English: Thanks to Plaid Cymru for bringing today's debate. We, in UKIP Wales, agree with the broad thrust of the Plaid motion. Of course, local public services are a key component in the well-being of the public they serve. Cuts in public funding are always to be regretted if they threaten well-used local services and facilities. Unfortunately, the reality of politics is such that the reasons for cuts are invariably disputed by different parties. Traditionally in Wales, we have had Labour-run councils who complain that budget cuts are always caused by Conservative Governments in Westminster. Of course, when we had a Labour Government in Westminster, they had to think of a different excuse. But that situation looks unlikely to recur, at least not for a considerable time. Since 1999, we have a third player in the blame game, namely the Assembly, and now we have Brexit as well. For the public, it's all very confusing. I think, from the public's point of view, it's better to forget who is to blame for cuts, at least once the elections are over, and to concentrate on providing the highest quality public services that we can. Local economies can be helped by local council decisions. Procurement should favour local firms. Councils can also help with issues like parking provision and charges. The Assembly itself is also a major player here with its powers over business rates, and UKIP certainly favours policies that benefit local businesses. Traditional high streets are something we should fight to preserve. Well-run local pubs deserve whatever support councils, and the Assembly, can offer. We still await an announcement from the Assembly Government on its proposals to support pubs in Wales. There have been some interesting issues raised in today's debate. Neil McEvoy was talking at length about the problems we've had in Cardiff. Now, I don't want to particularly focus on Cardiff itself but, when he talked about the confusing decisions regarding recycling made by the Labour-run council, allied to their decision to close down two of the four recycling sites in Cardiff, it does raise questions, but I will refrain from comment on that particular decision, except to mention that you had a local referendum on that, but the result was completely ignored. This does raise UKIP Wales's position that we need legally-binding local referendums on major planning decisions. Unfortunately, I don't think Plaid are yet in support of this measure. Perhaps you need to think about that in greater depth. Hefin David made an interesting contribution talking about his own role on Caerphilly council. Now, his decision is to leave the council; he believes that you can't combine the job of being an Assembly Member with being a councillor. Neil McEvoy has come to a different decision, and I think, if I'm correct, we also have a Conservative member, Russell George, who, since he was elected, is still a member of Montgomery council. I think he is. So, in his case-sorry, it's Powys County Council isn't it - it seems to be possible to combine different roles. It's interesting that if we turn the clock back only a few years, there were many MPs who, on election to Westminster, continued to sit on their local councils, and it was thought that the link between national Government and local government was worth preserving and that local councillors should, where possible, continue to sit on the council after they became MPs. So, it's interesting how that viewpoint seems to have changed. I think in the Labour Government after 1945, we actually had a Home Secretary in Chuter Ede who remained a member of his local council.
