techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The manifesto on which the Member and I stood for election in May contained a commitment to ban the use of snares in Wales. Our intention is that it should be contained in the agriculture Bill that the Government will bring before the Senedd in our first-year legislative programme.
Welsh: Roedd y maniffesto y safodd yr Aelod a minnau i gael ein hethol ar ei sail ym mis Mai yn cynnwys ymrwymiad i wahardd y defnydd o faglau yng Nghymru. Ein bwriad yw y dylid ei gynnwys yn y Bil amaethyddiaeth y bydd y Llywodraeth yn ei gyflwyno gerbron y Senedd yn ein rhaglen ddeddfwriaethol ar gyfer y flwyddyn gyntaf.
English: First of all, can I thank the First Minister for that response? Thousands of wild and domestic animals are killed or severely injured in Wales every year due to the use of snares. The RSPCA report that the use of snares is still widespread, as many as 51,000 fox snares can be active in Wales at any one time, and there's a lack of compliance with the code. Can I urge the First Minister to bring this piece of legislation forward as a matter of urgency? Because the longer we wait, the more animals will be either killed or injured.
Welsh: Yn gyntaf, a gaf i ddiolch i'r Prif Weinidog am yr ateb yna? Mae miloedd o anifeiliaid gwyllt a domestig yn cael eu lladd neu eu hanafu'n ddifrifol yng Nghymru bob blwyddyn oherwydd y defnydd o faglau. Mae'r RSPCA yn adrodd bod y defnydd o faglau yn dal i fod yn gyffredin, gall cynifer â 51,000 o faglau llwynogod fod yn weithredol yng Nghymru ar unrhyw un adeg, ac mae diffyg cydymffurfio â'r cod. A gaf i annog y Prif Weinidog i gyflwyno'r darn hwn o ddeddfwriaeth fel mater o frys? Oherwydd po hiraf y byddwn ni'n aros, y mwyaf o anifeiliaid fydd naill ai'n cael eu lladd neu eu hanafu.
English: I thank Mike Hedges for that, Llywydd, and I thank him for his consistent championing of this issue and animal welfare issues more generally. I took the opportunity to look again at the report of the committee he chaired in the last Senedd on the use of snares in Wales, published in June 2017. It asked us to collect evidence annually of compliance with the statutory code on best practice on the use of snares in Wales, and if we didn't have evidence that the code was being properly observed, that we should act in the way that we now propose to do. I've discussed this with officials preparing for today's question, Llywydd, and the advice I had was that despite an annual attempt to gather that evidence, very little evidence indeed has been forthcoming that the code is being properly observed in practice. That is the basis on which we will bring forward legislation, and I'm pleased to confirm again, in the way that the Member asked, that this will be part of the first year of the legislative programme of this Senedd term.
Welsh: Diolch i Mike Hedges am hynny, Llywydd, a diolch iddo am hyrwyddo'n gyson y mater hwn a materion lles anifeiliaid yn fwy cyffredinol. Fe wnes i fanteisio ar y cyfle i edrych eto ar adroddiad y pwyllgor a gadeiriodd yn y Senedd ddiwethaf ar y defnydd o faglau yng Nghymru, a gyhoeddwyd ym mis Mehefin 2017. Gofynnodd i ni gasglu tystiolaeth yn flynyddol o gydymffurfiad â'r cod statudol ar arfer gorau ar ddefnyddio maglau yng Nghymru, ac os nad oedd gennym ni dystiolaeth bod y cod yn cael ei fodloni yn briodol, y dylem ni weithredu yn y ffordd yr ydym ni'n bwriadu ei wneud nawr. Rwyf i wedi trafod hyn gyda swyddogion wrth baratoi ar gyfer y cwestiwn heddiw, Llywydd, a'r cyngor a gefais oedd, er gwaethaf ymgais flynyddol i gasglu'r dystiolaeth honno, mai ychydig iawn o dystiolaeth sydd wedi dod i law bod y cod yn cael ei fodloni yn briodol yn ymarferol. Dyna'r sail y byddwn ni'n cyflwyno deddfwriaeth arni, ac rwy'n falch o gadarnhau eto, yn y ffordd y gofynnodd yr Aelod, y bydd hyn yn rhan o flwyddyn gyntaf rhaglen ddeddfwriaethol y tymor Senedd hwn.
