techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Performance data due to be discussed at Swansea bay health board meeting this week makes for difficult reading, as it shows significant problems in a number of areas. In October, ambulances waited outside A&E departments for 2,778 hours, and waits for planned care are also worsening, with 4,256 patients waiting more than 36 weeks for treatment, an increase of over 2,000 since April. Now, despite the health board being in targeted intervention since September 2016, the figures in many areas are getting worse, not better, and a reflection of a lack of capacity in both health and social care. So, what are you doing, Minister, to turn things around?
Welsh: Mae'n anodd darllen y data perfformiad a fydd yn cael ei drafod yng nghyfarfod Bwrdd Iechyd Bae Abertawe yr wythnos hon, gan ei fod yn dangos problemau sylweddol mewn nifer o feysydd. Ym mis Hydref, arhosodd ambiwlansys y tu allan i adrannau damweiniau ac achosion brys am 2,778 o oriau, ac mae amseroedd aros ar gyfer gofal wedi'i gynllunio'n gwaethygu hefyd, gyda 4,256 o gleifion yn aros mwy na 36 wythnos am driniaeth, cynnydd o fwy na 2,000 ers mis Ebrill. Nawr, er bod y bwrdd iechyd wedi bod yn destun ymyrraeth wedi'i thargedu ers mis Medi 2016, mae'r ffigurau mewn llawer o feysydd yn gwaethygu yn hytrach na gwella, ac mae'n adlewyrchiad o ddiffyg capasiti mewn iechyd a gofal cymdeithasol. Felly, beth rydych yn ei wneud i wella'r sefyllfa, Weinidog?
English: Well, it is more than just the money that we've announced. Part of this is outside the control of the health board; we've discussed recently the tax and pension challenges, the fact that that has taken out capacity within each of our health boards, but that isn't the whole story and I won't try and say that it is. So, I've had correspondence recently from the interim chair of the health board about the steps they are taking on a range of these measures. They have now recovered protected capacity for some of their orthopaedic capacity to try to eat into that. They expect to improve to the end of this year, but there are challenges in both unscheduled care that make a real difference to scheduled care. Part of the reason why they've seen a movement backwards is because of the challenge of unscheduled care, needing to have bed space for unscheduled care patients. That's why I go back to the whole system because, actually, those medically fit people shouldn't be in a hospital bed; they should be in a different setting with the care and support they need. That's partly about the health service; it's also partly about the partnership with our colleagues in local government and housing in particular. So, I do expect that he will see, by the end of the year, further progress; I expect, more importantly than that, the citizens of the Swansea university health board area will see further improvement in the delivery and the timely delivery of patient care.
Welsh: Wel, mae'n ymwneud â mwy na'r arian rydym wedi'i gyhoeddi yn unig. Mae rhan o hyn y tu hwnt i reolaeth y bwrdd iechyd; rydym wedi trafod yr heriau mewn perthynas â threth a phensiwn yn ddiweddar, y ffaith bod hynny wedi arwain at lai o gapasiti ym mhob un o'n byrddau iechyd, ond nid dyna'r stori lawn ac ni cheisiaf honni hynny. Felly, rwyf wedi cael gohebiaeth yn ddiweddar gan gadeirydd dros dro y bwrdd iechyd am y camau y maent yn eu cymryd mewn perthynas ag amryw o'r mesurau hyn. Bellach, maent wedi adfer capasiti wedi'i ddiogelu ar gyfer rhywfaint o'u capasiti orthopedig i geisio gwella hwnnw. Maent yn disgwyl gwella erbyn diwedd y flwyddyn hon, ond mae heriau'n ymwneud â gofal heb ei drefnu sy'n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i ofal wedi'i drefnu. Rhan o'r rheswm pam eu bod wedi profi cam yn ôl yw oherwydd yr her sy'n ymwneud â gofal heb ei drefnu, yr angen i gael gwelyau ar gyfer cleifion gofal heb ei drefnu. Dyna pam rwy'n mynd yn ôl at y system gyfan oherwydd, mewn gwirionedd, ni ddylai pobl sy'n ffit yn feddygol fod mewn gwely ysbyty; dylent fod mewn lleoliad gwahanol gyda'r gofal a'r cymorth sydd ei angen arnynt. Mae hynny'n ymwneud yn rhannol â'r gwasanaeth iechyd; mae hefyd yn ymwneud yn rhannol â'r bartneriaeth gyda'n cydweithwyr mewn llywodraeth leol a thai yn arbennig. Felly, rwy'n disgwyl y bydd yn gweld cynnydd pellach erbyn diwedd y flwyddyn; yn bwysicach na hynny, rwy'n disgwyl y bydd dinasyddion ardal bwrdd iechyd prifysgol Abertawe yn gweld gwelliant pellach yn y modd y darperir gofal amserol i gleifion.
