English: Thank you very much, Deputy Llywydd. It's a pleasure to open this debate in the name of Darren Millar on behalf of the Welsh Conservative group. This motion today is something I know garners huge cross-party support. The out-of-hospital cardiac arrest survival rate in Wales is the lowest in the UK and one of the lowest in Europe. This is something that all of us in this Chamber should do all we can to improve in Wales. What better way to follow up on World First Aid Day, which happened at the weekend, and to mark Save a Life September, than by supporting this motion before us? Some 30,000 people across the UK suffer a cardiac arrest outside of hospital every year, with only one in 10 people before the pandemic surviving. And now, the British Heart Foundation are estimating that one in 20 people survive as a consequence of the pandemic. Defibrillators play a huge part in saving someone's life when they suffer a cardiac arrest. If used within five minutes of a cardiac arrest, it can increase survival rates from 6 per cent to 74 per cent. Without immediate treatment, the vast majority of sudden cardiac arrest victims will die, which is why access to defibrillators is so important. I'd like to take this opportunity to thank Calon Hearts for providing defibrillators in my hometown of Prestatyn and at Denbigh Rugby Club. These vital machines will undoubtedly save the lives of my constituents, but we need so many more of them. While charities such as Calon Hearts, the British Heart Foundation, as well as rotary clubs up and down the country are doing what they can, the Welsh Government needs to step up. They have to ensure that there are defibs in every community in Wales and legions of people trained in CPR. Without these two vital links in the chain of survival, far too many people die from a cardiac arrest. We have all seen the stories over the past few weeks about the performance of our ambulance service. The Welsh Ambulance Services NHS Trust is overworked and overwhelmed. In my health board, Betsi Cadwaladr University Health Board, only half of all 999 red calls receive a response within the eight-minute target. Our motion points out the chance of surviving a cardiac arrest decreases by 10 per cent every minute. It's no wonder that the survival rate of cardiac arrest in Wales is the lowest of the United Kingdom nations. Just over 4.5 per cent of people survive a cardiac arrest in Wales. Over the border in England, twice as many people survive, statistically. With fewer and fewer 999 calls meeting the red call target, we must ensure that people in the community have the tools and skills to respond. It takes as little as 30 minutes to train someone in CPR, and a defibrillator can be used without any training at all. Modern automated external defibrillators, or AEDs, the kind of kit being provided by Welsh charities, are idiot proof. They instruct the user on how to operate the machine and save somebody's life. It has been just over three months since Christian Eriksen, the Denmark national football team captain, collapsed during a Euro 2020 match against Finland. And more seasoned footballers might remember Marc-Vivien Foé back in 2003, I think: he played for Manchester City; he sadly didn't survive, but Christian Eriksen did, fortunately. As people around the world watched the remarkable medical team intervene to save Eriksen's life, it became clear that the football star had suffered a cardiac arrest. Thankfully, the quick-thinking medical team jumped into action and carried out CPR on him and used a defibrillator to save his life. But, unfortunately, not everyone is as lucky as Christian Eriksen, as we saw all those years ago with Marc-Vivien Foé. Maqsood Anwar also, aged 44, died after suffering a suspected heart attack while playing cricket in the Vale of