techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you very much, and thank you to you for your statement. I'd like to add my thanks to those heroes that we have - those unsung heroes, those unpaid heroes the length and breadth of Wales - who care for others every day.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Diolch yn fawr ichi am eich datganiad. Hoffwn i hefyd ategu fy niolch i'r arwyr sydd gennym ni yn ddi-glod, sef yr arwyr di-dâl ledled Cymru sy'n gofalu am ein hanwyliaid bob dydd.
English: Conservative spokesperson, Gareth Davies.
Welsh: Siaradwr y Ceidwadwyr, Gareth Davies.
English: I very much commend the work that you've done to scope the numbers of young carers, particularly those under 16 years, who obviously are the most likely to be missed unless schools are paying attention. I think your idea of respitality is one that's definitely worth focusing on, particularly outside the normal holiday season. At the moment, obviously, all the hotels and bed and breakfasts are full, but later in the year when others are working and back at school, that might be something that would be really interesting to pursue. I just wanted to raise the point about older carers, particularly those who were doing over 50 hours a week during the pandemic. There are two groups of constituents who are of great concern: they are older parents looking after an adult with a learning difficulty, and the parent or spouse of someone with dementia. Now, both these groups have just had such a huge burden put upon them by the pandemic when all services have closed, and these people are simply not going to leave their loved ones unless the services are there for them to be able to leave the person who needs care with - who that person is going to be comfortable with. So, I just wondered if you could say a little bit more about how we can accelerate opening up the normal respite and day-care services that previously existed, which have been quite slow to return.
Welsh: Rwy'n cymeradwyo'n fawr y gwaith yr ydych chi wedi ei wneud i gwmpasu nifer y gofalwyr ifanc, yn enwedig y rhai o dan 16 oed, sy'n amlwg yn fwyaf tebygol o gael eu methu oni bai bod ysgolion yn talu sylw. Rwy'n credu bod eich syniad o 'respitality' yn un sy'n bendant yn werth canolbwyntio arno, yn enwedig y tu allan i'r tymor gwyliau arferol. Ar hyn o bryd, yn amlwg, mae'r holl westai a lletyau gwely a brecwast yn llawn, ond yn ddiweddarach yn y flwyddyn pan fydd eraill yn gweithio ac yn ôl yn yr ysgol, gallai hynny fod yn rhywbeth a fyddai'n ddiddorol iawn i'w ddilyn. Rwyf i eisiau codi'r pwynt ynghylch gofalwyr hŷn, yn enwedig y rhai hynny a oedd yn gwneud dros 50 awr yr wythnos yn ystod y pandemig. Mae dau grŵp o etholwyr sy'n peri pryder mawr: sef y rhieni hŷn sy'n gofalu am oedolyn ag anhawster dysgu, a rhiant neu briod rhywun â dementia. Nawr, mae'r ddau grŵp hyn newydd ddioddef baich mor enfawr oherwydd y pandemig pan fo'r holl wasanaethau wedi cau, ac nid yw'r bobl hyn yn mynd i adael eu hanwyliaid oni bai bod y gwasanaethau yno i'w galluogi i adael y sawl y mae angen gofal gyda nhw - rhywun y mae'r unigolyn yna yn mynd i fod yn gyfforddus ag ef. Felly, tybed a wnewch chi ddweud ychydig mwy ynghylch sut y gallwn ni gyflymu'r broses o agor y gwasanaethau seibiant a gofal dydd arferol a oedd yn bodoli o'r blaen, sydd wedi bod yn eithaf araf yn dychwelyd.
