English: Firstly, I would like to put on record my thanks to Huw Irranca-Davies, as Chair of this committee, and all other committee colleagues. Our discussions in the committee were positive and constructive, and I'm grateful to the range of organisations and experts that came and gave evidence to us, and for the work of the expert panel and the Committee on Senedd Electoral Reform in the previous Senedd. Our work on this committee was not the start of the journey, as Huw has already said, and it was really helpful to be able to build on the evidence and efforts that others had already done. The recommendations in our report are far-reaching and significant. It is right that they should proceed on the basis of cross-party agreement. There is no doubt that there has had to be compromises, but this is the kind of mature politics that the people of Wales have come to expect. On the size of the Senedd, this has been the subject of debate and discussion for 20 years. We all know that this institution has changed beyond recognition since the Assembly was founded in 1999. Therefore, it's right that we're finally taking action to make sure that the Senedd is properly equipped to do the job. There will always be a range of views on voting systems, but the proposal is for a system that is both fair and proportional. It will ensure that every MS is elected with the same mandate, and it enables parties to take action on gender equality by zipping the candidate lists. This is an action that Welsh Labour takes at present and it has been an important way of ensuring gender parity amongst our MSs. Action to ensure the diversity of this Senedd was an important part of the committee's discussions. It is essential that the Senedd is truly representative of Wales, and the committee has made a number of recommendations to advance this important objective, and I'm really excited to see this develop. There are a number of detailed implications that will need to be considered by both the Welsh Government and the Senedd. Indeed, there is much work to still do. But this is a defining moment in our history, and if we decide, we'll ensure that whatever comes our way in the future, our Senedd is equipped in the best possible way to work for and to serve the people of Wales.
Welsh: Yn gyntaf, hoffwn gofnodi fy niolch i Huw Irranca-Davies, fel Cadeirydd y pwyllgor hwn, a phob un o fy nghyd-aelodau eraill o'r pwyllgor. Roedd ein trafodaethau yn y pwyllgor yn gadarnhaol ac yn adeiladol, ac rwy'n ddiolchgar i'r amrywiaeth o sefydliadau ac arbenigwyr a ddaeth i roi tystiolaeth i ni, ac am waith y panel arbenigol a'r Pwyllgor ar Ddiwygio Etholiadol y Senedd yn y Senedd flaenorol. Nid ein gwaith ar y pwyllgor hwn oedd dechrau'r daith, fel y dywedodd Huw eisoes, ac roedd yn ddefnyddiol iawn gallu adeiladu ar y dystiolaeth a'r ymdrechion yr oedd eraill eisoes wedi'u gwneud. Mae'r argymhellion yn ein hadroddiad yn bellgyrhaeddol ac yn arwyddocaol. Mae'n iawn bwrw ymlaen arnynt ar sail cytundeb trawsbleidiol. Nid oes amheuaeth na fu'n rhaid cyfaddawdu, ond dyma'r math o wleidyddiaeth aeddfed y mae pobl Cymru wedi dod i'w disgwyl. Ar faint y Senedd, mae hyn wedi bod yn destun dadl a thrafodaeth ers 20 mlynedd. Gwyddom i gyd fod y sefydliad hwn wedi newid yn eithriadol ers sefydlu'r Cynulliad ym 1999. Felly, mae'n iawn ein bod o'r diwedd yn cymryd camau i sicrhau bod y Senedd mewn sefyllfa briodol i wneud y gwaith. Ceir amrywiaeth o safbwyntiau bob amser ar systemau pleidleisio, ond mae'r cynnig ar gyfer system sy'n deg ac yn gymesur. Bydd yn sicrhau bod pob Aelod o'r Senedd yn cael ei ethol gyda'r un mandad, ac mae'n galluogi pleidiau i weithredu ar gydraddoldeb rhwng y rhywiau drwy greu rhestrau ymgeiswyr 'am yn ail'. Mae hwn yn gam y mae Llafur Cymru yn ei gymryd ar hyn o bryd ac mae wedi bod yn ffordd bwysig o sicrhau cydraddoldeb rhwng y rhywiau ymhlith ein Haelodau o'r Senedd. Roedd gweithredu i sicrhau amrywiaeth y Senedd hon yn rhan bwysig o drafodaethau'r pwyllgor. Mae'n hanfodol fod y Senedd yn wirioneddol gynrychioliadol o Gymru, ac mae'r pwyllgor wedi gwneud nifer o argymhellion i hyrwyddo'r amcan pwysig hwn, ac rwy'n edrych ymlaen yn fawr at weld hyn yn datblygu. Ceir nifer o oblygiadau manwl y bydd angen i Lywodraeth Cymru a'r Senedd eu hystyried. Yn wir, mae llawer o waith i'w wneud o hyd. Ond mae hon yn foment ddiffiniol yn ein hanes, ac os penderfynwn, byddwn yn sicrhau, beth bynnag a wynebwn yn y dyfodol, fod ein Senedd wedi'i harfogi yn y ffordd orau bosibl i weithio dros bobl Cymru ac i'w gwasanaethu.