English: Diolch, Lywydd. Well, we've now published our detailed policy statement on the UK's exit from the European Union. Our position has been drawn up jointly with Plaid Cymru, through our liaison arrangements, and, therefore, carries substantial support in this Assembly - and I hope that there is much in this document that will command the support of other Members too. The wider the consensus that can be established in this Assembly, the more powerful will be the message from Wales in protecting our interests. Llywydd, the paper makes six main points. The first is that we should continue to have full and unfettered access to the single market. According to HM Revenue and Customs, two thirds of Welsh exports go to countries in the single market, so why on earth would we voluntarily surrender access to it? Currently, we have full integration between the UK and the single market. After we leave the European Union we should aim to retain that integration fully, or as much of it as we possibly can. There are different ways in which this could be done, but the essential point is clear: our businesses need continued participation in the single market so they can continue selling their products without competitive disadvantage in Europe. We also believe that the UK should remain part of the customs union, at least for the time being. This enables free-trade arrangements with more than 50 other countries beyond the EU and there is no good reason to turn our backs on that. The possibility is mooted that the UK may, over time, form new trading relationships with other major economies such as the US, India and China. Such agreements might be worth having, but subject to detailed consent. We might welcome them, but the content of such agreements would be absolutely crucial. But at this point, we must be pragmatic about Wales's interests. All the available evidence shows that developing new trade agreements is painstaking and requires long-term effort, certainly between five and 10 years. And that's when things progress smoothly and new governments continue the same line as their predecessors, which is by no means a given. So, while we support the exploration of new trade opportunities for our businesses, we want to protect the markets we already have. If better opportunities arise in future, let's look at them with an open mind, but we see no advantage now in dismantling clear current benefits in favour of a wing and a prayer. We do accept that concerns about migration were part of what motivated some to vote 'leave', and this is our second point. I want to be very clear: EU citizens play a very positive role in Welsh life, and I want their status to be clarified urgently. In future, we will still need to recruit from Europe for jobs in shortage areas and this is the key point: migration from the EU must be domestically managed and linked explicitly to work. We need clearly enforced laws to ensure that migrant workers are not exploited or used by unscrupulous employers to drive down wages or to lower terms and conditions for workers. We believe this is the basis for a balanced approach that links migration to jobs and good properly enforced employment practice that protects all workers whatever their country of origin. Thirdly, Wales receives some £680 million annually from EU funds. During the referendum, voters were assured by 'leave' campaigners that Wales would not be one penny worse off as a result of leaving the EU. This Government intends to hold the UK Government to account for that promise and I trust we'll have the backing of the whole of this Chamber in that mission. The people who sent us here will expect no less. We will, of course, be leaving the major EU programmes and responsibility for managing agriculture and the countryside, and for regional economic development, will fall to us here in Wales. It is vital that those responsibilities are properly resourced and we look to the Treasury to maintain our spending at current levels. There are some smaller EU programmes that contribute significantly to our well-being for which we may potentially remain eligible outside the EU. These include Horizon 2020, money to stimulate