techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, Llywydd, we were glad to have the report, of course, having commissioned it, and we will want to consider very carefully its recommendations. There's to be an orthopaedic summit in August that the Minister will lead, and that will bring people, not just from the Welsh Government, but from the wider clinical community, around the table to consider the recommendations and to draw up a plan for implementation. There are a series of things in the report that we think we will be able to move on in the short term: immediate actions in relation to high-volume and low-complexity procedures, for example, the formation of a day-case delivery network, and the work that is going on to create greater capacity, protected capacity for orthopaedic surgery at the Royal Glamorgan as a surgical hub for Cwm Taf Morgannwg, at Neath Port Talbot Hospital for expanded and protected capacity there, and work that's happened in the past at Prince Philip Hospital to make sure that planned surgery can be carried out in that way. Now, when the Minister met with the Royal College of Surgeons last week, there was a recognition that what we need to do in Wales is focus in the immediate future on better use of existing capacity and facilities, so that we can work on the proposals that the blueprint and the strategy provide.
Welsh: Wel, Llywydd, roeddem yn falch o gael yr adroddiad, wrth gwrs, ar ôl ei gomisiynu, a byddwn eisiau ystyried ei argymhellion yn ofalus iawn. Bydd uwchgynhadledd orthopedig ym mis Awst y bydd y Gweinidog yn ei harwain, a bydd hynny'n dod â phobl, nid yn unig o Lywodraeth Cymru, ond o'r gymuned glinigol ehangach, o gwmpas y bwrdd i ystyried yr argymhellion a llunio cynllun gweithredu. Mae cyfres o bethau yn yr adroddiad y credwn y byddwn yn gallu eu symud ymlaen yn y tymor byr: camau gweithredu ar unwaith mewn cysylltiad â gweithdrefnau lefel uchel a chymhlethdod isel, er enghraifft, ffurfio rhwydwaith cyflawni achosion dydd, a'r gwaith sy'n mynd rhagddo i greu mwy o gapasiti, capasiti wedi'i ddiogelu ar gyfer llawdriniaeth orthopedig yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg fel canolfan lawfeddygol ar gyfer Cwm Taf Morgannwg, yn Ysbyty Castell-nedd Port Talbot am gapasiti estynedig a gwarchodedig yno, a gwaith sydd wedi digwydd yn y gorffennol yn Ysbyty'r Tywysog Philip i sicrhau y gellir cynnal llawdriniaethau wedi'u cynllunio yn y ffordd honno. Nawr, pan gyfarfu'r Gweinidog â Choleg Brenhinol y Llawfeddygon yr wythnos diwethaf, cydnabuwyd mai'r hyn y mae angen i ni ei wneud yng Nghymru yw canolbwyntio yn y dyfodol agos ar well defnydd o'r capasiti a'r cyfleusterau presennol, fel y gallwn weithio ar y cynigion y mae'r glasbrint a'r strategaeth yn eu darparu.
English: Llywydd, studies in Chepstow and the surrounding area have been undertaken, and consideration is being given by Monmouthshire council to sustainable transport opportunities. The forthcoming clean air Bill will include proposals to improve air quality across Wales, including the Monmouth constituency.
Welsh: Llywydd, mae astudiaethau yng Nghas-gwent a'r cyffiniau wedi'u cynnal, ac mae cyngor sir Fynwy yn ystyried cyfleoedd trafnidiaeth gynaliadwy. Bydd y Bil aer glân sydd ar ddod yn cynnwys cynigion i wella ansawdd aer ledled Cymru, gan gynnwys etholaeth Mynwy.
English: Thank you, First Minister, for the response, and I thank you for acknowledging the issues around Chepstow. That's one of my main issues, because air pollution on the A48, and particularly the route on Hardwick Hill, which you will be aware of, is one of the most polluted stretches of roads in Wales. Residents have been pushing for a bypass for some years to help alleviate the issue. As I'm sure you're already aware, First Minister, the Welsh transport appraisal guidance process for this project and other measures is currently under way, and Monmouthshire County Council and partners, indeed with Welsh Government, have spent almost £500,000 there - £300,012 was contributed by Welsh Government. It's disappointing then to hear that the current new council administration are looking at pulling away from further work on this scheme, regardless of how much it's needed. Now, I understand it's the policy of your Government to consider new road building where to do so would improve air quality. First Minister, will the Government continue working with partners to progress the Chepstow bypass to reduce air pollution in congested areas, and how is the Government delivering on the recommendations of the Burns commission to improve access to public transport and active travel in the area to provide viable greener transport for the immediate future? Thank you.