English: Minister, thank you for that answer and can I support Dai Lloyd's question? Because I've got a case of a constituent who actually last night phoned for an ambulance because their daughter required medical help. It took an hour and a half for a first responder, and that person then put a morphine injection drip in, eight hours for an ambulance, and when they got to Morriston Hospital they were sitting in the ambulance waiting outside. I visited Morriston Hospital A&E last week; there were 10 ambulances outside. There is a huge problem at this point in time, and we're not even at peak winter pressure yet. I appreciate that the ambulances are sitting there, they can't get out the people, people can't get off ambulances to go into A&E, can't get through A&E into beds in the hospital, because people can't get out of the hospital. There is a systemic problem somewhere in Morriston. Will you call in the chair and chief executive of the health board to actually ask them to explain to you directly how they are addressing this problem? We can't expect to go through winter, and our constituents can't expect to go through the winter, sitting in ambulances outside an A&E unit because they haven't yet resolved the problem of getting patients through the hospital.
Welsh: Weinidog, diolch am yr ateb hwnnw ac a gaf fi gefnogi cwestiwn Dai Lloyd? Oherwydd mae gennyf etholwr a ffoniodd am ambiwlans neithiwr mewn gwirionedd oherwydd bod eu merch angen cymorth meddygol. Cymerodd awr a hanner i ymatebwr cyntaf gyrraedd, a rhoddwyd drip morffin iddi, bu'n rhaid aros wyth awr am ambiwlans, a phan gyraeddasant Ysbyty Treforys rhaid oedd aros yn yr ambiwlans y tu allan. Ymwelais ag adran ddamweiniau ac achosion brys Ysbyty Treforys yr wythnos diwethaf; roedd 10 ambiwlans y tu allan. Mae'n broblem enfawr yn awr, ac nid ydym wedi cyrraedd cyfnod prysuraf y gaeaf eto hyd yn oed. Rwy'n sylweddoli bod yr ambiwlansys yn aros yno, ni allant gludo'r bobl allan, ni all pobl ddod oddi ar yr ambiwlansys i mewn i'r adran ddamweiniau ac achosion brys, ni allant symud drwy'r adran ddamweiniau ac achosion brys i welyau yn yr ysbyty, oherwydd nad yw pobl yn gallu gadael yr ysbyty. Mae problem systemig yn rhywle yn Ysbyty Treforys. A wnewch chi gysylltu â chadeirydd a phrif weithredwr y bwrdd iechyd i ofyn iddynt esbonio'n uniongyrchol i chi sut y maent yn mynd i'r afael â'r broblem hon? Ni allwn ddisgwyl mynd drwy'r gaeaf, ac ni all ein hetholwyr ddisgwyl mynd drwy'r gaeaf, yn eistedd mewn ambiwlansys y tu allan i uned ddamweiniau ac achosion brys am nad ydynt eto wedi datrys y broblem o symud cleifion drwy'r ysbyty.
English: I'm seeing the chair of the health board in question on Monday to have this discussion.
Welsh: Byddaf yn gweld cadeirydd y bwrdd iechyd dan sylw ddydd Llun i gael y drafodaeth hon.
English: Our ambition, as set out in 'A Healthier Wales', is to bring health and social care services together so that they're designed and delivered around the needs and preferences of individuals, with a much greater emphasis on keeping people healthy and well across all regions of Wales.
