English: Diolch yn fawr, Lywydd. Thank you for the opportunity to make a statement in relation to the Trade Union (Wales) Bill, introduced on Monday. The Bill seeks to disapply sections 3, 13, 14 and 15 of the UK Trade Union Act 2016 as they apply to public services in Wales. There will be many Members here who recall the background to this Bill. The UK Conservative Government, following the General Election of 2015, introduced a Bill that sought to curtail the rights of trade unions and their members in a series of significant areas. The Welsh Government repeatedly intervened to set out our belief to UK Ministers that the Bill trespassed directly into the conduct of devolved public services, and that the Bill should be amended to exclude Wales from those provisions that cut across the responsibilities of this Assembly. My predecessor, Leighton Andrews, wrote to his counterpart, the First Minister wrote to the then Prime Minister, and the Conservative Minister of State for Skills wrote to his colleagues informing them that the legal advice from First Treasury Counsel concluded that the UK Government had a very weak case in relation to Wales. The National Assembly itself, in a vote on 26 January, decisively declined to support a legislative consent motion to allow the UK Government to legislate for Wales in this area. None of that mattered. The UK Government went ahead anyway, claiming their 'very weak case' was sufficient to deny this Assembly's competence in this area. Let me deal, then, immediately with that competence issue. The Supreme Court has made it clear that provided a Bill provision fairly and realistically relates to one or more of the subjects in Schedule 7 to the Government of Wales Act 2006, and does not fall within any exception in that Schedule, it does not matter whether a provision might also be classified as relating to a subject that has not been devolved, such as employment rights and industrial relations. Significant elements in the UK Government's Act relate specifically to public services that in Wales are unambiguously devolved responsibilities. The Act refers explicitly to health services, the education of those aged under 17 and fire services - all of which are plainly devolved. It is untenable, we believe, for UK Ministers to argue that their legislation must be regarded as concerned exclusively with non-devolved matters. It is this Government's view that the relevant provisions of the Government of Wales Act 2006, insofar as they involve the delivery of public services, are to be found set out in section 108 and Schedule 7 to that Act and that they bring the provisions of this Bill squarely within the devolved competence of this National Assembly. Now, Llywydd, all of this was well known and extensively rehearsed when the original UK Bill was making its way through the Houses of Parliament. Despite all that, the Government at Westminster decided to go ahead anyway. They had no political mandate to do so for Wales, they had no constitutional right to do so and they had no legal basis on which to do so, but none of that could stand in the way of their ideological determination to attack the rights of organised labour. As that became clear, my predecessor provided a commitment to bring forward a Bill in the fifth Assembly to reverse the effect of these provisions and to reflect the outcome of the LCM debate. That position was reflected in the Labour manifesto at May's election last year, it was confirmed by the First Minister when he set out the legislative programme for the first year on this Assembly term on 28 June last year, and the Bill before you today is the product of that history. It is a brief Bill, but one with a significant task of protecting the long and successful tradition of social partnership