techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I did wonder, when I saw that I was following Hefin David, whether he was going to make a very similar point to me about how housing can regenerate the Valleys, and that's exactly what he did. Basically, Hefin, I've got five minutes' worth of speeches about Bridgend county borough and you've just talked about Caerphilly, so we'll replace one for the other and I'm very happy to sit down. I'll declare my interest as well as a councillor on Bridgend County Borough Council. Can I just start by addressing the intervention Mike Hedges made earlier, which I think was probably better directed at me than my colleague Gareth Davies from the Vale of Clwyd? We were asked about the Swansea bay tidal lagoon. Obviously, I don't see the relevance, necessarily, to a debate on housing, but nevertheless, it's important to remind you, Mike, that that tidal lagoon project failed because it was a bad deal not only for taxpayers, but bill payers as well. It would have increased energy costs, and we're looking at the moment at an occasion where we're facing higher energy costs. But thankfully, there is a new privately funded - completely privately funded - lagoon proposed for Swansea bay. I met with DST Innovations on Monday. The project is very exciting and it's about time Welsh Government get behind it.
Welsh: Pan welais fy mod yn dilyn Hefin David, roeddwn yn meddwl tybed a oedd yn mynd i wneud pwynt tebyg iawn i mi ynglŷn â sut y gall tai adfywio'r Cymoedd, a dyna'n union a wnaeth. Yn y bôn, Hefin, mae gennyf werth pum munud o areithiau am fwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr ac rydych chi newydd siarad am Gaerffili, felly fe osodwn un yn lle'r llall ac rwy'n hapus iawn i eistedd. Rwyf am ddatgan buddiant hefyd fel cynghorydd ar Gyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr. A gaf fi ddechrau drwy fynd i'r afael â'r ymyriad a wnaeth Mike Hedges yn gynharach, a chredaf ei fod wedi'i gyfeirio'n well ataf fi na fy nghyd-Aelod, Gareth Davies, o Ddyffryn Clwyd? Gofynnwyd i ni am forlyn llanw bae Abertawe. Yn amlwg, nid wyf yn gweld ei fod yn berthnasol, o reidrwydd, i ddadl ar dai, ond er hynny, mae'n bwysig eich atgoffa, Mike, fod prosiect y morlyn llanw wedi methu am ei fod yn fargen wael nid yn unig i drethdalwyr, ond i dalwyr biliau hefyd. Byddai wedi cynyddu costau ynni, ac rydym yn edrych ar hyn o bryd ar adeg pan fyddwn yn wynebu costau ynni uwch. Ond diolch byth, cafodd morlyn llanw newydd wedi'i ariannu'n breifat - wedi'i ariannu'n gwbl breifat - ei gynnig ar gyfer bae Abertawe. Cyfarfûm â DST Innovations ddydd Llun. Mae'r prosiect yn gyffrous iawn ac mae'n hen bryd i Lywodraeth Cymru ei gefnogi.
English: My intervention was because we were talking about energy prices within housing, and the tidal lagoon obviously would affect energy prices. It's another time when we can debate the tidal lagoon; I just wanted to make that point.
Welsh: Y rheswm dros fy ymyriad oedd ein bod yn sôn am brisiau ynni ym maes tai, ac mae'n amlwg y byddai morlyn llanw'n effeithio ar brisiau ynni. Gallwn drafod y morlyn llanw ar adeg arall; roeddwn am wneud y pwynt hwnnw, dyna i gyd.
English: Let the Member speak, please.
Welsh: Gadewch i'r Aelod siarad, os gwelwch yn dda.
English: I welcome the Welsh Government's commitment to building 20,000 low-carbon social homes and establishing a national construction company to help councils build social housing. I look forward to the implementation of rent controls and hope that the Welsh Government will also investigate the possibility of a right to rent as well as continue to explore a land value tax to replace council tax. Unlike the Welsh Conservatives, Welsh Labour recognise the problems and provide real solutions. Diolch.
