English: Could we have a statement from the Cabinet Secretary for environment, energy and climate change regarding future Welsh Government policy towards farming payments and farm support systems in particular? I'm very concerned that the decision to leave the European Union is being used as a Trojan horse by some people to get a land grab onto Welsh devolved policy. We heard the leader of the Welsh Conservatives only this week claiming that farmers would be happier for Westminster to decide farming policy rather than here in our democratically elected Parliament. Well, I'm not happy, and the farmers I talk to aren't happy about that. They're not always happy about what the Welsh Government does, of course not, but there's a difference between Government and Parliament and it shouldn't be right that the decision to leave the European Union is being used by the Conservatives not only to take back farming policy from Wales - and, in turn, environmental policy, because they go hand in hand - but also already we've heard that convergence and regional development funding policy should also be retained by Westminster. We want Westminster's sticky hands off our policies that have already been devolved so that future Governments here can take the decision for the Welsh people. What's really at the heart of this, of course, is the Conservatives know they will never win a majority in this Parliament so they use the back-door method of a Conservative Government - [Interruption.] - a Conservative Government in Westminster to decide policies for Wales. We fought against that for 40 years and we won that fight and we won't fight again. I have to say to the Minister that what's lacking is there's a bit of a vacuum. Because the Welsh Government isn't coming forward with clear plans that Welsh farmers can get hold of, can critique or possibly agree with or say something different should be done, there's a vacuum for these pernicious ideas to be circulated by the Conservatives. So, I think it would be very valuable for the Welsh Government now to set out its principles for how it will take this forward. A final point on that that I think the statement should address is there's a world of difference between four nations coming together at a UK level and agreeing things that are a common good in the field of farming and environment, including things like animal welfare and standards of slaughter and all that kind of - animal diseases. There's a world of difference between that and Westminster deciding and then telling us what to do. The second element that I'd like a statement on, because I think it's related but slightly separate, is how the Welsh Government intends to deal with a potential crisis in migrant farm workers next year. It's already been flagged up that late-season crops - cauliflowers, potatoes and so forth - at the moment, we've about 70 per cent of the migrant workforce that we need to pick those crops. That's maybe not seen to be a huge issue for Wales at the moment, and more an issue for Lincolnshire and parts of England, but we do have between 20,000 and 30,000 migrant farm workers and food production workers coming into Wales each year, and, if we see a reduction similar to that next year then we will struggle to maintain our abattoirs, we will struggle to maintain some of our seasonal crop picking, and we will struggle to maintain our food production facilities in Wales. If the UK Government is not prepared to give the necessary assurances for EU workers to come and do that migrant work, then we need to look afresh at the idea of Welsh work visas and arguing the case for that, because our agricultural needs and workforce needs must be met in order to ensure that there's food on our plates. So, I hope we can have two statements from the Government on those matters.