in Wales, because that is what is at the root of our objections to the UK Trade Union Act. The result of the confrontational approach to industrial relations is to be seen every day across our border where the politics of social division lead inevitably to damage to the economy and to public services. Here in Wales, our record is very different. In 2014, when firefighters were on strike in England, we reached an agreement with the Fire Brigades Union in Wales and strike action was avoided here. In 2015, when I was health Minister in Wales, nurses, midwives, occupational therapists and others were on strike in England. Here, we negotiated and we negotiated hard with our 'Agenda for Change' staff to find an outcome that was acceptable to them and affordable to us. No strikes took place in Wales. In 2016, the health service in England was scarred by that bitter dispute with junior doctors, which we were able to avoid here in Wales. Llywydd, the damage does not end when strike action finishes. The legacy is real and the damage goes on. Alongside its Trade Union Act, the UK Government consulted on proposals to rescind regulations that prevent the supply of agency workers to cover industrial action. We have therefore consulted on proposals to sustain the principle that agency workers should not be deployed in that way. The consultation has now closed and the results are being analysed. One option would be for us to include provision in this legislation by way of amendment in later stages, provided the Bill makes progress. I will provide a further statement to Members as consultation analysis comes to an end. Now, all of this, Llywydd, is why we work so hard to make the social partnership model work in Wales. The delivery of high-quality, devolved public services depends upon an engaged and committed workforce. For our key services, recruiting, retaining, developing and enabling a stable and engaged workforce is vital to shaping and securing the future of those services. And it's in order to achieve that aim that the Welsh Government works collaboratively and in partnership with Welsh public authorities, including employers, employees and their representatives. That social partnership model is put at risk by the divisive provisions of the UK Act. It is our clear view, and that of trade unions and public service employers in Wales, that its effect will be to lead to more confrontational relationships between employers and workers and so undermine the delivery of public services and the Welsh economy. Our Bill seeks simply to reinforce and protect our social partnership arrangements by maintaining the existing settled arrangements within the Welsh public sector, which have supported positive employer-employee relationships, including the right of trade unions to organise and, when other avenues have been exhausted, to take industrial action. It requires a culture of integrity, openness and trust, in which the shared aim is of early resolution of disagreement and the pursuit of consensus, even when there are difficult decisions to be made. Llywydd, we have a successful model here in Wales. It is not for UK Ministers to invent some new doctrine in which they claim a right to interfere in areas that, under the terms of our current settlement, are unequivocally devolved to the Assembly and to do so in a way that is entirely contradictory to our approach to public services. It is for this Assembly, rightfully, to decide how we want to see those services delivered in Wales. That is the position that our Bill sustains, and I look forward to working with Members here and others to secure its passage onto the statute book.
