techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you very much, and good morning, it's nice to speak with you today. We've already heard from you some important principles with regard to how you would wish to go about your work, but if we may turn now to the vision that is needed in terms of health and providing for the Powys population's health. What would you say your priorities are in terms of the strategic vision for the short term, medium term and longer term?
Welsh: Diolch yn fawr iawn i chi, a bore da, mae'n braf sgwrsio efo chi y bore yma. Rydyn ni wedi clywed gennych chi'n barod rai o'r egwyddorion pwysig o ran sut y byddech chi yn dymuno mynd i'r afael â'r gwaith, ond gadewch i ni droi at y weledigaeth sydd ei hangen o ran iechyd a darparu ar gyfer iechyd pobl Powys. Beth fyddech chi'n dweud ydy'r blaenoriaethau o ran gweledigaeth strategol ar gyfer y tymor byr, canolig a hirach?
English: What about the long term, then?
Welsh: Beth am yr hir dymor?
English: For the long term, there are perhaps three things that I would suggest: integration, taking a whole-system approach, if you like, and also integration has to start with the integration of your thinking and reasoning. Very often, we talk about integration, but, if you had 50 people in a room, they could all be conveying a different thing when using the same word. So, we need to bring the semantics together, and also move forward to realise the ambition of strategies like 'A Healthier Wales', for example, which talks about seamless services - ensuring that people aren't stuck in the system, in the way that they are at present, ensuring that health and social services are working together effectively. Also, if I may suggest, the workforce: we should ensure that we have a sufficient workforce, a sustainable workforce, and that we care for our staff, that we invest in our staff, and that there is stability within the workforce that we can depend on. And also, we talk a lot about transforming services, but I'd like to know, I'd like to ensure, that our transformation services are based on data and robust information that gives assurance to the board that what we're doing and what we're investing in is working, and that it doesn't just carry the title of transformation, if you like. And if I may finish this answer in mentioning financial stability: ensuring that all of this work takes place within robust governance and management as it manages the financial elements so that we operate within budget.
Welsh: Ar yr hir dymor, tri pheth, efallai, buaswn i'n awgrymu: integreiddio, cymryd agwedd whole system, system gyfan, os liciwch chi, ac, wrth gwrs, mae integreiddio yn gorfod cychwyn efo integreiddio meddwl a rhesymu. Yn aml iawn, rydyn ni'n sôn am integreiddio, ond, petasech chi'n cael 50 o bobl mewn ystafell, efallai y bydden nhw i gyd yn golygu rhywbeth gwahanol wrth ddefnyddio'r un un gair. Felly, mae'n rhaid i ni ddod â'r semanteg efo'i gilydd, a wedyn symud ymlaen i wireddu uchelgais strategaethau fel 'Cymru Iachach', er enghraifft, sy'n sôn am wasanaethau di-dor - sicrhau bod pobl ddim yn styc yn y system, fel maen nhw rŵan, sicrhau bod iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yn cydweithio'n effeithiol. Hefyd, os caf i awgrymu, y gweithlu: sicrhau bod gyda ni weithlu digonol a gweithlu cynaliadwy, ac ein bod ni'n gofalu am ein staff ni, ein bod ni yn buddsoddi yn ein staff ni, a bod yna sefydlogrwydd o fewn y gweithlu yr ydym ni'n gallu dibynnu arno fo. Ac efallai, hefyd, rydyn ni'n sôn lot am drawsffurfio gwasanaethau, ond buaswn i eisiau gwybod, buaswn i eisiau sicrhau, fod ein rhaglenni trawsffurfio ni yn seiliedig ar ddata ac ar wybodaeth gadarn sydd yn sicr yn rhoi sicrwydd i'r bwrdd fod yr hyn rydyn ni'n ei wneud a'r hyn rydyn ni'n ei fuddsoddi ynddo fo yn gweithio, a ddim jest yn cario'r teitl o drawsffurfio, os liciwch chi. Ac os caf i orffen yr ateb wrth sôn am sefydlogrwydd ariannol: sicrhau hefyd fod y gwaith yma i gyd yn cymryd lle o fewn rheolaeth a llywodraethiant cryf sydd yn rheoli'r pres ac sydd yn sicrhau ein bod ni'n gweithredu o fewn y gyllideb.
