techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank the Member for that. Accident and emergency departments across the United Kingdom, including in South Wales Central, have seen significant increases in demand over this winter season. While the system remains busy, it continues to respond every day to the needs of patients.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am hynna. Bu cynnydd sylweddol i'r galw mewn adrannau damweiniau ac achosion brys ledled y Deyrnas Unedig, gan gynnwys yng Nghanol De Cymru, yn ystod y tymor gaeaf hwn. Er bod y system yn dal i fod yn brysur, mae'n parhau i ymateb bob dydd i anghenion cleifion.
English: I appreciate that you've answered this question on several occasions so far this afternoon, but you can appreciate this is the major issue in my region at the moment: the provision of accident and emergency at the Royal Glamorgan Hospital. Last week, in the topical question that was put to the health Minister, I made the point that strategic direction for the health service here in Wales is in the hands of the Welsh Government and the health Minister; day-to-day running is the health board, in this particular instance, Cwm Taf. You could stop the closure of A&E provision at Royal Glamorgan Hospital and instruct that health board to have a long-term plan to sustain the services there. The reason consultants haven't gone into the Royal Glamorgan Hospital is because it has had a closure notice over it since the south Wales programme was instigated back in 2014. Will you now not live up to your responsibility as a Welsh Government and take hold of this situation? Because the strategic importance here is to maintain accident and emergency provision at the Royal Glamorgan Hospital. Or will you turn your back on the people who rely on that provision in that hospital and say 'no' and allow that provision to be taken away, against the wishes of your colleagues on your back bench and colleagues across this Chamber who've campaigned vigorously with local communities to maintain that service?
Welsh: Rwy'n sylweddoli eich bod chi wedi ateb y cwestiwn hwn ar sawl achlysur hyd yn hyn y prynhawn yma, ond gallwch werthfawrogi mai dyma'r brif broblem yn fy rhanbarth i ar hyn o bryd: y ddarpariaeth o wasanaethau damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Yr wythnos diwethaf, yn y cwestiwn amserol a ofynnwyd i'r Gweinidog iechyd, gwneuthum y pwynt fod cyfeiriad strategol y gwasanaeth iechyd yma yng Nghymru yn nwylo Llywodraeth Cymru a'r Gweinidog iechyd; y bwrdd iechyd sy'n gyfrifol am ei redeg o ddydd i ddydd, sef Cwm Taf yn yr achos penodol hwn. Gallech chi roi terfyn ar gau'r ddarpariaeth damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg a rhoi cyfarwyddyd i'r bwrdd iechyd hwnnw lunio cynllun hirdymor i gynnal y gwasanaethau yno. Y rheswm pam nad yw'r meddygon ymgynghorol wedi mynd i Ysbyty Brenhinol Morgannwg yw oherwydd bod ganddo hysbysiad cau yn gysylltiedig ag ef ers cychwyn rhaglen de Cymru yn ôl yn 2014. A wnewch chi gyflawni eich cyfrifoldeb fel Llywodraeth Cymru nawr a chymryd gafael ar y sefyllfa hon? Oherwydd y pwysigrwydd strategol yn y fan yma yw cynnal y ddarpariaeth damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Neu a wnewch chi droi eich cefn ar y bobl sy'n dibynnu ar y ddarpariaeth honno yn yr ysbyty hwnnw a dweud 'na' a chaniatáu i'r ddarpariaeth honno gael ei chymryd i ffwrdd, yn groes i ddymuniadau eich cyd-Aelodau ar eich mainc gefn a chyd-Aelodau ar draws y Siambr hon sydd wedi ymgyrchu'n egnïol gyda chymunedau lleol i gynnal y gwasanaeth hwnnw?