English: I thank Jenny Rathbone very much for those questions, and I know she has raised with me on many occasions the difficulties that her constituents have experienced, particularly older parents or parents or the spouses of somebody who is suffering from dementia, and I'm very aware of how difficult this situation is. Obviously, when the pandemic started, the services had to close down for health and safety reasons, and this was a huge blow, I know, to many people who had managed to get a routine going, that, with their loved one being able to go out on a regular basis and come back, they managed to cope, basically, and all this was thrown up in the air when the pandemic struck. So, what we obviously have to do is try to encourage the day services in particular to reopen. So, in order to do that, I have met with the directors of social services to encourage them to reopen the day services. They are beginning to open up all over Wales, but it is patchy, so I am encouraging them and indeed saying that we absolutely must open these services so that people can get a break. I've also discussed it with the Welsh Local Government Association, and I think we're all very aware that this is absolutely crucial that we do offer this provision, so that the parents who have struggled for so long can actually have a break.
Welsh: Diolch yn fawr iawn i Jenny Rathbone am y cwestiynau yna, ac rwy'n gwybod ei bod wedi codi'r anawsterau y mae ei hetholwyr wedi cael profiad ohonyn nhw gyda mi droeon, yn enwedig rhieni hŷn neu rieni neu briod rhywun sy'n dioddef o ddementia, ac rwy'n ymwybodol iawn o ba mor anodd yw'r sefyllfa hon. Yn amlwg, pan ddechreuodd y pandemig, bu'n rhaid i'r gwasanaethau gau am resymau iechyd a diogelwch, ac roedd hyn yn ergyd enfawr, mi wn, i lawer o bobl a oedd wedi llwyddo i gael trefn arferol, a gan fod eu hanwyliaid yn gallu mynd allan yn rheolaidd a dod yn ôl, roedden nhw wedi llwyddo i ymdopi, yn y bôn, a chafodd hyn i gyd ei chwalu pan darodd y pandemig. Felly, yn amlwg, yr hyn y mae'n rhaid i ni ei wneud yw ceisio annog y gwasanaethau dydd yn arbennig i ailagor. Felly, er mwyn gwneud hynny, rwyf i wedi cyfarfod â chyfarwyddwyr y gwasanaethau cymdeithasol i'w hannog i ailagor y gwasanaethau dydd. Maen nhw'n dechrau agor ledled Cymru, ond mae'n dameidiog, felly rwy'n eu hannog ac yn wir yn dweud bod yn rhaid i ni agor y gwasanaethau hyn yn llwyr fel y gall pobl gael seibiant. Rwyf i hefyd wedi ei drafod gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, ac rwy'n credu ein bod ni i gyd yn ymwybodol iawn bod hyn yn gwbl hanfodol, sef ein bod yn cynnig y ddarpariaeth hon, fel y gall y rhieni sydd wedi ei chael yn anodd gyhyd, gael seibiant.
English: Thank you, Deputy Minister, and that brings today's proceedings to a close. Good evening.
Welsh: Diolch, Dirprwy Weinidog, a daw hynny â thrafodion heddiw i ben. Noswaith dda, bawb.
English: Welcome to this Plenary session. Before we begin, I want to set out a few points. This meeting will be held in hybrid format, with some Members in the Senedd Chamber and others joining by video-conference. All Members participating in proceedings of the Senedd, wherever they may be, will be treated equally. A Plenary meeting held using video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's meeting, and these are set out on your agenda. I would remind Members that Standing Orders relating to order in Plenary meetings apply to this meeting, and apply equally to Members in the Chamber as to those joining virtually.
Welsh: Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Cyn inni ddechrau, dwi angen nodi ychydig o bwyntiau. Cynhelir y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn Siambr y Senedd ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo. Bydd yr Aelodau sy'n cymryd rhan yn nhrafodion y Senedd, ble bynnag y bônt, yn cael eu trin yn gyfartal. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y cyfarfod yma, ac mae'r rheini wedi'u nodi ar eich agenda chi. Hoffwn atgoffa'r Aelodau fod y Rheolau Sefydlog sy'n ymwneud â threfn yn y Cyfarfod Llawn yn berthnasol i'r cyfarfod yma, ac yr un mor berthnasol i'r Aelodau sydd yn y Siambr ag i'r rhai sy'n ymuno drwy gyswllt fideo.
English: The first item on our agenda this afternoon is questions to the Minister for Economy, and the first question is from Heledd Fychan.
