English: I am pleased to be contributing to this debate, after an eye-opening inquiry into rough-sleeping by our committee. The estimate of 300 rough-sleepers across Wales is a worrying one, and I know that a number of towns and cities in particular have seen noticeable rises in their rough-sleeper population over the past few years, with studies showing increases of between 10 and 33 per cent over the past 12 months only. Work undertaken in England, including bringing forward the Homelessness Reduction Act 2017 earlier this year, complements the UK Government's aim of halving rough-sleeping by 2022, and eliminating it altogether by 2027 - targets that have been most clear. I would be grateful if the Cabinet Secretary might confirm today whether, further to the recently published two-year rough-sleeping action plan, the Welsh Government have in mind a specific target date for the elimination of rough-sleeping in Wales. Certainly, our inquiry highlighted the need for such ambition, and it was disappointing to note that the Welsh Government has rejected the committee's request for the quarterly report on the rough-sleeping action plan to be published on the Welsh Government's website. The Cabinet Secretary may be able to explain how elected members, third sector organisations and the public are able to fully scrutinise progress on this issue without such data. I also appreciate the number of recommendations made in this report. A number of which in relation to priority need, though, I have to say, I do not support, as I do not feel that the current model of priority need, under the Housing (Wales) Act 2014, should change. I was involved in this Assembly prior to that, when a lot of evidence came forward to the late Cabinet Secretary, when this was coming about, and I actually believe that the fundamental reasons for that priority need status to be there are still there. The Welsh Government have noted the commencement of an independent assessment of priority need, and I do await with interest the findings of this assessment. Ultimately, of course, we would like to be in a position where we do not need to have the priority need classification, when we reach a situation where we are able to house everyone in need in an appropriate setting. I note the intention of the Welsh Government to introduce a duty to provide an offer of suitable accommodation for all homeless people. Some responders noted financial concerns for local authorities in relation to suggestions for the abolishment of priority need. So, I would like to seek assurances that the designation of such a duty would be supplemented with the appropriate funding and support, for local authorities to be able to carry this out effectively. I know in my own constituency we have actually managed to re-home people who have been rough-sleeping, but, sadly, without a network of support to sustain them throughout, it hasn't always worked, and they've ended up back on the streets. So, I think we do need to look at this in its entirety. Increasingly over the past few weeks, I have received approaches from people who are, or are in imminent danger of, becoming homeless. The local homelessness team undertake great work once they are contacted by someone, but it is that initial contact, and knowing where to go that people struggle with. There is certainly a way to go in tackling homelessness in Wales, improving accessibility to homeless teams within local authorities, and finding the appropriate financial resourcing for those local authorities. I fully subscribe to supporting our homeless, our rough-sleepers, but I do solidly believe that it is down to the Welsh Government and our local authorities to work together in a very strong and robust partnership, and it does need to be on an ever-rolling forward programme of monitoring. Thank you.
