techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, Llywydd, I understand that the rules allow the Member to ask me a question for each Member in his group. [ Laughter.] But I had hoped that by the third one, we might have had a bit more progress than we've managed so far this afternoon, because as far as I can tell, I've been asked the same question three times, and I offer him the same answer: the foundational economy is a very important part of the economy. Our ambition is to invest in it, to improve skills, to improve productivity, to improve pay levels and to recognise the significance that those jobs have both in the lives of the individuals who we are lucky enough to persuade to carry them out, but also in the communities that depend upon them for their collective livelihoods.
Welsh: Wel, Llywydd, rwy'n deall bod y rheolau yn caniatáu i'r Aelod ofyn cwestiwn i mi ar gyfer pob aelod yn ei grŵp. [ Chwerthin.] Ond roeddwn i wedi gobeithio erbyn y trydydd cwestiwn y gallem ni fod wedi cael ychydig mwy o gynnydd nag yr ydym ni wedi llwyddo i'w gael hyd yn hyn y prynhawn yma, oherwydd cyn belled ag y gallaf ddweud, gofynnwyd yr un cwestiwn i mi dair gwaith, a rhoddaf yr un ateb iddo: mae'r economi sylfaenol yn rhan bwysig iawn o'r economi. Ein huchelgais yw buddsoddi ynddi, i wella sgiliau, i wella cynhyrchiant, i wella lefelau cyflog ac i gydnabod yr arwyddocâd sydd gan y swyddi hynny ym mywydau'r unigolion yr ydym ni'n ddigon ffodus i'w perswadio i'w gwneud, ond hefyd yn y cymunedau sy'n dibynnu arnynt am eu bywoliaeth gyfunol.
English: I thank the Member for the question. The Cardiff capital deal continues to make progress in responding to the major social and economic challenges of its constituent authorities. The programme office is being expanded to take forward a range of projects currently in development, in order to translate them into tangible investments over the course of this year.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn. Mae bargen prifddinas Caerdydd yn parhau i wneud cynnydd o ran ymateb i heriau cymdeithasol ac economaidd mawr ei hawdurdodau cyfansoddol. Mae swyddfa'r rhaglen yn cael ei hehangu i fwrw ymlaen ag amrywiaeth o brosiectau sydd wrthi'n cael eu datblygu, er mwyn eu troi'n fuddsoddiadau diriaethol yn ystod y flwyddyn hon.
English: Thank you for that answer, First Minister. One of the projects, obviously, that are identified in the city deal is the link between junction 34 and the A48 at Sycamore Cross. This is a deal that's been on the table for some time, this improvement, and, as you can understand, many residents are concerned about the proposals - in particular, the property blight that's been caused by some of the indecision around some of the proposals. Can you outline today what commitment the Welsh Government is giving to this project and when it might come to a climax over a decision in relation to any Government funding that might be made available?
Welsh: Diolch am yr ateb yna, Prif Weinidog. Un o'r prosiectau, yn amlwg, a nodir yn y fargen ddinesig yw'r cysylltiad rhwng cyffordd 34 a'r A48 yn Sycamore Cross. Mae hon yn fargen sydd wedi bod ar y bwrdd ers cryn amser, y gwelliant hwn, ac, fel y gallwch ddeall, mae llawer o drigolion yn pryderu am y cynigion - yn enwedig y malltod tai a achoswyd gan rywfaint o'r diffyg penderfyniadau ynghylch rhai o'r cynigion. A allwch chi amlinellu heddiw pa ymrwymiad y mae Llywodraeth Cymru yn ei roi i'r prosiect hwn a phryd y gallai ddod i derfyn o ran penderfyniad am unrhyw gyllid Llywodraeth a allai gael ei roi ar gael?
