English: Yes, thank you for the series of questions. The end goal, in terms of the restrictions we've introduced, is to reduce and suppress the virus and to avoid harm. And you'll have seen the UK Government's chief scientific adviser and the Chief Medical Officer for England yesterday indicating that, unless measures are taken to arrest the spread of the virus, we can expect, by mid October, on current growth rates across the UK, to see 50,000 cases a day, with the attendant increase in hospitalisations that would produce, and, unfortunately, the attendant increase in deaths. So, the measures we are taking now are to avoid that harm taking place. There's both the responsibility of Governments across the UK, of our health service, to prepare for the potential increase in cases, but, equally, the personal responsibility that we share and our own role as leaders, not just within our particular political parties, but within our communities, for the sort of conduct that we all need to reconsider about how we reduce our contacts, how we understand and follow the rules, and, in particular, the rules around household contact. I think one of the more difficult things we've had to do is to change the extended household arrangements and to move to single households in those areas with local restrictions. That's because the evidence is that household contact is the primary driver. And so it's really important that people understand you should have an exclusive group of four households, and the same four households. It doesn't mean you each choose four different households. Four households, in other areas of Wales, for indoor contact, including if you're going out to a pub or a restaurant together - to only be with those people when you're making your booking. If that doesn't happen, then we're likely to see a further increase in the spread of the virus, with all of its harm. And we are doing this to avoid harm and to avoid a national lockdown. Now, I appreciate it's a turn of phrase, but the phrase 'to avoid a national lockdown at all costs', well, that can't be right, because, potentially, 'all costs' is the significant exponential increase in cases and harm that we're trying to avoid. We have been very clear, though, that a national lockdown is the last resort to avoid that significant scale of harm. That remains the case for this Government, and, indeed, others across the UK. And we've already set out our stall: we'll take other measures, and the closure of schools being the last point, before we take any other action. The very last thing we want to do is to close schools, for reasons that Members understand. The new normal will depend on how successful we are in actually following that guidance on social distancing and in reducing our contacts, and not having large amounts of indoor contact with significantly different groups of people. That's why we have the extended household rules in place. If we do that, then it is possible we can go through the winter without needing to take even more significant measures. You will have seen the Prime Minister announcing, both through the media and then today in his statement in the House of Commons, significant national measures that are being taken across the whole of England. We are meeting to discuss what we will do in Wales, and, as soon as we're able to, as the First Minister indicated earlier, we'll come to this place. And that really does depend on how we land with the conversations that are still taking place as I'm in the Chamber, and when I leave later on to join those conversations. In universities, I'm very pleased to say that the challenges about the large amounts of mixing that normally happen at university time at the start of the year - well, I actually want to praise universities and the National Union of Students in Wales and their members for the very responsible approach they're taking at leadership level. The education