techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'd like to thank the Member for his question. Whilst other parties might be inconsistent in their approach to climate change, we will remain absolutely resolute in our determination to meet our international obligations and, indeed, to grow the green economy, which is of enormous value to communities right across Wales. In terms of green energy, we know that many jobs in some of our most rural parts of Wales - particularly in the north-west and in the west - heavily rely on that sector, and we will do all that we can to grow that economic priority sector.
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r Aelod am ei gwestiwn. Er y bydd pleidiau eraill yn anghyson o bosibl yn eu hagwedd tuag at newid yn yr hinsawdd, byddwn yn parhau i fod yn gwbl bendant yn ein penderfyniad i gyflawni ein rhwymedigaethau rhyngwladol ac yn wir, i dyfu economi werdd, sydd o werth enfawr i gymunedau ledled Cymru. O ran ynni gwyrdd, gwyddom fod llawer o swyddi yn rhai o ardaloedd mwyaf gwledig Cymru - yn enwedig yn y gogledd-orllewin a'r gorllewin - yn dibynnu'n helaeth ar y sector hwnnw, a byddwn yn gwneud popeth a allwn i dyfu'r sector blaenoriaeth economaidd hwnnw.
English: Minister, I have asked successive Cabinet Secretaries and Ministers in this institution to actually start delivering on some of the rhetoric that they've talked about, especially on microgeneration in the green energy sector, and, to do that, we need a grid that can allow people to connect to it. There are many, many people who would wish to generate - or play a part in generating - green energy projects, especially farmers and landowners, but they just cannot get a grid connection. And unless Western Power Distribution and the other grid providers provide those facilities, then you are not going to be able to deliver on this part of the economy. So, what discussions are you having to develop a coherent strategy to upgrade the grid here in Wales, so that, ultimately, small and medium-sized green energy projects can, if they wish, connect to the grid and play their part in the green economy?
Welsh: Weinidog, rwyf wedi gofyn i Ysgrifenyddion Cabinet a Gweinidogion olynol yn y sefydliad hwn i ddechrau gwireddu rhywfaint o'r rhethreg y maent wedi siarad amdani, yn enwedig ar ficrogynhyrchu yn y sector ynni gwyrdd, ac er mwyn gwneud hynny, rydym angen grid sy'n gallu caniatáu i bobl gysylltu ag ef. Mae yna lawer iawn o bobl a fyddai'n dymuno cynhyrchu - neu chwarae rhan yn cynhyrchu - prosiectau ynni gwyrdd, yn enwedig ffermwyr a pherchnogion tir, ond ni allant gael cysylltiad grid. Ac oni bai bod Western Power Distribution a'r darparwyr grid eraill yn darparu'r cyfleusterau hyn, yna ni fyddwch yn gallu cyflawni yn y rhan hon o'r economi. Felly, pa drafodaethau sydd ar y gweill gennych ynglŷn â datblygu strategaeth gydlynol i uwchraddio'r grid yma yng Nghymru, er mwyn sicrhau, yn y pen draw, y gall prosiectau ynni gwyrdd bach a chanolig eu maint, os ydynt yn dymuno, gysylltu â'r grid a chwarae eu rhan yn yr economi werdd?
English: Well, of course, in terms of these responsibilities, it falls into the hands of the Cabinet Secretary for environment and natural resources. We work closely in terms of identifying the barriers for green growth, including green growth in the energy sector. Perhaps the biggest opportunity that we have - and the Member highlights the potential of this sector - perhaps the greatest opportunity could come with the autumn statement, if good news is presented later this month in regard to the tidal lagoon in Swansea bay.
Welsh: Wel, wrth gwrs, cyfrifoldebau Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd ac adnoddau naturiol yw'r rhain. Rydym yn gweithio'n agos ar nodi rhwystrau i dwf gwyrdd, gan gynnwys twf gwyrdd yn y sector ynni. Mae'n bosibl mai'r cyfle mwyaf sydd gennym - ac mae'r Aelod yn tynnu sylw at botensial y sector hwn - mae'n bosibl y gallai'r cyfle mwyaf ddod gyda datganiad yr hydref, os cawn newyddion da yn ddiweddarach y mis hwn mewn perthynas â'r morlyn llanw ym mae Abertawe.