Welsh: Rwy'n croesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i adeiladu 20,000 o gartrefi cymdeithasol carbon isel a sefydlu cwmni adeiladu cenedlaethol i helpu cynghorau i adeiladu tai cymdeithasol. Edrychaf ymlaen at weithredu rheoli rhenti ac rwy'n gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn ymchwilio i'r posibilrwydd o hawl i rentu yn ogystal â pharhau i archwilio treth gwerth tir i gymryd lle'r dreth gyngor. Yn wahanol i'r Ceidwadwyr Cymreig, mae Llafur Cymru yn cydnabod y problemau ac yn cynnig atebion go iawn. Diolch.
English: Before I call the Minister, can I remind all Members it's up to each Member whether they wish to accept an intervention or not? It is their choice, and if they say 'no', then they do not wish to take the intervention, and that's their decision.
Welsh: Cyn imi alw ar y Gweinidog, a gaf fi atgoffa pob Aelod mai mater i bob Aelod yw dewis a ydynt am dderbyn ymyriad ai peidio? Eu dewis hwy ydyw, ac os ydynt yn dweud 'na', nid ydynt am dderbyn yr ymyriad, a dyna yw eu penderfyniad.
English: The proposal is to agree the motion without amendment. Does any Member object? [ Objection.] Yes, I see that there is objection. So, we'll defer voting on the motion until voting time.
Welsh: Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig heb ei ddiwygio? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [ Gwrthwynebiad.] Oes, gwelaf wrthwynebiad. Felly, gohiriwn y bleidlais ar y cynnig tan y cyfnod pleidleisio.
English: That brings us to voting time.
Welsh: Dyma ni bellach wedi cyrraedd y cyfnod pleidleisio.
English: We move on to the next item, which is the motion from the Welsh Conservatives on Ukraine, and I call for a vote on the motion tabled in the name of Darren Millar. If the proposal is not agreed, we will then vote on the amendments to the motion. Open the vote. In favour 14, no abstentions, 40 against. Therefore, the motion is not agreed.
Welsh: Symudwn ymlaen at yr eitem nesaf, sef y cynnig gan y Ceidwadwyr Cymreig ar Wcráin, a galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Darren Millar. Os gwrthodir y cynnig, byddwn yn pleidleisio ar y gwelliannau i'r cynnig. Agorwch y bleidlais. O blaid 14, neb yn ymatal, 40 yn erbyn. Felly, gwrthodir y cynnig.
English: We'll now vote on the amendments. I call for a vote on amendment 1, tabled in the names of Lesley Griffiths and Siân Gwenllian. Open the vote. In favour 54, no abstentions, none against. Therefore, the amendment is agreed.
Welsh: Pleidleisiwn yn awr ar y gwelliannau. Galwaf am bleidlais ar welliant 1, a gyflwynwyd yn enwau Lesley Griffiths a Siân Gwenllian. Agorwch y bleidlais. O blaid 54, neb yn ymatal, neb yn erbyn. Felly, derbynnir y gwelliant.
English: We now move on to a vote on amendment 2, tabled in the name of Siân Gwenllian. Open the vote. In favour 20, 17 abstentions, 17 against. Therefore, the amendment is agreed.
Welsh: Symudwn ymlaen yn awr at bleidlais ar welliant 2, a gyflwynwyd yn enw Siân Gwenllian. Agorwch y bleidlais. O blaid 20, roedd 17 yn ymatal, 17 yn erbyn. Felly, derbynnir y gwelliant.
English: We'll now vote on the motion as amended.
Welsh: Pleidleisiwn yn awr ar y cynnig fel y'i diwygiwyd.
English: Open the vote. In favour 26, abstained 15, against 13. Therefore, the motion as amended is agreed.
Welsh: Agorwch y bleidlais. O blaid 26, roedd 15 yn ymatal, 13 yn erbyn. Felly, derbynnir y cynnig fel y'i diwygiwyd.
English: We move to the final vote on the Welsh Conservatives' motion on housing. I call for a vote on the motion, tabled in the name of Darren Millar. And if the proposal is not agreed, we will then vote on the amendment to the motion. Open the vote. In favour 14, no abstentions, 40 against. Therefore, the motion is not agreed.