English: I thank the Member for that question. I want to make sure that I give him the best possible answer to it, and I will check some of the detail that he has asked about and make sure that I write to him to set all that out for him in that way. He is right to say that the Cardiff capital deal has an ambitious set of projects. The £50 million metro plus programme, which has been approved by the cabinet of the Cardiff capital deal, makes investments in transport infrastructure right across all 10 local authorities and is part, I know, of the determination of the capital region city deal to invest in those underlying conditions that will create a successful economy for all 10 constituent authorities. And, on the specific question, as I say, I will check the details properly and make sure the Member has the best answer I can provide.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Rwyf i eisiau gwneud yn siŵr fy mod i'n rhoi'r ateb gorau posibl iddo, a byddaf yn gwirio rhai o'r manylion y mae wedi gofyn amdanyn nhw a gwneud yn siŵr fy mod i'n ysgrifennu ato i gyflwyno hynny i gyd iddo yn y ffordd honno. Mae'n iawn i ddweud bod gan fargen prifddinas Caerdydd gyfres uchelgeisiol o brosiectau. Mae'r rhaglen metro a mwy gwerth £50 miliwn, a gymeradwywyd gan gabinet bargen prifddinas Caerdydd, yn gwneud buddsoddiadau mewn seilwaith trafnidiaeth ar draws pob un o'r 10 awdurdod lleol ac yn rhan, rwy'n gwybod, o benderfyniad bargen ddinesig y brifddinas-ranbarth i fuddsoddi yn yr amodau sylfaenol hynny a fydd yn creu economi lwyddiannus i bob un o'r 10 awdurdod cyfansoddol. Ac, o ran y cwestiwn penodol, fel y dywedais, byddaf yn gwirio'r manylion yn iawn ac yn sicrhau bod yr Aelod yn cael yr ateb gorau y gallaf i ei roi.
English: At a conference last week on city deals, the future generations commissioner spoke about building equality metrics into the city deals so that, as well as providing clear and measurable indicators, they would also provide beneficial outcomes in and of themselves - for example, a reduction perhaps in numbers of children in care or improved life expectancy. What are the Government's views on this?
Welsh: Mewn cynhadledd yr wythnos diwethaf ar fargeinion dinesig, siaradodd comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol am ymgorffori metrigau cydraddoldeb yn y bargeinion dinesig fel, yn ogystal â darparu dangosyddion eglur a mesuradwy, y bydden nhw hefyd yn darparu canlyniadau buddiol ynddynt eu hunain - er enghraifft, gostyngiad efallai i niferoedd y plant sy'n derbyn gofal neu ddisgwyliad oes gwell. Beth yw barn y Llywodraeth ar hyn?
English: Our view, Llywydd - I thank the Member for pointing to the views of the commissioner - is that of course the city deal has to be more than a set of individual economic possibilities. It has to extend into that wider set of measures that help us to see whether the city deal is having an impact in the lives of the wider citizenry within the 10 local authorities, and I'm pleased to say that the city deal has been taking the advice of the commissioner very seriously. In their quarter 3 performance report, published only very recently, you will see that a formal future generations assessment framework has now been put in place for all the decisions that are to be made by the cabinet of the city deal and that these will include individual, measurable indicators on all the well-being of future generations strands, and that includes the equality strands that the Member has pointed to this afternoon. So, the work the commissioner is doing is having a direct impact on the thinking of the deal, and I think that that will help the deal itself to demonstrate to citizens in the area the type of impacts that it is seeking to achieve.
Welsh: Ein barn ni, Llywydd - diolchaf i'r Aelod am dynnu sylw at safbwyntiau'r comisiynydd - yw bod yn rhaid, wrth gwrs, i'r fargen ddinesig fod yn fwy na chyfres o bosibiliadau economaidd unigol. Mae'n rhaid iddi ymestyn i'r gyfres ehangach honno o fesurau sy'n ein helpu i weld pa un a yw'r fargen ddinesig yn cael effaith ym mywydau'r ddinasyddiaeth ehangach yn y 10 awdurdod lleol, ac rwy'n falch o ddweud bod y fargen ddinesig wedi bod yn rhoi ystyriaeth ddifrifol iawn i gyngor y comisiynydd. Yn eu hadroddiad ar berfformiad yn chwarter 3, a gyhoeddwyd dim ond yn ddiweddar iawn, byddwch yn gweld bod fframwaith asesu cenedlaethau'r dyfodol ffurfiol wedi ei sefydlu erbyn hyn ar gyfer yr holl benderfyniadau a fydd yn cael eu gwneud gan gabinet y fargen ddinesig ac y bydd y rhain yn cynnwys dangosyddion unigol, mesuradwy ar holl ffrydiau llesiant cenedlaethau'r dyfodol, ac mae hynny'n cynnwys y ffrydiau cydraddoldeb y mae'r Aelod wedi cyfeirio atyn nhw y prynhawn yma. Felly, mae'r gwaith y mae'r comisiynydd yn ei wneud yn cael effaith uniongyrchol ar ystyriaethau'r fargen, ac rwy'n credu y bydd hynny'n helpu'r fargen ei hun i ddangos i ddinasyddion yn yr ardal y math o effeithiau y mae'n ceisio eu cyflawni.