Welsh: Ein huchelgais, fel y'i nodir yn 'Cymru Iachach', yw dod â gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ynghyd fel eu bod yn cael eu cynllunio a'u darparu o amgylch anghenion a dewisiadau unigolion, gyda llawer mwy o bwyslais ar gadw pobl yn iach ar draws pob rhanbarth yng Nghymru.
English: Minister, I've had a very distressing e-mail from a constituent whose 90-year-old mother was first admitted into hospital on 8 August. The situation was stabilised, and she was physically well enough to go home a couple of weeks later. She's still in hospital. They still have not had a care package to keep her at home, and, as my constituent says, 'Until hospitalisation, mum was going out every day to lunch clubs and senior groups, which has been vital for her mental health and has been a major factor in preventing her deteriorating mentally'. They're now concerned that, even if she does get back home, she will just not have the skills to, even with support, continue what's left of her life - she is 90 - and the institutionalisation that's gone on day in, day out, despite the care that she gets in the hospital, is just an illustration of how we do not combine this approach of social care and hospital services working effectively, even to the point, sometimes, that we're not getting the assessments made by the right team because there are arguments about whose responsibility it is - is it the hospital team or is it the community team - to do the primary assessment. It really is a mess and we must sort it out if we're going to do the best for our constituents.
Welsh: Weinidog, rwyf wedi cael e-bost gofidus iawn gan etholwr yn dweud bod ei fam 90 oed wedi cael ei derbyn i'r ysbyty am y tro cyntaf ar 8 Awst. Cafodd y sefyllfa ei sefydlogi, ac roedd yn ddigon iach yn gorfforol i fynd adref ychydig wythnosau'n ddiweddarach. Mae'n dal i fod yn yr ysbyty. Maent yn dal i aros am becyn gofal i'w chadw gartref, ac fel y dywed fy etholwr, 'Cyn iddi fynd i'r ysbyty, roedd mam yn mynd allan bob dydd i glybiau cinio a grwpiau'r henoed, sydd wedi bod yn hollbwysig i'w hiechyd meddwl ac sydd wedi bod yn ffactor pwysig i'w hatal rhag dirywio'n feddyliol'. Maent yn bryderus yn awr, hyd yn oed os yw'n mynd adref, na fydd ganddi'r sgiliau, hyd yn oed gyda chymorth, i barhau â'r hyn sydd ar ôl o'i bywyd - mae'n 90 oed - ac nid yw'r sefydliadu sy'n digwydd bob dydd, er gwaethaf y gofal a gaiff yn yr ysbyty, ond yn enghraifft o'r ffordd nad ydym yn cyfuno'r dull hwn o ofal cymdeithasol a gwasanaethau ysbyty i weithio'n effeithiol, hyd yn oed i'r pwynt, weithiau, lle nad yw'r asesiadau'n cael eu gwneud gan y tîm cywir oherwydd bod dadleuon ynglŷn â chyfrifoldeb pwy - tîm yr ysbyty neu'r tîm cymunedol - yw cynnal yr asesiad cyntaf. Mae'n llanastr go iawn ac mae'n rhaid inni ei ddatrys os ydym am wneud y gorau dros ein hetholwyr.
English: I thank David Melding for that question and I'm very sorry for the experiences that his constituent has had. Overall, there is a reducing trend in the level of patients who are delayed in hospital beds in the South Wales Central region. However, I am concerned about a variation between the different local authorities in the region, with some areas recently seeing an increase on last year's numbers and others a decrease. I'm very much aware that there are still too many patients who are awaiting packages of domiciliary care services to facilitate their discharge. We know that the demands for services have increased a lot recently, in recent years, and we are making great efforts to try to ensure that people are able to leave hospital at a timely pace, or are able to be prevented from going into hospital in the first place, by the services working together, and it's absolutely essential, as the Member says, that health and the local authority work together to ensure that this happens. We do have some very good examples, mainly funded through the integrated care fund, where this does happen, but I absolutely accept that there is a lot of work to do on this issue and the Minister for health and I will be going around and discussing this with the different local health boards in the near future.
