud yn Lloegr. Mae'r camau gweithredu sydd eu hangen i ateb yr heriau a wynebwn yn ymestyn ymhell y tu hwnt i'r Ddeddf lefelau staff nyrsio. Fodd bynnag, mae adroddiad y Coleg Nyrsio Brenhinol a nodwyd yn cydnabod nifer o effeithiau cadarnhaol y Ddeddf hyd yma. Er enghraifft, wedi i'r Ddeddf ddod i rym, gwyddom fod mwy na £17 miliwn o arian ychwanegol wedi cael ei fuddsoddi i gynyddu ein gweithlu nyrsio mewn wardiau meddygol a llawfeddygol acíwt i oedolion. Mae hwnnw'n fudd uniongyrchol a gweladwy i'n nyrsys rheng flaen, i'r staff y maent yn gweithio gyda hwy ac yn anad dim, i'r cleifion y maent yn gofalu amdanynt. Clywn yn rheolaidd gan nyrsys, hyd at y lefelau uchaf, fod y Ddeddf wedi gwneud gwahaniaeth clir i'r pwys a roddir ar eu barn broffesiynol pan fyddant yn cael yr hyn sy'n gallu bod yn sgyrsiau anodd am lefelau staff nyrsio gyda'u cydweithwyr. Roedd hwn yn un o'r rhesymau allweddol dros basio'r ddeddfwriaeth fel ag yr oedd, ac mae wedi bod yn galonogol iawn clywed ei bod eisoes yn gwneud gwahaniaeth. Ar y cyfan, rwy'n gadarnhaol ynglŷn â pha mor gyflym y mae ein byrddau iechyd wedi addasu i'w dyletswyddau newydd, a dylai'r Cynulliad hwn fod yn wirioneddol falch o'r ddeddfwriaeth a basiwyd yn unfrydol gennym dair blynedd yn ôl. Ac roeddwn yn sicr yn falch o gyhoeddi yr wythnos diwethaf y bydd y Llywodraeth hon yn ymestyn ail ddyletswydd y Ddeddf i gynnwys wardiau cleifion mewnol pediatrig cyn diwedd tymor y Cynulliad hwn. Mae fy swyddogion yn gweithio'n agos gyda staff o bob bwrdd iechyd drwy'r rhaglen staffio nyrsio Cymru. Yn y modd hwn, rydym wedi nodi a dechrau mynd i'r afael â nifer o'r materion sy'n cael eu cynnwys fel argymhellion yn adroddiad y Coleg Nyrsio Brenhinol. Yn ddiweddar, dyrennais gyllid ar gyfer dwy swydd gwybodeg yng Ngwasanaeth Gwybodeg Cenedlaethol Cymru i weithio gyda rhaglen staff nyrsio Cymru i fwrw ymlaen ag ateb TG cenedlaethol. A bydd hynny'n helpu byrddau iechyd i gyflawni eu dyletswyddau adrodd o dan y Ddeddf. Rydym hefyd yn cydnabod yr angen i allu mesur effaith y ddeddfwriaeth arloesol hon yn gywir. A chan mai dynwared yw'r ganmoliaeth eithaf, mae'n dda gweld bod yr Alban wedi dilyn ein harweiniad, ac mae sgyrsiau difrifol ar y gweill yn Lloegr hefyd. Ac edrychaf ymlaen at weld Llywodraeth yn y dyfodol yn dilyn ein harweiniad yn Lloegr. O ran gwerthuso, byddaf yn comisiynu gwerthusiad annibynnol trylwyr a drefnwyd i gyd-fynd â diwedd y cyfnod adrodd tair blynedd cyntaf ym mis Ebrill 2021. Fodd bynnag, nid ydym yn hunanfodlon o bell ffordd, ac rwyf eisiau mynd i'r afael â rhai o'r pwyntiau a wnaethpwyd ynghylch niferoedd, yn ogystal â chadw staff. Mae'n demtasiwn nodi, dyweder, ein bod wedi cadw 1,900 o nyrsys ychwanegol dros y pum mlynedd diwethaf oherwydd ein hymdrechion ac felly, pan feddyliwch am y peth, yn hytrach na chael gostyngiad bach yn y niferoedd hyn y llynedd, mewn gwirionedd rydym wedi cynyddu nifer y nyrsys dros bum mlynedd. Ond rwy'n credu y dylem adael y siarad dwbl i bobl eraill, oherwydd y gwir amdani yw ein bod, o fewn y tymor Cynulliad hwn, wedi cynyddu nifer y nyrsys cofrestredig ac aelodau o'r teulu nyrsio sy'n gweithio gyda'n gwasanaeth iechyd gwladol. Ond y llynedd, am y tro cyntaf, gwelsom 65 yn fwy o nyrsys yn gadael GIG Cymru nag a ymunodd ag ef. Er hynny, bydd yr Aelodau'n ymwybodol o'r buddsoddiad sylweddol a wnaethom mewn addysg a hyfforddiant i weithwyr iechyd proffesiynol, a arweiniodd at gynnydd mewn lleoedd hyfforddi nyrsys o 1,053 yn 2014 i 1,987, yn dilyn fy nghyhoeddiad diweddar ar fuddsoddi mwy fyth mewn hyfforddiant i nyrsys. Mae'r buddsoddiad hwnnw hefyd yn cynnwys 140 o leoedd ar raglenni dychwelyd i weithio ar gyfer nyrsys. Ac eleni, graddiodd 970 o nyrsys yng Nghymru, o gymharu â 778 yn 2018. Felly rydym yn gwneud cynnydd bwriadol a phendant wrth hyfforddi mwy o'n nyrsys ein hunain. Rwy'n hapus i dderbyn yr ymyriad.