English: Cabinet Secretary, why not embrace the excellent opportunities that exist in responding to the challenge of climate change - these positive economic opportunities? What is the Government doing to promote hydrogen fuel cell technologies in the economy at the moment? I understand that fuel cells were originally devised in Wales, as it happens, but, by now, those hydrogen fuel cells are a way particularly of powering vehicles and even trains that can run on the new metro that is being proposed for south Wales. The technology is in place and the capability is there, so now what is required is funding and support in order to make the technology something practical that people can use in their daily lives. This is a way of turning renewable energy into something that can be used across Wales.
Welsh: Ysgrifennydd Cabinet, beth am gofleidio'r cyfleoedd gwych sydd yn dod wrth ymateb i her newid hinsawdd - y cyfleoedd positif economaidd? Beth mae'r Llywodraeth yn ei wneud i hybu celloedd tanwydd hydrogen yn yr economi ar hyn o bryd? Rwy'n deall bod celloedd tanwydd wedi'u dyfeisio yn wreiddiol yng Nghymru, fel mae'n digwydd bod, ond erbyn hyn mae celloedd tanwydd hydrogen yn ffordd yn arbennig ar gyfer pweru cerbydau, hyd yn oed ar gyfer trenau a all redeg ar y metro newydd sy'n cael ei grybwyll ar gyfer de Cymru. Mae'r dechnoleg yno, mae'r gallu yno, felly beth sydd ei angen nawr yw'r arian a'r gefnogaeth i bontio rhwng y dechnoleg i rywbeth ymarferol pob dydd. Dyma ffordd o droi ynni adnewyddol yn rhywbeth a all gael ei ddefnyddio dros Gymru gyfan.
English: Well, the Member is absolutely right, and I'm pleased that we've been able to give support both in terms of advice and guidance, but also financial resource to Riversimple - a company that the Member may be aware of - which is at the forefront of research, development and innovation insofar as hydrogen cell engines are concerned. This is a growing area of interest for innovators and particularly universities right across the world. The Member is also right to say that we should be embracing the economic opportunities that the growth in the green economy present, and the Ellen MacArthur Foundation and Waste and Resources Action Programme study found that achieving a greener economy in Wales could provide economic benefits of more than £2 billion a year. This immense contribution to the economy would also produce jobs with a higher gross value added, and also drive research and development in the Welsh economy, which is what we so necessarily need right now. And in terms of a WRAP and Green Alliance study, there's a prediction that up to 30,000 new jobs can be created in Wales through the development of, again, a more circular green economy. So, it's absolutely vital that we continue to invest, through our green funds, and continue to provide advice and guidance to businesses within the green sector to grow and to prosper.
Welsh: Wel, mae'r Aelod yn hollol gywir, ac rwy'n falch ein bod wedi gallu rhoi cymorth o ran cyngor ac arweiniad, ac adnoddau ariannol hefyd i Riversimple - cwmni y bydd yr Aelod yn gwybod amdano o bosibl - sydd ar flaen y gad ym maes ymchwil, datblygu ac arloesi mewn perthynas â pheiriannau cell hydrogen. Mae hwn yn faes o ddiddordeb cynyddol i arloeswyr, a phrifysgolion yn arbennig, ar draws y byd. Mae'r Aelod hefyd yn gywir i ddweud y dylem groesawu'r cyfleoedd economaidd y mae'r twf yn yr economi werdd yn eu cynnig, a chanfu astudiaeth gan Sefydliad Ellen MacArthur a Rhaglen Gweithredu'r Cynllun Gwastraff ac Adnoddau y gallai sicrhau economi fwy gwyrdd yng Nghymru ddarparu manteision economaidd o fwy na £2 biliwn y flwyddyn. Byddai'r cyfraniad aruthrol hwn i'r economi hefyd yn cynhyrchu swyddi â gwerth ychwanegol gros uwch. Byddai hefyd yn hybu ymchwil a datblygu yn economi Cymru, ac mae taer angen hynny ar hyn o bryd. Ac o ran astudiaeth WRAP a'r Gynghrair Werdd, rhagwelir y gellid creu hyd at 30,000 o swyddi newydd yng Nghymru drwy ddatblygu, unwaith eto, economi werdd fwy cylchol. Felly, mae'n gwbl hanfodol ein bod yn parhau i fuddsoddi, drwy ein cronfeydd gwyrdd, ac yn parhau i ddarparu cyngor ac arweiniad er mwyn i fusnesau yn y sector gwyrdd allu tyfu a ffynnu.
