techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: That seems to be the reply I get time and time again on many issues that I put before the Minister: 'I will write to you' or 'We will make a decision in the fullness of time' or 'in due course'. What is the fullness of time? Nearly 13 months on now on this particular issue. If you look at the department in particular, the 'Brexit and our land' consultation has moved on now into the summer before the Government responds to that; the WWF and other environmental organisations have highlighted their concerns about delays in the department; and, in particular, developing the agri Bill, which we're not sure will or will not be coming before us and the timing of that Bill. I think the Minister has indicated that it most probably won't be in action by the time this Assembly breaks up in 2021. It seems to be a constant delay and pushing back. We need proactivity from the Minister and her department in developing these solutions here in Wales. That's what devolution was all about. When residents in Barry and other parts of Wales look at this inaction, they really do question what decisions have been taken in their name. What confidence can you give that your department is up to speed, is on top of its brief and is able to deliver on the various initiatives that I've highlighted to you today, because on the evidence that I've highlighted, when it comes to making what I would suggest is a relatively simple decision, albeit with legal constraints and legal considerations, you cannot even make that decision?
Welsh: Ymddengys mai dyna'r ateb dro ar ôl tro i nifer o'r pethau rwy'n eu rhoi gerbron y Gweinidog: 'Byddaf yn ysgrifennu atoch' neu 'Byddwn yn gwneud penderfyniad ymhen y rhawg' neu 'maes o law'. Beth yw ymhen y rhawg? Bron i 13 mis yn ddiweddarach bellach ar y mater penodol hwn. Os edrychwch ar yr adran yn benodol, mae ymgynghoriad 'Brexit a'n tir' wedi symud ymlaen yn awr tan yr haf cyn y bydd y Llywodraeth yn ymateb i hwnnw; mae'r WWF a chyrff amgylcheddol eraill wedi nodi eu pryderon ynghylch yr oedi yn yr adran; ac yn benodol, datblygu'r Bil amaeth, rhywbeth nad ydym yn siŵr a fydd yn dod ger ein bron ai peidio, ac amseriad y Bil hwnnw. Credaf fod y Gweinidog wedi nodi na fydd yn weithredol, yn ôl pob tebyg, cyn y daw'r Cynulliad hwn i ben yn 2021. Mae'n ymddangos fel pe bai'n cael ei ohirio'n barhaol. Mae angen camau rhagweithiol gan y Gweinidog a'i hadran i ddatblygu'r atebion hyn yma yng Nghymru. Dyna oedd hanfod datganoli. Pan fo trigolion y Barri a rhannau eraill o Gymru yn edrych ar y diffyg gweithredu, maent yn cwestiynu pa benderfyniadau a wnaed yn eu henw. Pa hyder y gallwch ei roi fod eich adran yn gymwys, yn gwneud yr hyn y mae i fod i'w wneud ac yn gallu cyflawni mewn perthynas â'r gwahanol gynlluniau rwyf wedi eu nodi wrthych heddiw, oherwydd yn ôl y dystiolaeth a nodais, o ran gwneud penderfyniad sy'n gymharol syml yn fy marn i, er ei fod ynghlwm wrth gyfyngiadau cyfreithiol ac ystyriaethau cyfreithiol, ni allwch wneud y penderfyniad hwnnw hyd yn oed?
English: Diolch, Llywydd. Has the Minister seen the panicked letter that was written by the major European agricultural food and drink organisations to Michel Barnier on 6 February? It says: 'on behalf of the entire EU agri-food chain' - I'm reading from the letter itself, pointing out that 'In 2017, EU-27 agri-food exports to the UK amounted to €41 billion', whilst the UK sells only €17 billion in return. So, there's a massive deficit in food and drink between Britain and the EU, which opens up a very substantial opportunity for British producers if there is indeed no deal on 29 March. Does she welcome at last the dawning realisation on the part of European producers that, if there is no deal, this is going to hurt them far more than it'll hurt us?
Welsh: Diolch, Lywydd. A yw'r Gweinidog wedi gweld y llythyr llawn panig a ysgrifennwyd gan y sefydliadau bwyd a diod amaethyddol mawr Ewropeaidd at Michel Barnier ar 6 Chwefror? Mae'n dweud: ar ran cadwyn fwyd-amaeth gyfan yr UE - Rwy'n darllen o'r llythyr ei hun, sy'n nodi Yn 2017, roedd allforion bwyd-amaeth 27 gwlad yr UE i'r DU yn €41 biliwn, ac nid yw'r DU ond yn gwerthu €17 biliwn iddynt hwy. Felly, ceir diffyg enfawr o ran bwyd a diod rhwng Prydain a'r UE, sy'n agor cyfle sylweddol iawn i gynhyrchwyr Prydain os na cheir cytundeb ar 29 Mawrth. A yw'n croesawu'r sylweddoliad o'r diwedd ar ran cynhyrchwyr Ewropeaidd, os na cheir cytundeb, y bydd hyn yn eu brifo hwy'n llawer gwaeth nag y bydd yn ein brifo ni?
