English: Diolch, Llywydd. During the week in which we celebrate the seventieth anniversary of our national health service, we also lost one of its pioneers in primary care. Julian Tudor Hart was born in 1927 in London, the son of politically active doctors. His early life growing up in a home steeped in radical politics, which was regularly used as a transit centre for refugees fleeing fascist oppression in Europe, shaped his values and beliefs - values and beliefs that he never moved away from throughout his life. Julian followed his father's career path and studied medicine at Cambridge before moving on to London. After graduating, he took up posts in hospitals and urban general practice before working at the Archie Cochrane-led Medical Research Council Epidemiology Unit, where he met his wife and research partner, Mary. Now, this background in epidemiology taught him to study how his patients' lifestyles caused their ill health, and he worked with them to improve this. In 1961, he moved to the coal mining community of Glyncorrwg in the Afan valley and set up practice, where he stayed for 30 years until he retired. Julian turned Glyncorrwg into an international name associated with innovative general practice. He was a man of theory and action. He was a researcher, lecturer, writer of articles, papers and books, with many of his most innovative ideas making their way into everyday practice. His concept of the inverse care law is as relevant now as it was when it was published in The Lancet decades ago - in fact, as far back as 1971. A true visionary, he undertook many research projects in a community setting, which many said could not be done, but was successful because he had faith in the altruism of the citizens of Glyncorrwg and the upper Afan valley, and they trusted and respected him. He felt passionately that good healthcare was the right of everyone, and that services couldn't be targeted at those most in need unless the national health service was free of market influences and allowed to concentrate solely on patient welfare. Llywydd, I could go on for another 90 seconds, because his life went well beyond that, even after retirement. Julian Tudor Hart was, and remains, one of the true giants of the national health service.
Welsh: Diolch, Lywydd. Yn ystod yr wythnos y dathlwn ben blwydd ein gwasanaeth iechyd gwladol yn 70 oed, rydym hefyd wedi colli un o'i harloeswyr ym maes gofal sylfaenol. Ganwyd Julian Tudor Hart ym 1927 yn Llundain, yn fab i feddygon a oedd yn weithgar yn wleidyddol. Ffurfiwyd ei werthoedd a'i gredoau gan ei fagwraeth gynnar mewn cartref a oedd wedi'i drwytho mewn gwleidyddiaeth radical, ac a gâi ei ddefnyddio'n rheolaidd fel man trosglwyddo ffoaduriaid a oedd yn ffoi rhag gorthrwm ffasgaidd yn Ewrop - gwerthoedd a chredoau a arhosodd gydag ef dros weddill ei fywyd. Dilynodd Julian lwybr gyrfa ei dad ac astudio meddygaeth yng Nghaergrawnt cyn symud i Lundain. Ar ôl graddio, cafodd swyddi mewn ysbytai ac ym maes ymarfer cyffredinol trefol cyn gweithio yn Uned Epidemioleg y Cyngor Ymchwil Feddygol dan arweiniad Archie Cochrane, lle y cyfarfu â'i wraig a'i bartner ymchwil, Mary. Nawr, dysgodd y cefndir hwn ym maes epidemioleg ef i astudio sut roedd ffyrdd o fyw ei gleifion yn achosi eu salwch, a bu'n gweithio gyda hwy i wella hyn. Ym 1961, symudodd i gymuned lofaol Glyncorrwg yng nghwm Afan a sefydlu practis, lle'r arhosodd am 30 mlynedd nes iddo ymddeol. Trodd Julian Lyncorrwg yn enw rhyngwladol sy'n gysylltiedig ag ymarfer cyffredinol arloesol. Roedd yn ddyn a ganolbwyntiai ar ddamcaniaeth ac ar weithredu. Roedd yn ymchwilydd, yn ddarlithydd, yn awdur erthyglau, papurau a llyfrau, gyda llawer o'i syniadau mwyaf arloesol yn gwneud eu ffordd i mewn i ymarfer bob dydd. Mae ei gysyniad o ddeddf gofal gwrthgyfartal yr un mor berthnasol yn awr â phan gafodd ei gyhoeddi yn The Lancet ddegawdau yn ôl - yn wir, mor bell yn ôl ag 1971. Ag yntau'n ddyn â gweledigaeth go iawn, cyflawnodd lawer o brosiectau ymchwil mewn lleoliadau cymunedol, rhywbeth yr oedd llawer o bobl yn dweud na ellid ei wneud, ond roedd yn llwyddiannus oherwydd bod ganddo ffydd yn allgaredd dinasyddion Glyncorrwg a chwm Afan uchaf, ac roeddent yn ymddiried ynddo ac yn ei barchu. Teimlai'n angerddol fod gan bawb hawl i ofal iechyd da, ac na fyddai'n bosibl targedu gwasanaethau at y rhai oedd eu hangen fwyaf oni bai bod y gwasanaeth iechyd gwladol yn rhydd rhag dylanwadau'r farchnad ac wedi'i ganiatáu i ganolbwyntio'n unig ar les cleifion. Lywydd, gallwn barhau am 90 eiliad arall, oherwydd roedd ei fywyd yn mynd ymhell y tu hwnt i hynny, hyd yn oed ar ôl iddo ymddeol. Roedd Julian Tudor Hart, ac mae'n parhau i fod, yn un o gewri go iawn y gwasanaeth iechyd gwladol.