English: Diolch yn fawr, Llywydd, and I'm pleased to move the amendments, and I'm pleased to take part in this debate. I'm not sure we discuss planning very often, but it's very, very important. To reciprocate the generosity of the Minister in bringing this forward this afternoon, I'd like to start in an area where there is undoubted agreement, and that is that good planning and development of coherent places is essential for the long-term health and well-being of the people of Wales. If I could quote the Royal Town Planning Institute: 'cities will be the places that determine the health and the wellbeing of the majority of the population in the twenty-first century. As the costs linked to health conditions are increasingly unsustainable and are expected to increase in the years to come, we need to take a long-term, preventive and proactive view to promote healthy cities.' And, of course, this goes for towns and even for villages as well. It's very important that we have effective and ambitious planning. For instance, green spaces provide a natural escape within densely populated and bustling neighbourhoods, for residents and workers alike. As a recent study reported in The Guardian said, researchers found that each degree of increase in surrounding greenness led to a 5 per cent improvement in the development of short-term working memory over a period of one year. Additionally, if we analyse the impact that a well-designed development with better transport infrastructure could have on air quality, there are also significant benefits to be made for the long-term health and well-being of residents. So, I agree that we need to be more ambitious in our vision, and I'm delighted to say, Llywydd, that the Welsh Conservatives will be bringing forward our own ideas in a policy document that we're publishing on Thursday, in advance of our conference on Friday; I'm not supposed to give that a plug, I suspect, but you are generous as ever. If I can turn to point 2, we've amended this just because I don't want to give such an open endorsement to the Government's approach, though I am pleased to watch their work in progress, if I can put it that way. So, our first amendment just emphasises the need to adapt our systems and make them more holistic, so that the built environment, in particular, can ensure there's an increase in the supply of land for housing. This is not a housing debate, and I've often pointed out the UK's housing crisis, which unfortunately is as bad in Wales as it is in any other part of the country. So, I do want to see a more effective system that increases the supply of land for housing, and then for that housing to be built, and for it to be built to a high standard, both in the design of each house, but also in the overall neighbourhood design and integration of green spaces, and sustainable transport systems and the like. We really do need to do this at pace. I think that's the argument I would make here, and I'm very much hoping that the affordable housing review will say that we need to increase very significantly the supply of new homes. Of course, that will require very high-quality planning. Those homes are going to be around for decades and decades to come, so we want to ensure that we make the best of things for future generations as well. And point 3, then, the only issue I have here, really, is that these matters are pretty much out to consultation, so I'm not sure they need to be so strongly endorsed as coherent national placemaking. At the moment, though, as I said, I do see this as work in progress and we look forward to taking part in this, because I think there can be many areas of real deep agreement, and it's certainly in the public interest that we find those and that we do our best for present and future generations. So, I would just like to see the consultation responses to the two documents, one of which only went out a couple of weeks ago, come back. So, I think we need a bit more information. But, as I said, it's meant to be a constructive amendment, though I suspect it won't get much support from the Government, but it's important that we put it on record. And then, point 4. I think it's important - I'd agree with this, what the Government said - to emphasise the role of professionals in delivering the highest quality places that we can get. There is an issue around that expertise in the planning departments, and that's a welcome review. I see time is rapidly running out. Can I just say we will support the Plaid Cymru amendment, because I think it's very important that TAN 20 does get reviewed and the place of Welsh-speaking communities in this is really important? I'm not going to commit the Welsh Conservatives to having a separate Welsh planning inspectorate. I'm open to the argument, but I don't think it's been made yet, and it's really important we get the highest quality expertise and professionals coming from England to work in Wales and vice versa. So, I'm not so sure about that bit. But I still want to support your amendment, because of what it says about TAN 20. Thank you, Llywydd.