English: Questions from party spokespeople now and, first this week, Plaid Cymru spokesperson, Adam Price.
Welsh: Cwestiynau y llefarwyr yn awr ac, yn gynta'r wythnos yma, llefarydd Plaid Cymru, Adam Price.
English: Diolch, Lywydd. I think, Cabinet Secretary, we've seen again overnight, haven't we, the way in which political consequences flow from an economic agenda that has failed to deliver change for the majority of people. So, would he agree that now is the time really for bold, big ideas that have the potential to deliver transformational change for our country and our people? In this spirit, I note that Greater Manchester has announced it is bidding to for the World Expo, the Olympics for business, if you like, which hasn't been to mainland Britain since the first one, the Great Exhibition of 1851. They're competing, in the case of the 2025 expo against Paris and Osaka, and it's by no means certain that they'll succeed. So, could we explore the possibility of Wales bidding for the next available slot, which will be in 2027-28? What more exciting, compelling idea than bringing the expo home to the birthplace of the industrial revolution here in Wales?
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwy'n credu, Ysgrifennydd y Cabinet, ein bod wedi gweld eto dros nos, onid ydym, y modd y mae canlyniadau gwleidyddol yn llifo o agenda economaidd sydd wedi methu â chyflawni newid ar gyfer y rhan fwyaf o bobl. Felly, a fyddai'n cytuno mai yn awr yw'r amser am syniadau beiddgar mawr sydd â'r potensial i sicrhau newid trawsnewidiol i'n gwlad a'n pobl? Yn yr ysbryd hwn, nodaf fod Manceinion Fwyaf wedi cyhoeddi ei bod yn cynnig am y World Expo, y gemau Olympaidd ar gyfer y byd busnes, os hoffech, nad yw wedi bod ar dir mawr Prydain ers y cyntaf, Arddangosfa Fawr 1851. Maent yn cystadlu, yn achos Expo 2025, yn erbyn Paris ac Osaka, ac nid yw'n sicr o gwbl y byddant yn llwyddo. Felly, a gawn ni edrych ar y posibilrwydd o gynnig enw Cymru am y slot nesaf sydd ar gael, sef 2027-28? Pa syniad a allai fod yn fwy cyffrous a grymus na'r Expo yn dychwelyd adref i fan geni'r chwyldro diwydiannol yma yng Nghymru?
English: Can I thank the Member for his question, and say that he is right - events overnight have certainly led to us needing to focus more attention on economic growth being relevant to all people in all communities? And this follows considerations, which I know the Member has had, since the referendum as well. And in part of the development of the new economic strategy, I think it's essential that we do refocus our attention on areas of high unemployment and where there are opportunities, not just to access jobs and to access wealth, to also experience opportunities create more wealth within their own boundaries. That economic strategy will be presented in the new year to the First Minister, but I think the Member is also right that we do need to offer big, bold ideas, such as the Newport convention centre, which is a facility - the first time that we will experience a facility of its type in Wales - that could offer opportunities for hosting major events such as the expo, such as the World Travel Market, which I was at this week in London, such as the sports personality of the year awards. And not just cultural events, but business events and sporting events as well.
