techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'm grateful to the Presiding Officer for that. Presiding Officer, I want you to rip out these grotesque computers that we have placed in front of us. They are completely inappropriate for a debating Chamber; they were designed at a time before we had iPads and before we had the ability to communicate in the way that we can. It's a twentieth-century response to a need that doesn't exist in the twenty-first century. This should be a debating Chamber where we discuss what matters to the people of Wales, and where we listen to each other, no matter what's being said, and not simply carry on answering e-mails, which we could do in any other way, at any other time. This place has to be the cockpit of the nation, the fulcrum of our public debate, and not a call centre.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Llywydd am hynny. Lywydd, rwyf am i chi dynnu'r cyfrifiaduron gwrthun hyn sydd wedi'u gosod o'n blaenau. Maent yn gwbl amhriodol ar gyfer Siambr drafod; fe'u cynlluniwyd ar adeg cyn bod gennym iPads a chyn inni fod â gallu i gyfathrebu yn y ffordd y gallwn. Mae'n ymateb ugeinfed ganrif i angen nad yw'n bodoli yn yr unfed ganrif ar hugain. Dylai hon fod yn Siambr drafod lle rydym yn trafod beth sy'n bwysig i bobl Cymru, a lle rydym yn gwrando ar ein gilydd, ni waeth beth sy'n cael ei ddweud, ac nid yn parhau i ateb negeseuon e-bost, y gallwn ei wneud mewn unrhyw ffordd arall, ar unrhyw adeg arall. Mae'n rhaid i'r lle hwn fod yn dalwrn i'r genedl, yn ganolbwynt i'n dadl gyhoeddus, ac nid yn ganolfan alwadau.
English: Well, I don't agree with the florid language used by the Member, but I can see that a time will come when these exact static computers that we currently have in front of us will no longer be useful. I've been looking around me as you were asking your question. Of the three Members closest to me, I can see that one is looking at the papers in front of him, one is looking at the computer screen in front of her, and another is looking at the phone that he has. I'm also a mobile phone user within this Chamber. So, Members make use of various media in looking at the work in front of them, contacting constituents even when they're here, or participating in proceedings. My view is that it doesn't matter what computer you have in front of you, or if you don't have a computer at all; the debate is interesting and lively when Members contribute in a lively and interesting way, and that draws the attention of fellow Members, just like your question has just sent virtually everyone around us to look up from their computer screens very quickly, because Alun Davies was saying something interesting in a contentious way. So, I would say that it's not the fault of the computers; let the Members make the discussion within this Chamber interesting and challenging, and the equipment will follow that, and they will be here in the twenty-first century, just as my phone is in front of me now.
Welsh: Wel, dwi ddim yn cydweld, efallai, gyda'r iaith flodeuog yr oedd yr Aelod yn ei defnyddio yn llwyr, ond dwi yn gallu gweld fod yna amser yn mynd i gyrraedd pan nad yw'r union gyfrifiaduron statig yma o'n blaenau ni ddim bellach yn ddefnyddiol. Dwi wedi bod yn edrych o'm cwmpas i wrth i chi ofyn y cwestiwn. O'r tri Aelod sydd agosaf i fi fan hyn, dwi'n gallu gweld bod un yn edrych ar y papur sydd o'i flaen ef, un yn edrych ar y cyfrifiadur sydd o'i blaen hi, ac un arall yn edrych ar y ffôn sydd o'i flaen ef. A dwi hefyd yn ddefnyddiwr ffôn o fewn y Siambr yma. Felly, mae Aelodau'n defnyddio amrywiol ffyrdd o edrych ar y gwaith o'u blaenau nhw, o gysylltu gydag etholwyr, hyd yn oed pan fyddan nhw yma, neu o gymryd rhan yn y drafodaeth. Fy marn i, ar y cyfan, yw dyw e ddim ots pa gyfrifiadur sydd o'ch blaen chi neu beidio ar y pwynt yma; mae'r drafodaeth yn ddiddorol ac yn fywiog pan fo Aelodau yn cyfrannu hynny mewn ffordd ddiddorol a bywiog, ac mae hynny'n tynnu diddordeb cyd-Aelodau, jest fel mae'ch cwestiwn chi newydd hala bob un, bron, o'r bobl sydd o'n cwmpas ni, i edrych lan o'u cyfrifiaduron yn sydyn iawn, achos roedd Alun Davies yn dweud rhywbeth diddorol mewn ffordd ymfflamychol. Felly, buaswn i'n dweud taw nid bai'r offer, y cyfrifiaduron, yw e; gadewch i'r Aelodau wneud y drafodaeth o fewn y Siambr yma'n ddiddorol ac yn heriol, ac fe fydd yr offer yn dilyn ac fe fyddan nhw yma yn yr unfed ganrif ar hugain, fel mae'n ffôn i o'm mlaen i ar y pwynt yma.
