English: Already, in this Senedd, we have discussed the principle of UBI and the importance of giving dignity to people by giving them an income that they can live on. It was the Labour Government, of course, that introduced the minimum wage in order to give some level of dignity and assurance to the workforce. That fundamental principle of a fair wage for the work that you do, giving people dignity, is way gone. But, here we are, again, in 2021, having to argue for giving fair salaries to workers that reflects their work, their commitment and their ability, and, indeed, a salary that will attract people to a career in care. Over a half of the NHS workforce are the main wage earners in their households. Tens of thousands of households in Wales are reliant on nurses' wages in order to live, to keep a roof over their heads and food on the table. More shockingly still, one in five of the workforce has to have other employment in addition to working for the NHS. Isn't this alone enough to show the importance of wage levels in the NHS, and that the current salaries aren't sufficient for many people? According to thorough research by the Royal Society for Arts, Manufactures and Commerce, almost 60 per cent of the NHS workforce can't strike a good work-life balance, because they work more hours than they are paid for, and often work unsociable hours. Indeed, three quarters of the nursing workforce say that they work overtime, leading to an increase in levels of stress and mental health problems, as well as other problems. This, in turn, is costly to the health service. An FOI request to the north Wales health board prior to the pandemic showed that 77,000 staff days had been lost as a result of stress, which amounted to £5.5 million lost to the service. It's no surprise, therefore, that a high level of people are leaving the NHS workforce. The money's there, but it's being put in the wrong places, and this, in turn, leads to a reliance on agency nurses and far higher costs for the health service - tens of millions of pounds per annum, and that's increasing annually. A fortnight ago, there was a debate here on the ambulance service, and everyone was agreed that the shortage of beds in hospitals was a core part of the problem. In order to resolve that, of course, we need more nurses, and it is well known now, for a decade and more, that there is a shortage in nursing staff. The work of Anne Marie Rafferty shows that, irrefutably, a shortage of nurses leads to an increase in mortality rates among patients. A shortage of nurses leads to more accidents, mistakes and an increase in infections. Do we truly expect to meet the nursing needs without giving nurses a fair wage? And who are the people suffering most from this economic uncertainty?
Welsh: Eisoes, yn y Senedd yma, rydyn ni wedi trafod yr egwyddor o UBI a'r pwysigrwydd o roi urddas i bobl trwy eu bod nhw'n cael incwm digonol i fyw. Y Llywodraeth Lafur, wrth gwrs, ddaru gyflwyno'r isafswm cyflog er mwyn trio rhoi rhyw lefel o sicrwydd ac urddas i'r gweithlu. Mae'r egwyddor sylfaenol, felly, o gael cyflog teg am eich gwaith, gan roi urddas i bobl, wedi hen basio. Ond eto, dyma ni yn 2021 yn gorfod dadlau dros roi cyflogau teg i weithwyr - cyflog sy'n adlewyrchu eu gwaith, eu hymrwymiad a'u gallu, ac, yn wir, cyflog fydd yn denu pobl i yrfa o ofal. Mae dros hanner gweithlu y gwasanaeth iechyd yn brif gyfranwyr incwm i'w haelwydydd. Mae degau o filoedd o deuluoedd yng Nghymru yn ddibynnol ar gyflogau nyrsys er mwyn medru byw, cadw to uwch eu pennau a bwyd yn eu boliau. Yn fwy syfrdanol fyth, mae un o bob pump o'r gweithlu yn gorfod cael cyflogaeth arall ar ben gweithio i'r gwasanaeth iechyd. Onid yw hyn yn ei hun yn ddigon i ddangos pwysigrwydd cyflogaeth y gwasanaeth iechyd, ac nad yw cyflog bresennol y gweithlu yn ddigonol i nifer o bobl? Yn ôl ymchwil drylwyr y Royal Society for Arts, Manufactures and Commerce, mae bron i 60 y cant o weithlu y gwasanaeth iechyd yn methu â chael balans teg rhwng bywyd a gwaith, a hynny oherwydd eu bod nhw'n gweithio fwy o oriau nag maen nhw'n cael eu talu amdanyn nhw, ac yn aml yn gweithio sifftiau anghymdeithasol. Yn wir, mae tri chwarter y gweithlu nyrsio yn dweud eu bod nhw'n gweithio goramser, gan arwain at gynnydd mewn lefelau straen ac afiechydon meddwl, ynghyd â phroblemau eraill. Mae hyn, yn ei dro, yn gostus i'r gwasanaeth iechyd. Datgelodd cais rhyddid gwybodaeth i fwrdd iechyd y gogledd cyn y pandemig fod 77,000 o ddiwrnodau staff wedi cael eu colli o ganlyniad i straen, oedd yn gyfwerth â £5.5 miliwn i'r gwasanaeth. Does dim syndod felly fod nifer uchel o bobl yn gadael gweithlu'r gwasanaeth iechyd, ond mae'r pres yno ond yn cael ei roi i'r mannau anghywir. Mae hyn, yn ei dro, yn arwain at ddibyniaeth ar nyrsys asiantaeth a chostau llawer iawn uwch i'r gwasanaeth iechyd - degau o filiynau o bunnoedd y flwyddyn, ac yn cynyddu yn flynyddol. Bythefnos yn ôl cafwyd dadl yma am y gwasanaeth ambiwlans, a phawb yn gytûn fod y diffyg gwelyau yn yr ysbytai yn rhan greiddiol o'r broblem. Er mwyn diwallu hynny, rhaid wrth gwrs gael rhagor o nyrsys, ac mae'n wybyddus bellach, ers degawd a mwy, am y prinder staff nyrsio. Mae gwaith Anne Marie Rafferty'n dangos yn ddiymwad fod prinder nyrsys yn arwain at gynnydd yng nghyfradd marwolaethau ymhlith cleifion. Mae diffyg nyrsys yn arwain at fwy o ddamweiniau, camgymeriadau a chynnydd mewn heintiau. Ydyn ni'n wirioneddol yn disgwyl diwallu'r anghenion nyrsio heb roi cyflog teg iddyn nhw? A phwy yw'r bobl sydd yn dioddef mwyaf o'r ansicrwydd economaidd yma?