Welsh: A gaf fi ddiolch i'r Aelod am ei gwestiwn, a dweud ei fod yn llygad ei le - mae digwyddiadau dros nos yn sicr wedi arwain at yr angen i ni roi mwy o sylw i sicrhau bod twf economaidd yn berthnasol i'r holl bobl ym mhob cymuned? Ac mae hyn yn dilyn ystyriaethau, y gwn fod yr Aelod wedi'u cael, ers y refferendwm hefyd. Ac yn rhan o ddatblygu'r strategaeth economaidd newydd, rwy'n credu ei bod yn hanfodol ein bod yn ailganolbwyntio ein sylw ar ardaloedd o ddiweithdra uchel a lle y ceir cyfleoedd, nid yn unig i gael mynediad at swyddi a chyfoeth, ond hefyd i gael profiad o gyfleoedd yn creu mwy o gyfoeth o fewn eu ffiniau eu hunain. Bydd y strategaeth economaidd honno'n cael ei chyflwyno yn y flwyddyn newydd i Brif Weinidog Cymru, ond rwy'n credu bod yr Aelod hefyd yn gywir yn dweud bod angen i ni gynnig syniadau mawr, beiddgar, megis canolfan confensiwn Casnewydd, sy'n gyfleuster - y tro cyntaf y byddwn yn profi cyfleuster o'i fath yng Nghymru - a allai gynnig cyfleoedd ar gyfer cynnal digwyddiadau mawr megis yr Expo, megis Marchnad Deithio'r Byd, a fynychais yn Llundain yr wythnos hon, megis gwobrau Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn. Ac nid digwyddiadau diwylliannol yn unig, ond digwyddiadau busnes a digwyddiadau chwaraeon yn ogystal.
English: On this theme of big ideas, the Bevan Foundation yesterday launched a powerful report that made the case for designating the whole of the south Wales Valleys as an enterprise zone. Is there an opportunity to go even further here and actually seek permission from the UK Government for the whole of Wales to be made an enterprise zone, and for us to have the corporation tax powers that are being offered to Northern Ireland, for us to have research and development tax break powers, and the powers to have holidays for national insurance employer contributions, particularly in those areas like the south Wales Valleys, where there are particular economic challenges, giving thus to Wales the kind of competitive advantage that we need if we're to close this historic economic gap that we've faced for generations?
Welsh: Ar thema syniadau mawr, lansiodd Sefydliad Bevan adroddiad pwerus ddoe a gyflwynai'r achos dros ddynodi ardal gyfan Cymoedd de Cymru yn ardal fenter. A oes cyfle i fynd gam ymhellach yma hyd yn oed a gofyn am ganiatâd gan Lywodraeth y DU i Gymru gyfan gael ei gwneud yn ardal fenter, ac i ni gael yr un pwerau dros y dreth gorfforaeth a gynigir i Ogledd Iwerddon, er mwyn i ni gael pwerau dros ryddhad treth mewn perthynas ag ymchwil a datblygu, a'r pwerau i gael toriadau yng nghyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr, yn enwedig mewn ardaloedd fel Cymoedd de Cymru, lle y ceir heriau economaidd penodol, gan roi'r math o fantais gystadleuol sydd ei hangen ar Gymru os ydym am gau'r bwlch economaidd hanesyddol hwn rydym wedi'i wynebu ers cenedlaethau?
English: Finally, can I urge the Cabinet Secretary to look, not just at the economic gap between Wales and the rest of the UK - indeed, the rest of Europe - but also the economic gap within Wales, absolutely, particularly at a time when many people in the Valleys and rural Wales feel as distant from the centres of power and wealth as the people of the midwest or the rust belt feel from Washington DC? So, will you consider the case for creating powerful new regional development corporations, focusing, particularly, on the needs of those areas of Wales, in the Valleys and rural Wales? It worked here in Cardiff bay, did it not, in microcosm? Should we not extend that same leverage to those areas in Wales that need it so badly? Would he also consider the case for creating regional capitals within Wales, which could be centres of public administration and business services, and, indeed, even the idea that you see in many commonwealth provinces, the idea of a vice capital - we might need to look a little bit at the branding - [Laughter.] - where even this Parliament could actually sit for some of its time as a symbol of our commitment to spreading wealth and power to every part of Wales?
