English: Thank you very much for your statement, Cabinet Secretary, and for, as you say, sharing your thoughts. I thank you for confirming your acceptance of the steering group's recommendations. I detected from your earlier statement that you've not written off completely the idea of an arm's-length Cadw, not least in recognition of the freedom to improve the commercial potential - something that's been repeated in the statement today here. And, of course, it's a view shared by your hand-picked steering group - it's a hand-picked steering group which, of course, judging from your statement today, has offered you what seems to me to look like a bit of an inconveniently narrow piece of advice. I suppose what I want to ask you is: wasn't it their job to come up with the options of which models should be developed through a business case? Of course, they've concluded that there are other models that weren't worthy of being built up into business cases. So, I'm quite curious about why you've decided to, effectively, not pay due heed to that advice, and this is one major caveat here. To me, it looks rather like you're ignoring their advice rather than accepting their recommendation. In terms of Cadw's statutory duties, at this stage I've got nothing specific to add, except to say that I agree with your point of view that their duties shouldn't be weakened in any way. But, of course, the freer Cadw would be freer to make partnerships that aren't limited by their current statutory duties as well, and I'm thinking in particular of potential powers that could help them offer more than advice and guidance to owners of historic assets, many of whom are small and not even as well financially supported as Cadw. Moving on to the strategic partnership, I don't think there's any serious question about the benefits of collaboration here; there's a definite movement towards that anyway. I agree completely that all relevant parties should be given the opportunity to test and, I would say, capitalise upon those opportunities before even considering the prospect of merger. Personally, I would like the option of formal merger to be taken off the table now. But if you are going to employ this kind of sword of Damocles, you will need to be crystal clear - absolutely crystal clear - about what success looks like and what will stave off the prospect of merger. With that in mind, I wonder if you can tell me your early thinking on what kind of targets you consider appropriate for the strategic partnership. What kind of KPIs would be appropriate to measure their achievement? Who will set these KPIs and targets - who will you be consulting with on that? How will you balance the institution's core functions with its commercial potential? What will you do to ensure that Cadw, if it is out of Government, comes to the table as an equal partner and not as a sort of big bossy sister? But, if it remains in Government, I think you will have a very difficult job persuading us that Welsh Government can then operate as an impartial judge of whether the work of the strategic partnership is successful or not, because there will be a blatant conflict of interest. Then, can you tell us what support and guidance Welsh Government will give to the partnership? You rightly mentioned in your statement that you expect the institutions to put, and I quote, their 'adequate resources' towards the work of the partnership. So, how do you or, indeed, they, identify what is adequate for the purposes of this important work? I'm wondering whether you can identify anything in your own budget line that might be allocated to this. On the cultural skills strategy, yes, I think this is a great way, actually, of helping young people understand that studying science subjects is a route into a career that they may not have considered - culture and heritage are warm friends, really, of anything to do with archaeology and conservation, and I look forward to hearing a bit more about that. But, finally, on branding, how realistic do you think it is that the institutional brands, which are well recognised, as you acknowledged, can operate side by side with Historic Wales or whatever the name is actually going to be? I hope you're not talking about a case of one of these cancelling out the other. Thanks.
