English: I welcome the opportunity to speak in favour of the general principles of the Welsh Government's Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Bill. It's good that the Welsh Government is seizing this chance to make sure the legislative framework within which we approach this issue is fit for purpose. As was noted in the Bill's explanatory memorandum, the current framework we operate in, and under which I taught, poses so many challenges to my constituents and others across Wales and has largely been unchanged over the last 30 years. It needs the refreshing that this Bill aims to deliver to ensure that this is the case. For my contribution today, I want to draw on my experience as a secondary school teacher, which gives me familiarity with many of the challenges facing pupils with additional learning needs in school environments across Wales. This is both in mainstream settings and within more specialist, discrete groups. This experience also reinforces my sense of urgency about making sure that we get this right. To do this, we must provide an educational offer that allows every young person to thrive and achieve, and I am glad that this is at the heart of the Bill. Young people must feel supported, but so must their parents, guardians, family and friends. Unfortunately, I know all too well from my constituents who I meet in my office and surgeries that this is often a challenge. Indeed, I think it is safe to say that support for children and young people with additional learning needs is one of the issues that has arisen most frequently in my casework since I became an AM just over a year ago. Many of these cases can leave parents of young children with quite complex needs feeling that they are battling against a system that is not fully on their side. Therefore, I welcome the principle contained in this Bill to put the needs of the learner at the heart of the decision-making process. It is vital that learners are able to access support through a setting that meets their own individual needs, and that systems are put in place to ensure that they are always able to fully access the level of provision that they have been statemented for. I know, from the comprehensive data contained in the Children, Young People and Education Committee's report on the Bill, that the experiences that have been brought to me through my casework are not isolated. I know that the Bill's focus on developing unified plans, bringing together stakeholders, could help reduce the adversarial experiences my constituents have all too often encountered of them versus the system. Other issues I have dealt with relate to the comparative lack of opportunities for young people with additional learning needs when they finish compulsory schooling. During this time, I've met some truly exceptional parents who've fought doggedly to get their children the very best opportunities. But this is precisely the point; they should not have to struggle and battle. I therefore welcome the focus in the Bill on creating a single legislative system encompassing individuals from birth to the age of 25. A few months ago I met with Sense Cymru to discuss their supported pathway into adulthood project, which the Minister may be familiar with. This aims to reduce many of the barriers around transition, and the shift young people meet when they reach adulthood. There is a lot of excellent practice we could take from this. There is a challenge to ensure the principles in the Bill can become reality, so I know the Welsh Government will ensure its working is properly financed. One of the most damaging aspects in provision is where promises are not met due to restricted funding, or the best option is superseded by the cheapest. I look forward to the Minister's reassurances that this will not occur here. To close, this Bill offers us the chance to ensure the framework for ALN provision in Wales is learner focused and fit for purpose. I'm happy to support it, as the parents and young people I see in my office and surgery should be able to expect no less.