Glamorgan earlier in the summer, and a few weeks later, 31-year-old Alex Evans died after having a cardiac arrest while playing rugby in Neath Port Talbot. According to the Resuscitation Council, the public needs to be within 200m of a defibrillator. Given their life-saving impact, it is fundamentally important that we have defibrillators installed in as many easily accessible public spaces across Wales as possible. There are currently just over 4,000 external defibrillators in Wales, something which the Welsh Conservatives want to change quickly. But we cannot rely upon charities to provide these vital pieces of life-saving kit - the expense is just too great. Each machine can cost around £1,500, particularly those machines robust enough to be placed in community settings. It is the Government that is failing to provide sufficient emergency cover, so it should be the Government that funds the cost of the training and the kit to provide emergency cardiac care in the community. According to a Welsh Government report in 2019, over 55 per cent of people surveyed said that they did not know where the nearest defibrillator was. Two years later, they have finally introduced funding for Save a Life Cymru. This funding is helping to develop a programme to educate people on how to help someone suffering a cardiac arrest, and also to help people gain confidence in using a defibrillator. Although this funding and scheme are welcome, we simply need to do more. The people of Wales deserve to have a defibrillator in every community hall, sports ground and even in independent shops, so that we can slash the number of deaths by cardiac arrest in Wales. I urge Members to support this motion today and send out a clear message that Wales is taking action during Save a Life September. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Mae'n bleser agor y ddadl hon yn enw Darren Millar ar ran grŵp y Ceidwadwyr Cymreig. Mae'r cynnig hwn heddiw yn rhywbeth rwy'n gwybod ei fod yn denu cefnogaeth drawsbleidiol enfawr. Cyfradd goroesi ataliad y galon y tu allan i'r ysbyty yng Nghymru yw'r isaf yn y DU ac un o'r cyfraddau isaf yn Ewrop. Mae hyn yn rhywbeth y dylai pob un ohonom yn y Siambr hon wneud popeth yn ein gallu i'w wella yng Nghymru. Pa ffordd well o fynd ati ar ôl Diwrnod Cymorth Cyntaf y Byd, a ddigwyddodd dros y penwythnos, ac i nodi ymgyrch Achub Bywydau ym Mis Medi, na thrwy gefnogi'r cynnig hwn sydd ger ein bron? Mae tua 30,000 o bobl ledled y DU yn dioddef ataliad y galon y tu allan i'r ysbyty bob blwyddyn, a chyn y pandemig dim ond un o bob 10 o bobl oedd yn goroesi. A bellach, mae Sefydliad Prydeinig y Galon yn amcangyfrif mai un o bob 20 o bobl sy'n goroesi o ganlyniad i'r pandemig. Mae diffibrilwyr yn chwarae rhan enfawr yn achub bywyd rhywun pan fyddant yn dioddef ataliad y galon. Os caiff ei ddefnyddio o fewn pum munud i ataliad y galon, gall godi cyfraddau goroesi o 6 y cant i 74 y cant. Heb driniaeth ar unwaith, bydd y mwyafrif llethol o ddioddefwyr ataliad sydyn ar y galon yn marw, a dyna pam y mae cael diffibrilwyr wrth law mor bwysig. Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i ddiolch i Calon Hearts am ddarparu diffibrilwyr yn fy nhref i, sef Prestatyn, ac yng Nghlwb Rygbi Dinbych. Bydd y peiriannau hanfodol hyn yn sicr o achub bywydau fy etholwyr, ond mae arnom angen cymaint mwy ohonynt. Er bod elusennau fel Calon Hearts, Sefydliad Prydeinig y Galon, yn ogystal â chlybiau rotari ar hyd a lled y wlad yn gwneud yr hyn a allant, mae angen i Lywodraeth Cymru wneud mwy. Mae'n rhaid iddynt sicrhau bod diffibrilwyr ym mhob cymuned yng Nghymru a llu o bobl wedi'u hyfforddi mewn CPR. Heb y ddau gysylltiad hanfodol hyn yn y gadwyn oroesi, mae llawer gormod o bobl yn marw o ataliad y galon. Rydym i gyd wedi gweld y straeon dros yr wythnosau diwethaf am berfformiad