English: Now, I think there's much to welcome in the document in terms of some of the specific proposals. I would like the First Minister just to explain the interrelationship between what he sets out and the work that he's asked Alun Davies to conduct and the report that will be forthcoming, I believe in the spring, about the future of the United Kingdom. We obviously now welcome, as has been referred to, the proposals for a separate or distinct legal jurisdiction here in Wales to join those in Scotland and Northern Ireland, and for the devolution of policing and justice powers. I'm sure that the powerful, indeed unarguable, case will also be made for this by Lord Thomas of Cwmgiedd when his Commission on Justice in Wales reports next week, I believe. We welcome your recognition that the population-based Barnett formula for the distribution of funding across the UK must be replaced by one based on an independently assessed basis of need, and indeed the wider changes in terms of the fiscal framework that you referred to earlier, and that this principle should be applied to non-devolved funding areas as well. Above all, I welcome your opening proposition, really, that parliamentary sovereignty at Westminster, the idea of the supremacy alone of Westminster as a concept, as a principle, as a value, even, is long past its sell-by date, and that popular sovereignty rests with the people of Wales. Indeed, they have the right to assert their independence through a referendum, and you refer in section 3 of the document that it is 'the Welsh Government's view, provided that a government', in either Scotland or Wales, 'has secured an explicit electoral mandate for the holding of a referendum, and enjoys continuing support from its parliament to do so, it is entitled to expect the UK Parliament to take whatever action is necessary' to ensure that it happens. In terms of its immediate and, indeed, long-term impact, I suppose that last principle of moving to a system of popular sovereignty, based on nationhood in our case, is probably the most far-reaching of all. But of course it's one thing to declare sovereignty and it's quite another to insist on it in the teeth of continuing Westminster opposition - a Parliament that still believes it's supreme. I remember when the devolution of policing was last proposed by your predecessor, he was given - I'm quoting the Western Mail - a 'roasting' by Labour MPs from Wales. So, there certainly was opposition there. It raises another point, I think, because in some senses the kind of problem of London or Westminster centricity that actually bedevils the British constitution as a whole is also a problem, isn't it, within the British Labour Party? We've seen in the last few weeks, on this question of the right to hold, by Scotland or Wales, an independence referendum, which you're now supporting, that Richard Leonard, your counterpart in Scotland, has said there will be an explicit clause in the next UK Labour Party manifesto ruling out an independence referendum for Scotland under all circumstances. John McDonnell has said that he is minded to support it, whereas Jeremy Corbyn has said it's a case of wait and see. It was ever thus. What is the status, really, of this proposition within the Labour Party? Though I would like to tempt the First Minister even further - you're not obviously with us in terms of the independence of Wales as a whole, but surely even to achieve this agenda for the