English: Llywydd, I'll highlight the fact that there are real impacts upon people in this debate. Dai Lloyd's contribution highlighted some of the points. He talked about the issues our constituents will be facing if a 'no deal' happens. Let me talk first of all about the impact upon our work of proroguing Parliament, work already undertaken in this institution by committees of the institution, whether it be my committee, the External Affairs and Additional Legislation Committee, or that of my colleague Mick Antoniw, who would have been here but he's stuck in Kiev because he can't get back in time. But those committees have worked carefully upon preparing for Brexit and the legislative agenda that is associated with it. And we seem to forget some of the things we do and the work we have and responsibilities we have in addressing those matters. Some of that legislation has already received Royal Assent. They've had that permission. There are others still going through Parliament that proroguing Parliament would kill off: the Agriculture Bill, the Fisheries Bill. There's an immigration Bill - . We might say it's not in our remit, but it affects the work we cover because of the areas of devolution we have responsibility for. There's the Trade Bill - people talk about trade. We have an LCM in the Trade Bill. That's going to be killed off. And there are many other Bills going through - the environmental protection Bill. These will be killed and they are areas in which we have a very important role to play. And they'll have to start up all over again, and, by the way, before 31 October, because if we leave without a deal, as has been tried on - . This cynical attempt is nothing about actually having a Queen's Speech. The real cynical attempt is about getting a 'no deal' through on the thirty-first. Let's be honest about that and let's be honest with the people about that. And, if that happens, where legislatively will we be on 31 October or 1 November if we don't get these Bills through? And they're not going to get through in that time. And that would leave the work of our committees, of this institution, struggling. And we have to remember that because our job is to protect the interests of Wales and the constituents we represent, and without that legislative ability, we can't do that. So, proroguing Parliament actually does damage our ability to do our job. The actions of the Brexiteer-led Cabinet clearly demonstrate their belief that the survival of the union and the protection of citizens, including the ones we represent, are secondary to their Brexit ambition. Collateral damage that they accept and I will not. Now, colleagues have spoken about constitutional reform, and for years both CLAC and EAAL have raised the need to get stronger, more formalised inter-governmental arrangements, something which really has been starting a debate across the UK Parliaments. In that parliamentary forum - which, by the way, I should have been at today but it was, I think, rearranged - this progress for the long-term interests of Wales and the UK is crucial, and the use of the royal prerogative has been so undermined we must now ensure that that reform does take place and we are there to ensure that our voice is heard in it. By the way, I heard the comments about what is important, and I'd say, 'Please, for those who haven't read the reports of the committees, read them.' If you have read them, clearly you don't understand them. It's your job to ensure that what is in those reports is understood because it then might advise you as to some of the comments you've made