techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank you for that statement, First Minister, but on Friday I attended a public health meeting in Ystradgynlais and one of the big challenges that they were facing was GP recruitment, particularly in the Coelbren surgery. I welcome what you have just said in terms of your plans to train and recruit more GPs. I look forward, First Minister, to receiving an update on how those plans are going to produce more GPs into the areas, particularly in rural Wales, where they are currently finding this to be a huge challenge.
Welsh: Diolchaf i chi am y datganiad yna, Brif Weinidog, ond roeddwn i mewn cyfarfod iechyd cyhoeddus yn Ystradgynlais ddydd Gwener ac un o'r heriau mawr yr oeddent yn eu hwynebu oedd recriwtio meddygon teulu, yn enwedig ym meddygfa Coelbren. Rwy'n croesawu'r hyn yr ydych chi newydd ei ddweud o ran eich cynlluniau i hyfforddi a recriwtio mwy o feddygon teulu. Edrychaf ymlaen, Brif Weinidog, at dderbyn diweddariad ar sut y mae'r cynlluniau hynny'n mynd i greu mwy o feddygon teulu i mewn i'r ardaloedd, yn enwedig yng Nghymru wledig, lle mae hyn yn her enfawr iddyn nhw ar hyn o bryd.
English: Yes, we put in additional investment of over £40 million last year in primary care and £4.5 million of that funding was targeted at workforce diversification, including the creation of 300 posts in a range of primary care roles. The Member mentions Coelbren particularly; it's part of the Dulais Valley general practice in Seven Sisters. There have been recruitment problems, and the result of that has been that the number of GP sessions in Coelbren have been reduced. I know the practice is going through a sustainability support process with Abertawe Bro Morgannwg University Local Health Board, because, even though it's physically within the Powys Teaching Local Health Board, its area of operation is in ABMU, and the two health boards are working closely to agree a longer-term solution to ensure the ongoing provision of high-quality services.
Welsh: Do, gwnaethom fuddsoddiad ychwanegol o dros £40 miliwn y llynedd mewn gofal sylfaenol ac roedd £4.5 miliwn o'r cyllid hwnnw wedi ei dargedu at arallgyfeirio'r gweithlu, gan gynnwys creu 300 o swyddi mewn amrywiaeth o swyddi gofal sylfaenol. Mae'r Aelod yn sôn am Goelbren yn benodol; mae'n rhan o feddygfa deulu Cwm Dulais ym Mlaendulais. Bu problemau recriwtio, a chanlyniad hynny fu lleihau nifer y sesiynau meddygon teulu yng Nghoelbren. Gwn fod y feddygfa yn mynd trwy broses cefnogi cynaliadwyedd gyda Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg, oherwydd, er ei fod yn rhan o Fwrdd Iechyd Lleol Addysgu Powys yn ffisegol, PABM yw ei hardal weithredu, ac mae'r ddau fwrdd iechyd yn gweithio'n agos i gytuno ar ateb tymor hwy i sicrhau'r ddarpariaeth barhaus o wasanaethau o ansawdd uchel.
English: First Minister, I'm grateful to Joyce Watson for raising this question; it's a particular issue in my constituency, with many GPs reaching retirement age and struggling to recruit. Many surgeries, in that instance, are having to reconfigure how they operate. What GPs are saying to me is that there is the potential for the devaluation of their premises if their practices cease to operate, which is a barrier for recruiting GPs, especially in rural Wales. Could I ask if you are aware of that issue? What steps is the Welsh Government taking to offer more protection and security to GPs to incentivise them, especially to recruit them to rural Wales?
Welsh: Brif Weinidog, rwy'n ddiolchgar i Joyce Watson am godi'r cwestiwn hwn; mae'n fater penodol yn fy etholaeth i, wrth i lawer o feddygon teulu gyrraedd oedran ymddeol a bod trafferth recriwtio. Mae llawer o feddygfeydd, yn yr achos hwnnw, yn gorfod ad-drefnu sut y maen nhw'n gweithredu. Yr hyn y mae meddygon teulu yn ei ddweud wrthyf yw bod potensial i'w safleoedd ostwng mewn gwerth os bydd eu meddygfeydd yn rhoi'r gorau i weithredu, sy'n rhwystr i recriwtio meddygon teulu, yn enwedig yng nghefn gwlad Cymru. A gaf i ofyn a ydych chi'n ymwybodol o'r mater hwnnw? Pa gamau mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i gynnig mwy o ddiogelwch a sicrwydd i feddygon teulu i'w cymell, ac yn enwedig i'w recriwtio i gefn gwlad Cymru?