reform of the United Kingdom, maybe one of the best things that you could do to achieve that is to declare independence as a Labour Party in Wales, in order, then, to actually create a new political dynamic within your own party and more widely. I know we disagree about the desirability of independence as a political end. We have a different interpretation, I think, of the effectiveness of the union as a means of redistribution. You referred to it as a framework for pooling reward and risk. I have to say, with some exceptions, most of the time Westminster has been more risk to Wales than reward, and I think the most powerful arguments I've seen made in favour of this sometimes are made weekly by yourself, First Minister, at the despatch box. We both share, I think, anger at a Government in Westminster that plays us like a puppet on a string, controlling us, denying us fair funding and treating us like second-class citizens. Now, in some senses, as often happens, popular political culture is ahead of formal politics. We've seen it on the streets of Merthyr and elsewhere, and my one question is: on this issue of the constitutional convention, I think absolutely that's the way to engage properly with these deeper questions, but why can't we lead the way? Why do we have to wait for Westminster to decide to create an UK-wide constitutional convention? Why can't we be prefigurative? Why can't we begin here to have the very kind of engaged discourse that he's just laid out for us, beginning here in Wales, and hopefully acting as a catalyst for wider discussions across these islands?
Welsh: Nawr, rwy'n credu bod llawer i'w groesawu yn y ddogfen o ran rhai o'r cynigion penodol. Hoffwn i'r Prif Weinidog egluro'r rhyngberthynas rhwng yr hyn y mae ef yn ei amlinellu a'r gwaith y mae wedi gofyn i Alun Davies ei wneud a'r adroddiad a ddaw yn y gwanwyn, rwy'n credu, am ddyfodol y Deyrnas Unedig. Rydym yn amlwg yn croesawu nawr, fel y cyfeiriwyd ato, y cynigion ar gyfer awdurdodaeth gyfreithiol ar wahân neu neilltuol yma yng Nghymru i ymuno â'r rhai yn yr Alban ac yng Ngogledd Iwerddon, ac ar gyfer datganoli pwerau plismona a chyfiawnder. Rwy'n siŵr y bydd Arglwydd Thomas o Gwmgiedd yn cyflwyno achos grymus a diymwad hefyd pan fydd ei gomisiwn ef ar gyfiawnder yng Nghymru yn adrodd yr wythnos nesaf, rwy'n credu. Rydym yn croesawu'r ffaith eich bod yn cydnabod ei bod yn rhaid disodli fformiwla Barnett, sy'n seiliedig ar boblogaeth ar gyfer dosbarthu cyllid ledled y DU, gan un sy'n seiliedig ar asesiad annibynnol o anghenion, ac yn wir y newidiadau ehangach o ran y fframwaith cyllidol y gwnaethoch chi gyfeirio atyn nhw'n gynharach, ac y dylai'r egwyddor hon gael ei chymhwyso i feysydd cyllid sydd heb eu datganoli hefyd. Yn anad dim, rwy'n croesawu eich cynnig agoriadol fod sofraniaeth seneddol yn San Steffan, y syniad am oruchafiaeth San Steffan yn unig, yr egwyddor, y gwerth, hyd yn oed, wedi hen chwythu ei blwc, a bod sofraniaeth y bobl yn gorwedd gyda phobl Cymru. Yn wir, mae ganddyn nhw'r hawl i fynnu eu hannibyniaeth nhw drwy refferendwm, ac rydych chi'n cyfeirio yn adran 3 o'r ddogfen mai barn Llywodraeth Cymru, ar yr amod bod Llywodraeth, naill ai yn yr Alban neu yng Nghymru, wedi sicrhau mandad etholiadol penodol ar gyfer cynnal refferendwm, ac yn mwynhau cefnogaeth barhaus gan ei senedd i wneud hynny, mae ganddi'r hawl i ddisgwyl i Senedd y DU gymryd pa gamau bynnag sy'n angenrheidiol i sicrhau bod hynny'n digwydd. O ran ei heffaith