English: Turning to the recommendations that we should build on implementing the public health communications that have been recommended in the BAME advisory group, I fully accept that recommendation, as I said yesterday, and we are continuing to ensure that we get it right about how we message and how we work with disadvantaged groups, and that we get those communications right. That's why our disability equality forum is so important, and the accessible communication group can learn from those with lived experience, disabled people, who join us to tell us how we should get this right. We've worked with Public Health Wales to ensure that their coronavirus information pages are translated into over 100 languages, and distributed through our networks. And also, our nation of sanctuary website is providing translated information for refugees and asylum seekers. I mentioned yesterday our funding of the BAME helpline outreach workers in each health board for working with BAME citizens, and also recognising this is about building trust and everyone having access to relevant support and advice. So, your report covers so many policy areas but education is key, and has been mentioned in the debate. It's clear that many learners have not progressed as much as they might and that some have been impacted more seriously than others. To address this, as you know - you've said in the report - the education Minister announced an investment of £29 million to recruit, recover and raise standards to ensure schools and pupils have the support they need. I fully accept the need for better data on equalities. We've taken steps to improve the quality of data on ethnicity and coronavirus mortality through the implementation of the e-form, including for health workers. And we will continue to work with partners in the NHS and social care to encourage better recording of equality data in both staff and wider health records, and overcome the reluctance some citizens have in providing information. And we are actively working with agencies such as the Office for National Statistics and Public Health Wales to provide new insights into the data that we hold. Fundamentally - and again mentioned yesterday - our emerging plans for a race disparity unit will strengthen our capacity and capability to act on what the data is telling us. Understandably, the review of the Welsh public sector equality duty was temporarily halted during the pandemic, but in a similar way, of course, PSED reporting obligations were suspended for six months by the Equality and Human Rights Commission. But we are restarting that work, building on the work already under way to improve the findings and the publication of employment and other equalities data. And the findings of that research to strengthen the equality and human rights in Wales will be an important source of evidence for the PSED review work. We are fully committed to the priorities and ambitions for a fair work nation set out in 'Fair Work Wales', and accept the recommendations of the committee that we secure a values-led recovery by adopting additional fair work measures. I do want to mention advice services, the single advice fund that is helping to meet increasing demand for access to advice services, which is crucial in terms of tackling poverty; £8.2 million grant funding has been awarded to providers, including specialist services on welfare benefits, employment and discrimination. A couple of final points before I finish. I think the point about the discretionary assistance fund and your recommendations about it are important, because since 2013 we've made over 370,000 awards, with more than £66.4 million being spent in grant funding supporting the most vulnerable people. I think the flexibilities to the discretionary assistance fund during the pandemic have been key, and I know you welcome them; they've been responsive to