Welsh: Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni'r prynhawn yma yw'r cwestiynau i Weinidog yr Economi, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Heledd Fychan.
English: Can I thank Heledd Fychan for my first ministerial question? Thank you very much. The Welsh Government is committed to creating a cultural strategy setting out our priorities and ambitions for the arts, culture and sport. This will sit alongside the statements of priorities already created for Creative Wales, Visit Wales and the historic environment.
Welsh: A gaf fi ddiolch i Heledd Fychan am fy nghwestiwn cyntaf fel Gweinidog? Diolch yn fawr iawn. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i greu strategaeth ddiwylliannol sy'n nodi ein blaenoriaethau a'n huchelgeisiau ar gyfer y celfyddydau, diwylliant a chwaraeon. Bydd hyn yn cyd-fynd â'r datganiadau o flaenoriaethau a grëwyd eisoes ar gyfer Cymru Greadigol, Croeso Cymru a'r amgylchedd hanesyddol.
English: I thank the Deputy Minister for her answer, and I'd like to take this opportunity to congratulate you on your new role, and I look forward to working with you constructively as the party's spokesperson on culture. A central element of the What Next? Cymru campaign was the need to strengthen the cultural dimension across the Welsh Government, and I very much welcome the fact that there will be a cultural strategy. But they wanted to see responsibility for culture and creativity being given to a full member of the Cabinet and ensuring that all Government departments support, fund and demand a strong cultural element in their work. With you, unfortunately, a Deputy Minister as opposed to a Minister, how do you intend to ensure a more central role for the arts and culture in the Government of the sixth Senedd, as compared to the fourth Senedd and fifth Senedd, and tackle the underinvestment that has been seen for over a decade? Will you and the Minister for Economy work closely together to ensure that?
Welsh: Diolch o galon i'r Dirprwy Weinidog am ei hymateb, a hoffwn gymryd y cyfle i'ch llongyfarch ar eich rôl newydd, a dwi'n edrych ymlaen i gydweithio'n adeiladol efo chi fel llefarydd y blaid ar ddiwylliant. Yn ganolog i ymgyrch What Next? Cymru oedd yr angen i gryfhau y dimensiwn diwylliannol ar draws Llywodraeth Cymru, a dwi'n croesawu'n fawr y bydd yna strategaeth ddiwylliannol. Ond roedden nhw eisiau gweld cyfrifoldeb am ddiwylliant a chreadigrwydd i aelod llawn o'r Cabinet a sicrhau bod holl adrannau'r Llywodraeth yn cefnogi, yn ariannu ac yn galw am elfen ddiwylliannol gref yn eu gwaith. A chithau, yn anffodus, yn Ddirprwy Weinidog yn hytrach na Gweinidog, sut ydych yn bwriadu sicrhau lle mwy canolog i'r celfyddydau a diwylliant yn Llywodraeth y chweched Senedd, o'i chymharu â'r bumed a'r bedwaredd Senedd, a thaclo'r tanfuddsoddi sydd wedi bod ers dros ddegawd? Fyddwch chi a'r Gweinidog dros yr Economi yn cydweithio'n agos i sicrhau hynny?
English: Minister, there is no denying that Wales's cultural sector has taken a hammering as a result of the measures to curb the spread of COVID-19. Many theatres dropped the final curtain for the last time 15 months ago and, sadly, far too many will never see the footlights switched back on. Music venues and comedy spots also face an uncertain future. I welcome the easing of restrictions, but, for many venues, the damage done may be too great. Minister, we need an arts revival to bolster the sector. Will you join me in congratulating the Rhyl Little Theatre in my constituency, the Vale of Clwyd, who, through a crowdfunding scheme, raised moneys to improve their facilities so that they can continue to provide a first-class setting for budding artists? Do you also agree that venues like the Rhyl Little Theatre are vital to ensuring not only the success of future performing artists, but also to the revival of Wales's cultural arts economy?
