English: I'm very grateful to the First Minister for the statement today. I think it was a useful and fair summary of where we currently are. What I was struggling to discern in it was a strategy as to how we go forward, how we avoid the political cataclysm that is opening up in front of us. It is, of course, I think, the key salient fact of the draft withdrawal agreement - all 585 pages - that it doesn't mention Wales even as a footnote. Even the 1888 version of the Encyclopaedia Britannica did better than that. And it says something pretty central, doesn't it, about the attitude of the Westminster Government to Wales and the devolved administrations? The First Minister himself has rightly complained about the fact that the draft agreement wasn't even shared in advance with the Welsh Government. Indeed, perhaps the First Minister can say whether the same is going to be true of the redraft - the 20-page version of the political declaration that we're told is being worked on at the moment. But in the light of that, surely the Welsh Government's decision to place its trust in the Westminster Government in handing over our powers to them is at best naive and at worst reckless. Can the First Minister explain - I understand the point that he made earlier at First Minister's questions in terms of wanting to keep to the inter-governmental agreement - but can he explain the timing, not just in the light of the case that is before the Supreme Court, but also the very simple fact that the UK Government may collapse in the next few weeks? Therefore, why not postpone this decision to see how things develop, as he said, at this time of the greatest political crisis probably in our lifetime? Plaid Cymru has clearly said that we will not support the withdrawal agreement as it currently stands. It rips Wales out of the single market and the customs union. It actually ignores Wales completely and our particular interests, and it's silent, as the First Minister said, in terms of the parameters and the shape of the future economic relationship. I'm glad to see that we're going to have a meaningful vote on the meaningful vote, to use the parliamentary jargon of the day. Can the First Minister confirm that we will also have the opportunity for a range of amendments that will reflect the range of views between parties and also within parties, in terms of possible solutions to the political crisis that he referred to? And in particular, can we have a commitment to allow those Members on his backbenches who take a view of unequivocal support for the people's vote as probably the best solution going forward - not just on his backbenches but also on his frontbenches, as we've heard during the course of the leadership campaign - so that we can have a free vote for those Members who wish to voice that position? You mentioned that you asked for an urgent meeting of the JMC, which took place last night. Can you say, given that these are extraordinary times, whether you've sought a meeting of the plenary of the JMC before you leave office? We agree with you that there have been two years of prevarication, time is not on our side now to provide a workable solution going forward, whether that's single market membership, membership of the customs union, whether it's a people's vote. Do you agree that now is the time to extend article 50 in order to allow us that time to provide that sensible way forward? Finally, I note his earlier remarks that, actually, there's been a complete failure of Westminster politics. I couldn't agree more. I was down in Westminster earlier today meeting with the First Minister of Scotland trying to provide some kind of sensible way forward, trying to find common ground among opposition parties in order that we actually can provide the kind of leadership that's been sadly lacking. Would he agree, though, that that vacuum of leadership that's certainly characterised the Conservative Government has also been at play within his own party at Westminster because of divisions within the Labour Party at the Westminster level on this issue as well? Surely we should take the opportunity, when it comes to a vote in this Parliament, to provide the kind of leadership that has been lacking and send an unequivocal message that we do want to see, at the very least, Wales retaining its membership of the single market but, better still, for us to have a people's vote to remain within the European Union.