English: You might not like to hear what I've got to say, but I'm sure some of the people of Wales will. Well, well, well. It's been almost a year to the day since I stood in this Chamber and I delivered a speech against, then, Labour, Plaid and the Lib Dems' calls for more powers to this Senedd. Now, we're back here again discussing having more politicians. No wonder people out there think politicians have lost touch with the public. So, don't even try to pretend that you are genuinely going back to your constituencies and are hearing a groundswell of support for this ridiculous proposal, that people are singing and dancing down the streets saying that the way to sort Wales's problems out is by getting more politicians. [ Interruption. ] No, not yet. Over the last week, I've been around every corner of Brecon and Radnorshire, and I was overwhelmed with comments from my constituents who are outraged by these proposals and the huge cost associated with expanding this Senedd, when people in my constituency can't even access a dentist for 12 months. At a time of a cost-of-living crisis, when Ministers in here regularly berate everybody on this side of the Chamber for saying it's a choice between heating and eating, now you want to go and spend millions of taxpayer money that could be spent helping people on electing 36 more politicians, plus the extra money for support staff, plus the extra money for Commission staff, Members' expenses, structural changes to this Chamber and Tŷ Hywel, all because you and left-wing academics and think tanks think we don't have enough resources. Your excuses for political expansion just don't cut the mustard. You say that the people of Wales need more representation to get things done. Let's just see how much representation we're going to have in Wales: thirty-two paid Members of Parliament, 96 paid Members of the Senedd, 1,242 paid county councillors, one thing that the Labour Party has never been able to deal with. I'm sure that people on the streets outside here would rather see the Government of the day cracking on with the day job, fixing the crumbling NHS in Wales, helping build the economy and providing excellent education for our children; that's what the public pay for and that's what the public deserve. Let's be very clear: I'm a very, very proud Welshman. I love my country and I love democracy; it is one thing that I do think unites us in this Chamber from time to time. I believe that the public should have a say on reforms in a referendum on the number of politicians in this place. Every major constitutional change to the Senedd and Wales has been done via a public vote, and the people have a right to have their say on these changes. If you truly believe that you have the confidence of the Welsh public for these changes, let's have a referendum. This underhanded back-room deal struck between the First Minister and Adam Price goes against everything this socialist coalition claim they stand for. They say it's progressive; it's not - it locks out a field of wider political choice, like Jane Dodds has said. You say it's equal; it's not equal - it doesn't recognise everybody from every diversity. And you say it's fair; it's not fair - it makes Senedd Members here servants of political parties and unions and not the people, and that is fundamentally wrong.
Welsh: Efallai na fyddwch yn hoffi clywed yr hyn sydd gennyf i'w ddweud, ond rwy'n siŵr y bydd rhai o bobl Cymru yn ei hoffi. Wel, wel, wel. Mae bron i flwyddyn wedi bod ers y diwrnod y sefais yn y Siambr hon a thraddodi araith yn erbyn galwadau Llafur, Plaid Cymru a'r Democratiaid Rhyddfrydol, bryd hynny, am fwy o bwerau i'r Senedd hon. Nawr, rydym yn ôl yma eto yn trafod cael mwy o wleidyddion. Nid oes ryfedd fod pobl yn meddwl bod gwleidyddion wedi colli cysylltiad â'r cyhoedd. Felly, peidiwch â cheisio esgus eich bod yn mynd yn ôl i'ch etholaethau mewn gwirionedd ac yn clywed cefnogaeth i'r cynnig hurt hwn, fod pobl yn canu ac yn dawnsio ar y strydoedd ac yn dweud mai'r ffordd i ddatrys problemau Cymru yw drwy gael mwy o wleidyddion. [ Torri ar draws. ] Na, ddim eto. Dros yr wythnos ddiwethaf, bûm o gwmpas pob cornel o Frycheiniog a Sir Faesyfed, a chefais fy llethu gan sylwadau gan fy etholwyr sydd wedi'u cythruddo gan y cynigion hyn a'r gost enfawr sy'n gysylltiedig ag ehangu'r Senedd hon, pan na all pobl yn fy etholaeth gael gafael ar ddeintydd am 12 mis. Ar adeg o argyfwng costau byw, pan fo Gweinidogion yma'n beirniadu pawb ar yr ochr hon i'r Siambr yn rheolaidd am ddweud ei fod yn ddewis rhwng gwresogi a bwyta, yn awr rydych am fynd i wario miliynau o arian trethdalwyr y gellid ei wario i helpu pobl ar ethol 36 yn fwy o wleidyddion, yn ogystal â'r arian ychwanegol ar gyfer staff cymorth, a'r arian ychwanegol ar gyfer staff y Comisiwn, treuliau Aelodau, newidiadau strwythurol i'r Siambr hon a Thŷ Hywel, i gyd oherwydd eich bod chi ac academyddion a melinau trafod asgell chwith yn meddwl nad oes gennym ddigon o adnoddau. Nid yw eich esgusodion dros ehangu gwleidyddol yn dal dŵr. Rydych yn dweud bod angen mwy o gynrychiolaeth ar bobl Cymru er mwyn gallu cyflawni pethau. Gadewch inni weld faint o gynrychiolaeth y byddwn yn ei chael yng Nghymru: 32 o Aelodau Seneddol cyflogedig, 96 o Aelodau o'r Senedd cyflogedig, 1,242 o gynghorwyr sir cyflogedig, un peth nad yw'r Blaid Lafur erioed wedi gallu ymdopi ag ef. Rwy'n siŵr y byddai'n well gan bobl ar y strydoedd y tu allan i'r fan hon weld Llywodraeth y dydd yn bwrw ymlaen â'i phriod waith, yn trwsio'r GIG sy'n chwalu yng Nghymru, yn helpu i adeiladu'r economi a darparu addysg ragorol i'n plant; dyna'r hyn y mae'r cyhoedd yn talu amdano a dyna y mae'r cyhoedd yn ei haeddu. Gadewch inni fod yn glir iawn: rwy'n Gymro balch tu hwnt. Rwy'n caru fy ngwlad ac rwy'n caru democratiaeth; mae'n un peth y credaf sy'n ein huno yn y Siambr hon o bryd i'w gilydd. Credaf y dylai'r cyhoedd gael dweud eu barn ynglŷn â diwygiadau mewn refferendwm ar nifer y gwleidyddion yn y lle hwn. Mae pob newid cyfansoddiadol mawr i'r Senedd a Chymru wedi'i wneud drwy bleidlais gyhoeddus, ac mae gan y bobl hawl i ddweud eu barn am y newidiadau hyn. Os ydych o ddifrif yn credu bod gennych gefnogaeth y cyhoedd yng Nghymru i'r newidiadau hyn, gadewch inni gael refferendwm. Mae'r cytundeb ystafell gefn llechwraidd a luniwyd rhwng y Prif Weinidog ac Adam Price yn mynd yn groes i bopeth y mae'r glymblaid sosialaidd hon yn honni eu bod yn sefyll drosto. Maent yn dweud ei fod yn flaengar; nid yw hynny'n wir - mae'n cau'r drws ar faes o ddewis gwleidyddol ehangach, fel y dywedodd Jane Dodds. Rydych chi'n dweud ei fod yn gyfartal; nid yw'n gyfartal - nid yw'n cydnabod pawb o bob amrywiaeth. Ac rydych chi'n dweud ei fod yn deg; nid yw'n deg - mae'n gwneud Aelodau o'r Senedd yma'n weision i bleidiau gwleidyddol ac undebau ac nid i'r bobl, ac mae hynny'n sylfaenol anghywir.