English: Well, in that case then she's flying from reality because that is the view of the people in Europe who are most concerned about the impact of this. But let's look at this in a positive light. There is going to be a massive opportunity for British farmers and food producers generally after 29 March, if there's no deal. Just let's look at the figures. In beef, let's take beef: we export £450 million-worth of beef; we actually import £1.3 billion-worth of beef. So, we actually export only one third of what we import. Lamb: it's broadly based. We import as much as we export and the imports come mostly from New Zealand, but New Zealand is increasingly interested in exporting to other parts of the world, like China and the far east and, actually, sales from New Zealand to Europe are falling and they don't use anything like their quota anyway. Pig meat: we export £470 million-worth a year; we actually import £1.1 billion-worth year. So, there's a massive opportunity there for people who are in the pig meat production area. Dairying - [ Interruption.] Cats, the Member for Ynys Môn thinks we should be concentrating on. I think we should take this seriously as an issue and not try to make a joke out of it. In dairy products again there's an opportunity. Eighty-two per cent of the milk that Ireland exports comes to the United Kingdom, as does 49 per cent of their beef. I'd like to know what the Minister is doing to promote Welsh produce within the United Kingdom to take up the opportunities that will open up after 29 March if there's no deal.
Welsh: Wel, os felly, mae hi'n anwybyddu realiti gan mai dyna yw barn y bobl yn Ewrop sy'n pryderu fwyaf ynglŷn ag effaith hyn. Ond gadewch inni edrych ar hyn mewn ffordd gadarnhaol. Bydd cyfle enfawr i ffermwyr a chynhyrchwyr bwyd Prydain yn gyffredinol ar ôl 29 Mawrth, os na cheir cytundeb. Gadewch inni edrych ar y ffigurau. Mewn cig eidion, gadewch i ni ystyried cig eidion: rydym yn allforio gwerth £450 miliwn o gig eidion; rydym yn mewnforio gwerth £1.3 biliwn o gig eidion. Felly, rydym yn allforio un rhan o dair yn unig o'r hyn a fewnforiwn. Cig oen: mae'n eithaf eang. Rydym yn mewnforio cymaint ag a allforiwn a daw'r mewnforion o Seland Newydd yn bennaf, ond mae gan Seland Newydd ddiddordeb cynyddol mewn allforio i rannau eraill o'r byd, fel Tsieina a'r dwyrain pell, ac mewn gwirionedd, mae gwerthiant o Seland Newydd i Ewrop yn gostwng ac nid ydynt yn agos at ddefnyddio'u cwota beth bynnag. Cig mochyn: rydym yn allforio gwerth £470 miliwn y flwyddyn; rydym yn mewnforio gwerth £1.1 biliwn y flwyddyn mewn gwirionedd. Felly, mae cyfle aruthrol yno i bobl sy'n cynhyrchu cig mochyn. Ffermydd godro - [ Torri ar draws.] Cathod, dyna mae'r Aelod dros Ynys Môn yn credu y dylem fod yn canolbwyntio arno. Credaf y dylem fod o ddifrif ynglŷn â'r mater hwn yn hytrach na cheisio gwneud jôc ohono. Ceir cyfle eto mewn cynhyrchion llaeth. Daw 82 y cant o'r llaeth a allforir o Iwerddon i'r Deyrnas Unedig, a 49 y cant o'u cig eidion. Hoffwn wybod beth y mae'r Gweinidog yn ei wneud i hyrwyddo cynnyrch o Gymru yn y Deyrnas Unedig i fanteisio ar y cyfleoedd a fydd i'w cael ar ôl 29 Mawrth os na cheir cytundeb.