Welsh: Diolch yn fawr iawn am eich datganiad, Ysgrifennydd y Cabinet, ac am, fel yr ydych yn ei ddweud, rannu eich meddyliau. Diolch i chi am gadarnhau eich bod yn derbyn argymhellion y grŵp llywio. Roeddwn yn synhwyro o'ch datganiad cynharach nad ydych wedi diystyru'n gyfan gwbl y syniad o Cadw hyd braich, nid lleiaf i gydnabod y rhyddid i wella'r potensial masnachol - rhywbeth sydd wedi ei ailadrodd yn y datganiad yma heddiw. Ac, wrth gwrs, mae'n farn a rennir gan eich grŵp llywio a ddewiswyd â llaw - mae'n grŵp llywio a ddewiswyd â llaw sydd, wrth gwrs, a barnu oddi wrth eich datganiad heddiw, wedi cynnig i chi yr hyn sy'n ymddangos i mi yn ddarn o gyngor braidd yn anghyfleus o gul. Mae'n debyg mai'r hyn yr wyf eisiau ei ofyn i chi yw: onid eu gwaith nhw oedd dod o hyd i'r opsiynau o ba fodelau a ddylai gael eu datblygu drwy achos busnes? Wrth gwrs, maen nhw wedi dod i'r casgliad bod modelau eraill nad oedd yn deilwng o gael eu datblygu yn achosion busnes. Felly, rwy'n eithaf chwilfrydig ynghylch pam yr ydych wedi penderfynu, yn ei hanfod, i beidio â thalu sylw dyledus i'r cyngor hwnnw, ac mae hwn yn un cafeat pwysig yma. I mi, mae'n edrych yn debyg eich bod yn anwybyddu eu cyngor yn hytrach nag yn derbyn eu hargymhelliad. O ran dyletswyddau statudol Cadw, ar hyn o bryd does gen i ddim byd penodol i'w ychwanegu, ac eithrio i ddweud fy mod yn cytuno â'ch safbwynt na ddylai eu dyletswyddau gael eu gwanhau mewn unrhyw ffordd. Ond, wrth gwrs, byddai'r Cadw fwy rhydd yn fwy rhydd i wneud partneriaethau sydd heb eu cyfyngu gan eu dyletswyddau statudol presennol, ac rwy'n meddwl yn arbennig am bwerau posibl a allai eu helpu i gynnig mwy na chyngor ac arweiniad i berchnogion asedau hanesyddol, y mae llawer ohonynt yn fach ac nad ydynt hyd yn oed yn cael cefnogaeth ariannol gystal â Cadw. Gan symud ymlaen at y bartneriaeth strategol, nid wyf yn credu bod unrhyw gwestiwn difrifol am fanteision cydweithio yma; mae symudiad pendant tuag at hynny beth bynnag. Cytunaf yn llwyr y dylai pob parti perthnasol gael y cyfle i brofi a, byddwn yn dweud, manteisio ar y cyfleoedd hynny cyn hyd yn oed ystyried y posibilrwydd o uno. Yn bersonol, hoffwn i i'r dewis o uno'n ffurfiol gael ei dynnu oddi ar y bwrdd nawr. Ond os ydych yn mynd i ddefnyddio'r math hwn o gleddyf Damocles, bydd angen i chi fod yn hollol glir - yn hollol, hollol glir - am sut y mae llwyddiant yn edrych a beth fydd yn osgoi'r posibilrwydd o uno. Gyda hynny mewn golwg, tybed a allwch chi ddweud wrthyf eich syniadau cynnar am y math o dargedau sydd yn eich barn chi yn briodol ar gyfer y bartneriaeth strategol. Pa fath o KPIs fyddai'n addas i fesur ei llwyddiant? Pwy fydd yn pennu dangosyddion perfformiad allweddol a thargedau - â phwy y byddwch yn ymgynghori ar hynny? Sut y byddwch yn sicrhau cydbwysedd rhwng swyddogaethau craidd y sefydliad â'i botensial masnachol? Beth fyddwch chi'n ei wneud i sicrhau bod Cadw, os yw y tu allan i Lywodraeth, yn dod at y bwrdd fel partner cyfartal ac nid fel rhyw fath o chwaer fawr awdurdodol? Ond, os ydyw'n aros o fewn y Llywodraeth, rwy'n meddwl y bydd gennych swydd anodd iawn i'n perswadio y gall Llywodraeth Cymru wedyn fod yn farnwr diduedd o ran pa un a yw gwaith y bartneriaeth strategol yn llwyddiannus ai peidio, oherwydd bydd yna wrthdaro buddiant amlwg. Felly, a allwch chi ddweud wrthym pa gymorth ac arweiniad y bydd Llywodraeth Cymru yn ei roi i'r bartneriaeth? Roeddech yn sôn yn gywir yn eich datganiad eich bod yn disgwyl i'r sefydliadau roi, ac rwy'n dyfynnu, eu 'hadnoddau digonol' tuag at waith y bartneriaeth. Felly, sut ydych chi neu, yn wir, y nhw, yn nodi'r hyn sy'n ddigonol at ddibenion y gwaith pwysig hwn? Rwy'n meddwl tybed a allwch chi nodi unrhyw beth yn eich llinellau cyllideb eich hun a allai gael ei ddyrannu i hyn. Ar y strategaeth sgiliau diwylliannol, ie, rwy'n credu bod hon yn ffordd wych, mewn gwirionedd, o helpu pobl ifanc i ddeall bod astudio pynciau gwyddonol yn llwybr i yrfa efallai na fyddent wedi'i hystyried - mae diwylliant a threftadaeth yn gyfeillion agos, mewn gwirionedd, i unrhyw beth sy'n ymwneud ag archaeoleg a chadwraeth, ac edrychaf ymlaen at glywed ychydig mwy am hynny. Ond, yn olaf, ar frandio, pa mor realistig yw hi, yn eich barn chi, i'r brandiau sefydliadol, sy'n dra adnabyddus, fel yr oeddech yn cydnabod, allu gweithredu ochr yn ochr â Chymru Hanesyddol neu beth bynnag fydd yr enw mewn gwirionedd? Rwy'n gobeithio nad ydych chi'n sôn am achos o un o'r rhain yn canslo'r llall. Diolch.