Welsh: Diolch i Blaid Cymru am gyflwyno'r ddadl heddiw. Rydym ni, yn UKIP Cymru, yn cytuno â phwyslais cyffredinol cynnig Plaid Cymru. Wrth gwrs, mae gwasanaethau cyhoeddus lleol yn rhan allweddol o les y cyhoedd y maent yn eu gwasanaethu. Mae toriadau mewn cyllid cyhoeddus bob amser yn destun gofid os ydynt yn bygwth gwasanaethau a chyfleusterau lleol y gwneir defnydd da ohonynt. Yn anffodus, mae realiti gwleidyddiaeth yn golygu bod dadlau'n digwydd yn ddieithriad ymhlith y gwahanol bleidiau ynglŷn â'r rhesymau dros doriadau. Yn draddodiadol yng Nghymru, rydym wedi cael cynghorau a gaiff eu harwain gan y Blaid Lafur sy'n cwyno bod toriadau yn y gyllideb bob amser yn cael eu hachosi gan Lywodraethau Ceidwadol yn San Steffan. Wrth gwrs, pan oedd gennym Lywodraeth Lafur yn San Steffan, roedd yn rhaid iddynt feddwl am esgus gwahanol. Ond mae'r sefyllfa honno'n edrych yn annhebygol o ddigwydd eto, neu am gryn dipyn o amser o leiaf. Ers 1999, mae gennym drydydd chwaraewr yn y gêm o weld bai, sef y Cynulliad, ac yn awr mae gennym Brexit hefyd. Mae'r cyfan yn ddryslyd iawn i'r cyhoedd. Rwy'n credu, o safbwynt y cyhoedd, ei bod yn well anghofio pwy sydd ar fai am doriadau, pan ddaw'r etholiadau i ben o leiaf, a chanolbwyntio ar ddarparu gwasanaethau cyhoeddus o'r safon uchaf posibl. Gall penderfyniadau cynghorau lleol helpu economïau lleol. Dylai caffael ffafrio cwmnïau lleol. Gall cynghorau helpu gyda materion fel y ddarpariaeth o lefydd parcio a ffioedd parcio hefyd. Mae'r Cynulliad ei hun yn chwaraewr o bwys yma gyda'i bwerau dros ardrethi busnes, ac mae UKIP yn sicr yn ffafrio polisïau sydd o fudd i fusnesau lleol. Mae strydoedd mawr traddodiadol yn rhywbeth y dylem ymladd i'w cadw. Mae tafarndai lleol wedi'u rheoli'n dda yn haeddu unrhyw gymorth y gall cynghorau, a'r Cynulliad, ei gynnig. Rydym yn dal i aros am gyhoeddiad gan Lywodraeth y Cynulliad ar ei hargymhellion ar gyfer cefnogi tafarndai yng Nghymru. Mae rhai materion diddorol wedi cael eu crybwyll yn y ddadl heddiw. Roedd Neil McEvoy yn siarad yn helaeth am y problemau rydym wedi'u cael yng Nghaerdydd. Nawr, nid wyf am ganolbwyntio'n benodol ar Gaerdydd ei hun, ond pan siaradodd am y penderfyniadau dryslyd ynglŷn ag ailgylchu a wnaed gan y cyngor Llafur, ynghyd â'u penderfyniad i gau dau o'r pedwar safle ailgylchu yng Nghaerdydd, mae'n codi cwestiynau, ond rwyf am ymatal rhag gwneud sylwadau ar y penderfyniad penodol hwnnw, ar wahân i sôn eich bod wedi cael refferendwm lleol ar hynny, ond eich bod wedi anwybyddu'r canlyniad yn llwyr. Mae hyn yn tynnu sylw at safbwynt UKIP Cymru ein bod angen refferenda lleol ag iddynt rym cyfreithiol ar benderfyniadau cynllunio mawr. Yn anffodus, nid wyf yn credu bod Plaid Cymru'n cefnogi'r mesur hwn eto. Efallai y bydd angen i chi feddwl am hynny'n fwy manwl. Roedd cyfraniad Hefin David yn ddiddorol pan siaradodd am ei rôl ef ar gyngor Caerffili. Nawr, ei benderfyniad ef yw gadael y cyngor; mae'n credu na allwch gyfuno swydd fel Aelod Cynulliad â bod yn gynghorydd. Daeth Neil McEvoy i benderfyniad gwahanol, ac rwy'n meddwl, os wyf fi'n gywir, fod gennym hefyd aelod Ceidwadol, Russell George, sydd, ers iddo gael ei ethol, yn dal i fod yn aelod o gyngor Trefaldwyn. Rwy'n credu ei fod. Felly, yn ei achos ef-mae'n ddrwg gennyf, Cyngor Sir Powys ydyw, onid e-mae'n ymddangos ei bod yn bosibl cyfuno gwahanol rolau. Os trown y clociau'n ôl ychydig flynyddoedd, mae'n ddiddorol fod yna lawer o Aelodau Seneddol, wrth eu hethol i San Steffan, yn parhau'n aelodau o'u cynghorau lleol, a chredid ei bod yn werth cynnal y cyswllt rhwng Llywodraeth genedlaethol a llywodraeth leol ac y dylai cynghorwyr lleol, lle roedd modd, barhau'n aelodau o'r cyngor ar ôl iddynt ddod yn Aelodau Seneddol. Felly, mae'n ddiddorol sut yr ymddengys bod y safbwynt hwnnw wedi newid. Yn y Llywodraeth Lafur ar ôl 1945, rwy'n credu bod gennym Ysgrifennydd Cartref mewn gwirionedd, sef Chuter Ede, a barhaodd i fod yn aelod o'i gyngor lleol.