English: Diolch, acting Presiding Officer. I'm very proud to move this motion today. The need for Wales to project itself internationally, and to develop and grow its international links, has never been greater. That's why I'm delighted to open today's debate on the Welsh Government's new international strategy. I'm pleased that we have received statements from the Minister, following the publication of the international strategy, but I believe that this is actually the first opportunity we've had to debate that in the Senedd and for Members, perhaps, to provide their vision for Wales in the world. Firstly, it's important to welcome the strategy from the Welsh Government, which outlines its vision for a more global Wales, and how Wales moves forward in an ever-growing global marketplace - it's critical to achieving an ambition of driving the Welsh economy forward. Our report is the culmination of almost a year's worth of work, looking at Wales's approach to international relations after Brexit. And our thanks go to all those who contributed to our work. And I wish to put on record again my thanks to the team, and the clerking staff, and the research staff, within the committee, who undertook tremendous work to actually help us produce that report. Now, in our report, we make a total of 10 recommendations, all of which address specific areas relating to what was, at the time of publication of the report, the draft international strategy. I will focus my comments in three broad areas: the priorities and delivery of the strategy; co-ordination of international activities across Government; and how the priority relationships and the overseas offices relate to each other after Brexit. For the first of these areas, I am pleased that the Minister agreed with us regarding the need to include a stronger vision statement in the final strategy. Furthermore, the priorities identified in the strategy should provide Government and stakeholders with a basis for greater collaboration and engagement on the international stage. In our view, where the strategy falls down is in terms of delivery. Frustratingly, the strategy contains only three measurable targets. To remind Members what these targets are: (1) to raise Wales's profile internationally by ensuring 500,000 connections internationally over the next five years - interesting how we'll measure that and how you identify some of these connections; (2) to grow the contribution made by exports to the economy by 5 per cent, though we're not sure over what period of time that covers; and (3) to plant 15 million trees in Uganda by 2025. Now, these targets, in and of themselves, are reasonable and are within the context of the strategy. However, we have broader concerns about the limited number of targets, and the implications that this may have on delivery of the strategy. Whilst we understand the argument that the strategy document may not be the most appropriate place for the inclusion of a suite of targets, we are clear that the strategy should be supported by a delivery plan that we, as a committee, are able to scrutinise. It is very disappointing, therefore, that our calls appear to be falling by the wayside for this. And furthermore, the Minister's written response to our report claims to accept recommendations 5 and 6, which call for the publication of a detailed suite of measurable targets and delivery plans, and then states in the narrative of the strategy that it is not the intention to publish further detailed plans over and above those in the strategy. The Government are, of course, entitled to take this view however disappointing it may be, but to attempt to claim that, in so doing, it is accepting our recommendations, does question the credibility of some of the statements. The second area of interest relates to the co-ordination of the Welsh Government's activities and how they relate to the new strategy. Previously in this Chamber, I have welcomed the creation of a Cabinet post with responsibility for international relations. And such a post should help to increase the visibility of international relations issues across Government - a task made all the more important