English: Thank you for your statement, Minister. Homelessness and rough-sleeping are one of the nation's greatest shames. The fact that we don't have enough housing for our citizens is bad enough, but the fact that we neglect those in mental anguish, leading to them sleeping in shop doorways, is disgraceful, and I hope you'll agree with me. A large percentage of those forced to sleep rough are ex-forces. They leave service, often suffering from the physical and mental wounds inflicted upon them during conflict, expecting to be housed by a grateful nation, only to be abandoned, untreated and homeless. People who were prepared to give their lives defending us and our nation are now treated badly, pushed aside, as if out of sight, out of mind. And this, by God, isn't good enough. Politicians of all persuasions have attacked rough-sleepers as detritus to be moved from our streets without tackling the underlying causes, without thinking about the terrible suffering rough-sleepers experience. People don't choose to sleep in shop doorways - they are forced to. We shouldn't be making them feel ashamed, as it is us who should feel the shame. I know of several veterans who feel forced to hide away their rough-sleeping behind bins or in bushes because of how they're treated. Where is the compassion for those less fortunate than ourselves? When I worked at HMP Parc, people were in prison for vagrancy. They should not have been in prison; they should have been helped within our community. Unfortunately, successive Governments have failed to provide sufficient affordable housing, leading to this rise in homelessness. Minister, how is your Government increasing the supply of affordable housing this year? Welsh Labour have been in power in Wales for nearly two decades and yet homelessness has increased. So, will you accept that your policies are to blame for the increase? Helsinki has virtually eliminated rough-sleeping over the last couple of decades, and since 2007, the Finnish Government has based its homeless policies on the policies of housing first. Minister, what lessons have you learnt from the Finnish experience? According to Shelter, housing first accommodation is a better option for people with long-term mental health issues or substance misuse problems, yet Wales has very little housing first accommodation. Minister, can you outline how you plan to rectify this? And finally, Minister, what specific action will your Government take to support homeless veterans and ensure that military personnel receive help, support and treatment upon discharge, in order to prevent their eventual homelessness and rough-sleeping?
Welsh: Diolch i chi am eich datganiad, Gweinidog. Mae digartrefedd a chysgu allan yn gywilydd mawr i'r genedl. Mae'r ffaith nad oes gennym ni ddigon o dai ar gyfer ein dinasyddion yn beth digon gwael, ond mae'r ffaith ein bod yn esgeuluso rhai â phoen meddwl, gan arwain atyn nhw'n cysgu yn nrysau siopau, yn warthus, ac rwy'n gobeithio y byddwch chi'n cytuno â mi. Mae canran fawr o'r rhai sy'n cael eu gorfodi i gysgu ar y stryd yn gyn-filwyr. Maen nhw'n gadael y lluoedd arfog, yn aml yn dioddef o glwyfau corfforol a meddyliol a gawsant mewn brwydrau, yn disgwyl cael eu cartrefu gan genedl ddiolchgar, ddim ond i gael eu gadael, yn ddiymgeledd ac yn ddigartref. Mae'r rhai a oedd yn barod i aberthu eu bywydau i'n hamddiffyn ni a'n cenedl yn cael eu trin yn wael erbyn hyn, ac yn cael eu gwthio o'r neilltu, fel nad ydyn nhw'n cael eu gweld ac felly'n mynd yn angof. Nid yw hyn yn ddigon da, er mwyn y nefoedd. Mae gwleidyddion o bob tuedd wedi ymosod ar rai sy'n cysgu allan fel sbwriel i'w olchi o'n strydoedd heb fynd i'r afael â'r achosion sydd wrth wraidd hynny, heb feddwl am y dioddefaint ofnadwy y mae pobl sy'n cysgu allan yn ei brofi. Nid yw pobl yn dewis cysgu yn nrysau siopau - gorfod gwneud hynny y maen nhw. Ni ddylem godi cywilydd arnyn nhw, gan mai arnom ni y dylai'r cywilydd fod. Rwy'n gwybod am sawl cyn-filwr sy'n teimlo ei fod dan orfodaeth i guddio'r ffaith ei fod yn cysgu allan y tu ôl i finiau neu mewn llwyni oherwydd y ffordd y cân nhw eu trin. Ble mae'r cydymdeimlad â'r rhai sy'n llai ffodus na ni? Pan oeddwn i'n gweithio yng ngharchar Parc, roedd pobl yn y carchar am grwydraeth. Ni ddylen nhw fod yn y carchar; dylen nhw fod wedi cael cymorth yn ein cymuned. Yn anffodus, mae Llywodraethau olynol wedi methu â darparu digon o dai fforddiadwy, sy'n arwain at y cynnydd hwn mewn digartrefedd. Gweinidog, sut mae eich Llywodraeth chi yn bwriadu cynyddu'r cyflenwad o dai fforddiadwy eleni? Mae Llafur Cymru wedi bod mewn grym yng Nghymru am bron i ddau ddegawd ac eto mae digartrefedd wedi cynyddu. Felly, a wnewch chi dderbyn bod eich polisïau chi ar fai am y cynnydd? Mae Helsinki bron â chael gwared yn gyfan gwbl ar gysgu allan dros y ddau ddegawd diwethaf, ac ers 2007, mae Llywodraeth y Ffindir wedi seilio ei pholisïau digartrefedd ar sail polisïau Tai yn Gyntaf. Gweinidog, pa wersi yr ydych chi wedi eu dysgu o brofiad y Ffindir? Yn ôl Shelter, mae llety Tai yn Gyntaf yn ddewis amgen i bobl â phroblemau iechyd meddwl hirdymor neu broblemau o ran camddefnyddio sylweddau, ac eto nid oes yng Nghymru ond ychydig iawn o lety Tai yn Gyntaf. Gweinidog, a wnewch chi amlinellu sut y bwriadwch gywiro hynny? Ac yn olaf, Gweinidog, pa gamau penodol fydd eich Llywodraeth chi'n eu cymryd i gefnogi cyn-filwyr digartref a sicrhau bod milwyr yn cael help, cymorth a thriniaeth ar ôl gadael y lluoedd arfog, er mwyn atal eu digartrefedd a chysgu allan yn y pen draw?