Welsh: Diolch i David Melding am y cwestiwn hwnnw ac mae'n ddrwg iawn gennyf am y profiadau a gafodd ei etholwr. Yn gyffredinol, mae nifer y cleifion sy'n gorfod oedi mewn gwelyau ysbyty yn rhanbarth Canol De Cymru yn gostwng. Fodd bynnag, rwy'n bryderus ynglŷn ag amrywio rhwng y gwahanol awdurdodau lleol yn y rhanbarth, gyda niferoedd rhai ardaloedd yn cynyddu'n ddiweddar ers y llynedd ac eraill yn gostwng. Rwy'n ymwybodol iawn fod gormod o gleifion o hyd yn aros am becynnau gwasanaethau gofal cartref i hwyluso'r broses o'u rhyddhau o'r ysbyty. Gwyddom fod y galw am wasanaethau wedi cynyddu llawer yn ddiweddar, yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ac rydym yn ymdrechu'n galed i geisio sicrhau y gall pobl adael yr ysbyty mewn modd amserol, neu fod modd eu hatal rhag gorfod mynd i'r ysbyty yn y lle cyntaf drwy sicrhau bod y gwasanaethau'n gweithio gyda'i gilydd, ac mae'n gwbl hanfodol, fel y dywed yr Aelod, fod iechyd a'r awdurdod lleol yn gweithio gyda'i gilydd i sicrhau bod hyn yn digwydd. Mae gennym rai enghreifftiau da iawn, a ariennir yn bennaf drwy'r gronfa gofal integredig, lle mae hyn yn digwydd, ond rwy'n sicr yn derbyn bod llawer o waith i'w wneud a bydd y Gweinidog iechyd a minnau'n mynd o gwmpas ac yn trafod hyn gyda'r gwahanol fyrddau iechyd lleol yn y dyfodol agos.
English: Health boards in Wales need to ensure they have robust governance in place and act in a manner that upholds the values set for the Welsh public service.
Welsh: Mae angen i fyrddau iechyd yng Nghymru sicrhau bod ganddynt drefniadau llywodraethu cadarn ar waith a gweithredu mewn ffordd sy'n cynnal y gwerthoedd a bennwyd ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru.
English: When it comes to governance, it's vital that the independent directors of health boards have a robust background, and understand how these large organisations run. Many have turnovers in excess of £1 billion. In the Cwm Taf case, report after report has indicated that there's been a breakdown in governance. What confidence, Minister, can you give us that your department, and yourself in particular, have learnt from mistakes that have happened in Cwm Taf to make sure that future appointments are robust, and the individuals that you put in place do have that intimate knowledge of how such large, intricate organisations work, so that we can get on top of some of these horrendous stories that come out of organisations such as Cwm Taf and the personal tragedies that have been inflicted in maternity services, sadly, on many expectant mums and families?
Welsh: Mewn perthynas â llywodraethu, mae'n hanfodol fod gan gyfarwyddwyr annibynnol byrddau iechyd gefndir cadarn, a'u bod yn deall sut y gweithredir y sefydliadau mawr hyn. Mae gan lawer ohonynt drosiant o fwy na £1 biliwn. Yn achos Cwm Taf, mae sawl adroddiad wedi nodi bod y trefniadau llywodraethu wedi methu. Pa sicrwydd y gallwch ei roi i ni, Weinidog, fod eich adran, a chithau'n arbennig, wedi dysgu o'r camgymeriadau a wnaed yng Nghwm Taf i sicrhau bod penodiadau'n gadarn yn y dyfodol, a bod yr unigolion rydych yn eu penodi'n meddu ar wybodaeth drylwyr ynglŷn â sut y mae sefydliadau mor fawr a chymhleth yn gweithio, fel y gallwn fynd i'r afael â rhai o'r straeon erchyll hyn sy'n deillio o sefydliadau megis Cwm Taf a'r trasiedïau personol a achoswyd, yn anffodus, mewn gwasanaethau mamolaeth i nifer o ddarpar famau a'u teuluoedd?
