English: Now, I obviously listened to you very carefully during First Minister's questions. I wanted to first of all say that I absolutely support all of the actions that you've taken here, from suggesting that 70-year-olds must stay at home for self-isolation; what we need to do to keep ourselves safe; and how we look after people who've got compromised immune systems and are recovering from very difficult diseases. We are with you on that, and I think that's excellent. But, I do want to just ask you a couple of other questions to do with the whole issue of how we proceed with tackling COVID-19. I can't not ask you again about the testing regime. I heard very clearly, and actually it chimed with me very strongly, your comment about, 'Our scientific evidence, our CSAs and our CMOs giving us the evidence that is the rock on which we must base all of our decisions, and if we shift that rock around, then we are in a very, very difficult state'. So, I'm not asking you to do that, but what I am asking you to do is perhaps tell us how you are currently evaluating, constantly, the current decision not to test greater numbers of the population. I think it's because I'm very interested in examples of places such as South Korea that have managed to drop from almost 1,000 cases a day to fewer than 100 cases a day. Their absolute ethos is that testing centrally led to early detection, it minimised spread and it quickly treated those with the virus. So, I appreciate that all of the home Governments are united that this is the way we go forward, but I would just like to know how you're looking at that and how you're evaluating that performance. I'm also very interested in the testing issue, because I wondered whether you have any information at all about the viability of home testing kits. The reason, again, I ask that is because if we're testing our healthcare professionals, we have to retest them, retest them and retest them, because they might be well on Monday, but if they're living with someone who's got COVID-19, they might not be well on Wednesday or Friday. Secondly, we have a very elderly population. We have a lot of people who need extra support at home. We have a lot of isolated people who will find it very difficult to get out if buses run less and if transport happens less, and if we could actually use all of these great voluntary groups that are putting themselves together - people like us - to go out and help, it would be so useful if we could be tested, because then we could, actually - even if we don't do the practical stuff of changing a dressing in someone's home, actually what we can do is see an older person and talk to them for half an hour to lift that isolation and loneliness that, after 14 weeks, could well take hold. So, if you could give us anything on that where we can look at how we might be able to help, it would be really good if we could be confident that those who are going into people's homes - helping the elderly, helping those who are pregnant and helping those with other conditions - are really safe. I wanted to touch on access to medicines in a number of different ways, one is access to medicines from abroad. I understand that there are a few areas where medicines are being held back or production is being altered, and I wondered whether you could just give us any overview on what the home nations are doing to ensure that we can get access to medicines. But, I also wanted to talk very briefly, First Minister, about what you might put in place to ensure that general practitioners' surgeries, which would normally give somebody two weeks' worth of medication at a time, actually review their prescribing policy so that people can actually get a sufficient amount of medicine to help them if they've been self-isolated, or to stop people having to go out to keep getting these repeat prescriptions. I'm hearing quite a lot of people say, 'I can't get more