English: Our education system in Wales is based on the principle that parents, not the state, are the primary educators of their children, and that schools look after children, not on their own terms, but in loco parentis, in the place of parents and with parental permission. It's in recognition of this very important principle that parents have long enjoyed the right to withdraw their children from the two subjects that engage questions of families' world views, namely sex education and religious education. The provision of the right to withdraw in relation to these two subjects has also provided a means by which we can demonstrate that the state meets its obligations under the Human Rights Act 1998. Article 2 of protocol 1 refers to the right of education and it states that, and I quote, 'the State shall respect the right of parents to ensure such education and teaching is in conformity with their own religious and philosophical convictions.' Now, I must stress that the importance of the right to withdrawal is manifest not in its frequent use, but rather its potential use. The existence of the right to withdrawal reminds schools that they sit in loco parentis. When children go home at the end of the day, they're not looked after by parents serving the state in loco res publica. It is vital that in a free society parents should be allowed a very large degree of autonomy in the way that they discharge their parental responsibilities to educate and raise their children. Another benefit of the potential use of the right of withdrawal is that it provides an incentive for schools to actually seek to engage proactively with parents, because it requires school leaders to sit and listen to parental concerns in order to minimise withdrawals. Now, of course, it doesn't mean that you can't engage in the sort of education that both Jenny and others in this Chamber have advocated today about protecting children from harm, talking to them about the way that their bodies work and about what's private on their body and what isn't and how a relationship should work. But I think this fundamental principle of schools acting in loco parentis is absolutely essential. I think it's important to remind all Members in this debate today that a significant majority, not just a small majority - a significant majority - of respondents to the Welsh Government's two consultations that have been undertaken in relation to the progress that this Bill has made opposed the removal of the right to withdrawal from RSE and RVE. A staggering 88.7 per cent of respondents to the 'Our National Mission: A Transformational Curriculum' wanted to keep the right to withdraw, and 60 per cent of those responding to the consultation document 'Ensuring access to the full curriculum' also wanted to maintain that right to withdrawal. And that's in spite of the fact that, actually, the second consultation didn't expressly ask a question about the subject. People were still writing in saying how important it was to them. Now, look, I accept that the outcomes of any consultation are not necessarily a proxy for public opinion, but let's be clear about this, in completely removing the right to withdrawal, the education Minister is seeking to fundamentally shift the balance between the rights of parents and the rights of the state, something for which no party in this Welsh Parliament has a mandate. And it's not just the right to withdraw that's a problem. The Bill will also require faith schools to provide two