as we forge a new future outside the European Union. In this report and in our previous report on Wales's future relationship with Europe and the world, we highlighted the importance of effective co-ordination with other key portfolios, particularly the economy, environment and education portfolios. To that end, we reiterated our view that the Minister for international relations should establish a formal mechanism for the co-ordination of the Welsh Government's international relations work through the creation of a Cabinet sub-committee. The Government's response to these recommendations are a cause of disappointment. Despite the importance attached to the need for a formal mechanism for co-ordination, as identified in two committee reports, the Minister has decided not to implement any of them in any meaningful sense, and I would urge her to reconsider this position. The final area relates to the priority relationships identified in the strategy and the future of the Welsh Government's overseas offices. Now, we warmly welcome the commitment made in the final strategy to build our international links with a number of countries and sub-state nations and regions across the world. This work should be given renewed importance in light of the UK's exit from the EU and the new relationship that will come into effect at the end of this year, whatever that may be, because we are unclear at this point. How the priority relationships dovetail with the work of the overseas offices will be key to future success. I welcome the review that the Minister outlines in her response. It would be helpful if the Minister could give more detail on the content of this review and the timescales for its completion. In terms of the two priority country relationships, which are Ireland and Germany, the strategy rightly notes the close economic and social links that currently exist. Furthermore, the strategy highlights that German and Irish nationals make up two of our largest international communities. It is vital, therefore, that we take this opportunity, and every opportunity, to reiterate our message of support for these and other communities living in Wales from across the EU. I am sure that the Minister and other Members will join me in their support. Looking ahead, it would be useful to us if the Minister could keep us updated of progress as regards both the discussions on any future specific Ireland-UK relationship and the negotiations on continued involvement in EU programmes at the end of the transition period. There is still concern that these may be lost if an agreement cannot be reached on the future relationship and a free trade agreement, and they boost Wales's international standing. Personally, I believe that they should never have been associated with a trade agreement. They are separate, they are programmes that help us develop our nation and should not have been involved in the negotiating position. As a committee, we have noted the value added to areas of devolved responsibility, such as education, research and economic development, that have been gained by Wales's involvement in a whole host of EU programmes. I am pleased that the political declaration and the negotiating mandates still leave it open for a negotiated settlement in these areas. However, I think it will require continued lobbying on behalf of the Welsh Government to ensure that Welsh needs are reflected in the negotiations between the UK and the EU. We've only just heard this afternoon in the question to the now Minister for European transition the concerns expressed about the fact that we haven't yet seen that voice reflected in the mandates. Now, as we move ahead with future trading agreements and discussions on how future relationships with the EU and other nations will develop, we must do all we can to strengthen the Welsh voice, both during the negotiations and afterwards, once those relationships are established, and I know that Government shares those views. Acting Presiding Officer, I commend this report to the Assembly. I hope they will support it, and I look forward to hearing Members' contributions and the Minister's response this afternoon.