today. Llywydd, the other part of the debate is clearly the impact upon 'no deal'. Last time I remember being recalled to this Chamber was at the end of the last Assembly and the Tata steel issues. We were recalled just before the Assembly elections, just before we were actually dissolved to discuss the implications of Tata steel, and here we are again actually talking about 'no deal', being recalled, and, actually, the implications for Tata steel are just as crucial today as they were then, because I've met with people, clearly linked to that, and the implications for the steel industry are huge. We could be leaving with 'no deal' and WTO rules. Everybody seems to think WTO rules are fine and fantastic: no, they're not. We will end up in a disastrous situation because a third of the steel goes into Europe from Port Talbot. There'll be other elements going to the car industry. We all know the implications for the car industry. And then, when we go out without a deal, we go to WTO rules, which means that we have to also be impacted upon by the EU rules that have been put into place against USA, section 232, to defend EU steel, and we'll be facing those challenges, and we'll still be facing the US 232 sections and other issues with Turkish steel as a consequence of WTO. People don't understand in this Chamber the implications for our constituents and the livelihoods of their families as a consequence of going out on WTO. They need to get real and they need to start understanding, not about an ideology, but about the impact on people's lives - the people I represent and the people we should all represent.
Welsh: Lywydd, tynnaf sylw at y ffaith bod effeithiau gwirioneddol ar bobl yn y ddadl hon. Roedd cyfraniad Dai Lloyd yn tynnu sylw at rai o'r pwyntiau. Soniodd am y problemau y bydd ein hetholwyr yn eu hwynebu pe bai Brexit heb gytundeb yn digwydd. Gadewch imi siarad yn gyntaf oll am effaith addoedi'r Senedd ar ein gwaith, gwaith sydd eisoes yn cael ei wneud yn y sefydliad hwn gan bwyllgorau'r sefydliad, naill ai fy mhwyllgor i, y Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaeth Ychwanegol, neu bwyllgor fy nghyd-Aelod, Mick Antoniw, a fyddai wedi bod yma ond mae wedi methu dod yn ôl o Kiev mewn pryd. Ond mae'r pwyllgorau hynny wedi gweithio'n ofalus ar baratoi ar gyfer Brexit a'r agenda ddeddfwriaethol sy'n gysylltiedig â hynny. Ac mae'n ymddangos ein bod yn anghofio rhai o'r pethau a wnawn a'r gwaith sydd gennym a'r cyfrifoldebau sydd gennym i fynd i'r afael â'r materion hynny. Mae peth o'r ddeddfwriaeth honno eisoes wedi cael Cydsyniad Brenhinol. Maent wedi cael y caniatâd hwnnw. Ceir eraill sy'n dal i fynd drwy'r Senedd y byddai addoedi'r Senedd yn eu dileu: y Bil Amaethyddiaeth, y Bil Pysgodfeydd. Mae yna Fil Mewnfudo - . Gallem ddweud nad yw yn ein cylch gwaith ni, ond mae'n effeithio ar y gwaith a wnawn oherwydd y meysydd datganoli rydym yn gyfrifol amdanynt bellach. Ceir y Bil Masnach - mae pobl yn sôn am fasnach. Mae gennym gynnig cydsyniad deddfwriaethol yn y Bil Masnach. Mae hwnnw'n mynd i gael ei ddileu. Ac mae llawer o Filiau eraill yn mynd drwodd - y Bil diogelu'r amgylchedd. Bydd y rhain yn cael eu dileu ac maent yn feysydd lle mae gennym rôl bwysig iawn i'w chwarae. A bydd yn rhaid iddynt ddechrau o'r dechrau eto, a chyda llaw, cyn 31 Hydref, oherwydd os byddwn yn gadael heb gytundeb, fel y ceisiwyd ei wneud - . Nid yw'r ymgais sinigaidd hon yn ymwneud â chael Araith y Frenhines mewn gwirionedd. Mae'r ymgais sinigaidd go iawn yn ymwneud â chael Brexit heb gytundeb drwodd ar 31 Hydref. Gadewch inni fod yn onest am hynny a gadewch