English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and I'm grateful to everybody who's participated in the debate. Angela Burns is right of course to highlight the new challenges, people who may not feel that they fall into the traditional groups of people who may be vulnerable to the virus. I also very much want to associate myself with what she said about the principle of 'accept in principle'. I think many of us who work on the committees in this place would rather, where it's appropriate, that if the Government doesn't fully agree with our recommendations that they simply disagree, but that's a matter of course for the Minister himself. I think what Rhun ap Iorwerth said about being ambitious about targeting sooner, that because we are a small country, because we have responsive health services, we ought not to be content only to meet the 2030 target, but we should look to be more ambitious. I would urge, on behalf of the committee, the Welsh Government to look again at that. Similarly, Caroline Jones's point about the need for a national strategy, I hear what the Minister says that strategies can be bureaucratic, that people can end up spending more time dealing with responding to the strategy than they do in actually sorting out the problem, but the evidence that came before us is that a particular strategy for this condition is needed, because if it's put in with a whole load of other conditions, we were told that it would get lost. I want to draw on a particular point in the Government's response to our recommendation about a national strategy, and that is with regard to the specialist posts. The Minister's response says that he can't guarantee that the specialist posts will continue, though he understands that they will be needed. Of course, I take the point that the Minister doesn't know what his budget will be in 2021, but it is extremely important that those specialist and innovative posts are maintained, and I hope that this Assembly can send the Minister a very clear message and ask him to prioritise that.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, ac rwy'n ddiolchgar i bawb sydd wedi cymryd rhan yn y ddadl. Mae Angela Burns yn iawn wrth gwrs i dynnu sylw at yr heriau newydd, pobl sydd efallai heb deimlo eu bod yn perthyn i'r grwpiau traddodiadol o bobl a allai fod yn agored i'r feirws. Rwyf hefyd yn awyddus iawn i gysylltu fy hun â'r hyn a ddywedodd am yr egwyddor o 'dderbyn mewn egwyddor'. Rwy'n credu y byddai'n well gan lawer ohonom sy'n gweithio ar y pwyllgorau yn y lle hwn, lle bo hynny'n briodol, os nad yw'r Llywodraeth yn cytuno'n llwyr â'n hargymhellion, eu bod yn syml yn anghytuno â hwy, ond mae hynny'n fater i'r Gweinidog ei hun wrth gwrs. Rwy'n credu bod yr hyn a ddywedodd Rhun ap Iorwerth am fod yn uchelgeisiol a thargedu'n gynt, oherwydd bod Cymru'n wlad fach, oherwydd bod gennym wasanaethau iechyd ymatebol, na ddylem fod yn fodlon â tharged 2030, ond y dylem geisio bod yn fwy uchelgeisiol. Hoffwn annog Llywodraeth Cymru, ar ran y pwyllgor, i ailedrych ar hynny. Yn yr un modd, mewn perthynas â phwynt Caroline Jones ynghylch yr angen am strategaeth genedlaethol, clywaf yr hyn y mae'r Gweinidog yn ei ddweud, y gall strategaethau fod yn fiwrocrataidd, y gall pobl dreulio mwy o amser yn ymdrin ag ymateb i'r strategaeth nag y maent yn ei wneud yn datrys y broblem mewn gwirionedd, ond y dystiolaeth a ddaeth ger ein bron yw bod angen strategaeth benodol ar gyfer y cyflwr hwn, oherwydd os yw'n cael ei gynnwys ochr yn ochr â llwyth o gyflyrau eraill, dywedwyd wrthym y byddai'n mynd ar goll. Rwyf eisiau canolbwyntio ar bwynt penodol yn ymateb y Llywodraeth i'n hargymhelliad ynghylch strategaeth genedlaethol, sef yr un sy'n ymwneud â swyddi arbenigol. Dywed ymateb y Gweinidog na all warantu y bydd y swyddi arbenigol yn parhau, er ei fod yn deall y bydd eu hangen. Wrth gwrs, rwy'n derbyn y pwynt nad yw'r Gweinidog yn gwybod beth fydd ei gyllideb yn 2021, ond mae'n bwysig dros ben fod y swyddi arbenigol ac arloesol hynny'n cael eu cadw, ac rwy'n gobeithio y bydd y Cynulliad hwn yn gallu anfon neges glir iawn at y Gweinidog a gofyn iddo flaenoriaethu hynny.