Welsh: Diolch, Lywydd dros dro. Rwy'n falch iawn o gyflwyno'r cynnig hwn heddiw. Nid yw'r angen i Gymru sicrhau ei bod yn sefyll allan yn rhyngwladol, a datblygu a thyfu ei chysylltiadau rhyngwladol, erioed wedi bod mor fawr. Dyna pam fy mod yn falch iawn o agor dadl heddiw ar strategaeth ryngwladol newydd Llywodraeth Cymru. Rwy'n falch ein bod wedi cael datganiadau gan y Gweinidog, ar ôl i'r strategaeth ryngwladol gael ei chyhoeddi, ond credaf mai hwn yw'r cyfle cyntaf a gawsom i'w thrafod yn y Senedd ac i'r Aelodau, efallai, gael nodi eu gweledigaeth ar gyfer Cymru yn y byd. Yn gyntaf, mae'n bwysig croesawu'r strategaeth gan Lywodraeth Cymru, sy'n amlinellu ei gweledigaeth ar gyfer Cymru fwy byd-eang, a sut y mae Cymru'n symud ymlaen mewn marchnad fyd-eang sy'n tyfu'n barhaus - mae hynny'n hanfodol i gyflawni uchelgais i hybu economi Cymru. Mae ein hadroddiad yn benllanw ar bron i flwyddyn o waith yn edrych ar ymagwedd Cymru tuag at gysylltiadau rhyngwladol ar ôl Brexit. Ac rydym yn diolch i bawb a gyfrannodd at ein gwaith. A hoffwn gofnodi fy niolch eto i'r tîm, a'r staff clercio, a'r staff ymchwil, ar y pwyllgor, a wnaeth waith aruthrol i'n helpu i gynhyrchu'r adroddiad hwnnw. Nawr, yn ein hadroddiad, rydym yn gwneud cyfanswm o 10 argymhelliad, ac mae pob un ohonynt yn mynd i'r afael â meysydd penodol sy'n ymwneud â'r hyn a oedd, pan gyhoeddwyd yr adroddiad, yn strategaeth ryngwladol ddrafft. Rwyf am ganolbwyntio fy sylwadau ar dri maes cyffredinol: blaenoriaethau a chyflawniad y strategaeth; cydgysylltu gweithgareddau rhyngwladol ar draws y Llywodraeth; a'r berthynas rhwng y cysylltiadau blaenoriaethol a'r swyddfeydd tramor ar ôl Brexit. Ar gyfer y cyntaf o'r meysydd hyn, rwy'n falch fod y Gweinidog wedi cytuno â ni ynghylch yr angen i gynnwys datganiad cryfach o'r weledigaeth yn y strategaeth derfynol. Yn ychwanegol at hynny, dylai'r blaenoriaethau a nodwyd yn y strategaeth roi sylfaen i'r Llywodraeth a rhanddeiliaid ar gyfer mwy o gydweithredu ac ymgysylltu ar y llwyfan rhyngwladol. Yn ein barn ni, mae'r strategaeth yn ddiffygiol o ran cyflawni. Mae'n rhwystredig mai tri tharged mesuradwy yn unig sydd yn y strategaeth. I atgoffa'r Aelodau beth yw'r targedau hyn: (1) codi proffil Cymru yn rhyngwladol drwy sicrhau 500,000 o gysylltiadau rhyngwladol dros y pum mlynedd nesaf - mae'n ddiddorol sut y byddwn yn mesur hynny a sut rydych yn nodi rhai o'r cysylltiadau hyn; (2) tyfu'r cyfraniad a wneir gan allforion i'r economi 5 y cant, er nad ydym yn siŵr at ba gyfnod o amser y mae hynny'n cyfeirio; a (3) plannu 15 miliwn o goed yn Uganda erbyn 2025. Nawr, mae'r targedau hyn ynddynt eu hunain yn rhesymol ac o fewn cyd-destun y strategaeth. Fodd bynnag, mae gennym bryderon ehangach am y nifer cyfyngedig o dargedau, a'r goblygiadau y gallai hyn eu cael ar gyflawni'r strategaeth. Er ein bod yn deall y ddadl efallai nad y ddogfen strategaeth yw'r lle mwyaf priodol ar gyfer cynnwys cyfres o dargedau, rydym yn sicr y dylai'r strategaeth gael ei chefnogi gan gynllun cyflawni y gallwn ni, fel pwyllgor, graffu arno. Mae'n siomedig iawn, felly, ei bod yn ymddangos bod ein galwadau'n disgyn ar glustiau byddar yn hyn o beth. Ac ar ben hynny, mae ymateb ysgrifenedig y Gweinidog i'n hadroddiad yn honni ei fod yn derbyn argymhellion 5 a 6, sy'n galw am gyhoeddi cyfres fanwl o dargedau mesuradwy a chynlluniau cyflawni, ac yna'n nodi yn naratif y strategaeth nad y bwriad yw cyhoeddi cynlluniau manwl pellach yn ychwanegol at y rheini a geir yn y strategaeth. Mae hawl gan y Llywodraeth i arddel y farn hon wrth gwrs, er mor siomedig ydyw, ond mae ceisio honni ei bod, wrth wneud hynny, yn derbyn ein hargymhellion, yn codi cwestiynau ynglŷn â pha mor gredadwy yw rhai o'r datganiadau. Mae'r ail faes diddordeb yn ymwneud â chydgysylltu gweithgareddau Llywodraeth Cymru a sut y maent yn berthnasol i'r strategaeth newydd. O'r blaen yn y Siambr hon, rwyf wedi croesawu creu swydd Cabinet gyda chyfrifoldeb am gysylltiadau rhyngwladol. A dylai penodiad o'r fath helpu i gynyddu gwelededd materion sy'n ymwneud â chysylltiadau rhyngwladol ar draws y Llywodraeth - tasg sy'n bwysicach fyth wrth inni greu dyfodol newydd y tu allan i'r Undeb