English: Thank you for the opportunity to speak in the debate today and to support the further steps being taken by the Welsh Government to keep people safe in this unprecedented public health emergency. My heart goes out to those in the hospitality industry who've worked hard to try to make their premises COVID secure, but I believe, as I have throughout this pandemic, that the top priority has to be the protection of public health. As Alun Davies has said, the public health situation in Gwent is bleak and the pressure on our NHS is immense. There are currently more patients in hospital in Gwent than at any other time in the pandemic. There are huge staffing challenges, with staff absences running at nearly 10 per cent. That means that every day there are around 1,250 people who are unavailable for work. Last week, the Welsh ambulance service was forced to declare a major incident in south-east Wales. This situation is set to worsen if infections continue on their current trajectory. We are seeing a high and growing number of infections in care homes across Gwent. In this second wave, my constituency of Torfaen has been badly hit, with 271 cases in care homes. Behind every one of those statistics is a family affected by COVID. We have all known people who have tragically lost people to COVID in the most awful circumstances. I honestly can't imagine anything harder than losing a loved one without being there to hold their hand. We must never forget the ongoing impact of this crisis on our NHS and social care staff, who have worked under unimaginable pressure since March. We have a duty of care to those we are asking to work on the front line in this emergency. I want to take this opportunity to pay tribute to all the NHS and social care staff who have worked unstintingly and who have sacrificed so much in this pandemic. Those staff don't need Members of the Senedd who are willing to clap on their doorstep. They don't need Members of the Senedd who are willing to play politics with the biggest public health crisis we have seen for 100 years. They need Members of the Senedd who are willing to take the tough decisions necessary to keep people safe. As we are also debating the Welsh Conservatives' motion today, I would like to say a few words about them. I know there are many Members in the party opposite who recognise that we face an unprecedented public health crisis and who want to work constructively across political parties to keep the people of Wales safe. But I must say that I have found the approach of the leader of the opposition and the Welsh Conservatives' health spokesperson's willingness to play politics with public health to be nothing short of shocking in recent times. Only yesterday the leader of the opposition was tweeting that residents in care homes had been overlooked in the Welsh Government's COVID vaccination campaign, even though he knows full well that the storage requirements of the Pfizer vaccine mean we can't deliver the vaccine safely in care homes yet. So, I would respectfully remind the leader of the opposition, who has not removed those tweets, that the truth is a vital commodity in a public health crisis. Yesterday, with the start of the vaccination programme, we had a glimmer of hope in the long, dark tunnel we have all been in - hope that next year, maybe not straight away but in the spring or summer, life will look very different. Do we really want, at what is hopefully the beginning of the end of this pandemic, to lose lives that we could save by taking hard decisions now? I certainly don't, and that's why I'm supporting the Government today.
