English: Diolch yn fawr, Llywydd. Thank you very much. I'd like to give a minute each to Mike Hedges and Laura Jones. Two weeks ago, I was eager to join the Minister and others at the Universities Wales civic mission showcase, and I'm pretty sure, Minister, in your response, you'll agree that it was a little oasis of nourishment and positivity when so many of us have been bound up in the challenges of COVID. And the highlight for me was hearing about two mentoring projects: one was the physics mentoring project, which places trained undergraduate and postgraduate students into secondary schools across Wales, to mentor year 10 and 11 students, promote physics qualifications and inspire future physicists; but the other was an established successful award-winning modern foreign languages mentoring scheme, which is also a collaboration between a number of our universities, and it's that I want to draw to Members' attention today. Now, some of you will know that the Welsh Conservatives have had a long-standing commitment to creating a trilingual Wales, introducing a third language to children in primary school alongside our two national languages. And the scheme that I'll be talking about this afternoon supports the ambition of what we had in mind, but it's really helped me better understand how that might be better achieved. It also supports the new curriculum in its ambition of capturing children's attention and drawing them into the world of wonders that is the world of languages, and I'm very interested to see how this is going to play out. Because there's no doubt in my mind that living in an anglophone country has virtually extinguished curiosity in that world of wonders over the years, and it leaves us all the poorer for it. And, yes, you'll say, 'We're lucky, we're not just anglophone, we live in a part of the UK where more and more of our children are lucky enough to have two languages - two national languages'. Some of our citizens, of course, have more than two. We are told often enough that being bilingual makes you better at other languages, and I'm going to be controversial and I'm going to dispute that. And I'll dispute it because my own bilingual children never bonded with their French lessons in school. It may well be a more accurate observation if we actively learned our other national language, but there's no great uptake of international languages in Welsh-medium schools, which may include, of course, many learners from non-Welsh-speaking backgrounds also. And I'll dispute it because we no longer explore and learn how our mother tongues work, and it strikes me that we acquire other languages in different ways, depending on our individual preferences for learning, and I guess it's a mixture of approaches for us all. Welsh is my second language, and it's far from perfect, but I've learnt it by being exposed to it quite frequently, not least, actually, by being in this Senedd. However, I think I've been able to learn it like that, in a sort of low-level immersion way, because I've been versed in an old style of grammar rules and structures, that kind of learning, not just to three other languages at school but my first language as well. And I know that sounds a bit grim, but, actually, we didn't just sit at our desks being grilled in conjugations and declensions. I can still sing you that Latin pop song we composed, if you want me to. Or, I can enthrall you with the magic realism of my story of Mozart the hippopotamus, thrown together because I had all the vocabulary for a zoo but none for the life of the famous composer.
