English: I would like to welcome this draft budget, which outlines continued support for local authorities as they continue to provide services at the forefront of the pandemic. I understand that it's more generous than what has been allocated for English councils by UK Government, and the fact that it is free from hypothecation, as in Scotland, is most welcome. However, I'd like to outline some concerns I have about the lack of funding outlined for the maintenance of existing highways maintained by local authorities. The Welsh Local Government Association have been told there will be no continuation of the much valued grant of £20 million and that road maintenance funding is being reinvested into active travel. I was told in response to my question in the Senedd that funding from the pause in the building of new roads would be reinvested in active travel and the maintenance of existing roads. In these challenging financial times, it's essential that we do not neglect the maintenance of our highways. Following 10 years of UK austerity and cuts to public service funding, a 2020 county surveyor survey estimated that a backlog of deferred highway asset maintenance of more than £1.6 billion currently exists. In addition to constant use and ageing, our assets are undergoing pressure from the effects of climate change. The heavy rainfall we are experiencing washes away road surfaces, creates potholes, sunken gullies and fills drains with debris that then have to be constantly emptied to be effective. Recent additional Government grant funding has provided authorities with the opportunity to arrest deterioration of some, but not all the highway assets. It was really much valued, that £20 million each year over the last three years. A steady state investment is required annually to keep the assets in their current condition. It's estimated, just to keep them in their current state, carriageways require £65 million per annum, footways £9 million, and structures including bridges £46 million per annum. These structures, such as bridges, are being impacted greatly by flooding and climate change. So, they really need this investment. Allowing assets to deteriorate to this level where replacement is the only option risks incurring avoidable costs in the future, and the potential for some assets to fail at short notice, which is happening now, such as a new bridge - . There's a bridge in Denbighshire and there have been landslides in Flintshire. Many local authorities have been impacted. All this will necessitate expensive reactive repair, closure and, in extreme instances, increased user risk. I notice that trunk road agencies continue to be comparatively well funded, as they have again in this budget, but most of our highway network falls to local authorities. Motorways and dual carriageways account for a very small percentage of our infrastructure across Wales. Our roads need to be maintained so they continue to be available for use by pedestrians, cyclists, public transport, motorists and businesses. It's impossible to provide dedicated cycle routes on the majority of our highways. Cyclists need to use the edge of roads, which are made dangerous by potholes and blocked gullies. These also cause increased wear of tyres, which are one of the greatest pollutants and cause exacerbation to climate change as well, and pollution in our water courses. Going forward, I would like to see significant and continued Welsh Government investment in our roads network to ensure that they are fit for purpose. They are our biggest assets. Thank you.