English: Well, there are some separate points there. The first is that I should remind everyone that independent members go through a public appointments process. It is a robust process, overseen by the commissioner for appointments, and that is not a devolved function, actually. The challenge then is about how they behave when they go to their organisations. There's a point about culture and leadership there, and that's part of the reason we've taken the steps that we have done, on not just induction, but the ongoing expectation for independent members and the way we expect them to behave. It's why David Jenkins's insight and report have been particularly helpful about the change in the nature of behaviour within Cwm Taf Morgannwg to properly recognise what they should be doing, to recognise that mistakes were made in the past, to recognise that insight, and then to be able to move on. But we're definitely changing where the induction takes place and the duties those independent members have throughout their period of time as a public appointment.
Welsh: Wel, ceir rhai pwyntiau gwahanol yn y fan honno. Yn gyntaf, dylwn atgoffa pawb fod aelodau annibynnol yn mynd drwy broses benodi gyhoeddus. Mae'n broses gadarn, a oruchwylir gan y comisiynydd penodiadau, ac nid yw honno'n swyddogaeth ddatganoledig, mewn gwirionedd. Yr her wedyn yw sut y byddant yn ymddwyn pan fyddant yn mynd i'w sefydliadau. Mae pwynt am ddiwylliant ac arweinyddiaeth yn y fan honno, ac mae hynny'n rhan o'r rheswm pam ein bod wedi cymryd y camau rydym wedi'u cymryd, nid yn unig mewn perthynas ag ymsefydlu, ond y disgwyliad parhaus ar gyfer aelodau annibynnol a'r ffordd rydym yn disgwyl iddynt ymddwyn. Dyna pam y bu ystyriaeth ac adroddiad David Jenkins yn arbennig o ddefnyddiol mewn perthynas â'r newid yn natur yr ymddygiad ym mwrdd iechyd Cwm Taf Morgannwg i gydnabod yn briodol yr hyn y dylent fod yn ei wneud, i gydnabod bod camgymeriadau wedi cael eu gwneud yn y gorffennol, i gydnabod yr ystyriaeth honno, a gallu symud ymlaen wedyn. Ond rydym yn bendant yn newid lle bydd ymsefydlu'n digwydd a'r dyletswyddau a fydd gan yr aelodau annibynnol hynny drwy gydol eu cyfnod fel penodiadau cyhoeddus.
English: Item 3 on the agenda this afternoon is topical questions, and the first topical question this afternoon is from Jack Sargeant.
Welsh: Eitem 3 ar yr agenda y prynhawn yma yw'r cwestiynau amserol, ac mae'r cwestiwn amserol cyntaf y prynhawn yma gan Jack Sargeant.
English: I thank Jack Sergeant for that question. We provide a range of support to young people who experience violence in their relationships, either directly through counselling services, or indirectly via awareness-raising training for professionals who work with young people, to ensure that they respond appropriately to any identified support needs of the young people they come into contact with.
Welsh: Diolch i Jack Sergeant am y cwestiwn hwnnw. Darparwn amrywiaeth o gymorth i bobl ifanc sy'n profi trais mewn perthynas, naill ai'n uniongyrchol drwy wasanaethau cwnsela, neu'n anuniongyrchol drwy hyfforddiant codi ymwybyddiaeth i weithwyr proffesiynol sy'n gweithio gyda phobl ifanc, er mwyn sicrhau eu bod yn ymateb yn briodol i unrhyw anghenion cymorth a nodwyd sydd gan y bobl ifanc y dônt i gysylltiad â hwy.
English: Diolch yn fawr, Deputy Minister. Violence in children and young people's relationships is a serious public health issue. Cardiff University recently undertook extensive research into this matter, and they found that there are gaps in support. Deputy Minister, if we do not address this issue, our future generations could fall between the gap of domestic violence support and child social services. What steps can the Welsh Government take to respond to the report's findings? Minister, I know that you have long championed the cause of ending relationship abuse, and I was delighted to stand alongside you on Monday to mark White Ribbon Day at the vigil organised by our colleague and friend, Joyce Watson AM. Now, one area I think you'll be particularly interested in is the White Ribbon youth advocate programme, which encourages young people to sign the White Ribbon promise. Deputy Minister, will you explore how the Welsh Government can support this programme, particularly with online content, which is more likely to be accessed by our younger generation?
