English: Diolch, Llywydd. I move the amendment in the name of Darren Millar. First of all, I would like to thank the Minister for her statement. I recognise the difficult financial backdrop that this year's budget has been drafted within. There are, hopefully, though, some positive signs that the current high levels of inflation will now start to ease over the course of this year. Thanks to the decisive action taken by the Prime Minister and the Chancellor, the Bank of England is now suggesting that any economic downturn will be shorter and shallower than first thought. Some of the decisions that were taken were difficult, we know, but they were the medicine that we needed to improve the health of the UK's finances. We now need Ministers here, in this place, in Wales, to start dealing properly with the huge challenges this country is facing and stop looking for other people to blame. Because challenges can be overcome, and if we're going to create the Wales that we all want to see, then the Welsh Government needs to step up and sort things out here. Llywydd, we know what the immediate issues facing our communities are. We debate these here week after week in this Chamber. This budget has to deal with the immediate pressures facing society, so we have to prioritise our actions and make sure that we deliver on these. I know that the Minister understands this, and there are areas in the draft budget that I generally do welcome, such as the additional money for mental health services, the additional non-domestic rates relief for businesses in the retail, leisure and hospitality sectors, and also the increase in the local government settlement. But, despite this, there are areas of the draft budget where the Welsh Government are letting so many people down, as we've just heard from the Chair of the Finance Committee, such as the real-terms cut in the education budget. Then there's the real-terms cut in the health and social care budgets. And let's not forget that the only Government in Britain to actually cut the NHS budget was a Labour Government here in Wales in 2012. And we know that even before the pandemic, the Labour Government were only spending around £1.05 of the £1.20 that they received from UK Government for every £1.00 spent in England, in both the education and the health services here. The people of Wales need to know where that additional money has been spent. There are well-meaning announcements, such as the real living wage for social care workers and teachers' pay uplift, but we know that councils will be expected to fund the vast majority of these increases from the revenue support grant, rather than the Welsh Government stepping in and providing direct funding to enable these, meaning much-needed resources will be directed away from front-line services. Again, this an issue that has been raised by councils on numerous occasions and where they will be told, 'It's in your settlement', which just passes the buck onto local authorities. And then there's the usual funding of pet projects, such as: the constitutional commission - a one-way talking shop; millions being spent on unnecessary tinkering around the elections policy and more politicians, which take money from public services and focus it here in Cardiff Bay; and not to mention things like universal basic income pilots and blanket 20 mph default speed restrictions. For the Government that has called this very budget 'A budget for hard times', it doesn't seem as if Ministers are solely focused on these hard times, does it? To put it simply, Llywydd, we need a plan that focuses on the immediate problems faced by the people and businesses of Wales, and this is where the Welsh Conservatives believe that the draft budget can improve. We know, as a result of the