English: I'll come to that bit in a moment. I had a meeting this morning, actually, with Carl Sargeant, who's obviously now responsible for housing, where we discussed that very issue. But I will refer to that later on. I think the energy system is already being transformed, and this is clear from the low-carbon generation report that we published last November. Wales had 2,280 MW of renewable capacity installed at the end of 2014, and that was up from 1,101 MW in 2012; 14,380 projects were delivered across Wales, from the 576 MW Gwynt y Môr offshore windfarm to nearly 11,000 solar photovoltaic arrays. We know that developments have continued in the 18 months since then, and I think there are opportunities for the future, and that includes the £12 billion Wylfa Newydd project in north Wales and, of course, the Swansea bay tidal lagoon. We need to ensure we've got a very flexible and diverse energy mix here in Wales, and as we move forwards towards a low-carbon economy, our energy priorities need to support low-carbon jobs and skills, ensuring that energy developments benefit people in Wales and that the regulatory system protects their interests. In conjunction with the committee's report, I see a very important and increasing role for local generation and supply based on renewable sources, with smart storage and local grid management, and again, over the last five years, I think we have now established a legislative and policy framework that will enable that change. We provided leadership through the groundbreaking set of legislation that uses the levers that we have. The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 is designed to increase the well-being of Wales by ensuring that all of our actions provide social, economic, cultural and environmental benefits, and we've got to continue to drive forward action on energy, providing multiple benefits and helping achieve the well-being goals. This will mean taking forward the statutory climate change target and carbon budgeting required by the Environment (Wales) Act 2016. Local public service boards will have an important role in translating targets into local action, and low-carbon energy generation and energy efficiency will be core components in delivering them. Indeed, energy will need to be a fundamental consideration within LDPs. Local authorities have been reminded of this requirement to plan positively for renewable energy, and we will continue to support them in doing this. The changes to the consenting regimes promised through the UK Energy Act 2016 and the Wales Bill, as well as the implementation of the developments of national significance regime, provide the opportunity for decisions on significant renewable energy projects to be taken for the benefit of the people of Wales. We've published an energy efficiency strategy and a local energy statement that set out a clear direction for Wales. However, energy policy and market regulation are not devolved, so we continue to work with the UK Government, with the grid operators and Ofgem to secure the transformation in regulation and in the markets that Wales needs. For new buildings, improving energy performance through building standards is important in achieving our well-being aims. I just mentioned to Nick Ramsay that I met this morning with Carl Sargeant, within whose portfolio house building now is, and we talked about how we need to build houses for the future. We've got to raise standards in a cost-effective way that recognises the economic importance of house building in Wales, and we're going to continue to work with the industry to ensure we balance the need to reduce energy demand in new housing with the need to meet housing demand. I don't think we can just carry on building the same sort of houses expecting low-carbon energy not to be part of them, because clearly as energy costs rise, the houses that we have been building are not going to be what people want going forward.