English: Well, Llywydd, I'm happy to answer another question on this matter, and I'll try and extract the serious point that I think was there in the Member's question. The strategic direction that the Welsh Government provides to the health service in Wales is that the services that are provided must be safe, they must be of a sufficient quality, and they must be sustainable. I agree with the Member's point that the south Wales programme has provided the surrounding context for services at the Royal Glamorgan, and I agree, if this was the point that he was making, that when the local health board come to consider the future of those services at the Royal Glamorgan they need to revisit the context six years on from the south Wales programme, to make sure that the decisions are being made with the most up-to-date information that is available to them. But people on the ground closest to those services, expert in the clinical work that an accident and emergency department has to carry out, have to be the people who, in the end, make decisions based on the strategic direction that the Government sets for them - and that is that those services must be safe, they must be sustainable, and they must be of sufficient quality. And I hope that we will listen to what the clinicians say to us on all of that, once they have been informed by all the views that local Members from all sides of this Chamber convey to the board on behalf of the populations they represent.
Welsh: Wel, Llywydd, rwy'n hapus i ateb cwestiwn arall ar y mater hwn, a byddaf yn ceisio canolbwyntio ar y pwynt difrifol yr wyf yn credu oedd yno yng nghwestiwn yr Aelod. Y cyfeiriad strategol y mae Llywodraeth Cymru yn ei ddarparu i'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru yw bod yn rhaid i'r gwasanaethau a ddarperir fod yn ddiogel, mae'n rhaid iddyn nhw fod o ansawdd digonol, ac mae'n rhaid iddyn nhw fod yn gynaliadwy. Rwy'n cytuno â phwynt yr Aelod fod rhaglen de Cymru wedi darparu'r cyd-destun cwmpasol ar gyfer gwasanaethau yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg, ac rwy'n cytuno, os mai dyma'r pwynt yr oedd yn ei wneud, pan ddaw'r bwrdd iechyd lleol i ystyried dyfodol y gwasanaethau hynny yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg y bydd angen iddyn nhw ailedrych ar y cyd-destun chwe blynedd ymlaen o raglen de Cymru, er mwyn gwneud yn siŵr bod y penderfyniadau'n cael eu gwneud gyda'r wybodaeth ddiweddaraf sydd ar gael iddyn nhw. Ond mae'r bobl ar lawr gwlad sydd agosaf at y gwasanaethau hynny, ac sy'n arbenigo yn y gwaith clinigol y mae'n rhaid i adran damweiniau ac achosion brys ei wneud, yn gorfod bod y bobl sydd, yn y pen draw, yn gwneud penderfyniadau ar sail y cyfeiriad strategol y mae'r Llywodraeth yn ei osod ar eu cyfer - ac mae hynny'n golygu bod yn rhaid i'r gwasanaethau hynny fod yn ddiogel, mae'n rhaid iddyn nhw fod yn gynaliadwy, ac mae'n rhaid iddyn nhw fod o ansawdd digonol. Ac rwyf yn gobeithio y byddwn ni'n gwrando ar yr hyn a ddywed y clinigwyr wrthym ni am hyn i gyd, ar ôl iddyn nhw gael eu hysbysu gan yr holl safbwyntiau y mae Aelodau lleol o bob ochr i'r Siambr hon yn eu cyfleu i'r bwrdd ar ran y poblogaethau y maen nhw'n eu cynrychioli.
English: First Minister, it is a fact that there is a national shortage of A&E consultants across England and Wales, but it is my very firm belief that, in such challenging circumstances, health boards - and in particular, Cwm Taf Morgannwg University Health Board - must approach recruitment strategically if they are to be successful. For example, advertising for permanent not temporary positions, and drawing up contracts that mean that consultants are not tied to one hospital, but can be contractually obliged to move between two or more sites to help meet changing demands. Do you, First Minister, agree with me on that?
Welsh: Prif Weinidog, mae'n ffaith fod prinder cenedlaethol o feddygon ymgynghorol mewn adrannau damweiniau ac achosion brys ledled Cymru a Lloegr, ond rwyf yn credu'n gryf, mewn amgylchiadau mor heriol, bod yn rhaid i fyrddau iechyd - ac yn enwedig, Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf - fynd ati i recriwtio'n strategol os ydyn nhw am fod yn llwyddiannus. Er enghraifft, hysbysebu ar gyfer swyddi parhaol, nid swyddi dros dro, a llunio contractau sy'n golygu nad yw meddygon ymgynghorol ynghlwm wrth un ysbyty, ond y gellir mynnu yn unol â'u contract, eu bod yn symud rhwng dau neu fwy o safleoedd i helpu i ateb gofynion cyfnewidiol. A ydych chi, Prif Weinidog, yn cytuno â mi ar hynny?
