English: Stalking is a crime that shatters lives. It's a cumulative dread that builds in the mind, a mass of moments of infringements on a survivor's psyche and sanity, a campaign of quiet terror that pulls a person apart piece by piece. I've worked with a number of survivors of stalking, and the mental anguish that they're put through is debilitating. Stalkers blow families apart, destroy relationships, make you feel unable to walk down the street or even open your laptop without their presence making you feel diminished or under threat. I've worked with women whose stalkers installed spyware and listening devices in their homes, who suffered PTSD, women whose stalkers turned up at their workplace, who had their keys in order to copy them, women who received death threats, one woman who received a text from her stalker with a picture of a noose with the words, 'Not long now, my flower.' And, worst of all, women whose families were left to tell their stories for them because they had been murdered by their stalkers. I heard these testimonies, Dirprwy Lywydd, when I was part of a campaign in Westminster between 2010 and 2012 that resulted in new stalking laws being introduced. Working with the late, great Harry Fletcher, who is so missed, we set up an inquiry chaired by Elfyn Llwyd MP. We took evidence from practitioners, legal experts and, yes, survivors and families, about how the system was failing victims. And thanks in large part to the testimony of those brilliant women, we persuaded the UK Government to introduce new laws, announced on International Women's Day 2012, only a month after we published our report. The new clauses were subsequently passed within, I think, a record-breaking 11 days by both Houses of Parliament. Yet, Dirprwy Lywydd, it infuriates and disheartens me that, 10 years later, we need to have this debate - and we do - because police forces are not receiving the right training and prosecution rates are stubbornly low. The stalking laws, so long fought for, are not being used and women are still being failed by the justice system. Our motion calls for the Government and police and crime commissioners to ensure police forces understand the real nature of stalking and that mitigations available to them are used. As we've heard, between January 2020 and March 2021, only two full stalking protection Orders were granted in Wales, despite 3,000 stalking offences being reported to the police - 3,000. And I mention the real nature of stalking because, too often, it is played down or missed. The national stalking helpline found that around 50 per cent of survivors were unsatisfied with the police response to their case. In a quarter of cases, it was because the police didn't recognise the pattern of behaviour as stalking. With stalking, Dirprwy Lywydd, it is the pattern that creates the crime. Individual incidents taken alone will seem utterly inconsequential, but together they amass menace, and stalking is defined in law in a very particular way in terms of the impact the behaviour has on a victim - behaviours that cause serious alarm or distress. If police aren't given training in how to catalogue patterns of behaviour, to think of the cumulative stress put on the victim, and not only to see the one thing in front of them - the flowers that have arrived in the post for the fourth time that week, the messages sent on Twitter under new and elaborate guises, the stalker happening to be parked outside a person's home. It isn't the individual instance that creates alarm; it is the aggregate effect. And if the police officer dealing with your case isn't sympathetic to the nature of what stalking can do, you can feel trapped in this torture. Finally, Dirprwy Lywydd, our motion calls for women's safety to be a cornerstone in the design of public spaces. We don't have just physical spaces in mind here, but online spaces too. Women or any victims of stalking should not be forced to retreat from public spaces out of fear. Until policing and justice are fully devolved, our powers over improving people's lives in this area will only be partial. We owe it to survivors like those amazing women that I've worked with to do everything we can to end the torment of stalking.
