English: Diolch, and thank you very much for the opportunity to update Members about the childcare offer for Wales, including the expansion to parents in education and training. Affordable, available and accessible childcare helps parents to work, supporting our drive to increase economic growth, tackle poverty and reduce inequalities. That's why we are committed to funding childcare for more families where parents are in education and training or on the edge of work. In September, we expanded the childcare offer for Wales to include parents already enrolled or planning to enrol in higher and further education courses of at least 10 weeks in length. This reflects the value we place on supporting people who are seeking to improve their employment prospects by gaining qualifications, retraining or changing career path. It also means we can support healthcare students, who are not always eligible for childcare support under existing schemes. The expansion is already showing its potential. In one local authority, a family got in touch to express their thanks for the '10 out of 10 service', the mum being supported while she studies for a Bachelor of nursing degree. In the first term since the expansion, we've been made aware of 168 families now benefiting from the childcare offer, with more expected over the next few weeks as the applications for the January intake are received. Supporting parents in education and training with childcare costs means that more families, and especially women, will be able to benefit from improved employment prospects. Dirprwy Lywydd, alongside this expansion of the childcare offer, we've also been scoping the support that is available through our higher and further education support programmes and our employability programmes, such as Communities for Work, Parents, Childcare and Employment and ReAct. This cross-portfolio work will identify the most appropriate way to provide additional support for parents, particularly those in adult learning, work-based learning, community learning, those undertaking English for speakers of other languages courses and those on short-term courses. It will make sure that we can provide maximum support to parents. The latest independent evaluation findings, which were published earlier this year, once again showed our childcare offer has been supporting parental employment. As of June 2022, there were more than 18,000 children accessing childcare funded by the childcare offer. We expect this number will increase as more parents consider the options available to them in this cost-of-living crisis. Almost one in 10 parents accessing the childcare offer said they wouldn't be in work if it wasn't for the offer. A further 6 per cent said they would be working in a job with lower pay if the offer had not been available to them. For those families, the childcare offer is making a significant difference to their lives. But the childcare offer doesn't just play a vital role in these families' lives, it also supports many childcare providers as well. And to ensure it continues to support childcare providers, we've agreed a rate increase to £5 per hour following a review, and this represents an increase of 11 per cent. The amount childcare providers can charge parents for food under the offer has also increased, from £7.50 to £9 per day. This reflects the significant rise in both food prices and utilities, but it is a careful balance between what is affordable for the provider and, of course, what is affordable for the family to pay. To help improve the process of delivering the childcare offer for providers, as