English: Well, if GPs wish to be seen as contractors and independent businesses, there is a risk involved in terms of the potential devaluation of buildings. But, I don't see why that should be the case necessarily. It is the case increasingly that many of those who wish to enter general practice don't want to buy into a practice - they wish to be salaried GPs. It's a trend that I'm sure many of us have seen across Wales. That is something that we and, indeed, the profession, will need to accommodate. In terms of Powys as a whole, I can say that there have been six new GP partners in Powys and 11 new salaried GPs who have commenced their work during the course of 2015-16.
Welsh: Wel, os yw meddygon teulu yn dymuno cael eu hystyried fel contractwyr a busnesau annibynnol, mae risg yn gysylltiedig o ran y gostyngiad posibl i werth adeiladau. Ond, nid wyf yn gweld pam y dylai hynny fod yn wir o reidrwydd. Mae'n gynyddol wir bod llawer o'r rhai sy'n dymuno mynd i faes ymarfer cyffredinol nad ydynt eisiau prynu i mewn i feddygfa - maen nhw eisiau bod yn feddygon teulu cyflogedig. Mae'n duedd yr wyf yn siŵr bod llawer ohonom wedi ei gweld ledled Cymru. Mae hynny'n rhywbeth y bydd yn rhaid i ni ac, yn wir, y proffesiwn, ddarparu ar ei gyfer. O ran Powys yn ei chyfanrwydd, gallaf ddweud y bu chwech o feddygon teulu partner newydd ym Mhowys ac 11 o feddygon teulu cyflogedig a ddechreuodd ar eu gwaith yn ystod 2015-16.
English: We know, of course, that this supports rural communities and the economy with a combination of Welsh Government and EU funding. Given the lack of assurances from the UK Government to date over replacing EU funding and programme continuity, I cannot predict its long-term future.
Welsh: Rŷm ni'n gwybod, wrth gwrs, fod hwn yn cefnogi cymunedau gwledig a'r economi trwy gyfuniad o gyllid gan Lywodraeth Cymru a gan yr Undeb Ewropeaidd. Yn wyneb y diffyg sicrhad gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig hyd yma ynglŷn â chyllid yn lle cyllid yr Undeb Ewropeaidd a pharhad rhaglenni, ni allaf darogan dyfodol tymor hir y rhaglen.
English: Well, thanks for that response. It was very interesting, if I may say so, because your skills Minister, in response to a question from me following a statement last week, made it clear that she is continuing to plan programmes on the basis that the funding will come to Wales. If it doesn't come from the EU, then she's expecting it to come, according to the pledges made, from the UK Government. But, the following day, the Cabinet Secretary for rural affairs announced that programmes such as Glastir, post 2018, were to be deferred because of uncertainty. That suggests to me that you don't have much of a strategy as a Government in terms of how you're responding to the decision following the referendum. Can you tell us if the left hand knows what the right hand is doing?
Welsh: Wel, diolch ichi am eich ateb - ateb diddorol iawn, os caf i ddweud, oherwydd mi wnaeth eich Gweinidog sgiliau chi, mewn ymateb i gwestiwn gen i ar ôl ei datganiad yr wythnos diwethaf, ei gwneud yn glir ei bod hi yn parhau i ddatblygu cynlluniau ar y sail bod yr arian yn dod i Gymru. O na ddaw o'r Undeb Ewropeaidd, mae hi'n disgwyl i'r arian ddod, yn ôl yr addewidion, o Lywodraeth y Deyrnas Unedig. Ond, y diwrnod wedyn, mi wnaeth yr Ysgrifennydd Cabinet materion gwledig gyhoeddi bod rhaglenni megis Glastir, ar ôl 2018, yn cael eu gohirio oherwydd yr ansicrwydd. Mae hynny'n awgrymu i mi bod fawr o strategaeth gennych chi fel Llywodraeth ynglŷn â'r ffordd rydych chi'n ymateb i'r penderfyniad yn dilyn y refferendwm. A allwch chi ddweud wrthyf os ydy'r llaw dde yn gwybod beth y mae'r llaw chwith yn ei wneud?