Welsh: Weinidog, ni ellir gwadu bod y mesurau i atal lledaeniad COVID-19 wedi amharu'n fawr ar sector diwylliannol Cymru. Caeodd y llen mewn nifer o theatrau am y tro olaf 15 mis yn ôl, ac yn anffodus, mae'r goleuadau wedi diffodd am byth mewn gormod lawer ohonynt. Mae lleoliadau cerddoriaeth a chlybiau comedi hefyd yn wynebu dyfodol ansicr. Rwy'n croesawu llacio'r cyfyngiadau, ond i lawer o leoliadau, efallai fod y niwed a wnaed yn ormod. Weinidog, mae angen adfywiad celfyddydol arnom i gryfhau'r sector. A wnewch chi ymuno â mi i longyfarch Theatr Fach y Rhyl yn fy etholaeth i, Dyffryn Clwyd, a gododd arian drwy gynllun cyllido torfol i wella eu cyfleusterau fel y gallant barhau i ddarparu lleoliad o'r radd flaenaf i artistiaid newydd? A ydych hefyd yn cytuno bod lleoliadau fel Theatr Fach y Rhyl yn hanfodol nid yn unig i sicrhau llwyddiant perfformwyr yn y dyfodol, ond hefyd i adfywio economi celfyddydau diwylliannol Cymru?
English: Yes, and can I thank the Member for that question also and agree with him? And I will certainly offer my congratulations to the facility in his constituency and region, in the Vale of Clwyd. These small organisations are a key element of the cultural sector and we need to support them, and we want them to thrive in the post-pandemic world as well. The cultural recovery fund, of course, has been a significant assistance to a number of the organisations in that sector, and I hope that will continue. And, as I said in response to Heledd Fychan's question, these organisations will be an integral part of the post-COVID recovery.
Welsh: Ydw, ac a gaf fi ddiolch i'r Aelod am ei gwestiwn hefyd, a chytuno ag ef? Ac rwy'n sicr yn llongyfarch y cyfleuster yn ei etholaeth a'i ranbarth yn Nyffryn Clwyd. Mae'r sefydliadau bach hyn yn elfen allweddol o'r sector diwylliannol ac mae angen inni eu cefnogi ac rydym am iddynt ffynnu yn y byd ôl-bandemig hefyd. Mae'r gronfa adferiad diwylliannol, wrth gwrs, wedi bod o gymorth sylweddol i nifer o'r sefydliadau yn y sector hwnnw, ac rwy'n gobeithio y bydd hynny'n parhau. Ac fel y dywedais mewn ymateb i gwestiwn Heledd Fychan, bydd y sefydliadau hyn yn rhan annatod o'r broses o adfer ar ôl COVID.
English: The creative sectors across Wales and the UK have undoubtedly been devastated and traumatised by the ongoing COVID pandemic, as has already been referenced. The Welsh Labour Government is to be commended on its election pledge to establish a national music service to make sure that a lack of money is no barrier in Wales to young people learning to play an instrument or study voice. Members will know that I have campaigned across the fifth Senedd for such a commitment. So, it has never been more critical for Wales and our creatives, and for the survival of a creative Wales, that this occurs alongside a vibrant cultural strategy. Deputy Minister, can you clarify the importance of a national music service within the Welsh Government's culture strategy, going forward, and how will you advance that?
Welsh: Heb os, mae'r sectorau creadigol ledled Cymru a'r DU wedi cael eu llesteirio a'u trawmateiddio gan bandemig parhaus COVID, fel y nodwyd eisoes. Dylid canmol Llywodraeth Lafur Cymru am ei haddewid etholiadol i sefydlu gwasanaeth cerddoriaeth cenedlaethol i sicrhau nad yw diffyg arian yn rhwystr i bobl ifanc yng Nghymru rhag dysgu chwarae offeryn neu gael gwersi llais. Bydd yr Aelodau'n ymwybodol fy mod wedi ymgyrchu drwy gydol y bumed Senedd am ymrwymiad o'r fath. Felly, ni fu erioed yn fwy hanfodol i Gymru a'n bobl greadigol, ac er parhad Cymru greadigol, fod hyn yn digwydd ochr yn ochr â strategaeth ddiwylliannol fywiog. Ddirprwy Weinidog, a allwch egluro pwysigrwydd gwasanaeth cerddoriaeth cenedlaethol yn strategaeth ddiwylliannol Llywodraeth Cymru yn y dyfodol, a sut y byddwch yn symud hynny yn ei flaen?
