English: We should also, I think, consider, when we talk about long-term economic development, the impact and, at least, potential positive feedback into taxes for Wales. When we have the 10p of income tax from April, we look at the public inquiry about the cost-benefit ratio of the black route and assess that, but another issue is: what are the particular impacts for the Welsh exchequer of this? Ken Skates, he is pushing this enterprise zone in central Cardiff and trying to get more investment into offices there. Then, he sees his colleague three seats along putting this supertax in play to make any developer pay an additional amount of money if they want to develop offices at any scale in Cardiff rather than in Bristol. I hope when he considers investment in roads, he will also look, actually, if we can boost economic activity by increasing accessibility and reducing congestion, and what the impacts are, in turn, on the tax revenue we may get in future. I also hope when we look at road development, we think about integrating road development into the other mechanisms of transport. Of course, the buses travel on the roads as well as cars, but I hope we also look to support the train network and get the train network to work better with the road network. To take the example of the M4 relief road, if that were to go ahead, I would support, at both ends, having new stations. There's this fantastic proposal for St Mellons, where it would be privately funded as a train station, as a parkway, where people could come in on that big, new motorway, if it happens, but not then add to congestion in Cardiff because they could park there - all paid for privately - and then come in by train into the centre of Cardiff. Similarly, I'm very, very keen to support the proposal for a walkway station at Magor and Undy, and I'm delighted that Ken Skates is now allowing the further GRIP stage to go forward on that. I'd like to thank him and the Welsh Government for the financial support with that. But if that, then, enables commuters at the other end of a potential black route to choose to take the train into Cardiff as well, and that to be a real option, then that is all to the good. Lee Waters criticised, I think, the reduction in the Severn tolls and then the abolition we should have at the end of this year, but it's only just over a year, I believe, Lee, since you voted for the motion I put to this Assembly that the Severn tolls should be abolished. And it is now going to happen, thanks to the Conservative Government in Westminster. Before, we heard Carwyn Jones, a few years back, suggest that we should keep those tolls and continue to gouge those motorists in order to pay for transport improvements. I'm pleased that the UK Government is not allowing him to do that and has taken the decision to abolish, rather than devolve, the tolls and trust to the good sense of a Labour Government in Wales as to what they would do with that money, or otherwise. I do, though, think that - following up on Suzy's remark about tolling - I think we had a proposal from a previous transport Secretary at UK level for widespread tolling, and over 1 million people signed the petition very quickly against that. The main reason for that is a degree of cynicism as to what will happen with the money. People just see it as another way of gouging them to raise taxes, to get money out of them. What's really important is that if we are, in the future, to look at different charging proposals, (a) there's a possibility of public transport, as often there is in London, perhaps, where there's been more road charging coming in, but also that it's offset by lower taxes elsewhere. When we're looking at testing these mechanisms for new taxation in Wales, we all talk of the four options to raise taxes. But, actually, if we are talking about innovative solutions, and looking to work with the UK Government on how to do this, then the issue we have to consider is that road-charging schemes, potentially, are devolved, but the revenues coming on motorists from fuel duty and vehicle excise duty are not devolved. So, any proposal in Wales to have a road-charging scheme would likely imply increased revenues coming in and people having to pay more. What about looking at if you were to have an area where you were to do that, could you reduce, perhaps, the vehicle excise duty for cars registered in that area and work with the UK Government to do that to actually bring in a tax reduction? We need to work together as Governments and look to the future and try and get the systems working together for the long-term benefit of the country.
