English: Llywydd, it will come as a surprise to no-one to hear that there are major differences in outlook between the Welsh Government and the United Kingdom Government. However, the relationship is a vitally important one. When it is characterised by mutual respect, flexibility and a focus on where agreement can be found, the relationship can produce benefits for Wales and for the UK as a whole. When it falters, the results are inevitably disappointing. The period of this report focuses on the twin challenges of COVID-19 and the European transition period. Both challenges underlined the need for strong structures and a reliable rhythm of communication between Governments. The extent to which this was achieved in practice was variable, with some positive outcomes in some aspects of COVID-19 but a more uniformly dismal story on European transition. The pandemic has highlighted the way in which devolved and reserved responsibilities are interconnected. As a Welsh Government and as a Senedd we have had to make decisions, and we continue to do so, in what we believe to be the best interests of Wales. But we have approached those decisions in the context of shared scientific, economic and social links between Wales and the rest of the UK. Our public services too have, of course, co-operated in the same way in very many practical aspects. Wherever there is a reciprocal willingness to do so, the Welsh Government aims to continue co-operation with the UK Government on the next phase of COVID response and recovery, including operational and financial implications. Earlier in the summer, a COVID summit took place that illustrated the value of joint working in areas of common interest, and we in Wales are particularly interested in ensuring that our green agenda is central to the approach to recovery. It's in that context that the UK comprehensive spending review is critical to our relationship with the UK Government. We need genuine partnership and an agreed approach to an investment-driven recovery that benefits Wales. Where it is sensible to work on a four-nations basis, we should do so, and it is essential that the UK Government establishes adequate structures to allow that to happen. Now, as a very practical example of inter-governmental solidarity, we have called on the UK Government to work urgently with us to develop a joint strategy and a funding programme for long-term remediation of coal tip sites. The Senedd will debate this issue this afternoon. Coal tips were created long before devolution was even envisaged. It is nonsensical to argue, as the UK Government does, that here in Wales we have either the responsibility or the resource to deal alone with this quintessentially legacy issue. Llywydd, instead of this highly sensitive matter being a subject of contention, it ought to be a defining example of how the UK Government can work with us to develop effective benefits from inter-governmental working, and that particularly so in the context of the UK hosting COP26.
Welsh: Llywydd, ni fydd neb yn synnu wrth glywed bod gwahaniaethau mawr rhwng agwedd Llywodraeth Cymru ac agwedd Llywodraeth y Deyrnas Unedig. Serch hynny, mae'r berthynas yn un hanfodol bwysig. Pan gaiff honno ei nodweddu gan barch, hyblygrwydd, a phwyslais ar y mannau y gellir dod o hyd i gytundeb, fe all y berthynas fod yn fanteisiol iawn i Gymru a'r DU gyfan. Pan fydd honno'n pallu, mae'r canlyniadau, yn anochel, yn siomedig iawn. Mae cyfnod yr adroddiad hwn yn canolbwyntio ar y ddwy her, COVID-19 a'r cyfnod pontio Ewropeaidd. Roedd y ddwy her yn tanlinellu'r angen am strwythurau cryf ac amseru dibynadwy o ran cyfathrebu rhwng Llywodraethau. Roedd y graddau y cyflawnwyd hyn yn ymarferol yn amrywio, gyda rhai canlyniadau cadarnhaol mewn rhai agweddau ar COVID-19 ond stori fwy cyson ddilewyrch o ran trefniadau pontio Ewropeaidd. Mae'r pandemig wedi amlygu'r ffordd y mae cyfrifoldebau datganoledig a'r rhai a gadwyd yn ôl yn cydgysylltu â'i gilydd. Fel Llywodraeth Cymru ac fel Senedd, fe fu'n rhaid i ni wneud penderfyniadau, ac rydym ni'n parhau i wneud hynny'n unol â'r hyn, yn ein barn ni, sydd fwyaf buddiol i Gymru. Ond rydym ni wedi ymdrin â'r penderfyniadau hynny yng nghyd-destun y cysylltiadau gwyddonol, economaidd, a chymdeithasol a rennir rhwng Cymru a gweddill y DU. Mae ein gwasanaethau cyhoeddus ni hefyd, wrth gwrs, wedi cydweithredu yn yr un modd mewn llawer iawn o agweddau ymarferol. Pryd bynnag y ceir parodrwydd o'r ddwy ochr i wneud hynny, bwriad Llywodraeth Cymru yw parhau i gydweithio â Llywodraeth y DU o ran cam nesaf yr ymateb a'r adferiad wedi COVID, gan gynnwys y goblygiadau gweithredol ac ariannol. Yn gynharach yn ystod yr haf, fe gynhaliwyd uwchgynhadledd COVID a oedd yn dangos gwerth cydweithio mewn meysydd o ddiddordeb cyffredin, ac mae gennym ni yng Nghymru ddiddordeb arbennig o ran sicrhau bod ein hagenda werdd ni'n ganolog i'n hymagwedd ni tuag at adferiad. Yn y cyd-destun hwnnw, mae adolygiad cynhwysfawr o wariant y DU yn hanfodol i'n perthynas ni â Llywodraeth y DU. Mae angen i ni gael partneriaeth wirioneddol ac ymagwedd gytunedig at adferiad a ysgogir gan fuddsoddiad a fydd o fantais i Gymru. Pan fo'n synhwyrol i ni weithio ar sail pedair gwlad, fe ddylem ni wneud hynny, ac mae hi'n hanfodol bod Llywodraeth y DU yn sefydlu strwythurau digonol i ganiatáu i hynny ddigwydd. Nawr, fel enghraifft ymarferol iawn o undod rhynglywodraethol, rydym ni wedi galw ar Lywodraeth y DU i weithio ar unwaith gyda ni i ddatblygu strategaeth ar y cyd a rhaglen ariannu ar gyfer adfer safleoedd tomenni glo yn y tymor hir. Fe fydd y Senedd yn trafod y mater hwn y prynhawn yma. Fe grëwyd y tomenni glo ymhell cyn i ddatganoli gael ei ragweld hyd yn oed. Peth hurt yw dadlau, fel y gwna Llywodraeth y DU, mai ein cyfrifoldeb ni yma yng Nghymru yw ymdrin ar ein pennau ein hunain â'r mater clasurol hwn o etifeddiaeth neu fod gennym yr adnoddau i wneud hynny. Llywydd, yn hytrach na gwneud y mater hynod sensitif hwn yn bwnc dadleuol, fe ddylai hon fod yn enghraifft ddiffiniol o sut y gall Llywodraeth y DU weithio gyda ni i ddatblygu manteision effeithiol o weithio'n rhynglywodraethol, ac yn arbennig felly yng nghyd-destun y DU sy'n llywyddu COP26.