well as making it easier than ever for parents to apply, we've recently launched our new all-Wales digital service. I wrote to Members last month, ahead of the launch, about this. Last week, I visited the Darling Buds Nursery in Cardiff, just over the road there, to hear directly about what the new digital service means for them and their parents. The new digital service will make accessing the childcare offer even easier and provide a more consistent experience across Wales. It'll simplify the processes childcare providers have to follow to claim payments and will streamline the data-collection process for all, to further refine our understanding of take-up. The new service will be available online, with a range of offline support options available to users. As the service is available on any device connected to the internet, people will be able to access the service through free-to-access devices in public libraries, bearing in mind the pressures on people's budgets. The new service has been designed with the Welsh language standards and security needs as top priorities. It'll be fully live from January 2023 and will completely replace the current systems by September 2023. So, I'd like to ask the Senedd to join me in welcoming this expansion and the new national digital service, which is supporting those parents who have chosen to pursue their career goals through higher and further education. And of course, we are continuing to extend provision for two-year-olds via Flying Start as part of our co-operation agreement with Plaid Cymru. Diolch.
Welsh: Diolch yn fawr iawn i chi am y cyfle i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau am gynnig gofal plant Cymru, gan gynnwys ei estyniad at rieni mewn addysg a hyfforddiant. Mae gofal plant fforddiadwy, sydd ar gael ac yn hygyrch yn helpu rhieni i weithio, gan gefnogi ein hymgyrch ni i gynyddu twf economaidd, a mynd i'r afael â thlodi, a lleihau anghydraddoldebau. Dyna pam rydym ni wedi ymrwymo i ariannu gofal plant ar gyfer mwy o deuluoedd lle mae rhieni mewn addysg a hyfforddiant neu'n agos at fod yn gweithio. Ym mis Medi, fe wnaethom ni ehangu cynnig gofal plant Cymru i gynnwys rhieni sydd eisoes wedi cofrestru neu sy'n bwriadu cofrestru mewn cyrsiau addysg uwch ac addysg bellach sy'n para am 10 wythnos o leiaf. Mae hyn yn adlewyrchu'r gwerth yr ydym ni'n ei roi ar gefnogi pobl sy'n ceisio gwella eu rhagolygon gwaith nhw trwy ennill cymwysterau, ailhyfforddi neu newid llwybr eu gyrfa. Mae hyn yn golygu y gallwn gefnogi myfyrwyr gofal iechyd hefyd, nad ydyn nhw'n gymwys bob amser i gael cymorth gofal plant yn ôl y cynlluniau presennol. Mae'r ehangu hwn yn dangos ei bosibiliadau eisoes. Mewn un awdurdod lleol, fe gysylltodd teulu i fynegi eu diolch nhw am y 'gwasanaeth sy'n haeddu 10 allan o 10', mae'r fam honno'n cael ei chefnogi wrth astudio am radd Baglor mewn nyrsio. Yn y tymor cyntaf ers yr ehangu, rydym ni wedi cael gwybod am 168 o deuluoedd erbyn hyn sy'n elwa ar y cynnig gofal plant, gan ddisgwyl mwy dros yr wythnosau nesaf wrth i'r ceisiadau ar gyfer mis Ionawr ddod i law. Mae cefnogi rhieni mewn addysg a hyfforddiant gyda chostau gofal plant yn golygu y bydd mwy o deuluoedd, a menywod yn enwedig, yn gallu elwa ar well rhagolygon o ran gwaith. Dirprwy Lywydd, ochr yn ochr â'r ehangiad hwn o'r cynnig gofal plant, rydym ni hefyd wedi bod yn cwmpasu'r gefnogaeth sydd ar gael trwy ein rhaglenni cymorth addysg uwch ac addysg bellach, a'n rhaglenni cyflogadwyedd, fel Cymunedau am Waith, Rhieni, Gofal Plant a Chyflogaeth a ReAct. Bydd y gwaith traws-bortffolio hwn yn nodi'r ffordd fwyaf addas o ddarparu