Welsh: Symudwn at y bleidlais olaf ar gynnig y Ceidwadwyr Cymreig ar dai. Galwaf am bleidlais ar y cynnig, a gyflwynwyd yn enw Darren Millar. Ac os gwrthodir y cynnig, byddwn yn pleidleisio ar y gwelliant i'r cynnig. Agorwch y bleidlais. O blaid 14, neb yn ymatal, 40 yn erbyn. Felly, gwrthodir y cynnig.
English: We will now move to amendment 1, tabled in the name of Lesley Griffiths. Open the vote. In favour 40, no abstentions, 14 against. Therefore, the amendment is agreed.
Welsh: Symudwn yn awr at welliant 1, a gyflwynwyd yn enw Lesley Griffiths. Agorwch y bleidlais. O blaid 40, neb yn ymatal, 14 yn erbyn. Felly, derbynnir y gwelliant.
English: Open the vote. In favour 40, no abstentions, 14 against. Therefore, the motion as amended is agreed.
Welsh: Agorwch y bleidlais. O blaid 40, neb yn ymatal, 14 yn erbyn. Felly, derbynnir y cynnig fel y'i diwygiwyd.
English: And that closes the voting for today. If Members are leaving the Chamber, can you please do so quickly and quietly, as we move to the short debate?
Welsh: A daw hynny â'r pleidleisio i ben am heddiw. Os oes Aelodau'n gadael y Siambr, a wnewch chi hynny'n gyflym ac yn dawel, wrth inni symud at y ddadl fer?
English: I now call on Rhys ab Owen to speak on the subject of his choice.
Welsh: Galwaf yn awr ar Rhys ab Owen i siarad ar y pwnc y mae wedi ei ddewis.
English: Thank you very much, Dirprwy Lywydd. I'm very pleased to see this cross-party element in this debate. A number of Conservatives have decided to contribute, perhaps it's the title 'taking back control' that attracted them to join in. But I'm giving a minute of my time to Peredur Owen Griffiths, to Mabon ap Gwynfor, Carolyn Thomas, Joel James, the two Samuels - Kurtz and Rowlands - and to Tom Giffard. That's one way of getting me to speak less: to give a minute of my time. [ Laughter.] A recent report by the Institute of Welsh Affairs emphasised that Wales has the poorest land and community rights in the United Kingdom. Local communities face difficult battles in their efforts to buy local assets for their communities, to serve their communities, indeed, be they pubs, churches or chapels, or woodland and green spaces.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd. Dwi'n falch iawn i weld yr elfen drawsbleidiol yn y ddadl yma, a nifer o Geidwadwyr wedi penderfynu cymryd rhan. Efallai mai'r teitl ' take back control ' oedd wedi denu ambell un ohonyn nhw i ymuno. Ddirprwy Lywydd, dwi'n rhoi munud o fy amser i i Peredur Owen Griffiths, Mabon ap Gwynfor, Carolyn Thomas, Joel James, y ddau Samuel - Kurtz a Rowlands - a Tom Giffard. Dyna un ffordd, Ddirprwy Lywydd, i gael fi i siarad yn llai yw cael munud o fy amser i. [ Chwerthin.] Pwysleisiodd adroddiad diweddar gan y Sefydliad Materion Cymreig mai Cymru sydd â'r hawliau tir a chymunedol gwaethaf yn y Deyrnas Unedig. Mae cymunedau lleol yn wynebu brwydrau anodd yn eu hymdrechion i brynu asedau lleol er mwyn eu cymunedau, i wasanaethu eu cymunedau, boed yn dafarndai, yn eglwysi neu gapeli, neu goedwigoedd a mannau gwyrdd.
English: When Wales was squeezed by Conservative austerity to pick up the bill for bankers, councils across our nation were forced to sell off community assets. While citizens in Scotland and in England were able to organise, work and mobilise to buy and protect their assets, this was not the same story in Wales. We will never know the full extent of community loss this nation faced during those years of austerity, but everyone will know a story of a family farm sold, youth centres boarded up or local pubs closed and razed to the ground for trendy apartments or posh apartment blocks. Too often in Wales, and specifically in Cardiff, we have seen organised communities sidelined. Local assets sold to some faceless corporation or development firm, looking to maximise personal profit over social value for the whole area.