people's needs. Currently, 66 per cent of the fund relates to emergency payments. And we are in the process of establishing a VAWDASV commissioner group that will support more strategic and sustainable approaches to commissioning VAWDASV services, including children and young people services across Wales. Members have mentioned recommendation 38. I welcome the fact that you are asking us to lobby the UK Government for the lifting of the no recourse to public funds restrictions and that you're joining the Welsh Government, because we are advocating for changes to the immigration system and we welcome your support. But we have had no response to the Counsel General's letter, as we say in response to the recommendation, urging the Home Secretary to lift the restrictions during the COVID-19 crisis. But it is the Welsh Government that's responded to improve support for those with no recourse to public funds. But the committee can help us in that lobbying of the UK Government, and our Welsh Conservatives, indeed, can do that. The pandemic has brought into sharp relief the inequalities in our society, and Welsh Government's commitment to reducing these inequalities and to eradicating child poverty has not wavered, and we're continuing to work to achieving our goals. And next week I look forward to making my statement on the hate crime framework that we're developing - indeed, it'll be National Hate Crime Awareness Week. I know that the issues that you've brought forward in your report will be addressed not just by myself as Minister for equalities, but by every Minister in the Welsh Government. I thank you and your committee, Chair, for producing this very important report for us in the Senedd in these very challenging times. Diolch yn fawr.
Welsh: Gan droi at yr argymhellion y dylem adeiladu ar weithredu'r cysylltiadau iechyd cyhoeddus sydd wedi'u hargymell yng ngrŵp cynghorol BAME, rwy'n derbyn yr argymhelliad hwnnw'n llwyr, fel y dywedais ddoe, ac rydym yn parhau i sicrhau ein bod yn ei gael yn iawn o ran sut rydym yn cyfleu'r neges a sut rydym yn gweithio gyda grwpiau difreintiedig, a'n bod yn cael y cyfathrebu'n iawn. Dyna pam y mae ein fforwm cydraddoldeb i bobl anabl mor bwysig, a gall y grŵp cyfathrebu hygyrch ddysgu oddi wrth y rhai sydd â phrofiad byw, pobl anabl, sy'n ymuno â ni i ddweud wrthym sut y dylem gael hyn yn iawn. Rydym wedi gweithio gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru i sicrhau bod eu tudalennau gwybodaeth ar y coronafeirws yn cael eu cyfieithu i dros 100 o ieithoedd, a'u dosbarthu drwy ein rhwydweithiau. A hefyd, mae ein gwefan cenedl noddfa yn darparu gwybodaeth wedi'i chyfieithu ar gyfer ffoaduriaid a cheiswyr lloches. Soniais ddoe am ein cyllid ar gyfer gweithwyr allgymorth llinell gymorth BAME ym mhob bwrdd iechyd ar gyfer gweithio gyda dinasyddion BAME, a chydnabod hefyd fod hyn yn ymwneud ag adeiladu ymddiriedaeth a phawb yn gallu cael cymorth a chyngor perthnasol. Felly, mae eich adroddiad yn ymdrin â chynifer o feysydd polisi ond mae addysg yn allweddol, ac fe'i crybwyllwyd yn y ddadl. Mae'n amlwg nad yw llawer o ddysgwyr wedi datblygu cymaint ag y gallent a bod rhai wedi cael eu heffeithio'n fwy difrifol nag eraill. Er mwyn mynd i'r afael â hyn, fel y gwyddoch - rydych wedi dweud yn yr adroddiad - cyhoeddodd y Gweinidog addysg fuddsoddiad o £29 miliwn i recriwtio, adfer a chodi safonau er mwyn sicrhau bod ysgolion a disgyblion yn cael y cymorth sydd ei angen arnynt. Rwy'n derbyn yn llwyr yr angen am well data ar gydraddoldebau. Rydym wedi cymryd camau i wella ansawdd data ar ethnigrwydd a marwolaethau coronafeirws drwy weithredu'r e-ffurflen, gan gynnwys ar gyfer gweithwyr iechyd. A byddwn yn parhau i weithio gyda phartneriaid yn y GIG a gofal cymdeithasol i annog camau i gofnodi data cydraddoldeb yn well mewn cofnodion staff a chofnodion iechyd ehangach, a goresgyn amharodrwydd rhai dinasyddion