English: Yes, thank you. A new programme for government will be laid before the Senedd within the coming weeks. This will outline how we plan to take forward our economic resilience and reconstruction mission for Wales and reiterate our commitment to develop a new young person's guarantee, giving everyone under the age of 25 the offer of work, education or training.
Welsh: Ie, diolch. Bydd rhaglen lywodraethu newydd yn cael ei gosod gerbron y Senedd yn yr wythnosau nesaf. Bydd yn amlinellu sut rydym yn bwriadu bwrw ymlaen â'n cenhadaeth i gryfhau ac ailadeiladu'r economi yng Nghymru ac yn ailadrodd ein hymrwymiad i ddatblygu gwarant newydd i bobl ifanc, gan roi'r cynnig o waith, addysg neu hyfforddiant i bawb o dan 25 oed.
English: Thank you for that response, Minister. One of the things that has been devastating in Wales in recent months as a result of the pandemic is the impact on our coastal communities, in particular our seaside towns. We've seen university studies that have demonstrated that communities like Colwyn Bay, Towyn and Kinmel Bay, and other parts of the north Wales coast, in terms of the towns there, are amongst those that have been worst hit by COVID. I was wondering what consideration the Welsh Government has given to the establishment of a seaside towns fund, specifically to ameliorate the impacts of COVID on those communities and to help them rebound from the pandemic economically.
Welsh: Diolch am eich ymateb, Weinidog. Un o'r pethau sydd wedi bod yn ddinistriol yng Nghymru dros y misoedd diwethaf o ganlyniad i'r pandemig yw'r effaith ar gymunedau arfordirol, yn enwedig ein trefi glan môr. Rydym wedi gweld astudiaethau prifysgol sydd wedi dangos bod cymunedau fel Bae Colwyn, Tywyn a Bae Cinmel, a rhannau eraill o arfordir gogledd Cymru, o ran y trefi yno, ymhlith y rheini sydd wedi cael eu heffeithio waethaf gan COVID. Tybed pa ystyriaeth y mae Llywodraeth Cymru wedi'i rhoi i sefydlu cronfa trefi glan môr, yn benodol i liniaru effeithiau COVID ar y cymunedau hynny ac i'w helpu i wella'n economaidd ar ôl y pandemig.
English: Well, I'm still open to ideas about how we successfully see the economy of Wales and all its parts rebound. I had the pleasure to be in the Llŷn peninsula visiting a range of seaside towns with my family during half term, and I can see that there are lots of people returning to those areas and, broadly, being very respectful of the need to behave sensibly. We do need to understand what's returning, the amount of support we still need to provide, and we're still in an emergency position, so there are still not the old normal trading provisions, and that's what we're going to need to work through with a range of stakeholders in the future. But, of course, our 'town centre first' approach, I think, will be important for seaside towns as well, as we look to drive more footfall into our towns to make sure that they do have as bright and prosperous a future as possible, and that will, of course, require us to work not just with local partners, local authorities, but also to see how we can, if possible, work rather more constructively with the UK Government.
