English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I welcome the opportunity to speak in this debate again. It was only some three or four weeks ago that we were debating this very subject with a Conservative motion before us and that motion, after amendments, did find favour. And it's regrettable that the Government haven't moved on this particular position, when the Assembly speaks in such a positive way. I would like to see a more positive reaction from the Government. I formally move the amendments that are laid in the name of Darren Millar. Obviously, amendment 2 reflects on that debate that was held, as I said, some three or four weeks ago that had a positive outcome for retention of A&E services at the Royal Glamorgan. Amendment 3 and amendment 4 touch on the engagement process that the health board should always undertake when discussing any major proposals, and to be fair to the health board, to a point, they have done that. And obviously, the south Wales programme did that in its time as well. But what is a fundamental flaw here is the flaw of the south Wales programme when it talks about delivering services for this particular part of the community that I represent as a regional member for South Wales Central. The Royal Glamorgan is not an old hospital; it's a relatively new hospital. The surrounding area is expanding rapidly. I've heard the Member for Pontypridd talk of about 20,000 new houses being erected in that particular area. The whole surrounding area is a growth area - it's not a diminishing area, it is a growth area. And then you couple that with amendment 5, which was the evidence put forward by Cwm Taf themselves at the Health, Social Care and Sport Committee, where the health board had not been actively looking to promote jobs at the Royal Glamorgan Hospital. And today, there's a story in the local papers highlighting that freedom of information requests have identified that there's been no positive action to attract full-time - and I use the word 'full-time' - consultants. There has been action to try and attract locums to fill the gaps. Well, you cannot build a sustainable service, as everyone knows, on locums. And so, everything points to this need to retain the accident and emergency provision at the Royal Glamorgan Hospital - a modern hospital, with a growing population surrounding it and growing demand. And yet, the health board, over the last several years, has been hellbent on delivering the south Wales programme, which, to a point, they are mandated to deliver, because it's a programme that obviously the Government has endorsed, and ultimately has said to the health boards that are signatories to it, 'This is the blueprint for health services within the area.' I don't think there's a person who believes that that blueprint is a sensible way to deliver accident and emergency provision within the Llantrisant and the Valleys areas. And indeed, the medical professionals at the Royal Glamorgan Hospital have said so much themselves. They identify that, obviously, there are gaps in the rotas - no-one's disputing that fact - but when you take the point that the health board has not been proactively promoting availability of employment on that cycle of consultants, and to take themselves forward in their careers, is it any wonder that there are vacancies that have struggled to be filled? And so, on all fronts, there is a positive case to be made for the retention of A&E services at the Royal Glamorgan Hospital. And the Government's amendment saying that this is all the fault of the health board is ridiculous, I have to say, because the Government is in a position to give direction to the health board over the overall strategic direction of health provision here in Wales. Yes, I accept that, day-to-day running is delegated to the health boards, but the overall strategic direction of health provision here in Wales is at the door of the Minister of health. That's his role, or her role, depending on who occupies that office. And so, it is incumbent on the health Minister to listen to the representations that are being made in this Chamber, made wider by the communities that are served by the Royal Glamorgan Hospital, and ultimately by the evidence that supports the retention of the A&E service at the Royal Glamorgan Hospital. And I do hope that we will get a positive response from the Deputy Minister this afternoon that it builds on the vote that was held some two or three weeks ago in this Chamber, rather than, 'This has nothing to do with us. Pass it back to the health board'. That just will not do and I hope that the motion, with amendments, will be supported this afternoon.