Welsh: Rwy'n credu y dylem ystyried hefyd, pan fyddwn yn sôn am ddatblygu economaidd hirdymor, yr effaith, a'r adborth cadarnhaol, sy'n bosibl o leiaf, i drethi ar gyfer Cymru. Pan fydd gennym y 10c o dreth incwm o fis Ebrill, byddwn yn edrych ar yr ymchwiliad cyhoeddus ynghylch cymhareb cost a budd y llwybr du ac yn asesu hwnnw, ond mater arall yw: beth yw effeithiau penodol hyn ar drysorlys Cymru? Ken Skates, mae'n gwthio'r ardal fenter yng nghanol Caerdydd ac yn ceisio cael mwy o fuddsoddiad mewn swyddfeydd yno. Wedyn, mae'n gweld ei gyd-Aelod dair sedd i ffwrdd yn rhoi'r uwch dreth hon ar waith er mwyn gwneud i unrhyw ddatblygwr dalu swm ychwanegol o arian os yw am ddatblygu swyddfeydd ar unrhyw raddfa yng Nghaerdydd yn hytrach nag ym Mryste. Pan fydd yn ystyried unrhyw fuddsoddiad mewn ffyrdd, rwy'n gobeithio y bydd hefyd yn edrych i weld a all hybu gweithgaredd economaidd drwy gynyddu hygyrchedd a lleihau tagfeydd, a beth yw'r effeithiau yn eu tro ar y refeniw treth y gallem ei gael yn y dyfodol. Wrth inni edrych ar ddatblygu ffyrdd, gobeithio hefyd y byddwn yn meddwl am integreiddio datblygu ffyrdd gyda systemau trafnidiaeth eraill. Wrth gwrs, mae bysiau'n teithio ar y ffyrdd yn ogystal â cheir, ond gobeithio y byddwn hefyd yn edrych ar gefnogi'r rhwydwaith trenau ac yn cael y rhwydwaith trenau i weithio'n well gyda'r rhwydwaith ffyrdd. I ddefnyddio ffordd liniaru'r M4 fel enghraifft, pe bai honno'n mynd yn ei blaen, buaswn yn cefnogi cael gorsafoedd newydd yn y ddau ben. Ceir cynnig gwych ar gyfer Llaneirwg, lle byddai'n cael ei ariannu'n breifat fel gorsaf drenau, fel parcffordd, lle y gallai pobl ddod i mewn ar y draffordd fawr newydd, os yw'n digwydd, ond yn ymatal rhag ychwanegu at dagfeydd yng Nghaerdydd oherwydd gallent barcio yno - wedi'i dalu amdano'n breifat i gyd - a dod ar y trên i mewn i ganol Caerdydd. Yn yr un modd, rwy'n awyddus iawn i gefnogi'r argymhelliad o orsaf rodfa ym Magwyr a Gwndy, ac rwy'n falch iawn fod Ken Skates erbyn hyn yn caniatáu i gam pellach y Canllawiau Prosiectau Buddsoddi yn y Rheilffyrdd symud ymlaen mewn perthynas â hynny. Hoffwn ddiolch iddo ef a Llywodraeth Cymru am y cymorth ariannol ar ei gyfer. Ond os yw hynny felly yn galluogi cymudwyr ar ben arall y llwybr du posibl i ddewis mynd ar y trên i Gaerdydd hefyd, a bod hwnnw'n ddewis go iawn, yna gorau oll. Roedd Lee Waters, rwy'n credu, yn beirniadu'r gostyngiad yn nhollau'r Hafren, a'u diddymu, sydd i fod i ddigwydd ar ddiwedd y flwyddyn hon, ond ychydig dros flwyddyn sydd, rwy'n credu, Lee, ers i chi bleidleisio dros y cynnig a gyflwynais i'r Cynulliad hwn y dylid diddymu tollau'r Hafren. A bellach mae'n mynd i ddigwydd, diolch i'r Llywodraeth Geidwadol yn San Steffan. O'r blaen, clywsom Carwyn Jones, ychydig flynyddoedd yn ôl, yn awgrymu y dylem gadw'r tollau a pharhau i elwa ar fodurwyr er mwyn talu am welliannau trafnidiaeth. Rwy'n falch nad yw Llywodraeth y DU yn mynd i adael iddo wneud hynny ac wedi gwneud y penderfyniad i ddiddymu, yn hytrach na datganoli'r tollau ac ymddiried yn noethineb Llywodraeth Lafur yng Nghymru o ran yr hyn y byddai'n ei wneud gyda'r arian hwnnw, neu fel arall. Er hynny, rwy'n credu - i ddilyn sylw Suzy am y tollau - ein bod wedi cael cynnig gan Ysgrifennydd trafnidiaeth blaenorol ar lefel y DU i godi tollau ar raddfa eang, a llofnododd dros 1 filiwn o bobl y ddeiseb yn erbyn hynny'n gyflym iawn. Y prif reswm am hynny yw bod yna rywfaint o sinigiaeth ynghylch beth fydd yn digwydd i'r arian. Mae pobl yn ei weld fel ffordd arall o elwa arnynt er mwyn codi trethi, i gael arian allan ohonynt. Yr hyn sy'n wirioneddol bwysig yn y dyfodol, os ydym yn mynd i edrych ar wahanol argymhellion ar gyfer codi tâl yn y dyfodol, yw (a), fod yna bosibilrwydd o allu defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, fel sydd yn Llundain yn aml, efallai, lle bu mwy o godi tâl am ddefnyddio ffyrdd, ond hefyd ei fod yn cael ei wrthbwyso gan drethi is mewn mannau eraill. Pan fyddwn yn edrych ar brofi'r dulliau newydd hyn o godi trethi yng Nghymru, mae pawb ohonom yn sôn am y pedwar opsiwn ar gyfer codi trethi. Ond mewn gwirionedd, os ydym yn sôn am atebion arloesol, ac yn bwriadu gweithio gyda Llywodraeth y DU ar sut i wneud hyn, yr hyn sy'n rhaid inni ei ystyried yw bod cynlluniau codi tâl am ddefnyddio ffyrdd yn fater sydd wedi ei ddatganoli, ond nid yw'r refeniw a ddaw i mewn gan fodurwyr yn sgil treth ar danwydd a threth car wedi ei ddatganoli. Felly, byddai unrhyw gynnig yng Nghymru i gael cynllun codi tâl am ddefnyddio ffyrdd yn debygol o olygu bod mwy o refeniw yn dod i mewn a phobl yn gorfod talu mwy. Beth am edrych arno pe bai gennych ardal lle y gallech wneud hynny, a allech leihau treth car, efallai, ar gyfer ceir a gofrestrwyd yn yr ardal honno a gweithio gyda Llywodraeth y DU i wneud hynny er mwyn cyflwyno gostyngiad treth mewn gwirionedd? Mae angen inni weithio gyda'n gilydd fel Llywodraethau ac edrych tua'r dyfodol a cheisio cael y systemau i weithio gyda'i gilydd er budd hirdymor i'r wlad.