English: Llywydd, the Member says I'm flying in the face of reality. You, Neil Hamilton, were at the meeting of the council of National Farmers Union Cymru, I think it was last month, where you heard the president John Davies saying that a 'no deal' exit would be absolutely catastrophic for the agricultural sector and for farmers, on the day that Theresa May apparently said that she thought - I think the phrase was something like 'Welsh farmers would welcome a "no deal" Brexit.' You heard what John Davies said that night, so if I'm flying in the face of reality, I really don't know what you are. A 'no deal' would be absolutely catastrophic for farming, for farming families and for our communities in Wales, and I'm getting more and more fearful that that is the way we are going to leave the EU. On a positive way, you ask what we're doing to promote Welsh food and drink in the UK. You may be aware that we have an event on a biannual basis, and we are due to have it next month at the Celtic Manor - Blas Cymru - and there we will have over 100 producers and we will welcome about 150 buyers, many of them international, but many from across the UK.
Welsh: Lywydd, mae'r Aelod yn dweud fy mod yn anwybyddu realiti. Roeddech chi, Neil Hamilton, yng nghyfarfod cyngor Undeb Cenedlaethol Amaethwyr Cymru, y mis diwethaf rwy'n credu, lle clywsoch y llywydd John Davies yn dweud y byddai Brexit 'dim bargen' yn gwbl drychinebus i'r sector amaethyddol ac i ffermwyr, ar y diwrnod y dywedodd Theresa May, mae'n debyg, ei bod yn credu - credaf mai'r ymadrodd oedd rhywbeth fel y 'byddai ffermwyr Cymru yn croesawu Brexit "dim bargen."' Clywsoch yr hyn a ddywedodd John Davies y noson honno, felly os wyf fi'n anwybyddu realiti, nid oes gennyf syniad beth rydych chi'n ei wneud. Byddai 'dim bargen' yn gwbl drychinebus i ffermio, i deuluoedd sy'n ffermio ac i'n cymunedau yng Nghymru, ac rwy'n fwy a mwy ofnus mai dyna sut y byddwn yn gadael yr UE. Yn fwy cadarnhaol, gofynnwch beth rydym yn ei wneud i hyrwyddo bwyd a diod Cymru yn y DU. Efallai eich bod yn ymwybodol ein bod yn cynnal digwyddiad ddwywaith y flwyddyn, a byddwn yn ei gynnal y mis nesaf yn y Celtic Manor - Blas Cymru - ac yno, bydd gennym dros 100 o gynhyrchwyr a byddwn yn croesawu oddeutu 150 o brynwyr, gyda llawer ohonynt yn brynwyr rhyngwladol, ond daw llawer ohonynt o bob cwr i'r DU.
English: Well, I'm very pleased to hear that, and this is the sort of positive talk that we want to hear across the Chamber, but the reality is that, whether there is a deal or no deal is not actually in our hands but we have to prepare for the consequences if there is one. And what I say is that there are massive opportunities as well as, obviously, the difficulties that that would pose for producers. But, there are markets that are rapidly expanding in other parts of the world, unlike Europe, which is a stagnating - and, indeed, declining - economy, as most of the continent will be in recession in a very short time. In the middle east we've been very successful recently in expanding our markets. In 2013-14, we were selling only about £3 million-worth a year of food to the middle east. The latest figure that I've got is for 2017, and it was 10 times that - £33 million. So, clearly there are opportunities there that can be taken advantage of. China is a massive market, of course. It'll soon be one of the largest markets in the world. New Zealand is selling more and more to China. Exports of New Zealand produce to the UK in 2017 were only £340 million. They are now exporting more than three times that amount to China, and rapidly increasing that every year. So, what are we able to do to capitalise upon being able to sell to markets in other parts of the world, like China and, indeed, India, which expanded at a rate of 8 per cent last year, to take advantage of these opportunities for Welsh producers?