Welsh: Yn olaf, a gaf fi annog Ysgrifennydd y Cabinet i edrych, nid yn unig ar y bwlch economaidd rhwng Cymru a gweddill y DU - gweddill Ewrop yn wir - ond hefyd y bwlch economaidd o fewn Cymru, yn sicr, yn enwedig ar adeg pan fo llawer o bobl yn y Cymoedd ac yng nghefn gwlad Cymru yn teimlo yr un mor bell o ganolfannau grym a chyfoeth ag y mae pobl y gorllewin canol neu ardaloedd y rhwd yn America yn ei deimlo o Washington DC? Felly, a wnewch chi ystyried yr achos dros greu corfforaethau datblygu rhanbarthol newydd pwerus, gan ganolbwyntio'n arbennig ar anghenion yr ardaloedd hynny yng Nghymru, yn y Cymoedd a chefn gwlad Cymru? Fe lwyddodd yma ym mae Caerdydd, oni wnaeth, mewn microcosm? Oni ddylem gynnig yr un trosoledd i'r ardaloedd hynny yng Nghymru sydd â chymaint o'i angen? A fuasai hefyd yn ystyried yr achos dros greu prifddinasoedd rhanbarthol yng Nghymru, a allai fod yn ganolfannau gweinyddiaeth gyhoeddus a gwasanaethau busnes, ac yn wir, hyd yn oed y syniad a welwch mewn nifer o daleithiau'r Gymanwlad, y syniad o is-brifddinas - mae'n bosibl y bydd angen i ni edrych rhywfaint ar y brandio - [Chwerthin.] - lle y gallai'r Senedd hon gyfarfod am rywfaint o'i hamser fel symbol o'n hymrwymiad i ledaenu cyfoeth a grym i bob rhan o Gymru?
English: Diolch, Lywydd. Cabinet Secretary, I would be grateful if you could outline the benefits and the costs associated with the decision to locate the headquarters of the Welsh development bank in the north-east of Wales and also to outline what discussions you've had on this with Finance Wales.
Welsh: Diolch, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, buaswn yn ddiolchgar pe gallech amlinellu'r manteision a'r costau sy'n gysylltiedig â'r penderfyniad i leoli pencadlys banc datblygu Cymru yng ngogledd-ddwyrain Cymru ac yn amlinellu pa drafodaethau rydych wedi'u cael ar hyn gyda Cyllid Cymru.
English: Well, my latest discussions took place yesterday. The Member will be aware from my committee appearance last week - and this actually relates to the questions and the points that Adam Price has just made - that I do have concerns about ensuring that national institutions such as the National Assembly for Wales and Welsh Government have a presence right across Wales, and that no part of Wales feels excluded. And, in carrying out a mapping exercise, it was found that there are part of Wales where there is less presence, and I think it's essential that we do what we can to make Government and to make this national institution relevant to all people equally. And for that reason, I think it makes sense that we do decentralise whenever and wherever possible. For the same reason, I've said that, with Transport for Wales, my intention for that body is that that will be headquartered in the Valleys as well. We need to learn from yesterday's result in the United States and from the referendum that many people in many communities feel that national institutions, national polities, are too far removed from their communities. It's essential, therefore, that what we do becomes more relevant, more apparent and more accessible to them.
Welsh: Wel, cynhaliwyd fy nhrafodaethau diweddaraf ddoe. Bydd yr Aelod yn gwybod o fy ymddangosiad yn y pwyllgor yr wythnos ddiwethaf - ac mae hyn mewn gwirionedd yn ymwneud â'r cwestiynau a'r pwyntiau y mae Adam Price newydd eu codi - fod gennyf bryderon ynglŷn â sicrhau bod gan sefydliadau cenedlaethol megis Cynulliad Cenedlaethol Cymru a Llywodraeth Cymru bresenoldeb ledled Cymru, ac nad oes unrhyw ran o Gymru yn teimlo eu bod wedi cael ei heithrio. Ac wrth gyflawni ymarfer mapio, gwelwyd bod rhannau o Gymru lle y ceir llai o bresenoldeb, ac rwy'n credu ei bod yn hanfodol ein bod yn gwneud yr hyn a allwn i wneud y Llywodraeth a'r sefydliad cenedlaethol hwn yr un mor berthnasol i bawb. Ac am y rheswm hwnnw, rwy'n credu ei bod yn gwneud synnwyr ein bod yn datganoli pryd bynnag a lle bynnag y bo modd. Am yr un rheswm, rwyf wedi dweud, gyda Trafnidiaeth Cymru, mai fy mwriad ar gyfer y corff hwnnw yw y bydd ei bencadlys yn cael ei leoli yn y Cymoedd hefyd. Mae angen i ni ddysgu o'r canlyniad ddoe yn yr Unol Daleithiau ac o'r refferendwm fod llawer o bobl mewn llawer o gymunedau yn teimlo bod sefydliadau cenedlaethol, llywodraethau cenedlaethol, yn rhy bell o'u cymunedau. Mae'n hanfodol, felly, fod yr hyn a wnawn yn dod yn fwy perthnasol, yn fwy amlwg ac yn fwy hygyrch iddynt.
