English: We are limiting people's freedom to choose by keeping this archaic first-past-the-post system, which is now almost 150 years old. There is not only a moral argument to introducing a proportional system, there are strong practical reasons also. In England and Wales, many councils have single parties holding in excess of 75 per cent of the seats. This can give councils and administrations carte blanche on official business. This, in turn, leads to weakened accountability, which has an effect on public procurement, which in turn impacts the way taxpayers' money is spent. One-party councils constitute a modern form of fiefdom, where scrutiny committees reviewing millions of pounds in government contracts hardly get scrutinised at all. The Electoral Reform Society, in 2015, found that single-party dominated councils were wasting as much as £2.6 billion a year due to lack of scrutiny. Decisions often in these councils are made pre-emptively, in private meetings with majority groups behind closed doors, and then sprung upon the rest of the council at short notice. Their vote, their opinion, their thoughts don't matter. The ERS study further looked into thousands of public sector contracts and found that these one-party dominated councils were about 50 per cent more at risk of corruption than politically competitive councils. Bad for democracy, bad for voters and bad for the public purse. Dozens of countries have made the switch, and not one has made the switch back. Australia, New Zealand, Ukraine: they have shifted from first-past-the-post to a more proportional system.
Welsh: Rydym yn cyfyngu ar ryddid pobl i ddewis drwy gadw system hynafol y cyntaf i'r felin, sydd bellach bron yn 150 mlwydd oed. Nid yn unig fod dadl foesol dros gyflwyno system gyfrannol, ceir rhesymau ymarferol cryf dros wneud hynny hefyd. Mewn llawer o gynghorau yng Nghymru a Lloegr, mae un blaid yn llenwi dros 75 y cant o'r seddi. Gall hyn roi rhwydd hynt i gynghorau a gweinyddiaethau mewn perthynas â busnes swyddogol. Yn ei dro, mae hyn yn arwain at lai o atebolrwydd, sy'n effeithio ar gaffael cyhoeddus, sydd yn ei dro yn effeithio ar y ffordd y gwerir arian trethdalwyr. Mae cynghorau un blaid yn fath modern o faenoriaeth, lle na cheir fawr ddim craffu ar bwyllgorau craffu sy'n adolygu gwerth miliynau o bunnoedd o gontractau llywodraeth. Canfu'r Gymdeithas Diwygio Etholiadol, yn 2015, fod cynghorau un blaid yn gwastraffu cymaint â £2.6 biliwn y flwyddyn oherwydd diffyg craffu. Yn aml, caiff penderfyniadau yn y cynghorau hyn eu gwneud ymlaen llaw, mewn cyfarfodydd preifat gyda grwpiau mwyafrifol y tu ôl i ddrysau caeedig, cyn eu taflu at weddill y cyngor ar fyr rybudd. Nid yw eu pleidlais, eu barn, eu syniadau yn cyfrif. Edrychodd astudiaeth y Gymdeithas Diwygio Etholiadol ymhellach ar filoedd o gontractau'r sector cyhoeddus a chanfu fod y cynghorau un blaid hyn oddeutu 50 y cant yn fwy tebygol o ymroi i arferion llwgr na chynghorau gwleidyddol gystadleuol. Mae hynny'n ddrwg i ddemocratiaeth, yn ddrwg i bleidleiswyr ac yn ddrwg i bwrs y wlad. Mae dwsinau o wledydd wedi gwneud y newid, ac nid oes unrhyw un wedi newid yn ôl. Awstralia, Seland Newydd, Wcrain: mae pob un ohonynt wedi newid o system y cyntaf i'r felin i system fwy cyfrannol.