English: First Minister, your Government's proposal to ban snares would have a significant impact on farmers, gamekeepers and land managers. Control of predators by farmers and gamekeepers is imperative to protect both livestock and biodiversity. Predator management is an important conservation issue. Foxes, among other predators, are a factor in biodiversity decline, targeting ground-nesting birds. The curlew, for example, could be extinct as a breeding bird in Wales by 2033. Targeted predator snaring helps ensure that threatened populations such as the curlew are protected. The Welsh Government introduced a code of best practice on the use of snares in 2015, and it engaged the industry in its development. The code seeks both to minimise the risk to non-target species and to achieve high animal welfare standards by greatly reducing the capture of non-target species. First Minister, if your Government does ban the use of snares, what measures will the Government take to keep predator numbers under control to safeguard businesses and mitigate biodiversity loss, and to ensure that any potential plan is backed up by scientific and steadfast evidence, and not based on the number of consultation replies that you have received? Diolch.
Welsh: Prif Weinidog, byddai cynnig eich Llywodraeth i wahardd maglau yn cael effaith sylweddol ar ffermwyr, ciperiaid a rheolwyr tir. Mae rheoli ysglyfaethwyr gan ffermwyr a chiperiaid yn hanfodol i ddiogelu da byw a bioamrywiaeth. Mae rheoli ysglyfaethwyr yn fater cadwraeth pwysig. Mae llwynogod, ymysg ysglyfaethwyr eraill, yn ffactor yn nirywiad bioamrywiaeth, gan dargedu adar sy'n nythu ar y ddaear. Gallai'r gylfinir, er enghraifft, ddiflannu fel aderyn bridio yng Nghymru erbyn 2033. Mae maglu ysglyfaethwyr mewn modd wedi ei dargedu yn helpu i sicrhau bod poblogaethau sydd dan fygythiad fel y gylfinir yn cael eu diogelu. Cyflwynodd Llywodraeth Cymru god arfer gorau ar y defnydd o faglau yn 2015, ac ymgysylltodd â'r diwydiant wrth ei ddatblygu. Mae'r cod yn ceisio lleihau'r risg i rywogaethau nad ydyn nhw'n dargedau a chyrraedd safonau lles anifeiliaid uchel drwy leihau yn fawr niferoedd rhywogaethau sy'n cael eu dal heb fod yn darged. Prif Weinidog, os bydd eich Llywodraeth yn gwahardd y defnydd o faglau, pa gamau bydd y Llywodraeth yn eu cymryd i gadw niferoedd ysglyfaethwyr o dan reolaeth er mwyn diogelu busnesau a lliniaru colled bioamrywiaeth, a sicrhau bod unrhyw gynllun posibl yn cael ei gefnogi gan dystiolaeth wyddonol a chadarn, ac nad yw wedi ei seilio ar nifer yr ymatebion ymgynghori yr ydych chi wedi eu derbyn? Diolch.
English: I'm happy to help the Member, but he has help closer to hand. His leader said in Plenary, here on the floor of Senedd: 'I would like to see a ban on snaresI see no modern use for them at all.' Or I could probably provide for him the article headed 'Welsh Tories call for ban on "cruel" snares'. [ Interruption.] Yes, Welsh Tories - [ Interruption.] You see, I can help him, Llywydd. I'm willing to help him, but he has help on the benches next door to him. This was an article by Russell George: 'Welsh Conservatives want a complete ban on snares and we wholeheartedly support calls from animal welfare campaigners.' I think the Member's time would be better spent consulting with his colleagues, because they clearly have answers to his questions that they can help him with.