English: We know what we're doing. We are going to continue with the capital schemes, for instance, in order to progress with those. But as regards the revenue programmes and schemes, it's a much more complicated pictures But it's quite evident that, if we see a cut of £600 million in the Assembly's budget year on year over the ensuing years, there will be a very negative impact on some of the projects that we have.
Welsh: Rydym yn gwybod beth rydym yn ei wneud. Rydym yn mynd i barhau gyda phrosiectau cyfalaf, er enghraifft, er mwyn symud ymlaen â'r rheini. Gyda'r prosiectau sy'n defnyddio refeniw, mae'r sefyllfa yn fwy cymhleth. Ond, mae'n hollol amlwg; os gwelwn ni doriad o £600 miliwn yng nghyllideb y Cynulliad, bob blwyddyn, dros y blynyddoedd nesaf, bydd effaith negatif iawn ar rai o'r prosiectau sydd gyda ni.
English: First Minister, I appreciate that you have met with representatives of the agricultural industry last week to discuss concerns following the result of the referendum on the European Union and I support your calls for farming support payments and funding for rural communities to be safeguarded for the future. Now, bearing in mind that the European Union will still be a major trading partner for our farmers for the future, can you tell us what discussions your Government has had to date with the UK Government, and also with the EU Commissioner, to ensure that plans such as the rural development programme can continue?
Welsh: Brif Weinidog, rwy'n gwerthfawrogi eich bod chi wedi cwrdd â chynrychiolwyr y diwydiant amaethyddol yr wythnos diwethaf i drafod pryderon yn dilyn canlyniad y refferendwm ar yr Undeb Ewropeaidd, ac rwy'n cefnogi eich galwadau ar gyfer cymorthdaliadau ffermio a chyllid ar gyfer cymunedau gwledig i gael eu diogelu yn y dyfodol. O gofio y bydd yr Undeb Ewropeaidd yn dal i fod yn bartner masnachu mawr i'n ffermwyr ar gyfer y dyfodol, a allwch chi ddweud wrthym ni pa drafodaethau mae eich Llywodraeth chi hyd yn hyn wedi eu cael gyda Llywodraeth y Deyrnas Unedig, a hefyd gyda Chomisiynydd yr Undeb Ewropeaidd, i sicrhau bod cynlluniau fel y rhaglen datblygu gwledig yn mynd i barhau?
English: Well, there is no guarantee at all. We know that the Commission cannot play its part as regards European funding at present. There is no assurance from the UK Government, so there is no certainty at all for the people of Wales. It's important that we get this assurance as soon as possible in order to give our farmers some assurance. For example, we know that £260 million will be coming into Wales as regards payments to farmers, but at the moment there is no money left after we leave the European Union. So, assurance for farmers is crucially important.
Welsh: Wel, nid oes sicrwydd o gwbl. Rydym yn gwybod nad yw'r Comisiwn, er enghraifft, yn chwarae rhan ynglŷn â phwyllgorau sydd yn delio â chyllido Ewropeaidd ar hyn o bryd. Nid oes sicrwydd gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig, felly nid oes sicrwydd i bobl Cymru a Llywodraeth Cymru. Mae'n bwysig dros ben fod y sicrwydd yna'n dod cyn gynted ag sy'n bosib er mwyn rhoi sicrwydd i'n ffermwyr ni. Er enghraifft, rydym yn gwybod bod £260 miliwn yn dod i mewn i Gymru ar gyfer taliadau i ffermwyr; ar hyn o bryd, nid oes arian ar ôl i ni adael yr Undeb Ewropeaidd i dalu am hynny. Felly, mae sicrwydd i ffermwyr yn hollbwysig.
English: On the same theme as the last two questions, I note that, within my own constituency and the constituency of the First Minister, we've just had the announcement as part of rural development of grants of up to £100,000 for individual regeneration schemes. It often surprises people that in a constituency like mine in Ogmore, a former mining and heavy industry constituency, that all but two of the wards in my constituency are rural. We have 40 per cent of upland hill farming, so we have pillar 1 and pillar 2 funding as well. But that pillar 2 funding has been crucial for rural regeneration, controversial as it is - the allocations. So, could I ask him, in his discussions with the UK Government, is he stressing to them the importance of making good any shortfall in the immediacy of programmes that are already committed to, but also in the longer term? Because we need to make sure that we have that backfill shortfall filled by the UK Government in order that we can keep those schemes progressing for many years to come. It's critical for the regeneration of my communities and his.