English: The Commission is committed to the well-being of its staff, and we are acutely aware that the current cost-of-living crisis will be a very real concern for many. We are also aware that it will be a deeply personal matter for some, and that they may not feel comfortable sharing that with their employer. For those reasons, we have pulled together a series of financial and practical resources that can be accessed easily and confidentially through our dedicated intranet pages. These range from a series of salary sacrifice schemes to confidential helplines and signposts for financial and mental well-being, practical suggestions also for reducing costs, and, for those who need it, salary advances that are interest-free. Communications about these are regularly published with our staff.
Welsh: Mae'r Comisiwn wedi ymrwymo i lesiant ei staff, ac rydym yn ymwybodol iawn y bydd yr argyfwng costau byw presennol yn bryder gwirioneddol i lawer. Rydym hefyd yn ymwybodol y bydd yn fater personol iawn i rai, efallai na fyddant yn teimlo'n gyfforddus yn ei rannu gyda'u cyflogwr. Am y rhesymau hynny, rydym wedi tynnu ynghyd cyfres o adnoddau ariannol ac ymarferol y gellir cael gafael arnynt yn hawdd ac yn gyfrinachol drwy dudalennau pwrpasol ar ein mewnrwyd. Mae'r rhain yn amrywio o gyfres o gynlluniau aberthu cyflog i linellau cymorth ac arwyddbyst cyfrinachol ar gyfer llesiant meddyliol ac ariannol, awgrymiadau ymarferol hefyd ar gyfer lleihau costau, ac, i'r rhai sydd eu hangen, taliadau cyflog cynnar di-log. Cyhoeddir y deunyddiau cyfathrebu am y rhain yn rheolaidd gyda'n staff.
English: Thank you, Llywydd, for that response. It's very helpful. As we know, the cost-of-living crisis is affecting many people and families across Wales, and people are finding it tough. Whilst those from more disadvantaged backgrounds are being disproportionately affected, people who are generally seen as 'just about managing' in more normal circumstances are finding themselves in real difficulties. In asking the question, I realise that many employed by the Senedd or those who work as support staff are comparatively better paid than in other sectors, but that doesn't mean that they're not finding things really difficult, as you've acknowledged. It's important, then, that, as a responsible employer, the Senedd does everything it can do to support its employees and their families, and the support on offer needs to be equitable - that is, available and accessible to both Commission staff and Member support staff. Llywydd, what discussions are you having with colleagues about the ways in which the Senedd can provide support and advice to staff members who may be facing difficulties? I know that you've already alluded to some of that. Perhaps we could use the intranet pages to provide more of a one-stop-shop facility. And I just wondered if there had been any working with the remuneration board to see what further things could be done to help staff members in these difficult times.
