English: Can I thank Plaid Cymru, actually, for bringing forward this debate this afternoon, on the day before the general election and, as Simon Thomas said, on an issue on which the general election was called? However, I am very disappointed that they tried to jam so much into the motion, because each part of that motion and each sub-part actually deserves consideration in its own right and we won't have time to debate those today, but perhaps that's electioneering for you. Last year's referendum decided only one thing: the fact that we are to leave the European institutions. It did not determine the conditions on which we leave and it did not determine the future relationship with the EU-27 that remain. And it's important to get our objectives and the processes right as the UK embarks on this critical set of negotiations. And I'm hugely disappointed that the current - and I hope that it's the current and tomorrow will be the former - Westminster Government handling on this matter has not shown sufficient respect to the public and to the devolved nations in moving forward, unlike the EU-27, who've actually unanimously agreed their criteria for negotiations. They got together, and the UK Government has failed to even do that. Following the Prime Minister's statement on 17 January, the publication of the White Paper, the invocation of article 50 and the White Paper on the great repeal Bill, it is critical that any future UK Government fully involves the devolved nations in developing its negotiating position. We should also have an agreed negotiating position. And Government interaction needs to actually improve beyond purely meeting at JMC and JMC (EN), which we believe actually is simply lip service being paid by the UK Government to these events. They are not talking shops; they should be something effective. Unfortunately, they're not, and I think we should ensure that, as we move forward, this changes. Now, some may argue why we should have devolved institutions, because they claim the UK is the member state. Well, evidence has demonstrated that the complexities of the relationships between the EU and the devolved nations, as a consequence of the devolved competencies, together with the impact on devolved economies of any terms or any trade agreements that will be made with the UK, definitely require direct involvement of our elected Government. Llywydd, the Welsh Government's White Paper, produced in partnership with Plaid Cymru, has placed the economy at the top of the list of its priorities, and justifiably so. Our economy is the key to our prosperity across the nation, and the ability of Welsh businesses to trade without barriers, whether financial or regulatory, and it is critical to allow them to grow. It has already been highlighted by Adam Price in his opening point about the relationship with steel in my constituency and the impact it would have if we don't get this correct. Now, a difficult divorce resulting in a WTO Brexit would mean crippling tariffs placed upon our exports, which would more than likely lead to job losses, the decline of our automotive and steel industries, the probable demise of major components of our manufacturing sector, the loss of a major export market for our food and drinks industry, and, undoubtedly, damage to the developing financial sector in Wales. And whilst we talk about trade, also reflect upon the R&D. Last night, we were proud to hold the science at the Assembly event here in the Senedd, and I hosted it alongside Simon Thomas and Nick Ramsay, and we were reminded by Simon about the recent paper published by the four societies across the UK and the impact of EU funding on research and development and innovation, here in Wales in particular and in the UK, based upon EU funding. Now, the EU research funding can help develop our economic future, and we should not lose sight of that, because no mention has been made about replacing that money, and yet, it's billions being lost - £9 billion between 2007 and 2013 into the UK not been talked about being