English: What progress has been made as part of the city deal on improving transport infrastructure around the Llantrisant Road corridor?
Welsh: Pa gynnydd sydd wedi ei wneud yn rhan o'r fargen ddinesig ar wella seilwaith trafnidiaeth o gwmpas coridor Heol Llantrisant?
English: Well, as I said, Llywydd, there is a £50 million metro plus programme that the city deal has already approved. That does involve improvements to transport from the north-west of Cardiff out into Rhondda Cynon Taf. There are other conversations going on involving Transport for Wales, the local Member for Pontypridd and the two local authorities as well as the Welsh Government, and they aim to form a coherent response to the transport needs of that part of both the capital city and the Llantrisant part of the RCT local authority.
Welsh: Wel, fel y dywedais, Llywydd, ceir rhaglen metro a mwy gwerth £50 miliwn y mae'r fargen ddinesig wedi ei chymeradwyo eisoes. Mae honno'n cynnwys gwelliannau i drafnidiaeth o ogledd-orllewin Caerdydd allan i Rondda Cynon Taf. Mae sgyrsiau eraill yn cael eu cynnal sy'n cynnwys Trafnidiaeth Cymru, yr Aelod lleol dros Bontypridd a'r ddau awdurdod lleol yn ogystal â Llywodraeth Cymru, a'u nod yw llunio ymateb cydlynol i anghenion trafnidiaeth y rhan honno o'r brifddinas a rhan Llantrisant o awdurdod lleol Rhondda Cynon Taf.
English: I thank the Member for that. The Welsh Government deploys a wide range of funding sources to support research and development. Through the 2014-20 round of European Union programmes, for example, we have invested more than £310 million in research to date, and that has supported a total investment of more than £560 million.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am hynna. Mae Llywodraeth Cymru yn defnyddio amrywiaeth eang o ffynonellau cyllid i gynorthwyo gwaith ymchwil a datblygu. Trwy rownd 2014-20 o raglenni'r Undeb Ewropeaidd, er enghraifft, rydym ni wedi buddsoddi mwy na £310 miliwn mewn ymchwil hyd yn hyn, ac mae hynny wedi cynorthwyo cyfanswm buddsoddiad o fwy na £560 miliwn.
English: Diolch. Figures published last December confirmed that Wales is still the least productive of the 12 UK nations and regions. Figures published this month show that unemployment in Wales is, once again, higher than in England, Scotland and Northern Ireland. Why do figures also published this month show that, although the UK spent £527 per head on research and development in 2017 - the latest figures published, with England spending £554, Scotland £456, Northern Ireland £371 - Wales spent only £238 per head of population?
Welsh: Diolch. Cadarnhaodd ffigurau a gyhoeddwyd fis Rhagfyr diwethaf mai Cymru oedd y lleiaf cynhyrchiol o 12 o wledydd a rhanbarthau'r DU o hyd. Mae ffigurau a gyhoeddwyd y mis hwn yn dangos bod diweithdra yng Nghymru, unwaith eto, yn uwch nag yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon. Pam mae ffigurau a gyhoeddwyd y mis hwn hefyd yn dangos, er bod y DU wedi gwario £527 y pen ar ymchwil a datblygu yn 2017 - y ffigurau diweddaraf a gyhoeddwyd, gyda Lloegr yn gwario £554, yr Alban £456, Gogledd Iwerddon £371 - mai dim ond £238 fesul pen o'r boblogaeth a wariodd Cymru?