Welsh: Diolch am yr ateb hwnnw, Lywydd. Mae'n ddefnyddiol iawn. Fel y gwyddom, mae'r argyfwng costau byw yn effeithio ar nifer o bobl a theuluoedd ledled Cymru, ac mae pobl yn ei chael hi'n anodd. Er bod y rhai o gefndiroedd mwy difreintiedig yn cael eu heffeithio'n anghymesur, mae pobl sydd ar y cyfan yn cael eu gweld fel rhai sy'n llwyddo i ddal eu pennau uwchben y dŵr mewn amgylchiadau mwy arferol yn wynebu anawsterau gwirioneddol. Wrth ofyn y cwestiwn, rwy'n sylweddoli fod sawl un sy'n cael eu cyflogi gan y Senedd neu'r rhai sy'n gweithio fel staff cymorth yn cael eu talu'n well o'i gymharu â sectorau eraill, ond nid yw hynny'n golygu nad ydynt yn ei chael yn anodd iawn, fel rydych chi wedi cydnabod. Mae'n bwysig, felly, fod y Senedd, fel cyflogwr cyfrifol, yn gwneud popeth y mae'n gallu ei wneud i gynorthwyo ei gweithwyr a'u teuluoedd, ac mae angen i'r cymorth sydd ar gael fod yn deg - hynny yw, ar gael ac yn hygyrch i staff y Comisiwn a staff cymorth Aelodau. Lywydd, pa drafodaethau rydych yn eu cael gyda chydweithwyr ynglŷn â'r ffyrdd y gall y Senedd roi cymorth a chyngor i aelodau staff a allai fod yn wynebu anawsterau? Gwn eich bod eisoes wedi cyfeirio at rywfaint o hynny. Efallai y gallem ddefnyddio'r tudalennau mewnrwyd i ddarparu mwy o gyfleuster siop-un-stop. Ac roeddwn yn meddwl tybed a wnaed unrhyw waith gyda'r bwrdd taliadau i weld pa bethau pellach y gellid eu gwneud i helpu aelodau staff yn y cyfnod anodd hwn.
English: Well, yes, as you've outlined in your supplementary as well as the answer I gave, these are real and pressing issues for members of staff, people who work on our estate during these months, and there is worry, of course, as to what the future will hold for some. As I hope I emphasised in my answer, we are aware of this; we have discussed it as a Commission in our most recent meeting on Monday, and we are aware of the need to ensure that all staff, on an equitable basis, are able to access information and support and use our intranet pages in particular to look at that, and I'd urge all staff to make sure that they make themselves regularly aware of any support that is available. I know that the remuneration board as well are aware of the implications of the cost-of-living crisis for support staff of Members and have provided some support already in terms of allowance for members of staff who may be working at home and who have increased costs due to that, and I'm sure that the remuneration board are actively seeking any further information that they can glean as to where the pressures exactly exist and will respond and consider those requests accordingly.
Welsh: Wel, ie, fel rydych wedi amlinellu yn eich cwestiwn atodol yn ogystal â'r ateb a roddais, mae'r rhain yn broblemau real a dybryd i aelodau staff, pobl sy'n gweithio ar ein hystad yn ystod y misoedd hyn, ac mae pryder, wrth gwrs, ynglŷn â beth fydd gan y dyfodol i'w gynnig i rai. Fel y pwysleisiais yn fy ateb, gobeithio, rydym yn ymwybodol o hyn; rydym wedi ei drafod fel Comisiwn yn ein cyfarfod diweddaraf ddydd Llun, ac rydym yn ymwybodol o'r angen i sicrhau bod yr holl staff, ar sail deg, yn gallu cael gwybodaeth a chymorth a defnyddio ein tudalennau mewnrwyd yn enwedig i edrych ar hynny, a byddwn yn annog yr holl staff i wneud yn siŵr eu bod yn gwneud eu hunain yn ymwybodol yn rheolaidd o unrhyw gymorth sydd ar gael. Rwy'n gwybod bod y bwrdd taliadau hefyd yn ymwybodol o oblygiadau'r argyfwng costau byw i staff cymorth Aelodau ac wedi darparu rhywfaint o gymorth eisoes ar ffurf lwfans i aelodau staff a allai fod yn gweithio gartref ac sydd â chostau cynyddol oherwydd hynny, ac rwy'n siŵr fod y bwrdd taliadau yn mynd ati i chwilio am unrhyw wybodaeth bellach y gallant ei chael ynglŷn â lle'n union mae'r pwysau a bydd yn ymateb i'r ceisiadau ac yn eu hystyried yn unol â hynny.
English: Item 4 this afternoon is topical questions. We have one topical question, and I call on Russell George to ask that question.
