English: From 6 o'clock tonight, new restrictions will come into force to control the spread of the virus for everyone living in Blaenau Gwent, Bridgend, Merthyr Tydfil and Newport local authorities. This will mean people will not be allowed to enter or leave these four local authority areas without a reasonable excuse, such as travel for work or education. People will only be able to meet people they do not live with outdoors for the time being. They will not be able to form an extended household for the time being. All licensed premises in these areas will have to close at 11 p.m. Everyone over the age of 11 must continue to wear face coverings in indoor public places, as is the case throughout Wales. We're also extending the 11 p.m. licensing restriction to Caerphilly county borough area. These restrictions are the same as those introduced in Rhondda Cynon Taf last week: from 6 o'clock tonight, the same local restrictions will be in place in all six local authority areas in south Wales. This will mean a large proportion of the population of south Wales will be living under local restrictions to help control the spread of coronavirus. We will hold a meeting later today with local authority leaders, health boards and the police throughout the wider south Wales region to discuss the developing coronavirus situation, particularly for those areas where rates are lower. We'll discuss whether further measures are needed to protect the wider population as we prepare to see students start, and return to, university. A similar meeting will be held in north Wales to bring together leaders of the local authority, health board and police to discuss the situation if we see rates rising rapidly across the region. We've had to take the difficult but necessary decision to introduce these restrictions because we have seen a sharp and swift rise in cases in these areas since the end of August. There are many similarities between the cases in each of these six areas. We've seen a rise and spread of coronavirus cases associated with people socialising without social distancing, meeting indoors in other people's homes, and people returning from holidays overseas. In Rhondda Cynon Taf, the number of positive cases and the incidence rate has continued to increase. This is to be expected and follows the pattern we saw in the Caerphilly borough in the days immediately after restrictions were introduced. We're seeing many small clusters throughout the local authority area, which, because of a lack of social distancing, have led to community transmission. Initially, most of the cases were in younger age groups, but we're now seeing infections in all age groups, and, particularly worrying, we have 34 cases of coronavirus in people in the Royal Glamorgan Hospital. Bridgend is a growing concern for us because there has been a sharp rise in cases in a short space of time. We've identified a small number of clusters in the borough, but we are worried that the pattern is similar to what we've already seen in Rhondda Cynon Taf. Mobile testing will be introduced in Bridgend this week. In Blaenau Gwent, we've seen cases linked to pubs and a lack of social distancing, but there have also been cases in care home staff and in secondary schools in the area. In Newport, the rise in cases appeared to start with a house party at the end of August and was subsequently linked to a number of pubs, but we're now seeing a wide spread of cases across the city that are not linked to a particular cluster or showing links with existing cases. But there are also some differences. In Merthyr Tydfil, the incidence rate is very high but the cases appear to be mainly focused around two distinct clusters. One is linked to a large employer and the other a pub. Two new smaller clusters have also been identified. The restrictions will be kept under close review in each of these areas and will be formally reviewed in two weeks' time. Later this week, we'll carry out the first formal review of the restrictions in the Caerphilly borough. I'm cautiously optimistic that they are having a positive impact on cases of coronavirus in the area. We have seen a significant fall over a couple of days in the incidence rate. From being the highest rate in Wales, at 119 cases per 100,000 people in the last seven days, the latest figures show this rate has fallen to 77.9 cases per 100,000. This is still high, but provides, again, some cautiously optimistic evidence that the restrictions are helping to control the spread of the virus. I want to thank residents and businesses in the Caerphilly borough for their help, co-operation and patience. This shows what we can do when we work together. I hope that we will see similar reductions in the other five local authority areas in south Wales that are subject to local restrictions, and, working together, we can keep Wales safe.