research and innovation and Erasmus, which enables student exchanges. Wales shares a maritime border with Ireland and the ports of Holyhead, Fishguard and Pembroke Dock are crucial and at the front line of any changes. We are particularly keen that we remain eligible for the Wales-Ireland strand of the EU INTERREG funding source. The sums of money are quite small in relative terms, but the programme helps to create dynamic co-operation between the maritime border regions of Wales and Ireland. This co-operation will become more important, not less, in the future. We enjoy excellent relations with our Irish neighbour and we attach a high value to building on our mutual and neighbourly interests in the years ahead. As I and others have said many times: we are leaving the European Union, but we are not leaving Europe. Our fourth point is on devolution and the future of the UK. Powers that have already been devolved to this Assembly and this Government must remain devolved. Let us not forget that our powers are also the result of two referendums of the Welsh people and we will oppose any attempt by the UK Government to grab such powers to itself. We recognise very readily that some areas of policy will require agreement across all four governments to ensure that, when we are outside the EU, we do nothing to inhibit the internal market or the single market of the UK - the free flow of trade within the UK. This will require mutual respect among the four governments and willingness to develop the machinery that will enable us to form such agreements, including independent arbitration. Leaving the EU provides an opportunity to renew and reinvigorate democratic practice in the UK and that opportunity must not be squandered on a leaden centralisation that will only serve to foster resentment and undermine the long-term strength of the union. The decades of EU membership have produced a legacy of benefits covering many aspects of life, and this is our fifth point. Workers enjoy a range of employment protections and the quality of our environment has been greatly improved. As we leave the EU, we aim to protect these improvements to everyday life in Wales, and we will oppose vigorously any attempt to cut corners and create worse conditions. Our Wales is a country that values people and we want to enhance the quality of life for all our citizens. The final point we make in our document is the need to negotiate a period of transition, so that current arrangements can apply for a period after the UK actually leaves the EU, presumably around the spring of 2019. It is not yet clear whether agreement on the UK's forward relationship with the EU will be fixed according to the same timetable as agreement on our departure from the EU. But there are many variables here and we will have to see. But, in any case, businesses, public bodies, farmers, universities and many others will need time to assess new realities as they become clearer. For this reason, we believe a transition period is necessary, so that everyone has time to prepare for the new circumstances, and we believe this should be an early negotiating priority for the UK. Llywydd, I believe that this White Paper represents a coherent and detailed position towards EU negotiation that protects Wales's interests and provides a sound and plausible framework for the UK as a whole. I hope all Members will consider it in detail. It is my intention to schedule a debate in a couple of weeks' time, which will provide an opportunity for us to demonstrate support for the Welsh national interest. We are leaving the EU - that debate is over - but I urge all Members to approach the terms of EU exit with Wales's interests clearly in mind. Finally, Llywydd, we have already heard from the Counsel General this afternoon in response to today's Supreme Court judgement. It is right that the National Assembly should have an opportunity to debate the trigger legislation for article 50, and it is our intention to timetable such a debate in Government time at the appropriate time.