Minister will have more to say this week on the measures that are being taken in university towns and cities. On the reduction in elective care, I've been very upfront about the fact there has been a reduction in elective care throughout the pandemic - partly driven by the measures we've needed to take in ending elective activity at one point largely, partly driven by the reluctance of people to come into a hospital setting for their treatment, and now partly driven by the reality that, with more people in need because of that slowing down of our ability to process, that comes up against a service that isn't able to see the same number of people at the same time as it would previously have done because of the COVID security requirements, including significant personal protective equipment requirements for our staff. So, that is going to be a real challenge here in Wales and across the rest of the UK. We have no plans for mandatory vaccination; we do not intend to take primary law-making powers to do so. Every year, we have a conversation about the flu vaccine, and your predecessor in the shadow health spokesperson role would, every year, ask me about whether we would mandate staff in our health service to have the flu vaccine. And, every year, we decided not to, and that's still the position we're in now. And I said last night mandation would be the most extreme and most unlikely action, and we are not planning to do so. It is not what we intend to do. So, our plan for vaccination, if and when we have a COVID vaccine, is to do so on a basis where we explain the benefits and understand that, and I think we'll have very high levels of public uptake. And I just don't think I haven't been clear this is not something that Government is planning to do. And that is the clear and, I think, unambiguous position of the Government here.
Welsh: Ie, diolch i chi am y gyfres o gwestiynau. Y nod terfynol, o ran y cyfyngiadau a gyflwynwyd, yw lleihau a rhwystro'r feirws ac osgoi niwed. Ac fe fyddwch wedi gweld prif gynghorydd gwyddonol Llywodraeth y DU a Phrif Swyddog Meddygol Lloegr yn nodi ddoe, oni fydd mesurau yn cael eu cymryd i atal lledaeniad y feirws, y gallwn ddisgwyl gweld, erbyn canol mis Hydref, ar gyfraddau twf cyfredol ledled y DU, 50,000 o achosion y dydd, gyda chynnydd cysylltiedig yn nifer yr achosion mewn ysbytai y byddai hynny'n ei achosi, yn ogystal, yn anffodus, â'r cynnydd yn nifer y marwolaethau. Felly, diben y mesurau yr ydym ni'n eu cyflwyno nawr yw ceisio osgoi'r niwed hwnnw. Cyfrifoldeb Llywodraethau ledled y DU, ein gwasanaeth iechyd, yw paratoi ar gyfer y cynnydd posibl mewn achosion, ond, yn yr un modd, mae'r cyfrifoldeb personol a rannwn ni i gyd a'n swyddogaeth ni fel arweinwyr, nid yn unig o fewn ein pleidiau gwleidyddol penodol ni, ond yn ein cymunedau ni, am y math o ymddygiad y mae angen i bob un ohonom ei ailystyried o ran sut i gyfyngu ar ein cysylltiadau, sut rydym yn deall ac yn dilyn y rheolau, ac, yn benodol, y rheolau sy'n ymwneud â chyswllt aelwydydd. Rwy'n credu mai un o'r pethau anoddaf y bu'n rhaid i ni eu gwneud yw newid y trefniadau ynglŷn ag aelwydydd estynedig a symud tuag at aelwydydd unigol yn yr ardaloedd hynny sydd â chyfyngiadau lleol. Y rheswm am hynny yw mai cyswllt rhwng aelwydydd yw'r prif ysgogiad. Ac felly mae'n bwysig iawn bod pobl yn deall y dylech gael grŵp wedi'i gyfyngu i bedair aelwyd, a'r un bedair aelwyd. Nid yw'n golygu eich bod i gyd yn dewis pedair aelwyd arall. Pedair aelwyd, mewn rhannau eraill o Gymru, i gael cyswllt dan do, gan gynnwys pan ydych yn mynd allan i dafarn neu fwyty gyda'ch gilydd - i fod gyda'r bobl hynny'n unig wrth archebu eich lle. Os na fydd hynny'n digwydd, yna fe fyddwn ni'n debygol iawn o weld cynnydd pellach yn lledaeniad y feirws, gyda'r holl niwed a ddaw yn sgil hynny. Ac rydym yn gwneud hyn i osgoi niwed ac osgoi cyfnod clo cenedlaethol. Nawr, rwy'n gwerthfawrogi mai ymadrodd yw hwn, ond mae'r