English: Thank you for that very comprehensive response. A great many of those are priorities that could be applied to any health board in any part of Wales, of course. Powys is unique in several ways: there is no general hospital, it has a scattered population. What do you believe are the specific barriers in Powys that could make it difficult for you to meet some of those objectives?
Welsh: Diolch am yr ateb cynhwysfawr yna. Mae llawer o'r rheini'n flaenoriaethau a fyddai'n gallu cael eu hadnabod ar gyfer unrhyw fwrdd iechyd yn unrhyw rhan o Gymru, wrth gwrs. Mae Powys yn unigryw mewn llawer o ffyrdd: dim ysbyty cyffredinol ei hun, poblogaeth ar wasgar. Beth ydych chi'n meddwl ydy'r rhwystrau penodol ym Mhowys allai ei gwneud hi'n anodd i chi gyrraedd rhai o'r amcanion yna?
English: Yes, you are entirely right to talk about the context - not perhaps a unique context, but it is a different context that we have in Powys. As to the demography in Powys, the population is decreasing - or it's going to decrease - the population is going to age. The number of people of working age is going to decrease. That's what we expect to happen. And, of course, one of the most important other challenges facing us in Powys is access to services. As you say, the tertiary services are all provided outwith the county, and, of course, to then ensure equality of access is a challenge and is difficult. I don't think that there's an easy answer to this, but, as chair of the board, I would want to know with certainty that the health board had robust plans in place to ensure that there is equality of access, to ensure that every person in Powys is treated equally, and also to face the challenges of the demography, which have an impact, of course, on our workforce and how we provide services. I would want to ensure that those plans are in place, that the board supports those plans and is content with them, and that the board scrutinises the implementation of those plans very robustly as part of the core part of the board's work.
Welsh: Ie, rydych chi'n berffaith iawn i sôn am y cyd-destun - nid un unigryw efallai, ond y cyd-destun hollol, hollol wahanol sydd gyda ni ym Mhowys. O ran y demograffi ym Mhowys, mae'r boblogaeth yn lleihau - wel, mae'n mynd i leihau - mae'r boblogaeth yn mynd i heneiddio. Mae nifer y bobl o fewn oedran gwiethio yn mynd i fynd lawr. Dyna beth rydyn ni'n disgwyl i ddigwydd. Ac, wrth gwrs, un o'r heriau pwysicaf eraill sy'n ein hwynebu ni ym Mhowys ydy mynediad i wasanaethau. Fel rydych chi'n dweud, mae'r gwasanaethau trydyddol i gyd yn cael eu darparu o'r tu allan i'r sir, ac, wrth gwrs, mae sicrhau, wedyn, gyfartaledd mynediad yn her, yn anodd. Dwi ddim yn meddwl bod yna ateb hawdd i hwn, ond, fel cadeirydd bwrdd, byddwn i eisiau gwybod yn sicr fod gan y bwrdd iechyd gynlluniau cadarn mewn lle i sicrhau cyfartaledd mynediad, i sicrhau bod pob person ym Mhowys yn cael ei drin yn gyfartal, a hefyd i wynebu heriau'r demograffi, sydd yn effeithio, wrth gwrs, ar ein gweithlu a sut dŷn ni'n darparu gwasanaethau. Byddwn i eisiau sicrhau bod y cynlluniau yna mewn lle, bod y bwrdd yn cefnogi'r cynlluniau ac yn hapus efo'r cynlluniau, a bod y bwrdd yn craffu ar weithredu'r cynlluniau yn fanwl iawn ac yn gryf iawn fel rhan o waith craidd y bwrdd.
English: Thank you very much.
Welsh: Dyna ni. Diolch yn fawr iawn i chi.