Welsh: Pan wasgwyd Cymru gan gyni'r Ceidwadwyr i dalu'r bil ar ran y bancwyr, gorfodwyd cynghorau ar draws ein gwlad i werthu asedau cymunedol. Er bod dinasyddion yn yr Alban ac yn Lloegr wedi gallu trefnu, gweithio a pharatoi i brynu a diogelu eu hasedau, ni ddigwyddodd hynny yng Nghymru. Ni fyddwn byth yn gwybod faint o golled gymunedol a wynebodd y genedl hon yn ystod y blynyddoedd hynny o gyni, ond bydd pawb yn gwybod am fferm deuluol a werthwyd, canolfannau ieuenctid â'u ffenestri wedi'u bordio neu dafarndai lleol a gaeodd ac a chwalwyd er mwyn creu fflatiau ffasiynol neu flociau o fflatiau crand. Yn rhy aml yng Nghymru, ac yng Nghaerdydd yn benodol, gwelsom gymunedau trefnus yn cael eu hanwybyddu, ac asedau lleol yn cael eu gwerthu i ryw gorfforaeth neu gwmni datblygu di-wyneb ar drywydd yr elw personol mwyaf ar draul gwerth cymdeithasol i ardal gyfan.
English: For a nation that's often called a community of communities, the lack of rights for community groups here beggars belief. Local gardens and parks, allotments and urban farms increase the value of an area, socially and economically. Community assets have been, and will continue to be, one of the most effective ways of strengthening community spirit, of facilitating collaboration and of fostering that feeling of belonging.
Welsh: Am wlad sy'n aml yn cael ei galw yn gymuned o gymunedau, mae diffyg hawliau i grwpiau cymunedol yma yn anhygoel. Mae gerddi a pharciau lleol, rhandiroedd a ffermydd trefol yn cynyddu gwerth ardal yn fawr, yn gymdeithasol ac yn economaidd. Mae asedau cymunedol wedi bod, a byddant yn parhau i fod, un o'r ffyrdd mwyaf effeithiol o gryfhau ysbryd cymunedol, o feithrin cydweithrediad ac o greu'r ymdeimlad o berthyn.
English: People want to live in communities that are unique, that are personal, not some carbon copy of every other town and village. People don't want to live, nor do they want to visit, clone towns that offer nothing exciting, personal or dynamic. What work, therefore, has the Welsh Government done to streamline the process of community asset purchase and when will we see the Senedd codifying the rights of communities over their local assets? What consideration has the Welsh Government given to the introduction of a community empowerment Bill, as suggested by the Institute of Welsh Affairs? Such a Bill would create a register of community assets, and give communities a statutory right of first refusal over these assets when their proposed sale comes up. Would the Welsh Government establish a community asset fund based on the successful Scottish land fund that distributes between £5,000 and £1 million to start to address this issue? In Cardiff, we hear often of threatened facilities, nearly every week: the Roath Park pub on City Road; the old Bethel Chapel in Morganstown; Canton community centre; the Maindy velodrome - think about the Maindy velodrome for one minute - the only sporting facility still standing in the city from when the Commonwealth Games visited in 1958. On that very velodrome, Geraint Thomas started training, Colin Jackson started training, Nicole Cooke started training, and yet we want to get rid of that historic sporting venue.