Welsh: Mae stelcio'n drosedd sy'n chwalu bywydau. Mae'n ofn cynyddol sy'n adeiladu yn y meddwl, màs o eiliadau o doriadau i seice ac iechyd meddwl goroeswr, ymgyrch o arswyd tawel sy'n chwalu person fesul darn. Rwyf wedi gweithio gyda nifer o oroeswyr stelcio, ac mae'r gofid meddwl y maent yn ei ddioddef yn wanychol. Mae stelcwyr yn chwalu teuluoedd, yn dinistrio perthynas pobl â'i gilydd, yn gwneud ichi deimlo na allwch gerdded ar hyd y stryd neu hyd yn oed agor eich gliniadur heb i'w presenoldeb wneud ichi deimlo'n llai neu dan fygythiad. Rwyf wedi gweithio gyda menywod y gwnaeth eu stelcwyr osod dyfeisiau ysbïo a gwrando yn eu cartrefi, menywod sydd wedi dioddef anhwylder straen wedi trawma, menywod y daeth eu stelcwyr i'w gweithle, a aeth â'u hallweddi er mwyn eu copïo, menywod a gafodd negeseuon yn bygwth eu lladd, un fenyw a gafodd neges destun gan ei stelciwr gyda llun o raff crogwr gyda'r geiriau, 'Not long now, my flower.' Ac yn waeth na dim, menywod y gadawyd eu teuluoedd i adrodd eu straeon drostynt am eu bod wedi cael eu llofruddio gan eu stelcwyr. Clywais y dystiolaeth hon, Ddirprwy Lywydd, pan oeddwn yn rhan o ymgyrch yn San Steffan rhwng 2010 a 2012 a arweiniodd at gyflwyno deddfau stelcio newydd. Gan weithio gyda'r diweddar Harry Fletcher, y gwelir ei golli'n fawr, sefydlwyd ymchwiliad gennym dan gadeiryddiaeth Elfyn Llwyd AS. Clywsom dystiolaeth gan ymarferwyr, arbenigwyr cyfreithiol a goroeswyr a theuluoedd, ynglŷn â sut roedd y system yn gwneud cam â dioddefwyr. A diolch i raddau helaeth i dystiolaeth y menywod gwych hynny, gwnaethom berswadio Llywodraeth y DU i gyflwyno deddfau newydd, a gyhoeddwyd ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Menywod 2012, fis yn unig ar ôl inni gyhoeddi ein hadroddiad. Cafodd y cymalau newydd eu pasio wedyn o fewn 11 diwrnod, rwy'n credu, sy'n torri record, gan ddau Dŷ'r Senedd. Ac eto, Ddirprwy Lywydd, mae'n fy ngwylltio ac yn fy nigalonni, 10 mlynedd yn ddiweddarach, fod angen inni gael y ddadl hon - ac mae angen - gan nad yw heddluoedd yn cael yr hyfforddiant cywir ac am fod cyfraddau erlyn yn ystyfnig o isel. Nid yw'r deddfau stelcio, yr ymladdwyd cyhyd i'w cael, yn cael eu defnyddio ac mae menywod yn dal i gael cam gan y system gyfiawnder. Mae ein cynnig yn galw ar y Llywodraeth a chomisiynwyr yr heddlu a throseddu i sicrhau bod heddluoedd yn deall gwir natur stelcio a bod mesurau sydd ar gael iddynt yn cael eu defnyddio. Fel y clywsom, rhwng mis Ionawr 2020 a mis Mawrth 2021, dim ond dau orchymyn diogelu rhag stelcio llawn a roddwyd yng Nghymru, er bod 3,000 o droseddau stelcio wedi eu dwyn i sylw'r heddlu - 3,000. Ac rwy'n crybwyll gwir natur stelcio oherwydd, yn rhy aml, mae'n cael ei leihau neu ei anwybyddu. Canfu'r llinell gymorth stelcio genedlaethol fod tua 50 y cant o oroeswyr yn anfodlon ynghylch ymateb yr heddlu i'w hachos. Mewn chwarter o'r achosion, y rheswm am hynny oedd nad oedd yr heddlu'n adnabod y patrwm ymddygiad fel stelcio. Gyda stelcio, Ddirprwy Lywydd, y patrwm sy'n creu'r drosedd. Bydd digwyddiadau unigol a gymerir ar eu pen eu hunain yn ymddangos yn gwbl ddibwys, ond gyda'i gilydd maent yn magu perygl, a diffinnir stelcio yn y gyfraith mewn ffordd benodol iawn o ran yr effaith y mae'r ymddygiad yn ei chael ar ddioddefwr - patrymau ymddygiad sy'n achosi braw neu ofid difrifol. Os nad yw'r heddlu'n cael hyfforddiant ar sut i gofnodi patrymau ymddygiad, i feddwl am y straen gronnol ar y dioddefwr, ac i weld y tu hwnt yr un peth o'u blaenau - y blodau sydd wedi cyrraedd yn y post am y pedwerydd tro yr wythnos honno, y negeseuon a anfonwyd ar Twitter ar ffurfiau newydd a gofalus, y stelciwr sy'n digwydd bod wedi parcio y tu allan i gartref person. Nid yr achos unigol sy'n creu braw, ond effaith y cyfan gyda'i gilydd. Ac os nad yw'r swyddog heddlu sy'n ymdrin â'ch achos yn cydymdeimlo â natur yr hyn y gall stelcio ei wneud, gallwch deimlo eich bod wedi eich caethiwo yn y artaith hon. Yn olaf, Ddirprwy Lywydd, mae ein cynnig yn galw am i ddiogelwch menywod fod yn gonglfaen wrth gynllunio mannau cyhoeddus. Rydym yn meddwl am fwy na mannau ffisegol yn unig yma, ond mannau ar-lein hefyd. Ni ddylid gorfodi menywod nac unrhyw ddioddefwyr stelcio i encilio o fannau cyhoeddus oherwydd ofn. Hyd nes y caiff plismona a chyfiawnder eu datganoli'n llawn, dim ond pwerau rhannol fydd gennym dros wella bywydau pobl yn y maes hwn. Mae arnom ddyled i oroeswyr fel y menywod rhyfeddol hynny y gweithiais gyda hwy i wneud popeth yn ein gallu i roi diwedd ar artaith stelcio.