Welsh: Diolch, Lywydd. Wel, rydym nawr wedi cyhoeddi ein datganiad polisi manwl ar y DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd. Mae ein safbwynt wedi ei lunio ar y cyd gyda Phlaid Cymru, drwy ein trefniadau cyswllt, ac, felly, mae ganddo gefnogaeth sylweddol yn y Cynulliad hwn - ac rwy'n gobeithio bod llawer yn y ddogfen hon a fydd yn ennyn cefnogaeth Aelodau eraill hefyd. Yr ehangaf yw'r consensws y gellir ei sefydlu yn y Cynulliad hwn, y mwyaf pwerus fydd y neges gan Gymru o ran diogelu ein buddiannau. Lywydd, mae'r papur yn gwneud chwe phrif bwynt. Y cyntaf yw y dylem barhau i gael mynediad llawn a dilyffethair i'r farchnad sengl. Yn ôl Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi, mae dwy ran o dair o allforion Cymru yn mynd i wledydd yn y farchnad sengl, felly pam ar y ddaear y byddem ni'n wirfoddol yn ildio mynediad iddi? Ar hyn o bryd, mae gennym integreiddio llwyr rhwng y DU a'r farchnad sengl. Ar ôl inni adael yr Undeb Ewropeaidd dylem fod â'r nod o gadw'r integreiddio hwnnw'n llawn, neu gymaint ohono ag y gallwn. Mae gwahanol ffyrdd y gellid gwneud hynny, ond mae'r pwynt hanfodol yn glir: mae ar ein busnesau angen parhau i gymryd rhan yn y farchnad sengl fel y gallant barhau i werthu eu cynnyrch heb anfantais gystadleuol yn Ewrop. Rydym hefyd yn credu y dylai'r DU barhau i fod yn rhan o'r undeb tollau, o leiaf am y tro. Mae hyn yn galluogi trefniadau masnach rydd gyda mwy na 50 o wledydd eraill y tu hwnt i'r UE ac nid oes rheswm da i droi ein cefnau ar hynny. Mae'r posibilrwydd wedi cael ei grybwyll y gallai'r DU, dros amser, ffurfio cysylltiadau masnachu newydd ag economïau mawr eraill fel yr Unol Daleithiau, India a Tsieina. Efallai y byddai cytundebau o'r fath yn werth eu cael, ond yn amodol ar gydsyniad manwl. Efallai y byddem yn eu croesawu, ond byddai cynnwys cytundebau o'r fath yn gwbl hanfodol. Ond ar yr adeg hon, mae'n rhaid inni fod yn bragmatig am fuddiannau Cymru. Mae'r holl dystiolaeth sydd ar gael yn dangos bod datblygu cytundebau masnach newydd yn broses lafurus ac angen ymdrech hirdymor, yn sicr rhwng pump a 10 mlynedd. Ac mae hynny pan fo pethau'n symud ymlaen yn llyfn a llywodraethau newydd yn parhau i fod o'r un farn â'u rhagflaenwyr, sy'n bell o fod yn sicr. Felly, er ein bod o blaid chwilio am gyfleoedd masnach newydd i'n busnesau, hoffem amddiffyn y marchnadoedd sydd gennym eisoes. Os daw gwell cyfleoedd yn y dyfodol, gadewch inni edrych arnynt â meddwl agored, ond ni welwn ddim mantais yn awr o ddatgymalu buddiannau presennol clir heb reswm amlwg. Rydym yn derbyn bod pryderon am fudo yn rhan o'r hyn a gymhellodd rai pobl i bleidleisio 'gadael', a dyma yw ein hail bwynt. Hoffwn fod yn glir iawn: mae dinasyddion yr UE yn chwarae rhan gadarnhaol iawn ym mywyd Cymru, a hoffwn i'w statws gael ei wneud yn glir ar frys. Yn y dyfodol, bydd angen o hyd inni recriwtio o Ewrop ar gyfer swyddi mewn meysydd lle ceir prinder a dyma'r pwynt allweddol: mae'n rhaid rheoli mudo o'r UE yn ddomestig a'i gysylltu'n benodol â gwaith. Mae arnom angen cyfreithiau a orfodir yn glir i sicrhau nad oes camfanteisio ar weithwyr mudol na'u bod yn cael eu defnyddio gan gyflogwyr diegwyddor i ostwng cyflogau nac i ostwng telerau ac amodau gweithwyr. Credwn mai dyma'r sail ar gyfer dull cytbwys sy'n cysylltu mudo â swyddi ac arferion cyflogaeth da, wedi'u gorfodi'n briodol, sy'n amddiffyn pob gweithiwr o ba bynnag wlad y mae'n dod yn wreiddiol. Yn drydydd, mae Cymru yn cael tua £680 miliwn bob blwyddyn o gronfeydd yr UE. Yn ystod y refferendwm, cafodd pleidleiswyr eu perswadio gan ymgyrchwyr 'gadael' na fyddai Cymru yr un geiniog yn dlotach o ganlyniad i adael yr UE. Mae'r Llywodraeth hon yn bwriadu dwyn Llywodraeth y DU i gyfrif am yr addewid hwnnw a hyderaf y bydd gennym gefnogaeth y Siambr gyfan hon yn hynny o beth. Ni fydd y bobl a'n hanfonodd ni yma yn disgwyl dim llai. Byddwn, wrth gwrs, yn gadael prif raglenni'r UE a ni yma yng Nghymru fydd yn cael y cyfrifoldeb am reoli amaethyddiaeth a chefn gwlad, ac am ddatblygu economaidd rhanbarthol. Mae'n hanfodol bod y cyfrifoldebau hynny'n cael adnoddau priodol, ac rydym yn disgwyl i'r Trysorlys gynnal ein gwariant ar y lefelau presennol. Mae rhai o raglenni llai yr UE sy'n cyfrannu'n sylweddol at ein lles ac y gallem o bosibl ddal i fod yn gymwys ar eu cyfer y tu allan i'r UE. Mae'r rhain