English: Well, Cabinet Secretary, you won't have any disagreement from me. I firmly believe that we should be moving out of this place and across to all areas of Wales. Finance Wales was telling the Economy, Infrastructure and Skills Committee this morning that it's becoming more and more difficult to retain and recruit staff. Now, there is a concern that, as a result of a proposed relocation to north-east Wales, those skills could be lost. There may be some staff from within Finance Wales who do not want to make the move, so clearly there is a potential issue of staff retention in this regard, and I wonder what assessment you've made.
Welsh: Wel, Ysgrifennydd y Cabinet, ni fyddwch yn clywed unrhyw anghytundeb oddi wrthyf fi. Credaf yn gryf y dylem fod yn symud allan o'r lle hwn i bob rhan o Gymru. Roedd Cyllid Cymru yn dweud wrth Bwyllgor yr Economi, y Seilwaith a Sgiliau y bore yma ei bod yn fwyfwy anodd cadw a recriwtio staff. Nawr, mae pryder y gallai'r sgiliau hynny gael eu colli o ganlyniad i adleoli arfaethedig i ogledd-ddwyrain Cymru. Mae'n bosibl y bydd rhywfaint o staff Cyllid Cymru nad ydynt yn dymuno symud, felly mae'n amlwg fod problem bosibl o ran cadw staff yn y cyswllt hwn, ac rwy'n meddwl tybed pa asesiad rydych wedi'i wneud.
English: If you look at north-east Wales, you'll see that many, many people - hundreds of people in north-east Wales - travel across the border into England every day to work in major financial centres. They travel across the border to work at the Bank of America in Chester, they travel across the border to work at Marks & Spencer Financial Services, and to the banks and financial centres in Manchester. I don't think that skills issues should be used as an excuse to stop the development of economic growth across Wales. If we know that there are skills available in parts of Wales, then they can be utilised for growth within those areas. But in terms of Finance Wales and the development of the development bank for Wales, I am conscious of the need to retain staff, and for that reason I had discussions just yesterday with Giles Thorley about ensuring that the presence in Cardiff for the development bank for Wales is retained, but that there are opportunities also, in the form of a headquarters in north Wales, to make that institution more accessible and more relevant to all parts of the country.
Welsh: Os edrychwch ar ogledd-ddwyrain Cymru, fe welwch fod llawer iawn o bobl - cannoedd o bobl yng ngogledd-ddwyrain Cymru - yn teithio ar draws y ffin i Loegr bob dydd i weithio mewn canolfannau ariannol mawr. Maent yn teithio ar draws y ffin i weithio yn Bank of America yng Nghaer, maent yn teithio ar draws y ffin i weithio yng ngwasanaethau ariannol Marks & Spencer, ac i'r banciau a'r canolfannau ariannol ym Manceinion. Nid wyf yn credu y dylid defnyddio problemau sgiliau fel esgus i atal y gwaith o ddatblygu twf economaidd ledled Cymru. Os gwyddom fod sgiliau ar gael mewn rhannau o Gymru, yna gellir eu defnyddio ar gyfer twf yn yr ardaloedd hynny. Ond o ran Cyllid Cymru a datblygiad banc datblygu Cymru, rwy'n ymwybodol o'r angen i gadw staff, ac am y rheswm hwnnw cefais drafodaethau ddoe gyda Giles Thorley ynglŷn â sicrhau bod presenoldeb banc datblygu Cymru yn cael ei gadw yng Nghaerdydd, ond bod yna gyfleoedd hefyd, ar ffurf pencadlys yng ngogledd Cymru, i wneud y sefydliad yn fwy hygyrch ac yn fwy perthnasol i bob rhan o'r wlad.