English: Diolch, Llywydd. Weinidog, we've heard already this afternoon about the recent report published by the Bevan Foundation, which has provided us - as the title of the report suggests - with a snapshot of poverty in Wales during this spring 2021 period. The report makes for shocking reading, I'm sure you'll agree. What's more shocking are the problems the pandemic has exacerbated. The stark inequality it reveals is not new, and even more disturbingly, that inequality is deepening; deepening at a time when many of the protections put in place during the last months for the most vulnerable are now ending. One of the key issues discussed in the report is the housing crisis that is affecting so many of our people and how it is driven by this inequality. Perhaps the most shocking statistic is that 6 per cent of households have already been told that they will lose their home. That's equivalent to 80,000 households who have already had to or will have to find a new home, and this despite protections from eviction being in place when this evidence was gathered. And it's those most economically and socially vulnerable that are having to deal with this crisis: it's mainly lower income households, disabled people, working-age adults. Clearly, the damage has been done to many individuals and families beset by fear and anxiety due to insecure housing, facing eviction, some of the temporary measures that have supported them, such as the ban on no-fault eviction, which is now being lifted. I'd like to welcome the new tenancy hardship grant announced today. It will help some people stay in their homes, but for many, risks will remain, and so, with these things coming to an end, the no-fault eviction ban, furlough support, universal credit coming to an end, and these new grants only being processed - beginning to be processed - by mid July, can I ask the Minister what steps she and her Government will take, apart from the tenancy hardship grant and its finite resource, to ensure that people facing housing precarity don't lose their homes and slip through the cracks?
Welsh: Diolch, Lywydd. Weinidog, rydym wedi clywed eisoes y prynhawn yma am yr adroddiad diweddar a gyhoeddwyd gan Sefydliad Bevan, sydd wedi rhoi cipolwg i ni - fel y mae teitl yr adroddiad yn ei awgrymu - ar dlodi yng Nghymru yng ngwanwyn 2021. Mae'r adroddiad yn syfrdanol, rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno. Yr hyn sy'n fwy syfrdanol yw'r problemau y mae'r pandemig wedi'u gwaethygu. Nid yw'r anghydraddoldeb amlwg y mae'n ei ddatgelu yn newydd, ac yn fwy gofidus byth, mae'r anghydraddoldeb hwnnw'n gwaethygu; gwaethygu ar adeg pan fo llawer o'r amddiffyniadau a roddwyd ar waith yn ystod y misoedd diwethaf i'r rhai mwyaf agored i niwed bellach yn dod i ben. Un o'r materion allweddol a drafodir yn yr adroddiad yw'r argyfwng tai sy'n effeithio ar gynifer o'n pobl a'r modd y caiff ei waethygu gan yr anghydraddoldeb hwn. Efallai mai'r ystadegyn mwyaf syfrdanol yw bod 6 y cant o aelwydydd eisoes wedi cael gwybod y byddant yn colli eu cartref. Mae hynny'n cyfateb i 80,000 o aelwydydd sydd eisoes wedi gorfod dod o hyd i gartref newydd neu'n mynd i orfod dod o hyd i un, a hynny er bod gwarchodaeth rhag troi allan yn weithredol pan gasglwyd y dystiolaeth hon. A'r bobl fwyaf agored i niwed yn economaidd ac yn gymdeithasol sy'n gorfod ymdopi â'r argyfwng hwn: aelwydydd incwm is yn bennaf, pobl anabl, oedolion o oedran gweithio. Yn amlwg, mae'r niwed wedi'i wneud i lawer o'r unigolion a theuluoedd sy'n byw mewn ofn a phryder oherwydd sefyllfa ansicr eu cartrefi, ac sy'n wynebu cael eu troi allan, gyda rhai o'r mesurau dros dro sydd wedi eu cefnogi, megis y gwaharddiad ar droi allan heb fai, sydd bellach yn cael eu codi. Hoffwn groesawu'r grant caledi newydd i denantiaid a gyhoeddwyd heddiw. Bydd yn helpu rhai pobl i aros yn eu cartrefi, ond i lawer, bydd y risgiau'n parhau, ac felly, gyda'r pethau hyn yn dod i ben, y gwaharddiad ar droi allan heb fai, cymorth y cynllun ffyrlo, credyd cynhwysol yn dod i ben, a'r grantiau newydd hyn ond yn cael eu prosesu - yn dechrau cael eu prosesu - erbyn canol mis Gorffennaf, a gaf fi ofyn i'r Gweinidog pa gamau y bydd hi a'i Llywodraeth yn eu cymryd, ar wahân i'r grant caledi i denantiaid a'i adnoddau cyfyngedig, i sicrhau nad yw pobl sy'n wynebu ansicrwydd o ran tai yn colli eu cartrefi ac yn llithro drwy'r rhwyd?