English: And if I may turn, for a moment or two, to the Welsh language, certainly, I have spent my whole adult life in bilingual communities, and I've worked through the medium of both languages - Welsh and English - for my entire working life. Personally, I am committed to healthy bilingualism. I had the privilege of serving as a member of the advisory panel of the Welsh Language Commissioner, and, certainly, I've had the opportunity to contribute at a strategic level, if you will. I've also contributed on a voluntary level. As I am committed to this agenda, several times during my life, I have voluntarily provided Welsh-medium lessons in the communities in which I've lived, in order to help people to learn the language, to appreciate the importance of the language, but also to bring linguistic communities together, to live together and to support each other. And on an academic level. A few years ago, I undertook research looking at the importance of linguistic sociology in our bilingual context here in Wales. And the final thing that perhaps I would wish to add is that the most important thing in terms of the Welsh language is using the language. And that's important for the chair of a board, because, very often, the language of the chair can influence the language used in the meeting and the language used in discussion. And if the chair is able to speak Welsh, it's vital that the chair also uses the Welsh language to be able to create, develop and foster a context and an environment where use of the Welsh language within a bilingual context is something entirely natural.
Welsh: Ac os caf i droi, jest am funud neu ddau, at yr iaith Gymraeg, yn sicr, dwi wedi treulio fy holl fywyd fel oedolyn mewn cymunedau dwyieithog, a dwi wedi gweithio trwy gyfrwng y ddwy iaith - y Gymraeg a'r Saesneg - fy holl fywyd gweithio. Yn bersonol, dwi yn ymroddedig i ddwyieithrwydd iach. Mi ges i'r fraint o wasanaethu fel aelod o banel cynghori Comisiynydd y Gymraeg, ac yn sicr, dwi wedi cael y cyfle i gyfranogi ar lefel strategol, os liciwch chi. Dwi wedi hefyd cyfrannu ar lefel gwirfoddol. Gan fy mod i'n ymroddedig i hyn, ar sawl adeg yn ystod fy mywyd i, dwi, yn wirfoddol, wedi darparu dosbarthiadau Cymraeg yn y cymunedau dwi wedi byw ynddyn nhw, er mwyn helpu pobl i ddysgu'r iaith, i werthfawrogi pwysigrwydd yr iaith, ond hefyd er mwyn dod â chymunedau ieithyddol at ei gilydd i fyw efo'i gilydd ac i gefnogi ei gilydd. A hefyd ar lefel academaidd. Rai blynyddoedd yn ôl, mi wnes i waith ymchwil yn edrych i mewn i bwysigrwydd sosioleg iaith yn ein cyd-destun dwyieithog ni yma yng Nghymru. A'r peth olaf efallai buaswn i'n ei awgrymu ydy mai'r peth pwysicaf o ran yr iaith Gymraeg ydy defnyddio'r iaith. Ac mae hynny'n bwysig i gadeirydd bwrdd, achos yn aml iawn, mae iaith y cadeirydd yn gallu dylanwadu ar iaith y cyfarfod ac ar iaith y drafodaeth, ac os ydy'r cadeirydd yn medru siarad Cymraeg, mae'n hollbwysig bod y cadeirydd yn defnyddio'r Gymraeg er mwyn creu, datblygu a meithrin cyd-destun ac amgylchedd lle mae defnyddio'r Gymraeg o fewn cyd-destun dwyieithog yn rhywbeth hollol naturiol.
English: Good afternoon. We begin our meeting for today.
Welsh: Prynhawn da. Dyma ni'n cychwyn ar ein cyfarfod am heddiw.
English: The first item will be questions to the Minister for Climate Change, postponed from 14 September, and the first question is to be answered by the Deputy Minister and is to be asked by Natasha Asghar.
Welsh: Yr eitem gyntaf fydd y cwestiynau i'r Gweinidog Newid Hinsawdd a ohiriwyd o 14 Medi, ac mae'r cwestiwn cyntaf i'w ateb gan y Dirprwy Weinidog ac i'w ofyn gan Natasha Asghar.
English: Thank you so much, Presiding Officer. Minister, there is a growing - . Sorry.
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Weinidog, mae ymwybyddiaeth gynyddol - . Mae'n ddrwg gennyf.
English: Diolch. Last year, we raised our ambition to achieve net-zero emissions by 2050, and, ahead of COP26 last year, we published Net Zero Wales, our emissions reduction plan, which we are now working on implementing, and our current climate change adaptation plan, 'A Climate Conscious Wales'.