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Prif Weinidog am y datganiad heddiw. Rwy'n credu ei fod yn grynodeb defnyddiol a theg o'n sefyllfa ar hyn o bryd. Yr hyn yr oeddwn i'n ei chael hi'n anodd ei ddirnad ynddo oedd strategaeth o ran sut y dylem ni symud ymlaen, sut yr ydym ni'n osgoi'r trychineb gwleidyddol sy'n ymagor o'n blaenau. Wrth gwrs, y ffaith amlwg allweddol yn y cytundeb ymadael drafft, rwy'n credu - pob un o'r 585 o dudalennau - yw nad yw'n crybwyll Cymru hyd yn oed fel troednodyn. Gwnaeth hyd yn oed fersiwn 1888 o Encyclopaedia Britannica yn well na hynny. Ac mae'n dweud rhywbeth eithaf canolog, onid yw, am agwedd Llywodraeth San Steffan at Gymru a'r gweinyddiaethau datganoledig? Mae Prif Weinidog Cymru ei hun wedi cwyno'n briodol am y ffaith nad oedd y cytundeb drafft hyd yn oed wedi ei rannu ymlaen llaw â Llywodraeth Cymru. Yn wir, efallai y gwnaiff y Prif Weinidog ddweud a fydd yr un peth yn wir am yr ail ddrafft - y fersiwn 20 tudalen o'r datganiad gwleidyddol y dywedir wrthym ni sydd wrthi'n cael ei lunio ar hyn o bryd. Ond yng ngoleuni hynny, siawns nad oedd penderfyniad Llywodraeth Cymru i ymddiried yn Llywodraeth San Steffan wrth drosglwyddo ein pwerau iddyn nhw yn ddiniwed ar y gorau ac yn ddiofal ar y gwaethaf. A wnaiff y Prif Weinidog egluro - rwy'n deall y pwynt a wnaeth yn gynharach yn ystod y cwestiynau i'r Prif Weinidog o ran yr awydd i gadw at y cytundeb rhynglywodraethol - ond a wnaiff esbonio'r amseriad, nid yn unig yng ngoleuni'r achos sydd gerbron y Goruchaf Lys, ond hefyd y ffaith syml iawn y gall Llywodraeth y DU ddymchwel yn yr ychydig wythnosau nesaf? Felly, pam na ellir gohirio'r penderfyniad hwn i weld sut mae pethau'n datblygu, fel y dywedodd, ar yr adeg hon o'r argyfwng gwleidyddol mwyaf mae'n debyg yn ein hoes ni? Mae Plaid Cymru wedi dweud yn glir na fyddwn ni'n cefnogi'r cytundeb ymadael fel y mae ar hyn o bryd. Mae'n rhwygo Cymru allan o'r farchnad sengl a'r undeb tollau. Mae mewn gwirionedd yn anwybyddu Cymru yn gyfan gwbl a'n buddiannau arbennig, ac nid yw'n dweud gair, fel y dywedodd y Prif Weinidog, o ran swm a sylwedd y berthynas economaidd yn y dyfodol. Rwy'n falch o weld ein bod ni'n mynd i gael pleidlais ystyrlon ar y bleidlais ystyrlon, i ddefnyddio jargon Seneddol y dydd. A wnaiff y Prif Weinidog gadarnhau y bydd gennym ni hefyd y cyfle i gyflwyno amrywiaeth o welliannau a fydd yn adlewyrchu'r ystod o safbwyntiau rhwng y pleidiau a hefyd o fewn pleidiau o ran atebion posibl i'r argyfwng gwleidyddol y cyfeiriodd ato? Ac yn benodol, a allwn ni gael ymrwymiad i ganiatáu i'r Aelodau hynny ar ei feinciau cefn sy'n hollol bleidiol i gael pleidlais y bobl, fel yr ateb gorau mae'n debyg, wrth gamu i'r dyfodol - nid yn unig ar ei feinciau cefn ond hefyd ar ei feinciau blaen, fel yr ydym ni wedi clywed yn ystod yr ymgyrch arweinyddiaeth - fel y gallwn ni gael pleidlais rydd i'r Aelodau hynny sy'n dymuno arddel y safbwynt hwnnw? Fe wnaethoch chi sôn eich bod wedi gofyn am gyfarfod brys o Gyd-bwyllgor y Gweinidogion, a gynhaliwyd neithiwr. A wnewch chi ddweud, o gofio bod y rhain yn amserau rhyfeddol, p'un a ydych chi wedi ceisio cael cyfarfod llawn o Gyd-bwyllgor y Gweinidogion cyn i chi adael eich swydd? Rydym ni'n cytuno â chi y bu dwy flynedd o anwadalu, nid yw'r amser ar ein hochr ni yn awr i roi ateb ymarferol wrth gamu i'r dyfodol, boed yn aelodaeth o'r farchnad sengl, aelodaeth o'r undeb tollau, neu bleidlais y bobl. A ydych chi'n cytuno mai dyma'r amser i ymestyn Erthygl 50 er mwyn caniatáu inni'r amser hwnnw i ganfod ffordd synhwyrol ymlaen? Yn olaf, sylwaf iddo ddweud yn gynharach, mewn gwirionedd, bod gwleidyddiaeth San Steffan wedi methu'n llwyr. Ni allwn i gytuno mwy. Roeddwn i lawr yn San Steffan yn gynharach heddiw yn cyfarfod â Phrif Weinidog yr Alban i geisio llunio rhyw fath o ffordd synhwyrol ymlaen, yn ceisio dod o hyd i dir cyffredin ymysg y gwrthbleidiau fel y gallwn ni mewn gwirionedd gynnig y math o arweinyddiaeth sydd wedi bod, yn anffodus, yn ddiffygiol. A fyddai'n cytuno, fodd bynnag, bod y diffyg arweinyddiaeth hwnnw sydd wedi nodweddu'r Llywodraeth Geidwadol yn sicr hefyd wedi bod yn wir yn ei blaid ei hun yn San Steffan oherwydd rhaniadau o fewn y Blaid Lafur yn San Steffan ynghylch y mater hwn hefyd? Siawns y dylem ni achub ar y cyfle, pan fydd hi'n bryd pleidleisio yn y Senedd hon, i ddarparu'r math o arweinyddiaeth sydd wedi bod yn ddiffygiol ac anfon neges ddiamwys ein bod ni eisiau gweld Cymru'n cadw ei haelodaeth o'r farchnad sengl fan leiaf, ond, yn well fyth, i ni gael pleidlais y bobl i aros o fewn yr Undeb Ewropeaidd.