than two weeks at any one time of any particular drug'. I wondered whether you might be able to give us an outline of what support you'll be able to give additionally to the area of mental health. What plans do you have to ensure that mental health crisis care is still able to provide additional support, especially to those who need it, obviously, now? Because that actual support - and necessary support - might, in fact, be more, given the fear and concerns that people face. This is a complete left-fielder, but I feel this actually quite strongly. People are scared. People aren't sure what's happening. We know that we talk about it and we publish it, and I wondered if you or one of your Ministers would consider talking to ITV, BBC and S4C about doing a short statement on the six o'clock news every night that just updates people with what is happening. Because I think that when you read the e-mails that come in, when you see the social media, the fake news and the general sense of panic, I just wonder if a steadying hand in the Welsh media and across the social media platforms would actually be of benefit. You don't always have to say something new; it's repeating the same old messages and telling people it's okay, they don't need to go and buy tonnes of food, they will not starve to death, they will get the medicines they need, they will get the support from all the Governments, they will be okay. I think people need to hear it daily, daily and daily. I've left the last bit of my commentary, Presiding Officer, to pharmacies. They are under quite a lot of pressure. We have got pharmacists that still have not got any of the protective equipment that they've been promised. The protective equipment isn't great quality and there are concerns from GPs about it already, let alone the pharmacists. Pharmacists are really under pressure because what's happening is that people are phoning their GPs, GPs are saying, 'Don't come to us, we're closing our doors, we'll talk to you over the phone, we'll tell you what you want.' Well, guess where they're going? To the pharmacist. Pharmacists are feeling under immense pressure and the point they make, as they slowly fall by the wayside with this illness and have to go into self-isolation, have to close for a couple of days for a deep clean, is: what happens then? We've already got a pharmacist in Narberth who has had to close and one in Haverfordwest that's had to close. This is putting immense pressure on pharmacists. They believe that they are the ones who are having to, and do willingly - not 'having to' - give out medications for things such as diabetes, heart medication and so forth. They believe that the health boards are not supporting them. They believe that they don't really get the ramifications; they're so busy concentrating on front line in hospitals and GP surgeries that nobody is thinking about the guys who actually come along behind and sweep up a huge number of people - they're the first call if they have a problem. So, I wondered if you can perhaps address this issue because they do say that they've had no support, no advice from the actual health boards themselves. And finally, and this is a marginally cheeky one, but of course you had a nice little warehouse stocked full of stuff ready for Brexit, and I wondered if you could actually tell us if you've still got stuff in there, what kind of stuff and would that stuff be able to be deployed in this current crisis. Thank you very much, First Minister.
