English: And so the point that I would make to Lee Waters is the fact that our motion didn't mention many other good things, such as those which he adverted to in his speech, doesn't mean that we want to take the NHS back to the 1950s or that we see the problems with reducing the proportion of the NHS spend on GPs as being the sole cause of its difficulties. I'm afraid that Plaid Cymru is not part of the solution; they're part of the problem, because they supported Welsh Labour's cuts over the years to the proportion of the NHS budget that is spent on GPs, and they support, and continue to support, budgets and policies that have increased the burdens on general practice. So, we know very well that, actually, they are part of the disease, rather than being the doctors that cure it. Caroline Jones referred in her speech, as did Angela Burns and Janet Finch-Saunders, to the realities of general practice. We have a static number of GPs in Wales, we have an ageing workforce amongst GPs and we have an ageing population, so that there is a pincer movement now between the limitations in the supply of medical services on the one hand and increased demand. Recruitment is a great difficulty. I accept that the Government is doing a great deal to solve the recruitment crisis, but, nevertheless, fundamentally, it is about rebalancing the NHS budget and putting more money into general practice, otherwise we'll get ourselves into the same situation that we have in England, where hospitals are overwhelmed in A&E departments because of an inadequate provision of money for GP services. One of the interesting facts that has not been mentioned today about the NHS in Wales is that the number of GP retainers has fallen so substantially in recent years - people who work only for a few hours in the week. That is a means of increasing flexibility within the system and enabling these pressures to be dealt with. That's something that I hope that the Government will address in the years ahead. The Government should tell us how it intends to meet the target that itself set of a six-hour maximum wait for housebound patients who can't get to the surgery. I know of many cases, anecdotally, where people are waiting up to 20 hours for a home visit, and that is completely unacceptable in the modern world. So, it's not back to the 1950s. Here we are in the twenty-first century, but we have to recognise that there is a limit, obviously, to the amount of money that can be spent on the health service. There is a limit to the amount of money that is available, but, nevertheless, I think, within the total, there needs to be a complete rebalancing to go back towards where we were five years ago, when a much greater proportion was spent on GPs, and I commend our motion to the Assembly this afternoon.
Welsh: Ac felly y pwynt yr hoffwn ei wneud i Lee Waters yw nad yw'r ffaith nad oedd ein cynnig yn sôn am lawer o bethau da eraill, megis y pethau y cyfeiriodd atynt yn ei araith, yn golygu ein bod am fynd â'r GIG yn ôl i'r 1950au neu ein bod yn gweld y problemau gyda lleihau'r gyfran o wariant y GIG ar feddygon teulu fel yr unig achos dros ei anawsterau. Rwy'n ofni nad yw Plaid Cymru yn rhan o'r ateb; maent yn rhan o'r broblem, oherwydd maent wedi cefnogi toriadau Llafur Cymru dros y blynyddoedd i'r gyfran o gyllideb y GIG a werir ar feddygon teulu, ac maent yn cefnogi, ac yn parhau i gefnogi, cyllidebau a pholisïau sydd wedi cynyddu'r baich ar ymarfer cyffredinol. Felly, rydym yn gwybod yn dda iawn, mewn gwirionedd, eu bod yn rhan o'r clefyd, yn hytrach na'r meddygon sy'n ei wella. Yn ei haraith, cyfeiriodd Caroline Jones at realiti ymarfer cyffredinol, fel y gwnaeth Angela Burns a Janet Finch-Saunders. Mae gennym nifer sefydlog o feddygon teulu yng Nghymru, mae gennym weithlu sy'n heneiddio ymhlith meddygon teulu ac mae gennym boblogaeth sy'n heneiddio, fel ein bod wedi ein dal mewn gefail yn awr, rhwng y cyfyngiadau yn y cyflenwad o wasanaethau meddygol ar y naill law a chynnydd yn y galw. Mae recriwtio yn anhawster mawr. Rwy'n derbyn bod y Llywodraeth yn gwneud llawer iawn i ddatrys yr argyfwng recriwtio, ond serch hynny, yn y bôn, mae'n ymwneud ag ailgydbwyso cyllideb y GIG a rhoi mwy o arian tuag at ymarfer cyffredinol, fel arall byddwn yn yr un sefyllfa ag a geir yn Lloegr, lle y caiff adrannau damweiniau ac achosion brys yn yr ysbytai eu llethu am fod yr arian a ddarperir ar gyfer gwasanaethau meddygon teulu yn annigonol. Un o'r ffeithiau diddorol na chafodd ei chrybwyll heddiw am y GIG yng Nghymru yw bod nifer yr ymarferwyr cyffredinol wrth gefn wedi disgyn mor yn sylweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf - pobl sy'n gweithio am ychydig o oriau'r wythnos yn unig. Mae honno'n ffordd o gynyddu hyblygrwydd o fewn y system a'i gwneud yn bosibl mynd i'r afael â'r pwysau. Mae hynny'n rhywbeth rwy'n gobeithio y bydd y Llywodraeth yn ymdrin ag ef yn y blynyddoedd i ddod. Dylai'r Llywodraeth ddweud wrthym sut y mae'n bwriadu cyrraedd y targed y mae hi ei hun wedi'i osod o uchafswm amser aros o chwe awr i gleifion sy'n gaeth i'w cartrefi nad ydynt yn gallu mynd i'r feddygfa. Gwn am nifer o achosion, yn anecdotaidd, lle y mae pobl yn aros hyd at 20 awr am ymweliad cartref, ac mae hynny'n gwbl annerbyniol yn y byd modern. Felly, nid dychwelyd i'r 1950au ydyw. Dyma ni yn yr unfed ganrif ar hugain, ond mae'n rhaid i ni gydnabod bod yna derfyn, yn amlwg, i faint o arian y gellir ei wario ar y gwasanaeth iechyd. Mae terfyn ar faint o arian sydd ar gael, ond serch hynny, rwy'n credu, o fewn y cyfanswm, mae angen ailgydbwyso'n llwyr er mwyn dychwelyd at ble roeddem bum mlynedd yn ôl, pan werid cyfran lawer mwy ar feddygon teulu, ac rwy'n cymeradwyo ein cynnig i'r Cynulliad y prynhawn yma.