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Diolch am y cyfle i wneud datganiad mewn perthynas â Bil yr Undebau Llafur (Cymru), a gyflwynwyd ddydd Llun. Nod y Bil yw datgymhwyso adrannau 3, 13, 14 a 15 o Ddeddf Undebau Llafur y DU 2016 o ran eu cymhwysedd i wasanaethau cyhoeddus yng Nghymru. Bydd llawer o'r Aelodau yma'n cofio'r cefndir i'r Bil hwn. Wedi Etholiad Cyffredinol 2015, cyflwynwyd Bil gan Lywodraeth Geidwadol y DU gyda'r nod o gyfyngu ar hawliau undebau llafur a'u haelodau mewn cyfres o feysydd pwysig. Ymyrrodd Llywodraeth Cymru dro ar ôl tro i roi gwybod i Weinidogion y DU ein bod yn credu bod y Bil yn tresmasu'n uniongyrchol ar weithrediad gwasanaethau cyhoeddus datganoledig, ac y dylid diwygio'r Bil i eithrio Cymru o'r darpariaethau hynny sy'n amharu ar gyfrifoldebau'r Cynulliad hwn. Ysgrifennodd fy rhagflaenydd, Leighton Andrews, at ei swyddog cyfatebol, ysgrifennodd y Prif Weinidog at Brif Weinidog y DU ar y pryd, ac ysgrifennodd y Gweinidog Gwladol Ceidwadol dros Sgiliau at ei gydweithwyr yn eu hysbysu fod y cyngor cyfreithiol gan Brif Gwnsler y Trysorlys wedi dod i'r casgliad mai achos gwan iawn oedd gan Lywodraeth y DU mewn perthynas â Chymru. Mewn pleidlais ar 26 Ionawr, gwrthododd y Cynulliad Cenedlaethol ei hun gefnogi cynnig cydsyniad deddfwriaethol i ganiatáu i Lywodraeth y DU ddeddfu ar gyfer Cymru yn y maes hwn. Ni wnaeth hynny unrhyw wahaniaeth. Aeth Llywodraeth y DU yn ei blaen beth bynnag, gan honni bod eu 'hachos gwan iawn' yn ddigonol i atal cymhwysedd y Cynulliad hwn yn y maes. Gadewch i mi ddelio ar unwaith, felly, â'r mater hwnnw o gymhwysedd. Mae'r Goruchaf Lys wedi dweud yn glir, ar yr amod bod darpariaeth Bil yn ymwneud yn deg ac yn realistig ag un neu fwy o'r pynciau yn Atodlen 7 i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, ac nad yw'n dod o dan yr eithriadau yn yr Atodlen honno, nid oes gwahaniaeth a ellir hefyd ei ddosbarthu fel un sy'n ymwneud â phwnc nas datganolwyd, megis hawliau cyflogaeth a chysylltiadau diwydiannol. Mae elfennau pwysig o Ddeddf Llywodraeth y DU yn ymwneud yn benodol â gwasanaethau cyhoeddus sy'n gyfrifoldebau datganoledig diamwys yng Nghymru. Cyfeiria'r Ddeddf yn benodol at wasanaethau iechyd, addysg rhai o dan 17 oed a'r gwasanaethau tân - pob un ohonynt yn amlwg wedi eu datganoli. Credwn ei bod yn anghynaladwy i Weinidogion y DU ddadlau bod yn rhaid ystyried bod eu deddfwriaeth yn ymwneud â materion sydd heb eu datganoli yn unig. Barn y Llywodraeth hon yw bod darpariaethau perthnasol Deddf Llywodraeth Cymru 2006, i'r graddau eu bod yn ymwneud â darparu gwasanaethau cyhoeddus, wedi eu nodi yn adran 108 ac Atodlen 7 i'r Ddeddf honno a'u bod yn gosod darpariaethau'r Bil hwn yn bendant o fewn cymhwysedd datganoledig y Cynulliad Cenedlaethol hwn. Nawr, Lywydd, roedd hyn oll yn hysbys a chafodd ei ailadrodd yn helaeth pan oedd Bil gwreiddiol y DU yn mynd drwy ddau Dŷ'r Senedd. Er hynny, penderfynodd y Llywodraeth yn San Steffan fwrw yn ei blaen beth bynnag. Nid oedd ganddynt fandad gwleidyddol i wneud hynny ar gyfer Cymru, nid oedd ganddynt hawl cyfansoddiadol i wneud hynny ac nid oedd ganddynt unrhyw sail gyfreithiol ar gyfer gwneud hynny, ond ni allai dim o hynny atal eu penderfyniad ideolegol i ymosod ar hawliau llafur cyfundrefnol. Pan ddaeth hynny'n amlwg, ymrwymodd fy rhagflaenydd i gyflwyno Bil yn y pumed Cynulliad i wyrdroi effaith y darpariaethau hyn ac i adlewyrchu canlyniad y ddadl ar gynnig cydsyniad deddfwriaethol. Adlewyrchwyd y safbwynt hwnnw ym maniffesto'r Blaid Lafur yn yr etholiad fis Mai y llynedd, fe'i cadarnhawyd gan y Prif Weinidog wrth iddo nodi'r rhaglen ddeddfwriaethol ar gyfer blwyddyn gyntaf tymor y Cynulliad hwn ar 28 Mehefin y llynedd, a chynnyrch yr hanes hwnnw yw'r Bil sydd ger eich bron heddiw. Mae'n Fil byr, ond mae ganddo'r dasg sylweddol o ddiogelu traddodiad hir a llwyddiannus partneriaeth gymdeithasol yng Nghymru, gan mai dyna sydd wrth wraidd ein gwrthwynebiad