Welsh: Wel, rwy'n dal i fod yn agored i syniadau ynglŷn â sut rydym yn sicrhau bod economi Cymru a'i holl rannau'n gwella. Cefais y pleser o fod ym Mhen Llŷn yn ymweld ag amryw o drefi glan môr gyda fy nheulu yn ystod y gwyliau hanner tymor, a gallaf weld bod llawer o bobl yn dychwelyd i'r ardaloedd hynny, ac ar y cyfan, yn parchu'r angen i ymddwyn yn synhwyrol. Mae angen inni ddeall beth sy'n dychwelyd, faint o gymorth y mae'n rhaid inni ei roi o hyd, ac rydym yn dal i fod mewn sefyllfa o argyfwng, felly nid yw'r hen ddarpariaethau masnachu arferol yn ôl ar waith, a bydd angen inni weithio drwy hynny gydag ystod o randdeiliaid yn y dyfodol. Ond wrth gwrs, bydd ein dull 'canol y dref yn gyntaf', rwy'n credu, yn bwysig i drefi glan môr hefyd, wrth inni geisio denu mwy o ymwelwyr i'n trefi i sicrhau bod ganddynt ddyfodol mor ddisglair a llewyrchus â phosibl, a bydd hynny, wrth gwrs, yn ei gwneud yn ofynnol inni weithio nid yn unig gyda phartneriaid lleol, awdurdodau lleol, ond gweld hefyd sut y gallwn weithio, os oes modd, mewn ffordd ychydig yn fwy adeiladol gyda Llywodraeth y DU.
English: Minister, the economy of north-east Wales is driven by manufacturing. On Friday, I had the pleasure and the opportunity to meet with eXcent UK and hear about their plans for growth based on employing well-paid, highly skilled, local engineers. Their message was clear: given the right support, the advanced manufacturing sector in north Wales can compete for work globally and provide jobs for future generations. Now, I believe employers like this can -
Welsh: Weinidog, mae economi gogledd-ddwyrain Cymru yn cael ei gyrru gan weithgynhyrchu. Ddydd Gwener, cefais y pleser a'r cyfle i gyfarfod ag eXcent UK a chlywed am eu cynlluniau ar gyfer twf sy'n seiliedig ar gyflogi peirianwyr lleol hyfedr ar gyflogau da. Roedd eu neges yn glir: gyda'r cymorth cywir, gall y sector gweithgynhyrchu uwch yng ngogledd Cymru gystadlu am waith yn fyd-eang a darparu swyddi ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Nawr, credaf y gall cyflogwyr fel hyn -
English: We seem to have lost the connection to Jack Sargeant. I'll call John Griffiths, and I'll come back to Jack Sargeant, if the technology allows us. John Griffiths to ask his supplementary question.
Welsh: Ymddengys ein bod wedi colli'r cysylltiad â Jack Sargeant. Galwaf ar John Griffiths, a deuaf yn ôl at Jack Sargeant os bydd y dechnoleg yn caniatáu inni wneud hynny. John Griffiths i ofyn ei gwestiwn atodol.
English: Diolch, Llywydd. The steel industry continues to be a real strength for Wales and is, of course, a strategic industry, so important to manufacturing and construction, for example. I would like the Minister's reassurance, which I'm sure will be forthcoming, that it will be a continuing priority for Welsh Government to support the steel industry in Wales, and to make sure that we have the high-tech, value added, sustainable steel industry that will really support our economy into the future, and, also, that Welsh Government will continue to be in close dialogue with UK Government and Liberty Steel, because that's an important employer in my constituency and we need to ensure that it has a strong future also.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae'r diwydiant dur yn parhau i fod yn gryfder gwirioneddol i Gymru, ac wrth gwrs, mae'n ddiwydiant strategol, felly mae'n bwysig i weithgynhyrchu ac adeiladu, er enghraifft. Hoffwn gael sicrwydd gan y Gweinidog, ac rwy'n siŵr y bydd yn barod i'w roi, y bydd cefnogi'r diwydiant dur yng Nghymru yn parhau i fod yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru, yn ogystal â sicrhau bod gennym ddiwydiant dur cynaliadwy ac uwch-dechnoleg sy'n ychwanegu gwerth, a fydd yn cefnogi ein heconomi'n dda yn y dyfodol, a hefyd, y bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i gynnal trafodaethau agos â Llywodraeth y DU a Liberty Steel, gan eu bod yn gyflogwr pwysig yn fy etholaeth ac mae angen inni sicrhau bod ganddynt hwythau ddyfodol cryf hefyd.