techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: No, no, it's fine.
Welsh: Na, na, mae'n iawn.
English: But, these people should have that right, because without them to act as a check and balance on our public services, we will have more of these awful, appalling instances in the future.
Welsh: Ond dylai'r bobl hyn gael yr hawl honno, oherwydd hebddynt hwy i gadw llygad ar ein gwasanaethau cyhoeddus, bydd gennym fwy o'r achosion ofnadwy hyn yn y dyfodol.
English: On this particular report, however, the authors were redacted. We're having an internal review and we don't know who actually wrote it. So, it's very hard to have faith in a system where we can't properly scrutinise it, and where that actual report did not take evidence from those who wanted to give evidence. How can you be assured that that will happen, if health boards investigate themselves?
Welsh: Ar yr adroddiad penodol hwn, fodd bynnag, cafodd yr awduron eu golygu. Rydym yn cael adolygiad mewnol ac nid ydym yn gwybod pwy sydd wedi ei ysgrifennu mewn gwirionedd. Felly, mae'n anodd iawn bod â ffydd mewn system lle na allwn graffu'n iawn arni, a lle na chymerodd yr adroddiad hwnnw dystiolaeth gan y rhai a oedd am roi tystiolaeth. Sut y gallwch fod yn sicr y bydd hynny'n digwydd, os yw byrddau iechyd yn ymchwilio eu hunain?
English: Thanks very much, and that brings today's proceedings to a close.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, a dyna ddiwedd ein trafodion am heddiw.
English: The first item on our agenda this afternoon is questions to the First Minister. The first question [OAQ51256] is withdrawn. Therefore, question 2, Janet Finch-Saunders.
Welsh: Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni y prynhawn yma yw cwestiynau i'r Prif Weinidog. Mae'r cwestiwn cyntaf [OAQ51256] wedi ei dynnu yn ôl, ac felly'r ail gwestiwn, Janet Finch-Saunders.
English: We hold all NHS organisations to account on a wide range of patient safety indicators and we encourage an open reporting culture of serious incidents to enable full investigation of every case.
Welsh: Rydym ni'n dwyn holl sefydliadau'r GIG i gyfrif ar amrywiaeth eang o ddangosyddion diogelwch cleifion ac rydym yn annog diwylliant adrodd agored o ddigwyddiadau difrifol i alluogi ymchwiliad llawn o bob achos.
English: Thank you, First Minister. In north Wales, however, we were shocked last week to learn that, of the 77 unintended or unexpected incidents resulting in patient deaths registered across Wales in the past 12 months, more than half of these fell within the Betsi Cadwaladr University Local Health Board. Every single one of these cases will have been simply devastating to the family and loved ones of these patients. First Minister, questions will be asked as to how the special measures and, indeed, your Government's intervention in realising any improvement is, in fact, actually now to the contrary. I am asking you now: will you please commit to an inquiry as to why the safety of patients under this board and your Government's responsibility appears to be increasingly compromised?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Yn y gogledd, fodd bynnag, cawsom sioc yr wythnos diwethaf i ddarganfod, o'r 77 digwyddiad nas bwriadwyd neu annisgwyl a arweiniodd at farwolaethau cleifion wedi'u cofrestru ledled Cymru yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, bod mwy na hanner y rhain ym Mwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Betsi Cadwaladr. Bydd pob un o'r achosion hyn wedi bod yn ddinistriol iawn i deuluoedd ac anwyliaid y cleifion hyn. Prif Weinidog, bydd cwestiynau'n cael eu gofyn ynghylch sut y mae'r mesurau arbennig ac, yn wir, ymyrraeth eich Llywodraeth o ran gwireddu unrhyw welliant yn gweithio i'r gwrthwyneb erbyn hyn, mewn gwirionedd. Rwy'n gofyn i chi nawr: a wnewch chi ymrwymo i ymchwiliad i pam mae'n ymddangos bod diogelwch cleifion o dan y bwrdd hwn a chyfrifoldeb eich Llywodraeth mewn perygl cynyddol?
English: The Member doesn't fully understand these way the statistics are compiled. First of all, we encourage honesty and openness, and that means we encourage people to report serious incidents. Now, that means, just like the crime statistics, for example, that when more people report serious incidents, then more are recorded. It doesn't mean that there are actually more serious incidents. That said, of course, we want to make sure those incidents are reported. Nothing should be said or done that will discourage reporting in the future, because we want to make sure that incidents are reported and are out in the open. I can say to the Member that, in 2016-17, the crude hospital mortality rate for BCU hospitals was 1.79 per cent, which is less than the Welsh average of 1.81 per cent. So, yes, it is important that every case is investigated, but it is important that people come forward, that there is an open culture dealing with complaints. And that I believe is what we're seeing here - more complaints coming forward rather than more cases coming forward.
