English: I welcome this debate on a very important subject, actually. The spread of electricity supply in the 1920s and 1930s liberated many from much drudgery, but it did mark our landscape and rather transformed it in an ugly way. Whereas the romantic poets saw Wales as one of the great areas of the sublime and beautiful, we now all too often have to look at what would be wonderful views if it wasn't for the fact that these huge pylons march across them in many areas. So, I do think that this is something that is really worthy of consideration as alternatives now present themselves. I do note - and Simon Thomas did refer to it briefly - that the National Grid itself has currently a plan to remove the bulkiest pylons from beauty spots around the UK, and Snowdonia and the Brecon Beacons are included in that programme. It is set to cost £500 million in the first phase, which may sound a lot, but actually, you don't get to bury that much with that sort of investment. But, at least, it is a sign that they realise that things are changing in response to public demand, but also a greater desire to see the landscape restored. I note that the debate in Anglesey has been particularly heated. I think that that is a sign of things to come, frankly, because people will ask quite fundamental questions: 'If we have got to put up with the power plant, why do we have the least attractive way of then transmitting that power?' Isn't it part of the deal you do with the local economy that you try to help them as much as possible? The costs are not inconsiderable. As a rough rule of thumb, it costs twice as much to bury a cable as to have it overhead. But I do think it is the alternative that should always be considered. There are general advantages also that go beyond the obvious benefits to the landscape. Buried cables are more resilient of severe weather conditions. My researcher here has got in brackets 'apart from earthquakes'; well, I'm not going to include those. It's a natural phenomenon, so perhaps we should be mindful of that, but fortunately we don't suffer from very strong earthquakes in Wales. There's less of a hazard: the safety for people, wildlife and aircraft from burying cables is considerable. Also, they don't need as much land, believe it or not, despite the fact they're buried, as - [Interruption.] No, they don't. If you bury a cable you need half as much land as you do for the overhead cables. So, there are many advantages. There are disadvantages, the cost being the obvious one, but they're also more difficult to repair and maintain, so we need to bear that in mind. However, I do think that does not take away from the general argument in favour of burying cables whenever possible, and certainly implementing a programme to bury cables wherever feasible in areas of great natural beauty. Where we have overhead cables, I think when they're replaced we should be looking at less intrusive versions. I am glad that the so-called T-pylon is now being tested. That's a lot slimmer and also shorter than traditional pylons, so that may be a way, where we have to use overhead pylons, of letting them blend in a bit more, anyway, to the landscape. Can I say that we will support the motion? Should we get to the amendments, we will support the amendments as well. The visual impact provision programme, I think, should be continued. We need to look at how we can plan this sort of programme of work, because it is a big investment. It will take time, but I'm glad we're discussing it this afternoon. It's a very worthy thing, and I'm sure future generations will thank us if we make this a particular priority now.
