English: The plan that we published last summer wasn't a plan for the Valleys, but a plan from the Valleys. It was designed and published as a consequence of conversations that we'd had with people across the whole of the Valleys region. We set clear objectives that were defined by the conversations that we'd had with people. We published a delivery plan in November that sought then to give clear undertakings and to again ensure accountability in what we were doing. We set out in that delivery plan a number of different actions and objectives. We set deadlines, we set targets, we set timelines for the delivery of the objectives and the ambitions that we have set ourselves. In this way, what we are seeking to do is to address some of the fundamental issues facing us in the Valleys in a serious way - not simply to produce reports and public relations exercises, but to address the fundamentals of an economy that has been in decline for too many years, for too many generations, and then to address some of the issues that affect us in our communities and the people who live in those communities. We've invested time in listening to people from across the Valleys and are working together with people from across the Valleys. And we will continue to work in this way. Let me give this and make this undertaking this afternoon. I will be publishing further plans over the coming months. Each one of these plans will have clear timelines, targets and deadlines attached to them. We will be publishing clear plans for each one of the strategic hubs that we are currently considering and consulting upon, and I will return to the Chamber to make further statements and to lead further debates on all of these issues as the work continues. It is right and proper that the Government doesn't seek to avoid accountability but enables us to be held to account by publishing all the information upon which we take our decisions. Deputy Presiding Officer, we've had a number of different strong messages from people as we've undertaken this exercise. We have set three clear areas where we will focus our work: first, the need for good quality and sustainable jobs and the opportunity to train so that people in the Valleys will be able to access these jobs, setting an ambitious target of helping 7,000 unemployed or economically inactive people living in the Valleys into work by creating thousands of new, fair, secure and sustainable jobs by 2021. And let me be absolutely clear: when I talk about jobs, we are talking about fair work in the Valleys. All too often we know that there are people in our communities who are struggling to make ends meet, for many of the reasons that the Cabinet Secretary for Finance outlined in the previous debate, but they are working hard day in, day out but not receiving a reward for that hard work. We know that our economy is not working for the many in the Valleys. We will ensure that, in creating work, we will be focusing on fair work in the Valleys, and we will make that a part of everything that we do. We will create seven strategic hubs. We are currently going through a process of leading a series of seminars on all of these hubs so that they reflect the interests and the needs of the areas they serve. There isn't a single template created either in Cardiff Bay or Cathays Park that will be ruthlessly deployed in each one of these places. It will reflect the needs of each individual area. We will seek to use public investment to attract private sector investment, creating jobs and opportunities. We will also ensure that we have the best possible public services. One of the points that has been made to us time and time and time again in meetings right across the whole of the Valleys has been the need for access to high-quality local transport. We can create as many jobs as we like on the M4 corridor, but we will not address the issues of poverty in Treherbert or Tredegar unless we have opportunities for people to work within the Valleys as well as the southern corridors. So, we will invest in training opportunities, we will