English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'm sure that many of us will have been watching the World Cup over the last few weeks - indeed, it's been impossible to avoid it in the past 24 hours. But I refer to that because I had the experience of reading an article recently about the terrible poverty that one of the most prominent players in that competition had experienced as a child, and he had only realised how poor the family was - he would have milk and bread for lunch every day, and he caught his mother one day watering down the milk, and then he realised from that moment on, while he was still a very young child, just how truly poor the family was. That player is Romelu Lukaku, the Belgian striker, one of the most talented players in the world and one of the biggest stars in football, and he has written about his experiences of child poverty. I thought that was very striking, and it reminds us that there are thousands of children in Wales living in poverty, and some of them, I'm sure, living in the same kind of poverty that he experienced when he was a child. It is a cause of concern for us all, I know, that we have to come here to discuss this topic when it does arise in the Chamber, but of course we can't avoid the reality of the situation, that around a third of children in Wales are living in comparative poverty, and we must take this issue very seriously indeed and do more to tackle this problem. Many of you will recall, back in 2005, that the Government published the strategy 'A Fair Future For Our Children', with the intention of halving and then eradicating child poverty entirely. Then, in 2006, the Government published a paper, 'Eradicating Child Poverty in Wales - Measuring Success', which set out milestones and set out clearly what steps they would take to reach that target. In 2006 also there was the child poverty action plan and, again, in the same year, the Welsh Government committed to eradicating child poverty by 2020. At that point, 27 per cent of children in Wales were living in poverty. Despite this, of course, the figures do demonstrate that 12 years later, a higher percentage of Welsh children - 28 per cent - are living in comparative income poverty. And indeed, last December, the then Cabinet Secretary made a statement that the Government was to scrap the target of eradicating child poverty by 2020. Now, what sort of message does that convey in terms of priorities? My hope in this short debate today is to highlight the gravity of the situation, of course, but also the need for the Government to look again at its approach in tackling child poverty, and the need to do more to tackle this blight. Indeed, independent reports estimate that, now, as many as 250,000 children could be living in poverty in Wales by 2021, and that could represent an increase of 50,000 as compared to the current position. We know that children are more likely to live in relative poverty as compared to any other group - for example adults of working age or pensioners. Of those children, children living with single parents, or who live in unemployed households, or who live in households that include a disabled person, are even more likely to find themselves living in poverty. Some parts of Wales, of course, have higher child poverty levels that should cause shame to us all. According to the End Child Poverty campaign, over half the children in Rhyl West live in poverty. As Sean O'Neill, the policy director of Children in Wales, said earlier this year - and I'll quote -