ein gwasanaeth ambiwlans. Mae Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaethau Ambiwlans Cymru yn cael ei gorweithio a'i llethu. Yn fy mwrdd iechyd, Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, dim ond hanner yr holl alwadau 999 coch yr ymatebir iddynt o fewn y targed o wyth munud. Mae ein cynnig yn nodi bod y gobaith o oroesi ataliad y galon yn gostwng 10 y cant bob munud. Nid yw'n syndod mai cyfradd goroesi ataliad y galon yng Nghymru yw'r isaf yng ngwledydd y Deyrnas Unedig. Ychydig dros 4.5 y cant o bobl sy'n goroesi ataliad y galon yng Nghymru. Dros y ffin yn Lloegr, mae dwywaith cymaint o bobl yn goroesi, yn ystadegol. Gyda llai a llai o alwadau 999 yn cyrraedd y targed ar gyfer galwadau coch, rhaid inni sicrhau bod gan bobl yn y gymuned offer a sgiliau i ymateb. Mae'n cymryd cyn lleied â 30 munud i hyfforddi rhywun mewn CPR, a gellir defnyddio diffibriliwr heb unrhyw hyfforddiant o gwbl. Gall unrhyw un ddefnyddio cyfarpar diffibrilio allanol awtomatig modern, y math o offer sy'n cael ei ddarparu gan elusennau Cymru. Maent yn cyfarwyddo'r defnyddiwr ar sut i weithredu'r peiriant ac achub bywyd rhywun. Mae ychydig dros dri mis ers i Christian Eriksen, capten tîm pêl-droed cenedlaethol Denmarc, ddisgyn yn ystod gêm Ewro 2020 yn erbyn y Ffindir. Ac efallai y bydd cefnogwyr pêl-droed hŷn yn cofio Marc-Vivien Foé yn ôl yn 2003, rwy'n meddwl: chwaraeai dros Manchester City; ni wnaeth oroesi, gwaetha'r modd, ond fe wnaeth Christian Eriksen, yn ffodus. Wrth i bobl ledled y byd wylio'r tîm meddygol rhyfeddol yn ymyrryd i achub bywyd Eriksen, daeth yn amlwg fod y seren bêl-droed wedi dioddef ataliad y galon. Diolch byth, gweithredodd y tîm meddygol yn gyflym i gyflawni CPR arno a defnyddio diffibriliwr i achub ei fywyd. Ond yn anffodus, nid yw pawb mor lwcus â Christian Eriksen, fel y gwelsom yr holl flynyddoedd yn ôl gyda Marc-Vivien Foé. Bu farw Maqsood Anwar hefyd yn 44 oed ar ôl dioddef trawiad ar y galon, yn ôl pob tebyg, wrth chwarae criced ym Mro Morgannwg yn gynharach yn yr haf, ac ychydig wythnosau'n ddiweddarach, bu farw Alex Evans, 31 oed, ar ôl cael ataliad y galon wrth chwarae rygbi yng Nghastell-nedd Port Talbot. Yn ôl y Cyngor Dadebru, mae angen i'r cyhoedd fod o fewn 200m i ddiffibriliwr. O ystyried eu heffaith ar achub bywydau, mae'n hanfodol bwysig fod gennym ddiffibrilwyr wedi'u gosod mewn cynifer o fannau cyhoeddus hygyrch â phosibl ledled Cymru. Ar hyn o bryd ychydig dros 4,000 o ddiffibrilwyr allanol a geir yng Nghymru, rhywbeth y mae'r Ceidwadwyr Cymreig am ei newid yn gyflym. Ond ni allwn ddibynnu ar elusennau i ddarparu'r darnau hanfodol hyn o offer achub bywyd - mae'r gost yn rhy uchel. Gall pob peiriant gostio tua £1,500, yn enwedig y peiriannau sy'n ddigon cadarn i'w gosod mewn lleoliadau cymunedol. Y Llywodraeth sy'n methu darparu digon o yswiriant brys, felly y Llywodraeth a ddylai ariannu cost yr hyfforddiant a'r offer i ddarparu gofal cardiaidd brys yn y gymuned. Yn ôl adroddiad gan Lywodraeth Cymru yn 2019, dywedodd dros 55 y cant o'r bobl a holwyd nad oeddent yn gwybod ble'r oedd y diffibriliwr agosaf. Ddwy flynedd yn ddiweddarach, maent o'r diwedd wedi cyflwyno cyllid ar gyfer Achub Bywydau Cymru. Mae'r cyllid hwn yn helpu i ddatblygu rhaglen i addysgu pobl ar sut i helpu rhywun sy'n dioddef ataliad y galon, a hefyd i helpu pobl i fod yn hyderus wrth ddefnyddio diffibriliwr. Er bod croeso i'r cyllid a'r cynllun hwn, mae angen inni wneud mwy. Mae pobl Cymru yn haeddu cael diffibriliwr ym mhob neuadd gymunedol, maes chwaraeon a hyd yn oed mewn siopau annibynnol, fel y gallwn leihau nifer y marwolaethau drwy ataliad y galon yng Nghymru. Rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi'r cynnig hwn heddiw ac i anfon neges glir fod Cymru'n gweithredu yn ystod ymgyrch Achub Bywydau ym Mis Medi. Diolch yn fawr iawn.