cefnogaeth ychwanegol i rieni, yn enwedig y rhai mewn addysg oedolion, addysg yn y gwaith, addysg gymunedol, y rhai sy'n dilyn cyrsiau Saesneg ar gyfer siaradwyr ieithoedd eraill a'r rhai sydd ar gyrsiau tymor byr. Bydd yn gwneud yn siŵr ein bod yn gallu darparu'r gefnogaeth orau i rieni. Unwaith eto, roedd y canfyddiadau gwerthuso annibynnol diweddaraf, a gyhoeddwyd yn gynharach eleni, yn dangos bod ein cynnig gofal plant ni wedi cefnogi cyflogaeth rhieni. Ym mis Mehefin 2022, roedd dros 18,000 o blant yn derbyn gofal plant a ariannwyd gan y cynnig gofal plant. Rydym ni'n disgwyl y bydd y nifer hwn yn cynyddu wrth i fwy o rieni ystyried y dewisiadau sydd ar gael iddyn nhw yn yr argyfwng costau byw hwn. Roedd bron i un ym mhob 10 rhiant sy'n manteisio ar y cynnig gofal plant yn dweud na fydden nhw yn y gwaith oni bai am y cynnig. Roedd 6 y cant arall yn dweud y bydden nhw'n gweithio mewn swydd gyda chyflogau is pe na fyddai'r cynnig wedi bod ar gael iddyn nhw. I'r teuluoedd hynny, mae'r cynnig gofal plant yn gwneud gwahaniaeth sylweddol i'w bywydau nhw. Ond nid yn unig fod y cynnig gofal plant â rhan hanfodol ym mywydau'r teuluoedd hyn, mae'n cefnogi llawer o ddarparwyr gofal plant yn ogystal â hynny. Ac er mwyn sicrhau ei fod yn parhau i gefnogi darparwyr gofal plant, rydym ni wedi cytuno ar gynnydd yn y gyfradd i £5 yr awr yn dilyn adolygiad, ac mae hynny'n golygu cynnydd o 11 y cant. Mae'r swm y gall darparwyr gofal plant godi ar rieni am fwyd o dan y cynnig hefyd wedi cynyddu, o £7.50 i £9 y dydd. Mae hyn yn adlewyrchu'r cynnydd sylweddol ym mhrisiau bwyd a chyfleustodau, ond mae'n golygu cydbwysedd gofalus rhwng yr hyn sy'n fforddiadwy i'r darparwr ac, wrth gwrs, yr hyn sy'n fforddiadwy i'r teulu. Ar gyfer helpu i wella'r broses o gyflwyno'r cynnig gofal plant i ddarparwyr, yn ogystal â'i gwneud hi'n haws nag erioed i rieni wneud cais, fe wnaethom ni lansio ein gwasanaeth digidol newydd ni'n ddiweddar i Gymru gyfan. Fe ysgrifennais i at Aelodau fis diwethaf, cyn y lansiad, ynglŷn â hynny. Wythnos diwethaf, fe ymwelais i â meithrinfa Darling Buds yng Nghaerdydd, ychydig dros y ffordd fan acw, i glywed yn uniongyrchol am yr hyn y mae'r gwasanaeth digidol newydd yn ei olygu iddyn nhw a'r rhieni sy'n ei ddefnyddio. Fe fydd y gwasanaeth digidol newydd yn golygu ei bod hi'n haws eto i fanteisio ar y cynnig gofal plant ac yn rhoi profiad sy'n fwy cyson ledled Cymru. Fe fydd yn symleiddio'r prosesau y mae'n rhaid i ddarparwyr gofal plant eu dilyn i hawlio taliadau ac fe fydd yn symleiddio'r broses o gasglu data ar gyfer pawb, i fireinio ein dealltwriaeth ni o'r niferoedd sy'n defnyddio'r gwasanaeth. Fe fydd y gwasanaeth newydd ar gael ar-lein, gydag ystod o ddewisiadau cymorth all-lein ar gael i ddefnyddwyr. Gan fod y gwasanaeth ar gael ar unrhyw ddyfais sy'n gysylltiedig â'r rhyngrwyd, bydd pobl yn gallu defnyddio'r gwasanaeth yn rhad ac am ddim gan ddefnyddio eu dyfeisiau nhw mewn llyfrgelloedd cyhoeddus, gan gofio'r pwysau sydd ar gyllidebau pobl. Dyluniwyd y gwasanaeth newydd gyda'r safonau'r Gymraeg ac anghenion diogelwch yn brif flaenoriaethau. Fe fydd yn gwbl fyw o fis Ionawr 2023 ymlaen ac fe fydd yn disodli'r systemau cyfredol yn llwyr erbyn mis Medi 2023. Felly, fe garwn i ofyn i'r Senedd ymuno â mi i groesawu'r ehangu hwn a'r gwasanaeth digidol cenedlaethol newydd, sy'n cefnogi'r rhieni hynny sydd wedi dewis ceisio addysg uwch ac addysg bellach ar gyfer gwella eu hamcanion nhw o ran gyrfaoedd. Ac wrth gwrs, rydym ni'n parhau i ehangu'r ddarpariaeth i blant dwyflwydd oed drwy Dechrau'n Deg fel rhan o'n cytundeb cydweithredu ni â Phlaid Cymru. Diolch.