Welsh: Nawr, gwrandewais arnoch yn astud iawn yn amlwg yn ystod y cwestiynau i'r Prif Weinidog. Roeddwn i eisiau dweud yn gyntaf oll fy mod i'n llwyr gefnogi popeth yr ydych chi wedi ei wneud yn y fan yma gyda hyn mewn golwg, o awgrymu bod yn rhaid i bobl 70 oed aros gartref i hunan-ynysu; yr hyn y mae angen i ni ei wneud i gadw'n hunain yn ddiogel; a sut yr ydym ni'n gofalu am bobl sydd â systemau imiwnedd gwan ac sy'n gwella o glefydau anodd iawn. Rydym ni'n eich cefnogi yn hynny o beth, a chredaf fod hynny'n ardderchog. Ond, rwyf eisiau gofyn ychydig o gwestiynau eraill i chi am yr holl fater o sut yr ydym ni'n mynd ati i fynd i'r afael â COVID-19. Alla i ddim peidio â gofyn i chi eto am y drefn brofi. Clywais yn glir iawn, ac mewn gwirionedd, atseiniodd yn gryf iawn gyda fi, eich sylw am 'Ein tystiolaeth wyddonol, ein Prif Ymgynghorwyr Gwyddonol a'n Prif Swyddogion Meddygol yn rhoi i ni'r dystiolaeth sef y graig y mae'n rhaid i ni seilio ein holl benderfyniadau arni, ac os ydym ni'n symud y graig honno o gwmpas, yna rydym ni mewn sefyllfa anodd iawn, iawn'. Felly, nid wyf yn gofyn i chi wneud hynny, ond yr hyn yr wyf yn gofyn i chi ei wneud efallai yw dweud wrthym ni sut yr ydych chi ar hyn o bryd yn gwerthuso, yn gyson, y penderfyniad presennol i beidio â phrofi niferoedd mwy o'r boblogaeth. Rwy'n credu bod hyn oherwydd bod gen i ddiddordeb mawr mewn enghreifftiau o leoedd fel De Korea sydd wedi llwyddo i leihau eu hachosion o bron i 1,000 y dydd i lai na 100 y dydd. Eu hethos craidd nhw yw bod profi yn ganolog wedi arwain at ganfod yr haint yn gynnar, y cyfyngwyd ar y lledaeniad ac y triniwyd y rheini oedd â'r feirws arnyn nhw yn gyflym. Felly, rwy'n sylweddoli bod pob un o'r llywodraethau cartref yn gytûn mai dyma'r ffordd yr ydym ni'n mynd ati, ond hoffwn wybod sut yr ydych chi'n edrych ar hynny a sut yr ydych chi'n gwerthuso'r perfformiad hwnnw. Mae gennyf i ddiddordeb mawr hefyd yn yr agwedd o brofi, oherwydd roeddwn i'n meddwl tybed a oes gennych chi unrhyw wybodaeth o gwbl am ymarferoldeb pecynnau profi yn y cartref. Y rheswm, unwaith eto, rwy'n gofyn hynny, yw oherwydd os ydym ni'n profi ein gweithwyr gofal iechyd proffesiynol, mae'n rhaid i ni eu hailbrofi, eu hailbrofi a'u hailbrofi, gan y gallen nhw fod yn dda ar ddydd Llun, ond os ydyn nhw yn byw gyda rhywun sydd wedi cael COVID-19, efallai na fyddan nhw yn dda ar y dydd Mercher neu'r dydd Gwener. Yn ail, mae gennym ni boblogaeth oedrannus iawn. Mae gennym ni lawer o bobl y mae angen cymorth ychwanegol arnyn nhw gartref. Mae gennym ni lawer o bobl ynysig a fydd yn ei chael hi'n anodd iawn mynd allan os yw bysiau'n teithio yn llai aml ac os bydd llai o drafnidiaeth, a phe gallem ni ddefnyddio'r holl grwpiau gwirfoddol gwych hyn sy'n ymffurfio - pobl fel ni - i fynd allan a helpu, byddai mor ddefnyddiol pe gallem ni gael ein profi, oherwydd wedyn gallem ni, mewn gwirionedd - hyd yn oed os na allwn ni wneud y pethau ymarferol o newid rhwymyn yng nghartref rhywun, mewn gwirionedd, yr hyn y gallwn ni ei wneud yw gweld pobl hŷn a siarad â nhw am hanner awr i drechu'r unigrwydd a'r arwahanrwydd hwnnw a fydd, ar ôl 14 wythnos, o bosib iawn wedi eu meddiannu. Felly, pe gallech chi roi unrhyw wybodaeth i ni ynghylch hynny fel y gallwn ni ystyried sut y gallem ni helpu, byddai'n dda iawn pe gallem ni fod yn ffyddiog bod y rhai sy'n mynd i gartrefi pobl - yn helpu'r henoed, yn helpu'r rhai sy'n feichiog ac yn helpu'r rhai sydd â chyflyrau eraill arnyn nhw - yn ddiogel iawn. Roeddwn i eisiau cyfeirio at allu cael gafael ar feddyginiaethau mewn nifer o ffyrdd gwahanol, un yw cael gafael ar feddyginiaethau o wledydd tramor. Deallaf fod rhai meysydd lle mae meddyginiaethau'n cael eu cadw'n ôl neu lle bu addasu o ran sut y cânt eu cynhyrchu, ac roeddwn i'n meddwl tybed a allech chi roi unrhyw drosolwg i ni o'r hyn y mae gwledydd y Deyrnas Unedig yn ei wneud i sicrhau y gallwn ni gael meddyginiaethau. Ond, roeddwn i hefyd eisiau siarad yn fyr iawn, Prif Weinidog, am yr hyn y gallech chi ei wneud i sicrhau y bydd meddygfeydd meddygon teulu, a fyddai fel arfer yn rhoi gwerth pythefnos o feddyginiaeth i rywun ar y tro, yn adolygu eu polisi presgripsiynu mewn gwirionedd fel y gall bobl gael digon o feddyginiaeth i'w helpu os ydyn nhw wedi bod yn hunan-ynysu, neu i atal pobl rhag gorfod mynd allan i gael y presgripsiynau rheolaidd hyn. Rwy'n clywed