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am yr ymateb, a diolch i chi am gydnabod y materion sy'n ymwneud â Chas-gwent. Dyna un o fy mhrif faterion, oherwydd llygredd aer ar yr A48, ac yn enwedig Rhiw Hardwick, y byddwch yn ymwybodol ohono, sef un o'r ffyrdd mwyaf llygredig yng Nghymru. Mae trigolion wedi bod yn pwyso am ffordd osgoi ers rhai blynyddoedd i helpu i leddfu'r broblem. Fel y gwyddoch chi eisoes, mae'n siŵr, Prif Weinidog, mae proses canllawiau arfarnu trafnidiaeth Cymru ar gyfer y prosiect hwn a mesurau eraill ar y gweill ar hyn o bryd, ac mae Cyngor Sir Fynwy a phartneriaid, yn wir gyda Llywodraeth Cymru, wedi gwario bron i £500,000 yno - cyfrannwyd £300,012 gan Lywodraeth Cymru. Mae'n siomedig wedyn clywed bod gweinyddiaeth newydd bresennol y cyngor yn ystyried tynnu'n ôl o waith pellach ar y cynllun hwn, ni waeth faint yw'r angen amdano. Nawr, deallaf mai polisi eich Llywodraeth yw ystyried adeiladu ffyrdd newydd pan fyddai gwneud hynny'n gwella ansawdd aer. Prif Weinidog, a wnaiff y Llywodraeth barhau i weithio gyda phartneriaid i ddatblygu ffordd osgoi Cas-gwent i leihau llygredd aer mewn ardaloedd lle ceir tagfeydd, a sut y mae'r Llywodraeth yn cyflawni argymhellion comisiwn Burns i wella mynediad i drafnidiaeth gyhoeddus a theithio llesol yn yr ardal i ddarparu trafnidiaeth fwy gwyrdd hyfyw ar gyfer y dyfodol agos? Diolch.
English: The next item is the business statement and announcement, and I call on the Trefnydd to make the statement. Lesley Griffiths.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes, a dwi'n galw ar y Trefnydd i wneud y datganiad hwnnw. Lesley Griffiths.
English: Diolch, Llywydd. There is one change to this week's business. The motion to agree the Renting Homes (Wales) Act 2016 (Consequential Amendments) Regulations 2022 has been withdrawn from today's agenda. Draft business for the next three sitting weeks is set out on the business statement and announcement, which can be found amongst the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae un newid i fusnes yr wythnos hon. Mae'r cynnig i gytuno ar Reoliadau Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016 (Diwygiadau Canlyniadol) 2022 wedi'i dynnu'n ôl o'r agenda heddiw. Mae'r busnes drafft ar gyfer y tair wythnos nesaf wedi'i nodi ar y datganiad a chyhoeddiad busnes, sydd i'w weld ymhlith y papurau cyfarfod sydd ar gael i'r Aelodau yn electronig.
English: Thank you, Trefnydd, for your statement. Can I ask for a written statement please from the Minister for Health and Social Services on the impact of tourism on health services, particularly in north Wales? As you will know, north Wales is a beautiful place for people to visit, and we have many thousands of people who come to enjoy everything that we've got to offer on our doorstep, but one of the things it does give pressure to is our health service, because, of course, some people will require unplanned care during their visit. We know that we have a health board that is in under pressure, particularly at Ysbyty Glan Clwyd, which is smack bang in the middle of the heart of the tourism belt in north Wales, and I wonder whether this is something that could be properly considered by the Welsh Government in terms of whether enough resources are being given to our health boards to be able to cope with the significant numbers of visitors that we get. As I say, we want to welcome them, but we also need to make sure they have a good experience, particularly if they fall ill.