Welsh: Ar yr un thema â'r ddau gwestiwn diwethaf, rwy'n nodi, yn fy etholaeth fy hun ac yn etholaeth y Prif Weinidog ein bod ni newydd gael hyd at £100,000 o grantiau wedi'u cyhoeddi ar gyfer cynlluniau adfywio unigol yn rhan o ddatblygiad gwledig. Mae'n aml yn synnu pobl, mewn etholaeth fel fy un i yn Ogwr, cyn-etholaeth fwyngloddio a diwydiant trwm, fod pob un ond dwy o'r wardiau yn fy etholaeth yn wledig. Mae gennym ni 40 y cant o ffermio mynydd yr ucheldir, felly mae gennym ni gyllid colofn 1 a cholofn 2 hefyd. Ond mae'r cyllid colofn 2 hwnnw wedi bod yn hanfodol ar gyfer adfywio gwledig, er ei fod yn ddadleuol - y dyraniadau. Felly, a gaf i ofyn iddo, yn ei drafodaethau â Llywodraeth y DU, a yw'n pwysleisio iddyn nhw bwysigrwydd gwneud iawn am unrhyw ddiffyg yn uniongyrchedd rhaglenni yr ymrwymwyd iddynt eisoes, ond hefyd yn y tymor hwy? Oherwydd mae angen i ni wneud yn siŵr bod Llywodraeth y DU yn llenwi'r diffyg ôl-lenwi hwnnw fel y gallwn gadw'r cynlluniau hynny yn symud ymlaen am flynyddoedd lawer i ddod. Mae'n hanfodol ar gyfer adfywio fy nghymunedau i a'i rai yntau.
English: We have made that point. The issue for us is this: in future, agricultural policy will be wholly autonomous and wholly devolved. We're not going to brook interference from Westminster in that regard. It's a matter entirely for the people of Wales, the people of Scotland and indeed England to decide what sort of agricultural policy should be pursued. The difficulty is, of course, the money. How will the money be distributed? We need to make sure that there is a guarantee from the UK Government that Wales will secure at least its current share of funding. My great fear is that there will be an attempt to Barnettise funding for agriculture, which means a substantial reduction in funding for Welsh agriculture. The sooner that Welsh farmers get the certainty from the UK Government that they need, the better.
Welsh: Rydym ni wedi gwneud y pwynt hwnnw. Y broblem i ni yw hon: yn y dyfodol, bydd polisi amaethyddol yn gwbl ymreolaethol ac wedi'i ddatganoli'n llwyr. Nid ydym ni'n mynd i dderbyn ymyrraeth gan San Steffan yn hynny o beth. Mae'n fater sydd yn gyfan gwbl i bobl Cymru, pobl yr Alban ac yn wir Lloegr benderfynu pa fath o bolisi amaethyddol y dylid ei ddilyn. Yr anhawster, wrth gwrs, yw'r arian. Sut bydd yr arian yn cael ei ddosbarthu? Mae angen i ni wneud yn siŵr bod gwarant gan Lywodraeth y DU y bydd Cymru yn derbyn o leiaf ei chyfran bresennol o gyllid. Fy ofn mawr yw y bydd ymgais i Farnetteiddio cyllid ar gyfer amaethyddiaeth, sy'n golygu gostyngiad sylweddol i gyllid ar gyfer amaethyddiaeth yng Nghymru. Gorau po gyntaf y bydd ffermwyr Cymru yn cael y sicrwydd sydd ei angen arnynt gan Lywodraeth y DU.
English: The national transport finance plan, published in July of last year, sets out our investment for transport and infrastructure and services for 2015-20 across all of Wales.
Welsh: Mae'r cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol, a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf y llynedd, yn nodi ein buddsoddiad ar gyfer trafnidiaeth a seilwaith a gwasanaethau ar gyfer 2015-20 ar draws Cymru gyfan.
English: Thank you, First Minister. A solution to the M4 Brynglas tunnels congestion is a key priority for the Welsh Government and indeed for this Assembly as a whole. I'm sure that Professor Stuart Cole will be sleeping a little easier knowing that his M4 blue route is now part of the mix to be considered by the public inquiry announced recently. You'll be aware that Roadchef at Magor services have concerns about the effect of the black route on their businesses, as does the port of Newport, which may be bisected by at least one of the routes under consideration by the public inquiry. How have the concerns of important local businesses such as these that I've mentioned been taken into account, and how are they being taken into account by the public inquiry?
