English: Our recommendation 1 asks the Minister to publish a full analysis of the impact of the Bill's provision on human rights. Before moving on, I'd like to briefly mention recent regulations made by the Welsh Ministers in response to coronavirus to the temporarily altered existing legislative framework for the possession process and landlords' notice periods. The Coronavirus Act 2020 temporarily increased to three months the notice period a landlord in England or Wales had to give before they could ask a court for a possession order. The Minister then made the Coronavirus Act 2020 (Assured Tenancies and Assured Shorthold Tenancies, Extension of Notice Periods) (Amendment) (Wales) Regulations 2020. They temporarily extended the notice period from three months to six months, and subsequently, on 25 September 2020, the Minister made the Coronavirus Act 2020 (Residential Tenancies: Protection from Eviction) (Wales) Regulations 2020. These regulations extend until 31 March 2021 the period during which increased notice must be given to tenants. I mention these regulations, and they have been referred to, to emphasise the importance of human rights considerations when making primary and secondary legislation. Both sets of regulations came into force less than 21 days after they were laid before the Senedd, meaning limited notice to both landlords and tenants. Our scrutiny of these regulations has drawn to the Welsh Government's attention what we consider to be an insufficient analysis regarding the competing human rights of landlords and tenants. As regards the need for the Bill, we noted that the Welsh Government's own consultation on the proposed reforms to notice periods did not provide evidence of strong favourable support. We also noticed the Minister's suggestion there's been some reliance on using anecdotal evidence. We do acknowledge that there may be a more widespread issue about engaging with the private rented sector in Wales, however, on a general point of principle, the Minister's evidence base is weakened by the informality of the data and the committee did not consider it good practice to rely on such evidence as grounds for changing primary legislation. Our recommendation 2 asks that the Welsh Government increases its engagement and develops more formal links with contract holders in the private rented sector in Wales. This should facilitate more robust data gathering from this sector to better inform legislative proposals. And I welcome the Minister's acceptance of this particular recommendation. Recommendation 3 in our report was linked to the limitations of the evidence base. We have welcomed the Minister's intention to review the implementation of the Bill as part of the planned evaluation of the 2016 Act. As a committee, we have general concerns about the proliferation of the statute book as it applies in Wales. As such, we recommended that the planned evaluation of the 2016 Act should consider the potential urgency for the full consolidation of Welsh housing law. Again, I welcome the acceptance of this in principle by the Minister and also recognise that, clearly, this is a matter now for a future Assembly. Moving to our final recommendation, we noted that the Ministry of Justice agrees with the Welsh Government that the overall impact of the Bill on case load for the courts system in Wales is likely to be negligible over time. Nonetheless, the Minister accepts that the Bill is also to cause an increase in the number of claims requiring hearings from private landlords. Potential delays to court proceedings must be avoided. The courts system should not result in high costs being incurred and timely resolution is important to mitigate the impact the Bill will have on the landlord's right to access their own property. So, our fourth recommendation - and we consider this to be a particularly important recommendation, again for a future Assembly - and that is to investigate the need for a dedicated housing tribunal in Wales. Such a tribunal could, amongst other things, consider possession claims made by landlords. We recommend that the result of this investigation should be reported to the Senedd and that this should be a matter that carries over certainly into the next Assembly as well. Diolch, Llywydd.