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd, ac rwy'n falch o gynnig y gwelliannau, ac rwy'n falch o gymryd rhan yn y ddadl hon. Dydw i ddim yn siŵr ein bod ni'n trafod cynllunio yn aml iawn, ond mae'n bwysig iawn, iawn. Er mwyn ad-dalu haelioni'r Gweinidog wrth gyflwyno hwn y prynhawn yma, hoffwn ddechrau mewn maes lle y mae yna gytundeb diamheuol, sef bod cynllunio da a datblygu lleoedd cydlynol yn hanfodol ar gyfer iechyd a lles hirdymor pobl Cymru. Os gallaf ddyfynnu y Sefydliad Cynllunio Trefol Brenhinol: dinasoedd fydd y lleoedd a fydd yn pennu iechyd a llesiant y rhan fwyaf o'r boblogaeth yn yr unfed ganrif ar hugain. Am fod y costau sy'n gysylltiedig â chyflyrau iechyd yn gynyddol anghynaladwy ac y disgwylir iddynt gynyddu yn y blynyddoedd nesaf, mae angen inni gymryd safbwynt rhagweithiol, ataliol a hirdymor er mwyn hyrwyddo dinasoedd iach. Ac, wrth gwrs, mae hyn yn wir am drefi a hyd yn oed pentrefi hefyd. Mae'n bwysig iawn bod gennym ni gynllunio effeithiol ac uchelgeisiol. Er enghraifft, mae mannau gwyrdd yn rhoi dihangfa naturiol mewn cymdogaethau prysur a dwys eu poblogaeth, i drigolion a gweithwyr fel ei gilydd. Fel y nododd astudiaeth ddiweddar yn The Guardian, canfu ymchwilwyr fod pob cynnydd o un radd o wyrddni o gwmpas wedi arwain at welliant o 5 y cant yn natblygiad cof gweithio tymor byr dros gyfnod o un flwyddyn. Yn ogystal â hyn, os ydym ni'n dadansoddi'r effaith y gallai datblygiad sydd wedi'i gynllunio'n dda, gyda gwell seilwaith trafnidiaeth, ei chael ar ansawdd aer, mae yna hefyd fuddion sylweddol i'w gwneud i iechyd a lles hirdymor trigolion. Felly, rwy'n cytuno bod angen inni fod yn fwy uchelgeisiol yn ein gweledigaeth, ac rwy'n falch o ddweud, Llywydd, y bydd y Ceidwadwyr Cymreig yn cyflwyno ein syniadau ein hunain mewn dogfen bolisi y byddwn yn ei chyhoeddi ddydd Iau, cyn ein cynhadledd ddydd Gwener; dydw i ddim i fod i hyrwyddo hwnnw, rwy'n amau, ond rydych chi mor hael ag erioed. Os gallaf droi at bwynt 2, rydym ni wedi diwygio hwn dim ond oherwydd nad wyf i eisiau rhoi cymeradwyaeth mor agored i ymagwedd y Llywodraeth, ond rwy'n falch o wylio eu gwaith ar y gweill, os gallaf ei roi felly. Felly, y cyfan y mae ein gwelliant cyntaf yn ei wneud yw pwysleisio'r angen i addasu ein systemau a'u gwneud yn fwy cyfannol, fel y gall yr amgylchedd adeiledig, yn arbennig, sicrhau bod cynnydd yn y cyflenwad o dir ar gyfer tai. Nid dadl am dai yw hon, ac rwyf wedi sôn am argyfwng tai y DU yn aml, sydd yn anffodus mor wael yng Nghymru ag ydyw mewn unrhyw ran arall o'r wlad. Felly, rwyf eisiau gweld system fwy effeithiol sy'n cynyddu'r cyflenwad o dir ar gyfer tai, ac yna i'r tai hynny gael eu hadeiladu, ac iddynt gael eu hadeiladu i safon uchel, o ran dyluniad pob tŷ, ond hefyd o ran dyluniad cyffredinol y gymdogaeth ac integreiddio mannau gwyrdd, systemau trafnidiaeth cynaliadwy ac ati. Mae gwir angen inni wneud hyn yn gyflym. Rwy'n credu mai honno yw'r ddadl yr hoffwn i ei gwneud yma, ac rwy'n gobeithio yn fawr iawn y bydd yr adolygiad tai fforddiadwy yn dweud bod angen inni gynyddu'r cyflenwad o gartrefi newydd yn sylweddol iawn. Wrth gwrs, bydd angen cynllunio o ansawdd uchel iawn i wneud hynny. Mae'r cartrefi hynny yn mynd i fod yno am ddegawdau a degawdau i ddod, felly rydym ni eisiau sicrhau ein bod yn gwneud y gorau o bethau ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol hefyd. A phwynt 3, wedyn, yr unig fater sydd gennyf i yma, mewn gwirionedd, yw bod y materion hyn fwy neu lai yn rhan o'r ymgynghoriad ar hyn o bryd, felly dydw i ddim yn siŵr bod angen iddynt gael eu cymeradwyo mor gryf fel creu lleoedd cenedlaethol cydlynol. Ar hyn o bryd, er hyn, fel y dywedais, rwy'n gweld hyn fel gwaith sydd ar y gweill ac rydym yn edrych ymlaen at gymryd rhan yn hyn, oherwydd rwy'n credu y gall fod llawer o feysydd lle mae cytundeb gwirioneddol ddwfn, ac yn sicr mae er budd y cyhoedd ein bod yn canfod y rheini a'n bod ni'n gwneud ein gorau ar gyfer cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol. Felly, hoffwn weld yr ymatebion ymgynghori i'r ddwy ddogfen, un ohonyn nhw a ddechreuodd ond ychydig o wythnosau yn ôl, yn dod i law. Felly, rwy'n credu bod angen ychydig mwy o wybodaeth arnom ni. Ond, fel y dywedais i, mae hwn i fod yn welliant adeiladol, ond rwy'n amau na chaiff lawer o gefnogaeth gan y Llywodraeth, ond mae'n bwysig ein bod yn ei roi ar y cofnod. Ac yna, pwynt 4. Credaf ei bod hi'n bwysig - byddwn yn cytuno â hyn, yr hyn a ddywedodd y Llywodraeth - pwysleisio swyddogaeth gweithwyr proffesiynol wrth ddarparu'r lleoedd o'r ansawdd uchaf y gallwn ni eu cael. Mae yna broblem ynghylch yr arbenigedd hwn mewn adrannau cynllunio, ac mae hynny'n adolygiad sydd i'w groesawu. Rwy'n gweld bod yr amser yn brysur ddod i ben. A gaf i ddweud y byddwn ni'n cefnogi gwelliant Plaid Cymru, oherwydd mae'n bwysig iawn bod TAN 20 yn cael ei adolygu a bod rhan cymunedau Cymraeg eu hiaith yn hyn o beth yn bwysig iawn? Nid wyf i yn mynd i ymrwymo'r Ceidwadwyr Cymreig i gael arolygiaeth cynllunio ar wahân i Gymru. Rwy'n agored i'r ddadl, ond dydw i ddim yn meddwl ei bod wedi ei gwneud eto, ac mae'n bwysig iawn inni gael yr arbenigedd a'r gweithwyr proffesiynol o'r ansawdd uchaf yn dod o Loegr i weithio yng Nghymru ac i'r gwrthwyneb. Felly, nid wyf i mor siŵr am y darn hwnnw. Ond rwy'n dal i fod yn awyddus i gefnogi eich gwelliant, oherwydd yr hyn y mae'n ei ddweud am TAN 20. Diolch ichi, Llywydd.