Welsh: Nid yw'r Aelod yn deall yn llawn sut y mae'r ystadegau'n cael eu casglu. Yn gyntaf oll, rydym ni'n annog gonestrwydd a natur agored, ac mae hynny'n golygu ein bod ni'n annog pobl i adrodd am ddigwyddiadau difrifol. Nawr, mae hynny'n golygu, yn union fel yr ystadegau troseddu, er enghraifft, pan fo mwy o bobl yn adrodd am ddigwyddiadau difrifol, yna mae mwy'n cael eu cofnodi. Nid yw'n golygu bod mwy o ddigwyddiadau difrifol mewn gwirionedd. Wedi dweud hynny, wrth gwrs, rydym ni eisiau sicrhau bod y digwyddiadau hynny'n cael eu hadrodd. Ni ddylid dweud na gwneud unrhyw beth a fydd yn atal adrodd yn y dyfodol, oherwydd rydym ni eisiau sicrhau bod digwyddiadau'n cael eu hadrodd a'u bod yn gyhoeddus. Gallaf ddweud wrth yr Aelod mai 1.79 y cant oedd y gyfradd marwolaethau ysbyty crai ar gyfer ysbytai PBC yn 2016-17, sy'n is na chyfartaledd Cymru o 1.81 y cant. Felly, ydy, mae'n bwysig bod pob achos yn cael ei ymchwilio, ond mae'n bwysig bod pobl yn dod ymlaen, bod diwylliant agored wrth ymdrin â chwynion. Ac rwy'n credu mai dyma'r hyn yr ydym ni'n ei weld yma - mwy o gwynion yn dod i'r amlwg yn hytrach na mwy o achosion yn dod i'r amlwg.
English: Our key programme for tackling fuel poverty is Welsh Government Warm Homes. Since 2011, we have invested over £240 million to improve the energy efficiency of over 45,000 homes. Since 2012, Nest has spent over £9 million in the Rhondda Cynon Taf area installing energy efficiency measures to low-income households.
Welsh: Cartrefi Cynnes Llywodraeth Cymru yw ein rhaglen allweddol ar gyfer mynd i'r afael â thlodi tanwydd. Ers 2011, rydym ni wedi buddsoddi dros £240 miliwn i wella effeithlonrwydd ynni mewn dros 45,000 o gartrefi. Ers 2012, mae Nyth wedi gwario dros £9 miliwn yn ardal Rhondda Cynon Taf yn cyflwyno mesurau effeithlonrwydd ynni i gartrefi incwm isel.
English: First Minister, despite the progress being made in reducing fuel poverty in the Cynon Valley and across Wales through the Welsh Government's suite of practical actions, it seems unlikely that fuel poverty will be eliminated by the previous stated target of 2018. Does the Welsh Government plan to review the fuel poverty strategy in light of that, and, if so, what lessons will be drawn from the successful and not so successful elements of the current plan?
Welsh: Prif Weinidog, er gwaethaf y cynnydd sy'n cael ei wneud o ran lleihau tlodi tanwydd yng Nghwm Cynon a ledled Cymru trwy gyfres o gamau gweithredu ymarferol Llywodraeth Cymru, mae'n ymddangos yn annhebygol y bydd tlodi tanwydd yn cael ei ddileu erbyn y targed o 2018 a nodwyd yn flaenorol. A yw Llywodraeth Cymru yn bwriadu adolygu'r strategaeth tlodi tanwydd yng ngoleuni hynny, ac, os felly, pa wersi fydd yn cael eu dysgu o elfennau llwyddiannus a heb fod mor llwyddiannus y cynllun presennol?
English: The Welsh housing condition survey is now under way. That will provide important data to help to inform delivery of 'Prosperity for All'. It will provide us with a range of information, including updated national fuel poverty estimates and data to help with the targeting of delivery measures. It will also help us to inform discussions with stakeholders, and that will mean, of course, that we can draw on the data that the survey provides in order to help to strengthen the strategy in the future.