Welsh: Mae pobl am fyw mewn cymunedau sy'n unigryw, sy'n bersonol, nid rhyw gopi carbon o bob tref a phentref arall. Nid yw pobl eisiau byw, ac nid ydynt am ymweld â threfi sy'n union yr un fath â'i gilydd ac nad ydynt yn cynnig unrhyw beth cyffrous, personol na deinamig. Pa waith, felly, y mae Llywodraeth Cymru wedi'i wneud i symleiddio'r broses o brynu asedau cymunedol a pha bryd y gwelwn y Senedd yn codeiddio hawliau cymunedau ar eu hasedau lleol? Pa ystyriaeth y mae Llywodraeth Cymru wedi'i rhoi i gyflwyno Bil ymrymuso'r gymuned, fel yr awgrymwyd gan y Sefydliad Materion Cymreig? Byddai Bil o'r fath yn creu cofrestr o asedau cymunedol, ac yn rhoi hawl gyntaf statudol i gymunedau wrthod yr asedau hyn pan gânt eu cyflwyno i'w gwerthu. A fyddai Llywodraeth Cymru yn sefydlu cronfa asedau cymunedol yn seiliedig ar gronfa tir lwyddiannus yr Alban sy'n dosbarthu rhwng £5,000 ac £1 filiwn i ddechrau mynd i'r afael â'r mater? Yng Nghaerdydd, clywn yn aml am gyfleusterau sydd dan fygythiad, bron bob wythnos: tafarn Roath Park ar Heol y Ddinas; hen Gapel Bethel yn Nhreforgan; Canolfan gymunedol Treganna; felodrom Maendy - meddyliwch am felodrom Maendy am funud - yr unig gyfleuster chwaraeon sy'n dal i sefyll yn y ddinas ers ymweliad Gemau'r Gymanwlad yn 1958. Yn y felodrom hwnnw y dechreuodd Geraint Thomas hyfforddi, y dechreuodd Colin Jackson hyfforddi, y dechreuodd Nicole Cooke hyfforddi, ac eto rydym am gael gwared ar y lleoliad chwaraeon hanesyddol hwn.
English: Warm words are not enough for these communities.
Welsh: Nid yw geiriau caredig yn ddigon i'r cymunedau hyn.
English: It's time for us to correct this failure time and time again. It's time for this Senedd to show the communities of Wales devolution at its best. It's time for us to empower people, empower communities, and, by doing so, empower every part of the nation. A nation's strength is its communities. Thank you very much.
Welsh: Mae'n bryd inni gywiro'r methiant yma dro ar ôl tro. Mae'n bryd i'r Senedd yma ddangos i gymunedau Cymru ddatganoli ar ei orau. Mae'n bryd inni rymuso pobl, grymuso cymunedau, a thrwy hynny, grymuso pob rhan o'n cenedl. Grym cenedl yw ei chymunedau. Diolch yn fawr.
English: He has given you one minute each. Please keep to the one minute, otherwise we'll be over. Peredur Owen Griffiths.
Welsh: Mae wedi rhoi munud yr un i chi. Cadwch at y funud, neu fe awn dros yr amser. Peredur Owen Griffiths.
English: Diolch, Dirprwy Lywydd. The Institute for Welsh Affairs report released this week made for grim reading. It concluded that Welsh communities are the least empowered in the UK. This was echoed during a conversation I had this week with somebody involved in the efforts to restore the Abertillery Stute, a once magnificent building that has seen better days but could once again be the hub of the community. That person told me that many people they spoke to about the project have been given hope that things could change for the better in that community. If communities were empowered like they are in Scotland, things might be much different for people, and they may have hope. In Scotland, there is a statutory right to buy community assets when they come up for sale or for transfer, but they don't have anything like that in Wales. Even communities in Tory-governed England have more rights when it comes to community ownership of buildings. If we are to endanger - . Oh, 'endanger' - . If we are to engender healthy, resilient and empowered communities, this anomaly needs rectifying before it's too late. Thank you very much for bringing this debate forward, Rhys. Diolch.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Roedd adroddiad y Sefydliad Materion Cymreig a ryddhawyd yr wythnos hon yn peri gofid. Daeth i'r casgliad mai cymunedau Cymru yw'r rhai sydd wedi'u grymuso leiaf yn y DU. Adleisiwyd hyn yn ystod sgwrs a gefais yr wythnos hon gyda rhywun a oedd yn rhan o'r ymdrechion i adfer sefydliad y glowyr yn Abertyleri, adeilad a oedd unwaith yn wych ac sydd wedi gweld dyddiau gwell ond a allai unwaith eto fod yn ganolbwynt i'r gymuned. Dywedodd yr unigolyn hwnnw wrthyf fod llawer o'r bobl y buont yn siarad â hwy am y prosiect yn obeithiol y gallai pethau newid er gwell yn y gymuned honno. Pe bai cymunedau'n ymrymuso fel sy'n digwydd yn yr Alban, gallai pethau fod yn wahanol iawn i bobl, a gellid rhoi gobaith iddynt. Yn yr Alban, mae hawl statudol i brynu asedau cymunedol pan gânt eu cyflwyno i'w gwerthu neu eu trosglwyddo, ond nid oes ganddynt unrhyw beth felly yng Nghymru. Mae gan gymunedau yn Lloegr hyd yn oed, sy'n cael ei llywodraethu gan y Torïaid, fwy o hawliau perchnogaeth gymunedol ar adeiladau. Os ydym am greu cymunedau iach, cadarn ac wedi'u grymuso, mae angen unioni'r anghysondeb hwn cyn ei bod hi'n rhy hwyr. Diolch yn fawr iawn am gyflwyno'r ddadl hon, Rhys.