English: Llywydd, I do agree with the final point that the Member has made that we need to look at the contract. I hope that the British Medical Association will be willing to enter into discussions and negotiations with the Welsh Government about the hospital consultant contract here in Wales to see if there are new flexibilities that can be negotiated with the workforce. This is a workforce who are organised, who have unions who speak on their behalf, who have a contract that people have signed up to. I agree with what Vikki Howells has said, that the contract could do to be revisited, that we could do to have those discussions with the BMA about new flexibilities, and I hope that they will be willing to come to the table to conduct those negotiations.
Welsh: Llywydd, rwy'n cytuno â'r pwynt olaf y mae'r Aelod wedi ei wneud bod angen i ni edrych ar y contract. Rwy'n gobeithio y bydd Cymdeithas Feddygol Prydain yn fodlon cynnal trafodaethau gyda Llywodraeth Cymru ynghylch y contract meddygon ymgynghorol mewn ysbytai yma yng Nghymru i weld a oes hyblygrwydd newydd y gellir ei drafod gyda'r gweithlu. Mae hwn yn weithlu sydd yn drefnus, sydd ag undebau sy'n siarad ar eu rhan, sydd â chontract y mae pobl wedi ymrwymo iddo. Cytunaf â'r hyn y mae Vikki Howells wedi ei ddweud, y gallai'r contract gael ei ailystyried, y gallem ei gael y trafodaethau hynny gyda Chymdeithas Feddygol Prydain ynghylch hyblygrwydd newydd, ac rwy'n gobeithio y byddan nhw'n fodlon dod at y bwrdd i gynnal y trafodaethau hynny.
English: First Minister, the Royal Glamorgan Hospital is in my constituency. In the Taff Ely area, there has been massive housing expansion and, over the course of the next decade or so, there is likely to be in the region of an extra 20,000 new homes. The demography has changed very significantly since the original south Wales programme. Do you agree with me that any clinical review of the provision of accident and emergency should take account of such significant demographic changes?
Welsh: Prif Weinidog, mae Ysbyty Brenhinol Morgannwg yn fy etholaeth i. Yn ardal Taf Elái, bu cynnydd aruthrol i nifer y tai, ac yn ystod y degawd nesaf fwy neu lai, mae'n debygol y bydd 20,000 o gartrefi newydd ychwanegol. Mae'r ddemograffeg wedi newid yn sylweddol iawn ers rhaglen wreiddiol De Cymru. A ydych chi'n cytuno â mi y dylai unrhyw adolygiad clinigol o ddarpariaeth damweiniau ac achosion brys ystyried newidiadau mor sylweddol o ran demograffeg?
English: I thank the Member for that, and I echo the answer I gave earlier in this question, that in making decisions six years on from the south Wales programme it is important that those decisions are made in the most up-to-date set of understandings about the current context. Things will have changed in those six years, demographic trends will have changed, house building will have changed. I expect the health board to take account of all of those things as it makes decisions, so that its decisions are made, exactly as Mick Antoniw has said, in the light of contemporary circumstances.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am hynna, a rhoddaf yr un ateb a roddais yn gynharach yn y cwestiwn hwn, sef ei bod yn bwysig, wrth wneud penderfyniadau chwe blynedd ymlaen o raglen de Cymru, bod y penderfyniadau hynny'n cael eu gwneud yn y gyfres fwyaf cyfredol o ddirnadaeth am y cyd-destun presennol. Bydd pethau wedi newid yn ystod y chwe blynedd hynny, bydd tueddiadau demograffig wedi newid, bydd adeiladu tai wedi newid. Disgwyliaf i'r bwrdd iechyd ystyried yr holl bethau hynny wrth iddo wneud penderfyniadau, fel bod ei benderfyniadau yn cael eu gwneud, yn union fel y dywedodd Mick Antoniw, yng ngoleuni amgylchiadau cyfredol.