Welsh: Diolch. Y llynedd, gwnaethom gynyddu ein huchelgais i gyflawni allyriadau sero net erbyn 2050, a chyn COP26 y llynedd, gwnaethom gyhoeddi Cymru Sero Net, ein cynllun lleihau allyriadau yr ydym yn awr yn gweithio ar ei gyflawni, a'n cynllun presennol ar gyfer ymaddasu i newid hinsawdd, 'Cymru sy'n Effro i'r Hinsawdd'.
English: Thank you so much, Deputy Minister. Apologies, I think I just got excited being back for the first day officially, or the second day. There's a growing awareness that our diet and food choices have a significant impact on our carbon footprint. Food transport, packaging and processing make up 6 per cent of carbon emissions from rich countries, so buying locally produced food means lower emissions. You recently announced two new schemes - a small grants woodland creation scheme, the woodland creation grant, with £32 million funding of funding for farmers and landowners to plant 86 million trees by the end of this decade. Now, concerns have been raised that encouraging tree planting could hinder our farmers' ability to produce food, so I'd like to ask, Deputy Minister, how these schemes will ensure that increasing tree cover, by increasing trees in Wales, will take place on land identified as less productive rather than on prime land, thereby sustaining local food production.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Weinidog. Ymddiheuriadau, credaf fy mod wedi cyffroi i fod yn ôl ar gyfer y diwrnod cyntaf yn swyddogol, neu'r ail ddiwrnod. Mae ymwybyddiaeth gynyddol fod ein diet a'n dewis o fwyd yn cael effaith sylweddol ar ein hôl troed carbon. Cludo, pecynnu a phrosesu bwyd sydd i gyfrif am 6 y cant o allyriadau carbon o wledydd cyfoethog, felly mae prynu bwyd a gynhyrchir yn lleol yn golygu allyriadau is. Yn ddiweddar, rydych wedi cyhoeddi dau gynllun newydd - cynllun grantiau bach ar gyfer creu coetir, y grant creu coetir, gyda £32 miliwn o gyllid i ffermwyr a thirfeddianwyr ar gyfer plannu 86 miliwn o goed erbyn diwedd y degawd hwn. Nawr, mynegwyd pryderon y gallai annog plannu coed amharu ar allu ein ffermwyr i gynhyrchu bwyd, felly hoffwn ofyn, Ddirprwy Weinidog, sut y bydd y cynlluniau hyn yn sicrhau y bydd y gwaith o gynyddu gorchudd coed, drwy gynyddu'r nifer o goed yng Nghymru, yn digwydd ar dir a nodir fel tir llai cynhyrchiol yn hytrach nag ar dir o ansawdd uchel, a chynnal cynhyrchiant bwyd lleol drwy hynny.
English: One method that has been used effectively by the Welsh Government to decrease emissions, of course, is the introduction of speed limits on some roads in Wales. Not only does that bring environmental benefits, but it brings benefits in terms of safety for residents in those areas. And I want to point out that a campaign has been launched in Glasfryn near Cerrigydrudion to introduce speed limits there. If you travel on the A5 from Bangor all the way to Shrewsbury, Glasfryn is the only village on that journey where there are no speed limits in place, even though there are busy junctions in the village and homes only a metre or two from the side of the road. Indeed, what you see when you reach the village are national speed limit signs, which, to all intents and purposes, remind drivers to drive at 60 miles an hour, which is entirely unacceptable. May I invite you, Deputy Minister, to meet with the local campaigners, under the leadership of Councillor Gwennol Ellis, either here in Cardiff or, better still, when you come to the north, so that you have an opportunity to visit Glasfryn and see for yourself the situation there and to understand why it's so important that the Welsh Government takes action on this straight away?