Welsh: Rwy'n hapus i helpu'r Aelod, ond mae ganddo gymorth yn nes at law. Dywedodd ei arweinydd yn y Cyfarfod Llawn, yma ar lawr y Senedd: 'hoffwn weld gwaharddiad ar faglauni welaf unrhyw ddefnydd modern iddynt o gwbl.' Neu mae'n debyg y gallwn i ddarparu'r erthygl iddo â'r pennawd 'Welsh Tories call for ban on "cruel" snares'. [ Torri ar draws.] Ie, Torïaid Cymru - [ Torri ar draws.] Welwch chi, fe allaf i ei helpu, Llywydd. Rwy'n fodlon ei helpu, ond mae ganddo gymorth ar y meinciau drws nesaf iddo. Erthygl gan Russell George oedd hon: 'Mae'r Ceidwadwyr Cymreig eisiau gwaharddiad llwyr ar faglau ac rydym ni'n llwyr gefnogi galwadau gan ymgyrchwyr lles anifeiliaid.' Rwy'n credu y byddai'n well i'r Aelod dreulio ei amser yn ymgynghori â'i gyd-Aelodau, oherwydd mae'n amlwg bod ganddyn nhw yr atebion i'w gwestiynau y gallan nhw ei helpu â nhw.
English: I thank Jane Dodds for the question, Llywydd. Subject to the resolution of remaining practical matters, including the interface of our basic income payments with the benefits system, we plan to introduce the pilot in the financial year beginning 1 April 2022.
Welsh: Diolch i Jane Dodds am y cwestiwn, Llywydd. Yn amodol ar ddatrys y materion ymarferol sy'n weddill, gan gynnwys rhyngwyneb ein taliadau incwm sylfaenol â'r system fudd-daliadau, rydym yn bwriadu cyflwyno'r treial yn y flwyddyn ariannol sy'n dechrau ar 1 Ebrill 2022.
English: Diolch, First Minister. I'd like to thank you for your answer and to further state, certainly, my support and my party's support for the Welsh Government's plans for a universal basic income. Whilst I would prefer, of course, for the scope of the pilot to be widened beyond care leavers, as I've been calling on the Welsh Government to do, I'm still very keen to support the Government so that we can pilot this radical and transformational approach to reducing poverty here in Wales. It is this element of the UBI pilot with which I am most concerned, considering the high levels of poverty here in Wales. In Wales, almost a third of our children live in poverty, meaning that as a proportion of our population, Wales currently has the worst levels of child poverty in the whole of the United Kingdom. I think it's also worth noting that this is certainly not helped by the Conservative Westminster Government's recent decision to cut universal credit, which of course will hurt the least well-off amongst our population. So, may I ask you, First Minister, how will your Government measure the success of this universal basic income pilot, particularly in relation to how it will reduce child poverty? Thank you. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Hoffwn i ddiolch i chi am eich ateb a datgan ymhellach, yn sicr, fy nghefnogaeth i a chefnogaeth fy mhlaid i gynlluniau Llywodraeth Cymru ar gyfer incwm sylfaenol cyffredinol. Er y byddai'n well gen i, wrth gwrs, ehangu cwmpas y treial y tu hwnt i'r rhai sy'n gadael gofal, fel yr wyf i wedi bod yn galw ar Lywodraeth Cymru i'w wneud, rwy'n dal yn awyddus iawn i gefnogi'r Llywodraeth fel y gallwn ni dreialu'r dull radical a thrawsnewidiol hwn o leihau tlodi yma yng Nghymru. Yr elfen hon o'r treial incwm sylfaenol cyffredinol yr wyf i'n pryderu fwyaf amdani, o gofio'r lefelau uchel o dlodi yma yng Nghymru. Yng Nghymru, mae bron i draean o'n plant yn byw mewn tlodi, sy'n golygu mai Cymru, fel cyfran o'n poblogaeth, sydd â'r lefelau gwaethaf o dlodi plant yn y Deyrnas Unedig gyfan ar hyn o bryd. Rwy'n credu bod gwerth nodi hefyd nad yw penderfyniad diweddar Llywodraeth Geidwadol San Steffan i dorri credyd cynhwysol yn helpu hyn, a fydd, wrth gwrs, yn niweidio'r lleiaf cefnog ymhlith ein poblogaeth. Felly, a gaf i ofyn i chi, Prif Weinidog, sut bydd eich Llywodraeth yn mesur llwyddiant y cynllun treialu incwm sylfaenol cyffredinol hwn, yn enwedig o ran sut y bydd yn lleihau tlodi plant? Diolch. Diolch yn fawr iawn.
