English: Yesterday, we saw another motion from this Labour Government that was little more than patting itself on the back, as if everything in the Welsh NHS was hunky-dory, and we see it regularly. The Minister's been sitting there most of this debate, with his little smirk on his face - I don't know how you can, Minister. Seriously, I don't know how you can. The amendments tabled - [ Interruption.] The amendments tabled by the Labour Government today demonstrate the denial and complacency, not that we needed more evidence of that. Yes, I note the actions the Welsh Government are taking in relation to Cwm Taf, but it's very little comfort. Do I think they'll be able to take the bull by the horns and make the tough decisions that they need to take to sort out the failures of Betsi Cadwaladr, Cwm Taf and others? No. It's pretty clear, particularly from the tragic reports of baby deaths last week, that the last thing Labour is entitled to is to congratulate itself, as it so often does, or sit in denial as it's doing today. It should instead be hanging its collective head in shame and submitting a motion giving a profuse apology to grieving families and giving us solid actions that they're going to take to recover the situation. Labour have been running the NHS for 20 years in Wales, and every election they say they'll transform the NHS and that it's safe in their hands. Yet, every Assembly term, they make it worse. Why should we or the public believe that, all of a sudden, the services will improve when they've not done so for decades? This Government bleats that our NHS is reliant on migrants and uses a recruitment crisis to hide behind - when, that is, the Minister isn't hiding behind the staff. But successive Governments, aided and abetted by this Welsh Labour Government, have created the recruitment problem in the NHS. It costs a great deal of money to train to be a doctor, making it that much more daunting a profession to join, as if the responsibilities involved weren't daunting enough. But, at the same time, training places have not kept pace with the population. In effect, UK and Welsh Governments have outsourced medical training to places like the third world, where we steal many of our doctors from communities that have desperate need of them. And, of course, the recruitment problem is exacerbated by the reputation of some of the health boards in Wales. How can we hope to recruit staff when having some of the health boards in Wales on their curriculum vitae may damage their long-term career prospects? The point of having the NHS devolved to the Welsh Government was that it would be able to respond to local needs and perform better for the people of Wales than it had done previously. Instead, Welsh Government have damaged the NHS so it has problems, rather than benefits, unique to Wales. A health service that has every reason to be more responsive to local needs is in fact less responsive. There are longer waiting lists and worse outcomes than its English counterparts that Labour don't control, baby-killing levels of incompetence, waiting lists of thousands of per cent, young people having their lives ruined waiting for mental health treatment. How can people out there in the real world have any confidence that this Government can either come up with the ideas needed to solve the Welsh NHS chaos or implement the steps they're promising? Of course, I welcome any ideas and actions that improve the NHS, but I, like many others in here and out across Wales, have no faith that this Government can deliver anything other than continued crisis for our nation's national health service. The people who voted for this Government put them in place to govern, not to try and duck out of accountability. Those same people trusted Labour and placed their NHS system in its hands and in the Minister's hands. The Minister must now bear the ultimate responsibility for the failures in the NHS, and I will be supporting Plaid's motion today, but the Labour group will no doubt defeat Plaid's motion, and that will demonstrate quite effectively how wrong Labour voters were to place their trust in Labour. Thank you.