Welsh: Eitem 4 y prynhawn yma yw cwestiynau amserol, ac mae un cwestiwn wedi'i dderbyn, a galwaf ar Russell George i ofyn y cwestiwn hwnnw.
English: I've just heard that the required turnout threshold has been reached for the Royal College of Nursing members balloted in all NHS employer organisations in Wales, with the exception of Aneurin Bevan health board, and in each of these, a simple majority mandate for strike action has been achieved. So, just to be clear, in Wales, RCN member nurses have voted for strike action everywhere with the exception of the Aneurin Bevan health board. As a Welsh Government, we recognise why so many nurses have voted the way that they have, due, in no doubt, to the Tory-inflicted cost-of-living crisis, and also, the increased work pressures that many nurses are facing. And can I be clear that we agree that nurses should be fairly rewarded for their important work, but there are limits as to how far we can go to address these concerns in Wales without additional funding from the Conservative Government at the UK level?
Welsh: Rwyf newydd glywed bod y trothwy gofynnol o ran y ganran a bleidleisiodd wedi'i gyrraedd ar gyfer aelodau'r Coleg Nyrsio Brenhinol ym mhob un o sefydliadau cyflogwyr y GIG yng Nghymru, ac eithrio bwrdd iechyd Aneurin Bevan, ac ym mhob un o'r rhain, llwyddwyd i gael mandad mwyafrif syml ar gyfer streicio. Felly, i fod yn glir, yng Nghymru, mae nyrsys sy'n aelodau o'r Coleg Nyrsio Brenhinol wedi pleidleisio dros streicio ym mhobman ac eithrio bwrdd iechyd Aneurin Bevan. Fel Llywodraeth Cymru, rydym yn cydnabod pam fod cymaint o nyrsys wedi pleidleisio yn y modd y gwnaethant, oherwydd yr argyfwng costau byw a achoswyd gan y Torïaid, yn ddi-os, a hefyd, y pwysau gwaith cynyddol y mae llawer o nyrsys yn ei wynebu. Ac a gaf fi fod yn glir ein bod yn cytuno y dylai nyrsys gael eu gwobrwyo'n deg am eu gwaith pwysig, ond mae cyfyngiadau ar ba mor bell y gallwn ni fynd i fynd i'r afael â'r pryderon hyn yng Nghymru heb arian ychwanegol gan y Llywodraeth Geidwadol ar lefel y DU?
English: Thanks very much. Can I just be absolutely clear that, without additional funding from the UK Tory Government, it will be impossible, within the current health and social care budget, to provide the kind of inflation pay rise for the NHS without facing -
Welsh: Diolch yn fawr iawn. A gaf fi ddweud yn gwbl glir, heb gyllid ychwanegol gan Lywodraeth Dorïaidd y DU, y bydd yn amhosibl, o fewn y gyllideb iechyd a gofal cymdeithasol bresennol, i ddarparu'r math o godiad cyflog yn unol â chwyddiant i'r GIG heb wynebu -
English: Please allow the Minister to answer so we can all hear.
Welsh: Gadewch i'r Gweinidog ateb fel y gall pawb ohonom glywed.
English: - some extremely difficult cuts that would have to be made elsewhere in the health budget. And that is an extremely difficult - . If he wants to give me some ideas of exactly where he thinks we should cut to pay for this, I'm all ears. Now, I want to make clear that, in Wales, we work in social partnership. I meet very regularly with the RCN. We have a conversation, which is ongoing. We of course will continue, now we know the results of the ballot, to discuss what contingency planning we will need to put in place. We will not be using agency nursing to cover any shortfalls, because we respect the right to strike in Wales, and we understand that the nurses have not taken this action lightly and we appreciate the strength of feeling amongst members. I think this is the first statutory ballot on industrial action across the UK in the 106-year history of the Royal College of Nursing. Can I make it clear also that we would expect and we will continue to have conversations with the Royal College of Nursing in terms of the derogations that would happen at the time of the strike? In other words, we would expect emergency and cancer care to continue, for example, and we will be having those conversations in the forthcoming weeks.