English: I thank the Member for that. I've had a number of discussions on strengthening the United Kingdom, and Wales's place within it. Respecting devolution, as supported by the people of Wales in successive referendums, is fundamental to ensuring the continuation of the union.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am hynna. Rwyf wedi cael nifer o drafodaethau ar gryfhau'r Deyrnas Unedig, a lle Cymru oddi mewn iddi. Mae parchu datganoli, fel y'i cefnogwyd gan bobl Cymru mewn refferenda olynol, yn hanfodol er mwyn sicrhau parhad yr undeb.
English: Is it not clear from the questions we've had today, from all parts of the House, that devolution over the last 20 years of Labour Government has comprehensively failed, and that this is a message that has percolated through to the Welsh people, because there's been a substantial increase in support in the latest YouGov poll, both for full independence on the one hand, and also, for abolishing the Assembly on the other? Over 20 years, we've seen Wales sink to the bottom of the heap in terms of income in the United Kingdom amongst the home nations; we've heard the litany of failures in the NHS, which the First Minister is keen to ascribe to the United Kingdom Government, which has no responsibility for the day-to-day running of the health service. But it does give him a convenient opportunity to pass the buck, and therefore, avoid taking responsibility. The education system - we're consistently at the bottom of the Programme for International Student Assessment league tables. He was a keen advocate of the people's vote during the referendum campaign on the EU, and we had to wait 40 years for a referendum after 1975 to reconsider the decision of the British people then. Is it not now time, after 20 years of devolution in Wales, for the Welsh people to give us their views on whether he has succeeded or failed?
Welsh: Onid yw hi'n glir o'r cwestiynau yr ydym ni wedi eu cael heddiw, o bob rhan o'r Tŷ, bod datganoli yn ystod yr 20 mlynedd diwethaf o Lywodraeth Lafur wedi methu'n llwyr, a bod hon yn neges sydd wedi treiddio drwodd at bobl Cymru, oherwydd bu cynnydd sylweddol yn y gefnogaeth yn y pôl piniwn YouGov diweddaraf, ar gyfer annibyniaeth lawn ar y naill law, a hefyd, ar gyfer diddymu'r Cynulliad ar y llaw arall? Dros 20 mlynedd, rydym ni wedi gweld Cymru yn suddo i waelod y domen o ran incwm yn y Deyrnas Unedig ymhlith y gwledydd cartref; Rydym ni wedi clywed y rhestr faith o fethiannau yn y GIG, y mae'r Prif Weinidog yn awyddus i'w priodoli i Lywodraeth y Deyrnas Unedig, nad oes ganddi unrhyw gyfrifoldeb dros redeg y gwasanaeth iechyd o ddydd i ddydd. Ond mae'n rhoi cyfle cyfleus iddo roi bai ar rywun arall, ac felly, osgoi cymryd cyfrifoldeb. Y system addysg - rydym ni'n gyson ar waelod tablau cynghrair y Rhaglen Ryngwladol Asesu Myfyrwyr. Roedd e'n hyrwyddwr brwd o bleidlais y bobl yn ystod ymgyrch y refferendwm ar yr UE, a bu'n rhaid i ni aros 40 mlynedd am refferendwm ar ôl 1975 i ailystyried penderfyniad pobl Prydain bryd hynny. Onid yw hi'n bryd nawr, ar ôl 20 mlynedd o ddatganoli yng Nghymru, i bobl Cymru roi eu barn i ni ar ba un a yw ef wedi llwyddo neu wedi methu?
English: Well, Llywydd, the Member comes amongst us, as ever, in his prophet-of-doom personality. I disagree with him completely on most things that he has said. I've lost count of the number of times that he has shrilly urged me to respect the results of a referendum; I suggest to him that he might want to do the same thing.
Welsh: Wel, Llywydd, mae'r Aelod yn dod i'n plith, fel arfer, yn ei bersonoliaeth proffwyd tranc. Rwyf yn anghytuno'n llwyr ag ef ar y rhan fwyaf o bethau y mae wedi eu dweud. Rwyf wedi colli cyfrif o sawl gwaith y mae wedi fy annog i barchu canlyniadau refferendwm; awgrymaf iddo y gallai yntau fod yn dymuno gwneud yr un peth.