Ewropeaidd. Yn yr adroddiad hwn ac yn ein hadroddiad blaenorol ar berthynas Cymru ag Ewrop a'r byd yn y dyfodol, gwnaethom dynnu sylw at bwysigrwydd cydgysylltu effeithiol â phortffolios allweddol eraill, yn enwedig portffolios yr economi, yr amgylchedd ac addysg. I'r perwyl hwnnw, gwnaethom ailadrodd ein barn y dylai'r Gweinidog cysylltiadau rhyngwladol sefydlu mecanwaith ffurfiol ar gyfer cydgysylltu gwaith Llywodraeth Cymru ar gysylltiadau rhyngwladol drwy greu is-bwyllgor Cabinet. Mae ymateb y Llywodraeth i'r argymhellion hyn yn siomedig. Er gwaethaf y pwysigrwydd sydd ynghlwm wrth yr angen am fecanwaith ffurfiol ar gyfer cydgysylltu, fel y nodwyd mewn dau adroddiad pwyllgor, mae'r Gweinidog wedi penderfynu peidio â rhoi unrhyw un ohonynt ar waith mewn unrhyw fodd ystyrlon, a buaswn yn ei hannog i ailystyried hynny. Mae'r maes olaf yn ymwneud â'r cysylltiadau blaenoriaethol a nodwyd yn y strategaeth a dyfodol swyddfeydd tramor Llywodraeth Cymru. Nawr, rydym yn croesawu'r ymrwymiad a wnaed yn y strategaeth derfynol i adeiladu ein cysylltiadau rhyngwladol â nifer o wledydd a rhanbarthau a chenhedloedd is-wladwriaethol ledled y byd. Dylid rhoi pwysigrwydd newydd i'r gwaith hwn yng ngoleuni ymadawiad y DU â'r UE a'r berthynas newydd a ddaw i rym ar ddiwedd y flwyddyn hon, beth bynnag y bo, gan ein bod yn ansicr ar hyn o bryd. Bydd y ffordd y mae'r cysylltiadau blaenoriaethol yn cyd-blethu â gwaith y swyddfeydd tramor yn allweddol i lwyddiant yn y dyfodol. Rwy'n croesawu'r adolygiad y mae'r Gweinidog yn ei amlinellu yn ei hymateb. Byddai'n ddefnyddiol pe gallai'r Gweinidog roi mwy o fanylion ynglŷn â chynnwys yr adolygiad hwn a'r amserlenni ar gyfer ei gwblhau. O ran y ddwy berthynas flaenoriaethol â gwledydd eraill, sef Iwerddon a'r Almaen, mae'r strategaeth yn nodi'n briodol y cysylltiadau economaidd a chymdeithasol agos sy'n bodoli ar hyn o bryd. Yn ychwanegol at hynny, mae'r strategaeth yn tynnu sylw at y ffaith mai gwladolion o'r Almaen ac Iwerddon yw dwy o'n cymunedau rhyngwladol mwyaf. Mae'n hanfodol, felly, ein bod yn achub ar y cyfle hwn, a phob cyfle, i ailadrodd ein neges o gefnogaeth i'r cymunedau hyn a chymunedau eraill sy'n byw yng Nghymru o bob rhan o'r UE. Rwy'n siŵr y bydd y Gweinidog a'r Aelodau eraill yn ategu fy nghefnogaeth iddynt. Yn y dyfodol, byddai'n ddefnyddiol i ni pe gallai'r Gweinidog roi'r wybodaeth ddiweddaraf inni am y cynnydd o ran y trafodaethau ynghylch unrhyw berthynas benodol rhwng Iwerddon a'r DU yn y dyfodol a'r negodiadau ynghylch parhau i gyfranogi yn rhaglenni'r UE ar ddiwedd y cyfnod pontio. Mae pryder o hyd y gallai'r rhain gael eu colli os na ellir dod i gytundeb ar y berthynas yn y dyfodol a chytundeb masnach rydd, ac maent yn rhoi hwb i statws rhyngwladol Cymru. Yn bersonol, credaf na ddylent byth fod wedi bod yn gysylltiedig â chytundeb masnach. Maent ar wahân, maent yn rhaglenni sy'n ein helpu i ddatblygu ein gwlad ac ni ddylent fod wedi bod yn rhan o'r safbwynt negodi. Fel pwyllgor, rydym wedi nodi'r gwerth ychwanegol i feysydd cyfrifoldeb datganoledig, megis addysg, ymchwil a datblygu economaidd, a gafwyd drwy gyfranogiad Cymru mewn llu o raglenni'r UE. Rwy'n falch fod y datganiad gwleidyddol a'r mandadau negodi yn dal i adael y drws ar agor ar gyfer negodi setliad yn y meysydd hyn. Fodd bynnag, credaf y bydd angen lobïo parhaus ar ran Llywodraeth Cymru i sicrhau bod anghenion Cymru yn cael eu hadlewyrchu yn y negodiadau rhwng y DU a'r UE. Y prynhawn yma'n unig, yn y cwestiwn i'r Gweinidog pontio Ewropeaidd newydd, y clywsom am y pryderon a fynegwyd ynglŷn â'r ffaith nad ydym wedi gweld y llais hwnnw'n cael ei adlewyrchu yn y mandadau eto. Nawr, wrth inni fwrw ymlaen â chytundebau masnach a thrafodaethau ynglŷn â sut y bydd cysylltiadau â'r UE a chenhedloedd eraill yn y dyfodol yn datblygu, mae'n rhaid inni wneud popeth a allwn i gryfhau llais Cymru, yn ystod y negodiadau ac wedi hynny, pan fydd y cysylltiadau wedi'u sefydlu, a gwn fod y Llywodraeth yn rhannu'r safbwyntiau hynny. Lywydd dros dro, rwy'n cymeradwyo'r adroddiad hwn i'r Cynulliad. Rwy'n gobeithio y byddant yn ei gefnogi, ac edrychaf ymlaen at glywed cyfraniadau'r Aelodau ac ymateb y Gweinidog y prynhawn yma.