English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I'm very pleased to speak in this debate as Chair of the Equality, Local Government and Communities Committee and to outline our findings from our scrutiny of the Bill. As the Bill was introduced by the Finance Committee, we also conducted the financial scrutiny alongside our general scrutiny. I would like to thank everyone who contributed to that scrutiny, those who gave written and oral evidence, and, in particular, members of the public who either responded to the written consultation or completed our online survey. Our scrutiny focused on the provisions within the Bill where the most substantial changes to the ombudsman's powers are being proposed, as outlined by the Member in charge in introducing this debate: so, enabling the conducting of own-initiative investigations, providing greater flexibility as to how complaints can be made, allowing the investigation of complaints that include both a private and public healthcare element, and giving the ombudsman powers to set model complaints procedures for listed authorities. Our scrutiny also touched on other aspects of the Bill, including Welsh language requirements. In total, we made 19 recommendations, most of which are focused on elements of the regulatory impact assessment, and I very much welcome the correspondence from the Member in charge and the comments made earlier regarding acceptance of 18 of those recommendations. Dirprwy Lywydd, there was clear and broad support for this Bill, although not unanimous. We heard some concerns from stakeholders. Though supportive of the general principles, they raised issues around the implementation and operation of some of the provisions within the legislation. These issues included creating additional complexity in an already crowded regulatory framework, and the financial impact on public authorities, who, of course, are already managing a difficult financial climate. But, notwithstanding these concerns, the evidence we received supported the assertions made in the explanatory memorandum and by the Member in charge that the Bill will improve social justice, protect the most vulnerable, and drive improvements in complaints handling, and, more broadly, public services. We were therefore happy to recommend that the Assembly agrees to the general principles of the Bill. I will now move on to some of the specific provisions, starting with sections 4 and 5. These sections provide the ombudsman with powers to undertake own-initiative investigations without the need for a complaint to be submitted by a member of the public.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. rwy'n falch iawn o siarad yn y ddadl hon fel Cadeirydd y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau ac i amlinellu ein canfyddiadau o'r gwaith craffu a wnaethom ar y Bil. Gan fod y Bil wedi cael ei gyflwyno gan y Pwyllgor Cyllid, rydym hefyd wedi cyflawni'r gwaith craffu ariannol ochr yn ochr â'n gwaith craffu cyffredinol. Buaswn yn hoffi diolch i bawb a gyfrannodd at y gwaith craffu hwnnw, y rheini a roddodd dystiolaeth ysgrifenedig a thystiolaeth ar lafar, ac yn benodol, aelodau o'r cyhoedd a ymatebodd i'r ymgynghoriad ysgrifenedig neu a gwblhaodd ein harolwg ar-lein. Roedd ein gwaith craffu yn canolbwyntio ar y darpariaethau o fewn y Bil lle yr argymhellir y newidiadau mwyaf sylweddol i bwerau'r ombwdsmon, fel yr amlinellwyd gan yr Aelod sy'n gyfrifol wrth gyflwyno'r ddadl hon: felly, galluogi'r ombwdsmon i gynnal ymchwiliadau ar ei liwt ei hun, darparu mwy o hyblygrwydd o ran sut y gellir gwneud cwynion, caniatáu i gwynion sy'n cynnwys elfen gofal iechyd preifat a chyhoeddus gael eu harchwilio, a rhoi pwerau i'r ombwdsmon bennu gweithdrefnau cwyno enghreifftiol ar gyfer awdurdodau rhestredig. Roedd ein gwaith craffu hefyd yn cyfeirio at elfennau eraill o'r Bil, gan gynnwys gofynion yn ymwneud â'r iaith Gymraeg. Rydym wedi gwneud cyfanswm o 19 argymhelliad, ac mae'r rhan fwyaf ohonynt yn canolbwyntio ar elfennau o'r asesiad effaith rheoleiddiol, ac rwy'n croesawu'r ohebiaeth gan yr Aelod sy'n gyfrifol a'r sylwadau a wnaed yn gynharach mewn perthynas â derbyn 18 o'r argymhellion hynny. Ddirprwy Lywydd, roedd cefnogaeth glir ac eang i'r Bil hwn, er nad oedd yn unfrydol. Clywsom rai pryderon gan randdeiliaid. Er eu bod yn cefnogi'r egwyddorion cyffredinol, codwyd materion a oedd yn ymwneud â gweithredu rhai o'r darpariaethau yn y ddeddfwriaeth. Roedd y materion hyn yn cynnwys creu cymhlethdod ychwanegol mewn fframwaith rheoleiddio sydd eisoes yn orlawn, a'r effaith ariannol ar awdurdodau cyhoeddus, sydd eisoes, wrth gwrs, yn ymdopi â hinsawdd ariannol anodd. Ond er gwaethaf y pryderon hyn, roedd y dystiolaeth a gawsom yn cefnogi'r honiadau a wnaed yn y memorandwm esboniadol, a chan yr Aelod sy'n gyfrifol, y bydd y Bil yn gwella cyfiawnder cymdeithasol, yn amddiffyn y rhai mwyaf agored i niwed, ac yn ysgogi gwelliannau yn y broses o ymdrin â chwynion, ac yn fwy cyffredinol, gwasanaethau cyhoeddus. Roeddem felly'n hapus i argymell y dylai'r Cynulliad gytuno ar egwyddorion cyffredinol y Bil. Symudaf ymlaen yn awr at rai o'r darpariaethau penodol, gan ddechrau gydag adrannau 4 a 5. Mae'r adrannau hyn yn darparu pwerau i'r ombwdsmon gynnal ymchwiliadau ar ei liwt ei hun heb fod angen i aelod o'r cyhoedd wneud cwyn.