Welsh: Diolch, Trefnydd, am eich datganiad. A gaf i ofyn am ddatganiad ysgrifenedig gan y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ar effaith twristiaeth ar wasanaethau iechyd, yn enwedig yn y gogledd? Fel y gwyddoch chi, mae'r gogledd yn lle hardd i bobl ymweld ag ef, ac mae gennym ni filoedd lawer o bobl sy'n dod i fwynhau popeth sydd gennym ni i'w gynnig ar stepen ein drws, ond un o'r pethau y mae'n rhoi pwysau arno yw ein gwasanaeth iechyd, oherwydd, wrth gwrs, bydd angen gofal heb ei gynllunio ar rai pobl yn ystod eu hymweliad. Gwyddom ni fod gennym ni fwrdd iechyd sydd o dan bwysau, yn enwedig yn Ysbyty Glan Clwyd, sy'n union yng nghanol yr ardal dwristiaeth yn y gogledd, a tybed a yw hyn yn rhywbeth y gallai Llywodraeth Cymru ei ystyried yn briodol o ran a oes digon o adnoddau'n cael eu rhoi i'n byrddau iechyd er mwyn gallu ymdopi â'r niferoedd sylweddol o ymwelwyr yr ydym ni'n eu cael. Fel y dywedais i, rydym ni eisiau eu croesawu nhw, ond mae angen i ni hefyd sicrhau eu bod yn cael profiad da, yn enwedig os ydyn nhw'n mynd yn sâl.
English: Thank you very much. Just last Thursday, the Minister for Health and Social Services attended the Cabinet sub-committee for north Wales, which I chaired, and representatives - the chair and chief executive - from Betsi Cadwaladr University Health Board were present. It was actually a topic that we did discuss, and it was certainly raised by the chief executive with the Minister. I don't think there's a need for a written statement currently, because, certainly, from the discussions that were had, it was clear from the health board that this is something that they take into consideration.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Ddydd Iau diwethaf, roedd y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yn bresennol yn is-bwyllgor y Cabinet ar gyfer y gogledd, y gwnes i ei gadeirio, ac yr oedd cynrychiolwyr - y cadeirydd a'r prif weithredwr - o Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr yn bresennol. Roedd mewn gwirionedd yn bwnc y gwnaethom ni ei drafod, ac yn sicr, cafodd ei godi gyda'r Gweinidog gan y prif weithredwr. Nid wyf i'n credu bod angen datganiad ysgrifenedig ar hyn o bryd, oherwydd, yn sicr, o'r trafodaethau yr ydym ni wedi'u cael, yr oedd yn amlwg gan y bwrdd iechyd fod hyn yn rhywbeth y maen nhw'n ei ystyried.
English: The chaos in Westminster isn't just something we can witness as spectators - it will have profound impacts on how Government operates in Wales. I would request a debate straight after recess so that we can decide how to protect devolution and the interests of the people of Wales. By then, there'll be a new UK Prime Minister, and I want there to be a plan so that the First Minister can make demands of that Prime Minister, like stopping attacks on human rights, withdrawing the threat to Welsh legislation, and that Westminster should give us the billions they owe Wales for HS2 and promised European Union replacement funds that haven't materialised. Can we demand a new Wales Act, devolving rail infrastructure, the Crown Estate, broadcasting, anything that needs protecting from these wreckers in Westminster? We cannot allow our fate to be decided by default or indifference; we need to make these demands, and I'd like a debate, please, so that we can make those decisions as a Senedd.
Welsh: Nid rhywbeth y gallwn ni fod yn dystion iddo fel gwylwyr yn unig yw'r anhrefn yn San Steffan - bydd yn cael effaith ddofn ar y ffordd y mae'r Llywodraeth yn gweithredu yng Nghymru. Byddwn i'n gofyn am ddadl yn syth ar ôl y toriad fel y gallwn ni benderfynu sut i ddiogelu datganoli a buddiannau pobl Cymru. Erbyn hynny, bydd Prif Weinidog newydd yn y DU, ac yr wyf i eisiau cael cynllun fel y gall Prif Weinidog Cymru wneud galwadau ar y Prif Weinidog hwnnw, fel atal ymosodiadau ar hawliau dynol, tynnu'n ôl y bygythiad i ddeddfwriaeth Cymru, ac y dylai San Steffan roi'r biliynau i ni sy'n ddyledus i Gymru ar gyfer HS2 a chronfeydd newydd yr Undeb Ewropeaidd nad ydyn nhw wedi dod i'r fei. A allwn ni fynnu Deddf Cymru newydd, sy'n datganoli seilwaith rheilffyrdd, Ystad y Goron, darlledu, unrhyw beth y mae angen ei ddiogelu rhag y chwalwyr hynny yn San Steffan? Ni allwn ni ganiatáu i'n tynged gael ei benderfynu'n ddiofyn neu'n ddifater; mae angen i ni wneud y galwadau hyn, a hoffwn i gael dadl, os gwelwch yn dda, fel y gallwn ni wneud y penderfyniadau hynny fel Senedd.