Welsh: Mae arolwg cyflwr tai Cymru wedi cychwyn erbyn hyn. Bydd hwnnw'n darparu data pwysig a fydd yn helpu i hysbysu cyflwyniad 'Ffyniant i Bawb'. Bydd yn rhoi amrywiaeth o wybodaeth i ni, gan gynnwys amcangyfrifon a data tlodi tanwydd cenedlaethol wedi eu diweddaru i helpu gyda thargedu mesurau cyflawni. Bydd hefyd yn ein helpu i hysbysu trafodaethau gyda rhanddeiliaid, a bydd hynny'n golygu, wrth gwrs, y gallwn fanteisio ar y data y mae'r arolwg yn eu darparu er mwyn helpu i gryfhau'r strategaeth yn y dyfodol.
English: First Minister, I agree with what you said about energy efficiency, but it's also quite a startling fact that, according to Citizens Advice Cymru, only 12 per cent of those on lowest incomes are on the lowest available tariffs, and I do think there's a job to be done here to inform people of the tariffs that are available and the lowest ones. Welsh Government, local authorities and housing associations, perhaps when they're doing the various schemes that you've been referring to, can remind people how important it is to seek out the lowest tariff.
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n cytuno â'r hyn a ddywedasoch am effeithlonrwydd ynni, ond mae hefyd yn ffaith eithaf syfrdanol, yn ôl Cyngor ar Bopeth Cymru, mai dim ond 12 y cant o'r rheini sydd ar yr incwm isaf sydd ar y tariffau isaf sydd ar gael, ac rwy'n credu bod gwaith i'w wneud yn y fan yma i hysbysu pobl am y tariffau sydd ar gael a'r rhai isaf. Gall Llywodraeth Cymru, awdurdodau lleol a chymdeithasau tai, pan fyddant yn ymgymryd â'r gwahanol gynlluniau yr ydych chi wedi bod yn cyfeirio atynt efallai, atgoffa pobl pa mor bwysig yw hi i ddod o hyd i'r tariff isaf.
English: I'm sympathetic to that. People tend to stick with the same provider on the same tariff through convenience, and then, of course, they fail to get the best deal. What will help is to see - as the UK Government has adopted a Labour Party policy - caps on variable energy tariffs. That will help many people who have not taken the opportunity to change their tariffs, or find they are not able to do so, to benefit from lower prices.
Welsh: Rwy'n cydymdeimlo â hynny. Mae pobl yn dueddol o aros gyda'r un darparwr ar yr un tariff oherwydd hwylustod, ac yna, wrth gwrs, maen nhw'n methu â chael y fargen orau. Yr hyn a fydd yn helpu yw gweld - gan fod Llywodraeth y DU wedi mabwysiadu polisi'r Blaid Lafur - capiau ar dariffau ynni newidiol. Bydd hynny'n helpu llawer o bobl nad ydynt wedi manteisio ar y cyfle i newid eu tariffau, neu sy'n canfod nad ydynt yn gallu gwneud hynny, i elwa ar brisiau is.
English: Diolch, Llywydd. First Minister, later today, your Government is making a statement on minimum alcohol pricing. Now, I'm aware of the public health arguments and the need to reduce deaths from cancer in particular. But public health policy should be looking at all problematic substance use. What assessment has your Government made of the impact of minimum alcohol pricing on the use of other substances, like illegal drugs?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, yn ddiweddarach heddiw, mae eich Llywodraeth yn gwneud datganiad ar isafbris am alcohol. Nawr, rwy'n ymwybodol o'r dadleuon iechyd y cyhoedd a'r angen i leihau marwolaethau o ganser yn arbennig. Ond dylai polisi iechyd y cyhoedd fod yn ystyried yr holl ddefnydd o sylweddau sy'n peri problemau. Pa asesiad y mae eich Llywodraeth wedi ei wneud o effaith isafbris am alcohol ar y defnydd o sylweddau eraill, fel cyffuriau anghyfreithlon?
English: Well, we know that there will be some people, of course, who have an addiction. It may be that there are some who then look at illegal drugs. But, for the vast majority of people, this will have two outcomes. Firstly, it will help to reduce the health issues that surround over-drinking. And, secondly, actually, it will help pubs, because it's the pubs that suffer the most as a result of supermarket selling that undercuts pubs, which we know are important for our communities. So, there is actually a commercial aspect to this as well. But we make no apologies for wanting to ensure that we get rid of scenarios where very cheap alcohol is available to people, in a way that causes them to drink too much and therefore affects their health.