replaced. So, we can't also ignore the impact on non-tariff barriers, which would diverge from those of the EU once we leave - and they will diverge. Such barriers could actually equate to a cost equivalent to a tariff of 22 per cent on shipping or transport equipment. Now, in the White Paper, as has already been said, the priority was unfettered access to the single market, and I think it's one we should all embrace. Whether you want a free trade agreement, that is what we're talking about. So, it does something that we should all embrace, and it doesn't stop us having free trade agreements with other nations, either. So, let's ensure that we are keen to ensure we protect Welsh businesses and the Welsh economy. Now, we know that there's uncertainty coming around, and we also know about the implications that have for businesses that may wish to consider investing in Wales. We're seeing that in parts of businesses already here, where they are taking investment out of Wales - I'll just mention Ford as one example - and 200,000 jobs in Wales are supported by our trade in the single market. And we need transitional arrangements as well. Now, I had thought the UK Government were coming around to our way of thinking, but I think that seems to be waning a little bit, unfortunately. Now, the UK Government may have a mandate for us to leave the European Union, but there's no mandate to use Brexit as an excuse for wrecking our economy, slashing the minimum wage, and sparking a bonfire of workers' rights, environmental safeguards and hard-earned social protections. As they negotiate our exit under article 50 - and then, remember, it's going to follow - and then the future relationship with the EU-27 under article 218, they must and should accept the constitutional structure of the UK has changed, and the interests and priorities of devolved nations cannot be ignored.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Blaid Cymru, mewn gwirionedd, am gyflwyno'r ddadl hon y prynhawn yma, ar y diwrnod cyn yr etholiad cyffredinol ac fel y dywedodd Simon Thomas, ar fater a fu'n achos dros alw'r etholiad cyffredinol. Fodd bynnag, rwy'n siomedig iawn eu bod wedi ceisio cynnwys cymaint yn y cynnig, gan fod pob rhan o'r cynnig a phob is-ran mewn gwirionedd yn haeddu ystyriaeth yn ei hawl ei hun ac ni fydd gennym amser i drafod y rheini heddiw, ond efallai mai lecsiyna sy'n gyfrifol am hynny. Penderfynodd refferendwm y llynedd un peth yn unig: y ffaith ein bod yn gadael y sefydliadau Ewropeaidd. Ni phenderfynodd beth yw'r amodau ar gyfer gadael ac ni phenderfynodd beth fyddai'r berthynas yn y dyfodol gyda'r 27 aelod o'r UE sydd ar ôl. Ac mae'n bwysig cael ein hamcanion a'r prosesau'n gywir wrth i'r DU ddechrau ar y gyfres allweddol hon o drafodaethau. Ac rwy'n siomedig iawn nad yw'r modd y mae'r Llywodraeth gyfredol - ac rwy'n gobeithio mai cyfredol yw hi, ac y bydd hi'n Llywodraeth flaenorol yfory - yn San Steffan yn ymdrin â'r mater hwn wedi dangos digon o barch i'r cyhoedd ac i'r gwledydd datganoledig wrth symud ymlaen, yn wahanol i 27 aelod yr UE, sydd mewn gwirionedd wedi cytuno'n unfrydol ar eu meini prawf ar gyfer trafodaethau. Maent wedi dod at ei gilydd, ac mae Llywodraeth y DU wedi methu gwneud hynny hyd yn oed. Yn dilyn datganiad y Prif Weinidog ar 17 Ionawr, cyhoeddi'r Papur Gwyn, sbarduno erthygl 50 a'r Papur Gwyn ar y Bil diddymu mawr, mae'n hanfodol fod unrhyw Lywodraeth y DU yn y dyfodol yn cynnwys y gwledydd datganoledig yn llawn wrth ddatblygu ei safbwynt negodi. Dylai fod gennym ninnau hefyd safbwynt negodi wedi'i gytuno. Ac mae angen i ryngweithio'r Llywodraeth wella mewn gwirionedd y tu hwnt i gyfarfodydd y Cyd-bwyllgor Gweinidogion a'r Cyd-bwyllgor Gweinidogion (Negodiadau'r UE) yn unig, y credwn mewn gwirionedd nad ydynt yn ddim mwy nag esgus o gefnogaeth gan Lywodraeth y DU i'r digwyddiadau hyn. Nid ydynt yn siopau siarad; dylent fod yn rhywbeth yn effeithiol. Yn anffodus, nid yw hynny'n wir, ac rwy'n meddwl y dylem sicrhau, wrth inni symud ymlaen, fod hyn yn newid. Nawr, efallai y bydd rhai'n dadlau