Welsh: Diolch yn fawr, Brif Weinidog. Mae ateb i dagfeydd twneli Brynglas yr M4 yn flaenoriaeth allweddol i Lywodraeth Cymru ac yn wir i'r Cynulliad hwn yn ei gyfanrwydd. Rwy'n siŵr y bydd yr Athro Stuart Cole yn cysgu ychydig yn dawelach o wybod bod ei lwybr glas M4 yn rhan o'r gymysgedd erbyn hyn i gael ei ystyried gan yr ymchwiliad cyhoeddus a gyhoeddwyd yn ddiweddar. Byddwch yn ymwybodol bod gan Roadchef yng ngwasanaethau Magwyr bryderon am effaith y llwybr du ar eu busnesau, ac felly hefyd porthladd Casnewydd, a allai gael ei rannu'n ddwy gan o leiaf un o'r llwybrau sy'n cael eu hystyried gan yr ymchwiliad cyhoeddus. Sut y mae pryderon busnesau lleol pwysig fel y rhain yr wyf i wedi eu crybwyll wedi cael eu cymryd i ystyriaeth, a sut maen nhw'n cael eu cymryd i ystyriaeth gan yr ymchwiliad cyhoeddus?
English: Well, I would expect the inquiry to take full account of the views of all those who express a view to the inquiry. We took a conscious decision to make sure that all the possibilities were examined by the inquiry in order that the public could see all the evidence and so that people would understand that we wanted to make sure that all the options were properly examined. The Member knows that I have stood here and said the blue route is hugely problematic in terms of its effect on so many people, but let's see what the public local inquiry actually says and see what recommendations are made from there.
Welsh: Wel, byddwn yn disgwyl i'r ymchwiliad roi ystyriaeth lawn i safbwyntiau pawb sy'n mynegi barn i'r ymchwiliad. Gwnaethom benderfyniad ymwybodol i wneud yn siŵr bod yr holl bosibiliadau yn cael eu harchwilio gan yr ymchwiliad fel y gallai'r cyhoedd weld yr holl dystiolaeth ac fel y byddai pobl yn deall ein bod ni eisiau gwneud yn siŵr bod yr holl ddewisiadau yn cael eu harchwilio'n briodol. Mae'r Aelod yn gwybod fy mod i wedi sefyll yn y fan yma a dweud bod y llwybr glas yn peri problemau mawr o ran ei effaith ar gymaint o bobl, ond gadewch i ni weld beth fydd yr ymchwiliad lleol cyhoeddus yn ei ddweud a gweld pa argymhellion a wneir yn dilyn hynny.
English: The key to ensuring success in the capital region is to pursue a multi-hub approach to infrastructure and economic development. Whilst the city deal and the city region model look to build on Cardiff's international brand, we must recognise the role of other population centres as well. Does the First Minister agree with me that, in moving forward, the distinct status of Newport as a regional capital in its own right, the capital of the former county of Gwent, should be upheld and does he agree that this distinct status for Newport should be enshrined in the capital region's planning and should be promoted at every opportunity?
Welsh: Yr allwedd i sicrhau llwyddiant yn y brifddinas-ranbarth yw dilyn dull aml-ganolfan ar gyfer seilwaith a datblygu economaidd. Er mai nod y cytundeb dinas a'r model dinas-ranbarth yw adeiladu ar frand rhyngwladol Caerdydd, mae'n rhaid i ni gydnabod swyddogaeth y canolfannau poblogaeth eraill hefyd. A yw'r Prif Weinidog yn cytuno â mi, wrth symud ymlaen, y dylid cadarnhau statws amlwg Casnewydd fel prifddinas ranbarthol yn ei rhinwedd ei hun, prifddinas hen sir Gwent, ac a yw'n cytuno y dylai'r statws amlwg hwn gael ei ymgorffori wrth gynllunio'r prifddinas-ranbarth ac y dylid ei hyrwyddo ar bob cyfle?
English: I don't agree with him on that. I think all the local authorities have an equal voice in terms of the development of the city region. Identity is important, I understand that, but the reality is that the economic region pays no heed at all to political boundaries. Newport is obviously an important city. It's our third biggest city. Together with Cardiff and indeed the valley areas to the north, they will all play an important role in developing the whole of the city region for the good of all those who live in it.