Welsh: Un dull sydd wedi cael ei ddefnyddio yn effeithiol gan Lywodraeth Cymru i leihau allyriadau, wrth gwrs, yw i gyflwyno cyfyngiadau cyflymder ar amryw ffyrdd yng Nghymru. Nid yn unig mae hynny yn dod â budd amgylcheddol, mae hefyd yn dod â budd o safbwynt diogelwch i drigolion yn y cyffiniau hynny. A dwi eisiau amlygu i chi, os caf fi, fod ymgyrch wedi'i lansio ym mhentref Glasfryn ger Cerrigydrudion i gyflwyno cyfyngiadau cyflymder yno. Os teithiwch chi ar yr A5 o Fangor yr holl ffordd i'r Amwythig, Glasfryn yw'r unig bentref ar y siwrnai yna lle does yna ddim cyfyngiadau o safbwynt cyflymdra, er bod yna gyffyrdd prysur yn y pentref, er bod yna dai fetr neu ddau un unig o ymyl y ffordd. Yn wir, yr hyn welwch chi pan fyddwch chi'n cyrraedd y pentref yw arwyddion yn nodi terfyn cyflymder cenedlaethol, sydd, i bob pwrpas, wrth gwrs, yn atgoffa ac yn annog gyrwyr i yrru 60 milltir yr awr, sy'n gwbl annerbyniol. A gaf fi felly eich gwahodd chi, Ddirprwy Weinidog, i gwrdd â'r ymgyrchwyr lleol, o dan arweiniad y Cynghorydd Gwennol Ellis, naill ai fan hyn yng Nghaerdydd neu, gorau oll, pan ddowch chi i'r gogledd, a bod yna gyfle i chi ddod i Glasfryn i weld eich hunan y sefyllfa yna ac i ddeall, os medrwch chi, pam y mae hi'n bwysig bod Llywodraeth Cymru yn gweithredu ar hyn ar unwaith?
English: Well, of course, we are taking action to reduce speed limits. All speeds on local roads will have a default speed limit of 20 mph from next September, with the ability for local authorities to provide for exceptions to keep it at 30 mph. And that, no doubt, will have a knock-on effect about people's sense of speed on other roads. So, we'll also be looking at our setting local speed limits policy. Also, we've announced in a written statement a short while ago that we've now received the full report of the roads review panel, which we'll be going through over the next couple of months, with officials looking in detail at each of the many recommendations they've made, and speed limits is very much central to their analysis of what we need to do, both to achieve our carbon emissions but also to save lives. Clearly, local roads are the responsibility of local authorities. Trunk roads are the responsibility of the Welsh Government. And I recognise there are examples where a community feels the road speeds are too fast, and that is something we're going to look at as part of our overall package of modal shift.
Welsh: Wel, wrth gwrs, rydym yn cymryd camau i ostwng terfynau cyflymder. Bydd gan bob ffordd lleol derfyn cyflymder diofyn o 20 mya o fis Medi nesaf, gyda'r gallu i awdurdodau lleol ddarparu ar gyfer eithriadau i'w cadw ar 30 mya. A bydd hynny, heb os, yn cael effaith ganlyniadol ar ymdeimlad pobl o gyflymder ar ffyrdd eraill. Felly, byddwn hefyd yn edrych ar ein polisi gosod terfynau cyflymder lleol. Hefyd, rydym wedi cyhoeddi mewn datganiad ysgrifenedig yn ddiweddar ein bod bellach wedi derbyn adroddiad llawn y panel adolygu ffyrdd, y byddwn yn ei archwilio dros y misoedd nesaf, gyda swyddogion yn edrych yn fanwl ar bob un o'r llu o argymhellion a wnaethant, ac yn sicr, mae terfynau cyflymder yn ganolog i'w dadansoddiad o'r hyn y mae angen inni ei wneud, er mwyn cyflawni ein hamcanion o ran allyriadau carbon ond hefyd i achub bywydau. Yn amlwg, cyfrifoldeb awdurdodau lleol yw ffyrdd lleol. Cyfrifoldeb Llywodraeth Cymru yw'r cefnffyrdd. Ac rwy'n cydnabod bod enghreifftiau i'w cael lle mae'r gymuned yn teimlo bod cyflymder ffyrdd yn rhy gyflym, ac mae hynny'n rhywbeth y byddwn yn ei ystyried fel rhan o'n pecyn cyffredinol i newid dulliau teithio.
English: The second question to be answered this afternoon by the Minister for Rural Affairs and North Wales, and to be asked by Rhys ab Owen.