uniongyrchol ac, yn wir, yn yr hirdymor, mae'n debyg mai'r egwyddor olaf honno o symud at system o sofraniaeth y bobl, yn seiliedig ar genedligrwydd yn ein hachos ni, yw'r un fwyaf pellgyrhaeddol oll mae'n debyg. Ond wrth gwrs un peth yw cyhoeddi sofraniaeth a pheth arall yw mynnu hynny yn nannedd gwrthwynebiad parhaus gan San Steffan - Senedd sydd o'r farn ei bod yn flaenaf o hyd. Rwy'n cofio pan gafodd datganoli plismona ei gynnig ddiwethaf gan eich rhagflaenydd chi, fe gafodd ef - fel y dywedodd y Western Mail - ei lambastio gan ASau Llafur o Gymru. Felly, roedd gwrthwynebiad yno yn sicr. Mae hyn yn codi pwynt arall, yn fy marn i, oherwydd mewn rhai agweddau mae'r math o broblem a ddaw yn sgil popeth yn canolbwyntio ar Lundain neu San Steffan mewn gwirionedd yn plagio cyfansoddiad Prydain yn ei gyfanrwydd hefyd ac yn achosi problem, onid ydyw, o fewn y Blaid Lafur Brydeinig? Gwelwyd yn ystod yr wythnosau diwethaf, gyda'r cwestiwn hwn o hawl i gael refferendwm ar annibyniaeth, yn yr Alban neu Gymru, yr ydych chi'n ei gefnogi ar hyn o bryd, fod Richard Leonard, y dyn sy'n cyfateb i chi yn yr Alban, wedi dweud y bydd cymal penodol ym maniffesto nesaf Plaid Lafur y DU yn diystyru refferendwm annibyniaeth i'r Alban mewn pob amgylchiad. Mae John McDonnell wedi dweud ei fod ef yn bwriadu ei gefnogi, tra bod Jeremy Corbyn wedi dweud ei fod yn ef eisiau aros cyn penderfynu. Felly y bu erioed. Beth yw statws y cynnig hwn, mewn gwirionedd, o fewn y Blaid Lafur? Er y carwn i demtio'r Prif Weinidog ymhellach byth - mae'n amlwg nad ydych chi gyda ni o ran annibyniaeth Cymru yn ei chyfanrwydd, ond yn sicr, hyd yn oed er mwyn cyflawni'r agenda hon ar gyfer diwygio'r Deyrnas Unedig, efallai mai un o'r pethau gorau y gallech chi ei wneud i gyflawni hynny yw cyhoeddi annibyniaeth y Blaid Lafur yng Nghymru, a hynny er mwyn wedyn, mewn gwirionedd, creu deinameg wleidyddol newydd o fewn eich plaid chi eich hun ac yn fwy eang. Gwn ein bod yn anghytuno ynghylch pa mor ddymunol yw annibyniaeth fel diben gwleidyddol. Mae gennym ni ddehongliad gwahanol, rwy'n credu, o effeithiolrwydd yr undeb fel modd o ailddosbarthu. Roeddech chi'n cyfeirio at hyn fel fframwaith ar gyfer cyfuno gwobr a risg. Mae'n rhaid imi ddweud, gyda rhai eithriadau, mae San Steffan yn fynych wedi bod yn fwy o risg i Gymru nag o wobr, ac rwy'n credu y caiff y dadleuon mwyaf grymus a welais i o blaid hyn eu gwneud weithiau, Prif Weinidog, gennych chi'n wythnosol wrth y blwch dogfennau. Rydym yn rhannu ein dicter, rwy'n meddwl, tuag at y Llywodraeth yn San Steffan sy'n chwarae gyda ni ac yn ein trin fel doli glwt, yn ein rheoli ni, yn gwadu cyllid teg i ni ac yn ein trin ni fel dinasyddion eilradd. Nawr, mewn rhai agweddau, fel sy'n digwydd yn aml, mae diwylliant gwleidyddol poblogaidd yn fwy blaengar na gwleidyddiaeth ffurfiol. Rydym wedi gweld hynny ar strydoedd Merthyr ac mewn mannau eraill, a'm hunig gwestiwn i yw: ar y mater hwn o'r confensiwn cyfansoddiadol, credaf yn bendant mai dyna'r ffordd i ymgysylltu'n briodol â'r cwestiynau mwyaf dyrys hyn, ond pam na allwn ni arwain y ffordd? Pam mae'n rhaid inni aros am benderfyniad i greu confensiwn cyfansoddiadol i'r DU gyfan gan San Steffan? Pam na allwn ni fod yn rhag-ddywediadol? Pam na allwn ni ddechrau yma a chael yr union fath o drafodaeth ymgysylltiol y mae ef wedi ei rhoi ger ein bron, gan ddechrau yma yng Nghymru, a chyda'r gobaith o weithredu fel catalydd ar gyfer trafodaethau ehangach ledled yr ynysoedd hyn?