i Ddeddf Undebau Llafur y DU. Gellir gweld canlyniad yr ymagwedd wrthdrawiadol tuag at gysylltiadau diwydiannol bob dydd dros y ffin, lle y mae gwleidyddiaeth rhaniad cymdeithasol yn arwain yn anochel at niwed i'r economi ac i wasanaethau cyhoeddus. Yma yng Nghymru, mae ein hanes yn wahanol iawn. Yn 2014, pan oedd diffoddwyr tân ar streic yn Lloegr, daethom i gytundeb gydag Undeb y Brigadau Tân yng Nghymru gan osgoi streic yma. Yn 2015, pan oeddwn yn Weinidog iechyd yma yng Nghymru, roedd nyrsys, bydwragedd, therapyddion galwedigaethol ac eraill ar streic yn Lloegr. Yma, buom yn negodi, ac yn negodi'n galed, gyda'n staff 'Agenda ar gyfer Newid' i ddod o hyd i ganlyniad a oedd yn dderbyniol iddynt hwy ac yn fforddiadwy i ninnau. Ni chynhaliwyd unrhyw streiciau yng Nghymru. Yn 2016, creithiwyd y gwasanaeth iechyd yn Lloegr gan yr anghydfod chwerw â meddygon iau, a llwyddasom i osgoi hynny yma yng Nghymru. Lywydd, ni ddaw'r niwed i ben pan ddaw streic i ben. Mae'r hyn a adewir ar ôl yn real ac mae'r niwed yn parhau. Ochr yn ochr â'i Deddf Undebau Llafur, ymgynghorodd Llywodraeth y DU ar gynigion i ddiddymu rheoliadau sy'n atal darparu gweithwyr asiantaeth yn ystod cyfnodau o weithredu diwydiannol. Rydym wedi ymgynghori felly ar gynigion i gynnal yr egwyddor na ddylid defnyddio gweithwyr asiantaeth yn y ffordd honno. Mae'r ymgynghoriad wedi dod i ben bellach ac mae'r canlyniadau'n cael eu dadansoddi. Un opsiwn fyddai i ni gynnwys darpariaeth yn y ddeddfwriaeth hon drwy ddiwygio ar gamau diweddarach, cyhyd â bod y Bil yn mynd yn ei flaen. Byddaf yn darparu datganiad arall ar gyfer yr Aelodau wedi i'r broses o ddadansoddi'r ymgynghoriad ddod i ben. Nawr, Lywydd, hyn oll yw'r rheswm pam rydym yn gweithio mor galed i sicrhau bod y model partneriaeth gymdeithasol yn gweithio yng Nghymru. Mae darparu gwasanaethau cyhoeddus datganoledig o ansawdd uchel yn ddibynnol ar weithlu diwyd ac ymroddedig. Ar gyfer ein gwasanaethau allweddol, mae recriwtio, cadw, datblygu a galluogi gweithlu sefydlog a diwyd yn hanfodol wrth lunio'r gwasanaethau hynny a diogelu eu dyfodol. Ac er mwyn cyrraedd y nod hwnnw, mae Llywodraeth Cymru yn gweithio ar y cyd ac mewn partneriaeth ag awdurdodau cyhoeddus Cymru, gan gynnwys cyflogwyr, gweithwyr a'u cynrychiolwyr. Peryglir y model partneriaeth gymdeithasol gan ddarpariaethau ymrannol Deddf y DU. Ein barn glir ni, a'r undebau llafur a chyflogwyr y gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru, yw y bydd ei heffaith yn arwain at berthynas fwy gwrthdrawiadol rhwng cyflogwyr a gweithwyr ac felly'n tanseilio darpariaeth gwasanaethau cyhoeddus ac economi Cymru. Yn syml, nod ein Bil yw atgyfnerthu a diogelu ein trefniadau partneriaeth gymdeithasol drwy gynnal y trefniadau sefydlog presennol o fewn y sector cyhoeddus yng Nghymru, sydd wedi cefnogi perthynas gadarnhaol rhwng cyflogwyr a gweithwyr, gan gynnwys hawl undebau llafur i drefnu, a phan fo pob llwybr arall wedi methu, i weithredu'n ddiwydiannol. Mae'n galw am ddiwylliant o onestrwydd, didwylledd ac ymddiriedaeth, gyda'r nod cyffredin o ddatrys anghytundeb a sicrhau consensws yn gynnar, hyd yn oed pan fo penderfyniadau anodd i'w gwneud. Lywydd, mae gennym fodel llwyddiannus yma yng Nghymru. Nid lle Gweinidogion y DU yw dyfeisio rhyw athrawiaeth newydd sy'n honni bod ganddynt hawl i ymyrryd mewn meysydd sydd wedi'u datganoli'n ddigamsyniol i'r Cynulliad yn unol â thelerau ein setliad presennol, a gwneud hynny mewn ffordd sy'n gwbl groes i'n hymagwedd tuag at y gwasanaethau cyhoeddus. Mater i'r Cynulliad hwn, a hynny'n gywir, yw penderfynu sut y dymunwn weld y gwasanaethau hynny'n cael eu darparu yng Nghymru. Dyna'r safbwynt y mae ein Bil yn ei gynnal, ac edrychaf ymlaen at weithio gyda'r Aelodau yma ac eraill er mwyn sicrhau ei fod yn cyrraedd y llyfr statud.