English: Well, I understand what the Member means - that some aspects of research and development in Wales have started from a lower base level than in other parts of the United Kingdom, but I think it would have been fair of him to have pointed out that, in that 2017 report that he referred to, R&D expenditure in Wales rose by 37 per cent between 2011 and 2017, whereas across the United Kingdom, it rose by 28 per cent and, indeed, it rose by 5 per cent in 2017 alone. So, while there is a long way to go, and the need for research and development in Wales is really important - it's why the education Minister recently announced £6.6 million extra for research funding to Welsh universities - from the starting point where we began, the investment that has taken place in Wales is outstripping other parts of the United Kingdom. And I was puzzled, Llywydd, I'm not sure, maybe I didn't completely understand the Member's point about employment levels in Wales, because the latest figures on employment levels are remarkably encouraging. Our unemployment levels are now at the UK level; our economic inactivity levels are below the United Kingdom level. His colleague the Secretary of State for Wales regularly claims credit for all of these achievements and, I think, would be very surprised to hear him criticise them here this afternoon. [ Laughter. ]
Welsh: Wel, rwy'n deall yr hyn y mae'r Aelod yn ei olygu - bod rhai agweddau ar ymchwil a datblygu yng Nghymru wedi dechrau o lefel sylfaen is nag mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig, ond rwy'n credu y byddai wedi bod yn deg iddo nodi, yn yr adroddiad hwnnw o 2017 y cyfeiriodd ato, bod gwariant ymchwil a datblygu yng Nghymru wedi cynyddu gan 37 y cant rhwng 2011 a 2017, tra ei fod wedi cynyddu 28 y cant ledled y Deyrnas Unedig, ac, yn wir, wedi cynyddu gan 5 y cant yn 2017 yn unig. Felly, er bod llawer iawn i'w wneud o hyd, ac mae'r angen am ymchwil a datblygu yng Nghymru yn bwysig iawn - dyna pam y cyhoeddodd y Gweinidog Addysg £6.6 miliwn yn ychwanegol yn ddiweddar ar gyfer cyllid ymchwil i brifysgolion Cymru - o'r man cychwyn y dechreuasom ohono, mae'r buddsoddiad a wnaed yng Nghymru yn fwy nag mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig. Ac nid oeddwn i'n deall, Llywydd, nid wyf i'n siŵr, efallai na wnes i ddeall pwynt yr Aelod am lefelau cyflogaeth yng Nghymru yn llwyr, oherwydd mae'r ffigurau diweddaraf ar lefelau cyflogaeth yn hynod galonogol. Mae ein lefelau diweithdra ar lefel y DU erbyn hyn; mae ein lefelau anweithgarwch economaidd yn is na lefel y Deyrnas Unedig. Mae ei gydweithiwr, Ysgrifennydd Gwladol Cymru yn hawlio clod am yr holl lwyddiannau hyn yn rheolaidd ac rwy'n credu y byddai'n synnu'n fawr o'i glywed yn eu beirniadu nhw yn y fan yma y prynhawn yma. [ Chwerthin. ]
English: Horizon 2020 is a very important source of research funding to Wales. Some £100 million has flowed into various institutions through the Horizon 2020 programme. Yes, there are some kind of assurances for schemes that have been promised money already, but isn't the truth of the matter that, whatever Brexit we're facing, we know now that there has been undermining of this source of funding? Does the First Minister share that concern and does he see that the new evidence and the new understanding of what's emerged since the 2016 referendum strengthens the argument for putting this to the people again in a fresh referendum?
Welsh: Mae Horizon 2020, wrth gwrs, yn ffynhonnell bwysig iawn o arian ymchwil i Gymru; mae rhyw £100 miliwn, dwi'n meddwl, wedi llifo i wahanol sefydliadau drwy'r rhaglen Horizon 2020. Oes, mae yna ryw fath o sicrwydd ar gyfer cynlluniau sydd wedi cael addewid o gyllid yn barod, ond onid y gwir amdani ydy pa bynnag fath o Brexit sydd ar y ffordd, dŷn ni'n gwybod erbyn hyn fod yna danseilio wedi digwydd o'r ffynhonnell yma o arian? Ydy'r Prif Weinidog yn rhannu'r pryder yna efo fi ac yn gweld bod y dystiolaeth newydd a'r ddealltwriaeth newydd o'r hyn sydd wedi dod i'r amlwg ers refferendwm 2016 yn cryfhau'r ddadl dros roi hyn o flaen pobl eto mewn refferendwm ffres?
English: Well, I agree with the Member on Horizon 2020, and what we've already done here in Wales to attract funding into Wales. More than 2,800 projects have involved people from Wales under Horizon 2020, and I had an opportunity attend M-SParc on the isle of Anglesey about a month ago. We were discussing what would come, following Horizon 2020, with the people working in that successful centre. And so, I share the concerns that the Member has alluded to, and we are working hard, through the various initiatives that the Ministers are taking. There is a UK ministerial meeting next week, where we're trying to persuade the UK Government to invest in the programme that will be introduced following Horizon 2020 to keep them within the scheme on a European Union level or to create something else for us here in the UK.
