English: I thank Russell George for that. I thank him for the question, which I think is one of the very important questions on the order paper today. Wales has suffered from the way in which the current system has developed. He will know that the way that grid developments in Wales have happened is on a bid basis. Bids are made from gas and electricity grid companies to Ofgem. These bids compete with one another for investment, and Ofgem has operated on the basis that they will only agree enhanced grid connections when the demand is already there and demonstrated. Now, the purpose of the Welsh Government's initiative is to bring those companies, those six companies, around the table with the Welsh Government and with Ofgem to plan the future. And that will have to, I think, persuade Ofgem to fund grid connections where there is anticipated demand as well as already demonstrated demand. Now, I take the point that Russell George has made about the importance of taking a wider set of interests with us on this journey, and I think there's a real appetite in Wales from communities and individuals to be part of the way in which we make our energy system fit for the climate change emergency that we face. I've been following closely the Garn Fach development that is proposed for the Member's own constituency. I saw recently that over 400 people had replied to the pre-consultation process and that support for the Garn Fach proposals outnumbered those who had reservations about it by more than 2:1. I think that tells me that views are changing in Wales, and that people have a higher understanding today of the obligation that we all have to play our part in meeting the challenge that is already on our doorstep, and that we have to be able to do that in all parts of Wales, and there is a job of work, as the Member has said, to make sure that all voices are part of that conversation, while the conversation itself is firmly concentrated on making sure that we all do everything we can to deal with the difficulties we know this planet is already experiencing.
Welsh: Diolch i Russell George am hynna. Diolch iddo am y cwestiwn, sydd, yn fy marn i, yn un o'r cwestiynau pwysig iawn ar y papur trefn heddiw. Mae Cymru wedi dioddef o'r ffordd y mae'r system bresennol wedi datblygu. Bydd yn gwybod mai'r ffordd y mae datblygiadau grid yng Nghymru wedi digwydd yw ar sail cais. Gwneir ceisiadau gan gwmnïau grid nwy a thrydan i Ofgem. Mae'r ceisiadau hyn yn cystadlu â'i gilydd am fuddsoddiad, ac mae Ofgem wedi gweithredu ar y sail y byddan nhw'n cytuno i gysylltiadau grid uwch dim ond pan fydd y galw eisoes yno ac yn cael ei ddangos. Nawr, diben menter Llywodraeth Cymru yw dod â'r cwmnïau hynny, y chwe chwmni hynny, o amgylch y bwrdd gyda Llywodraeth Cymru a gydag Ofgem i gynllunio'r dyfodol. A bydd yn rhaid i hynny, rwy'n credu, berswadio Ofgem i ariannu cysylltiadau grid lle rhagwelir y bydd galw yn ogystal â'r galw a ddangoswyd eisoes. Nawr, rwy'n derbyn y pwynt y mae Russell George wedi ei wneud ynghylch pwysigrwydd ystyried cyfres ehangach o fuddiannau ar y daith hon, ac rwy'n credu bod awydd gwirioneddol yng Nghymru ymysg cymunedau ac unigolion i fod yn rhan o'r ffordd yr ydym ni'n gwneud ein system ynni yn addas ar gyfer yr argyfwng newid yn yr hinsawdd sy'n ein hwynebu. Rwyf i wedi bod yn dilyn yn agos ddatblygiad Garn Fach sydd wedi ei gynnig ar gyfer etholaeth yr Aelod ei hun. Gwelais yn ddiweddar fod dros 400 o bobl wedi ymateb i'r broses cyn-ymgynghori a bod y gefnogaeth i gynigion Garn Fach yn fwy na'r rhai a oedd ag amheuon yn ei gylch o fwy na 2:1. Rwy'n credu bod hynny yn dweud wrthyf fod safbwyntiau yn newid yng Nghymru, a bod gan bobl ddealltwriaeth uwch heddiw o'r rhwymedigaeth sydd ar bob un ohonom ni i chwarae ein rhan o ran ymateb i'r her sydd eisoes ar garreg ein drws, a bod yn rhaid i ni allu gwneud hynny ym mhob rhan o Gymru, ac mae gwaith i'w wneud, fel y dywedodd yr Aelod, i wneud yn siŵr bod pob llais yn rhan o'r sgwrs honno, tra bod y sgwrs ei hun yn canolbwyntio yn gadarn ar wneud yn siŵr ein bod ni i gyd yn gwneud popeth o fewn ein gallu i ymdrin â'r anawsterau yr ydym ni'n gwybod y mae'r blaned hon eisoes yn eu dioddef.