Welsh: Rwy'n croesawu'r cyfle i siarad o blaid egwyddorion cyffredinol Bil Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) Llywodraeth Cymru. Mae'n dda bod Llywodraeth Cymru yn cipio'r cyfle hwn i sicrhau bod y fframwaith deddfwriaethol yr ydym yn ymdrin â'r mater hwn oddi mewn iddo yn addas i'w ddiben. Fel y nodwyd ym memorandwm esboniadol y Bil, mae'r fframwaith presennol yr ydym yn gweithredu ynddo, ac y bûm yn addysgu oddi tano, yn achosi cynifer o heriau i'm hetholwyr a phobl eraill ledled Cymru a phrin fu'r newidiadau iddo dros y 30 mlynedd diwethaf. Mae angen chwa o awyr iach y Bil hwn i sicrhau bod hyn yn digwydd. Ar gyfer fy nghyfraniad heddiw, hoffwn alw ar fy mhrofiad o addysgu mewn ysgol uwchradd, sy'n golygu fy mod yn gyfarwydd â llawer o'r heriau sy'n wynebu disgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol mewn amgylcheddau ysgolion ledled Cymru. Mae hyn yn berthnasol i leoliadau prif ffrwd ac i grwpiau ar wahân, mwy arbenigol. Mae'r profiad hwn hefyd yn atgyfnerthu fy ymdeimlad o frys o ran sicrhau ein bod yn gwneud hyn yn iawn. I wneud hyn, mae'n rhaid inni ddarparu cynnig addysgol sy'n caniatáu i bob person ifanc ffynnu a chyflawni, ac rwy'n falch bod hyn wrth wraidd y Bil. Mae'n rhaid i bobl ifanc deimlo eu bod yn cael eu cefnogi, ond rhaid i'w rhieni, eu gwarcheidwaid, eu teulu a'u ffrindiau deimlo hynny hefyd. Yn anffodus, rwy'n clywed yn aml gan fy etholwyr yr wyf yn cwrdd â nhw yn fy swyddfa a fy nghymorthfeydd bod hyn yn aml yn her. Yn wir, rwy'n meddwl ei bod yn ddiogel dweud mai cefnogaeth i blant a phobl ifanc ag anghenion dysgu ychwanegol yw un o'r materion sydd wedi codi amlaf yn fy ngwaith achos ers imi ddod yn AC ychydig dros flwyddyn yn ôl. Gall llawer o'r achosion hyn adael rhieni plant ifanc sydd ag anghenion eithaf cymhleth yn teimlo eu bod yn brwydro yn erbyn system nad yw'n gwbl o'u plaid. Felly, rwy'n croesawu'r egwyddor a geir yn y Bil hwn i roi anghenion y dysgwr wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau. Mae'n hanfodol bod dysgwyr yn gallu cael cymorth mewn lleoliad sy'n bodloni eu hanghenion unigol eu hunain, a bod systemau'n cael eu rhoi ar waith i sicrhau eu bod bob amser yn gallu cael mynediad llawn at ddarpariaeth ar y lefel sy'n berthnasol i'w datganiad. Rwy'n gwybod, o'r data cynhwysfawr a gynhwysir yn adroddiad y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg ar y Bil, nad yw'r profiadau yr wyf wedi clywed amdanynt yn fy ngwaith achos yn rhai ynysig. Rwy'n gwybod y gallai pwyslais y Bil ar ddatblygu cynlluniau unedig, gan ddod â rhanddeiliaid at ei gilydd, helpu i leihau'r profiadau gwrthwynebus y mae fy etholwyr wedi'u cael yn rhy aml, sef nhw yn erbyn y system. Mae materion eraill yr wyf wedi ymdrin â nhw yn ymwneud â diffyg cyfleoedd cymharol i bobl ifanc ag anghenion dysgu ychwanegol pan eu bod yn gorffen addysg orfodol. Yn ystod y cyfnod hwn, rwyf wedi cyfarfod â rhai rhieni gwirioneddol eithriadol sydd wedi ymladd yn galed i gael y cyfleoedd gorau posibl i'w plant. Ond dyma'n union beth yw'r pwynt; ni ddylent orfod ymdrechu a brwydro. Rwyf felly'n croesawu'r pwyslais yn y Bil ar greu system ddeddfwriaethol sengl sy'n cynnwys unigolion o enedigaeth i 25 mlwydd oed. Ychydig fisoedd yn ôl cefais gyfarfod â Sense Cymru i drafod eu prosiect llwybr â chymorth i fod yn oedolion; efallai y bydd y Gweinidog yn gyfarwydd ag ef. Ei nod yw lleihau llawer o'r rhwystrau sy'n ymwneud â phontio, ac â'r symudiad sy'n wynebu pobl ifanc wrth iddynt gyrraedd oedolaeth. Mae llawer o arfer rhagorol y gallem ei gymryd o hyn. Mae her i sicrhau y gall yr egwyddorion yn y Bil ddod yn realiti, felly rwy'n gwybod y bydd Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod ei weithredu wedi'i ariannu'n iawn. Un o'r agweddau mwyaf niweidiol ar y ddarpariaeth yw lle nad yw addewidion yn cael eu cadw oherwydd diffyg cyllid, neu bod yr opsiwn rhataf yn cael ei ddewis dros y gorau. Rwy'n edrych ymlaen at sicrwydd y Gweinidog na fydd hyn yn digwydd yn y fan yma. I gloi, mae'r Bil hwn yn cynnig cyfle i ni sicrhau bod y fframwaith ar gyfer darpariaeth ADY yng Nghymru yn canolbwyntio ar y dysgwr ac yn addas i'w ddiben. Rwy'n hapus i'w gefnogi, oherwydd ni ddylai'r rhieni a'r bobl ifanc a welaf yn fy swyddfa ac yn fy nghymhorthfa orfod disgwyl dim llai.