English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to thank Members for tabling a debate on this important and wide-ranging topic. I'm happy to confirm the Government supports all of the amendments. We launched the Healthy Child Wales programme in October last year, for all children and their families, to improve health, social and educational development and long-term physical, mental and social outcomes. The programme will safeguard the health of children through screening and surveillance services from birth to seven years of age. The programme promotes resilience and is aimed to empower families to make informed choices to provide safe and nurturing environments. I just want to deal gently with one of the points that Angela Burns made at the start, and that was the percentage spend within health services on women and children. I don't think that's actually a helpful approach, simply because I think we're trying to have a whole-service approach to see that whole person in their context. There are actually many other areas of spend and activities that won't be captured in the figures you represent that are of course hugely important to what health and care services can do as their contribution in partnership with others too. Much of the rest of your contribution recognised and reflected on the fact that we need to see children in that whole context and where they have those interactions and what those could and should do to improve. I welcome the tone of contributions in the debate, including the way that Angela Burns set off. I'm happy to continue to discuss what we could and should do from a Welsh Government perspective to improve outcomes for children and their families. But, we should not try to get away from the unavoidable reality of what else is happening outside this place too. For example, support for families renting houses is not devolved. Since 2011, in this area and others, there have been continual cuts from the UK Government to that support. That is a deliberate choice and it means less support for families in need, the majority of whom are actually in work. It's only one example of the choices the UK Government have made that have had a very real impact upon outcomes and prospects for children. Sadly, it is going to get worse. Poverty is the biggest limiting factor for the health, well-being and future prospects of our children. The Institute for Fiscal Studies forecasts that the number of children across the UK who will grow up in poverty will expand by more than 1 million so that over 5 million children in the UK will live in poverty. They will be driven into poverty by the direct and deliberate choices of the UK Government. That will affect all that we can do and what we are able to achieve with and for children and their families. Here in Wales, I'm pleased to say we take a different approach. We invest over £124 million annually in the Supporting People programme to support vulnerable families and help prevent problems early. Local authority homelessness services have a statutory duty to refer households with children to social services where they're at risk of becoming intentionally homeless. And of course, in education, we recognise that development sets the basis for a child's health development. That's why the Donaldson review of the curriculum in Wales, 'Successful Futures', recognises that children and young people need to experience social, emotional and physical well-being to engage successfully with their education - seeing that child in their whole context. As Members will know, Welsh Ministers have accepted all of the recommendations set out in that report for education across the six areas of learning and experience. One of those areas is, of course, health and well-being, to draw in themes including mental, physical and emotional well-being. We'll continue to work with pioneer schools to develop the health and well-being guidance to support the curriculum framework. The Welsh Government is also transforming the additional learning needs system. It is vital that all children and young people in Wales are able to access education that meets their needs and enables them to participate in the learning experience. The Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Bill will drive us towards this and provide a fair and equitable system for all learners with additional learning needs. I'm