Welsh: O 6 o'r gloch ymlaen heno, daw cyfyngiadau newydd i reoli lledaeniad y feirws i rym ar gyfer pawb sy'n byw yn awdurdodau lleol Blaenau Gwent, Pen-y-bont ar Ogwr, Merthyr Tudful a Chasnewydd. Fe fydd hyn yn golygu na chaniateir i bobl fynd i mewn i'r pedair ardal awdurdod lleol hyn na'u gadael heb reswm digonol, megis teithio i'r gwaith neu ar gyfer addysg. Dim ond yn yr awyr agored y gall pobl gwrdd â phobl sy'n byw ar aelwydydd eraill. Ni fyddan nhw'n gallu ffurfio cartrefi estynedig am y tro. Fe fydd yn rhaid i bob safle trwyddedig yn yr ardaloedd hyn gau am 11 p.m. Fe fydd yn rhaid i bawb dros 11 oed barhau i wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus dan do, fel sy'n wir ledled Cymru. Rydym hefyd yn ymestyn y cyfyngiad trwyddedu 11 p.m. i ardal bwrdeistref sirol Caerffili. Mae'r cyfyngiadau hyn yr un peth â'r rhai a gyflwynwyd yn Rhondda Cynon Taf yr wythnos diwethaf: o 6 o'r gloch heno, fe fydd yr un cyfyngiadau lleol yn weithredol ym mhob un o'r chwe ardal awdurdod lleol yn y de. Fe fydd hyn yn golygu y bydd cyfran fawr o boblogaeth y de yn byw dan gyfyngiadau lleol er mwyn helpu i reoli lledaeniad coronafeirws. Fe fyddwn ni'n cynnal cyfarfod yn ddiweddarach heddiw gydag arweinwyr yr awdurdodau lleol, byrddau iechyd a'r heddlu ledled rhanbarth ehangach y de i drafod y sefyllfa sy'n datblygu o ran coronafeirws, yn enwedig ar gyfer yr ardaloedd hynny lle mae'r cyfraddau'n is. Fe fyddwn ni'n trafod a oes angen mesurau pellach i ddiogelu'r boblogaeth ehangach wrth inni baratoi i weld myfyrwyr yn dechrau mewn prifysgolion neu'n dychwelyd iddyn nhw. Fe gynhelir cyfarfod tebyg yn y gogledd i ddwyn ynghyd arweinwyr yr awdurdodau lleol, y bwrdd iechyd a'r heddlu i drafod y sefyllfa os gwelwn y cyfraddau'n codi'n gyflym drwy'r rhanbarth. Bu'n rhaid i ni wneud y penderfyniad anodd ond angenrheidiol i gyflwyno'r cyfyngiadau hyn oherwydd ein bod wedi gweld cynnydd sydyn a chyflym mewn achosion yn yr ardaloedd hyn ers diwedd mis Awst. Mae llawer o debygrwydd rhwng yr achosion ym mhob un o'r chwe ardal hyn. Rydym wedi gweld cynnydd a lledaeniad yn yr achosion o goronafeirws sy'n gysylltiedig â phobl yn cymdeithasu heb gadw pellter cymdeithasol, yn cyfarfod dan do ar aelwydydd pobl eraill, a phobl yn dychwelyd adref wedi gwyliau dramor. Yn Rhondda Cynon Taf, mae nifer yr achosion cadarnhaol a'u hamlder wedi parhau i gynyddu. Mae hyn i'w ddisgwyl ac mae'n dilyn y patrwm a welsom ym mwrdeistref Caerffili yn y dyddiau yn union ar ôl i gyfyngiadau gael eu cyflwyno. Rydym yn gweld llawer o glystyrau bach ledled ardal yr awdurdod lleol sydd, oherwydd diffyg cadw pellter cymdeithasol, wedi arwain at drosglwyddo'r feirws yn gymunedol. I ddechrau, roedd y rhan fwyaf o'r achosion mewn grwpiau oedran iau, ond bellach rydym yn gweld heintio ym mhob grŵp oedran, ac mae'n achos pryder arbennig fod gennym 34 o achosion o glefyd coronafeirws mewn pobl yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Mae Pen-y-bont ar Ogwr yn bryder cynyddol i ni oherwydd y cynnydd sydyn mewn achosion mewn cyfnod byr iawn. Rydym wedi nodi nifer fach o glystyrau yn y fwrdeistref, ond rydym yn gofidio bod y patrwm hwn yn debyg i'r hyn a welsom eisoes yn Rhondda Cynon Taf. Fe fydd unedau profi symudol yn cael eu cyflwyno ym Mhen-y-bont ar Ogwr yr wythnos hon. Ym Mlaenau Gwent, rydym wedi gweld achosion sy'n gysylltiedig â thafarndai a diffyg cadw pellter cymdeithasol, ond cafwyd achosion ymhlith staff cartrefi gofal hefyd yn ogystal ag yn ysgolion uwchradd yn yr ardal. Yng Nghasnewydd, mae'n ymddangos bod y cynnydd mewn achosion wedi yn gweld nifer fawr o achosion ar draws y ddinas sydd heb fod yn gysylltiedig â chlwstwr penodol nac yn dangos cysylltiadau ag achosion sy'n bodoli eisoes. Ond mae yna rai gwahaniaethau hefyd. Ym Merthyr Tudful, mae cyfradd yr amlder yn uchel iawn ond ymddengys bod yr achosion yn canolbwyntio'n bennaf ar ddau glwstwr penodol. Mae un yn gysylltiedig â chyflogwr mawr a'r llall â thŷ tafarn. Fe nodwyd dau glwstwr newydd llai o faint hefyd. Fe fydd y cyfyngiadau'n cael eu hadolygu'n fanwl ym mhob un o'r ardaloedd hyn ac yn cael eu hadolygu'n ffurfiol ymhen pythefnos. Yn ddiweddarach yr wythnos hon, fe fyddwn ni'n cynnal yr adolygiad ffurfiol cyntaf o'r cyfyngiadau ym mwrdeistref Caerffili. Rwy'n dawel obeithiol eu bod nhw'n cael effaith gadarnhaol ar yr achosion o goronafeirws yn yr ardal. Rydym wedi gweld gostyngiad sylweddol dros ychydig ddyddiau yn y gyfradd o achosion. O fod â'r gyfradd uchaf yng Nghymru, gyda 119 achos fesul 100,000 o bobl yn ystod y saith diwrnod diwethaf, mae'r ffigurau diweddaraf yn dangos bod y gyfradd hon wedi gostwng i 77.9 achos fesul pob 100,000 o bobl. Mae'n parhau i fod yn uchel, ond unwaith eto, mae'n dangos tystiolaeth sy'n dawel obeithiol bod y cyfyngiadau'n helpu i reoli lledaeniad y feirws. Fe hoffwn i ddiolch i drigolion a busnesau ym mwrdeistref Caerffili am eu cymorth, eu cydweithrediad a'u hamynedd. Mae'n dangos yr hyn y gallwn ni ei wneud trwy gydweithio â'n gilydd. Rwy'n gobeithio y gwelwn ni ostyngiadau tebyg yn y pum ardal awdurdod lleol arall yn y de sy'n ddarostyngedig i gyfyngiadau lleol, a thrwy weithio gyda'n gilydd, fe allwn ni gadw Cymru'n ddiogel.