English: Tax-raising powers, including the ability to create new taxes, are essential tools for governments to use as a means of raising revenue to support spending for public services and to influence behavioural change. The Wales Act 2014 devolved fiscal powers to the Senedd for the first time, including conferring tax powers to replace stamp duty land tax, landfill tax, as well as the ability to vary the Welsh rates of income tax. These additional fiscal powers mean that approximately 20 per cent of the Welsh Government's budget is now funded from tax revenues. This in turn has increased the accountability of the Welsh Government to the people of Wales - clearly, a welcome development. Last week, the Welsh Minister told the committee that she was continuing to work with the UK Government to secure devolution of a vacant land tax, but that the process has been both time-consuming and frustrating, with discussions already having taken over two years. The Minister has highlighted the challenges from HM Treasury continually requesting further information and has previously said that the UK Government is the final arbiter on whether enough information has been provided to support a proposal. The Minister has mentioned pursuing an independent dispute resolution on whether or not the Welsh Government has provided the necessary information in relation to the vacant land tax, as set out in the Wales Act 2014. This is the first attempt at seeking competence for a new tax and, as a result, it is reasonable to expect teething problems as the process is ironed out. However, it is unlikely that the intention in the Wales Act was that this process would take so long, and casts doubt on whether the mechanism for devolving taxes is fit for purpose. As I'm sure Members from the third Senedd will remember, it has unfortunate echoes of the tortuous LCO system of devolving legislative competence on a piecemeal basis, which added an additional level of complexity and bureaucracy to an already protracted process. I don't imagine anybody would like to return to those days. In the previous Senedd, there was a reluctance from the then Chief Secretary to the Treasury to give evidence to the Finance Committee on its inquiry into the implementation of the Wales Act 2014. However, Simon Hart, Secretary of State for Wales, did attend and when asked about the mechanism for devolving new taxes he said 'if there is a legitimate concern that is raised about maybe the speed of progress or the manner of engagement' he'd be very happy to discuss the issue with the Treasury. We very much welcome the approach, and hope that the new Chief Secretary will be more willing than his predecessor to progress the devolution of this tax with the Minister. We also hope he will be more willing to engage with us as a committee, and participate in the scrutiny of powers that fall within the remit of both the UK Government and the Welsh Government on the devolution of tax powers and other fiscal matters. The committee supports the Minister in working with the UK Government to ensure that there is an effective process for devolving new tax areas to this Senedd. What everybody wants is a smooth and transparent process, and that can only be achieved if the structures to support it are clear, robust and resilient. Diolch.
Welsh: Mae pwerau codi treth, gan gynnwys y gallu i greu trethi newydd, yn arfau hanfodol i lywodraethau eu defnyddio fel ffordd o godi refeniw i gefnogi gwariant ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus ac i ddylanwadu ar newid ymddygiad. Mae Deddf Cymru 2014 wedi datganoli pwerau cyllidol i'r Senedd am y tro cyntaf, gan gynnwys rhoi pwerau trethu i gymryd lle treth dir y dreth stamp, treth tirlenwi, yn ogystal â'r gallu i amrywio cyfraddau treth incwm Cymru. Mae'r pwerau cyllidol ychwanegol hyn yn golygu bod tua 20 y cant o gyllideb Llywodraeth Cymru bellach yn cael ei hariannu o refeniw treth. Mae hyn yn ei dro wedi cynyddu atebolrwydd Llywodraeth Cymru i bobl Cymru - yn amlwg, datblygiad i'w groesawu. Yr wythnos diwethaf, dywedodd Gweinidog Cymru wrth y pwyllgor ei bod yn parhau i weithio gyda Llywodraeth y DU i sicrhau datganoli treth ar dir gwag, ond bod y broses wedi bod yn cymryd llawer o amser ac maen nhw'n rhwystredig, gyda thrafodaethau eisoes wedi cymryd dros ddwy flynedd. Mae'r Gweinidog wedi tynnu sylw at yr heriau gan Drysorlys EM yn gofyn am ragor o wybodaeth yn barhaus ac mae wedi dweud o'r blaen mai Llywodraeth y DU yw'r canolwr terfynol o ran a oes digon o wybodaeth wedi'i darparu i gefnogi cynnig. Mae'r Gweinidog wedi sôn am fynd ar drywydd datrys anghydfodau annibynnol ynghylch a yw Llywodraeth Cymru wedi darparu'r wybodaeth angenrheidiol ynglŷn â'r dreth ar dir gwag ai peidio, fel y nodir yn Neddf Cymru 2014. Dyma'r ymgais gyntaf i geisio cymhwysedd ar gyfer treth newydd ac, o ganlyniad, mae'n rhesymol disgwyl problemau cychwynnol wrth i'r broses gael ei datrys. Fodd bynnag, mae'n annhebygol mai'r bwriad yn Neddf Cymru oedd y byddai'r broses hon yn cymryd cyhyd, ac yn bwrw amheuaeth ynghylch a yw'r dull ar gyfer datganoli trethi yn addas i'r diben. Fel y bydd aelodau o'r drydedd Senedd yn cofio, rwy'n siŵr, mae ganddo adleisiau anffodus o'r system gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arteithiol o ddatganoli cymhwysedd deddfwriaethol yn dameidiog, a oedd yn ychwanegu lefel ychwanegol o gymhlethdod a biwrocratiaeth at broses sydd eisoes yn hirfaith. Dydw i ddim yn dychmygu y byddai unrhyw un yn hoffi dychwelyd i'r dyddiau hynny. Yn y Senedd flaenorol, roedd Prif Ysgrifennydd y Trysorlys ar y pryd yn amharod i roi tystiolaeth i'r Pwyllgor Cyllid ar ei ymchwiliad i weithredu Deddf Cymru 2014. Fodd bynnag, roedd Simon Hart, Ysgrifennydd Gwladol Cymru, yn bresennol a phan ofynnwyd iddo am y dull ar gyfer datganoli trethi newydd dywedodd 'pe byddai pryder dilys yn cael ei godi ynghylch cyflymder cynnydd neu'r dull o ymgysylltu', byddai'n hapus iawn i drafod y mater gyda'r Trysorlys. Rydym yn croesawu'r dull gweithredu yn fawr, ac yn gobeithio y bydd y Prif Ysgrifennydd newydd yn fwy parod na'i ragflaenydd i fwrw ymlaen â datganoli'r dreth hon gyda'r Gweinidog. Rydym hefyd yn gobeithio y bydd yn fwy parod i ymgysylltu â ni fel pwyllgor, a chymryd rhan yn y gwaith o graffu ar bwerau sy'n dod o fewn cylch gwaith Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru ar ddatganoli pwerau treth a materion cyllidol eraill. Mae'r pwyllgor yn cefnogi'r Gweinidog i weithio gyda Llywodraeth y DU i sicrhau bod proses effeithiol ar gyfer datganoli meysydd treth newydd i'r Senedd hon. Yr hyn y mae ar bawb ei eisiau yw proses llyfn a thryloyw, a dim ond os yw'r strwythurau i'w gefnogi yn glir, yn gadarn ac yn gydnerth y gellir cyflawni hynny. Diolch.