English: In respect of the questions about the next phase after we've completed priority groups 5 to 9, I think I've dealt with those at some length in response to both Angela Burns and Rhun ap Iorwerth, including the point about at-risk professions and people with learning disabilities that I've committed to dealing with in the very near future. I certainly hope that I will have dealt with people with learning disabilities and how that advice will be effected prior to answering questions in the Chamber tomorrow. Members will then get an opportunity to ask me questions about a choice that I hope will be made public by then. On vaccine refusal, I think this is rather more difficult. I understand the point that the Member makes about whether people who have refused a vaccine or not had a vaccine, whether they should be prevented from going into certain patient-facing areas. This is what we get into going back into a debate about whether the vaccine is, essentially, compulsory. That would, essentially, make the vaccine compulsory for front-line members of staff in health and social care. It's an issue we're working through with not just leaders in those areas but trade unions and others about what the ethical interplay is between this, because there isn't a requirement, a legal requirement, for people to take the vaccine. We do, then, need to think through what that means and it's not a straightforward point. It's also a broader question not just for health and care, but for a range of other professions, where if people are returning to work and social distancing isn't possible, then what does that mean? To give you an example, one of the occupational groups that has had significant mortality from COVID is chefs and kitchen workers. If you remember the time when we were able to eat out, you'd often see people in a kitchen and social distancing wasn't always possible. Yet, actually, if we get back to being able to reopen that part of hospitality, some employers will be thinking through what they're going to do if people are not going to take the vaccine. It's a difficult question, where people will express a degree of keenness or reluctance to work with others. This is not straightforward in terms of people disclosing the form of treatment they have and haven't had, and the vaccination is very much part of it. So, I recognise the point the Member is making, but I don't think it's quite as simple as, 'You can't undertake duties unless you prove that you've had the vaccine.' I think this is a debate that we're a long way from concluding.
Welsh: O ran y cwestiynau am y cam nesaf ar ôl inni gwblhau grwpiau blaenoriaeth 5 i 9, rwy'n credu fy mod i wedi ymdrin â'r rhain yn drylwyr iawn mewn ymatebion i Angela Burns a Rhun ap Iorwerth, gan gynnwys y pwynt am broffesiynau sydd mewn perygl a phobl ag anableddau dysgu yr wyf i wedi ymrwymo i ymdrin â nhw yn y dyfodol agos iawn. Rwy'n sicr yn gobeithio y byddaf i wedi ymdrin â phobl ag anableddau dysgu a sut i roi'r cyngor hwnnw ar waith cyn ateb cwestiynau yn y Siambr yfory. Fe gaiff yr Aelodau gyfle wedyn i ofyn cwestiynau i mi ynglŷn â dewis a fydd, rwy'n gobeithio, wedi cael ei wneud yn gyhoeddus erbyn hynny. O ran y rhai sy'n gwrthod brechlynnau, mae hwn yn fater sydd braidd yn fwy dyrys, yn fy marn i. Rwy'n deall y pwynt y mae'r Aelod yn ei wneud ynghylch pobl sydd wedi gwrthod brechlyn neu heb gael brechlyn, a gofyn a ddylid eu hatal nhw rhag bod mewn ardaloedd lle maen nhw'n dod wyneb yn wyneb â chleifion. Yma rydym yn mynd yn ôl i'r ddadl ynghylch a yw'r brechlyn, yn ei hanfod, yn rhywbeth a ddylai fod yn orfodol. Fe fyddai hynny, yn ei hanfod, yn gwneud y brechlyn yn orfodol i aelodau rheng flaen y staff ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Mae hwn yn fater yr ydym ni'n gweithio drwyddo nid yn unig o ran yr arweinyddiaeth yn yr ardaloedd hynny ond gydag undebau llafur ac eraill ynglŷn â'r hyn sydd ar waith yn foesegol, oherwydd nid oes gofyniad cyfreithiol i bobl gael y brechlyn. Mae angen inni feddwl, felly, am yr hyn y mae hynny'n ei olygu ac nid pwynt syml mohono. Mae hwn yn gwestiwn ehangach hefyd, nid yn unig ar gyfer iechyd a gofal, ond ar gyfer ystod o broffesiynau eraill. Os yw pobl yn mynd yn ôl i'w gwaith ac nad oes modd cadw pellter cymdeithasol yno, beth mae hynny'n ei olygu? I roi enghraifft ichi, un o'r grwpiau galwedigaethol sydd wedi gweld cyfraddau marwolaeth sylweddol oherwydd COVID yw cogyddion a gweithwyr cegin. Os ydych chi'n cofio'r cyfnod pan oeddem ni'n gallu bwyta allan, roeddech chi'n gweld pobl mewn cegin yn aml ac nid oedd cadw pellter cymdeithasol yn bosibl bob amser iddyn nhw. Ac eto, mewn gwirionedd, os byddwn yn mynd yn ôl i allu ailagor y rhan honno o letygarwch, fe fydd rhai cyflogwyr yn meddwl am beth i'w wneud pe na fyddai pobl yn barod i gael y brechlyn. Mae hwn yn gwestiwn anodd, ac fe fydd pobl yn mynegi rhyw gymaint o ddyhead neu amharodrwydd i weithio gyda phobl eraill. Nid yw hyn yn fater syml o ran gwneud i bobl ddatgelu pa driniaethau a gawsant neu beidio, ac mae'r brechiad yn rhan hanfodol o hyn. Felly, rwy'n cydnabod y pwynt y mae'r Aelod yn ei wneud. Ond nid wyf yn credu bod hynny mor syml â dweud, 'Ni chewch ymgymryd â dyletswyddau oni bai eich bod yn gallu profi eich bod wedi cael y brechlyn.' Rydym ymhell o ddatrys y ddadl hon, yn fy marn i.