Welsh: Nid wyf yn cytuno ag ef ar hynny. Rwy'n meddwl bod gan yr holl awdurdodau lleol lais cyfartal o ran datblygiad y ddinas-ranbarth. Mae hunaniaeth yn bwysig, rwy'n deall hynny, ond y gwir amdani yw nad yw'r rhanbarth economaidd yn rhoi unrhyw sylw o gwbl i ffiniau gwleidyddol. Mae Casnewydd yn amlwg yn ddinas bwysig. Dyma ein trydedd ddinas fwyaf. Ynghyd â Chaerdydd ac yn wir ardaloedd y cymoedd i'r gogledd, byddant i gyd yn chwarae rhan bwysig wrth ddatblygu'r brifddinas-ranbarth gyfan er lles pawb sy'n byw ynddi.
English: I welcome the new allocation of money in the Welsh Government's supplementary budget to the Monmouthshire and Brecon canal and would like to ask the First Minister whether this fits into any wider economic development strategy for integrating our waterways into the infrastructure of south-east Wales.
Welsh: Rwy'n croesawu'r dyraniad newydd o arian yng nghyllideb atodol Llywodraeth Cymru i gamlas Mynwy ac Aberhonddu a hoffwn ofyn i'r Prif Weinidog a yw hyn yn cyd-fynd ag unrhyw strategaeth datblygu economaidd ehangach ar gyfer integreiddio ein dyfrffyrdd i seilwaith y de-ddwyrain.
English: With waterways, I think it's more a case of their potential for tourism. The waterways were fragmented many, many decades ago. The Glamorgan canal - it goes underneath the main railway line east of Cardiff but it isn't connected to the rest of its former network. What's important is that we have the potential for tourism through our canals, and in that way, of course, they can act as economic drivers, and we'll continue to work with the stakeholders involved to make sure that that potential is realised.
Welsh: O ran dyfrffyrdd, rwy'n credu ei fod yn fwy o achos o'u potensial ar gyfer twristiaeth. Rhannwyd y dyfrffyrdd ddegawdau lawer iawn yn ôl. Mae camlas Morgannwg - mae'n mynd o dan y brif reilffordd i'r dwyrain o Gaerdydd ond nid yw wedi ei chysylltu â gweddill ei rhwydwaith blaenorol. Yr hyn sy'n bwysig yw bod y potensial gennym ni ar gyfer twristiaeth trwy ein camlesi, ac yn y modd hwnnw, wrth gwrs, gallant weithredu fel sbardunwyr economaidd, a byddwn yn parhau i weithio â'r rhanddeiliaid dan sylw i sicrhau bod y potensial hwnnw'n cael ei wireddu.
English: Yes. In 2015-16, billing authorities collected 97.2 per cent of council tax billed.
Welsh: Gwnaf. Casglodd awdurdodau bilio 97.2 y cant o dreth gyngor a filiwyd yn 2015-16.
English: Thank you very much for the reply, Minister. Figures released by your Government reveal that Blaenau Gwent, Merthyr Tydfil and Torfaen councils have the worst council tax collection rates in Wales. The citizens advice bureau has labelled council tax as Wales's biggest debt problem - 6,000 people are now struggling to pay their bills. Will the First Minister explain to those families in Wales's poorest areas why he decided not to use the funds provided by the UK Government to freeze council tax in Wales to the purpose for which they were actually intended?
Welsh: Diolch yn fawr iawn am yr ateb, Weinidog. Mae ffigurau a gyhoeddwyd gan eich Llywodraeth yn datgelu mai cynghorau Blaenau Gwent, Merthyr Tudful a Thorfaen sydd â'r cyfraddau gwaethaf yng Nghymru o ran casglu'r dreth gyngor. Mae'r ganolfan cyngor ar bopeth wedi labelu treth gyngor fel problem ddyled fwyaf Cymru - mae 6,000 o bobl yn cael trafferth i dalu eu biliau erbyn hyn. A wnaiff y Prif Weinidog esbonio i'r teuluoedd hynny yn ardaloedd tlotaf Cymru pam y penderfynodd beidio â defnyddio'r cyllid a ddarparwyd gan Lywodraeth y DU i rewi'r dreth gyngor yng Nghymru at y diben y'i bwriadwyd mewn gwirionedd?