ymadrodd 'i osgoi cyfnod clo cenedlaethol ar bob cyfrif', wel, ni all fod yn addas, oherwydd, o bosibl, 'pob cyfrif' yw'r cynnydd cyflym a sylweddol mewn achosion a niwed yr ydym ni'n ceisio ei osgoi. Rydym wedi bod yn glir iawn, serch hynny, mai cyfnod clo cenedlaethol yw'r dewis olaf ar gyfer osgoi'r raddfa sylweddol honno o niwed. Dyna fel y mae hi o hyd yn y Llywodraeth hon, ac, yn wir, mewn llywodraethau eraill ledled y DU. Ac rydym ni eisoes wedi codi ein stondin: fe fyddwn ni'n cymryd camau eraill, a chau ysgolion yw'r pwynt olaf, cyn i ni gymryd unrhyw gamau eraill. Y peth olaf un yr ydym ni'n dymuno ei wneud yw cau ysgolion, am resymau y mae'r Aelodau'n eu deall. Fe fydd y normal newydd yn dibynnu ar ba mor llwyddiannus yr ydym ni'n dilyn y canllawiau hynny ar gadw pellter cymdeithasol ac wrth leihau ein cysylltiadau ni, a pheidio â bod â llawer iawn o gyswllt â grwpiau sylweddol o bobl amrywiol dan do. Dyna pam mae gennym ni reolau ynglŷn ag aelwydydd estynedig ar waith. Os gwnawn ni hynny, yna mae'n bosibl y gallwn ni ddal trwy'r gaeaf heb orfod cymryd camau mwy sylweddol eto. Rydych chi wedi gweld y Prif Weinidog yn cyhoeddi, drwy'r cyfryngau ac yna yn ei ddatganiad heddiw yn Nhŷ'r Cyffredin, fesurau cenedlaethol sylweddol sy'n cael eu cymryd ledled Lloegr. Rydym ninnau'n cyfarfod i drafod yr hyn y byddwn ni'n ei wneud yng Nghymru, a chyn gynted ag y gallwn ni, fel y nododd Prif Weinidog Cymru'n gynharach, fe fyddwn yn dod i'r fan hon. Ac mae hynny'n wir yn dibynnu ar yr hyn a benderfynir yn y trafodaethau sy'n dal i ddigwydd tra rwyf i yn y Siambr, a phan fyddaf y gadael yn nes ymlaen i ymuno â'r trafodaethau hynny. O ran y prifysgolion, rwy'n falch iawn o ddweud bod yr heriau sy'n gysylltiedig â'r maint sylweddol o gymysgu sy'n digwydd fel arfer ar ddechrau blwyddyn prifysgol - wel, hoffwn ganmol prifysgolion ac Undeb Cenedlaethol y Myfyrwyr yng Nghymru a'u haelodau nhw am y dull cyfrifol iawn y maen nhw'n ei ddefnyddio ar lefel arweinyddiaeth. Fe fydd gan y Gweinidog Addysg fwy i'w ddweud yr wythnos hon am y mesurau sy'n cael eu cymryd mewn trefi a dinasoedd prifysgol. O ran lleihau gofal dewisol, rwyf wedi bod yn agored iawn ynglŷn â'r ffaith fod yna ostyngiad wedi bod mewn gofal dewisol drwy gydol y pandemig - a ysgogwyd yn rhannol gan y mesurau y bu angen i ni eu cymryd i roi terfyn ar weithgarwch dewisol ar un pwynt yn bennaf, ac a ysgogwyd yn rhannol gan amharodrwydd pobl i ddod i mewn i ysbyty ar gyfer eu triniaethau, ac a ysgogwyd yn rhannol erbyn hyn gan y sefyllfa wirioneddol, gyda mwy o bobl mewn angen oherwydd bod ein gallu ni i brosesu yn arafu. Mae hyn yn gorfod wynebu gwasanaeth na all weld yr un nifer o bobl ar yr un pryd ag y gwnaethai o'r blaen oherwydd gofynion diogelwch COVID, gan gynnwys gofynion cyfarpar amddiffynnol personol sylweddol ar gyfer ein staff ni. Felly, fe fydd honno'n her wirioneddol yma yng Nghymru a ledled gweddill y DU. Nid oes gennym unrhyw gynlluniau ar gyfer brechu gorfodol; nid ydym yn bwriadu ceisio pwerau deddfu sylfaenol i wneud hynny. Bob blwyddyn, rydym yn cael trafodaeth am y brechlyn ffliw, ac arferai eich rhagflaenydd chi fel llefarydd iechyd yr wrthblaid, bob blwyddyn, ofyn i mi a fyddem ni'n mandadu bod staff yn ein gwasanaeth iechyd ni'n cael y brechlyn ffliw. Bob blwyddyn, fe fyddem ni'n penderfynu peidio gwneud hynny, a dyna'r sefyllfa yr ydym ni ynddi ar hyn o bryd hefyd. Ac fe ddywedais i neithiwr mai gorfodaeth fyddai'r cam mwyaf eithafol a mwyaf annhebygol, ac nid ydym ni'n bwriadu gwneud hynny. Nid dyna yw ein bwriadu ni. Felly, ein cynllun ar gyfer brechu, os a phan gawn ni frechlyn COVID, yw gwneud hynny gan esbonio'r manteision a'u deall, ac rwy'n credu y bydd llawer iawn o'r cyhoedd yn cydsynio i gael y brechlyn. Ac nid wyf i o'r farn i mi beidio â bod yn eglur nad yw hyn yn rhywbeth y mae'r Llywodraeth yn bwriadu ei wneud. A dyna safbwynt clir a diamwys y Llywodraeth yn hyn o beth, yn fy marn i.