English: That there has been an improvement in one-year survival rates is obviously to be welcomed, but the statistics on the five-year survival of lung cancer patients do rather detract from that achievement. It is shocking that lung cancer survival rates in Wales lag so far behind those of the rest of the UK. Early diagnosis is key. Waiting times to see consultants to have tests and receive assessment for treatment urgently need to be minimised. I acknowledge the increased funding of the NHS in Wales proposed in the draft budget. However, those funds will only bring real benefit to cancer patients if they are spent on additional front-line staff rather than fancy initiatives, talking shops and backroom non-medical staff. Whilst end-of-life care is extremely important to any patient with a terminal illness, the goal is obviously to keep cancer patients alive in the first place so they don't need that kind of end-of-life care. Government proposals in this regard, however compassionate, cannot address the poor survival rates of cancer patients. We look forward to seeing the detail behind the Government's refreshed cancer delivery plan and, in particular, to see whether that plan contains innovative thinking or whether the plan will be a rehash of things tried before. It is the responsibility of the Welsh Government to ensure that the infrastructure is in place to support medical professionals in their efforts to increase survival rates in Wales. I don't for one moment think that these poor results are caused by a lack of compassion on the part of the Welsh Government or anyone in this Chamber or by neglect on the part of our medical staff. However, it is clear that the strategy tried up to now is not working. It is time for some fresh, imaginative and pragmatic thinking on the part of the Welsh Government, and I look forward to hearing its new proposals in due course.
Welsh: Mae'r ffaith fod gwelliant wedi bod mewn cyfraddau goroesi ar ôl blwyddyn yn amlwg yn rhywbeth i'w groesawu, ond mae ystadegau cyfraddau goroesi cleifion canser yr ysgyfaint ar ôl pum mlynedd yn tynnu oddi ar y llwyddiant hwnnw i raddau helaeth. Mae'n syfrdanol fod cyfraddau goroesi canser yr ysgyfaint yng Nghymru yn llusgo mor bell ar ôl y cyfraddau yng ngweddill y DU. Mae diagnosis cynnar yn allweddol. Mae angen torri amseroedd aros i weld ymgynghorwyr i gael profion a chael asesiadau ar gyfer triniaeth a hynny ar frys. Rwy'n cydnabod y cyllid ychwanegol i'r GIG yng Nghymru a gynigiwyd yn y gyllideb ddrafft. Fodd bynnag, ni ddaw'r cronfeydd hyn â budd go iawn i gleifion canser oni bai eu bod yn cael eu gwario ar staff rheng flaen ychwanegol yn hytrach na mentrau ffansi, siopau siarad a staff ystafell gefn anfeddygol. Er bod gofal diwedd oes yn hynod o bwysig i unrhyw glaf sydd â salwch terfynol, y nod yn amlwg yw cadw cleifion canser yn fyw yn y lle cyntaf fel nad oes arnynt angen y math hwnnw o ofal diwedd oes. Ni all cynigion y Llywodraeth yn hyn o beth, ni waeth pa mor dosturiol ydynt, fynd i'r afael â chyfraddau goroesi gwael cleifion canser. Edrychwn ymlaen at weld manylion cynllun cyflawni'r Llywodraeth ar gyfer canser ar ei newydd wedd, ac edrychwn ymlaen yn arbennig at weld a yw'r cynllun hwnnw'n cynnwys meddwl arloesol neu a fydd yn ailwampiad o bethau y rhoddwyd cynnig arnynt eisoes. Cyfrifoldeb Llywodraeth Cymru yw sicrhau bod y seilwaith yn ei le i gefnogi gweithwyr proffesiynol meddygol yn eu hymdrechion i gynyddu cyfraddau goroesi yng Nghymru. Nid wyf am un eiliad yn meddwl bod y canlyniadau gwael hyn wedi'u hachosi gan ddiffyg tosturi ar ran Llywodraeth Cymru nag unrhyw un yn y Siambr hon na thrwy esgeulustod ar ran ein staff meddygol. Fodd bynnag, mae'n amlwg nad yw ein strategaeth hyd at yn awr yn gweithio. Mae'n bryd cael syniadau newydd, dychmygus a phragmatig ar ran Llywodraeth Cymru, ac edrychaf ymlaen at glywed ei chynigion newydd maes o law.