English: I welcome the Welsh Government's 'Energy Generation in Wales 2017' report. The report highlights the mountain we have to climb if we are to reduce Wales's emissions by at least 80 per cent over the next 30 years. It is essential for our future survival that we meet these targets. As set out in the Paris agreement, reducing emissions was vital if we were to keep global warming below 1.5 degrees compared with pre-industrial levels, with an upper limit of 2 degrees. However, the Intergovernmental Panel on Climate Change reported last month that we would meet the 1.5 degree threshold in the next 10 years. Unless we take drastic, immediate action, the world is heading for a 3 to 4 degree rise in global temperatures. Not a single member of the G20 is taking sufficient action to tackle global warming. And this is not helped by those who still believe climate change is a myth. At the weekend, the leader of the world's largest economy, America, still clung to his woefully mistaken belief that the concept of global warming was created by and for the Chinese in order to make US manufacturing non-competitive. This in spite of massive loss of life to climate-related events in the past 12 months. Unless we take drastic, immediate action, deadly forest fires, catastrophic hurricanes and devastating floods will be the least of our problems. Even with a 2 degree rise in global temperatures, we will see entire countries disappear below the rising ocean, a 50 per cent increase in wildfires across Europe and millions of people displaced. We have to act now and we have to act fast. As the 'Energy Generation in Wales' report highlights, 78 per cent of Welsh energy production comes from fossil fuels. If our planet is to survive relatively unscathed, then we need to reduce that to zero over the coming decades. We need a true mix of renewables - solar panels and tidal power, but the answer doesn't lie in large-scale wind or solar farms. We need to move to a decentralised energy grid where every home, every village, every town and city produces its own energy. Technology will be the key to averting a global catastrophe. Already we are seeing our homes become more energy efficient, light-emitting diode lighting uses 100 times less energy. Our appliances are now achieving power efficiency rates of 95 per cent. New homes are so well insulated they rarely need heating. However, transport remains our biggest challenge. We need to move to all electric and hydrogen-fuelled vehicles a lot sooner that the UK Government's target of 2050. Because of Wales's geography, public transport will never replace all demand for personal transport. We therefore have to ensure that we replace the car, the lorry and the van with clean alternatives. But that is going to require significant investment in infrastructure, investment that we must make and must make now if we are to stand any chance of surviving our changing climate. Diolch yn fawr.
Welsh: Rwy'n croesawu adroddiad 'Cynhyrchu ynni yng Nghymru 2017' Llywodraeth Cymru. Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at y mynydd y mae'n rhaid inni ei ddringo os ydym ni i leihau allyriadau Cymru o leiaf 80 y cant dros y 30 mlynedd nesaf. Mae'n hanfodol ein bod ni'n cyrraedd y targedau hyn er mwyn goroesi yn y dyfodol. Fel y nodir yng nghytundeb Paris, mae lleihau allyriadau yn hanfodol os ydym ni i gadw cynhesu byd-eang o dan 1.5 gradd o'i gymharu â lefelau cyn-ddiwydiannol, gyda therfyn uchaf o 2 radd. Fodd bynnag, nododd y Panel Rhynglywodraethol ar Newid yn yr Hinsawdd fis diwethaf y byddem ni'n cyrraedd y trothwy 1.5 gradd yn ystod y 10 mlynedd nesaf. Os na fyddwn yn cymryd camau gweithredu llym ar unwaith, bydd y tymheredd byd-eang yn cynyddu 3 i 4 gradd. Nid oes un aelod o'r G20 yn cymryd digon o gamau i fynd i'r afael â chynhesu byd-eang. Ac nid yw'r bobl sy'n dal i gredu mai myth yw newid yn yr hinsawdd yn helpu o gwbl. Dros y penwythnos, roedd arweinydd economi fwyaf y byd, America, yn dal i gredu'n druenus o gyfeiliornus bod y cysyniad o gynhesu byd-eang wedi ei greu gan y Tsieineaid ac ar eu cyfer nhw i wneud gweithgynhyrchu'r Unol Daleithiau yn anghystadleuol. Mae hyn er gwaethaf y bywydau a gollwyd i ddigwyddiadau sy'n gysylltiedig â'r hinsawdd yn y 12 mis diwethaf. Oni bai ein bod ni'n cymryd camau llym, ar unwaith, tanau coedwig marwol, corwyntoedd trychinebus a llifogydd dinistriol fydd y lleiaf o'n problemau. Hyd yn oed â chynnydd o 2 radd mewn tymereddau byd-eang, byddwn yn gweld gwledydd cyfan yn diflannu o dan y cefnfor sy'n codi, cynnydd o 50 y cant mewn tanau gwyllt ar draws Ewrop a miliynau o bobl wedi'u dadleoli. Mae'n rhaid inni weithredu yn awr, ac mae'n rhaid inni weithredu'n gyflym. Fel y mae'r adroddiad 'Cynhyrchu ynni yng Nghymru' yn amlygu, mae 78 y cant o gynhyrchu ynni yng Nghymru yn dod o danwydd ffosil. Os yw ein planed ni i oroesi heb lawer o niwed, yna mae angen inni leihau hynny i ddim dros y degawdau nesaf. Mae angen cymysgedd gwirioneddol o ynni adnewyddadwy arnom - paneli solar ac ynni'r llanw, ond nid ffermydd gwynt na ffermydd solar ar raddfa fawr yw'r ateb. Mae angen inni symud i grid ynni datganoledig lle mae pob cartref, pob pentref, pob tref a dinas yn cynhyrchu eu hynni eu hunain. Bydd technoleg yn allweddol i osgoi trychineb byd-eang. Rydym ni eisoes yn gweld ein cartrefi yn dod yn fwy effeithlon o ran ynni, mae goleuadau deuod allyrru golau yn defnyddio 100 gwaith yn llai o ynni. Mae ein cyfarpar bellach yn cyflawni cyfraddau effeithlonrwydd pŵer o 95 y cant. Mae cartrefi newydd wedi'u hinsiwleiddio mor dda, anaml y mae angen eu gwresogi. Fodd bynnag, trafnidiaeth yw ein her fwyaf o hyd. Mae angen inni newid i gerbydau trydan a thanwydd hydrogen yn llawer cynt na tharged 2050 Llywodraeth y DU. Oherwydd daearyddiaeth Cymru, ni fydd trafnidiaeth gyhoeddus byth yn disodli'r holl alw am drafnidiaeth bersonol. Mae'n rhaid inni sicrhau felly ein bod yn disodli'r car, y lori a'r fan â dewisiadau amgen glân. Ond i gyflawni hynny bydd angen buddsoddiad sylweddol mewn seilwaith, buddsoddiad y mae'n rhaid inni ei wneud ac y mae'n rhaid inni ei wneud yn awr os ydym ni i gael unrhyw obaith o oroesi'r newid yn yr hinsawdd. Diolch yn fawr.