Welsh: Wel, dwi'n cytuno gyda'r Aelod am Horizon 2020 a beth rydym ni wedi ei wneud yn barod yng Nghymru yma i dynnu arian i mewn i Gymru. Mae mwy na 2,800 o brosiectau ble mae pobl o Gymru wedi cymryd rhan dan Horizon 2020. Fe ges i'r cyfle i fynd i'r M-SParc ar Ynys Môn amboutu mis yn ôl, ac roeddwn i'n trafod beth sy'n mynd i ddod ar ôl Horizon 2020 gyda'r bobl oedd yn gweithio yn y ganolfan lwyddiannus yna. So, dwi'n rhannu'r pryderon mae'r Aelod wedi cyfeirio atynt, ac rydym ni'n gweithio'n galed trwy'r pethau mae'r Gweinidog yn eu gwneud, ac mae cyfarfod gyda'r Gweinidogion dros Brydain i gyd wythnos nesaf ble'r ydym ni'n trio perswadio Llywodraeth y Deyrnas Unedig i fuddsoddi yn y rhaglen sy'n mynd i ddod ar ôl Horizon 2020 i'w cadw nhw i mewn yn y cynllun ar lefel yr Undeb Ewropeaidd neu i greu rhywbeth arall i ni yma yn y Deyrnas Unedig.
English: As the First Minister's aware, before entering the Assembly, I actually worked as a research and development engineer. First Minister, would you not agree with me that industry links are crucial in this area and we need to secure more investment in north Wales, similar to the advanced manufacturing and research institute that we've successfully seen on the Airbus site?
Welsh: Fel y mae'r Prif Weinidog yn gwybod, cyn dod i'r Cynulliad, roeddwn i'n gweithio fel peiriannydd ymchwil a datblygu. Prif Weinidog, oni fyddech chi'n cytuno â mi bod cysylltiadau diwydiant yn hanfodol yn y maes hwn a bod angen i ni sicrhau mwy o fuddsoddiad yn y gogledd, yn debyg i'r sefydliad gweithgynhyrchu uwch ac ymchwil yr ydym ni wedi ei weld yn llwyddo ar safle Airbus?
English: I'm well aware, indeed, of the Member's previous career, and I know how much his work was appreciated in the centre in which he worked. Now, he will, I know, also be aware of the centre for photonics expertise that is soon to be under way under the leadership of Glyndŵr university, aimed to take place at the St Asaph centre in partnership with Aberystwyth, Bangor and the University of South Wales. There will be £3.7 million of investment from the European Union towards a total of £5.8 million of investment that the Welsh Government will make in that important research centre, and it is part of our continuing determination to make sure that investment in the north of Wales is part of the way in which we plan the research investment opportunities of the future.
Welsh: Rwy'n gwbl ymwybodol, yn wir, o yrfa flaenorol yr Aelod, a gwn faint yr oedd ei waith yn cael ei werthfawrogi yn y ganolfan lle'r oedd yn gweithio. Nawr, bydd, rwy'n gwybod, hefyd yn ymwybodol o'r ganolfan arbenigedd ffotoneg a fydd ar waith yn fuan o dan arweinyddiaeth prifysgol Glyndŵr, y bwriedir iddi gael ei chynnal yng nghanolfan Llanelwy mewn partneriaeth ag Aberystwyth, Bangor a Phrifysgol De Cymru. Bydd £3.7 miliwn o fuddsoddiad gan yr Undeb Ewropeaidd tuag at gyfanswm o £5.8 miliwn o fuddsoddiad y bydd Llywodraeth Cymru yn ei wneud yn y ganolfan ymchwil bwysig honno, ac mae'n rhan o'n penderfyniad parhaus i wneud yn siŵr bod buddsoddiad yn y gogledd yn rhan o'r modd yr ydym ni'n ei ddefnyddio i gynllunio cyfleoedd buddsoddiad ymchwil y dyfodol.
English: I thank the Member for that. The actions set out in our cancer delivery plan include improved early diagnosis, extended services in primary care, a new cancer information technology system for Wales, and a single cancer pathway. All of those initiatives are designed to go on improving cancer services in Wales.
Welsh: Diolch i'r Aelod am hynny. Ymhlith y camau gweithredu a nodir yn ein cynllun cyflawni canser mae gwella diagnosis cynnar, gwasanaethau estynedig mewn gofal sylfaenol, system technoleg gwybodaeth canser newydd ar gyfer Cymru, a llwybr canser sengl. Cafodd pob un o'r mentrau hynny eu llunio i barhau i wella gwasanaethau canser yng Nghymru.