English: Thank you. I certainly don't disagree with your comments around the chaos that we are seeing in Westminster. Clearly, it's been a very paralysed Government, and continues to be so. But I do want to reassure you that, as Ministers - and obviously, the First Minister directly with the Prime Minister - we continue to engage with the UK Government, to make sure that issues that are of very high importance here and also to the people of Wales are considered at every opportunity. As you say, by the time we come back after the summer recess, there will be a new Prime Minister. I'm sure the First Minister will seek an urgent meeting, and, if there is an update, I will ensure that happens.
Welsh: Diolch. Yn sicr, nid wyf i'n anghytuno â'ch sylwadau ynghylch yr anhrefn yr ydym ni'n ei weld yn San Steffan. Yn amlwg, mae wedi bod yn Llywodraeth wedi'i pharlysu'n fawr, ac mae'n parhau felly. Ond yr wyf i eisiau'ch sicrhau, fel Gweinidogion - ac yn amlwg, y Prif Weinidog yn uniongyrchol â Phrif Weinidog y DU - ein bod ni'n parhau i ymgysylltu â Llywodraeth y DU, i sicrhau bod materion sydd o bwys mawr iawn yma a hefyd i bobl Cymru yn cael eu hystyried ar bob cyfle. Fel y dywedwch chi, erbyn i ni ddod yn ôl ar ôl toriad yr haf, bydd Prif Weinidog newydd ar gyfer y DU. Rwy'n siŵr y bydd Prif Weinidog Cymru yn gofyn am gyfarfod brys, ac, os oes diweddariad, byddaf i'n sicrhau bod hynny'n digwydd.
English: I want to ask for a Government statement on the census, the first part being about the population changes in Wales. Population change is a good proxy for relative affluence, as the more successful areas have a higher population growth rate, while the poorer areas have a relative or actual population decrease. I'd like the statement to include how the Welsh Government is going to promote growth in the areas with population loss. The second part of the statement would be on Welsh language growth and decline by council areas. I predict that Monmouthshire will have its largest ever Welsh-speaking population, but that Ynys Môn will continue to show a decline in both actual and percentage of Welsh speakers. I'd like the statement to discuss the number of areas with over 70 per cent Welsh speakers. I would also like to ask for a statement on knotweed and the responsibility for its eradication. One of my constituents had this reply from Natural Resources Wales: 'Landowners have the responsibility to contain the spread of knotweed on their own land. If it has got to the point where it is spreading onto neighbouring land, the neighbour has the ability to contact their council and local police force on 101 to get them to enforce a notice on the landlord, to force them to contain the spread'. The council denies it has the powers. Can a clear statement on responsibility be made?
Welsh: Rwyf i eisiau gofyn am ddatganiad gan y Llywodraeth ar y cyfrifiad, ac mae'r rhan gyntaf yn ymwneud â newidiadau yn y boblogaeth yng Nghymru. Mae newid yn y boblogaeth yn ddirprwy da ar gyfer cyfoeth cymharol, gan fod gan yr ardaloedd mwy llwyddiannus gyfradd twf poblogaeth uwch, a bod gan yr ardaloedd tlotach ostyngiad cymharol neu wirioneddol yn y boblogaeth. Hoffwn i'r datganiad gynnwys sut y bydd Llywodraeth Cymru yn hyrwyddo twf yn yr ardaloedd sy'n colli poblogaeth. Byddai ail ran y datganiad yn ymwneud â thwf a dirywiad yn yr iaith Gymraeg fesul ardaloedd cynghorau. Rwy'n rhagweld y bydd gan sir Fynwy ei phoblogaeth fwyaf erioed sy'n medru'r Gymraeg, ond bydd Ynys Môn yn parhau i ddangos gostyngiad gwirioneddol ac yng nghanran y siaradwyr Cymraeg. Hoffwn i'r datganiad drafod nifer yr ardaloedd sydd â dros 70 y cant o siaradwyr Cymraeg. Hoffwn i hefyd ofyn am ddatganiad ar glymog a'r cyfrifoldeb dros ei ddileu. Cafodd un o fy etholwyr yr ateb hwn gan Cyfoeth Naturiol Cymru: 'Mae gan dirfeddianwyr gyfrifoldeb i atal clymog rhag lledaenu ar eu tir eu hunain. Os yw wedi cyrraedd y pwynt lle mae'n lledaenu ar dir cyfagos, mae gan y cymydog y gallu i gysylltu â'u cyngor a'u heddlu lleol ar 101 i'w cael i orfodi hysbysiad ar y landlord, i'w orfodi i atal yr ymlediad'. Mae'r cyngor yn gwadu bod ganddo'r pwerau. A oes modd gwneud datganiad clir am gyfrifoldeb?
