English: I'm very grateful to be able to take part in this individual Member debate today, and I would like to tender David Melding's regrets at not being able to be here to speak in this debate. The state of nature report is a key piece of evidence in helping us to understand what action we can take to protect and preserve our precious nature and ecosystems, and it will be a key piece of evidence in helping us to scrutinise the work of the Welsh Government, of the Cabinet Secretary, and particularly in the implementation of the well-being of future generations Act and the reach and impact of the Environment (Wales) Act. We've talked already - some of the other participants here - about the many statistics that the state of nature report highlights: the decline in our species, the priority species that have been lost, and the critically endangered species. When we talk about species, we often talk about animals, but of course all the plants, the butterflies and the insects on the ground are absolutely vital in maintaining our ecosystem. We did have a piece of good news from Vikki Howells, who mentioned the state of the grey seals, and of course the pine martens have increased and that has been very, very welcome. But my concern actually lies predominantly less with this state of nature report than with the global situation that we find ourselves in. The number of wild animals living on Earth is set to fall by two thirds by 2020, and this is part of a mass extinction that is destroying the natural world upon which we all depend. Animal populations plummeted by over 58 per cent between 1970 and 2012. By 2020, we human beings and our lifestyle will have killed off 67 per cent of all of Earth's animals. That is an appalling legacy for us to leave our children. We all know that tumbling animal numbers are down to farming, logging, the impact of humans - a mere 15 per cent is protected for nature - and unsustainable fishing and hunting. It goes on and on. Rivers and lakes are the hardest hit habitats, with animal populations down by 81 per cent since 1970. This is all due to us, to excessive water extraction, to our pollution, to the dams we build. All these pressures are magnified by global warming, which shifts the ranges in which these precious animals that help sustain our ecosystems are able to live. There is some good news. There are not just our seals, not just our pine martens, but tiger numbers are thought to be increasing and the giant panda has recently been removed from the list of endangered species. I bring this up - I talk about the global situation - because I want to reinforce that, whatever we do here, Cabinet Secretary, in our small country, in our small way, will count. This is vitally important because we can't celebrate our efforts just yet. In just a bit more bad news for the global environment we have a new President-elect who has said that, 'The concept of global warming was created by and for the Chinese in order to make U.S. manufacturing non-competitive.' It is very concerning that the leader-elect of the free world takes this attitude towards such a serious issue. If he takes the United States of America out of the Paris agreement, it will threaten all of our efforts to stabilise temperature change and to start to resolve climate change. That is why we need to do our part. I feel very deeply for this, not just for us, not just for the animals on our planet - their planet, the big 'our' planet - but I'm concerned for the future of my children, for your children, and for all of our children. Will they have a planet left to live on? I really fear for their future.