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Diolch yn fawr iawn. Hoffwn roi munud yr un i Mike Hedges a Laura Jones. Bythefnos yn ôl, roeddwn yn awyddus i ymuno â'r Gweinidog ac eraill yn arddangosiad cenhadaeth ddinesig Prifysgolion Cymru, ac rwy'n eithaf sicr, Weinidog, yn eich ymateb, y byddwch yn cytuno ei fod yn hafan o faeth a phositifrwydd pan fo cynifer ohonom wedi bod yn rhwym wrth heriau COVID. A'r uchafbwynt i mi oedd clywed am ddau brosiect mentora: un oedd y prosiect mentora ffiseg, sy'n gosod myfyrwyr israddedig ac ôl-raddedig hyfforddedig mewn ysgolion uwchradd ledled Cymru, i fentora myfyrwyr blwyddyn 10 ac 11, hyrwyddo cymwysterau ffiseg ac ysbrydoli ffisegwyr y dyfodol; ond cynllun mentora ieithoedd tramor modern llwyddiannus, sefydledig oedd y llall, cynllun sydd wedi ennill gwobrau, ac sydd hefyd yn gydweithrediad rhwng nifer o'n prifysgolion, ac at hwnnw rwyf am dynnu sylw'r Aelodau heddiw. Nawr, bydd rhai ohonoch yn gwybod bod y Ceidwadwyr Cymreig wedi bod ag ymrwymiad hirsefydlog i greu Cymru dairieithog, gan gyflwyno trydedd iaith i blant yn yr ysgol gynradd ochr yn ochr â'n dwy iaith genedlaethol. Ac mae'r cynllun y byddaf yn sôn amdano y prynhawn yma yn cefnogi uchelgais yr hyn a oedd gennym mewn golwg, ond mae wedi fy helpu i ddeall yn well sut y gellid cyflawni hynny'n well. Mae hefyd yn cefnogi'r cwricwlwm newydd yn ei uchelgais i ddal sylw plant a'u denu i fyd o ryfeddodau, sef byd ieithoedd, ac mae gennyf ddiddordeb mawr mewn gweld sut y bydd hyn yn datblygu. Oherwydd nid oes amheuaeth yn fy meddwl fod byw mewn gwlad Saesneg bron â bod wedi diffodd chwilfrydedd yn y byd hwnnw o ryfeddodau dros y blynyddoedd, ac mae'n ein gwneud ni i gyd yn dlotach o'r herwydd. Ac fe fyddwch yn dweud, 'Rydym yn lwcus, nid dim ond Saesneg a siaradwn, rydym yn byw mewn rhan o'r DU lle mae mwy a mwy o'n plant yn ddigon ffodus i gael dwy iaith - dwy iaith genedlaethol'. Mae gan rai o'n dinasyddion fwy na dwy wrth gwrs. Dywedir wrthym yn ddigon aml fod bod yn ddwyieithog yn eich gwneud yn well mewn ieithoedd eraill, ac rwy'n mynd i fod yn ddadleuol ac anghytuno â hynny. Ac rwy'n mynd i anghytuno am na wnaeth fy mhlant dwyieithog i erioed ymrwymo i'w gwersi Ffrangeg yn yr ysgol. Mae'n ddigon posibl y byddai'n sylw mwy cywir os ydym yn mynd ati'n weithredol i ddysgu ein hiaith genedlaethol arall, ond nid oes llawer o bobl yn astudio ieithoedd rhyngwladol ar lefel fawr mewn ysgolion cyfrwng Cymraeg, ysgolion a all gynnwys llawer o ddysgwyr o gefndiroedd di-Gymraeg hefyd wrth gwrs. Ac rwy'n anghytuno am nad ydym bellach yn archwilio ac yn dysgu sut y mae ein mamieithoedd yn gweithio, ac mae'n fy nharo ein bod yn dysgu ieithoedd eraill mewn gwahanol ffyrdd, yn dibynnu ar ein dewisiadau dysgu fel unigolion, ac mae'n debyg ei fod yn gymysgedd o ddulliau i ni i gyd. Cymraeg yw fy ail iaith, ac mae ymhell o fod yn berffaith, ond rwyf wedi'i dysgu drwy ddod i gysylltiad â hi'n eithaf aml a thrwy fod yn y Senedd hon, i raddau helaeth. Fodd bynnag, rwy'n credu fy mod wedi gallu ei dysgu fel hynny, mewn rhyw fath o ddull trochi lefel isel, am fy mod yn hyddysg mewn rheolau a strwythurau gramadeg hen ffasiwn, y math hwnnw o ddysgu, nid yn unig mewn tair iaith arall yn yr ysgol ond yn fy iaith gyntaf hefyd. A gwn fod hynny'n swnio braidd yn ddiflas, ond mewn gwirionedd, nid dim ond eistedd wrth ein desgiau'n rhestru rhediadau berfau y byddem yn ei wneud. Rwy'n dal i allu canu'r gân bop Ladin a gyfansoddwyd gennym, os ydych am i mi wneud hynny. Neu gallaf eich cyfareddu â realaeth hud fy stori am Mozart yr hipopotamws, a daflwyd at ei gilydd oherwydd bod gennyf lwyth o eirfa ar gyfer sw a dim ar gyfer bywyd y cyfansoddwr enwog.