happy to confirm again that the health needs that are not learning needs will be subject to statutory guidance that the Minister will publish before the end of this month. I recognise the importance of providing a long-term vision for child health. One of the points that Angela Burns made was certainly in the Royal College of Paediatrics and Child Health's recent report, and that's why I'm happy to confirm today that this Government will develop a new children's health plan to directly respond to that central recommendation. I've listened to stakeholders, and I recognise the need to describe the national priority areas that health services should be addressing to improve outcomes for children and young people. I also recognise the role of improved data collection in the understanding of child health in Wales - in general terms, but also to support this plan. In respect of the direct points made about the cancer delivery plan, we have a further renewed focus on delivering person-centred care. The most recent cancer patient experience survey showed how well services are delivered to the adult population. We recognise the need to develop patient-reported experience measures for children affected by cancer to ensure that we are meeting their needs. We will consider extending the age range for those taking part in this survey in future commissioning. For the first time, in 2016, the Welsh Government published data on local authority counselling services that operate in secondary schools and year six of primary schools. Over 5 per cent of children who went to the school counselling service in 2014-15 did so for reasons that relate to bullying. Evidence shows that a counselling service within an overall schools strategy can be highly effective in preventing the escalation of mental health problems. We expect schools to make it clear that peer bullying will not be tolerated and that the anti-bullying message is put into practice. The Cabinet Secretary for Education is currently reviewing anti-bullying policy to ensure that it remains fit for purpose. We're determined to have clear and consistent support for people being bullied, and we want to reinforce our aim to create space for people to report and be supported through bullying. In 2015-16, I announced over £1.5 million for new recurrent funding to develop community-based perinatal mental health services to improve outcomes for women with perinatal illness. The NHS reports that more than 1,500 women have been referred to community perinatal services since April 2016. I, of course, recently announced an increase in spending on mental health generally by a further £20 million within the Welsh Government's budget that this place has passed. We continue to spend more on mental health services than on any other part of NHS Wales. We will, of course, monitor the effectiveness and impact of this new perinatal mental health support to ensure consistency across Wales for vulnerable families. Through our network of Welsh healthy schools schemes, we're supporting schools to create an environment to help tackle obesity. Over 99 per cent of maintained schools in Wales are actively involved in these schemes. Of course, I recognise the points made in the motion and the amendments about sport. We don't want to forget the importance of physical education within the curriculum, but of course PE is much more than simply sport. We do, of course, want schools to offer excellent sporting facilities. That's why our twenty-first century schools and education programme will see an additional £1.4 billion of investment in schools and colleges to provide learners with the state-of-the-art facilities that will inspire them to fulfil their potential. I'm happy to briefly confirm, in response to Darren Millar, that the school nursing framework is being developed with and by the workforce itself, and it will be launched in the near future. In finishing, Deputy Presiding Officer, I'm happy to confirm that I look forward to working with people across different parties in this Chamber and outside this place. I look forward to doing that to help to deliver the very best possible outcomes for children and their families here in Wales.