Welsh: Wel, rydym ni'n gwybod y bydd rhai pobl, wrth gwrs, sy'n gaeth. Efallai y bydd rhai sy'n ystyried cyffuriau anghyfreithlon wedyn. Ond, i'r mwyafrif llethol o bobl, bydd dau ganlyniad i hyn. Yn gyntaf, bydd yn helpu i leihau'r problemau iechyd sy'n gysylltiedig â goryfed. Ac, yn ail, bydd yn helpu tafarndai, a dweud y gwir, oherwydd y tafarndai sy'n dioddef fwyaf o ganlyniad i werthu gan archfarchnadoedd am brisiau llai na thafarndai, y gwyddom sy'n bwysig i'n cymunedau. Felly, mae agwedd fasnachol i hyn hefyd. Ond nid ydym yn ymddiheuro am fod eisiau sicrhau ein bod ni'n cael gwared ar sefyllfaoedd lle mae alcohol rhad iawn ar gael i bobl, mewn ffordd sy'n achosi iddyn nhw yfed gormod ac felly effeithio ar eu hiechyd.
English: I have some sympathy with the arguments that you've just outlined. But from your answer it doesn't appear as though any assessment has been made between that link, which I hope very much is an oversight, First Minister. We need to reduce drug-related deaths as well as alcohol-related deaths. Now, drug-related deaths have reached a record high in Wales and England. According to latest figures, drug-related deaths are up 44 per cent compared to 2012. For Wales-only figures, in the latest year on record, there was also an increase on the previous year - 168 people lost their lives in 2015. Hospital admissions are also up, which means an increased cost to public services and to the NHS. And, anecdotally, we all know that some people are openly using drugs in public places, on our streets, in town centres, where it's less safe both for them and for others. First Minister, can you explain how your substance misuse strategy is using devolved powers to reduce drug-related hospital admissions and drug-related deaths?
Welsh: Mae gen i rywfaint o gydymdeimlad â'r dadleuon yr ydych chi newydd eu hamlinellu. Ond nid yw'n ymddangos o'ch ateb fel pe byddai unrhyw asesiad wedi ei wneud o'r cysylltiad hwnnw, yr wyf yn gobeithio'n fawr sy'n rhywbeth y gwnaethoch chi ei anghofio, Prif Weinidog. Mae angen i ni leihau marwolaethau sy'n gysylltiedig â chyffuriau yn ogystal â marwolaethau sy'n gysylltiedig ag alcohol. Nawr, mae marwolaethau sy'n gysylltiedig â chyffuriau wedi cyrraedd eu huchaf erioed yng Nghymru a Lloegr. Yn ôl y ffigurau diweddaraf, mae marwolaethau sy'n gysylltiedig â chyffuriau 44 y cant yn uwch o'u cymharu â 2012. O ran ffigurau Cymru'n unig, yn y flwyddyn ddiweddaraf a gofnodwyd, roedd cynnydd o'r flwyddyn gynt hefyd - bu farw 168 o bobl yn 2015. Mae derbyniadau i ysbytai ar gynnydd hefyd, sy'n golygu cost gynyddol i wasanaethau cyhoeddus ac i'r GIG. Ac, yn anecdotaidd, rydym ni i gyd yn gwybod bod rhai pobl yn defnyddio cyffuriau yn agored mewn mannau cyhoeddus, ar ein strydoedd, yng nghanol trefi, lle mae'n llai diogel iddyn nhw ac i eraill. Prif Weinidog, a allwch chi esbonio sut y mae eich strategaeth camddefnyddio sylweddau yn defnyddio pwerau datganoledig i leihau derbyniadau i ysbytai a marwolaethau sy'n gysylltiedig â chyffuriau?
English: One of the problems that is faced at the moment is that the Misuse of Drugs Act 1971 has always found it difficult to keep up with new drugs as they appear onto the market Drugs like Spice - fairly new, causes people to become extremely violent. And the leader of Plaid Cymru is absolutely right - there is too much open use of drugs, and dealers who seem not to be too concerned about being caught. The first thing to do is to target the dealers. They need to be convicted and jailed - that's where they belong, off the streets. Yes, it's true to say that others may come forward, but it's important to send that message. Now, that's not enough in itself; I understand that. How do we deal with people who misuse drugs? Well the substance misuse strategy is there to help to do that. It is a combination, to my mind, of medical intervention, but also being strong in terms of clamping down on people who supply the drugs.