English: Thank you. Just in relation to your question around knotweed, I know the Welsh Government has recently published an updated information sheet, which is aimed at community and voluntary groups, with advice on taking action on land they manage where there is Japanese knotweed. So, we are very well aware of the problems that it causes, and its occurrence throughout Wales. And as you say, the responsibility for it always lies with the landowner. The Welsh Government does continue to work with partners, and that includes Natural Resources Wales, and obviously all our local authorities, third sector, et cetera, to be able to control and eradicate it here in Wales. In response to the census, the Minister for Finance and Local Government did publish a written statement welcoming the first results from the 2021 census, and I know the results were also laid before the Senedd. The Minister is looking forward to the publication of further data in October this year, and that will include more detail about the population in specific areas of Wales, and important new topics such as gender identity, sexual orientation, veterans of the UK armed forces, as well as information about how many people speak Welsh.
Welsh: Diolch. O ran eich cwestiwn ynghylch clymog, gwn i fod Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi taflen wybodaeth gyda'r wybodaeth ddiweddaraf yn ddiweddar, yn benodol ar gyfer grwpiau cymunedol a gwirfoddol, gyda chyngor ar weithredu ar dir y maen nhw'n ei reoli lle mae clymog Japan. Felly, yr ydym ni'n ymwybodol iawn o'r problemau y mae'n eu hachosi, a'r problemau y mae'n eu hachosi ledled Cymru. Ac fel y dywedwch chi, y tirfeddiannwr sy'n gyfrifol amdano bob amser. Mae Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio gyda phartneriaid, ac mae hynny'n cynnwys Cyfoeth Naturiol Cymru, ac yn amlwg mae pob un o'n hawdurdodau lleol, y trydydd sector, ac ati, yn gallu ei reoli a'i ddileu yma yng Nghymru. Mewn ymateb i'r cyfrifiad, cyhoeddodd y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol ddatganiad ysgrifenedig yn croesawu canlyniadau cyntaf cyfrifiad 2021, a gwn i fod y canlyniadau hefyd wedi'u gosod gerbron y Senedd. Mae'r Gweinidog yn edrych ymlaen at gyhoeddi data arall ym mis Hydref eleni, a bydd hynny'n cynnwys mwy o fanylion am y boblogaeth mewn ardaloedd penodol o Gymru, a phynciau newydd pwysig fel hunaniaeth rhywedd, cyfeiriadedd rhywiol, cyn-filwyr lluoedd arfog y DU, yn ogystal â gwybodaeth am faint o bobl sy'n siarad Cymraeg.
English: Minister, last week, Swansea Council confirmed that a new initiative has been launched so people know leisure operators at Caswell beach have the skills and experience to provide safe and fun activities, delivered to the highest standard. This partnership with the RNLI and the Welsh Surfing Federation is a great idea, and with the growth in the number of people taking up water activities such as surfing, paddle boarding and kayaking, this charter will hopefully give people confidence about the skills of those who run activities at the beach. As you plan Government business for after the recess, would you agree to a debate in Government time for the Senedd to reflect on this year's summer period, what has worked well, and what we can do to further enhance our tourism offer, and, in particular, how these sorts of initiatives can improve both the safety and enjoyment of our beaches for all those who use them? Thank you.
