English: Llywydd, I now turn to the major building blocks of this budget, beginning with the fiscal decisions that are now made in Wales. I said last year that I intended to raise landfill disposals tax in line with inflation. As a result, the rates for 2019-20 will stand at £91.35 per tonne for the standard rate, £2.90 for the lower rate, while the unauthorised rate rises to £137. In last year's budget, I set the rates and bands for land transaction tax, making it the most progressive tax for people buying and selling property anywhere in the United Kingdom. I said then that I had heard and understood the calls for stability from the sector. With that in mind, and because of the deep uncertainty surrounding Brexit, I have decided to leave rates and band unchanged for 2019-20. As was the case last year, however, should the Chancellor of the Exchequer make changes to stamp duty land tax in the UK autumn budget, I will review the position here in Wales. Llywydd, this is the first ever budget in which a Welsh finance Minister has responsibility for setting the Welsh rates of income tax. Under the terms of the fiscal framework, 2019‑20 will be a transition year in which Her Majesty's Revenue and Customs undertakes important new administrative responsibilities for Wales. My party made a commitment in our 2016 manifesto not to raise income tax rates in Wales during this Assembly term. We did so, Llywydd, because we are acutely aware of the impact that austerity has had on so many Welsh families. I confirm today that the Welsh Government will not increase income tax rates in Wales in 2019-20, fulfilling that commitment and contributing to an orderly implementation of the new responsibilities that are now discharged here in Wales. The careful management of our tax powers requires accurate forecasting. I thank the Bangor Business School for its important work in independently scrutinising and assuring the forecasts produced by the Welsh Government. In 2019-20, Welsh rates of income tax are forecast to contribute over £2 billion to the Welsh budget. Landfill disposals tax is expected to raise £40 million and land transaction tax £285 million. The significant rise in forecast revenues from landfill disposals tax is best attributed to the accurate collection now possible as a result of having our own Welsh Revenue Authority. In its first six months, the WRA has collected more than £100 million to support Welsh public services and has made, I believe, an outstandingly successful start as an important institution here in a devolved Wales. Following close consultation with the Finance Committee, I announced in July the longer term forecasting arrangements to which we are committed by the terms of the fiscal framework. Starting next year, with the 2020-21 budget, the Office for Budget Responsibility will produce independent forecasts of revenues from the devolved taxes for the Welsh Government's budget process, and these forecasts will of course be shared with Assembly Members. Llywydd, I turn now to another important devolved revenue stream: non-domestic rates. We consulted over the summer on proposals to reduce the amount of non-domestic rates revenue lost every year through avoidance. It cannot be right that the efforts of the considerable majority, who abide by the rules and make their contribution, are undercut by a minority intent on exploiting or abusing the system. On 16 October, I will announce the outcome of the consultation and the actions we will take to reduce rates avoidance in Wales in time to be in place for next year's budget. Llywydd, I also to intend to consult over the next 12 monthson proposals to remove charitable rate relief from independent schools and private hospitals in Wales, placing them on an equal footing with their public sector counterparts in respect of the payment of those rates. State schools and hospitals pay non-domestic rates on properties they occupy, as do a wide range of other public sector organisations. That makes an important contribution to the cost of vital local services delivered in our communities. Others should do the same.
