English: Llywydd, can I thank Alun Davies for both of those important questions? We keep the issue of face coverings under consideration all the time. While the virus is effectively suppressed in Wales, it does not seem proportionate to make it mandatory for people to wear face coverings in a blanket sort of way. In over half the local authorities in Wales last week there was not a single case of coronavirus. How is it proportionate to require people to wear face coverings when the virus is as low as that? But in our local lockdown plan, as Alun Davies will have seen, we do say very specifically that face coverings are part of the repertoire where a local flare-up happens and you have to intervene to suppress it in that local way. So, that remains our position. It's part of the repertoire. You use it where it is needed rather than impose, in a blanket way, a requirement to wear a face covering where the evidence of the current state of the virus in Wales does not make that proportionate. I worry a lot about choirs for all the reasons that Alun Davies has said. I've read some very moving letters from people who have attended funerals in Wales during coronavirus, and they're generally very positively framed. People understand the context and they're appreciative of things that are done to allow funerals to take place, but a funeral in Wales without a singing of Calon Lân is something that people find very difficult. Somehow it just doesn't seem right to people. And the letters I've read make that point in a very powerful way. I said in my opening statement, Llywydd, that we are going to use these three weeks to work with community centres and others to see whether we can reopen some small-scale indoor meetings as we go into the autumn for exactly the reasons that Alun Davies has said - that things that people can do outdoors now will not be possible by the time we get to November. We have to try our best to find ways in which some indoor social activities can resume for all the additional harms that Lynne Neagle pointed to in her question. Whether that will extend to choirs being able to rehearse and perform indoors - I'm afraid it is difficult to be optimistic. The act of singing by itself increases the velocity at which the virus can be distributed, and there have been some serious examples elsewhere in the world. Given the age and the underlying health conditions we know of many choir members in Wales, and while we continue to seek advice and we continue to look at the evolving evidence elsewhere, I'm afraid I can't sound optimistic about how quickly it will be possible for that sort of activity to resume indoors.
Welsh: Llywydd, a gaf i ddiolch i Alun Davies am y ddau gwestiwn pwysig yna? Rydym ni yn parhau i ystyried mater gorchuddion wyneb drwy'r amser. Tra bod y feirws yn cael ei atal i bob pwrpas yng Nghymru, nid yw'n ymddangos yn gymesur ei gwneud hi'n orfodol i bobl wisgo gorchuddion wyneb mewn ffordd gyffredinol. Yn dros hanner yr awdurdodau lleol yng Nghymru yr wythnos diwethaf nid oedd yr un achos o goronafeirws. Sut mae hi'n gymesur ei gwneud hi'n ofynnol i bobl wisgo gorchuddion wyneb pan fo'r feirws mor isel â hynny? Ond yn ein cynllun cyfyngiadau symud lleol, fel y bydd Alun Davies wedi'i weld, rydym yn dweud yn benodol iawn fod gorchuddion wyneb yn rhan o'r drefn lle ceir cynnydd lleol ac mae'n rhaid i chi ymyrryd i'w atal yn y ffordd leol honno. Felly, dyna yw ein safbwynt ni o hyd. Mae'n rhan o'r drefn. Rydych chi yn ei ddefnyddio lle mae ei angen yn hytrach na gorfodi, mewn ffordd gyffredinol, gofyniad i wisgo gorchudd wyneb pan nad yw'r dystiolaeth o sefyllfa bresennol y feirws yng Nghymru yn gwneud hynny'n gymesur. Rwy'n poeni llawer am gorau am yr holl resymau y mae Alun Davies wedi eu dweud. Rwyf wedi darllen rhai llythyrau dirdynnol iawn gan bobl sydd wedi mynychu angladdau yng Nghymru yn ystod y coronafeirws, ac mae naws cadarnhaol iawn iddyn nhw ar y cyfan. Mae pobl yn deall y cyd-destun ac maen nhw'n gwerthfawrogi pethau sy'n cael eu gwneud i ganiatáu cynnal angladdau, ond mae angladd yng Nghymru heb ganu Calon Lân yn rhywbeth sy'n anodd iawn i bobl. Rywsut, nid yw'n ymddangos yn iawn i bobl. Ac mae'r llythyrau yr wyf i wedi eu darllen yn gwneud y pwynt hwnnw mewn ffordd rymus iawn. Dywedais yn fy natganiad agoriadol, Llywydd, y byddwn yn defnyddio'r tair wythnos hyn i weithio gyda chanolfannau cymunedol ac eraill i weld a allwn ni ailddechrau rhai cyfarfodydd o dan do ar raddfa fach wrth i'r hydref ddod ar ein gwarthaf am yr union resymau y mae Alun Davies wedi'u dweud - na fydd pethau y gall pobl eu gwneud yn yr awyr agored nawr yn bosibl erbyn i ni gyrraedd mis Tachwedd. Mae'n rhaid i ni wneud ein gorau i ddod o hyd i ffyrdd y gall rhai gweithgareddau cymdeithasol o dan do ailddechrau oherwydd yr holl niwed ychwanegol y cyfeiriodd Lynne Neagle ato yn ei chwestiwn. A fydd hynny'n ymestyn i gorau yn gallu ymarfer a pherfformio dan do - mae arnaf i ofn ei bod hi'n anodd bod yn gadarnhaol. Mae'r weithred o ganu ynddo'i hun yn cynyddu'r cyflymder y gellir lledaenu'r feirws, a chafwyd rhai enghreifftiau difrifol mewn mannau eraill yn y byd. O ystyried oedran a'r cyflyrau iechyd sylfaenol y gwyddom sydd gan lawer o aelodau côr yng Nghymru, ac er ein bod yn parhau i geisio cyngor ac yn parhau i edrych ar y dystiolaeth sy'n esblygu mewn mannau eraill, mae arnaf i ofn na allaf swnio'n gadarnhaol ynghylch pa mor gyflym y bydd modd i'r math hwnnw o weithgarwch ailddechrau dan do.