yn cynnwys Horizon 2020, arian i ysgogi ymchwil ac arloesi ac Erasmus, sy'n galluogi cyfnewid myfyrwyr. Mae Cymru yn rhannu ffin forol ag Iwerddon ac mae porthladdoedd Caergybi, Abergwaun a Doc Penfro yn hollbwysig ac ar reng flaen unrhyw newidiadau. Rydym yn arbennig o awyddus ein bod yn parhau i fod yn gymwys i gael llinyn Cymru-Iwerddon ffynhonnell gyllid INTERREG yr UE. Mae'r symiau o arian yn eithaf bach mewn termau cymharol, ond mae'r rhaglen yn helpu i greu cydweithrediad deinamig rhwng rhanbarthau ffin forol Cymru ac Iwerddon. Bydd y cydweithredu hwn yn dod yn bwysicach, nid yn llai pwysig, yn y dyfodol. Rydym yn mwynhau perthynas ardderchog â'n cymdogion yn Iwerddon, ac rydym yn rhoi gwerth uchel ar adeiladu ar ein cyd-fuddiannau a'n buddiannau cymdogol yn y blynyddoedd i ddod. Fel yr wyf i ac eraill wedi ei ddweud droeon: rydym yn gadael yr Undeb Ewropeaidd, ond nid ydym yn gadael Ewrop. Mae ein pedwerydd pwynt yn ymwneud â datganoli a dyfodol y DU. Mae'n rhaid i bwerau sydd eisoes wedi'u datganoli i'r Cynulliad hwn a'r Llywodraeth hon barhau i fod yn ddatganoledig. Gadewch inni beidio ag anghofio bod ein pwerau hefyd wedi dod o ganlyniad i ddau refferendwm ymhlith y Cymry; byddwn yn gwrthwynebu unrhyw ymgais gan Lywodraeth y DU i fachu pwerau o'r fath iddi ei hun. Rydym yn fodlon iawn i gydnabod y bydd angen cytundeb ar draws pob un o'r pedair llywodraeth mewn rhai meysydd polisi i sicrhau, pan fyddwn y tu allan i'r UE, nad ydym yn gwneud dim byd i atal marchnad fewnol neu farchnad sengl y DU - llif rhydd masnach o fewn y DU. Bydd hyn yn golygu bod angen cyd-barch ymhlith y pedair llywodraeth a pharodrwydd i ddatblygu'r mecanweithiau a fydd yn ein galluogi i ffurfio cytundebau o'r fath, gan gynnwys cyflafareddu annibynnol. Mae gadael yr UE yn rhoi cyfle i adnewyddu ac adfywio arferion democrataidd yn y DU ac ni ddylid gwastraffu'r cyfle hwnnw ar ganoli trwm na fyddai'n cyflawni dim heblaw meithrin dicter a thanseilio cryfder hirdymor yr undeb. Mae degawdau o aelodaeth yr UE wedi creu etifeddiaeth o fuddiannau sy'n cwmpasu sawl agwedd ar fywyd, a dyma ein pumed pwynt. Mae gweithwyr yn mwynhau amrywiaeth o amddiffyniadau cyflogaeth ac mae ansawdd ein hamgylchedd wedi cael ei wella'n fawr. Wrth inni adael yr UE, ein nod ye gwarchod y gwelliannau hyn i fywyd bob dydd yng Nghymru, a byddwn yn gwrthwynebu'n rymus unrhyw ymgais i dorri corneli a chreu amodau gwaeth. Mae ein Cymru ni yn wlad sy'n gwerthfawrogi pobl a hoffem wella ansawdd bywyd ein holl ddinasyddion. Y pwynt olaf a wnawn yn ein dogfen yw bod angen negodi cyfnod pontio, fel y gall y trefniadau presennol fod yn berthnasol am gyfnod ar ôl i'r DU adael yr UE mewn gwirionedd, yn ôl pob tebyg o gwmpas gwanwyn 2019. Nid yw'n glir eto a fydd cytundeb ar berthynas y DU gyda'r UE yn y dyfodol yn seiliedig ar yr un amserlen â'r cytundeb ar gyfer gadael yr UE. Ond mae llawer o amrywioldebau yma a bydd yn rhaid inni aros i weld. Ond, beth bynnag, bydd angen amser ar fusnesau, cyrff cyhoeddus, ffermwyr, prifysgolion a llawer o bobl eraill i asesu realiti newydd wrth i'r realiti hwnnw ddod yn gliriach. Am y rheswm hwn, rydym yn credu bod angen cyfnod pontio, fel bod pawb yn cael amser i baratoi ar gyfer yr amgylchiadau newydd, ac rydym yn credu y dylai hyn fod yn un o flaenoriaethau negodi cynnar y DU. Lywydd, rwy'n credu bod y Papur Gwyn hwn yn cynrychioli safbwynt cydlynol a manwl ynglŷn â thrafodaethau am yr UE sy'n diogelu buddiannau Cymru ac yn darparu fframwaith credadwy a chadarn ar gyfer y DU yn ei chyfanrwydd. Rwy'n gobeithio y gwnaiff pob Aelod ei ystyried yn fanwl. Rwy'n bwriadu trefnu dadl ymhen wythnos neu ddwy, a fydd yn rhoi cyfle i ni ddangos cefnogaeth i fudd cenedlaethol Cymru. Rydym yn gadael yr UE - mae'r drafodaeth honno drosodd - ond rwy'n annog pob Aelod i feddwl am delerau gadael yr UE â buddiannau Cymru yn glir mewn golwg. Yn olaf, Lywydd, rydym eisoes wedi clywed gan y Cwnsler Cyffredinol y prynhawn yma mewn ymateb i ddyfarniad y Goruchaf Lys heddiw. Mae'n iawn y dylai'r Cynulliad Cenedlaethol gael cyfle i gael dadl am y ddeddfwriaeth sbardun ar gyfer erthygl 50, ac rydym yn bwriadu trefnu dadl o'r fath yn amser y Llywodraeth ar yr adeg briodol.