inni fod yn onest gyda'r bobl am hynny. Ac os digwydd hynny, lle fyddwn ni yn ddeddfwriaethol ar 31 Hydref neu 1 Tachwedd os na chawn ni'r Biliau hyn drwodd? Ac nid ydynt yn mynd i fynd trwodd yn yr amser hwnnw. A byddai hynny'n peri trafferth i waith ein pwyllgorau, a'r sefydliad hwn. Ac mae'n rhaid i ni gofio hynny am mai ein gwaith ni yw diogelu buddiannau Cymru a'r etholwyr a gynrychiolwn, a heb y gallu deddfwriaethol hwnnw, ni allwn wneud hynny. Felly, mae addoedi'r Senedd yn niweidio ein gallu i wneud ein gwaith. Mae gweithredoedd y Cabinet a arweinir gan hyrwyddwyr Brexit yn dangos yn glir eu cred fod goroesiad yr undeb a diogelu dinasyddion, gan gynnwys y rhai a gynrychiolwn, yn eilradd i'w huchelgais ar gyfer Brexit. Niwed cyfochrog y maent hwy'n ei dderbyn, ond nid wyf i am wneud hynny. Nawr, mae cyd-Aelodau wedi sôn am ddiwygio cyfansoddiadol, ac ers blynyddoedd mae'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol a'r Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaeth Ychwanegol wedi codi'r angen i gael trefniadau rhynglywodraethol cryfach, mwy ffurfiol, sy'n rhywbeth a gychwynnodd ddadl ar draws Seneddau'r DU. Yn y fforwm seneddol hwnnw - y dylwn fod ynddo heddiw, gyda llaw, ond rwy'n credu iddo gael ei aildrefnu - mae'r cynnydd hwn er budd hirdymor Cymru a'r DU yn hollbwysig, ac mae'r defnydd o'r uchelfraint frenhinol wedi'i danseilio i'r fath raddau nes bod rhaid inni yn awr sicrhau bod y diwygio hwnnw'n digwydd a'n bod ni yno i sicrhau bod ein llais yn cael ei glywed ynddo. Gyda llaw, clywais y sylwadau am yr hyn sy'n bwysig, a buaswn yn dweud wrth y rhai sydd heb ddarllen adroddiadau'r pwyllgorau am eu darllen. Os ydych wedi eu darllen, mae'n amlwg nad ydych yn eu deall. Eich gwaith chi yw sicrhau bod yr hyn sydd yn yr adroddiadau hynny'n ddealladwy oherwydd efallai y byddant yn eich goleuo mewn perthynas â rhai o'r sylwadau a wnaethoch heddiw. Lywydd, y rhan arall o'r ddadl, yn amlwg, yw'r effaith ar Brexit heb gytundeb. Y tro diwethaf i mi gofio cael fy ad-alw i'r Siambr hon oedd ar ddiwedd y Cynulliad diwethaf a materion Tata Steel. Cawsom ein had-alw ychydig cyn etholiadau'r Cynulliad, ychydig cyn i ni gael ein diddymu i drafod goblygiadau Tata Steel, a dyma ni'n sôn eto am Brexit heb gytundeb, cael ein had-alw, ac mewn gwirionedd, mae'r goblygiadau i Tata Steel yr un mor dyngedfennol heddiw ag yr oeddent bryd hynny, gan fy mod wedi cyfarfod â phobl, yn gysylltiedig â hynny, ac mae'r goblygiadau i'r diwydiant dur yn enfawr. Gallem fod yn gadael heb gytundeb a chyda rheolau Sefydliad Masnach y Byd. Mae pawb i'w gweld yn credu bod rheolau Sefydliad Masnach y Byd yn iawn ac yn wych: nid yw hynny'n wir. Byddwn mewn sefyllfa drychinebus yn y pen draw oherwydd bod traean o'r dur yn mynd i Ewrop o Bort Talbot. Bydd elfennau eraill yn mynd i'r diwydiant ceir. Mae pawb ohonom yn gwybod beth yw'r goblygiadau i'r diwydiant ceir. Ac yna, pan awn allan heb gytundeb, byddwn yn symud at reolau Sefydliad Masnach y Byd, sy'n golygu bod yn rhaid inni hefyd gael ein heffeithio gan reolau'r UE a roddwyd ar waith yn erbyn yr UDA, adran 232, i amddiffyn dur yr UE, a byddwn yn wynebu'r heriau hynny, a byddwn yn dal i wynebu adrannau 232 yr UDA a phethau eraill gyda dur o Dwrci o ganlyniad i Sefydliad Masnach y Byd. Nid yw pobl yn deall yn y Siambr hon beth fydd y goblygiadau i'n hetholwyr a bywoliaeth eu teuluoedd o ganlyniad i adael ar delerau Sefydliad Masnach y Byd. Mae angen iddynt ddihuno ac mae angen iddynt ddechrau deall, nid am ideoleg, ond am yr effaith ar fywydau pobl - y bobl rwy'n eu cynrychioli a'r bobl y dylem oll eu cynrychioli.