Welsh: A gawn ni ddatganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd, ynni a newid hinsawdd o ran polisi Llywodraeth Cymru yn y dyfodol ynghylch taliadau ffermio a systemau cefnogi ffermydd yn arbennig? Rwy'n bryderus iawn fod y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd yn cael ei ddefnyddio fel ceffyl pren Caerdroea gan rai pobl i ennill tir o ran polisi datganoledig Cymru. Dim ond yr wythnos hon y clywsom arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig yn honni y byddai ffermwyr yn hapusach pe byddai San Steffan yn gwneud penderfyniadau o ran polisi ffermio yn hytrach nag yma yn ein Senedd ni a etholir yn ddemocrataidd. Wel, nid wyf i'n hapus, ac nid yw'r ffermwyr yr wyf i'n siarad â nhw yn hapus am hynny. Nid ydyn nhw bob amser yn hapus â'r hyn y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud, wrth gwrs, ond ceir gwahaniaeth rhwng Llywodraeth a Senedd, ac ni ddylai fod yn iawn fod y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd yn cael ei ddefnyddio gan y Ceidwadwyr nid yn unig i adennill y cyfrifoldeb dros bolisi ffermio oddi ar Gymru - ac, yn ei dro, y polisi amgylcheddol, gan eu bod yn mynd law yn llaw - ond hefyd rydym ni eisoes wedi clywed y dylai San Steffan gadw rheolaeth dros bolisi cyllido cydgyfeirio a datblygu rhanbarthol hefyd. Rydym eisiau i San Steffan gadw ei dwylo blewog oddi ar ein polisïau sydd eisoes wedi'u datganoli fel y gall Llywodraethau'r dyfodol yma wneud penderfyniadau dros bobl Cymru. Yr hyn sydd wir wrth wraidd hyn, wrth gwrs, yw'r ffaith bod y Ceidwadwyr yn gwybod na fyddant byth yn ennill mwyafrif yn y Senedd hon, felly maen nhw'n defnyddio dull drws cefn Llywodraeth Geidwadol - [Torri ar draws.] - Llywodraeth Geidwadol yn San Steffan i wneud penderfyniadau o ran polisïau ar gyfer Cymru. Rydym ni wedi bod yn brwydro yn erbyn hynny am 40 o flynyddoedd ac enillasom y frwydr honno ac ni fyddwn yn brwydro eto. Mae'n rhaid i mi ddweud wrth y Gweinidog mai'r hyn sydd ar goll yw'r ffaith y ceir rhywfaint o wactod. Gan nad yw Llywodraeth Cymru yn cyflwyno cynlluniau clir y gall ffermwyr Cymru gael gafael arnyn nhw, fynegi barn arnyn nhw neu, o bosibl, gytuno â nhw neu ddweud y dylid gwneud rhywbeth gwahanol, ceir gwactod lle y caiff y syniadau niweidiol hyn eu dosbarthu gan y Ceidwadwyr. Felly, rwy'n credu y byddai'n werthfawr iawn i Lywodraeth Cymru yn awr, nodi ei hegwyddorion o ran sut y bydd yn bwrw ymlaen â hyn. Pwynt olaf ynglŷn â hynny, yr wyf o'r farn y dylai'r datganiad fynd i'r afael ag ef, yw'r ffaith y ceir byd o wahaniaeth rhwng pedair gwlad yn dod at ei gilydd ar lefel y DU a chytuno ar bethau sydd o les cyffredin ym maes ffermio a'r amgylchedd, gan gynnwys pethau fel lles anifeiliaid a safonau cigydda a'r holl fath hynny o - glefydau anifeiliaid. Ceir byd o wahaniaeth rhwng hynny a San Steffan yn penderfynu ac wedyn yn dweud wrthym ni beth i'w wneud. Yr ail elfen yr hoffwn ddatganiad yn ei chylch, gan fy mod yn credu bod hyn yn gysylltiedig ond ychydig ar wahân, yw sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu mynd i'r afael â'r argyfwng posibl o ran gweithwyr fferm mudol y flwyddyn nesaf. Wedi'i hamlygu eisoes yw'r ffaith bod cnydau hwyr yn y tymor - blodfresych, tatws ac ati - ar hyn o bryd, mae gennym ni oddeutu 70 y cant o'r gweithlu mudol sydd ei angen arnom i hel y cnydau hynny. Efallai nad ymddengys fod hynny'n broblem fawr i Gymru ar hyn o bryd, a'i bod yn fwy o broblem i Swydd Lincoln a rhannau o Loegr, ond mae gennym rhwng 20,000 a 30,000 o weithwyr fferm mudol a gweithwyr cynhyrchu bwyd yn dod i Gymru bob blwyddyn, ac, os ydym ni'n gweld gostyngiad tebyg i hynny y flwyddyn nesaf, yna byddwn ni'n ei chael yn anodd cynnal ein lladd-dai, byddwn ni'n ei chael yn anodd parhau i hel rhai o'n cnydau tymhorol, a byddwn ni'n ei chael yn anodd cynnal ein cyfleusterau cynhyrchu bwyd yng Nghymru. Os nad yw Llywodraeth y DU yn barod i roi'r sicrwydd angenrheidiol i weithwyr yr UE ddod i wneud y gwaith mudol hwnnw, yna mae angen i ni ystyried o'r newydd y syniad o fisâu gwaith yng Nghymru a dadlau'r achos dros hynny, oherwydd bod yn rhaid bodloni ein hanghenion amaethyddol a'n hanghenion o ran gweithlu er mwyn sicrhau bod bwyd ar ein platiau. Felly, rwy'n gobeithio y cawn ddau ddatganiad gan y Llywodraeth ar y materion hynny.