invest in transport, and we will seek to invest in stimulating economic activities in the Valleys themselves. And the economic Secretary, my friend and colleague Ken Skates, has already made a number of statements on that. The final area and theme that we will be addressing is that of the community. Very often, we talk about our communities in overly romantic ways, and I'm not one who's known for romance, unfortunately. But let me say this: we need to focus in on what it means to be a community and how we can invest in the lives of people in the Valleys. Like many people, I enjoyed a Christmas and new year break with the family, using the opportunities to walk and to enjoy the environment of the Valleys, and, certainly, when I'm taking my son and my children for walks around the Valleys and the areas and the Brecon Beacons and the rest of it, I'm always telling them about the history of their place and the history of our communities. It is important that what we are able to do is to make people and enable people to feel proud again of the community in which they live. We need to address issues such as littering and fly-tipping, but we also need to invest in the heritage and in the place of the communities of south Wales. I took my son up to Blaenavon, up to Foxhunter's grave, on Boxing Day, and I took him along there and explained to him how this part of the world, where he is rooted and where his family are from, played its part in creating an industrial revolution that created a new world order and created industrialisation across the world - our Valleys, our history, our community, our heritage, and we need to ensure that all of our people are able to access that and then live lives where they are proud of what we are able to achieve and also live in communities where we can be proud of what we are able to achieve. So, I hope the Valleys taskforce will act as a catalyst and help us to achieve many of those objectives, and I look forward to the debate this afternoon.
Welsh: Nid cynllun ar gyfer y Cymoedd a gyhoeddwyd gennym ni yr haf diwethaf, ond cynllun gan y Cymoedd. Cafodd ei ddylunio a'i gyhoeddi o ganlyniad i sgyrsiau a gawsom ni gyda phobl ledled rhanbarth y Cymoedd. Gosodwyd amcanion clir a ddiffiniwyd gan y sgyrsiau a gawsom ni â phobl. Cyhoeddwyd cynllun cyflawni ym mis Tachwedd a oedd yn ceisio bryd hynny roi ymrwymiadau clir ac, eto, i sicrhau atebolrwydd yn yr hyn yr oeddem ni'n ei wneud. Nodwyd nifer o amcanion a chamau gweithredu gwahanol yn y cynllun cyflawni hwnnw. Gosodwyd terfynau amser a thargedau, pennwyd amserlenni ar gyfer cyflawni'r amcanion a'r uchelgeisiau yr ydym ni wedi gosod i'n hunain. Yn y modd hwn, rydym yn ceisio mynd ati o ddifrif i fynd i'r afael â rhai o'r materion sylfaenol sy'n ein hwynebu yn y Cymoedd - nid er mwyn gwneud dim byd ond cynhyrchu adroddiadau ac ymarferion cysylltiadau cyhoeddus, ond i fynd i'r afael â hanfodion economi sydd wedi bod yn dirywio ers gormod o flynyddoedd, ers gormod o genedlaethau, ac yna i fynd i'r afael â rhai o'r materion sy'n effeithio arnom ni yn ein cymunedau a'r bobl sy'n byw yn y cymunedau hynny. Rydym wedi buddsoddi amser yn gwrando ar bobl o bob rhan o'r Cymoedd ac yn cydweithio gyda phobl o bob rhan o'r Cymoedd. A byddwn yn parhau i weithio yn y modd hwn. Caniatewch imi roi hyn ar ddeall y prynhawn yma. Byddaf yn cyhoeddi cynlluniau pellach dros y misoedd nesaf. Bydd gan bob un o'r cynlluniau hyn amserlenni, targedau a therfynau amser clir ynghlwm wrthynt. Byddwn yn cyhoeddi cynlluniau clir ar gyfer pob un o'r canolfannau strategol yr ydym ni ar hyn o bryd yn eu hystyried ac yn ymgynghori arnynt, a byddaf yn dychwelyd i'r Siambr i wneud datganiadau pellach ac i arwain dadleuon pellach ynglŷn â phob un o'r materion hyn wrth i'r gwaith fynd rhagddo. Mae'n iawn ac yn briodol nad yw'r Llywodraeth yn ceisio osgoi atebolrwydd ond yn ein galluogi i gael ein dwyn i gyfrif drwy gyhoeddi'r holl wybodaeth sy'n sail i'n penderfyniadau. Dirprwy Lywydd, rydym wedi cael nifer o wahanol negeseuon cryf gan bobl wrth inni gynnal yr ymarfer hwn. Rydym wedi