autumn 2022 budget, the Welsh Government will receive an additional £1.2 billion over the next two years. Let's spend that money on delivering on people's priorities instead of what I've mentioned earlier. In its draft budget, the Welsh Government is looking to reprioritise some nearly £90 million from within existing departmental plans to, and I quote, refocus 'limited resources towards the areas of greatest need.' In a budget of almost £23 billion, we believe that this reprioritisation work could have gone further to enable existing funding streams to do more. As a group, we have identified further funding streams worth over £100 million over the next two years that could be refocused in the immediate term, together with adjustments to some existing budgets that would be cost neutral, but help significantly towards helping people with the cost-of-living challenges, supporting businesses to create jobs and prosperity, and clearing the backlogs in our health service. Reprioritising some current funding streams is needed until the pressures we face begin to ease and services are on a more stable footing once again. However, it's difficult to find out where all of the money here is spent. I've certainly found it difficult to get under the bonnet of this budget. In my previous role within the council, I could understand every element of the budget, but it's only Ministers here who know where the pockets of potential additional funding lie. But let's be honest, how much of the £350 million in central administration funding allocated in the draft budget is spent on actually delivering on people's priorities? How does spending £6 million on elections policy, £2 million on a constitutional commission, or over £8 million on international relations -
Welsh: Diolch, Llywydd. Rwy'n cynnig y gwelliant yn enw Darren Millar. Yn gyntaf oll, hoffwn ddiolch i'r Gweinidog am ei datganiad. Rwy'n cydnabod y cefndir ariannol anodd y mae'r gyllideb eleni wedi'i drafftio ynddo. Er hynny, mae rhai arwyddion cadarnhaol y bydd y lefelau uchel presennol o chwyddiant nawr yn dechrau gostwng yn ystod eleni. Diolch i'r camau pendant a gymerwyd gan Brif Weinidog y DU a'r Canghellor, mae Banc Lloegr bellach yn awgrymu y bydd unrhyw ddirywiad economaidd yn fyrrach ac yn fasach na'r hyn a dybiwyd ar y dechrau. Roedd rhai o'r penderfyniadau a gymerwyd yn anodd, rydyn ni'n gwybod, ond nhw oedd y feddyginiaeth oedd ei hangen arnom i wella iechyd cyllid y DU. Nawr mae angen i Weinidogion yma, yn y lle hwn, yng Nghymru, ddechrau ymdrin yn iawn â'r heriau enfawr y mae'r wlad hon yn eu hwynebu a rhoi'r gorau i chwilio am bobl eraill i'w beio. Oherwydd gellir goresgyn heriau, ac os ydyn ni'n mynd i greu'r Gymru rydyn ni i gyd eisiau ei gweld, yna mae angen i Lywodraeth Cymru gamu ymlaen a rhoi trefn ar bethau yma. Llywydd, rydyn ni'n gwybod beth yw'r materion uniongyrchol y mae ein cymunedau yn eu hwynebu. Rydym yn trafod y rhain yma wythnos ar ôl wythnos yn y Siambr hon. Mae'n rhaid i'r gyllideb hon ymdrin â'r pwysau uniongyrchol y mae cymdeithas yn eu hwynebu, felly mae'n rhaid i ni flaenoriaethu ein gweithredoedd a sicrhau ein bod yn cyflawni'r rhain. Rwy'n gwybod bod y Gweinidog yn deall hyn, ac mae meysydd yn y gyllideb ddrafft yr wyf i'n eu croesawu yn gyffredinol, fel yr arian ychwanegol ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl, y rhyddhad ardrethi annomestig ychwanegol i fusnesau yn y sectorau manwerthu, hamdden a lletygarwch, a hefyd y cynnydd yn y setliad llywodraeth leol. Ond, er gwaethaf hyn, mae meysydd yn y gyllideb ddrafft lle mae Llywodraeth Cymru yn siomi cymaint o bobl, fel yr ydym newydd glywed gan Gadeirydd y Pwyllgor Cyllid, fel y toriad mewn termau real yn y gyllideb addysg. Yna mae'r toriad mewn termau real yn y cyllidebau iechyd a