Welsh: Iawn. Wel, diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd. Rwy'n siŵr bod nifer ohonom ni wedi bod yn gwylio cwpan y byd dros yr wythnosau diwethaf - yn wir, mae wedi bod yn amhosib osgoi'r peth yn y 24 awr ddiwethaf. Ond rydw i'n cyfeirio at hynny oherwyd mi ges i'r profiad o ddarllen erthygl yn ddiweddar ynglŷn â'r tlodi dybryd roedd un o chwaraewyr mwyaf amlwg y gystadleuaeth honno wedi ei brofi yn blentyn a dim ond wedi sylwi pa mor dlawd oedd y teulu - roedd e'n cael ei ginio bob dydd, roedd e'n cael llaeth a bara, ac mi ddaliodd o ei fam ryw ddiwrnod yn rhoi dŵr ar ben y llaeth, a sylweddoli o'r eiliad honno ymlaen, ac yntau dal yn blentyn bach, pa mor wirioneddol dlawd oedd y teulu. Y chwaraewr hwnnw yw Romelu Lukaku, ymosodwr Belg, un o chwaraewyr mwyaf amryddawn y byd erbyn hyn, un o sêr mwyaf y gamp, ac mae e wedi ysgrifennu am ei brofiadau e o dlodi plant. Roeddwn i'n meddwl bod hynny'n drawiadol iawn ac, wrth gwrs, yn ein hatgoffa ni bod yna filoedd o blant yng Nghymru heddiw yn byw mewn tlodi, a rhai ohonyn nhw, rydw i'n siŵr, yn byw yn yr un fath o dlodi a brofodd e pan oedd e'n blentyn. Mae e'n destun pryder i ni gyd, rydw i'n gwybod, ein bod ni'n gorfod dod fan hyn i drafod y pwnc yma pan mae e yn codi fel hyn yn y Siambr, ond, wrth gwrs, ni allwn ni ddim osgoi'r realiti fod yn agos i draean o blant Cymru yn byw mewn tlodi incwm cymharol, ac mae'n rhaid i ni felly gymryd y mater yma yn gwbl o ddifri a gwneud mwy i fynd i'r afael â'r broblem. Fe fydd nifer ohonoch chi'n cofio, nôl yn 2005, y cyhoeddodd y Llywodraeth bryd hynny strategaeth 'Dyfodol Teg i'n Plant', gyda'r bwriad o haneru ac yna cael gwared ar dlodi plant yn llwyr. Yna, yn 2006, mi gyhoeddodd y Llywodraeth y papur 'Cael Gwared ar Dlodi Plant yng Nghymru - Mesur Llwyddiant', a oedd yn gosod cerrig milltir ac yn amlinellu'n glir pa gamau roedden nhw am eu cymryd i gyrraedd y targed hwnnw. Yn 2006 hefyd, mi gafwyd y cynllun gweithredu tlodi plant, ac eto, yn yr un flwyddyn, fe wnaeth Llywodraeth Cymru ymrwymo i gael gwared ar dlodi plant erbyn 2020. Bryd hynny, roedd 27 y cant o blant Cymru yn byw mewn tlodi. Er gwaethaf hyn, wrth gwrs, mae'r ffigurau yn dangos, 12 mlynedd yn ddiweddarach, fod yna ganran uwch o blant Cymru erbyn hyn - 28 y cant - yn byw mewn tlodi incwm cymharol. Ac yn wir, fis Rhagfyr diwethaf, fe wnaeth yr Ysgrifennydd Cabinet ar y pryd ddatganiad fod y Llywodraeth am gael gwared ar ei huchelgais o ddileu tlodi plant erbyn 2020. Wel, pa fath o neges y mae hynny yn ei roi ynghylch blaenoriaethau, dywedwch? Fy ngobaith i, felly, yn y ddadl yma heddiw yw tanlinellu difrifolwch y sefyllfa yma, wrth gwrs, ond hefyd yr angen i'r Llywodraeth edrych eto ar ei approach i daclo tlodi plant, a'r angen iddi wneud mwy i fynd i'r afael â'r felltith yma. Yn wir, mae adroddiadau annibynnol yn amcangyfrif erbyn hyn y gall fod hyd at 250,000 o blant yn byw mewn tlodi yma yng Nghymru erbyn 2021, ac mi fyddai hynny yn cynrychioli cynnydd o 50,000 o'i gymharu â lle rydym ni ar hyn o bryd. Ac rŷm ni'n gwybod bod plant yn fwy tebygol o fod mewn tlodi cymharol o'u cymharu ag unrhyw grŵp arall - er enghraifft oedolion oed gwaith neu bensiynwyr. Ac o blith y plant hynny, mae plant sy'n byw mewn teuluoedd gyda rhieni sengl, neu sy'n byw mewn aelwydydd di-waith, neu sy'n byw ar aelwyd sy'n cynnwys person anabl, hyd yn oed yn fwy tebygol eto o ffeindio'u hunain yn byw mewn tlodi. Mae rhai rhannau o Gymru, wrth gwrs, yn dioddef lefelau tlodi plant a ddylai'n cywilyddio ni i gyd. Er enghraifft, yn ôl ymchwil ymgyrch Dileu Tlodi Plant, mae dros hanner plant Gorllewin y Rhyl, er enghraifft, yn byw mewn tlodi. Fel y dywedodd Sean O'Neill, cyfarwyddwr polisi Plant yng Nghymru, yn gynharach eleni - ac fe wnaf i ddyfynnu'r hyn a ddywedodd e -