Welsh: Un o'r problemau a wynebir ar hyn o bryd yw bod Deddf Camddefnyddio Cyffuriau 1971 wedi ei chael hi'n anodd erioed i gadw i fyny â chyffuriau newydd wrth iddyn nhw ymddangos ar y farchnad. Mae Cyffuriau fel Spice - sy'n gymharol newydd, yn achosi i bobl droi'n hynod dreisgar. Ac mae arweinydd Plaid Cymru yn llygad ei lle - mae gormod o ddefnydd agored o gyffuriau, a gwerthwyr nad yw'n ymddangos eu bod yn rhy bryderus am gael eu dal. Y peth cyntaf i'w wneud yw targedu'r gwerthwyr. Mae angen eu cael yn euog a'u carcharu - dyna lle ddylen nhw fod, oddi ar y strydoedd. Ydy, mae'n wir dweud y gall eraill ymddangos, ond mae'n bwysig anfon y neges honno. Nawr, nid yw hynny'n ddigon ynddo'i hun; rwy'n deall hynny. Sut ydym ni'n ymdrin â phobl sy'n camddefnyddio cyffuriau? Wel mae'r strategaeth camddefnyddio sylweddau yno i helpu i wneud hynny. Mae'n gyfuniad, yn fy nhyb i, o ymyrraeth feddygol, ond hefyd bod yn gryf o ran cosbi pobl sy'n cyflenwi'r cyffuriau.
English: Well, locking up the dealers hasn't worked so far, and those powers are outwith your control. What you do have control over is health. Now, a harm-reduction approach has proven to be the most effective at reducing drug-related deaths. And, in your substance misuse strategy, you claim to be committed to a harm-reduction approach. We won't know whether the actions that you've taken are sufficient until the new Welsh statistics come out this winter. But, of course, the Wales-and-England statistics that we've already seen don't bode well. If you were serious about reducing drug-related deaths, as well as reducing the wider social problems, you would be open to the solutions proposed by Plaid Cymru police and crime commissioner, Arfon Jones. Will you agree to meet Arfon Jones and provide the police and others with the support that they need to enable a suitably located pilot safe injecting facility, which would reduce harm to the public, as well as help to reduce unnecessary deaths from harmful drugs?
Welsh: Wel, nid yw rhoi'r gwerthwyr dan glo wedi gweithio hyd yma, ac mae'r pwerau hynny y tu hwnt i'ch rheolaeth. Yr hyn y mae gennych chi reolaeth drosto yw iechyd. Nawr, dull lleihau niwed fu'r dull mwyaf effeithiol o ran lleihau marwolaethau sy'n gysylltiedig â chyffuriau. Ac, yn eich strategaeth camddefnyddio sylweddau, rydych chi'n honni eich bod wedi ymrwymo i ddull lleihau niwed. Ni fyddwn yn gwybod a yw'r camau yr ydych chi wedi eu cymryd yn ddigonol tan i ystadegau newydd Cymru gael eu cyhoeddi y gaeaf hwn. Ond, wrth gwrs, nid yw'r ystadegau Cymru a Lloegr yr ydym ni wedi eu gweld eisoes yn argoeli'n dda. Os oeddech chi o ddifrif am leihau marwolaethau sy'n gysylltiedig â chyffuriau, yn ogystal â lleihau'r problemau cymdeithasol ehangach, byddech chi'n agored i'r atebion a gynigiwyd gan gomisiynydd heddlu a throseddu Plaid Cymru, Arfon Jones. A wnewch chi gytuno i gyfarfod ag Arfon Jones a rhoi cymorth sydd ei angen arnynt i'r heddlu ac eraill i alluogi cyfleuster chwistrellu diogel arbrofol mewn lleoliad addas, a fyddai'n lleihau niwed i'r cyhoedd, yn ogystal â helpu i leihau marwolaethau diangen o gyffuriau niweidiol?
English: Well, there are already regular meetings that take place between the police and crime commissioners and Ministers in any event. It is absolutely right to say that there is very little point, nor would it be right, to see substance misuse as something that is a crime. There are people who have medical issues; the suppliers are different. But those people, of course, who are in a position where they misuse substances, the intervention for them has to be medical. And that means working with the police - that's true; it's what the substance misuse strategy is designed to do. She herself said we're waiting for the Welsh figures, and we want to make sure those Welsh figures show that we are seeing a positive effect on substance misuse. But the challenge is always there: how do you deal with new drugs that appear, all the time, synthesised originally from drugs that didn't exist in 1971? She's right to mention heroin - right to mention heroin. But it's hugely important that we work with the police and crime commissioners, as we do, and that we develop and give our substance misuse strategy the time to develop, and in that way I believe we will help more and more people to get off the substances they become addicted to.