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn fy mod yn gallu cymryd rhan yn y ddadl i Aelodau unigol heddiw, a hoffwn drosglwyddo ymddiheuriadau David Melding nad yw'n gallu bod yma i siarad yn y ddadl. Mae'r adroddiad sefyllfa byd natur yn ddarn allweddol o dystiolaeth i'n helpu i ddeall pa gamau y gallwn eu cymryd i amddiffyn a gwarchod ein byd natur a'n hecosystemau gwerthfawr, a bydd yn ddarn allweddol o dystiolaeth i'n helpu i graffu ar waith Llywodraeth Cymru, Ysgrifennydd y Cabinet, ac yn benodol ar weithrediad Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol a chyrhaeddiad ac effaith Deddf yr Amgylchedd (Cymru). Rydym wedi siarad eisoes - rhai o'r cyfranogwyr eraill yma - am y nifer o ystadegau y mae'r adroddiad sefyllfa byd natur yn tynnu sylw atynt: y dirywiad yn ein rhywogaethau, y rhywogaethau â blaenoriaeth sydd wedi eu colli, a'r rhywogaethau sydd mewn perygl difrifol. Pan fyddwn yn sôn am rywogaethau, byddwn yn aml yn siarad am anifeiliaid, ond wrth gwrs mae'r holl blanhigion, y glöynnod byw a'r pryfed ar y ddaear yn gwbl hanfodol i gynnal ein hecosystem. Fe gawsom beth newyddion da gan Vikki Howells, a soniodd am sefyllfa'r morloi llwyd, ac wrth gwrs mae niferoedd belaod coed wedi cynyddu ac mae hynny i'w groesawu'n fawr iawn. Ond mewn gwirionedd rwy'n pryderu mwy ynglŷn â'r sefyllfa fyd-eang rydym ynddi nag am yr hyn sydd yn yr adroddiad sefyllfa byd natur. Mae nifer yr anifeiliaid gwyllt sy'n byw ar y Ddaear yn mynd i ostwng dwy ran o dair erbyn 2020, ac mae hyn yn rhan o ddifodiant torfol sy'n dinistrio'r byd naturiol rydym i gyd yn dibynnu arno. Plymiodd poblogaethau anifeiliaid dros 58 y cant rhwng 1970 a 2012. Erbyn 2020, byddwn ni, fodau dynol, a'n ffordd o fyw wedi lladd oddeutu 67 y cant o holl anifeiliaid y Ddaear. Mae honno'n etifeddiaeth ofnadwy i ni ei gadael i'n plant. Rydym i gyd yn gwybod bod y gostyngiad mawr yn niferoedd anifeiliaid yn deillio o ffermio, torri coed, effaith pobl - a 15 y cant yn unig sy'n cael ei ddiogelu ar gyfer natur - a physgota a hela anghynaliadwy. Mae'n mynd ymlaen ac ymlaen. Afonydd a llynnoedd yw'r cynefinoedd sy'n dioddef fwyaf, gyda phoblogaethau anifeiliaid i lawr 81 y cant ers 1970. Mae hyn i gyd o'n herwydd ni, oherwydd echdynnu dŵr gormodol, oherwydd ein llygredd, oherwydd yr argaeau a adeiladwn. Mae'r holl bwysau hyn yn cael eu chwyddo gan gynhesu byd-eang, sy'n newid yr ystodau y gall yr anifeiliaid gwerthfawr hyn sy'n helpu i gynnal ein hecosystemau fyw o'u mewn. Ceir rhywfaint o newyddion da. Nid am ein morloi'n unig, nid am ein belaod yn unig, ond credir bod niferoedd teigrod yn cynyddu ac mae'r panda mawr wedi cael ei dynnu oddi ar y rhestr o rywogaethau mewn perygl yn ddiweddar. Rwy'n crybwyll hyn - rwy'n siarad am y sefyllfa fyd-eang - am fy mod eisiau cadarnhau, Ysgrifennydd y Cabinet, y bydd beth bynnag a wnawn yma yn ein gwlad fach, yn ein ffordd fach, yn cyfrif. Mae hyn yn hanfodol bwysig oherwydd ni allwn ddathlu ein hymdrechion eto. Mewn ychydig bach mwy o newyddion drwg i'r amgylchedd byd-eang, mae gennym ddarpar Arlywydd newydd sydd wedi dweud, Cafodd y cysyniad o gynhesu byd-eang ei greu gan ac ar gyfer y Tsieinïaid er mwyn gwneud gweithgynhyrchu'r Unol Daleithiau yn anghystadleuol. Mae'n destun pryder mawr fod darpar arweinydd y byd rhydd â'r agwedd hon tuag at fater mor ddifrifol. Os yw'n tynnu Unol Daleithiau America allan o gytundeb Paris, bydd yn bygwth ein holl ymdrechion i sefydlogi newidiadau tymheredd ac i ddechrau datrys newid hinsawdd. Dyna pam y mae angen i ni wneud ein rhan. Rwy'n teimlo'n angerddol iawn ynglŷn â hyn, nid yn unig er ein mwyn ni, nid yn unig er mwyn yr anifeiliaid ar ein planed - eu planed, yr 'ein' mawr - ond rwy'n poeni am ddyfodol fy mhlant, am ddyfodol eich plant, a'n holl blant. A fydd ganddynt blaned ar ôl i fyw arni? Rwy'n poeni'n wirioneddol am eu dyfodol.