Welsh: Yr ail gwestiwn i'w ateb y prynhawn yma gan y Gweinidog Materion Gwledig a Gogledd Cymru, ac i'w ofyn gan Rhys ab Owen.
English: Thank you. Our Welsh building safety fund is open for responsible persons to submit an expression of interest for residential buildings 11m or more. To date, 261 expressions of interest have been received and 163 require an intrusive survey. This survey work is ongoing and scheduled for completion early autumn.
Welsh: Diolch. Mae cronfa diogelwch adeiladau Cymru ar agor i unigolion sy'n gyfrifol gyflwyno datganiad o ddiddordeb ar gyfer adeiladau preswyl sy'n 11m neu'n uwch. Hyd yma, rydym wedi cael 261 datganiad o ddiddordeb ac mae angen cynnal arolwg ymwthiol o 163 ohonynt. Mae'r gwaith arolygu hwn yn mynd rhagddo, a disgwylir iddo gael ei gwblhau yn gynnar yn yr hydref.
English: Diolch yn fawr, Weinidog. Now, you may be aware that, last month, there were two balcony fires in the Victoria Wharf development, not far from here, in Cardiff Bay. Taylor Wimpey, the developer of that development, said over two years ago that they would be willing to do the remediation work there, but it still has not started. Now, I'm on record as saying that I wanted a Welsh Bill with regard to building safety, but the Government disagreed. When will you enact the legal protections within the UK Government Building Safety Act 2022?
Welsh: Diolch yn fawr, Weinidog. Nawr, efallai eich bod yn ymwybodol o ddau dân fis diwethaf ar falconïau yn natblygiad Victoria Wharf, heb fod ymhell o'r fan hon, ym Mae Caerdydd. Dywedodd Taylor Wimpey, datblygwr y datblygiad hwnnw, dros ddwy flynedd yn ôl y byddent yn fodlon gwneud y gwaith cyweirio yno, ond nid yw'r gwaith wedi dechrau o hyd. Nawr, rwyf wedi dweud ar goedd fy mod yn awyddus i gael Bil Cymru mewn perthynas â diogelwch adeiladau, ond roedd y Llywodraeth yn anghytuno. Pryd y byddwch yn rhoi'r amddiffyniadau cyfreithiol yn Neddf Diogelwch Adeiladau 2022 Llywodraeth y DU ar waith?
English: Thank you. As a Government, we were very concerned to hear of the recent fire you refer to at Victoria Wharf. I understand it may have been a result of the sun shining through an open balcony door and igniting some loose flakes of wood on a balcony and that led to the fire. I'm very relieved no one was hurt and the fire was put out quickly. The Minister is continuing to work closely with UK Government colleagues and will be bringing forward the issue that you raise in the very near future. You'll be aware that we have our own Welsh building safety fund, which opened on 30 September last year, and it's good to see those expressions of interest that I referred to in the opening question. I think that's absolutely a starting point for accessing support, and I'm pleased to see that people have really grasped the importance of this.
Welsh: Diolch. Fel Llywodraeth, roeddem yn bryderus iawn wrth glywed am y tân diweddar y cyfeiriwch ato yn Victoria Wharf. Deallaf efallai ei fod wedi digwydd o ganlyniad i'r haul yn tywynnu drwy ddrws balconi agored ac yn cynnau darnau bach rhydd o bren ar falconi, a bod hynny wedi arwain at y tân. Rwy'n falch iawn na chafodd unrhyw un eu hanafu a bod y tân wedi'i ddiffodd yn gyflym. Mae'r Gweinidog yn parhau i weithio'n agos gyda swyddogion yn Llywodraeth y DU, a bydd yn cyflwyno'r mater a godwch yn y dyfodol agos iawn. Fe fyddwch yn ymwybodol fod gennym ein cronfa diogelwch adeiladau ein hunain yng Nghymru a agorodd ar 30 Medi y llynedd, ac mae'n dda gweld y datganiadau o ddiddordeb hynny y cyfeiriais atynt yn y cwestiwn agoriadol. Credaf fod hynny'n sicr yn fan cychwyn ar gyfer sicrhau mynediad at gymorth, ac rwy'n falch o weld bod pobl o ddifrif wedi deall pwysigrwydd hyn.