Welsh: Wel, rwy'n falch iawn o glywed hynny, a dyma'r math o siarad cadarnhaol rydym am ei glywed ar draws y Siambr, ac mae pa un a oes cytundeb ai peidio allan o'n dwylo ni, ond y realiti yw bod yn rhaid inni baratoi ar gyfer y canlyniadau os ceir un. A'r hyn rwy'n ei ddweud yw y ceir cyfleoedd enfawr hefyd, yn ogystal â'r anawsterau y byddai hynny'n eu hachosi i gynhyrchwyr wrth gwrs. Ond ceir marchnadoedd sy'n ehangu'n gyflym mewn rhannau eraill o'r byd, yn wahanol i Ewrop, sydd ag economi sy'n sefyll yn ei hunfan - ac ar drai yn wir - gan y bydd y rhan fwyaf o'r cyfandir mewn dirwasgiad cyn bo hir. Yn y dwyrain canol, rydym wedi bod yn llwyddiannus iawn yn ddiweddar yn ehangu ein marchnadoedd. Yn 2013-14, nid oeddem ond yn gwerthu gwerth oddeutu £3 miliwn y flwyddyn o fwyd i'r dwyrain canol. Mae'r ffigur diweddaraf sydd gennyf ar gyfer 2017, ac roedd 10 gwaith yn fwy na hynny - £33 miliwn. Felly, mae'n amlwg fod cyfleoedd yno y gellir manteisio arnynt. Mae Tsieina yn farchnad enfawr, wrth gwrs. Cyn bo hir, bydd yn un o farchnadoedd mwyaf y byd. Mae Seland Newydd yn gwerthu mwy a mwy i Tsieina. £340 miliwn yn unig oedd allforion cynnyrch Seland Newydd i'r DU yn 2017. Maent bellach yn allforio mwy na theirgwaith hynny i Tsieina, ac mae'r ffigur yn cynyddu'n gyflym bob blwyddyn. Felly, beth y gallwn ei wneud i fanteisio ar allu gwerthu i farchnadoedd mewn rhannau eraill o'r byd, fel Tsieina, ac India yn wir, economi a oedd yn ehangu ar gyfradd o 8 y cant y llynedd, er mwyn manteisio i'r eithaf ar y cyfleoedd hyn i gynhyrchwyr Cymru?
English: The Member may be aware that the Welsh Government supported an enhanced export programme with Hybu Cig Cymru. So, for instance, Japan have obviously recently opened their market to Welsh lamb, so I know HCC are working there. We support trade missions to places like Japan and India. So, I'm ensuring that that work is progressing. I think that work was being done before we had the referendum to leave the EU. I think we were always looking for new markets. I was out in Gulfood in Dubai a couple of years ago, where, again, most supermarkets that you went to had Welsh lamb on the shelves. So, I think this work has been ongoing for many years.
Welsh: Efallai y bydd yr Aelod yn ymwybodol fod Llywodraeth Cymru wedi cefnogi rhaglen allforio well gyda Hybu Cig Cymru. Felly, er enghraifft, mae Japan, yn amlwg, wedi agor eu marchnad i gig oen Cymru yn ddiweddar, felly gwn fod HCC yn gweithio yno. Rydym yn cefnogi teithiau masnach i leoedd fel Japan ac India. Felly, rwy'n sicrhau bod y gwaith hwnnw'n mynd rhagddo. Credaf fod y gwaith hwnnw'n mynd rhagddo cyn inni gael y refferendwm i adael yr UE. Credaf ein bod bob amser wedi bod yn chwilio am farchnadoedd newydd. Roeddwn yn Gulfood yn Dubai ychydig flynyddoedd yn ôl, lle roedd gan y rhan fwyaf o archfarchnadoedd gig oen o Gymru ar eu silffoedd. Felly, rwy'n credu bod y gwaith hwn wedi bod yn mynd rhagddo ers blynyddoedd lawer.
English: Thank you. A significant amount of work is undertaken to promote Welsh food and drink. One example is the biannual Taste Wales event, which is taking place again next month at the Celtic Manor resort. There will be over 100 Welsh food producers who will meet over 150 buyers, a third of whom are international.
Welsh: Diolch. Mae gwaith sylweddol yn cael ei wneud i hyrwyddo bwyd a diod o Gymru. Un enghraifft yw'r digwyddiad Blas Cymru ddwywaith y flwyddyn, sy'n cael ei gynnal eto y mis nesaf yng ngwesty'r Celtic Manor. Bydd dros 100 o gynhyrchwyr bwyd o Gymru yn cyfarfod â dros 150 o brynwyr, gyda thraean ohonynt yn brynwyr rhyngwladol.
English: Thank you very much for that answer, Minister. A YouGov survey of consumers carried out for NFU Cymru found that Brexit could help drive sales in Welsh produce once the UK leaves the European Union. A quarter of respondents said that buying Welsh produce will be more important to them post Brexit, while an additional 31 per cent said that buying Welsh produce is important to them now and will remain so. Minister, what discussion have you had with regard to food labelling to ensure that Welsh farmers and producers can take full advantage of the potential benefits indicated in this consumer survey?