English: I thank Rhun ap Iorwerth. Holyhead is critical for the economy of Anglesey and the UK. Its future is bound up in the resolution of the Northern Ireland protocol and the expansion of renewable energy production.
Welsh: Diolch yn fawr i Rhun ap Iorwerth. Mae Caergybi yn hanfodol i economi Ynys Môn a'r Deyrnas Unedig. Mae ei ddyfodol ynghlwm wrth y broses o ddatrys protocol Gogledd Iwerddon a sicrhau bod mwy o ynni yn cael ei gynhyrchu mewn ffordd adnewyddol.
English: Thank you. I don't know whether you saw it, but last week, the foreign office of the Irish Government published a map to celebrate the opening of crossing 44 from Ireland to the European continent. First of all, I'd like to confirm that the Welsh Government is urging the Irish Government to remember the importance and to promote the direct crossings from Ireland to Wales. But the busiest of the ports of Wales is Holyhead, of course. But as the impact of Brexit continues to cause major challenges in Holyhead, there are also major opportunities, new opportunities that we could be pursuing, and the most important of those are opportunities to develop Holyhead as the port to service the next development in wind energy in the Irish sea. And in that context, may I invite the First Minister to visit the port of Holyhead to see for himself what investment needs to be secured in that port as soon as possible to ensure that, whatever challenges we face now, the future can be a bright one for Holyhead and the workers there?
Welsh: Diolch. Wn i ddim a weloch chi o, ond yr wythnos diwethaf, mi wnaeth gweinyddiaeth dramor Llywodraeth Iwerddon gyhoeddi map yn dathlu agor croesiad rhif 44 yn uniongyrchol o Iwerddon i gyfandir Ewrop. Yn gyntaf, buaswn i'n licio cadarnhad bod Llywodraeth Cymru yn pwyso'n drwm ar Lywodraeth Iwerddon i gofio pwysigrwydd ac i hybu croesiadau uniongyrchol o Iwerddon i Gymru. Ond y prysuraf o'r porthladdoedd Cymreig, wrth gwrs, ydy porthladd Caergybi. Ond, wrth i sgileffeithiau Brexit barhau i achosi heriau mawr yng Nghaergybi, mae yna gyfleon mawr newydd y gallwn ni fod yn mynd ar eu holau nhw, a'r mwyaf pwysig o'r rheini, am wn i, ydy cyfleon i ddatblygu Caergybi fel y porthladd i wasanaethu'r datblygiadau nesaf mewn ynni gwynt ym môr Iwerddon. Ac yn y cyd-destun hwnnw, a gaf i wahodd y Prif Weinidog i ymweld â phorthladd Caergybi i weld drosto fo'i hun beth yn union ydy'r buddsoddi sydd angen ei sicrhau yn y porthladd hwnnw mor fuan â phosib er mwyn gwneud yn siŵr, beth bynnag fo'r heriau dŷn ni'n eu hwynebu rŵan, bod y dyfodol yn gallu bod yn un disglair i borthladd Caergybi a'r gweithwyr yno?
English: Well, I thank Rhun ap Iorwerth. As it happens, we do have a major meeting scheduled for Friday of this week with Ministers from the Irish Government. They are coming over to us this year; we will reciprocate next year. Simon Coveney will lead that delegation of Ministers, and there will be opportunities for us to have further discussions with them about the interest that we all have in the seas, and everything that we can do together to create a future for us here in Wales, and for people in Ireland too. I am aware, of course, of the challenges facing the port of Holyhead. I would be more than happy to return to Holyhead once again to speak to people there. I agree, and I've read an article by the Member this week also, which focused on the opportunities that exist in Holyhead in the context of renewable energy - wind energy - and using the port to help us to create that green economy that we want to see here in Wales. And I'd be more than happy, when the opportunity arises, to come to Holyhead and to discuss the possibilities available.