pam y dylai fod gennym sefydliadau datganoledig, gan honni mai'r DU yw'r aelod-wladwriaeth. Wel, mae tystiolaeth wedi dangos bod cymhlethdodau'r berthynas rhwng yr UE a gwledydd datganoledig, o ganlyniad i'r cymwyseddau datganoledig, ynghyd ag effaith unrhyw delerau neu unrhyw gytundebau masnach a fydd yn cael eu gwneud â'r DU ar economïau datganoledig, yn bendant yn galw am ymwneud uniongyrchol ein Llywodraeth etholedig. Llywydd, mae Papur Gwyn Llywodraeth Cymru, a gynhyrchwyd ar y cyd â Phlaid Cymru, wedi gosod yr economi ar frig ei restr o flaenoriaethau, ac yn haeddiannol felly. Mae ein heconomi'n allweddol i'n ffyniant ar draws y wlad, a gallu busnesau Cymru i fasnachu heb rwystrau, boed yn ariannol neu reoleiddiol, ac mae'n rhaid caniatáu iddynt dyfu. Dangosodd Adam Price eisoes yn ei bwynt agoriadol y berthynas gyda dur yn fy etholaeth a'r effaith y byddai'n ei chael os na chawn hyn yn iawn. Nawr, byddai ysgariad anodd yn arwain at Brexit Sefydliad Masnach y Byd yn golygu gosod tariffau andwyol ar ein hallforion, a fyddai'n arwain yn ôl pob tebyg at golli swyddi, dirywiad ein diwydiannau modurol a dur, dirywiad tebygol cydrannau pwysig o'n sector gweithgynhyrchu, colli marchnad allforio fawr i'n diwydiant bwyd a diod, ac yn ddiamau, at niweidio'r sector ariannol sy'n datblygu yng Nghymru. A chan ein bod yn siarad am fasnach, ystyriwch ymchwil a datblygu hefyd. Neithiwr, roeddem yn falch o gynnal y digwyddiad Gwyddoniaeth a'r Cynulliad yma yn y Senedd, ac fe'i cynhaliais ar y cyd â Simon Thomas a Nick Ramsay, a chawsom ein hatgoffa gan Simon am y papur diweddar a gyhoeddwyd gan y pedair cymdeithas ledled y DU ac effaith cyllid yr UE ar ymchwil a datblygu ac arloesi, yma yng Nghymru yn arbennig ac yn y DU, yn seiliedig ar arian yr UE. Nawr, gall cyllid ymchwil yr UE helpu i ddatblygu ein dyfodol economaidd, ac ni ddylem golli golwg ar hynny, oherwydd ni soniwyd am sicrhau arian yn lle'r arian hwnnw, ac eto, mae biliynau'n cael eu colli - £9 biliwn rhwng 2007 a 2013 i mewn i'r DU na sonnir am sicrhau unrhyw arian yn ei le. Felly, ni allwn anwybyddu'r effaith hefyd ar rwystrau di-dariff, a fyddai'n ymwahanu oddi wrth rai'r UE ar ôl i ni adael - ac fe fyddant yn ymwahanu. Mewn gwirionedd, gallai rhwystrau o'r fath greu cost sy'n cyfateb i dariff o 22 y cant ar longau neu gyfarpar cludiant. Nawr, yn y Papur Gwyn, fel y dywedwyd eisoes, y flaenoriaeth oedd mynediad dilyffethair at y farchnad sengl, ac rwy'n credu ei bod yn un y dylai pawb ohonom ei chroesawu. Pa un a ydych am gael cytundeb masnach rydd, dyna rydym yn sôn amdano. Felly, mae'n gwneud rhywbeth y dylai pawb ohonom ei groesawu, ac nid yw'n ein hatal rhag cael cytundebau masnach rydd â chenhedloedd eraill chwaith. Felly, gadewch i ni sicrhau ein bod yn awyddus i sicrhau ein bod yn diogelu busnesau Cymru ac economi Cymru. Nawr, fe wyddom fod yna ansicrwydd yn dod, ac rydym hefyd yn gwybod am y goblygiadau i fusnesau a all fod yn dymuno ystyried buddsoddi yng Nghymru. Rydym yn gweld hynny mewn rhannau o fusnesau sydd eisoes yma, lle maent yn mynd â buddsoddiad allan o Gymru - fe soniaf yn unig am Ford fel un enghraifft - ac mae 200,000 o swyddi yng Nghymru yn cael eu cefnogi gan ein masnach yn y farchnad sengl. Ac mae angen trefniadau trosiannol hefyd. Nawr, roeddwn wedi meddwl bod Llywodraeth y DU yn dod i weld pethau fel rydym ni'n eu gweld, ond credaf fod hynny'n ymddangos fel pe bai'n lleihau i raddau, yn anffodus. Nawr, efallai fod gan Lywodraeth y DU fandad i ni adael yr Undeb Ewropeaidd, ond nid oes mandad i ddefnyddio Brexit fel esgus dros ddinistrio ein heconomi, torri'r isafswm cyflog, a chynnau coelcerth o hawliau gweithwyr, mesurau diogelu amgylcheddol ac amddiffyniadau cymdeithasol yr ymladdwyd yn galed amdanynt. Wrth iddynt drafod ein hymadawiad o dan erthygl 50 - ac yna, cofiwch, mae'n mynd i ddilyn - ac yna y berthynas yn y dyfodol gyda 27 gwlad yr UE o dan erthygl 218, rhaid iddynt ac fe ddylent dderbyn bod strwythur cyfansoddiadol y DU wedi newid, ac na ellir anwybyddu buddiannau a blaenoriaethau'r gwledydd datganoledig.