Welsh: Diolch yn fawr iawn am eich ateb, Weinidog. Canfu arolwg defnyddwyr YouGov a gynhaliwyd ar ran NFU Cymru y gallai Brexit helpu i ysgogi gwerthiant cynnyrch Cymru pan fydd y DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd. Dywedodd chwarter yr ymatebwyr y bydd prynu cynnyrch o Gymru yn bwysicach iddynt ar ôl Brexit, a dywedodd 31 y cant yn ychwanegol fod prynu cynnyrch o Gymru yn bwysig iddynt yn barod ac y bydd yn parhau i fod yn bwysig iddynt. Weinidog, pa drafodaethau a gawsoch ynglŷn â labelu bwyd er mwyn sicrhau y gall ffermwyr a chynhyrchwyr Cymru fanteisio'n llawn ar y budd posibl a nodwyd yn yr arolwg defnyddwyr?
English: I think that food labelling is very important, and it's part of ongoing discussions, particularly post Brexit. I think that people are far more interested in where their food and drink comes from than they were probably just a couple of decades ago. I think that having the dragon on our food, showing that it was made in Wales, is very important, and people really recognise that. If I can just say: just yesterday, another food - actually, the first fruit - gained protected food name status from Europe, and that was the Vale of Clwyd Denbigh plum. It was great to welcome them into an ever-growing family. I think that's 16 food and drink products and, as I say, it's the first fruit.
Welsh: Credaf fod labelu bwyd yn hynod o bwysig, ac mae'n rhan o drafodaethau parhaus, yn enwedig ar ôl Brexit. Credaf fod gan bobl lawer mwy o ddiddordeb yn nharddiad eu bwyd a'u diod nag a oedd ganddynt ychydig ddegawdau yn ôl yn unig, mae'n debyg. Credaf fod sicrhau bod y ddraig ar ein bwyd, i ddangos ei fod wedi'i wneud yng Nghymru, yn bwysig iawn, ac mae pobl yn cydnabod hynny o ddifrif. Os caf ddweud: ddoe ddiwethaf, rhoddwyd statws enw bwyd gwarchodedig gan Ewrop i fwyd arall - y ffrwyth cyntaf, mewn gwirionedd - sef eirin Dinbych Dyffryn Clwyd. Roedd yn wych eu croesawu i deulu sy'n tyfu. Credaf fod gennym 16 o gynhyrchion bwyd a diod bellach, ac fel rwy'n dweud, dyma'r ffrwyth cyntaf.
English: The food and drink industry in Wales issued a report last summer saying that UK consumers wanted to see more Welsh produce. That was at the same time as, of course, Welsh produce was rebranded as British produce at the Royal Welsh Show last year. Can the Minister update us on what the Government has been doing since then to try to stop this rebranding of Wales by the British state?
Welsh: Cyhoeddwyd adroddiad gan y diwydiant bwyd a diod yng Nghymru yr haf diwethaf a ddywedai fod defnyddwyr yn y DU am weld mwy o gynnyrch o Gymru. Ar yr un pryd, wrth gwrs, cafodd cynnyrch Cymru ei ailfrandio'n gynnyrch Prydain yn y Sioe Frenhinol y llynedd. A all y Gweinidog roi'r wybodaeth ddiweddaraf inni ynglŷn â'r hyn y mae'r Llywodraeth wedi'i wneud ers hynny i geisio atal y wladwriaeth Brydeinig rhag ailfrandio Cymru?
English: So, the Member is referring to a commercial decision that was taken by the Royal Welsh Show to allow the UK Government to sponsor the outside of the food hall. That will not be happening again this year; I can assure you of that. Those discussions are ongoing about Welsh produce being labelled in that way. Certainly, I think that the majority of companies that I work with do feel it's a massive advantage. They feel it's very easy to sell Welsh food and drink with that branding on it.
Welsh: Mae'r Aelod yn cyfeirio at benderfyniad masnachol a wnaed gan Sioe Frenhinol Cymru i ganiatáu i Lywodraeth y DU noddi'r tu allan i'r neuadd fwyd. Ni fydd hynny'n digwydd eto eleni; gallaf roi sicrwydd i chi ynglŷn â hynny. Mae'r trafodaethau hynny'n mynd rhagddynt ynghylch labelu cynnyrch Cymru yn y ffordd honno. Yn sicr, credaf fod y rhan fwyaf o'r cwmnïau rwy'n gweithio gyda hwy yn teimlo ei bod yn fantais enfawr. Maent yn teimlo ei bod yn hawdd iawn gwerthu bwyd a diod gyda'r brand hwnnw arno.
English: Thank you. The Welsh Government has a good working relationship, with Ministers and officials meeting regularly with stakeholders in Port Talbot. This includes Tata Steel, local authorities and Natural Resources Wales. Our discussions focus around air quality management in the area, action to reduce air pollution, and communications with the local community.