Welsh: Gweinidog, yr wythnos diwethaf, cadarnhaodd Cyngor Abertawe fod menter newydd wedi'i lansio fel bod pobl yn gwybod bod gan weithredwyr hamdden ar draeth Caswell y sgiliau a'r profiad i ddarparu gweithgareddau diogel a hwyliog, wedi'u cyflwyno i'r safon uchaf. Mae'r bartneriaeth hon gyda'r RNLI a Ffederasiwn Syrffio Cymru yn syniad gwych, a gyda'r twf yn nifer y bobl sy'n ymgymryd â gweithgareddau dŵr fel syrffio, padlfyrddio a cheufadu, gobeithio y bydd y siarter hon yn rhoi hyder i bobl ynghylch sgiliau'r rhai sy'n cynnal gweithgareddau ar y traeth. Wrth i chi gynllunio busnes y Llywodraeth ar gyfer y cyfnod ar ôl y toriad, a fyddech chi'n cytuno i ddadl yn amser y Llywodraeth i'r Senedd fyfyrio ar gyfnod yr haf eleni, yr hyn sydd wedi gweithio'n dda, a beth y gallwn ni ei wneud i wella'n cynnig twristiaeth ymhellach, ac, yn benodol, sut y gall y mathau hyn o fentrau wella diogelwch a mwynhad ein traethau i bawb sy'n eu defnyddio? Diolch.
English: Thank you. It's certainly good to hear about such an initiative from Swansea with the RNLI, and I think it's a really good opportunity to remind people of the importance of water safety, particularly in hot weather. Unfortunately, we see far too many accidents and fatalities at this time of year. So, it's certainly, I think, very well worth highlighting in the Chamber today, and it's important that we do learn what has worked and make sure that we share best practice.
Welsh: Diolch. Mae'n sicr yn dda clywed am fenter o'r fath gan Abertawe gyda'r RNLI, ac rwy'n credu ei bod yn gyfle da iawn i atgoffa pobl o bwysigrwydd diogelwch dŵr, yn enwedig mewn tywydd poeth. Yn anffodus, rydym ni'n gweld gormod o lawer o ddamweiniau a marwolaethau yr adeg hon o'r flwyddyn. Felly, mae'n sicr yn werth tynnu sylw ato yn y Siambr heddiw, rwy'n credu, ac mae'n bwysig ein bod ni'n dysgu beth sydd wedi gweithio ac yn sicrhau ein bod ni'n rhannu arfer gorau.
English: I'd like to ask for a written statement on the steps that the Welsh Government is considering to take to help care workers in the wake of a big increase in fuel costs. I discussed the issue with officials in Unison yesterday. Care workers in rural areas, in particular, have to drive distances between the houses of the people they care for, and the money they receive is not enough to pay for the fuel in their cars and maintenance costs. The truth is that they are subsidising their employers, and have to cut funding from their family budgets to do that. I know that the main levers are in the hands of the UK Government in terms of reducing prices and allowing greater claims on a tax-free basis, but I'd like to ask what the Welsh Government is considering as actions, from direct payments to trying to encourage paying these workers on a weekly basis, or allowing investment from employers in pool cars, electric cars perhaps. We're talking about a situation here where austerity is really biting, and we're talking about workers who are caring and very key.
Welsh: Mi leiciwn i ofyn am ddatganiad ysgrifenedig ar y camau mae Llywodraeth Cymru yn eu hystyried i helpu gweithwyr gofal yn sgil y cynnydd mawr mewn costau tanwydd. Roeddwn i'n trafod y mater efo swyddogion undeb Unsain ddoe. Mae gweithwyr gofal mewn ardaloedd gwledig yn arbennig yn gorfod gyrru cryn bellter rhwng tai'r bobl maen nhw'n gofalu amdanyn nhw, a dydy'r arian maen nhw'n ei gael yn ôl, erbyn hyn, ddim yn ddigon i dalu costau'r tanwydd i'w ceir a chynnal a chadw. A'r gwir amdani ydy eu bod nhw mewn gwirionedd yn sybsideiddio eu cyflogwyr rŵan, ac yn gorfod torri arian o'u cyllideb deuluol er mwyn gwneud hynny. Dwi'n gwybod mai yn nwylo Llywodraeth y Deyrnas Unedig mae'r prif lifers o ran gostwng prisiau a chaniatáu hawlio mwy o arian yn ôl yn ddi-dreth ac ati, ond mi hoffwn i wybod beth mae Llywodraeth Cymru yn ei ystyried fel camau, o daliadau uniongyrchol i drio annog talu'r gweithwyr yma fesul wythnos i gael eu harian yn ôl, neu ganiatáu buddsoddi gan eu cyflogwyr nhw mewn pool cars, ceir trydan hyd yn oed. Rydym ni'n sôn yn y fan hyn am sefyllfa lle mae'r caledi wir yn brathu, ac rydym ni'n sôn am weithwyr sydd yn ofalgar ac yn gwbl, gwbl allweddol.