Welsh: - toriadau anodd iawn y byddai'n rhaid eu gwneud mewn mannau eraill yn y gyllideb iechyd. Ac mae hynny'n hynod o anodd - . Os hoffai roi rhai syniadau i mi o ble yn union y mae'n credu y dylem wneud toriadau i dalu am hyn, rwy'n glustiau i gyd. Nawr, hoffwn ddweud yn glir ein bod, yng Nghymru, yn gweithio mewn partneriaeth gymdeithasol. Rwy'n cyfarfod yn rheolaidd iawn â'r Coleg Nyrsio Brenhinol. Rydym mewn trafodaeth, sy'n drafodaeth barhaus. Wrth gwrs, byddwn yn parhau, nawr ein bod yn gwybod canlyniadau'r bleidlais, i drafod pa gynlluniau wrth gefn y bydd angen inni eu rhoi ar waith. Ni fyddwn yn defnyddio nyrsys asiantaeth i lenwi unrhyw fylchau, gan ein bod yn parchu'r hawl i streicio yng Nghymru, ac rydym yn deall nad yw'r nyrsys wedi gwneud hyn ar chwarae bach, ac rydym yn deall cryfder teimladau'r aelodau. Credaf mai dyma'r bleidlais statudol gyntaf ar weithredu diwydiannol ledled y DU yn hanes 106 mlynedd y Coleg Nyrsio Brenhinol. A gaf fi ddweud yn glir hefyd y byddem yn disgwyl ac y byddwn yn parhau i gael sgyrsiau gyda'r Coleg Nyrsio Brenhinol am y rhanddirymiadau a fyddai'n digwydd ar adeg y streic? Mewn geiriau eraill, byddem yn disgwyl i ofal brys a gofal canser barhau, er enghraifft, a byddwn yn cael y sgyrsiau hynny yn yr wythnosau nesaf.
English: Thanks very much. Can I be clear that we have been recruiting to the workforce in Wales, in terms of nurses, for several years? We've seen a 69 per cent increase in the number of nurse training places in Wales since 2016. The challenge, as you mentioned, is retention, and we understand that. These nurses have been under incredible pressure, in particular during COVID. We understand that that pressure has been unrelenting, and we also understand that they're heading into a very difficult winter. Those conversations will continue. We have conversations regularly with the Royal College of Nursing, but I've got to be absolutely clear that there is no money left in the NHS budget. So, if we're going to find this money, we would have to cut it from the services that we give to the public in Wales, and, as you've all pointed out, there are many people waiting for operations in Wales as we speak. So, we're going to have to make some pretty tough choices here. I know that Plaid Cymru, for example, are very keen for us to honour the commitment to pay the real living wage to care workers. Again, we'll have to find that money from somewhere else. So, let's be absolutely clear that taking political decisions is about determining what your political priorities are. It's very, very difficult when you have a limited funding pot that has been brought about and is going to get substantially worse because of the chaos the Tory Government has inflicted on us in recent weeks.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. A gaf fi ddweud yn glir ein bod wedi bod yn recriwtio i'r gweithlu yng Nghymru, o ran nyrsys, ers sawl blwyddyn? Rydym wedi gweld cynnydd o 69 y cant yn nifer y lleoedd hyfforddi nyrsys yng Nghymru ers 2016. Yr her, fel y dywedoch chi, yw eu cadw, ac rydym yn deall hynny. Mae'r nyrsys hyn wedi bod dan bwysau aruthrol, yn enwedig yn ystod COVID. Rydym yn deall bod y pwysau hwnnw wedi bod yn ddi-ildio, a deallwn hefyd eu bod yn wynebu gaeaf anodd iawn. Bydd y sgyrsiau hynny'n parhau. Rydym yn cael sgyrsiau rheolaidd â'r Coleg Nyrsio Brenhinol, ond mae'n rhaid imi ddweud yn gwbl glir nad oes unrhyw arian ar ôl yng nghyllideb y GIG. Felly, os ydym am ddod o hyd i'r arian hwn, byddai'n rhaid inni ei dorri o'r gwasanaethau a ddarparwn i'r cyhoedd yng Nghymru, ac fel y mae pob un ohonoch wedi'i nodi, mae llawer o bobl eisoes yn aros am lawdriniaethau yng Nghymru. Felly, bydd yn rhaid inni wneud dewisiadau anodd iawn yma. Gwn fod Plaid Cymru, er enghraifft, yn awyddus iawn inni anrhydeddu'r ymrwymiad i dalu'r cyflog byw gwirioneddol i weithwyr gofal. Unwaith eto, bydd yn rhaid inni ddod o hyd i'r arian hwnnw o rywle arall. Felly, gadewch inni fod yn gwbl glir fod gwneud penderfyniadau gwleidyddol yn fater o benderfynu beth yw eich blaenoriaethau gwleidyddol. Mae'n anodd iawn pan fydd gennych gronfa gyllid gyfyngedig sydd yn y cyflwr hwnnw ac sy'n mynd i waethygu'n sylweddol oherwydd yr anhrefn y mae'r Llywodraeth Dorïaidd wedi'i orfodi arnom dros yr wythnosau diwethaf.