Welsh: Wel, diolch yn fawr i Rhun ap Iorwerth, Llywydd. Fel mae'n troi mas, mae cyfarfod mawr gyda ni ar ddydd Gwener yr wythnos yma gyda Gweinidogion o'r Llywodraeth yn Iwerddon. Maen nhw'n dod draw atom ni'r flwyddyn yma; rŷn ni'n mynd yn ôl atyn nhw flwyddyn nesaf. Bydd Simon Coveney yn arwain y grŵp o Weinidogion sy'n dod atom ni, a bydd cyfleon gyda ni i ailsgwrsio gyda nhw am y diddordeb sydd gyda ni i gyd yn y môr, a phopeth rŷn ni'n gallu gwneud gyda'n gilydd i greu dyfodol i ni yma yng Nghymru, ac i bobl yn Iwerddon hefyd. Dwi'n ymwybodol, wrth gwrs, am yr heriau sy'n wynebu'r porthladd yng Nghaergybi. Dwi'n hollol hapus i ddod nôl unwaith eto i Gaergybi ac i siarad gyda'r bobl yna. Dwi'n cytuno, a dwi wedi darllen erthygl gyda'r Aelod yr wythnos yma hefyd, sy'n canolbwyntio ar y cyfleon sydd yna yng Nghaergybi yng nghyd-destun egni'r dyfodol - egni o'r gwynt - ac i ddefnyddio'r porthladd i helpu ni i greu'r economi gwyrdd yma yng Nghymru. A dwi'n hollol hapus, pan fydd y cyfle'n codi, i ddod ac i siarad ac i drafod y posibiliadau sydd ar gael.
English: I thank the Member, Llywydd. Natural Resources Wales undertakes various functions on behalf of Welsh Ministers, but, as an arm's-length body, operates independently of them. The Minister for Climate Change holds regular meetings with the chair and chief executive to monitor its effectiveness in delivering against its mandate, including our programme for government commitments.
Welsh: Diolch i'r Aelod, Llywydd. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymgymryd â swyddogaethau amrywiol ar ran Gweinidogion Cymru, ond fel corff hyd braich, mae'n gweithredu yn annibynnol arnyn nhw. Mae'r Gweinidog Newid Hinsawdd yn cynnal cyfarfodydd rheolaidd gyda'r cadeirydd a'r prif weithredwr i fonitro ei effeithiolrwydd o ran cyflawni yn unol â'i fandad, gan gynnwys ein hymrwymiadau yn y rhaglen lywodraethu.
English: First Minister, one of the key roles that Natural Resources Wales has here in our country is to support the Government in terms of flood risk management, and to provide advice and to follow up any floods that happen across the country. As you will be aware, there have been a number of flooding incidents in my own constituency in recent years in Abergele, Pensarn, in Ruthin, in Llanfair Talhaiarn, and in other places. One of the common problems that seems to occur in the aftermath of flooding events is the speed at which Natural Resources Wales completes its follow-up work and then actually implements any change on the ground in terms of capital investment. There have been problems in Llanfair TH over the years, in Pensarn, in terms of the follow-up work in terms of investigations, and now in Ruthin, where work is only just going to be under way in spite of the fact that there were significant floods there earlier in the year in January. What work does the Welsh Government do to monitor the speed at which NRW responds to such events to ensure that there is adequate follow-up, which is timely and can afford residents the best level of protection possible?
Welsh: Prif Weinidog, un o'r swyddogaethau allweddol sydd gan Cyfoeth Naturiol Cymru yma yn ein gwlad ni yw cynorthwyo'r Llywodraeth o ran rheoli'r perygl o lifogydd, a rhoi cyngor a gwneud gwaith dilynol ar unrhyw lifogydd sy'n digwydd ledled y wlad. Fel y byddwch chi'n ymwybodol, bu nifer o ddigwyddiadau llifogydd yn fy etholaeth i yn ystod y blynyddoedd diwethaf yn Abergele, Pensarn, yn Rhuthun, yn Llanfair Talhaearn, ac mewn mannau eraill. Un o'r problemau cyffredin y mae'n ymddangos sy'n codi yn sgil llifogydd yw cyflymder Cyfoeth Naturiol Cymru yn cwblhau ei waith dilynol ac yna'n gweithredu unrhyw newid ar lawr gwlad o ran buddsoddiad cyfalaf. Bu problemau yn Llanfair TH dros y blynyddoedd, ym Mhensarn, o ran y gwaith dilynol ar ymchwiliadau, a nawr yn Rhuthun, lle mae gwaith ond ar fin cychwyn er gwaethaf y ffaith y bu llifogydd sylweddol yno yn gynharach yn y flwyddyn ym mis Ionawr. Pa waith mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i fonitro pa mor gyflym y mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymateb i ddigwyddiadau o'r fath i sicrhau bod gwaith dilynol digonol, sy'n brydlon ac yn gallu rhoi'r lefel orau posibl o ddiogelwch i drigolion?