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddiolch i'r Aelodau am gyflwyno dadl ar y pwnc pwysig ac eang hwn. Rwy'n hapus i gadarnhau bod y Llywodraeth yn cefnogi pob un o'r gwelliannau. Lansiwyd y rhaglen Plant Iach Cymru ym mis Hydref y llynedd ar gyfer yr holl blant a'u teuluoedd, er mwyn gwella iechyd, datblygiad cymdeithasol ac addysgol a chanlyniadau corfforol, meddyliol a chymdeithasol hirdymor. Bydd y rhaglen yn diogelu iechyd plant drwy wasanaethau sgrinio a goruchwylio o enedigaeth i saith oed. Mae'r rhaglen yn hyrwyddo gwydnwch ac wedi ei hanelu at rymuso teuluoedd i wneud dewisiadau gwybodus i ddarparu amgylcheddau diogel a meithringar. Hoffwn ymdrin yn fras ag un o'r pwyntiau a wnaeth Angela Burns ar y dechrau, sef y gwariant canrannol yn y gwasanaethau iechyd ar fenywod a phlant. Nid wyf yn credu bod hynny mewn gwirionedd yn ffordd ddefnyddiol o fynd ati, yn syml oherwydd fy mod yn credu ein bod yn ceisio cael ymagwedd gwasanaeth cyfan i weld y person cyfan yn eu cyd-destun. Mewn gwirionedd ceir llawer o feysydd gwariant a gweithgareddau eraill na fydd wedi'u cynnwys yn y ffigurau a rowch sydd wrth gwrs yn bwysig iawn i'r hyn y gall gwasanaethau iechyd a gofal ei wneud wrth gyfrannu mewn partneriaeth ag eraill hefyd. Roedd llawer o weddill eich cyfraniad yn cydnabod ac yn ystyried y ffaith fod angen i ni weld plant yn y cyd-destun cyfan hwnnw a lle y cânt y rhyngweithiadau hynny a beth y gallai ac y dylai'r rheini ei wneud i wella. Rwy'n croesawu ysbryd y cyfraniadau yn y ddadl, gan gynnwys y ffordd y dechreuodd Angela Burns. Rwy'n hapus i barhau i drafod yr hyn y gallem ac y dylem ei wneud o safbwynt Llywodraeth Cymru i wella canlyniadau i blant a'u teuluoedd. Ond ni ddylem geisio troi cefn ar realiti anochel beth arall sy'n digwydd y tu allan i'r lle hwn hefyd. Er enghraifft, nid yw cymorth i deuluoedd sy'n rhentu tai wedi'i ddatganoli. Ers 2011, yn y maes hwn ac eraill, cafwyd toriadau parhaus gan Lywodraeth y DU i'r cymorth hwnnw. Mae hwnnw'n ddewis bwriadol ac mae'n golygu llai o gefnogaeth i deuluoedd mewn angen, y mwyafrif ohonynt yn gweithio mewn gwirionedd. Dyna un enghraifft o'r dewisiadau y mae Llywodraeth y DU wedi'u gwneud sydd wedi effeithio'n wirioneddol ar ganlyniadau a rhagolygon ar gyfer plant. Yn anffodus, mae'n mynd i waethygu. Tlodi yw'r ffactor sy'n cyfyngu fwyaf ar iechyd, lles a rhagolygon ein plant yn y dyfodol. Mae'r Sefydliad Astudiaethau Cyllid yn rhagweld y bydd nifer y plant ar draws y DU a fydd yn tyfu i fyny mewn tlodi yn cynyddu mwy nag 1 filiwn fel y bydd dros 5 miliwn o blant yn y DU yn byw mewn tlodi. Byddant yn cael eu gorfodi i fyw mewn tlodi gan ddewisiadau uniongyrchol a bwriadol Llywodraeth y DU. Bydd hynny'n effeithio ar bopeth y gallwn ei wneud a'r hyn y gallwn ei gyflawni gyda, ac ar gyfer plant a'u teuluoedd. Yma yng Nghymru, rwy'n falch o ddweud bod gennym agwedd wahanol. Rydym yn buddsoddi dros £124 miliwn yn flynyddol yn y rhaglen Cefnogi Pobl i gefnogi teuluoedd sy'n agored i niwed a helpu i atal problemau'n gynnar. Mae gan wasanaethau digartrefedd yr awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i gyfeirio aelwydydd â phlant at y gwasanaethau cymdeithasol lle y maent mewn perygl o fod yn ddigartref yn fwriadol. Ac wrth gwrs, mewn addysg, rydym yn cydnabod bod datblygiad yn gosod y sail ar gyfer datblygiad iechyd plentyn. Dyna pam y mae adolygiad Donaldson o'r cwricwlwm yng Nghymru, 'Dyfodol Llwyddiannus', yn cydnabod bod angen i blant a phobl ifanc brofi lles cymdeithasol, emosiynol a chorfforol er mwyn ymgysylltu'n llwyddiannus ag addysg - a gweld y plentyn yn eu cyd-destun cyfan. Fel y gŵyr yr Aelodau, mae Gweinidogion Cymru wedi derbyn pob un o'r argymhellion a nodwyd yn yr adroddiad hwnnw ar gyfer addysg ar draws y chwe maes dysgu a phrofiad. Un o'r meysydd hynny, wrth gwrs, yw iechyd a lles, i gyflwyno themâu sy'n cynnwys lles meddyliol, corfforol ac emosiynol. Byddwn yn parhau i weithio gydag ysgolion arloesi ar ddatblygu'r canllawiau iechyd a lles i gefnogi fframwaith y cwricwlwm. Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn trawsnewid y system anghenion dysgu ychwanegol. Mae'n hanfodol fod pob plentyn a pherson ifanc yng Nghymru yn gallu cael mynediad at addysg sy'n diwallu eu hanghenion ac yn eu galluogi i gymryd rhan yn y profiad dysgu. Bydd y Bil Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) yn mynd â ni tuag at hyn ac yn darparu system deg a chyfiawn i bob dysgwr ag anghenion dysgu ychwanegol. Rwy'n hapus i gadarnhau eto y bydd yr anghenion iechyd nad ydynt yn anghenion dysgu yn destun canllawiau statudol y bydd y Gweinidog yn eu cyhoeddi cyn diwedd y mis hwn. Rwy'n cydnabod pwysigrwydd darparu gweledigaeth hirdymor ar gyfer iechyd plant. Roedd un o'r pwyntiau a wnaeth Angela Burns yn sicr yn adroddiad diweddar y Coleg Brenhinol Pediatreg ac Iechyd Plant, a dyna pam rwy'n hapus i gadarnhau heddiw y bydd y Llywodraeth hon yn datblygu cynllun iechyd plant newydd i ymateb yn uniongyrchol i'r argymhelliad canolog hwnnw. Rwyf wedi gwrando ar randdeiliaid, ac rwy'n cydnabod yr angen i ddisgrifio'r meysydd blaenoriaeth cenedlaethol y dylai gwasanaethau iechyd fynd i'r afael â hwy i wella canlyniadau i blant a phobl ifanc. Rwyf hefyd yn cydnabod rôl dulliau gwell o gasglu data ar gyfer deall iechyd plant yng Nghymru - mewn termau cyffredinol, ond hefyd i gefnogi'r cynllun hwn. O ran y pwyntiau uniongyrchol a wnaed am y cynllun cyflawni ar gyfer canser, mae gennym ffocws newydd pellach ar ddarparu gofal sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn. Dangosodd yr arolwg diweddaraf o brofiad cleifion canser pa mor dda y caiff gwasanaethau eu darparu i'r boblogaeth oedolion. Rydym yn cydnabod yr angen i ddatblygu dulliau o fesur profiadau a gofnodir gan gleifion ar gyfer plant yr effeithir arnynt gan ganser i sicrhau ein bod yn diwallu eu hanghenion. Byddwn yn ystyried ymestyn yr ystod oedran ar gyfer y rhai sy'n cymryd rhan yn yr arolwg hwn wrth gomisiynu yn y dyfodol. Am y tro cyntaf, yn 2016, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ddata ar wasanaethau cwnsela awdurdodau lleol sy'n gweithredu mewn ysgolion uwchradd a blwyddyn chwech yr ysgolion cynradd. Roedd dros 5 y cant o'r plant a oedd yn cael gwasanaeth cwnsela ysgolion yn 2014-15 yn gwneud hynny am resymau'n ymwneud â bwlio. Dengys tystiolaeth y gall gwasanaeth cwnsela o fewn strategaeth gyffredinol ar gyfer ysgolion fod yn hynod o effeithiol yn atal y cynnydd mewn problemau iechyd meddwl. Rydym yn disgwyl i ysgolion ei gwneud yn glir na fydd bwlio gan gyfoedion yn cael ei oddef a bod y neges wrthfwlio yn cael ei rhoi ar waith. Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg ar hyn o bryd yn adolygu'r polisi gwrthfwlio er mwyn sicrhau ei fod yn parhau i fod yn addas at y diben. Rydym yn benderfynol o gael cymorth clir a chyson i bobl sy'n cael eu bwlio, ac rydym yn awyddus i atgyfnerthu ein nod o greu lle i bobl roi gwybod am fwlio a chael cymorth. Yn 2015-16, cyhoeddais dros £1.5 miliwn o gyllid rheolaidd newydd i ddatblygu gwasanaethau iechyd meddwl amenedigol yn y gymuned i wella canlyniadau i fenywod sydd â salwch amenedigol. Dywed y GIG fod mwy na 1,500 o fenywod wedi cael eu cyfeirio at wasanaethau amenedigol cymunedol ers mis Ebrill 2016. Yn ddiweddar, wrth gwrs, cyhoeddais gynnydd o £20 miliwn pellach yn y gwariant ar iechyd meddwl yn gyffredinol yng nghyllideb Llywodraeth Cymru a basiwyd gan y lle hwn. Rydym yn parhau i wario mwy ar wasanaethau iechyd meddwl nag ar unrhyw ran arall o'r GIG yng Nghymru. Fe fyddwn, wrth gwrs, yn monitro effeithiolrwydd ac effaith y cymorth iechyd meddwl amenedigol newydd i sicrhau cysondeb ar draws Cymru i deuluoedd sy'n agored i niwed. Drwy ein rhwydwaith o gynlluniau ysgolion iach Cymru, rydym yn cynorthwyo ysgolion i greu amgylchedd i helpu i fynd i'r afael â gordewdra. Mae dros 99 y cant o ysgolion a gynhelir yng Nghymru yn cymryd rhan weithredol yn y cynlluniau hyn. Wrth gwrs, rwy'n cydnabod y pwyntiau a wnaed yn y cynnig a'r gwelliannau ynglŷn â chwaraeon. Nid ydym am anghofio pwysigrwydd addysg gorfforol yn y cwricwlwm, ond wrth gwrs mae Addysg Gorfforol yn llawer mwy na chwaraeon yn unig. Rydym eisiau i ysgolion gynnig cyfleusterau chwaraeon rhagorol wrth gwrs. Dyna pam y bydd £1.4 biliwn ychwanegol o fuddsoddiad yn ein rhaglen addysg ac ysgolion ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain i ysgolion a cholegau allu darparu cyfleusterau o'r radd flaenaf a fydd yn eu hysbrydoli i gyflawni eu potensial. Rwy'n hapus i gadarnhau'n gryno, mewn ymateb i Darren Millar, fod y fframwaith nyrsio ysgolion yn cael ei ddatblygu gyda, a chan y gweithlu ei hun, a bydd yn cael ei lansio yn y dyfodol agos. Wrth orffen, Ddirprwy Lywydd, rwy'n hapus i gadarnhau fy mod yn edrych ymlaen at weithio gyda phobl ar draws y gwahanol bleidiau yn y Siambr hon a'r tu allan i'r lle hwn. Edrychaf ymlaen at wneud hynny er mwyn helpu i gyflawni'r canlyniadau gorau posibl ar gyfer plant a'u teuluoedd yma yng Nghymru.