English: Well, I won't be lectured by a Tory on how to deal with the NHS. I will not be lectured by a Tory. And the shadow of Nye Bevan - absolutely, I feel a real responsibility to make sure that we provide the best possible service for the people of Wales. And that does mean keeping our nursing friends and our colleagues safe in the NHS, and making sure that they are happy in their workplace. And we will continue to have those conversations. As I say, I meet regularly with the RCN, at least quarterly - at least quarterly - and, on top of that, at other times. But can I just give you a little bit of background to how we've come here today, because this pay award that is on the table at the moment is implementing in full the NHS pay review body recommendations? And as part of the pay review body process, various parties, including the Welsh Government, but also including trade unions, have the ability to submit evidence for their consideration, and then the independent pay review board submits their proposal. And what we've done is to take on their recommendations, which has been the story for many, many years. If we step out of that, then we're opening up a whole new world that we need to consider what happens if that happens. So, we're not in that place, and, as I say, it's going to be very, very difficult for us to find any additional funding.
Welsh: Wel, nid wyf am wrando ar bregeth gan Dori ar sut i ymdrin â'r GIG. Nid wyf am wrando ar bregeth gan Dori. A chysgod Nye Bevan - yn sicr, rwy'n teimlo cyfrifoldeb gwirioneddol i sicrhau ein bod yn darparu'r gwasanaeth gorau posibl i bobl Cymru. Ac mae hynny'n golygu cadw ein ffrindiau a'n cydweithwyr ym maes nyrsio yn ddiogel yn y GIG, a sicrhau eu bod yn hapus yn eu gweithle. A byddwn yn parhau i gael y sgyrsiau hynny. Fel y dywedaf, rwy'n cyfarfod yn rheolaidd â'r Coleg Nyrsio Brenhinol, o leiaf bob chwarter - o leiaf bob chwarter - ac yn ychwanegol at hynny, ar adegau eraill. Ond a gaf fi roi rhywfaint o gefndir i chi ynglŷn â sut rydym wedi dod yma heddiw, gan fod y dyfarniad cyflog sydd ar y bwrdd ar hyn o bryd yn gweithredu argymhellion corff adolygu cyflogau'r GIG yn llawn? Ac fel rhan o broses y corff adolygu cyflogau, mae gan bartïon amrywiol, gan gynnwys Llywodraeth Cymru, ond gan gynnwys undebau llafur hefyd, allu i gyflwyno tystiolaeth i'w hystyried, ac yna mae'r bwrdd adolygu cyflogau annibynnol yn cyflwyno eu cynnig. A'r hyn rydym wedi'i wneud yw derbyn eu hargymhellion, ac mae hynny wedi digwydd ers blynyddoedd lawer. Os byddwn yn camu allan o hynny, rydym yn agor byd cwbl newydd lle mae angen inni ystyried beth sy'n digwydd os yw hynny'n digwydd. Felly, nid ydym yn y sefyllfa honno, ac fel y dywedaf, mae'n mynd i fod yn anodd iawn inni ddod o hyd i unrhyw gyllid ychwanegol.