English: I thank the Member. Primary care services in South Wales East, as elsewhere, are provided by multidisciplinary clinical teams, brought together in clusters to develop and diversify services for local populations.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod. Darperir gwasanaethau gofal sylfaenol yn Nwyrain De Cymru, fel mewn mannau eraill, gan dimau clinigol amlddisgyblaethol, wedi eu dwyn ynghyd mewn clystyrau i ddatblygu ac amrywio gwasanaethau ar gyfer poblogaethau lleol.
English: Thank you, First Minister. I am concerned at the potential closure of a number of surgeries within my region. Last week, I wrote to the health board to ask for assurance that Lansbury Park and Penyrheol surgeries will be kept open, following the news that the GP there is to retire with no replacement yet appointed, and I'm awaiting a response. I'm worried, however, about the general picture for surgeries in the south east, given that the British Medical Association's GP practice heat map suggests around 32 surgeries may be at risk in the Aneurin Bevan health board region. And a recent survey they conducted found that 82 per cent of GPs in Wales were worried about the sustainability of their practices. Now, BMA Cymru says the root of the problem is due to underinvestment combined with a growing workload for GPs, and they call for a plan from the Welsh Government to train more GPs in Wales, which is a policy Plaid Cymru has long been advocating for. So, could you tell me, First Minister, what assessment you would make of the situation in terms of GP training and recruitment in the south-east region, and what action your Government will be taking to ensure adequate provision and recruitment of practitioners for the future?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Rwyf yn pryderu am y posibilrwydd y bydd nifer o feddygfeydd yn fy rhanbarth i yn cau. Yr wythnos diwethaf, ysgrifennais at y bwrdd iechyd i ofyn am sicrwydd y bydd meddygfeydd Parc Lansbury a Penyrheol yn cael eu cadw ar agor, yn dilyn y newyddion bod y meddyg teulu yno yn mynd i ymddeol a neb arall wedi ei benodi yn ei le hyd yma, ac rwy'n aros am ymateb. Rwy'n bryderus, fodd bynnag, am y darlun cyffredinol ar gyfer meddygfeydd yn y de-ddwyrain, o gofio bod map lliwiau Cymdeithas Feddygol Prydain o bractisau meddygon teulu yn awgrymu y gallai oddeutu 32 o feddygfeydd fod mewn perygl yn rhanbarth bwrdd iechyd Aneurin Bevan. A darganfu arolwg diweddar a gynhaliwyd ganddyn nhw fod 82 y cant o feddygon teulu yng Nghymru yn pryderu am gynaliadwyedd eu practisau. Nawr, dywed BMA Cymru fod gwraidd y broblem o ganlyniad i ddiffyg buddsoddiad ynghyd â llwyth gwaith cynyddol i feddygon teulu, ac maen nhw'n galw am gynllun gan Lywodraeth Cymru i hyfforddi mwy o feddygon teulu yng Nghymru, sy'n bolisi y mae Plaid Cymru wedi bod yn dadlau o'i blaid am gryn amser. Felly, a allwch chi ddweud wrthyf i, Prif Weinidog, pa asesiad y byddech chi'n ei wneud o'r sefyllfa o ran hyfforddi a recriwtio meddygon teulu yn rhanbarth y de-ddwyrain, a pha gamau y bydd eich Llywodraeth yn eu cymryd i sicrhau darpariaeth a recriwtio digonol o ran meddygon teulu ar gyfer y dyfodol?