sets of religion, values and ethics curriculums, as has already been articulated by Suzy Davies and others: the denominational curriculum and the curriculum agreed by the local county-wide standing advisory councils if requested. This is in spite of the fact that parents, as Jenny Rathbone quite rightly said, already choose to send their children to church schools in the knowledge of the religious curriculum that is offered. The Bill places no similar requirement on non-faith schools, even if parents have no local faith school option and want their children to access a denominational curriculum. It seems to me that it's grossly unfair to expect a certain thing of a faith school, when not expecting that in the opposite direction too, and I do believe that that will be a huge burden for church schools, for Catholic schools across the country. And then, finally, there's the issue of the locally agreed RVE curriculum. At the moment, of course, religious education curriculums in local areas are developed by standing advisory councils on religious education, or SACREs, as they're currently known, the membership of which is determined locally. But the Welsh Government's Bill wants to give the powers to change SACREs by allowing non-religious or even anti-religious groups to join those committees. That enables the potential for anti-religious values to be incorporated into local curriculums and taught in Welsh classrooms. It will diminish the voice of faith communities across Wales and that, unfortunately, is not something that I'm prepared to countenance. And it's for those reasons that I'm going to be voting against the progress of this Bill today. Our system already works well, and I think it should be maintained.
Welsh: Mae ein system addysg yng Nghymru wedi'i seilio ar yr egwyddor mai rhieni, nid y wladwriaeth, yw prif addysgwyr eu plant, a bod ysgolion yn gofalu am blant, nid ar eu telerau eu hunain, ond ar ran rhieni, yn lle rhieni a gyda chaniatâd rhieni. Mae'n cydnabod yr egwyddor bwysig iawn hon bod rhieni wedi bod â'r hawl ers tro byd i dynnu eu plant yn ôl o'r ddau bwnc sy'n trafod cwestiynau ynghylch safbwyntiau teuluoedd ar y byd, sef addysg rhyw ac addysg grefyddol. Mae darparu'r hawl i dynnu yn ôl o ran y ddau bwnc hyn hefyd wedi darparu modd i ni ddangos bod y wladwriaeth yn cyflawni ei rhwymedigaethau o dan Ddeddf Hawliau Dynol 1998. Cyfeiria Erthygl 2 o brotocol 1 at hawl addysg ac mae'n nodi, ac rwy'n dyfynnu, bydd y Wladwriaeth yn parchu hawl rhieni i sicrhau bod addysg ac addysgu o'r fath yn cydymffurfio â'u hargyhoeddiadau crefyddol ac athronyddol eu hunain. Nawr, mae'n rhaid i mi bwysleisio nad yw pwysigrwydd yr hawl i dynnu yn ôl yn amlwg yn ei ddefnydd aml, ond yn hytrach ei ddefnydd posibl. Mae bodolaeth yr hawl i dynnu yn ôl yn atgoffa ysgolion eu bod yn gweithredu yn lle rhieni. Pan fydd plant yn mynd adref ar ddiwedd y dydd, nid ydyn nhw'n derbyn gofal gan rieni sy'n gwasanaethu'r wladwriaeth yn ei lle. Mae'n hanfodol bod rhieni mewn cymdeithas rydd yn cael ymreolaeth sylweddol yn y ffordd y maen nhw'n cyflawni eu cyfrifoldebau fel rhieni i addysgu a magu eu plant. Mantais arall y defnydd posibl o'r hawl i dynnu yn ôl yw ei fod yn gymhelliant i ysgolion geisio ymgysylltu'n rhagweithiol â rhieni, oherwydd ei fod yn ei gwneud yn ofynnol i arweinwyr ysgolion eistedd a gwrando ar bryderon rhieni er mwyn lleihau'r achosion o dynnu yn ôl. Nawr, wrth gwrs, nid yw'n golygu na allwch chi gymryd rhan yn y math o addysg y mae Jenny ac eraill