Welsh: Wel, ceir cyfarfodydd rheolaidd eisoes a gynhelir rhwng y comisiynwyr heddlu a throseddu a Gweinidogion beth bynnag. Mae'n gwbl gywir i ddweud nad oes llawer iawn o bwynt, ac na fyddai'n iawn ychwaith, i ystyried camddefnyddio sylweddau fel rhywbeth sy'n drosedd. Ceir pobl sydd â phroblemau meddygol; mae'r cyflenwyr yn wahanol. Ond y bobl hynny, wrth gwrs, sydd mewn sefyllfa lle maen nhw'n camddefnyddio sylweddau, mae'n rhaid i'r ymyrraeth iddyn nhw fod yn feddygol. Ac mae hynny'n golygu gweithio gyda'r heddlu - mae hynny'n wir; dyna'r hyn y mae'r strategaeth camddefnyddio sylweddau wedi ei llunio i'w wneud. Dywedodd hi ei hun ein bod ni'n aros am ffigurau Cymru, ac rydym ni eisiau gwneud yn siŵr bod y ffigurau Cymru hynny yn dangos ein bod ni'n gweld effaith gadarnhaol ar gamddefnyddio sylweddau. Ond mae'r her bob amser yno: sut ydych chi'n ymdrin â chyffuriau newydd sy'n ymddangos, drwy'r amser, wedi eu syntheseiddio'n wreiddiol o gyffuriau nad oeddent yn bodoli ym 1971? Mae hi'n iawn i sôn am heroin - yn iawn i sôn am heroin. Ond mae'n bwysig iawn ein bod ni'n gweithio gyda'r comisiynwyr heddlu a throseddu, fel yr ydym yn ei wneud, a'n bod ni'n datblygu ac yn rhoi'r amser i'n strategaeth camddefnyddio sylweddau ddatblygu, ac yn y modd hwnnw, rwy'n credu y byddwn ni'n helpu mwy a mwy o bobl i roi'r gorau i gymryd y sylweddau y maen nhw'n dod yn gaeth iddynt.
English: Thank you, Presiding Officer. First Minister, there are pressures across the United Kingdom when it comes to the health service. In June 2015, your Government took in to special measures the north Wales health board, Betsi Cadwaladr, and, in March this year, you said that actually where deficits run out of control and problems exist in other health boards across Wales, you might well have to consider intervening in those health boards. What we've learnt in recent months is that the deficit has doubled in the north Wales health board, waiting times have gone up by 79 per cent - from 4,858 to 8,700 - and the deficit is projected at the end of this year to be £100 million cumulatively over the three years: £50 million for this one financial year, and the previous two were £25 million. How can people have confidence that your Government is putting Betsi on the road to recovery and, importantly, that the concerns that are raised by the Member from Aberconwy are being addressed, when the statistics show that, on waiting times, on recruitment and deficit control and reduction you are missing all your own targets?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, mae pwysau ar draws y Deyrnas Unedig pan ddaw i'r gwasanaeth iechyd. Ym mis Mehefin 2015, gwnaeth eich Llywodraeth fwrdd iechyd Gogledd Cymru, Betsi Cadwaladr, yn destun mesurau arbennig, ac ym mis Mawrth eleni, dywedasoch, mewn gwirionedd, lle mae diffygion yn mynd allan o reolaeth a phroblemau yn bodoli mewn byrddau iechyd eraill ledled Cymru, efallai'n wir y bydd yn rhaid i chi ystyried ymyrryd yn y byrddau iechyd hynny. Yr hyn yr ydym ni wedi ei ddysgu yn ystod y misoedd diwethaf yw bod y diffyg wedi dyblu ym mwrdd iechyd gogledd Cymru, bod amseroedd aros wedi cynyddu 79 y cant - o 4,858 i 8,700 - a rhagwelir y bydd y diffyg ar ddiwedd y flwyddyn hon yn £100 miliwn yn gronnus dros y tair blynedd: £50 miliwn ar gyfer yr un flwyddyn ariannol hon, ac roedd y ddwy flaenorol yn £25 miliwn. Sut all pobl fod yn ffyddiog bod eich Llywodraeth yn rhoi Betsi ar y trywydd i wella ac, yn bwysig, bod y pryderon a godir gan yr Aelod o Aberconwy yn cael sylw, pan fo'r ystadegau'n dangos, o ran amseroedd aros, o ran recriwtio a rheoli a lleihau diffygion eich bod chi'n methu eich holl dargedau eich hun?