Welsh: Hoffwn i groesawu'r gyllideb ddrafft hon, sy'n amlinellu cefnogaeth barhaus i awdurdodau lleol wrth iddyn nhw barhau i ddarparu gwasanaethau ar reng flaen y pandemig. Rwyf i ar ddeall ei bod hi'n fwy hael na'r hyn sydd wedi ei ddyrannu i gynghorau Lloegr gan Lywodraeth y DU, ac mae'r ffaith nad yw hi'n cynnwys unrhyw neilltuo, fel y mae yn yr Alban, i'w groesawu yn fawr. Fodd bynnag, hoffwn i amlinellu rhai pryderon sydd gen i ynghylch y diffyg cyllid a amlinellir ar gyfer cynnal a chadw priffyrdd presennol sydd yng ngofal yr awdurdodau lleol. Dywedwyd wrth Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru na fydd y grant gwerthfawr iawn o £20 miliwn yn parhau ac y bydd cyllid cynnal a chadw ffyrdd yn cael ei ailfuddsoddi mewn teithio llesol. Dywedwyd wrthyf i mewn ymateb i fy nghwestiwn yn y Senedd y byddai cyllid yn sgil yr egwyl wrth adeiladu ffyrdd newydd yn cael ei ailfuddsoddi mewn teithio llesol a chynnal a chadw ffyrdd presennol. Yn y cyfnod ariannol heriol hwn, mae hi'n hanfodol nad ydym ni'n esgeuluso gwaith cynnal a chadw ein priffyrdd. Yn dilyn 10 mlynedd o gyni yn y DU a thoriadau i gyllid gwasanaethau cyhoeddus, amcangyfrifodd arolwg gan syrfëwr sirol yn 2020 fod gwerth dros £1.6 biliwn o ôl-groniad o waith cynnal a chadw asedau priffyrdd wedi ei ohirio yn bodoli ar hyn o bryd. Yn ogystal â defnydd cyson a henaint, mae ein hasedau o dan bwysau oherwydd effeithiau newid hinsawdd. Mae'r glaw trwm yr ydym ni'n ei gael yn golchi arwynebau ffyrdd i ffwrdd, yn creu tyllau yn y ffordd, yn cwympo cwteri, ac yn llenwi draeniau gyda malurion sydd wedyn yn gorfod cael eu gwagio trwy'r amser i fod yn effeithiol. Mae cyllid grant ychwanegol diweddar gan y Llywodraeth wedi rhoi cyfle i awdurdodau atal dirywiad rhai asedau, ond nid holl asedau'r priffyrdd. Gwerthfawrogwyd yn fawr iawn yr £20 miliwn bob blwyddyn dros y tair blynedd diwethaf. Mae angen buddsoddiad cyson gan y wladwriaeth yn flynyddol i gadw'r asedau yn eu cyflwr presennol. Amcangyfrifir, i gadw cerbytffyrdd yn eu cyflwr presennol yn unig, y bydd angen £65 miliwn y flwyddyn, £9 miliwn ar droedffyrdd, a £46 miliwn y flwyddyn ar adeileddau gan gynnwys pontydd. Mae llifogydd a newid hinsawdd yn effeithio'n fawr ar yr adeileddau hyn, fel pontydd. Felly, mae angen y buddsoddiad hwn arnyn nhw yn fawr. Mae caniatáu i asedau ddirywio i gyflwr lle nad oes dewis arall ond gosod asedau newydd yn eu lle yn arwain at gostau yn y dyfodol y gellid eu hosgoi, yn ogystal â'r posibilrwydd y gallai rhai asedau ddiffygio ar fyr rybudd, sy'n digwydd ar hyn o bryd, fel pont newydd - . Mae yna bont yn sir Ddinbych a bu tirlithriadau yn sir y Fflint. Mae llawer o awdurdodau lleol wedi gweld effaith hyn. Bydd hyn i gyd yn golygu y bydd angen gwaith atgyweirio ymatebol helaeth a chostus, cau ffyrdd, ac, mewn achosion eithafol, mwy o berygl i ddefnyddwyr. Rwy'n sylwi bod asiantaethau cefnffyrdd yn parhau i gael eu hariannu yn gymharol dda, fel yn y gyllideb hon eto, ond yr awdurdodau lleol sy'n gyfrifol am y rhan fwyaf o'n rhwydwaith priffyrdd. Canran fach iawn o'n seilwaith ni ledled Cymru yw'r traffyrdd a'r ffyrdd deuol. Mae angen cynnal ein ffyrdd fel eu bod nhw'n parhau i fod ar gael i'w defnyddio gan gerddwyr, beicwyr, trafnidiaeth gyhoeddus, modurwyr, a busnesau. Mae hi'n amhosibl darparu llwybrau beicio pwrpasol ar y rhan fwyaf o'n priffyrdd. Mae angen i feicwyr ddefnyddio ymylon y ffyrdd, sy'n beryglus oherwydd tyllau a chwteri wedi eu cau. Mae'r rhain hefyd yn achosi mwy o draul ar deiars, sef un o'r llygryddion mwyaf ac sy'n gwaethygu'r newid yn yr hinsawdd hefyd, a llygredd yn ein cyrsiau dŵr. Wrth symud ymlaen, hoffwn i weld buddsoddiad sylweddol a pharhaus gan Lywodraeth Cymru yn ein rhwydwaith ffyrdd i sicrhau ei fod yn addas i'w ddiben. Y rhain yw ein hasedau mwyaf. Diolch i chi.