English: Essential to that, Dirprwy Lywydd, are discussions over the UK's future customs relationships with the EU, and we continue to push for full and unfettered participation in the single market, simply because it is vital to Welsh interests. Sixty per cent of identifiable Welsh goods exports go to the EU, and this figure in 2017 rose to over 77 per cent for food and drink exports and 90 per cent for exported lambs. The imposition of any tariffs on non-tariff barriers would be very disadvantageous to Welsh businesses, placing them at a competitive disadvantage to EU-based competitors. The EAAL report asks us to press the UK Government for preferential market access to safeguard the interests of farming, fishing and food. So excited was Dr Lloyd at that prospect that he repeated a series of canards to go along with it. We know that we have to continue to make the case for the interests of Welsh farming, fishing and food and for credible proposals for future customs arrangements in every available forum, and the report adds weight to the case for a positive evidence-based approach to our future economic partnership with the European Union. Customs arrangements are central to that prospectus. The UK Government's claims that future customs partnerships or maximum facilitations or innovative solutions will minimise disruption to the UK's economy simply do not stand up to scrutiny. It's not to say that they don't have a contribution to make, but the idea that they will solve the problem and solve the problem, most crucially, on the island of Ireland simply is not credible. We will continue to urge the UK Government for those more credible customs proposals, both formally through the existing Joint Ministerial Committee architecture and in bilateral discussions to protect the Welsh economy, because Wales needs to stay in a customs union. The evidence, as David Rees said, points unambiguously in that direction. Dirprwy Lywydd, the report makes a series of recommendations that revolve around future practical arrangements between the UK and the EU. In line with recommendation 6, for example, we continue to make the case that Welsh businesses, Welsh public services and Welsh universities rely on our ability to attract people from beyond our own borders to make their future here in Wales. To cite just two examples: all meat inspection occupational vets in Wales - every single one of them - are non-UK, EU graduates, while more than a quarter, 27 per cent, of those employed in Wales's food and drink production sectors were born in the European Union. The committee's report highlights the emphasis being placed upon citizenship rights by the European Parliament Brexit taskforce, and rightly points out that agreement on this issue is in everyone's interests. The Welsh Government will continue to engage with the UK Government on timescales for the publication of its long-awaited immigration White Paper, in the hope that it will present a credible proposal, allowing businesses and others time to respond and adapt to any future unwelcome restrictions. The UK Government's performance in this area has been especially uncertain. The immigration White Paper was originally scheduled to be published in the summer of last year. That was delayed to the late autumn of last year and then put off even further to the end of this year. The migration advisory committee was commissioned to produce a report by September of this year. That at least held out the possibility that policy would be informed by evidence. I now see reports that the new Home Secretary intends to publish a White Paper in August, making a mockery of all the efforts that so many businesses and others have made to provide information to the migration advisory committee exercise. Dirprwy Lywydd, I turn now to what the report says about the essential issues of public protection and public health arrangements after Brexit. As the committee recognised, pan-EU co-operation is vital to Welsh security and prosperity. In health, disease does not recognise national borders. The report highlights the unequivocal benefit that the UK's continued membership of, or involvement in, agencies relating to the field of disease prevention and public health in Europe brings for all concerned. If any future deal