English: I thank the Member for that. Llywydd, I'm aware of the developments at the Lansbury Park surgery, and grateful to my colleague, Hefin David, for reporting to me on the meeting he held last week with representatives of the Aneurin Bevan health board on that matter. So, I'm aware of the steps that the health board are taking to advertise for that vacancy, both locally and nationally, and their intention to fill that vacancy. I agree with the Member on the importance of training places for GPs here in Wales, and she will be glad, I know, to learn that there was a 50 per cent increase in the number of GP training places in Gwent last year, going from 16 to 24 places, providing the foundation for the GP leaders in the Gwent area in the future. But, primary care services are more than GPs, and the clusters in Caerphilly, the three clusters in Caerphilly, I think, are very good examples of developments that draw in that wider range of primary care clinicians, who are able to provide face-to-face and direct services. So, the first-contact physiotherapy service that is available through the Caerphilly clusters means that a patient with a musculoskeletal condition doesn't have to wait to see a doctor in Caerphilly, they can go direct to the physiotherapist, who will provide them with the right clinical advice. And I think that's a very good example of how we can best sustain primary care services in Wales for the future.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am hynna. Llywydd, rwy'n ymwybodol o'r datblygiadau ym meddygfa Parc Lansbury, ac yn ddiolchgar i'm cyd-Aelod, Hefin David, am adrodd i mi am y cyfarfod a gynhaliodd yr wythnos diwethaf gyda chynrychiolwyr o fwrdd iechyd Aneurin Bevan ar y mater hwnnw. Felly, rwy'n ymwybodol o'r camau y mae'r bwrdd iechyd yn eu cymryd i hysbysebu ar gyfer y swydd wag honno, yn lleol ac yn genedlaethol, a'u bwriad i lenwi'r swydd honno. Cytunaf â'r Aelod ynghylch pwysigrwydd lleoedd hyfforddi ar gyfer meddygon teulu yma yng Nghymru, a bydd yn falch, rwy'n gwybod, o glywed y bu cynnydd o 50 y cant yn nifer y lleoedd hyfforddi ar gyfer meddygon teulu yng Ngwent y llynedd, gan fynd o 16 i 24 o leoedd, gan ddarparu'r sylfaen ar gyfer y meddygon teulu arweiniol yn ardal Gwent yn y dyfodol. Ond, mae gwasanaethau gofal sylfaenol yn fwy na meddygon teulu, ac mae'r clystyrau yng Nghaerffili, y tri chlwstwr yng Nghaerffili, yn fy marn i, yn enghreifftiau da iawn o ddatblygiadau sy'n denu'r ystod ehangach honno o glinigwyr gofal sylfaenol, sy'n gallu darparu gwasanaethau wyneb yn wyneb ac uniongyrchol. Felly, mae'r gwasanaeth ffisiotherapi cyswllt cyntaf sydd ar gael drwy glystyrau Caerffili yn golygu nad oes yn rhaid i glaf sydd â chyflwr cyhyrysgerbydol aros i weld meddyg yng Nghaerffili, caiff fynd yn syth at y ffisiotherapydd, a fydd yn rhoi'r cyngor clinigol cywir iddo. Ac rwy'n credu bod honno'n enghraifft dda iawn o sut orau y gallwn gynnal gwasanaethau gofal sylfaenol yng Nghymru ar gyfer y dyfodol.
English: The next item would have been questions to the Counsel General, but no questions were tabled this week.
Welsh: Yr eitem nesaf fyddai wedi bod y cwestiynau i'r Cwnsler Cyffredinol, ond ni chyflwynwyd unrhyw gwestiynau yr wythnos yma.
English: Therefore, the next item is the business statement and announcement. I call on the Trefnydd to make the statement. Rebecca Evans.
Welsh: Felly, yr eitem nesaf yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes. Rwy'n galw ar y Trefnydd i wneud ei datganiad. Rebecca Evans.
English: There are two changes to this week's business. As no questions were tabled for answer by the Counsel General this week, I've amended today's agenda accordingly. Additionally, the External Affairs and Additional Legislation Committee's debate has been withdrawn from tomorrow's agenda. Draft business for the next three weeks is set out on the business statement and announcement, which can be found amongst the meeting papers, available to Members electronically.
Welsh: Mae dau newid i fusnes yr wythnos hon. Gan nad oedd cwestiynau i'w hateb wedi'u cyflwyno gan y Cwnsler Cyffredinol yr wythnos hon, rwyf wedi diwygio agenda heddiw yn unol â hynny. Yn ogystal â hynny, mae dadl y Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaeth Ychwanegol wedi'i thynnu'n ôl o agenda yfory. Mae'r busnes drafft ar gyfer y tair wythnos nesaf wedi'i nodi yn y datganiad a chyhoeddiad busnes, sydd i'w weld ymysg papurau'r cyfarfod, sydd ar gael i'r Aelodau'n electronig.