Welsh: Rwy'n falch o gael cyfrannu at y ddadl hon, ar ôl ymchwiliad sy'n agoriad llygad i gysgu ar y stryd gan ein pwyllgor. Mae'r amcangyfrif bod 300 o bobl yn cysgu ar y stryd ledled Cymru yn un sy'n peri pryder, a gwn fod nifer o drefi a dinasoedd yn enwedig wedi gweld cynnydd amlwg yn eu poblogaethau sy'n cysgu ar y stryd dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf, gydag astudiaethau'n dangos cynnydd o rhwng 10 a 33 y cant dros y 12 mis diwethaf yn unig. Mae'r gwaith a wnaed yn Lloegr, gan gynnwys cyflwyno Deddf Lleihau Digartrefedd 2017 yn gynharach eleni, yn ategu nod Llywodraeth y DU o haneru'r nifer sy'n cysgu ar y stryd erbyn 2022, a'i ddileu'n gyfan gwbl erbyn 2027 - targedau sydd wedi bod yn hollol eglur. Buaswn yn ddiolchgar pe gallai Ysgrifennydd y Cabinet gadarnhau heddiw a oes gan Lywodraeth Cymru ddyddiad targed penodol mewn golwg, yn ogystal â'r cynllun gweithredu dwy flynedd ar gysgu ar y stryd a gyhoeddwyd yn ddiweddar, ar gyfer dileu cysgu ar y stryd yng Nghymru. Yn sicr, roedd ein hymchwiliad yn amlygu'r angen am uchelgais o'r fath, ac roedd yn siomedig nodi bod Llywodraeth Cymru wedi gwrthod cais y pwyllgor am weld yr adroddiad chwarterol ar y cynllun gweithredu ar gysgu ar y stryd yn cael ei gyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru. Efallai y gall Ysgrifennydd y Cabinet egluro sut y gall aelodau etholedig, sefydliadau'r trydydd sector a'r cyhoedd graffu'n llawn ar gynnydd yn y mater hwn heb ddata o'r fath. Rwyf hefyd yn gwerthfawrogi nifer yr argymhellion a wnaed yn yr adroddiad hwn. Rhaid i mi ddweud, er hynny, nad wyf yn cefnogi nifer ohonynt mewn perthynas ag angen blaenoriaethol, gan nad wyf yn teimlo y dylid newid y model presennol o angen blaenoriaethol o dan Ddeddf Tai (Cymru) 2014. Roeddwn yn rhan o'r Cynulliad hwn cyn hynny, pan ddaeth llawer o dystiolaeth gerbron y diweddar Ysgrifennydd y Cabinet, pan oedd hyn ar y gweill, ac rwy'n credu bod y rhesymau sylfaenol dros y statws angen blaenoriaethol hwnnw yn dal yno. Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi cychwyn asesiad annibynnol o angen blaenoriaethol, ac rwy'n disgwyl yn eiddgar i weld canfyddiadau'r asesiad hwn. Yn y pen draw, wrth gwrs, hoffem fod mewn sefyllfa lle nad oes angen inni gael y dosbarthiad angen blaenoriaethol, wrth inni gyrraedd sefyllfa lle y gallwn roi cartref i bawb sydd mewn angen mewn man addas. Nodaf fwriad Llywodraeth Cymru i gyflwyno dyletswydd i ddarparu cynnig o lety addas i bawb sy'n ddigartref. Nododd rhai ymatebwyr bryderon ariannol i awdurdodau lleol mewn perthynas ag awgrymiadau ar gyfer diddymu angen blaenoriaethol. Felly, hoffwn ofyn am sicrwydd y byddai dynodi dyletswydd o'r fath yn cael ei gefnogi gan gyllid a chefnogaeth briodol er mwyn i awdurdodau lleol allu cyflawni hyn yn effeithiol. Yn fy etholaeth i, gwn ein bod wedi llwyddo i ailgartrefu pobl sydd wedi bod yn cysgu ar y stryd, ond yn anffodus, heb rwydwaith o gymorth i'w cynnal drwy gydol y broses, nid yw bob amser wedi gweithio, ac maent yn ôl ar y strydoedd. Felly, credaf fod angen inni edrych ar hyn yn ei gyfanrwydd. Fwyfwy dros yr ychydig wythnosau diwethaf, rwyf wedi clywed gan bobl sy'n ddigartref neu mewn perygl mawr o fynd yn ddigartref. Mae'r tîm digartrefedd lleol yn gwneud gwaith gwych pan fydd rhywun yn cysylltu â hwy, ond mae pobl yn cael trafferth gyda'r cysylltiad cychwynnol hwnnw, a gwybod ble i fynd. Yn sicr, mae yna gryn dipyn o ffordd i fynd cyn y gellir trechu digartrefedd yng Nghymru, gwella hygyrchedd timau digartrefedd o fewn awdurdodau lleol, a dod o hyd i adnoddau ariannol priodol ar gyfer yr awdurdodau lleol hynny. Rwy'n cytuno'n llwyr fod angen cefnogi ein pobl ddigartref, y rhai sy'n cysgu ar y stryd, ond credaf yn gryf fod angen i Lywodraeth Cymru a'n hawdurdodau lleol weithio gyda'i gilydd mewn partneriaeth gref a chadarn, ac mae angen iddo fod yn rhan o raglen fonitro barhaol. Diolch.