English: I thank Darren Millar for that important question, Llywydd, and I recognise the points that he makes. I was able to make a visit to Llanfair TH myself, and I was accompanied by Sam Rowlands on that visit as the then leader of Conwy County Borough Council. We had representatives of course from NRW there. We were able to see the plans as they had previously been laid out, and then the amendments to those plans, which will be considered as a result of the different course that the flooding had taken in that village during the last incident. Llywydd, the Welsh Government provided £9 million in additional funding to NRW during this financial year, and that was on the basis that there will be the completion of a baseline review exercise of NRW's purposes on the one hand and its priorities on the other. And the review is designed to make sure that the money and the functions are closely aligned with us to deliver on the most important responsibilities that NRW has. I understand that a draft report of that review has been submitted to the Welsh Government, and that we're expecting the full report to arrive here in November. I'll ask my officials to look at that report in its current state, to make sure that it is addressing the points that the Member has made this afternoon.
Welsh: Diolch i Darren Millar am y cwestiwn pwysig yna, Llywydd, ac rwy'n cydnabod y pwyntiau y mae'n eu gwneud. Llwyddais i ymweld â Llanfair TH fy hun, ac roeddwn i yng nghwmni Sam Rowlands ar yr ymweliad hwnnw fel arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy ar y pryd. Roedd gennym ni gynrychiolwyr, wrth gwrs, o Cyfoeth Naturiol Cymru yn bresennol. Roeddem ni'n gallu gweld y cynlluniau fel yr oedden nhw wedi eu gosod yn flaenorol, ac yna'r diwygiadau i'r cynlluniau hynny, a fydd yn cael eu hystyried o ganlyniad i'r gwahanol drywydd yr oedd y llifogydd wedi ei ddilyn yn y pentref hwnnw yn ystod y digwyddiad diwethaf. Llywydd, rhoddodd Llywodraeth Cymru £9 miliwn o gyllid ychwanegol i Cyfoeth Naturiol Cymru yn ystod y flwyddyn ariannol hon, ac roedd hynny ar y sail y bydd ymarfer adolygu sylfaenol o ddibenion Cyfoeth Naturiol Cymru yn cael ei gwblhau ar y naill law a'i flaenoriaethau ar y llaw arall. A bwriedir i'r adolygiad wneud yn siŵr bod yr arian a'r swyddogaethau yn cyd-fynd yn agos â ni i gyflawni'r cyfrifoldebau pwysicaf sydd gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Rwyf i ar ddeall bod adroddiad drafft o'r adolygiad hwnnw wedi ei gyflwyno i Lywodraeth Cymru, a'n bod ni'n disgwyl i'r adroddiad llawn gyrraedd yma ym mis Tachwedd. Fe wnaf i ofyn i fy swyddogion edrych ar yr adroddiad hwnnw ar ei ffurf bresennol, i wneud yn siŵr ei fod yn rhoi sylw i'r pwyntiau y mae'r Aelod wedi eu gwneud y prynhawn yma.
English: The next item therefore this afternoon is the business statement and announcement, and I call on the Trefnydd to make that statement, Lesley Griffiths.
Welsh: Ac felly'r eitem nesaf y prynhawn yma yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes, a dwi'n galw ar y Trefnydd i wneud y datganiad hwnnw, Lesley Griffiths.
English: Diolch, Llywydd. There are no changes to this week's Plenary business. Draft business for the next three sitting weeks is set out on the business statement and announcement, which can be found amongst the meeting papers, available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Llywydd. Nid oes unrhyw newidiadau i fusnes y Cyfarfod Llawn yr wythnos hon. Mae'r busnes drafft ar gyfer y tair wythnos nesaf wedi'i nodi ar y datganiad a'r cyhoeddiad busnes, sydd i'w weld ymhlith papurau'r cyfarfod, sydd ar gael i'r Aelodau'n electronig.