English: I've lived in my constituency for my whole life, and I'm pleased to say I can't remember the time that there was last a travelling circus with wild animals, because they're certainly not welcome in Cynon Valley. But, despite that fact, I've had a deluge of correspondence from constituents since I've been elected to this place on this very issue of banning the use of wild animals in circuses. And I think what that shows is that there's a great strength of opinion across Wales about this matter. As many Members have already said, the statistics show that three quarters of people in Wales support a ban on the use of wild animals in circuses. The briefing that we've all seen from the RSPCA sets out the scientific evidence that demonstrates that life in a circus will, in all likelihood, have harmful effects on animal welfare. It cites the causing of stress and behavioural issues, and the temporary nature of circus housing obviously cannot adequately meet the needs of wild animals. They suffer in unnatural conditions where their physical and mental stimulation needs simply cannot be met. And that's without factoring in the effects of travelling too. Life for these animals is not worth living. PETA have also highlighted some truly horrific practices in terms of training the wild animals used in these circuses. Moreover, these animals are being kept in these conditions - as other Assembly Members have already noted - purely for our own selfish entertainment. These are points that have been made to me by my constituents, and I believe that they are completely right. Finally, I want to make the point that this ban is overdue. It is welcome that the Cabinet Secretary is exploring opportunities to bring forward legislation to ban the use of wild animals in circuses in Wales. However, I really do hope that this can be expedited. I agree with Simon Thomas, who said that a ban could be introduced under section 12 of the Animal Welfare Act 2006, or indeed via primary legislation. If we look at Scotland and the Republic of Ireland, they've already introduced these bans. Even the UK Government is apparently supporting such calls. And that's from a party who went into the last general election supporting relaxing the rules on fox hunting. We used to have a really good reputation in Wales for leading on animal welfare policies. I do hope that the Welsh Government will seize this opportunity to get us back in the forefront of this policy area. As I close, I just want to mention Ysgol Gyfun Rhydywaun in my constituency, who are taking part in a regional heat for the RSPCA Cymru animal welfare great debate, along with Aberdare Community School. Ysgol Gyfun Rhydywaun will be debating this very topic. I wish both schools good luck. But I want to implore the Welsh Government to take prompt action so wild animals in circuses become just a cruel quirk of our distant past - like bear-baiting and cockfighting - and not something that our Assembly and our schools have to keep on discussing.
Welsh: Rwyf wedi byw yn fy etholaeth drwy gydol fy oes, ac rwy'n falch o ddweud nad wyf yn cofio adeg pan oedd yna syrcas deithiol gydag anifeiliaid gwyllt, oherwydd yn sicr nid oes croeso iddynt yng Nghwm Cynon. Er hynny, rwyf wedi cael llwyth o ohebiaeth gan etholwyr ers i mi gael fy ethol i'r lle hwn ar yr union fater hwn o wahardd yr arfer o ddefnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau. Ac rwy'n meddwl mai'r hyn y mae hynny'n ei ddangos yw bod yna farn gref ar draws Cymru ar y mater hwn. Fel y mae llawer o'r Aelodau eisoes wedi dweud, mae'r ystadegau'n dangos bod tri chwarter y bobl yng Nghymru yn cefnogi gwaharddiad ar y defnydd o anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau. Mae'r papur briffio y mae pawb ohonom wedi'i weld gan yr RSPCA yn nodi'r dystiolaeth wyddonol sy'n dangos ei bod hi'n debygol y bydd bywyd mewn syrcas yn effeithio'n niweidiol ar les anifeiliaid. Mae'n nodi ei fod yn achosi straen a phroblemau ymddygiad, ac yn amlwg, ni all natur dros dro cewyll mewn syrcas ddiwallu anghenion anifeiliaid gwyllt yn ddigonol. Maent yn dioddef mewn amgylchiadau annaturiol, lle na ellir bodloni eu hanghenion am ysgogiad corfforol a meddyliol. A hynny heb ystyried effeithiau teithio. Nid yw bywyd i'r anifeiliaid hyn yn werth ei fyw. Mae PETA hefyd wedi amlygu rhai arferion gwirioneddol ofnadwy wrth hyfforddi'r anifeiliaid gwyllt a ddefnyddir yn y syrcasau hyn. Ar ben hynny, cedwir yr anifeiliaid yn yr amgylchiadau hyn - fel y mae Aelodau Cynulliad eraill wedi nodi eisoes - er ein hadloniant hunanol ein hunain yn unig. Mae'r rhain yn bwyntiau a glywais gan fy etholwyr, a chredaf eu bod yn hollol iawn. Yn olaf, hoffwn wneud y pwynt ei bod hi'n hen bryd cael y gwaharddiad hwn. Mae'n braf fod Ysgrifennydd y Cabinet yn ystyried cyfleoedd i gyflwyno deddfwriaeth i wahardd yr arfer o ddefnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau yng Nghymru. Fodd bynnag, rwy'n gobeithio'n fawr y gellir cyflymu hyn. Rwy'n cytuno gyda Simon Thomas, a ddywedodd y gellid cyflwyno gwaharddiad o dan adran 12 o Ddeddf Lles Anifeiliaid 2006, neu'n wir drwy ddeddfwriaeth sylfaenol. Os edrychwn ar yr Alban a Gweriniaeth Iwerddon, maent eisoes wedi cyflwyno'r gwaharddiadau hyn. Mae hyd yn oed Llywodraeth y DU i'w gweld yn cefnogi galwadau o'r fath. A hynny gan blaid a aeth i mewn i'r etholiad cyffredinol diwethaf yn cefnogi llacio'r rheolau ar hela llwynogod. Roedd gennym enw da iawn yn arfer bod yng Nghymru am arwain ar bolisïau lles anifeiliaid. Rwy'n gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru yn manteisio ar y cyfle hwn i'n cael yn ôl ar flaen y gad yn y maes polisi hwn. Wrth i mi gloi, hoffwn sôn am Ysgol Gyfun Rhydywaun yn fy etholaeth, sy'n cymryd rhan yn y gystadleuaeth ranbarthol yn rhan o ddadl fawr RSPCA Cymru ar les anifeiliaid, ynghyd ag Ysgol Gymunedol Aberdâr. Bydd Ysgol Gyfun Rhydywaun yn trafod yr union bwnc hwn. Rwy'n dymuno lwc dda i'r ddwy ysgol. Ond hoffwn erfyn ar Lywodraeth Cymru i roi camau prydlon ar waith fel bod anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau yn ddim mwy na chwiw greulon yn ein gorffennol pell - fel baetio eirth ac ymladd ceiliogod - ac nid rhywbeth y mae'n rhaid i'n Cynulliad a'n hysgolion ddal ati i'w drafod.