reduces the scope for Welsh NHS collaboration with the European Centre for Disease Prevention and Control, for example, it could cause delays in reporting and disease tracking, hamper outbreak response, reduce the effectiveness of pandemic preparedness planning and response, and lead to significant intelligence gaps for infectious diseases. Of course, our interest in continuing co-operation with the EU goes well beyond health matters. Innovation services, for example, also hugely benefit from access to EU agencies and programmes, allowing cross-border collaborative research and partnerships that enable Welsh research institutions to play their part on the world stage. The report makes a number of recommendations in support of continued Welsh investment in key EU programmes and networks. But Government support of these recommendations in principle simply reflects the unknown nature of some of the important technicalities that surround membership eligibility. We just do not yet know, for example, if sub-national state investment in some future EU programmes will be allowable post membership. That's why, in our response, we emphasise the advantages to the whole of the UK of a UK Government effort to secure participation in the successor programmes to Horizon 2020, Erasmus+ and so on. In the meantime, and in order to support the participation of Welsh organisations in European programmes and networks, the Welsh Government has established the European transition fund. This resource, supported by an initial input of £50 million by the Welsh Government, will allow us to support future engagement following the conclusion of the transition period. The fund will be developed in partnership with Welsh businesses, public services and other key organisations, of the sort identified by Jane Hutt, for example, in civil society in order to provide support that is targeted and tailored to the needs of beneficiaries. I hope, Dirprwy Lywydd, that we will announce very shortly the first tranche of projects with more to follow in coming months.
Welsh: Yn hanfodol i hynny, Ddirprwy Lywydd, mae'r trafodaethau dros berthynas tollau'r DU a'r UE yn y dyfodol, ac rydym yn parhau i wthio am gyfranogiad llawn a dirwystr yn y farchnad sengl, yn syml oherwydd ei fod yn hanfodol i fuddiannau Cymru. Mae 60 y cant o allforion nwyddau adnabyddadwy o Gymru yn mynd i'r UE, ac yn 2017 cododd y ffigur i dros 77 y cant ar gyfer allforion bwyd a diod a 90 y cant ar gyfer ŵyn a allforir. Byddai gosod unrhyw dariffau ar rwystrau di-dariff yn anfanteisiol iawn i fusnesau yng Nghymru, gan eu rhoi o dan anfantais gystadleuol o gymharu â chystadleuwyr o'r UE. Mae'r adroddiad materion allanol a deddfwriaeth ychwanegol yn gofyn inni bwyso ar Lywodraeth y DU i gael mynediad ffafriol i'r farchnad er mwyn diogelu buddiannau ffermio, pysgota a bwyd. Roedd Dr Lloyd wedi cyffroi i'r fath raddau ynglŷn â hynny fel ei fod wedi ailadrodd cyfres o fythau i fynd ochr yn ochr ag ef. Gwyddom fod yn rhaid inni barhau i wneud yr achos dros fuddiannau ffermio, pysgota a bwyd Cymru a chynigion credadwy ar gyfer trefniadau tollau yn y dyfodol ym mhob fforwm sydd ar gael, ac mae'r adroddiad yn ychwanegu at yr achos o blaid dull cadarnhaol sy'n seiliedig ar dystiolaeth i'n partneriaeth economaidd yn y dyfodol gyda'r Undeb Ewropeaidd. Mae trefniadau tollau yn ganolog i'r prosbectws hwnnw. Yn syml iawn, nid yw honiadau Llywodraeth y DU y bydd partneriaethau tollau neu rwyddhad eithaf neu atebion arloesol yn lleihau'r tarfu ar economi y DU yn y dyfodol yn dal dŵr. Nid yw hynny'n dweud nad oes ganddynt gyfraniad i'w wneud, ond nid yw'r syniad y byddant yn datrys y broblem, ac yn datrys y broblem, yn bwysicaf oll, ar ynys Iwerddon, yn gredadwy. Byddwn yn parhau i annog Llywodraeth y DU i gael y cynigion tollau mwy credadwy hynny, yn ffurfiol drwy strwythur y cyd-bwyllgor Gweinidogion presennol ac mewn trafodaethau dwyochrog i amddiffyn economi Cymru, oherwydd mae angen i Gymru aros mewn undeb tollau. Mae'r dystiolaeth, fel y dywedodd David Rees, yn pwyntio'n ddiamwys i'r cyfeiriad hwnnw. Ddirprwy Lywydd, mae'r adroddiad yn gwneud cyfres o argymhellion sy'n troi o gwmpas trefniadau ymarferol yn y dyfodol rhwng y DU a'r UE. Yn unol ag argymhelliad 6, er enghraifft, rydym yn parhau i wneud yr achos fod busnesau, gwasanaethau cyhoeddus Cymru a phrifysgolion Cymru yn dibynnu ar ein gallu i ddenu pobl o'r tu hwnt i'n ffiniau ein hunain i adeiladu eu dyfodol yma yng Nghymru. I gyfeirio at ddwy enghraifft yn unig: mae'r holl filfeddygon galwedigaethol sy'n arolygu cig yng Nghymru - pob un ohonynt - yn dod o'r tu allan i'r DU, yn raddedigion o'r UE, a ganed mwy na chwarter, 27 y cant, y rhai a gyflogir yn sectorau cynhyrchu bwyd a diod Cymru yn yr Undeb Ewropeaidd. Mae adroddiad y pwyllgor yn amlygu'r pwyslais a roddir ar hawliau dinasyddiaeth gan dasglu Brexit Senedd Ewrop, ac yn briodol mae'n nodi bod cytundeb ar y mater hwn o fudd i bawb. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i ymgysylltu â Llywodraeth y DU ar amserlenni ar gyfer cyhoeddi ei Phapur Gwyn hirddisgwyliedig ar fewnfudo, yn y gobaith y bydd yn cyflwyno cynnig credadwy, gan ganiatáu amser i fusnesau ac eraill ymateb ac addasu i unrhyw gyfyngiadau annymunol yn y dyfodol. Mae perfformiad Llywodraeth y DU yn y maes hwn wedi bod yn arbennig o ansicr. Trefnwyd yn wreiddiol i'r Papur Gwyn ar fewnfudo gael ei gyhoeddi yn ystod yr haf y llynedd. Cafodd hynny ei ohirio tan ddiwedd yr hydref y llynedd ac yna ei ohirio ymhellach hyd at ddiwedd y flwyddyn. Comisiynwyd y pwyllgor cynghori ar fewnfudo i lunio adroddiad erbyn mis Medi eleni. Roedd hynny o leiaf yn agor y drws ar y posibilrwydd y byddai polisi'n cael ei lywio gan dystiolaeth. Rwy'n gweld adroddiadau yn awr fod yr Ysgrifennydd Cartref newydd yn bwriadu cyhoeddi Papur Gwyn ym mis Awst, gan sathru ar holl ymdrechion cynifer o fusnesau ac eraill i ddarparu gwybodaeth i ymarfer y pwyllgor cynghori ar fewnfudo. Ddirprwy Lywydd, rwyf am droi yn awr at yr hyn a ddywed yr adroddiad am faterion hanfodol trefniadau diogelu'r cyhoedd ac iechyd cyhoeddus ar ôl Brexit. Fel y cydnabu'r pwyllgor, mae cydweithrediad drwy'r UE cyfan yn hanfodol i ffyniant a diogelwch Cymru. Ym maes iechyd, nid yw clefydau'n cydnabod ffiniau cenedlaethol. Mae'r adroddiad yn amlygu'r budd diamwys y mae parhad aelodaeth y DU, neu ei chyfranogiad mewn asiantaethau sy'n ymwneud â maes atal clefydau ac iechyd y cyhoedd yn Ewrop yn ei ddwyn i bawb. Pe bai unrhyw gytundeb yn y dyfodol yn lleihau'r posibilrwydd o gydweithredu rhwng GIG Cymru a'r Ganolfan Atal a Rheoli Clefydau Ewrop, er enghraifft, gallai achosi oedi wrth gofnodi ac olrhain clefyd, amharu ar yr ymateb i achosion, lleihau effeithiolrwydd o ran parodrwydd i gynllunio ac ymateb i bandemig, ac arwain at fylchau sylweddol yn y wybodaeth am glefydau heintus. Wrth gwrs, mae ein diddordeb mewn parhau i gydweithredu gyda'r UE yn mynd ymhell y tu hwnt i faterion iechyd. Mae gwasanaethau arloesi, er enghraifft, yn elwa'n eithriadol o fynediad at asiantaethau a rhaglenni'r UE, gan ganiatáu ymchwil a phartneriaethau cydweithredol trawsffiniol sy'n galluogi sefydliadau ymchwil Cymru i chwarae eu rhan ar lwyfan y byd. Mae'r adroddiad yn gwneud nifer o argymhellion i gefnogi parhad ym muddsoddiad Cymru yn rhaglenni a rhwydweithiau allweddol yr UE. Mae cefnogaeth y Llywodraeth i'r argymhellion hyn mewn egwyddor yn unig yn adlewyrchu natur anhysbys rhai o'r materion technegol pwysig mewn perthynas â chymhwysedd aelodaeth. Ni wyddom eto, er enghraifft, a ganiateir buddsoddiad gan wladwriaeth is-genedlaethol mewn rhai o raglenni'r UE yn y dyfodol wedi i'n haelodaeth ddod i ben. Dyna pam, yn ein hymateb, ein bod yn pwysleisio'r manteision i'r DU gyfan o ymdrech ar ran Llywodraeth y DU i sicrhau cyfranogiad yn y rhaglenni sy'n olynu Horizon 2020, Erasmus+ ac ati. Yn y cyfamser, ac er mwyn cefnogi cyfranogiad sefydliadau Cymru mewn rhaglenni a rhwydweithiau Ewropeaidd, mae Llywodraeth Cymru wedi sefydlu'r gronfa bontio Ewropeaidd. Bydd yr adnodd hwn, wedi'i gefnogi gan fewnbwn cychwynnol o £50 miliwn gan Lywodraeth Cymru, yn caniatáu inni gefnogi ymgysylltiad yn y dyfodol wedi i'r cyfnod pontio ddod i ben. Bydd y gronfa'n cael ei datblygu mewn partneriaeth â busnesau Cymru, gwasanaethau cyhoeddus a sefydliadau allweddol eraill, o'r math a nodwyd gan Jane Hutt, er enghraifft, mewn cymdeithas sifil er mwyn darparu cymorth wedi'i dargedu ac wedi'i addasu i anghenion buddiolwyr. Rwy'n gobeithio, Ddirprwy Lywydd, y byddwn yn cyhoeddi'r gyfran gyntaf o brosiectau yn fuan iawn gyda rhagor i ddilyn yn y misoedd sydd i ddod.