Welsh: Dof at hynny mewn eiliad. Cefais gyfarfod y bore yma, mewn gwirionedd, gyda Carl Sargeant, sydd bellach yn gyfrifol am dai, wrth gwrs, pan fuom yn trafod yr union fater hwnnw. Ond byddaf yn cyfeirio at hynny yn nes ymlaen. Rwy'n meddwl bod y system ynni eisoes yn cael ei thrawsnewid, ac mae hyn yn amlwg o'r adroddiad ar gynhyrchu ynni carbon isel a gyhoeddwyd gennym fis Tachwedd diwethaf. Roedd gan Gymru 2,280 MW o gapasiti ynni adnewyddadwy wedi'i osod ar ddiwedd 2014, ac roedd wedi codi o 1,101 MW yn 2012; cyflawnwyd 14,380 o brosiectau ar draws Cymru, o fferm wynt ar y môr 576 MW Gwynt y Môr i bron 11,000 o araeau ffotofoltaidd solar. Gwyddom fod datblygiadau wedi parhau yn ystod y 18 mis ers hynny, ac rwy'n meddwl bod yna gyfleoedd ar gyfer y dyfodol, ac mae hynny'n cynnwys prosiect £12 biliwn Wylfa Newydd yng ngogledd Cymru ac wrth gwrs, y morlyn llanw ym mae Abertawe. Mae angen i ni sicrhau bod gennym gymysgedd ynni hyblyg ac amrywiol iawn yma yng Nghymru, ac wrth i ni symud ymlaen tuag at economi carbon isel, mae angen i'n blaenoriaethau ynni gefnogi swyddi a sgiliau carbon isel, gan sicrhau bod datblygiadau ynni o fudd i bobl Cymru a bod y system reoleiddio yn gwarchod eu buddiannau. Ar y cyd ag adroddiad y pwyllgor, rwy'n gweld rôl bwysig a chynyddol i gynhyrchu a chyflenwi'n lleol yn seiliedig ar ffynonellau adnewyddadwy, gyda dulliau storio mwy clyfar a dulliau o reoli'r grid yn lleol, ac unwaith eto, dros y pum mlynedd diwethaf, rwy'n meddwl ein bod bellach wedi sefydlu fframwaith i bolisïau a deddfwriaeth a fydd yn galluogi'r newid hwnnw. Rydym wedi darparu arweinyddiaeth drwy'r set arloesol o ddeddfau sy'n defnyddio'r ysgogiadau sydd gennym. Cynlluniwyd Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 i gynyddu lles Cymru drwy sicrhau bod pob un o'n camau gweithredu yn darparu manteision cymdeithasol, economaidd, diwylliannol ac amgylcheddol, ac mae'n rhaid i ni barhau i hyrwyddo camau gweithredu ar ynni, gan ddarparu manteision niferus a helpu i gyflawni'r nodau llesiant. Bydd hyn yn golygu symud y targed statudol ar newid hinsawdd a chyllidebu carbon sy'n ofynnol o dan Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yn ei flaen. Bydd gan fyrddau gwasanaethau cyhoeddus lleol rôl bwysig yn trosi targedau'n gamau gweithredu lleol, a bydd cynhyrchu ynni carbon isel ac arbed ynni yn elfennau craidd yn y broses o'u cyrraedd. Yn wir, bydd angen i ynni fod yn ystyriaeth sylfaenol mewn Cynlluniau Datblygu Lleol. Atgoffwyd awdurdodau lleol am y gofyniad hwn i gynllunio'n gadarnhaol ar gyfer ynni adnewyddadwy, a byddwn yn parhau i'w cynorthwyo i wneud hyn. Mae'r newidiadau i'r cyfundrefnau cydsynio a addawyd drwy Ddeddf Ynni y DU 2016 a Bil Cymru, yn ogystal â gweithredu gweithdrefn ar gyfer datblygiadau o arwyddocâd cenedlaethol, yn rhoi cyfle i wneud penderfyniadau am brosiectau ynni adnewyddadwy arwyddocaol er budd pobl Cymru. Rydym wedi cyhoeddi strategaeth arbed ynni a datganiad ar ynni lleol sy'n gosod cyfeiriad clir ar gyfer Cymru. Fodd bynnag, nid yw'r polisi ynni a rheoleiddio'r farchnad yn faterion sydd wedi'u datganoli, felly rydym yn parhau i weithio gyda Llywodraeth y DU, gyda gweithredwyr y grid ac Ofgem i sicrhau'r newid yn y rheoliadau ac yn y marchnadoedd sydd ei angen ar Gymru. Ar gyfer adeiladau newydd, mae gwella perfformiad ynni drwy safonau adeiladu yn bwysig o ran cyflawni ein hamcanion llesiant. Soniais wrth Nick Ramsay fy mod wedi cyfarfod â Carl Sargeant bore yma. Ei bortffolio ef sy'n cynnwys adeiladu tai bellach, a buom yn siarad ynglŷn â'r modd y mae angen i ni adeiladu tai ar gyfer y dyfodol. Mae'n rhaid i ni godi safonau mewn modd costeffeithiol sy'n cydnabod pwysigrwydd economaidd adeiladu tai yng Nghymru, ac rydym yn mynd i barhau i weithio gyda'r diwydiant i sicrhau ein bod yn cydbwyso'r angen i leihau'r galw am ynni mewn tai newydd gyda'r angen i ateb y galw am dai. Nid wyf yn meddwl y gallwn barhau i adeiladu yr un math o dai a disgwyl na fydd ynni carbon isel yn rhan ohonynt, oherwydd yn amlwg, wrth i gostau ynni godi, nid y tai rydym wedi bod yn eu hadeiladu fydd yr hyn y bydd pobl eu heisiau yn y dyfodol.