Welsh: Rwy'n croesawu'r ddadl hon ar bwnc pwysig iawn, mewn gwirionedd. Rhyddhaodd lledaeniad y cyflenwad trydan yn y 1920au a'r 1930au lawer o bobl rhag llawer o waith caled, ond fe farciodd ein tirwedd a'i thrawsnewid mewn ffordd hyll. Er bod y beirdd rhamantaidd yn ystyried bod Cymru yn un o'r ardaloedd mwyaf dyrchafedig a phrydferth, yn rhy aml yn awr, rhaid i ni edrych ar yr hyn a fuasai'n olygfeydd gwych oni bai am y peilonau anferth sy'n gorymdeithio ar eu traws mewn nifer o ardaloedd. Felly, rwy'n meddwl bod hyn yn rhywbeth sydd o ddifrif yn werth ei ystyried wrth i ddewisiadau amgen ddod yn amlwg bellach. Nodaf - ac fe gyfeiriodd Simon Thomas ato'n fyr - fod gan y Grid Cenedlaethol ei hun gynllun ar hyn o bryd i gael gwared ar y peilonau mwyaf o fannau prydferth o amgylch y DU, ac mae Eryri a Bannau Brycheiniog wedi eu cynnwys yn y rhaglen honno. Mae'n mynd i gostio £500 miliwn yn y cam cyntaf, sy'n swnio'n llawer o bosibl, ond mewn gwirionedd, nid ydych yn gallu claddu cymaint â hynny gyda'r math hwnnw o fuddsoddiad. Ond mae'n arwydd o leiaf eu bod yn sylweddoli bod pethau'n newid mewn ymateb i alw cyhoeddus, ac awydd hefyd i weld y dirwedd yn cael ei hadfer. Sylwaf fod y ddadl yn Ynys Môn wedi bod yn arbennig o boeth. Rwy'n meddwl bod hynny'n arwydd o bethau i ddod, a dweud y gwir, oherwydd bydd pobl yn gofyn cwestiynau eithaf sylfaenol: 'Os oes yn rhaid i ni oddef gorsaf ynni, pam fod gennym y ffordd leiaf deniadol o drosglwyddo'r ynni hwnnw?' Onid yw'n rhan o'r fargen rydych yn ei gwneud gyda'r economi leol eich bod yn ceisio eu helpu cymaint ag y bo modd? Nid yw'r costau'n ansylweddol. Yn fras, mae'n costio dwywaith cymaint i gladdu cebl na'i gael uwchben. Ond rwy'n credu y dylid ystyried y dewis arall hwn bob amser. Mae yna fanteision cyffredinol hefyd sy'n mynd y tu hwnt i'r manteision amlwg i'r dirwedd. Mae ceblau wedi'u claddu yn gwrthsefyll tywydd garw'n well. Mae fy ymchwilydd yma wedi rhoi mewn cromfachau 'ar wahân i ddaeargrynfeydd'; wel, nid wyf yn mynd i gynnwys y rheini. Mae'n ffenomen naturiol, felly efallai y dylem fod yn ymwybodol ohoni, ond yn ffodus nid ydym yn dioddef o ddaeargrynfeydd cryf iawn yng Nghymru. Ceir llai o berygl: mae'r diogelwch i bobl, bywyd gwyllt ac awyrennau o gladdu ceblau yn sylweddol. Hefyd, nid ydynt angen cymaint o dir, credwch neu beidio, er gwaethaf y ffaith eu bod yn cael eu claddu, gan - [Torri ar draws.] Na, nid ydynt angen cymaint. Os claddwch gebl, ni fydd angen ond hanner cymaint o dir ag y byddai ei angen arnoch ar gyfer llinellau uwchben. Felly, mae yna lawer o fanteision. Mae yna anfanteision, a'r gost yw'r un amlwg, ond maent hefyd yn anos i'w hatgyweirio a'u cynnal, felly mae angen i ni gadw hynny mewn cof. Fodd bynnag, rwy'n credu nad yw hynny'n tynnu dim oddi wrth y ddadl gyffredinol o blaid claddu ceblau lle bynnag y bo modd, a gweithredu rhaglen, yn sicr, i gladdu ceblau lle bynnag y bo hynny'n ymarferol mewn ardaloedd o harddwch naturiol gwych. Lle y mae gennym geblau uwchben, rwy'n meddwl y dylem ystyried fersiynau llai ymwthiol pan fyddant yn cael eu hadnewyddu. Rwy'n falch fod yr hyn a elwir yn beilon T yn cael ei dreialu yn awr. Mae'n llawer teneuach a hefyd yn fyrrach na pheilonau traddodiadol, felly efallai fod honno'n ffordd, lle y mae'n rhaid i ni ddefnyddio peilonau uwchben, o adael iddynt ymdoddi ychydig yn fwy, beth bynnag, i'r dirwedd. A gaf fi ddweud y byddwn yn cefnogi'r cynnig? Os cyrhaeddwn y gwelliannau, byddwn yn cefnogi'r gwelliannau hefyd. Rwy'n meddwl y dylid parhau'r rhaglen darpariaeth effaith weledol. Mae angen i ni edrych i weld sut y gallwn gynllunio rhaglen waith o'r fath, gan ei fod yn fuddsoddiad mawr. Bydd yn cymryd amser, ond rwy'n falch ein bod yn trafod y mater y prynhawn yma. Mae'n beth teilwng iawn, ac rwy'n siŵr y bydd cenedlaethau'r dyfodol yn diolch i ni os gwnawn hyn yn flaenoriaeth arbennig yn awr.