English: Thank you very much for the reply, Minister. Three quarters of people diagnosed with pancreatic cancer die within a year of diagnosis; 80 per cent of those with the disease are diagnosed at an advanced stage, by which time surgery is no longer an option. Each year, there are around 500 new cases of pancreatic cancers in Wales. The charity Pancreatic Cancer UK is calling on the Welsh Government to set a target of treating all patients diagnosed within 20 days by 2024. First Minister, what is your Government doing to remove avoidable delays to treatment, to increase the chances of survival of people diagnosed with pancreatic cancers in Wales, please?
Welsh: Diolch yn fawr iawn am yr ateb, Gweinidog. Mae tri chwarter y bobl sy'n cael diagnosis o ganser y pancreas yn marw o fewn blwyddyn; caiff 80 y cant o'r rhai sy'n dioddef o'r clefyd eu diagnosis ar gam datblygedig ac erbyn hynny nid yw llawdriniaeth yn opsiwn. Bob blwyddyn, mae tua 500 o achosion newydd o ganser y pancreas yng Nghymru. Mae'r elusen Canser Pancreatig y DU yn galw ar Lywodraeth Cymru i osod targed o drin pob claf o fewn 20 diwrnod erbyn 2024. Prif Weinidog, beth mae eich Llywodraeth chi'n ei wneud i ddileu'r oedi diangen i driniaeth, er mwyn cynyddu'r siawns o oroesi ar gyfer pobl â diagnosis o ganser y pancreas yng Nghymru, os gwelwch yn dda?
English: I thank the Member for that important question, and of course I'm aware of the calls to introduce a 20-day treatment target for pancreatic cancer. While I absolutely appreciate the points the Member has made about the nature of pancreatic cancer - its difficulty in being diagnosed early, its aggressive nature once it is detected - in the end, I do not think it would be equitable to introduce a target specifically for one tumour type. Our approach has always been to offer people with any type of cancer the opportunity to be treated as quickly as possible. That's why we are introducing a new single cancer pathway, because we're confident that it will support more rapid access to treatment. And that is very important, Llywydd, at a point where more and more people are being referred in for treatment - and that's a success story: more people referred in early, more people being assessed early. There were 32 per cent more people starting definitive treatment within target time in the month ending January of this year than five years ago. And that is a remarkable tribute to the service that is provided here in Wales, the clinicians, and others, who work in it, and their concerns quite certainly extend to pancreatic cancer, and our efforts in cancer as a whole will help to improve services for them too.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn pwysig hwnnw, ac wrth gwrs rwyf yn ymwybodol o'r galwadau i gyflwyno targed triniaeth o 20 diwrnod ar gyfer canser y pancreas. Er fy mod i'n gwerthfawrogi'n llwyr y pwyntiau a wnaeth yr Aelod am natur canser y pancreas - yr anhawster i gael diagnosis cynnar, ei natur ymosodol unwaith y caiff ei ddarganfod - yn y pen draw, nid wyf yn credu y byddai'n deg cyflwyno targed yn benodol ar gyfer un math o diwmor. Ein dull ni o weithredu bob amser fu cynnig y cyfle i bobl sydd ag unrhyw fath o ganser gael eu trin mor gyflym â phosibl. Dyna pam yr ydym yn cyflwyno llwybr canser sengl newydd, oherwydd rydym yn hyderus y bydd yn cefnogi'r gallu i gael triniaeth yn gyflymach. Ac mae hynny'n bwysig iawn, Llywydd, ar adeg pan mae mwy a mwy o bobl yn cael eu hatgyfeirio am driniaeth - ac mae hynny'n brawf o lwyddiant: mwy o bobl yn cael eu hatgyfeirio'n gynnar, mwy o bobl yn cael eu hasesu'n gynnar. Roedd 32 y cant yn fwy o bobl yn dechrau triniaeth ddiffiniol o fewn yr amser targed yn y mis yn dod i ben ddiwedd Ionawr eleni na phum mlynedd yn ôl. Ac mae hynny'n deyrnged hynod i'r gwasanaeth a ddarperir yma yng Nghymru, y clinigwyr, ac eraill, sy'n gweithio ynddo, ac mae eu hymdrechion yn sicr ddigon yn cynnwys canser y pancreas. Bydd ein hymdrechion o ran canser yn ei gyfanrwydd yn helpu i wella gwasanaethau ar eu cyfer nhw hefyd.