Welsh: Mae ein hargymhelliad 1 yn gofyn i'r Gweinidog gyhoeddi dadansoddiad llawn o effaith darpariaeth y Bil ar hawliau dynol. Cyn symud ymlaen, hoffwn i sôn yn fyr am reoliadau diweddar a wnaed gan Weinidogion Cymru mewn ymateb i'r coronafeirws i'r fframwaith deddfwriaethol presennol sydd wedi ei newid dros dro ar gyfer y broses feddiannu a chyfnodau rhybudd landlordiaid. Fe wnaeth Deddf y Coronafeirws 2020 gynyddu dros dro y cyfnod rhybudd yr oedd yn rhaid i landlord yng Nghymru neu Loegr ei roi i dri mis cyn y gallen nhw ofyn i lys am orchymyn adennill meddiant. Yna fe wnaeth y Gweinidog Reoliadau Deddf y Coronafeirws 2020 (Tenantiaethau Sicr a Thenantiaethau Byrddaliadol Sicr, Estyn Cyfnodau Hysbysu) (Diwygio) (Cymru) 2020. Fe wnaethon nhw ymestyn y cyfnod rhybudd o dri mis i chwe mis dros dro, ac wedyn, ar 25 Medi 2020, fe wnaeth y Gweinidog Reoliadau Deddf y Coronafeirws 2020 (Tenantiaethau Preswyl: Gwarchodaeth Rhag Troi Allan) (Cymru) 2020. Mae'r rheoliadau hyn yn ymestyn tan 31 Mawrth 2021 ac yn ystod y cyfnod hwn bydd yn rhaid rhoi mwy o rybudd i denantiaid. Rwy'n sôn am y rheoliadau hyn, a chyfeiriwyd atyn nhw, i bwysleisio pwysigrwydd ystyriaethau hawliau dynol wrth wneud deddfwriaeth sylfaenol ac is-ddeddfwriaeth. Daeth y ddwy set o reoliadau i rym lai na 21 diwrnod ar ôl iddyn nhw gael eu gosod gerbron y Senedd, sy'n golygu ychydig iawn o rybudd i landlordiaid a thenantiaid. Mae ein gwaith craffu ar y rheoliadau hyn wedi tynnu sylw Llywodraeth Cymru at yr hyn yr ydym ni'n ystyried ei fod yn ddadansoddiad annigonol o hawliau dynol landlordiaid a thenantiaid sy'n cystadlu â'i gilydd. O ran yr angen am y Bil, fe wnaethom ni nodi nad oedd ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ei hun ar y diwygiadau arfaethedig i gyfnodau rhybudd yn darparu tystiolaeth o gefnogaeth ffafriol gref. Fe wnaethom ni sylwi hefyd ar awgrym y Gweinidog y bu rhywfaint o ddibyniaeth ar ddefnyddio tystiolaeth anecdotaidd. Rydym ni yn cydnabod y gall fod problem ehangach ynghylch ymgysylltu â'r sector rhentu preifat yng Nghymru, ond, ar bwynt egwyddor cyffredinol, mae sail dystiolaeth y Gweinidog wedi ei gwanhau gan anffurfioldeb y data ac nid oedd y pwyllgor o'r farn ei bod yn arfer da dibynnu ar dystiolaeth o'r fath fel sail dros newid deddfwriaeth sylfaenol. Mae ein hargymhelliad 2 yn gofyn i Lywodraeth Cymru gynyddu ei hymgysylltiad a datblygu cysylltiadau mwy ffurfiol â deiliaid contractau yn y sector rhentu preifat yng Nghymru. Dylai hyn hwyluso'r gwaith o gasglu data yn fwy cadarn o'r sector hwn er mwyn llywio cynigion deddfwriaethol yn well. Ac rwy'n croesawu'r ffaith bod y Gweinidog wedi derbyn yr argymhelliad penodol hwn. Roedd argymhelliad 3 yn ein hadroddiad yn ymwneud â chyfyngiadau y sail dystiolaeth. Rydym ni wedi croesawu bwriad y Gweinidog i adolygu gweithrediad y Bil yn rhan o'r gwerthusiad arfaethedig o Ddeddf 2016. Fel pwyllgor, mae gennym ni bryderon cyffredinol ynghylch amledd y llyfr statud fel y mae'n berthnasol yng Nghymru. Felly fe wnaethom ni argymell y dylai'r gwerthusiad arfaethedig o Ddeddf 2016 ystyried y brys posibl i gydgrynhoi cyfraith tai Cymru yn llawn. Unwaith eto, rwy'n croesawu'r ffaith bod y Gweinidog yn derbyn hyn mewn egwyddor ac rwy'n cydnabod hefyd fod hwn, yn amlwg, yn fater i Gynulliad yn y dyfodol erbyn hyn. Gan symud at ein hargymhelliad olaf, nodwyd bod y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn cytuno â Llywodraeth Cymru bod effaith gyffredinol y Bil ar lwyth achosion y system llysoedd yng Nghymru yn debygol o fod yn ddibwys dros amser. Serch hynny, mae'r Gweinidog yn derbyn y bydd y Bil hefyd yn achosi cynnydd yn nifer yr hawliadau gan landlordiaid preifat y mae angen gwrandawiadau arnyn nhw. Mae'n rhaid osgoi oedi posibl i achosion llys. Ni ddylai'r system llysoedd arwain at gostau uchel ac mae datrys yn amserol yn bwysig er mwyn lliniaru'r effaith a gaiff y Bil ar hawl y landlord i gael mynediad i'w eiddo ei hun. Felly, ein pedwerydd argymhelliad - ac rydym ni'n ystyried bod hwn yn argymhelliad arbennig o bwysig, unwaith eto ar gyfer Cynulliad yn y dyfodol - sef i ymchwilio i'r angen am dribiwnlys tai penodedig yng Nghymru. Gallai tribiwnlys o'r fath, ymysg pethau eraill, ystyried hawliadau meddiant a wneir gan landlordiaid. Rydym ni'n argymell y dylid rhoi gwybod i'r Senedd am ganlyniad yr ymchwiliad hwn ac y dylai hwn fod yn fater sy'n cael ei gario drosodd yn sicr i'r Cynulliad nesaf hefyd. Diolch, Llywydd.