English: I'd like to say thank you to Rhys for a minute of his time and bringing the important debate to the Senedd today. When I first entered local politics, I did so because I firmly believed in the importance of communities. I recently spoke to a social enterprise in Bethesda who had worked to buy a building of note, to save for the benefit of those living in the area. But, at the last moment, they were gazumped by a private buyer. I would like consideration to be given to local residents to have a say in purchasing such community assets for perhaps converting them into rental properties where their money goes back into the community. I am pleased that Flintshire has been leading the way in this area to help protect community spaces and buildings. Recently, two old school fields have been given over to the local community for play, a safe haven for biodiversity, and for local people to grow vegetables. Once a piece of land is developed, a building demolished or an asset sold, it's lost forever, and we should be doing all we can to help local communities to be a part of securing their public assets for their future generations and well-being in the community. Diolch.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Rhys am funud o'i amser ac am ddod â'r ddadl bwysig i'r Senedd heddiw. Pan ddechreuais mewn gwleidyddiaeth leol am y tro cyntaf, gwneuthum hynny oherwydd fy mod yn credu'n gryf fod cymunedau'n bwysig. Yn ddiweddar siaradais â menter gymdeithasol ym Methesda a oedd wedi gweithio i brynu adeilad nodedig, i'w warchod er budd y rhai sy'n byw yn yr ardal. Ond ar y funud olaf, cafodd ei werthu yn sgil cynnig uwch gan brynwr preifat. Hoffwn i ystyriaeth gael ei rhoi i drigolion lleol gael llais wrth brynu asedau cymunedol o'r fath ar gyfer eu troi'n eiddo rhent lle mae eu harian yn mynd yn ôl i mewn i'r gymuned. Rwy'n falch fod sir y Fflint wedi bod yn arwain y ffordd yn y maes hwn i helpu i ddiogelu mannau ac adeiladau cymunedol. Yn ddiweddar, cafodd dau hen gae ysgol eu trosglwyddo i'r gymuned leol ar gyfer chwarae, hafan ddiogel i fioamrywiaeth, ac i bobl leol dyfu llysiau. Pan gaiff darn o dir ei ddatblygu, adeilad ei ddymchwel neu ased ei werthu, mae'n cael ei golli am byth, a dylem wneud popeth yn ein gallu i helpu cymunedau lleol i fod yn rhan o'r broses o ddiogelu eu hasedau cyhoeddus ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol a llesiant yn y gymuned. Diolch.
English: You have a minute and you've gone way over that. You're eating into a colleague's time.
Welsh: Mae gennych funud ac rydych wedi mynd ymhell dros hynny. Rydych chi'n mynd ag amser cyd-Aelod.
English: Oh. Yes, I'll close now. There are numerous examples of how public spaces are being lost, which, unfortunately, time doesn't allow me, but I finally want to add that there's no doubt in my mind that the destruction of community spaces is nothing more than a failure of Government to protect the well-being of communities because it not only lacks the desire to do so, but the ambition to do it. Thank you.
Welsh: O. Iawn, fe ddof i ben yn awr. Ceir nifer o enghreifftiau o'r modd y mae mannau cyhoeddus yn cael eu colli, nad yw amser, yn anffodus, yn caniatáu imi sôn amdanynt, ond i gloi rwyf am ychwanegu nad oes amheuaeth yn fy meddwl fod dinistrio mannau cymunedol yn dangos methiant Llywodraeth i ddiogelu llesiant cymunedau nid yn unig am nad oes ganddi fawr o awydd gwneud hynny, ond hefyd am nad oes ganddi fawr o uchelgais i'w wneud. Diolch.