i ddarparu gwybodaeth. Ac rydym wrthi'n gweithio gydag asiantaethau fel y Swyddfa Ystadegau Gwladol ac Iechyd Cyhoeddus Cymru i roi cipolwg newydd ar y data sydd gennym. Yn y bôn - ac unwaith eto, crybwyllwyd hyn ddoe - bydd ein cynlluniau sy'n datblygu ar gyfer uned gwahaniaethau ar sail hil yn cryfhau ein capasiti a'n gallu i weithredu ar yr hyn y mae'r data'n ei ddweud wrthym. Yn ddealladwy, ataliwyd yr adolygiad o ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yng Nghymru dros dro yn ystod y pandemig, ond mewn ffordd debyg, wrth gwrs, ataliwyd rhwymedigaethau adrodd dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus am chwe mis gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol. Ond rydym yn ailgychwyn y gwaith hwnnw, gan adeiladu ar y gwaith sydd eisoes ar y gweill i wella'r canfyddiadau a chyhoeddi data ar gyflogaeth a chydraddoldebau eraill. A bydd canfyddiadau'r gwaith ymchwil ar gryfhau cydraddoldeb a hawliau dynol yng Nghymru yn ffynhonnell bwysig o dystiolaeth ar gyfer gwaith adolygu dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus. Rydym wedi ymrwymo'n llwyr i'r blaenoriaethau a'r uchelgeisiau ar gyfer cenedl gwaith teg a nodir yn 'Gwaith Teg Cymru', ac yn derbyn argymhellion y pwyllgor ein bod yn sicrhau adferiad a arweinir gan werthoedd drwy fabwysiadu mesurau gwaith teg ychwanegol. Rwyf am sôn am wasanaethau cynghori, yr un gronfa gyngor sy'n helpu i ateb y galw cynyddol am fynediad at wasanaethau cynghori, sy'n hollbwysig ar gyfer trechu tlodi; dyfarnwyd £8.2 miliwn o arian grant i ddarparwyr, gan gynnwys gwasanaethau arbenigol ar gyfer budd-daliadau lles, cyflogaeth a gwahaniaethu. Ychydig o bwyntiau terfynol cyn i mi orffen. Rwy'n credu bod y pwynt am y gronfa cymorth dewisol a'ch argymhellion yn ei chylch yn bwysig, oherwydd ers 2013 rydym wedi gwneud dros 370,000 o ddyfarniadau, gyda mwy na £66.4 miliwn yn cael ei wario mewn cyllid grant i gefnogi'r bobl fwyaf agored i niwed. Credaf fod yr hyblygrwydd i ddefnyddio'r gronfa cymorth dewisol yn ystod y pandemig wedi bod yn allweddol, a gwn eich bod yn ei groesawu; mae wedi ymateb i anghenion pobl. Ar hyn o bryd, mae 66 y cant o'r gronfa'n ymwneud â thaliadau brys. Ac rydym wrthi'n sefydlu grŵp comisiynydd trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol a fydd yn cefnogi dulliau mwy strategol a chynaliadwy o gomisiynu gwasanaethau trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol, gan gynnwys gwasanaethau plant a phobl ifanc ledled Cymru. Mae Aelodau wedi sôn am argymhelliad 38. Rwy'n croesawu'r ffaith eich bod yn gofyn i ni lobïo Llywodraeth y DU i godi'r cyfyngiadau i'r rheini nad oes ganddynt hawl i arian cyhoeddus a'ch bod yn ymuno â Llywodraeth Cymru, oherwydd rydym yn dadlau dros newidiadau i'r system fewnfudo ac rydym yn croesawu eich cefnogaeth. Ond nid ydym wedi cael ymateb i lythyr y Cwnsler Cyffredinol, fel y dywedwn mewn ymateb i'r argymhelliad, yn annog yr Ysgrifennydd Cartref i godi'r cyfyngiadau yn ystod argyfwng COVID-19. Ond Llywodraeth Cymru sydd wedi ymateb i wella'r gefnogaeth i'r rheini nad oes ganddynt hawl i arian cyhoeddus. Ond gall y pwyllgor ein helpu i lobïo Llywodraeth y DU, ac yn wir gall ein Ceidwadwyr Cymreig wneud hynny. Mae'r pandemig wedi amlygu'r anghydraddoldebau yn ein cymdeithas, ac nid yw ymrwymiad Llywodraeth Cymru i leihau'r anghydraddoldebau hyn ac i ddileu tlodi plant wedi llacio, ac rydym yn parhau i weithio i gyflawni ein nodau. A'r wythnos nesaf edrychaf ymlaen at wneud fy natganiad ar y fframwaith troseddau casineb rydym yn ei ddatblygu - yn wir, fe fydd yn Wythnos Genedlaethol Ymwybyddiaeth o Droseddau Casineb. Gwn y bydd pob Gweinidog yn Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael â'r materion a gyflwynwyd gennych yn eich adroddiad. Diolch i chi a'ch pwyllgor, Gadeirydd, am gynhyrchu'r adroddiad pwysig hwn i ni yn y Senedd yn y cyfnod heriol hwn. Diolch yn fawr.