pennu tri maes amlwg y bydd ein gwaith yn canolbwyntio arnynt: yn gyntaf, yr angen am swyddi cynaliadwy o ansawdd da a'r cyfle i hyfforddi fel y bydd pobl yn y Cymoedd yn gallu elwa o'r swyddi hyn. Rydym wedi gosod targed uchelgeisiol o helpu 7,000 o bobl ddi-waith neu bobl economaidd anweithgar sy'n byw yn y Cymoedd i gael gwaith drwy greu miloedd o swyddi newydd, teg, diogel a chynaliadwy erbyn 2021. A gadewch i mi fod yn hollol glir: pan rwy'n sôn am swyddi, rydym yn sôn am waith teg yn y Cymoedd. Yn rhy aml o lawer, gwyddom fod pobl yn ein cymunedau yn cael trafferth cael dau ben llinyn ynghyd, am lawer o'r rhesymau a amlinellwyd gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid yn y ddadl flaenorol. Ond maen nhw'n gweithio'n galed bob dydd, heb gael eu gwobrwyo am yr holl waith caled hwnnw. Gwyddom nad yw ein heconomi yn gweithio ar gyfer nifer yn y Cymoedd. Byddwn yn sicrhau, wrth greu gwaith, y byddwn yn canolbwyntio ar waith teg yn y Cymoedd, a byddwn yn gwneud hynny yn rhan o bopeth a wnawn. Byddwn yn creu saith canolfan strategol. Rydym ar hyn o bryd wrthi'n arwain cyfres o seminarau ynglŷn â phob un o'r canolfannau hyn fel eu bod nhw'n adlewyrchu buddiannau ac anghenion yr ardaloedd y maen nhw'n eu gwasanaethu. Nid oes templed unigol a grëwyd naill ai ym Mae Caerdydd neu ym Mharc Cathays a gaiff ei weithredu'n ddidostur ym mhob un o'r lleoedd hyn. Bydd yn adlewyrchu anghenion pob ardal unigol. Byddwn yn ceisio defnyddio buddsoddiad cyhoeddus i ddenu buddsoddiad o'r sector preifat, gan greu swyddi a chyfleoedd. Byddwn hefyd yn sicrhau bod gennym ni'r gwasanaethau cyhoeddus gorau posib. Un o'r pwyntiau a wnaed dro ar ôl tro ar ôl tro mewn cyfarfodydd ledled y Cymoedd yw'r angen i allu defnyddio trafnidiaeth leol o ansawdd uchel. Gallwn greu faint fynnwn ni o swyddi ar goridor yr M4, ond fyddwn ni ddim yn ymdrin â phroblemau tlodi yn Nhreherbert neu Dredegar oni bai fod gennym gyfleoedd i bobl weithio yn y Cymoedd yn ogystal ag yn y coridorau deheuol. Felly, byddwn yn buddsoddi mewn cyfleoedd hyfforddiant, byddwn yn buddsoddi mewn trafnidiaeth, a byddwn yn ceisio buddsoddi mewn gweithgareddau sy'n hybu'r economi yn y Cymoedd eu hunain. Ac mae'r Ysgrifennydd Economaidd, fy nghyfaill a'm cyd-Weinidog Ken Skates, eisoes wedi gwneud nifer o ddatganiadau ynglŷn â hynny. Y maes a'r thema olaf y byddwn ni'n ymdrin â nhw yw'r gymuned. Yn aml iawn, rydym yn siarad am ein cymunedau mewn ffordd rhy ramantus, ac nid wyf i'n un sy'n adnabyddus am fod yn rhamantus, yn anffodus. Ond gadewch imi ddweud hyn: mae angen inni ganolbwyntio ar yr hyn mae'n ei olygu i fod yn gymuned a sut y gallwn ni fuddsoddi ym mywydau pobl yn y Cymoedd. Fel llawer o bobl, fe wnes i fwynhau gwyliau'r Nadolig a'r flwyddyn newydd gyda'r teulu, gan fanteisio ar y cyfle i gerdded a mwynhau ardal y Cymoedd, ac, yn sicr, pan wyf yn mynd â'r mab a'm plant am dro o gwmpas y Cymoedd a'r broydd a Bannau Brycheiniog ac ati, rwyf bob amser yn dweud wrthyn nhw am hanes eu cynefin a hanes ein cymunedau. Mae'n bwysig mai'r hyn yr ydym yn gallu ei wneud yw rhoi modd i bobl a galluogi pobl i ymfalchïo unwaith eto yn y gymuned lle maen nhw'n byw. Mae angen inni fynd i'r afael â materion megis taflu sbwriel a thipio anghyfreithlon, ond mae angen inni hefyd fuddsoddi yn nhreftadaeth a naws cymunedau de Cymru. Es i a fy mab i Flaenafon, at fedd Foxhunter, ar ddydd San Steffan, ac es ag ef ar hyd y ffordd honno ac egluro wrtho sut yr oedd y rhan hon o'r byd, lle mae ei wreiddiau a gwreiddiau ei deulu, wedi chwarae rhan yn creu chwyldro diwydiannol sydd wedi creu trefn byd newydd ac arwain at greu diwydiant ar draws y byd - ein Cymoedd, ein hanes, ein cymuned, ein treftadaeth, ac mae angen inni sicrhau bod hynny ar gael i'n holl bobl, ac y gallan nhw fyw bywydau lle maen nhw'n falch o'r hyn yr ydym ni'n gallu ei gyflawni a byw hefyd mewn cymunedau lle y gallwn ni fod yn falch o'r hyn y gallwn ni ei gyflawni. Felly, rwy'n gobeithio y bydd tasglu'r Cymoedd yn gatalydd ac yn ein helpu i gyflawni llawer o'r amcanion hynny, ac edrychaf ymlaen at y ddadl y prynhawn yma.