Welsh: Llywydd, trof yn awr at brif elfennau'r gyllideb hon, gan ddechrau gyda'r penderfyniadau cyllidol sy'n cael eu gwneud ar hyn o bryd yng Nghymru. Dywedais y llynedd fy mod i'n bwriadu codi'r dreth gwarediadau tirlenwi yn unol â chwyddiant. O ganlyniad, bydd y cyfraddau ar gyfer 2019-20 yn £91.35 y dunnell ar gyfer y gyfradd safonol, £2.90 ar gyfer y gyfradd is, gyda'r gyfradd anawdurdodedig yn codi i £137. Yng nghyllideb y llynedd, sefydlais y cyfraddau a'r bandiau ar gyfer treth trafodiadau tir, gan ei gwneud hi y dreth fwyaf blaengar ar gyfer pobl sy'n prynu a gwerthu eiddo mewn unrhyw le yn y Deyrnas Unedig. Dywedais bryd hynny fy mod i wedi clywed a deall y galwadau am sefydlogrwydd gan y sector. Gyda hynny mewn golwg, ac oherwydd yr ansicrwydd dwfn ynghylch Brexit, rwyf wedi penderfynu gadael cyfraddau a'r band yn ddigyfnewid ar gyfer 2019-20. Fel y llynedd, fodd bynnag, pe byddai Canghellor y Trysorlys yn gwneud newidiadau i dreth dir y dreth stamp yng nghyllideb hydref y DU, byddaf yn adolygu'r sefyllfa yma yng Nghymru. Llywydd, dyma'r gyllideb gyntaf erioed lle mae Gweinidog Cyllid o Gymru yn gyfrifol am bennu cyfraddau treth incwm ar gyfer Cymru. O dan delerau'r fframwaith cyllidol, bydd 2019‑20 yn flwyddyn bontio pryd y bydd Cyllid a Thollau ei Mawrhydi yn ymgymryd â chyfrifoldebau gweinyddol newydd pwysig i Gymru. Gwnaeth fy mhlaid ymrwymiad yn ein maniffesto yn 2016 i beidio â chodi cyfraddau treth incwm yng Nghymru yn ystod tymor y Cynulliad hwn. Gwnaethom hynny, Llywydd, oherwydd ein bod ni'n ymwybodol iawn o'r effaith y cafodd cyni ar gymaint o deuluoedd Cymru. Gallaf gadarnhau heddiw na fydd y Llywodraeth yn cynyddu'r cyfraddau treth incwm yng Nghymru yn 2019-20, gan gyflawni'r ymrwymiad hwnnw a chyfrannu at weithrediad trefnus y cyfrifoldebau newydd hynny sydd bellach yn cael eu cyflawni yma yng Nghymru. Mae rheoli ein pwerau treth yn ofalus yn ei gwneud hi'n ofynnol rhagweledigaeth gywir. Diolch i Ysgol Fusnes Bangor am ei gwaith pwysig wrth graffu'n annibynnol a sicrhau'r rhagolygon a gynhyrchwyd gan Lywodraeth Cymru. Yn 2019-20, rhagwelir y bydd cyfraddau treth incwm Cymru yn cyfrannu dros £2 biliwn at gyllideb Cymru. Disgwylir i'r dreth gwarediadau tirlenwi godi £40 miliwn a'r dreth trafodiadau tir £285 miliwn. Priodolir y cynnydd sylweddol yn y rhagolygon refeniw o dreth gwarediadau tirlenwi orau i'r casgliadau cywir sydd bellach yn bosibl oherwydd bod gennym ni ein hawdurdod sef Awdurdod Cyllid Cymru ein hunain erbyn hyn. Yn ei chwe mis cyntaf, mae ACC wedi casglu mwy na £100 miliwn i gefnogi gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru ac wedi cael dechreuad, yn fy marn i, eithriadol o lwyddiannus fel sefydliad pwysig yma mewn Cymru ddatganoledig. Ar ôl ymgynghori'n ofalus gyda'r Pwyllgor Cyllid, cyhoeddais ym mis Gorffennaf y rhagolygon trefniadau tymor hwy yr ydym ni'n ymrwymedig iddynt yn unol â thelerau'r fframwaith cyllidol. Gan ddechrau y flwyddyn nesaf, gyda chyllideb 2020-21, bydd y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn cynhyrchu rhagolygon annibynnol o refeniw o drethi datganoledig ar gyfer proses cyllideb Llywodraeth Cymru, a bydd y rhagolygon hyn wrth gwrs yn cael eu rhannu gydag Aelodau'r Cynulliad. Llywydd, trof yn awr at ffrwd refeniw datganoledig pwysig arall: ardrethi annomestig. Buom yn ymgynghori dros yr haf ar gynigion i leihau faint o refeniw ardrethi annomestig a gollir bob blwyddyn oherwydd bod pobl yn osgoi eu talu. Nid yw hi'n iawn bod ymdrechion y mwyafrif sylweddol, sy'n cadw at y rheolau ac yn gwneud eu cyfraniad, yn cael eu tanseilio gan leiafrif sy'n benderfynol o gamfanteisio ar neu gamddefnyddio'r system. Ar 16 Hydref, byddaf yn cyhoeddi canlyniad yr ymgynghoriad a'r hyn y byddwn yn ei wneud i leihau cyfraddau osgoi yng Nghymru mewn pryd i fod yn weithredol ar gyfer cyllideb y flwyddyn nesaf. Llywydd, rwyf hefyd yn bwriadu ymgynghori dros y 12 mis nesaf ar gynigion i ddileu rhyddhad ardrethi elusennol oddi ar ysgolion annibynnol ac ysbytai preifat yng Nghymru, gan eu rhoi ar yr un telerau â'u cymheiriaid yn y sector cyhoeddus o ran talu'r trethi hynny. Mae ysgolion ac ysbytai'r wlad yn talu ardrethi annomestig ar eiddo y maen nhw yn ei ddefnyddio, fel y mae ystod eang o sefydliadau sector cyhoeddus eraill. Mae hynny'n gwneud cyfraniad pwysig at gost gwasanaethau lleol hanfodol sy'n cael eu darparu yn ein cymunedau. Dylai eraill wneud yr un fath.