yn y Siambr hon wedi'i hyrwyddo heddiw ynghylch amddiffyn plant rhag niwed, siarad â nhw ynghylch y ffordd y mae eu cyrff yn gweithio ac o ran yr hyn sy'n breifat ar eu corff a'r hyn nad yw a sut y dylai perthynas weithio. Ond rwy'n credu bod yr egwyddor sylfaenol hon o ysgolion yn gweithredu yn lle rhieni yn gwbl hanfodol. Rwy'n credu ei bod yn bwysig atgoffa'r holl Aelodau yn y ddadl hon heddiw fod mwyafrif sylweddol, nid mwyafrif bach yn unig - mwyafrif sylweddol - o ymatebwyr i'r ddau ymgynghoriad y mae Llywodraeth Cymru wedi'u cynnal ynghylch cynnydd y Bil hwn yn gwrthwynebu dileu'r hawl i dynnu yn ôl o Addysg Cydberthynas a Rhywioldeb a Chrefydd, Gwerthoedd a Moeseg. Roedd 88.7 y cant syfrdanol o'r ymatebwyr i 'Ein Cenhadaeth Genedlaethol: Cwricwlwm Trawsnewidiol' yn dymuno cadw'r hawl i dynnu yn ôl, ac roedd 60 y cant o'r rhai a ymatebodd i'r ddogfen ymgynghori 'Sicrhau mynediad i'r cwricwlwm llawn' hefyd yn dymuno cadw'r hawl honno i dynnu yn ôl. Ac mae hynny er gwaethaf y ffaith nad oedd yr ail ymgynghoriad, mewn gwirionedd, yn gofyn cwestiwn ynghylch y pwnc yn benodol. Roedd pobl yn dal i ysgrifennu gan ddweud pa mor bwysig ydoedd iddyn nhw. Nawr, cofiwch, rwy'n derbyn nad yw canlyniadau unrhyw ymgynghoriad o reidrwydd yn cynrychioli barn y cyhoedd, ond gadewch i ni fod yn glir ynglŷn â hyn, trwy ddileu yn llwyr yr hawl i dynnu yn ôl, mae'r Gweinidog addysg yn ceisio newid yn sylfaenol y cydbwysedd rhwng hawliau rhieni a hawliau'r wladwriaeth, rhywbeth nad oes gan yr un blaid yn y Senedd hon yng Nghymru fandad ar ei gyfer. Ac nid dim ond yr hawl i dynnu hynny yn ôl sy'n broblem. Bydd y Bil hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i ysgolion ffydd ddarparu dwy set o gwricwla crefydd, gwerthoedd a moeseg, fel y mae Suzy Davies ac eraill wedi'i ddweud eisoes: y cwricwlwm enwadol a'r cwricwlwm y cytunwyd arno gan y cynghorau ymgynghorol sefydlog sirol lleol, pe gofynnir amdano. Mae hyn er gwaethaf y ffaith bod rhieni, fel y dywedodd Jenny Rathbone, yn gwbl briodol, eisoes yn dewis anfon eu plant i ysgolion eglwysig gan wybod y cwricwlwm crefyddol sy'n cael ei gynnig. Nid yw'r Bil yn gosod unrhyw ofyniad tebyg ar ysgolion nad ydyn nhw'n rhai ffydd, hyd yn oed os nad oes gan rieni ddewis ysgol ffydd leol a'u bod yn dymuno i'w plant fanteisio ar gwricwlwm enwadol. Mae'n ymddangos i mi ei bod yn annheg iawn disgwyl rhywbeth gan ysgol ffydd, pan nad oes yr un disgwyliad i'r cyfeiriad arall hefyd, ac rwyf i yn credu y bydd hynny'n faich enfawr ar ysgolion eglwysig, i ysgolion Catholig ledled y wlad. Ac yna, yn olaf, mae mater y cwricwlwm crefydd, gwerthoedd a moeseg a gaiff ei gytuno'n lleol. Ar hyn o bryd, wrth gwrs, mae'r cwricwlwm addysg grefyddol yn cael ei ddatblygu mewn ardaloedd lleol gan gynghorau ymgynghorol sefydlog ar addysg grefyddol, neu CYSAGau, fel y maen nhw'n cael eu galw ar hyn o bryd, ac mae eu haelodaeth yn cael ei phennu'n lleol. Ond mae Bil Llywodraeth Cymru yn ceisio rhoi'r pwerau i newid CYSAGau drwy ganiatáu i grwpiau anghrefyddol neu hyd yn oed grwpiau gwrth-grefyddol ymuno â'r pwyllgorau hynny. Mae hynny'n galluogi'r potensial i ymgorffori gwerthoedd gwrth-grefyddol mewn cwricwla lleol a'u haddysgu mewn ystafelloedd dosbarth yng Nghymru. Bydd hyn yn lleihau llais cymunedau ffydd ledled Cymru ac, yn anffodus, nid yw hynny'n rhywbeth yr wyf i'n fodlon ei wneud. A dyna pam y byddaf i'n pleidleisio yn erbyn cynnydd y Bil hwn heddiw. Mae ein system eisoes yn gweithio'n dda, ac rwy'n credu y dylai hynny gael ei chynnal.