English: Diolch yn fawr. I am very pleased to present this HIV action plan to the Senedd. This delivers on our ambitious programme for government commitments that we made to develop an HIV action plan for Wales and to tackle the stigma experienced by those living with HIV. Even though we've made significant strides in many HIV-related areas in recent years, there remains much to be done. This action plan sets out 26 ambitious but achievable actions for implementation by 2026, which we think will go a long way in helping Wales achieve the World Health Organization's target of zero HIV infections by 2030, and, crucially, adopting a zero-tolerance approach to HIV-related stigma. I think the latter is specifically significant; we've come a very long way since the dark days of the 1980s, when ignorance and cruelty towards people with HIV was rife. There is absolutely no place for ignorance and intolerance in modern society, and the actions in this plan aim to stamp out this intolerance. Now, over the past five years, the Welsh Government, working with other partners, has made great progress in improving access to testing and treatment in Wales. And I think that Wales can be proud of the significant reduction we've seen in new diagnoses of HIV. Between 2015 and 2021, new diagnosis of HIV decreased by 75 per cent. A significant factor in this achievement can be attributed to the commitment by Welsh Government to provide pre-exposure prophylaxis, PrEP, for all for whom it is clinically indicated, and that's been done since the summer of 2017. Despite the challenges that faced sexual health services throughout the COVID pandemic, access to HIV testing was maintained, both through face-to-face consultations, and through the rapid deployment of online testing. And this blended model of access to HIV tests has resulted in more people being tested for HIV between January and March 2022 than in any previous quarter. The online service that was implemented in May 2020 has exceeded expectations in terms of the expected number of tests requested, making sexually transmitted infection testing, including HIV, even more accessible, which reduces stigma. The success of this model is recognised in the action plan, and I'm pleased to announce today that the Welsh Government will be providing annual funding of £3.9 million for the continuation and development of this online testing platform going forward. This action plan has been co-created by a range of key stakeholders and is the product of many months of collaborative working with my officials. In the autumn of 2021 we established an HIV action plan working group, chaired by Dr Marion Lyons, a senior medical officer in Welsh Government, with a vast amount of experience in the field of HIV and sexual health. The group consisted of a diverse range of stakeholders, including those from the community and voluntary sector, healthcare professionals, academics and, importantly - very importantly - people living with HIV with personal lived experience.
Welsh: Diolch yn fawr. Rwy'n falch iawn o gyflwyno'r cynllun gweithredu HIV hwn i'r Senedd. Mae hwn yn cyflawni ein hymrwymiadau uchelgeisiol yn ein rhaglen lywodraethu a wnaethom i ddatblygu cynllun gweithredu HIV i Gymru ac i fynd i'r afael â'r stigma a brofir gan y rhai sy'n byw gyda HIV. Er ein bod wedi cymryd camau breision mewn llawer o feysydd sy'n gysylltiedig â HIV yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae llawer i'w wneud o hyd. Mae'r cynllun gweithredu hwn yn nodi 26 o gamau gweithredu uchelgeisiol ond cyraeddadwy i'w gweithredu erbyn 2026, a fydd, yn ein barn ni, yn cyfrannu'n helaeth at helpu Cymru i gyrraedd targed Sefydliad Iechyd y Byd o ddim heintiau HIV erbyn 2030, ac, yn hollbwysig, mabwysiadu dull dim goddefgarwch tuag at stigma sy'n gysylltiedig â HIV. Rwy'n credu bod yr olaf yn benodol arwyddocaol; rydym ni wedi dod yn bell iawn ers dyddiau tywyll yr 1980au, pan oedd anwybodaeth a chreulondeb tuag at bobl â HIV yn rhemp. Nid oes lle o gwbl i anwybodaeth ac anoddefgarwch mewn cymdeithas fodern, a nod y camau gweithredu yn y cynllun hwn yw dileu'r anoddefgarwch hwn. Nawr, dros y pum mlynedd diwethaf, mae Llywodraeth Cymru, gan weithio gyda phartneriaid eraill, wedi gwneud cynnydd mawr o ran gwella mynediad at brofion a thriniaeth yng Nghymru. Ac rwy'n credu y gall Cymru fod yn falch o'r gostyngiad sylweddol yr ydym wedi'i weld mewn achosion newydd o roi diagnosis HIV. Rhwng 2015 a 2021, gostyngodd diagnosis newydd o HIV 75 y cant. Gellir priodoli ffactor sylweddol yn y cyflawniad hwn i ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddarparu proffylacsis cyn-amlygiad, PrEP, i bawb y mae wedi'i nodi'n glinigol ar eu cyfer, ac mae hynny wedi'i wneud ers haf 2017. Er gwaethaf yr heriau yr oedd y gwasanaethau iechyd rhywiol yn eu hwynebu drwy gydol pandemig COVID, cynhaliwyd y gallu i gael profion HIV, drwy ymgynghoriadau wyneb yn wyneb, a thrwy weithrediad cyflym profion ar-lein. Ac mae'r model cyfunol hwn o gael gafael ar brofion HIV wedi arwain at fwy o bobl yn cael eu profi am HIV rhwng mis Ionawr a mis Mawrth 2022 nag mewn unrhyw chwarter blaenorol. Mae'r gwasanaeth ar-lein a weithredwyd ym mis Mai 2020 wedi rhagori ar ddisgwyliadau o ran y nifer ddisgwyliedig o brofion y gofynnwyd amdanyn nhw, gan wneud profion heintiau a drosglwyddir yn rhywiol, gan gynnwys HIV, hyd yn oed yn fwy hygyrch, sy'n lleihau stigma. Cydnabyddir llwyddiant y model hwn yn y cynllun gweithredu, ac mae'n bleser gennyf gyhoeddi heddiw y bydd Llywodraeth Cymru yn darparu cyllid blynyddol o £3.9 miliwn i barhau â'r platfform profi ar-lein hwn a'i ddatblygu wrth symud ymlaen. Mae'r cynllun gweithredu hwn wedi'i gyd-greu gan amrywiaeth o randdeiliaid allweddol ac mae'n deillio o fisoedd lawer o gydweithio â fy swyddogion. Yn hydref 2021, sefydlwyd gweithgor cynllun gweithredu HIV gennym, dan gadeiryddiaeth Dr Marion Lyons, uwch swyddog meddygol yn Llywodraeth Cymru, gyda llawer iawn o brofiad ym maes HIV ac iechyd rhywiol. Roedd y grŵp yn cynnwys amrywiaeth eang o randdeiliaid, gan gynnwys y rhai hynny o'r sector cymunedol a gwirfoddol, gweithwyr gofal iechyd proffesiynol, academyddion ac, yn bwysig iawn - pobl sy'n byw gyda HIV sydd â phrofiad personol o hynny.