Welsh: Diolch. Mae gan Lywodraeth Cymru berthynas waith dda, gyda Gweinidogion a swyddogion yn cyfarfod yn rheolaidd â rhanddeiliaid ym Mhort Talbot. Mae hyn yn cynnwys Tata Steel, awdurdodau lleol a Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae ein trafodaethau'n canolbwyntio ar reoli ansawdd aer yn yr ardal, camau gweithredu i leihau llygredd aer, a chyfathrebu gyda'r gymuned leol.
English: Thank you for that answer, Minister, and, obviously, there are two main areas of the pollution that we've been concerned about. One is vehicle emissions, which I will raise with the Minister for Economy and Transport, because it's under his remit at this moment in time. The other one is, obviously, industrial emissions. As you've highlighted there, you have discussions with Tata, and I want to raise the issue of pollution from Tata. We all understand the importance of Tata to the economy of the town and the area, but at the same time it needs to be a responsible neighbour to the residents of my constituency. What discussions will you have with Tata to ensure that the emissions and the pollution that we are seeing - ? And residents complain to me every day that they wash their car, they get up in the morning, and their cars are full of red dust or black dust, their houses, their gardens, the window sills, the patio sets - everything is continually being polluted. What discussions are you having with Tata to look at how they can actually reduce that for my constituents, because, whilst it's not deemed to be the worst of the pollutants, because the PM10s and the PM2.5s are, people are still breathing in this dust, they are still living in this dust, they're carrying this dust throughout their houses, and we need to do something to ensure that it actually is reduced?
Welsh: Diolch am eich ateb, Weinidog, ac yn amlwg, rydym wedi bod yn pryderu am ddau brif faes o ran y llygredd. Un yw allyriadau cerbydau, a byddaf yn codi'r mater hwnnw gyda Gweinidog yr Economi a Thrafnidiaeth, gan fod hynny'n rhan o'i gylch gwaith ef ar hyn o bryd. Y maes arall, yn amlwg, yw allyriadau diwydiannol. Fel y dywedoch, rydych yn trafod gyda Tata, a hoffwn godi mater y llygredd a ddaw o Tata. Mae pob un ohonom yn ymwybodol o bwysigrwydd Tata i economi'r dref a'r ardal, ond ar yr un pryd, mae angen iddynt fod yn gymydog cyfrifol i drigolion fy etholaeth. Pa drafodaethau y byddwch yn eu cael gyda Tata i sicrhau bod yr allyriadau a'r llygredd a welwn - ? Ac mae preswylwyr yn cwyno wrthyf bob dydd eu bod yn golchi eu ceir, maent yn codi yn y bore, ac mae eu ceir wedi'u gorchuddio â llwch coch neu lwch du, eu tai, eu gerddi, silffoedd ffenestri, setiau patio - mae popeth yn cael ei lygru'n barhaus. Pa drafodaethau rydych yn eu cael gyda Tata i edrych ar sut y gallant leihau hynny i fy etholwyr, oherwydd, er nad yw'n cael ei ystyried yn un o'r llygryddion gwaethaf, gan mai llygryddion PM10 a PM2.5 yw'r gwaethaf, mae pobl yn dal i anadlu'r llwch hwn, maent yn dal i fyw yn llwch hwn, maent yn cario'r llwch hwn drwy eu tai, ac mae angen inni wneud rhywbeth i sicrhau y ceir llai ohono?
English: Thank you. As I say, officials are having ongoing discussions with Tata Steel. I know there are plans for myself and Ken Skates to do a joint visit to have further discussions with Tata Steel. You'll be aware of the intense monitoring that goes on in that area, and I know that so far this year there's only been one single exceedance of the daily limit of particulate matter, which is PM10, across all the monitoring sites but, of course, one is one too many and we are closely monitoring it.
Welsh: Diolch. Fel y dywedaf, mae swyddogion yn cael trafodaethau parhaus gyda Tata Steel. Gwn fod cynlluniau i Ken Skates a minnau ymweld ar y cyd i gael trafodaethau pellach gyda Tata Steel. Fe fyddwch yn gwybod am y gwaith monitro dwys sy'n mynd rhagddo yn yr ardal honno, a hyd yma eleni, gwn mai unwaith yn unig y cafodd y terfyn dyddiol ar gyfer deunydd gronynnol, sef PM10, ei groesi ar draws yr holl safleoedd monitro, ond wrth gwrs, mae un yn ormod ac rydym yn monitro hynny'n ofalus.