cryn dipyn o bobl yn dweud, 'ni allaf gael mwy na phythefnos ar unrhyw un adeg o unrhyw gyffur penodol'. Tybed a allech chi roi amlinelliad i ni o ba gefnogaeth y gallech chi ei rhoi hefyd i'r maes iechyd meddwl. Pa gynlluniau sydd gennych chi i sicrhau bod gofal iechyd meddwl mewn argyfwng yn dal i allu darparu cymorth ychwanegol, yn enwedig i'r rhai y mae ei angen arnyn nhw, yn amlwg, nawr? Oherwydd gallai'r cymorth gwirioneddol hwnnw - a'r cymorth angenrheidiol hwnnw - fod yn fwy, mewn gwirionedd, o ystyried yr ofn a'r pryderon y mae pobl yn eu hwynebu. Mae hyn yn gwestiwn gwbl anarferol, ond teimlaf hyn yn eithaf cryf mewn gwirionedd. Mae pobl yn ofnus. Dydy pobl ddim yn siŵr beth sy'n digwydd. Gwyddom ein bod yn siarad am hyn ac yn cyhoeddi gwybodaeth, ac roeddwn i'n meddwl tybed a fyddech chi neu un o'ch Gweinidogion yn ystyried siarad ag ITV, BBC ac S4C ynghylch gwneud datganiad byr ar y newyddion chwech o'r gloch bob nos sy'n rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i bobl am yr hyn sy'n digwydd. Oherwydd rwy'n credu pan eich bod chi'n darllen y negeseuon e-bost sy'n cyrraedd, pan eich bod chi'n gweld y cyfryngau cymdeithasol, y newyddion ffug a'r ymdeimlad cyffredinol o banig, rwy'n meddwl tybed a fyddai cael sefydlogrwydd yn y cyfryngau Cymreig ac ar y cyfryngau cymdeithasol yn fuddiol mewn gwirionedd. Does dim rhaid i chi ddweud rhywbeth newydd bob tro; mae yn ymwneud ag ailadrodd yr un negeseuon a dweud wrth bobl ei bod hi'n iawn, nad oes angen iddyn nhw fynd i brynu tunelli o fwyd, na fyddan nhw'n llwgu i farwolaeth, byddan nhw'n cael y meddyginiaethau y mae eu hangen arnyn nhw, byddan nhw'n cael y gefnogaeth gan yr holl Lywodraethau, byddan nhw'n iawn. Rwy'n credu bod angen i bobl glywed hynny yn feunyddiol, yn feunyddiol ac yn feunyddiol. Rwyf wedi gadael y rhan olaf o'm sylwebaeth, Llywydd, i'r fferyllfeydd. Maen nhw dan gryn dipyn o bwysau. Mae gennym ni fferyllwyr sy'n dal heb fod ganddyn nhw ddim o'r offer amddiffynnol yr addawyd iddyn nhw. Nid yw'r offer diogelu o ansawdd da iawn ac mae meddygon teulu yn pryderu yn ei gylch eisoes, heb sôn am y fferyllwyr. Mae fferyllwyr o dan bwysau gwirioneddol, oherwydd yr hyn sy'n digwydd yw bod pobl yn ffonio eu meddygon teulu, mae meddygon teulu'n dweud, 'peidiwch â dod atom ni, rydym yn cau ein drysau, byddwn yn siarad â chi dros y ffôn, byddwn yn dweud wrthych chi beth sydd ei eisiau arnoch chi.' Wel, dyfalwch i ble maen nhw'n mynd? At y fferyllydd. Mae fferyllwyr yn teimlo dan bwysau aruthrol a'r pwynt y maen nhw'n ei wneud, wrth iddyn nhw ddiffygio'n raddol gyda'r salwch hwn a gorfod hunan-ynysu, gorfod cau am ychydig ddyddiau i lanhau eu fferyllfeydd yn drwyadl, yw: beth sy'n digwydd wedyn? Rydym ni eisoes wedi gweld fferyllydd yn Arberth sydd wedi gorfod cau ac un yn Hwlffordd sydd wedi gorfod cau. Mae hyn yn rhoi pwysau aruthrol ar fferyllwyr. Maen nhw'n credu mai nhw yw'r rhai sy'n gorfod, ac sy'n fodlon - ddim 'yn gorfod' - rhoi meddyginiaeth ar gyfer pethau megis diabetes, meddyginiaeth ar gyfer y galon ac yn y blaen. Dydyn nhw ddim yn credu bod y byrddau iechyd yn eu cefnogi. Maen nhw'n credu eu bod wedi eu gadael yn ddiymgeledd; maen nhw mor brysur yn canolbwyntio ar y rheng flaen mewn ysbytai a meddygfeydd meddygon teulu fel nad oes neb yn meddwl am y bobl sydd wrth eu sodlau yn rhoi sylw i nifer fawr iawn o bobl - nhw yw'r bobl yr eir atyn nhw gyntaf os oes gan bobl broblem. Felly, tybed a allwch chi fynd i'r afael â'r mater hwn efallai gan eu bod yn dweud nad ydyn nhw wedi cael unrhyw gymorth, dim cyngor gan y byrddau iechyd eu hunain. Ac yn olaf, ac mae hyn braidd yn ddigywilydd, ond wrth gwrs roedd gennych chi warws bach braf yn llawn pethau yn barod ar gyfer Brexit, ac roeddwn i'n meddwl tybed a allech chi ddweud wrthym ni a ydych chi'n dal i fod â'r pethau hynny yno, pa fath o bethau ac a ellid defnyddio'r pethau hynny yn yr argyfwng presennol hwn. Diolch yn fawr iawn, Prif Weinidog.