gofal cymdeithasol. A pheidiwn ag anghofio mai'r unig Lywodraeth ym Mhrydain i dorri cyllideb y GIG mewn gwirionedd oedd Llywodraeth Lafur yma yng Nghymru yn 2012. Ac rydyn ni'n gwybod hyd yn oed cyn y pandemig, fod y Llywodraeth Lafur dim ond yn gwario tua £1.05 o'r £1.20 roedden nhw wedi'i dderbyn gan Lywodraeth y DU am bob £1.00 oedd yn cael ei wario yn Lloegr, ar addysg a'r gwasanaethau iechyd yma. Mae pobl Cymru angen gwybod lle mae'r arian ychwanegol yna wedi cael ei wario. Ceir cyhoeddiadau llawn bwriadau da, megis y cyflog byw gwirioneddol i weithwyr gofal cymdeithasol a chodiad cyflog athrawon, ond gwyddom y bydd disgwyl i gynghorau ariannu'r mwyafrif helaeth o'r cynnydd hwn o'r grant cymorth refeniw, yn hytrach na bod Llywodraeth Cymru yn camu i mewn a darparu cyllid uniongyrchol i alluogi'r rhain, sy'n golygu y bydd adnoddau y mae mawr eu hangen yn cael eu cyfeirio oddi wrth wasanaethau rheng flaen. Unwaith eto, mae hwn yn fater sydd wedi ei godi gan gynghorau ar sawl achlysur pan ddywedir wrthyn nhw, 'Mae yn eich setliad chi', sydd dim ond yn trosglwyddo'r cyfrifoldeb i awdurdodau lleol. Ac yna mae cyllid arferol hoff brosiectau, megis: y comisiwn cyfansoddiadol - siop siarad un ffordd; miliynau yn cael eu gwario ar botsian diangen ynghylch y polisi etholiadau a mwy o wleidyddion, sy'n tynnu arian o wasanaethau cyhoeddus a'i ganolbwyntio yma ym Mae Caerdydd; heb sôn am bethau fel cynlluniau treialu incwm sylfaenol cyffredinol a chyfyngiadau cyflymder 20 mya diofyn cyffredinol. O fod yn Llywodraeth sydd wedi galw'r union gyllideb hon yn 'Gyllideb ar gyfer amseroedd caled', nid yw'n ymddangos fel pe bai Gweinidogion yn canolbwyntio'n llwyr ar yr amseroedd caled hyn, nag yw hi? I'w roi'n syml, Llywydd, mae angen cynllun sy'n canolbwyntio ar y problemau uniongyrchol y mae pobl a busnesau Cymru yn eu hwynebu a dyma lle mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn credu y gall y gyllideb ddrafft wella. Gwyddom, o ganlyniad i gyllideb hydref 2022, y bydd Llywodraeth Cymru yn cael £1.2 biliwn yn ychwanegol dros y ddwy flynedd nesaf. Gadewch i ni wario'r arian hwnnw ar gyflawni blaenoriaethau pobl yn lle ar yr hyn rydw i wedi'i grybwyll yn gynharach. Yn ei chyllideb ddrafft, mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu ailflaenoriaethu tua bron i £90 miliwn o gynlluniau adrannol presennol er mwyn, a dyfynnaf, 'ailbennu ffocws ein hadnoddau cyfyngedig i roi sylw i'r meysydd â'r angen mwyaf.' Mewn cyllideb o bron i £23 biliwn, credwn y gallai'r gwaith ailflaenoriaethu hwn fod wedi mynd ymhellach i alluogi ffrydiau ariannu presennol i wneud mwy. Fel grŵp, rydym wedi nodi ffrydiau ariannu ychwanegol gwerth dros £100 miliwn dros y ddwy flynedd nesaf y gellid eu hailganolbwyntio yn y tymor uniongyrchol, ynghyd ag addasiadau i rai cyllidebau presennol a fyddai'n gost niwtral, ond yn helpu'n sylweddol tuag at helpu pobl gyda'r heriau costau byw, cefnogi busnesau i greu swyddi a ffynnu, a chlirio'r ôl-groniadau yn ein gwasanaeth iechyd. Mae angen ailflaenoriaethu rhai ffrydiau ariannu presennol nes bod y pwysau sy'n ein hwynebu yn dechrau lleddfu a bod gwasanaethau mewn sefyllfa sefydlog unwaith eto. Er hynny, mae'n anodd canfod lle mae'r holl arian yma'n cael ei wario. Yn sicr dwi wedi ei chael hi'n anodd gweld glo mân y gyllideb hon. Yn fy rôl flaenorol o fewn y cyngor, gallwn ddeall pob elfen o'r gyllideb, ond dim ond Gweinidogion yma sy'n gwybod lle mae pocedi cyllid ychwanegol posib yn gorwedd. Ond gadewch i ni fod yn onest, faint o'r £350 miliwn o gyllid gweinyddu canolog a ddyrannwyd yn y gyllideb ddrafft sy'n cael ei wario ar gyflawni blaenoriaethau pobl mewn gwirionedd? Sut mae gwario £6 miliwn ar bolisi etholiadau, £2 filiwn ar gomisiwn cyfansoddiadol, neu dros £8 miliwn ar gysylltiadau rhyngwladol -