Welsh: Diolch am y cyfle i siarad yn y ddadl heddiw ac i gefnogi'r camau pellach sy'n cael eu cymryd gan Lywodraeth Cymru i gadw pobl yn ddiogel yn yr argyfwng iechyd cyhoeddus digynsail hwn. Mae fy nghalon yn gwaedu dros y rhai yn y diwydiant lletygarwch sydd wedi gweithio'n galed i geisio gwneud eu safleoedd yn ddiogel rhag COVID, ond rwy'n credu, fel y gwneuthum drwy gydol y pandemig hwn, mai diogelu iechyd y cyhoedd yw'r brif flaenoriaeth. Fel y dywedodd Alun Davies, mae sefyllfa iechyd y cyhoedd yng Ngwent yn llwm ac mae'r pwysau ar ein GIG yn aruthrol. Ar hyn o bryd mae mwy o gleifion yn yr ysbyty yng Ngwent nag ar unrhyw adeg arall yn ystod y pandemig. Ceir heriau staffio enfawr, gydag absenoldeb staff bron yn 10 y cant. Golyga hynny fod tua 1,250 o bobl bob dydd heb fod ar gael i weithio. Yr wythnos diwethaf, gorfodwyd gwasanaeth ambiwlans Cymru i ddatgan digwyddiad o bwys yn ne-ddwyrain Cymru. Mae'r sefyllfa hon yn debygol o waethygu os bydd heintiau'n parhau ar eu llwybr presennol. Rydym yn gweld nifer uchel a chynyddol o heintiau mewn cartrefi gofal ledled Gwent. Yn yr ail don hon, mae fy etholaeth i, sef Torfaen, wedi cael ei tharo'n wael, gyda 271 o achosion mewn cartrefi gofal. Y tu ôl i bob un o'r ystadegau hynny mae teulu wedi'i effeithio gan COVID. Rydym i gyd wedi adnabod pobl sydd wedi colli pobl yn drasig i COVID yn yr amgylchiadau mwyaf ofnadwy. Yn onest, ni allaf ddychmygu dim sy'n anoddach na cholli rhywun annwyl heb fod yno i ddal eu llaw. Rhaid inni beidio byth ag anghofio effaith barhaus yr argyfwng hwn ar staff ein GIG a gofal cymdeithasol sydd wedi gweithio dan bwysau anhygoel ers mis Mawrth. Mae gennym ddyletswydd gofal i'r rheini y gofynnwn iddynt weithio ar y rheng flaen yn yr argyfwng hwn. Hoffwn fanteisio ar y cyfle i dalu teyrnged i'r holl staff GIG a gofal cymdeithasol sydd wedi gweithio'n ddiflino ac sydd wedi aberthu cymaint yn y pandemig hwn. Nid yw'r aelodau hynny o staff angen Aelodau o'r Senedd sy'n fodlon clapio ar garreg eu drws. Nid ydynt angen Aelodau o'r Senedd sy'n barod i chwarae gwleidyddiaeth gyda'r argyfwng iechyd cyhoeddus mwyaf a welsom ers 100 mlynedd. Maent angen Aelodau o'r Senedd sy'n barod i wneud y penderfyniadau anodd sy'n angenrheidiol i gadw pobl yn ddiogel. Gan ein bod hefyd yn trafod cynnig y Ceidwadwyr Cymreig heddiw, hoffwn ddweud ychydig eiriau amdanynt. Gwn fod llawer o'r Aelodau yn y blaid gyferbyn yn cydnabod ein bod yn wynebu argyfwng iechyd cyhoeddus na welwyd ei debyg o'r blaen ac sydd am weithio'n adeiladol ar draws pleidiau gwleidyddol i gadw pobl Cymru'n ddiogel. Ond mae'n rhaid i mi ddweud fy mod yn ystyried bod ymagwedd arweinydd yr wrthblaid a pharodrwydd llefarydd iechyd y Ceidwadwyr Cymreig i chwarae gwleidyddiaeth gydag iechyd y cyhoedd yn ddychrynllyd yn ddiweddar. Ddoe ddiwethaf roedd arweinydd yr wrthblaid yn trydar bod preswylwyr mewn cartrefi gofal wedi cael eu hanwybyddu yn ymgyrch frechu COVID Llywodraeth Cymru, er ei fod yn gwybod yn iawn fod gofynion storio'r brechlyn Pfizer yn golygu na allwn ddarparu'r brechlyn yn ddiogel mewn cartrefi gofal eto. Felly, gyda phob parch, hoffwn atgoffa arweinydd yr wrthblaid, nad yw wedi dileu'r trydariadau hynny, fod y gwirionedd yn nwydd hanfodol mewn argyfwng iechyd cyhoeddus. Ddoe, gyda dechrau'r rhaglen frechu, cawsom lygedyn o obaith ym mhen draw'r twnnel hir a thywyll rydym i gyd wedi bod ynddo - gobaith y bydd bywyd yn edrych yn wahanol iawn y flwyddyn nesaf, nid ar unwaith efallai, ond yn y gwanwyn neu'r haf. Ar ddechrau'r hyn sydd, gobeithio, yn ddechrau'r diwedd ar y pandemig hwn, a ydym mewn gwirionedd am golli bywydau y gallem eu hachub drwy wneud penderfyniadau anodd nawr? Yn sicr, nid wyf fi eisiau hynny, a dyna pam rwy'n cefnogi'r Llywodraeth heddiw.