Welsh: Ddoe, gwelsom gynnig arall gan y Llywodraeth Lafur hon nad oedd yn gwneud fawr mwy na llongyfarch ei hun, fel pe bai popeth yn GIG Cymru'n fendigedig, ac rydym yn ei weld yn rheolaidd. Mae'r Gweinidog wedi bod yn eistedd yno dros y rhan fwyaf o'r ddadl hon, yn cilwenu - nid wyf yn gwybod sut y gallwch, Weinidog. O ddifrif, nid wyf yn gwybod sut y gallwch wneud hynny. Mae'r gwelliannau a gyflwynwyd - [ T orri ar draws.] Mae'r gwelliannau a gyflwynwyd gan y Llywodraeth Lafur heddiw'n dangos y gwadu a'r hunanfodlonrwydd, nid bod arnom angen mwy o dystiolaeth o hynny. Ydw, rwy'n nodi'r camau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd mewn perthynas â Chwm Taf, ond nid yw'n fawr o gysur. A ydw i'n meddwl y byddant yn gallu mynd i'r afael â'r broblem go iawn a gwneud y penderfyniadau anodd y mae angen iddynt eu gwneud er mwyn datrys methiannau Betsi Cadwaladr, Cwm Taf ac eraill? Nac ydw. Mae'n eithaf clir, yn enwedig yn ôl yr adroddiadau trasig ar farwolaethau babanod yr wythnos diwethaf, mai'r peth olaf y mae gan Lafur hawl i'w wneud yw llongyfarch ei hun, fel y mae'n ei wneud mor aml, neu eistedd a gwadu pethau fel y mae'n ei wneud heddiw. Yn hytrach, dylai ostwng ei ben cyfunol mewn cywilydd a chyflwyno cynnig a fyddai'n ymddiheuro'n llaes i deuluoedd sy'n galaru ac yn darparu'r camau gweithredu cadarn y bwriadant eu rhoi ar waith i unioni'r sefyllfa. Mae Llafur wedi bod yn rhedeg y GIG ers 20 mlynedd yng Nghymru, a phob etholiad dywedant y byddant yn trawsnewid y GIG a'i fod yn ddiogel yn eu dwylo hwy. Ac eto, ym mhob tymor Cynulliad, maent yn gwneud pethau'n waeth. Pam y dylem ni neu'r cyhoedd gredu, yn sydyn iawn, y bydd y gwasanaethau'n gwella pan nad ydynt wedi gwneud hynny ers degawdau? Mae'r Llywodraeth hon yn cwyno bod ein GIG yn dibynnu ar ymfudwyr ac yn defnyddio argyfwng recriwtio i guddio y tu ôl iddo - hynny yw, pan nad yw'r Gweinidog yn cuddio y tu ôl i'r staff. Ond mae Llywodraethau olynol, wedi'u cefnogi gan y Llywodraeth Lafur hon yng Nghymru, wedi creu'r broblem recriwtio yn y GIG. Mae'n costio llawer iawn o arian i hyfforddi i fod yn feddyg, sy'n golygu ei fod yn broffesiwn llawer mwy brawychus i ymuno ag ef, fel pe na bai'r cyfrifoldebau sydd ynghlwm wrth y gwaith yn ddigon brawychus. Ond ar yr un pryd, nid yw nifer y lleoedd hyfforddi wedi cynyddu ochr yn ochr â'r boblogaeth. I bob pwrpas, mae Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru wedi rhoi hyfforddiant meddygol ar gontract allanol i leoedd fel y trydydd byd, lle'r ydym yn dwyn llawer o'n meddygon o gymunedau sydd eu hangen yn ddybryd eu hunain. Ac wrth gwrs, gwaethygir y broblem recriwtio gan yr enw sydd gan rai o'r byrddau iechyd yng Nghymru. Sut y gallwn obeithio recriwtio staff pan fydd nodi rhai o'r byrddau iechyd yng Nghymru ar eu curriculum vitae yn gallu amharu ar eu rhagolygon gyrfa hirdymor? Diben cael y GIG wedi'i ddatganoli i Lywodraeth Cymru oedd y byddai'n gallu ymateb i anghenion lleol a pherfformio'n well i bobl Cymru nag a wnâi'n flaenorol. Yn hytrach, mae Llywodraeth Cymru wedi niweidio'r GIG fel bod ganddo broblemau, yn hytrach na manteision, sy'n unigryw i Gymru. Mae gwasanaeth iechyd sydd â phob rheswm i fod yn fwy ymatebol i anghenion lleol yn llai ymatebol mewn gwirionedd. Ceir rhestri aros hwy a chanlyniadau gwaeth na'r rhai cyfatebol yn Lloegr nad yw Llafur yn eu rheoli, lefelau anghymhwyster sy'n lladd babanod, rhestrau aros o filoedd y cant, pobl ifanc yn cael eu bywydau wedi'u difetha'n disgwyl am driniaeth iechyd meddwl. Sut y gall pobl yn y byd go iawn fod ag unrhyw hyder y gall y Llywodraeth hon naill ai gynnig y syniadau sydd eu hangen i ddatrys anrhefn y GIG yng Nghymru neu weithredu'r camau y maent yn eu haddo? Wrth gwrs, rwy'n croesawu unrhyw syniadau a chamau gweithredu sy'n gwella'r GIG, ond fel llawer o rai eraill yma ac allan ledled Cymru, nid oes gennyf unrhyw ffydd y gall y Llywodraeth hon gyflawni dim heblaw argyfwng parhaus i wasanaeth iechyd gwladol ein gwlad. Fe wnaeth y bobl a bleidleisiodd dros y Llywodraeth hon eu rhoi yn eu lle i lywodraethu, nid i geisio osgoi atebolrwydd. Roedd yr un bobl yn ymddiried yn y Blaid Lafur ac yn gosod eu system GIG yn ei dwylo ac yn nwylo'r Gweinidog. Bellach, rhaid i'r Gweinidog ysgwyddo'r cyfrifoldeb eithaf am y methiannau yn y GIG, a byddaf yn cefnogi cynnig Plaid Cymru heddiw, ond mae'n siŵr y bydd y grŵp Llafur yn trechu cynnig Plaid Cymru, a bydd hynny'n dangos yn dra effeithiol pa mor anghywir oedd pleidleiswyr Llafur i roi eu hyder yn y Blaid Lafur. Diolch.