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n croesawu'r cyfle i siarad yn y ddadl hon eto. Gwta dair neu bedair wythnos yn ôl roeddem yn trafod yr union bwnc hwn gyda chynnig gan y Ceidwadwyr ger ein bron, a chafwyd cefnogaeth i'r cynnig hwnnw, gyda gwelliannau. Ac mae'n drueni nad yw'r Llywodraeth wedi symud ar y safbwynt penodol hwn, pan fo'r Cynulliad yn siarad mewn ffordd mor gadarnhaol. Hoffwn weld ymateb mwy cadarnhaol gan y Llywodraeth. Rwy'n cynnig y gwelliannau a gyflynwyd yn enw Darren Millar yn ffurfiol. Yn amlwg, mae gwelliant 2 yn edrych ar y ddadl honno a gynhaliwyd, fel y dywedais, ryw dair neu bedair wythnos yn ôl ac a gafodd ganlyniad cadarnhaol mewn perthynas â chadw gwasanaethau damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Mae gwelliant 3 a gwelliant 4 yn cyffwrdd ar y broses ymgysylltu y dylai'r bwrdd iechyd ei dilyn bob amser wrth drafod unrhyw gynigion mawr, ac i fod yn deg â'r bwrdd iechyd, maent wedi gwneud hynny i ryw raddau. Ac yn amlwg, gwnaeth rhaglen de Cymru hynny yn ei thro hefyd. Ond yr hyn sy'n ddiffyg sylfaenol yma yw gwendid rhaglen de Cymru pan fo'n sôn am ddarparu gwasanaethau ar gyfer y rhan arbennig hon o'r gymuned rwy'n ei chynrychioli fel Aelod rhanbarthol dros Ganol De Cymru. Nid hen ysbyty yw Ysbyty Brenhinol Morgannwg; mae'n ysbyty cymharol newydd. Mae'r ardal gyfagos yn ehangu'n gyflym. Rwyf wedi clywed yr Aelod dros Bontypridd yn sôn am oddeutu 20,000 o dai newydd yn cael eu codi yn yr ardal benodol honno. Mae'r ardal gyfan yn ardal sy'n tyfu - nid yw'n ardal sy'n crebachu, mae'n ardal twf. Ac wedyn rydych yn cysylltu hynny â gwelliant 5, sef y dystiolaeth a gyflwynwyd gan Gwm Taf eu hunain yn y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon, lle nad oedd y bwrdd iechyd wedi bod wrthi'n weithredol yn ceisio hyrwyddo swyddi yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. A heddiw, ceir stori yn y papurau lleol sy'n nodi bod ceisiadau rhyddid gwybodaeth wedi dangos na fu unrhyw weithredu cadarnhaol i ddenu meddygon ymgynghorol llawnamser - ac rwy'n defnyddio'r gair 'llawnamser'. Cymerwyd camau i geisio denu staff locwm i lenwi'r bylchau. Wel, fel y gŵyr pawb, ni allwch adeiladu gwasanaeth cynaliadwy ar staff locwm. Ac felly, mae popeth yn pwyntio at yr angen i gadw'r ddarpariaeth damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg - ysbyty modern, gyda phoblogaeth gynyddol o'i gwmpas a galw cynyddol. Ac eto, mae'r bwrdd iechyd, yn ystod y blynyddoedd diwethaf, wedi bod yn benderfynol o gyflwyno rhaglen de Cymru, rhaglen y mae wedi'i fandadu i'w chyflawni, i ryw raddau am ei bod yn rhaglen y mae'r Llywodraeth yn amlwg wedi'i chymeradwyo, ac yn y pen draw mae wedi dweud wrth y byrddau iechyd sydd wedi ei chefnogi, 'Dyma'r glasbrint ar gyfer gwasanaethau iechyd yn yr ardal.' Ni chredaf fod neb o'r farn fod y glasbrint hwnnw'n ffordd synhwyrol o gyflwyno darpariaeth damweiniau ac achosion brys yn ardaloedd Llantrisant a'r Cymoedd. Ac yn wir, mae'r gweithwyr proffesiynol meddygol yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg wedi dweud hynny eu hunain. Maent yn nodi, yn amlwg, fod bylchau yn y rota - nid oes neb yn amau'r ffaith honno - ond pan ystyriwch nad yw'r bwrdd iechyd wedi bod yn mynd ati'n rhagweithiol i hyrwyddo argaeledd gwaith yn y cylch hwnnw o feddygon ymgynghorol, ac i fwrw ymlaen â'u gyrfaoedd, a oes ryfedd iddi fod yn anodd llenwi swyddi gwag? Ac felly, ym mhob ffordd, ceir achos cadarnhaol dros gadw gwasanaethau damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Ac mae gwelliant y Llywodraeth sy'n dweud mai bai'r bwrdd iechyd yw hyn i gyd yn hurt, mae'n rhaid i mi ddweud, am fod y Llywodraeth mewn sefyllfa i roi arweiniad i'r bwrdd iechyd ynglŷn â chyfeiriad strategol cyffredinol y ddarpariaeth iechyd yma yng Nghymru. Rwy'n derbyn bod y gwaith o redeg y gwasanaeth o ddydd i ddydd wedi ei ddirprwyo i'r byrddau iechyd, ond mae cyfeiriad strategol cyffredinol y ddarpariaeth iechyd yma yng Nghymru yn gyfrifoldeb i'r Gweinidog iechyd. Dyna yw rôl pwy bynnag sydd yn y swydd. Ac felly, mae'n ddyletswydd ar y Gweinidog iechyd i wrando ar y sylwadau a wneir yn y Siambr hon, ar sylwadau a wneir yn ehangach gan y cymunedau a wasanaethir gan Ysbyty Brenhinol Morgannwg, ac yn y pen draw ar y dystiolaeth sy'n cefnogi cadw'r gwasanaeth damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Ac rwy'n gobeithio y cawn ymateb cadarnhaol gan y Dirprwy Weinidog y prynhawn yma a bod hyn yn adeiladu ar y bleidlais a gynhaliwyd oddeutu pythefnos neu dair wythnos yn ôl yn y Siambr hon, yn hytrach na 'Nid oes a wnelo hyn ddim â ni. Trosglwyddwch ef yn ôl i'r bwrdd iechyd'. Ni wnaiff hynny'r tro a gobeithio y bydd y cynnig, gyda gwelliannau, yn cael ei gefnogi y prynhawn yma.