English: Thank you, and I very much welcome this debate today. We clearly all want to end homelessness, and we do know that prevention is the best way in which to achieve this. I think that Rhun ap Iorwerth really shared some strong evidence as to why the preventative approach as a priority does make sense. Our progressive approach focused on prevention has achieved a lot, but we are confronted with rising demand, in large part, I have to say, as a result of the UK Government's welfare reforms. We know that more and more people are turning to local authorities for help, and we have all seen the worrying rise in the number of people forced to sleep on our streets. The groundbreaking legislation in the Housing (Wales) Act 2014 introduced duties to help prevent and relieve homelessness. And there can be no argument that it has had a dramatic impact. By the end of September, 12,912 people had been helped to avoid homelessness. It's important to recognise that, under our legislation, priority need no longer applies when people are seeking help if they are at risk of homelessness. The homelessness prevention duties, which require local authorities to find housing solutions, apply to everybody equally. I'd also emphasise that rough-sleeping is only one aspect of homelessness, albeit the most visible. According to some estimates, for every one person sleeping rough on our streets, there might be as many as 30 or more people who are otherwise homeless, in temporary accommodation or sofa surfing. It's important that any decisions take account of the need to ensure that there is sufficient temporary accommodation of an adequate standard. Our legislation seeks a long-term and sustainable change, and we're supporting housing advice services to work holistically to help find solutions to housing need. As yesterday's Wales Audit Office report 'How Local Government manages demand - Homelessness' recognises, this kind of cultural change doesn't happen overnight, and I am grateful to David Melding for outlining the key findings and the recommendations of that report, which I will be discussing with the Welsh Local Government Association. There is a whole host of complex reasons why people sleep rough, and they usually involve a combination of personal and structural factors, which we've heard about in this debate. I would like to confirm to Members that we are driving forward our support for housing first, which will be a key element of our policy to reduce rough-sleeping. Following a policy conference, which Welsh Government sponsored with Cardiff University last April, we're funding a number of housing first services. These are supported by a network co-ordinated by Cymorth. We'll commission an independent evaluation of this work later this year. This spring, I will receive reports from the research that we're funding on the impact of Part 2 of the housing Act. I will also receive a report from Shelter Cymru on research into the experiences of rough-sleepers, and this will provide us with evidence on how we can improve outcomes for people who are vulnerable. Tackling homelessness is a priority for this Government, and we are backing our policy with funding, including an additional £2.6 million within this year. Our budget for the next two years includes an additional £10 million for homelessness in each year, and this places £6 million a year into the local government revenue settlement, and I expect this funding to strengthen statutory prevention services.
Welsh: Diolch, ac rwy'n croesawu'r ddadl hon heddiw yn fawr iawn. Yn amlwg, mae pawb ohonom eisiau rhoi diwedd ar ddigartrefedd, ac rydym yn gwybod mai atal yw'r ffordd orau o gyflawni hyn. Credaf fod Rhun ap Iorwerth wedi rhannu tystiolaeth gadarn ynglŷn â pham fod y dull ataliol fel blaenoriaeth yn gwneud synnwyr. Mae ein dull blaengar sy'n canolbwyntio ar atal yn cyflawni llawer, ond rydym yn wynebu galw cynyddol, i raddau helaeth, rhaid i mi ddweud, o ganlyniad i ddiwygio lles Llywodraeth y DU. Gwyddom fod mwy a mwy o bobl yn troi at awdurdodau lleol am help, ac rydym i gyd wedi gweld y cynnydd sy'n peri pryder yn nifer y bobl sy'n gorfod cysgu ar ein strydoedd. Mae'r ddeddfwriaeth arloesol yn Neddf Tai (Cymru) 2014 wedi cyflwyno dyletswyddau i helpu i atal a lliniaru digartrefedd. Ac ni ellir dadlau ei fod wedi cael effaith ddramatig. Erbyn diwedd Medi, roedd 12,912 o bobl wedi cael cymorth i osgoi digartrefedd. Mae'n bwysig cydnabod, o dan ein deddfwriaeth, nad yw angen blaenoriaethol yn gymwys mwyach pan fydd pobl yn ceisio cymorth os ydynt yn wynebu risg o ddigartrefedd. Mae'r dyletswyddau atal digartrefedd, sy'n ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol ddod o hyd i atebion tai, yn berthnasol i bawb yn gyfartal. Hoffwn hefyd bwysleisio mai un agwedd yn unig ar ddigartrefedd yw cysgu ar y stryd er mai dyna'r agwedd fwyaf gweladwy. Yn ôl rhai amcangyfrifon, am bob unigolyn sy'n cysgu ar ein strydoedd, gallai fod cynifer â 30 neu ragor o bobl sydd fel arall yn ddigartref, mewn llety dros dro neu'n byw o un soffa i'r llall. Mae'n bwysig fod unrhyw benderfyniadau yn ystyried yr angen i sicrhau bod digon o lety dros dro o safon ddigonol. Mae ein deddfwriaeth yn anelu at newid hirdymor a chynaliadwy, ac rydym yn cynorthwyo gwasanaethau cyngor tai i weithio mewn ffordd gyfannol er mwyn helpu i ddod o hyd i atebion i'r angen am dai. Fel roedd adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ddoe 'Sut mae llywodraeth leol yn rheoli galw - digartrefedd' yn cydnabod, nid yw newid diwylliannol o'r fath yn digwydd dros nos, ac rwy'n ddiolchgar i David Melding am amlinellu canfyddiadau allweddol ac argymhellion yr adroddiad, y byddaf yn ei drafod gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Mae llu o resymau cymhleth pam y mae pobl yn cysgu ar y stryd, ac fel arfer maent yn cynnwys cyfuniad o ffactorau personol a ffactorau strwythurol, a chlywsom amdanynt yn y ddadl. Hoffwn gadarnhau i'r Aelodau ein bod yn bwrw ymlaen â'n cefnogaeth ar gyfer tai yn gyntaf, a bydd yn elfen allweddol yn ein polisi i leihau achosion o gysgu ar y stryd. Yn dilyn cynhadledd ar bolisi, a noddodd Llywodraeth Cymru gyda Phrifysgol Caerdydd fis Ebrill diwethaf, rydym yn ariannu nifer o wasanaethau tai yn gyntaf. Cefnogir y rhain gan rwydwaith a gydlynwyd gan Cymorth. Byddwn yn comisiynu gwerthusiad annibynnol o'r gwaith hwn yn ddiweddarach eleni. Y gwanwyn hwn, byddaf yn derbyn adroddiadau ar yr ymchwil rydym yn ei ariannu ar effaith Rhan 2 o'r Ddeddf tai. Byddaf hefyd yn cael adroddiad gan Shelter Cymru ar ymchwil i brofiadau pobl sy'n cysgu ar y stryd, a bydd hwn yn rhoi tystiolaeth i ni ynglŷn â sut y gallwn wella canlyniadau i bobl sy'n agored i niwed. Mae mynd i'r afael â digartrefedd yn flaenoriaeth i'r Llywodraeth hon, ac rydym yn cefnogi ein polisi gydag arian, gan gynnwys £2.6 miliwn yn ychwanegol yn ystod eleni. Mae ein cyllideb ar gyfer y ddwy flynedd nesaf yn cynnwys £10 miliwn ychwanegol ar gyfer digartrefedd ym mhob blwyddyn, ac mae hyn yn rhoi £6 miliwn y flwyddyn i mewn i setliad refeniw llywodraeth leol, ac rwy'n disgwyl i'r cyllid hwn gryfhau gwasanaethau atal statudol.