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Weinidog. Mae trais mewn perthynas yn fater iechyd cyhoeddus difrifol ymhlith plant a phobl ifanc. Cynhaliodd Prifysgol Caerdydd ymchwil helaeth i'r mater hwn yn ddiweddar, a chanfuwyd bod bylchau yn y cymorth. Ddirprwy Weinidog, os nad ydym yn mynd i'r afael â'r mater hwn, gallai cenedlaethau'r dyfodol syrthio drwy'r bwlch rhwng cymorth trais yn y cartref a gwasanaethau cymdeithasol ar gyfer plant. Pa gamau y gall Llywodraeth Cymru eu cymryd i ymateb i ganfyddiadau'r adroddiad? Weinidog, gwn eich bod wedi hyrwyddo'r achos o roi diwedd ar gam-drin mewn perthynas, ac roeddwn yn falch iawn o gael sefyll wrth eich ochr ddydd Llun i nodi Diwrnod Rhuban Gwyn yn yr wylnos a drefnwyd gan ein cyd-Aelod a'n cyfaill, Joyce Watson AC. Nawr, un maes rwy'n credu y bydd gennych ddiddordeb arbennig ynddo yw rhaglen eiriolwr ieuenctid y Rhuban Gwyn, sy'n annog pobl ifanc i lofnodi addewid y Rhuban Gwyn. Ddirprwy Weinidog, a wnewch chi archwilio sut y gall Llywodraeth Cymru gefnogi'r rhaglen hon, yn enwedig gyda chynnwys ar-lein, sy'n fwy tebygol o gael ei weld gan ein cenhedlaeth iau?
English: Thank you, again, Jack Sargeant. I was very pleased to be beside you on the vigil. What was good about the vigil was that it was a cross-party vigil and we had speakers from across the Chamber, but it wouldn't have happened without Joyce Watson, who has supported and initiated that vigil every day, and, indeed, earlier in the day, we were in the cathedral, which also Joyce initiated, 16 years ago. It was an important event. Just in terms of the importance of your question, I joined one of the workshops where we heard from youth advocates from Gwent Police, and they were some of the first White Ribbon youth advocates in the UK coming forward. My officials are working with colleagues in education to design and pilot a health and well-being peer mentoring challenge for the advanced Welsh baccalaureate, which will also promote the Welsh White Ribbon youth advocate programme. Also, we'll be looking at the best ways to raise awareness of this programme online, with our communications and education colleagues, to ensure that we can reach as many people as possible.
Welsh: Diolch, unwaith eto, Jack Sargeant. Roeddwn yn falch iawn o fod wrth eich ochr yn yr wylnos. Yr hyn a oedd yn dda am yr wylnos oedd ei bod yn wylnos drawsbleidiol a bod gennym siaradwyr o bob rhan o'r Siambr, ond ni fyddai wedi digwydd heb Joyce Watson, sydd wedi cefnogi a chychwyn yr wylnos honno bob dydd, ac yn wir, yn gynharach yn y dydd, roeddem yn yr eglwys gadeiriol, rhywbeth arall a gychwynnwyd gan Joyce 16 mlynedd yn ôl. Roedd yn ddigwyddiad pwysig. O ran pwysigrwydd eich cwestiwn, ymunais ag un o'r gweithdai lle clywsom gan eiriolwyr ieuenctid o Heddlu Gwent, a hwy oedd rhai o'r eiriolwyr ieuenctid Rhuban Gwyn cyntaf yn y DU. Mae fy swyddogion yn gweithio gyda chydweithwyr yn y byd addysg i gynllunio a threialu her fentora cymheiriaid iechyd a lles ar gyfer diploma uwch bagloriaeth Cymru, a fydd hefyd yn hyrwyddo rhaglen eiriolwr ieuenctid Rhuban Gwyn Cymru. Hefyd, byddwn yn edrych ar y ffyrdd gorau o godi ymwybyddiaeth o'r rhaglen hon ar-lein, gyda'n cydweithwyr cyfathrebu ac addysg, er mwyn sicrhau y gallwn gyrraedd cynifer o bobl ag sy'n bosibl.