techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I think you can guess what I'm going to ask you about, Minister, before I utter the words. John Griffiths and I have done a fair amount of work over the last couple of years with the Love Zimbabwe charity, based in Abergavenny. The charity has, as the Minister will be aware, done a great deal to build relations between Abergavenny - and Wales, indeed - and Zimbabwe. Can I thank the Minister for the recent meeting that she held with me and David and Martha Holman from the charity? As you know, there are a number of exciting projects in the pipeline. Can you tell how you're working with other towns, and villages, indeed, across Wales to try and build up those links between Wales and Africa? We've heard about the links with Pakistan and with communities in Asia. There's a lot to be done - and this Assembly has done a lot in the past - to build up relations between Wales and Africa, and I think that there's a lot to be gained, as you know yourself, from those relationships. I know that the mutual people, both in Africa and here in Wales, really do benefit from them.
Welsh: Rwy'n credu y gallwch ddyfalu beth rwyf am ei ofyn i chi, Weinidog, cyn i mi ddweud y geiriau. Mae John Griffiths a minnau wedi gwneud cryn dipyn o waith dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf gydag elusen Love Zimbabwe, sydd wedi'i lleoli yn y Fenni. Mae'r elusen, fel y gŵyr y Gweinidog, wedi gwneud llawer o waith i adeiladu cysylltiadau rhwng y Fenni - a Chymru, yn wir - a Zimbabwe. A gaf fi ddiolch i'r Gweinidog am ei chyfarfod yn ddiweddar gyda mi a David a Martha Holman o'r elusen? Fel y gwyddoch, mae nifer o brosiectau cyffrous ar y gweill. A allwch ddweud sut rydych yn gweithio gyda threfi, a phentrefi eraill yn wir, ledled Cymru i geisio datblygu'r cysylltiadau hynny rhwng Cymru ac Affrica? Rydym wedi clywed am y cysylltiadau â Phacistan a chymunedau yn Asia. Mae llawer i'w wneud - ac mae'r Cynulliad hwn wedi gwneud llawer yn y gorffennol - i ddatblygu cysylltiadau rhwng Cymru ac Affrica, a chredaf fod llawer i'w ennill, fel y gwyddoch, o'r cysylltiadau hynny. Gwn fod y bobl ar y ddwy ochr, yn Affrica ac yma yng Nghymru, yn elwa'n fawr ohonynt.
English: Thank you, and it was really a pleasure to meet Martha and others from the Love Zimbabwe group, and it's amazing the kind of energy that they bring to the table and they've really galvanised the community. I think that's really what we'd like to see more of. We've got to harness that energy, and that's some of the things that we do with the Wales for Africa programme. There's an opportunity for people to bid into the programme. There are thousands of people involved in hundreds of organisations across the whole of Wales, and there's an opportunity for them to bid in so that they can develop some of their programmes. I'm delighted to see that Love Zimbabwe has been one of those beneficiaries in the past.
Welsh: Diolch yn fawr, ac roedd yn bleser cyfarfod â Martha ac eraill o grŵp Love Zimbabwe, ac mae'r math o egni sydd ganddynt yn anhygoel ac maent wir wedi galfaneiddio'r gymuned. Credaf yr hoffem weld mwy o hynny mewn gwirionedd. Mae'n rhaid inni harneisio'r egni hwnnw, a dyna rai o'r pethau a wnawn gyda rhaglen Cymru o Blaid Affrica. Mae cyfle i bobl wneud cynigion i'r rhaglen. Mae miloedd o bobl yn ymwneud â channoedd o sefydliadau ledled Cymru gyfan, ac mae cyfle iddynt wneud cynigion fel y gallant ddatblygu rhai o'u rhaglenni. Rwy'n falch iawn o weld bod Love Zimbabwe wedi elwa o hynny yn y gorffennol.
English: Thank you very much. Last year, Undeb Myfyrwyr Cymraeg Caerdydd was launched, a significant development in terms of the Welsh language in the field of higher education, and I had a meeting yesterday with two of the union's leaders, Wil Rees and Jacob Morris. Last autumn, there was strong support by Cardiff University students in their annual meeting for the next step, which was to create an elected officer role, salaried and full-time, for the Welsh language, who would also be president of this new union. And, in December, the university students union trustees board confirmed that the role would be in place by spring of 2020. However, unfortunately, on the eve of this year's annual meeting, it has become apparent that there's been a u-turn on plans to establish this salaried post for Welsh language students. A similar post exists, as you know, in Bangor, Aberystwyth and Swansea. The union board risks creating hostility towards the Welsh language by stating that there is a need to abolish provision for other groups in order to ensure appropriate provision for the Welsh language. Could you confirm that you're aware of this situation and that you share my concerns regarding the latest developments? And, if so, can you commit to correspond urgently with the college authorities and the union before their annual meeting tomorrow evening?
Welsh: Diolch yn fawr. Y llynedd, fe lansiwyd Undeb Myfyrwyr Cymraeg Caerdydd, datblygiad arwyddocaol o ran y Gymraeg ym maes addysg uwch. Cefais i gyfarfod ddoe efo dau o arweinwyr yr undeb, Wil Rees a Jacob Morris. Yr hydref y llynedd, fe gafwyd cefnogaeth eang gan fyfyrwyr Prifysgol Caerdydd yn eu cyfarfod blynyddol i'r cam nesaf, sef creu swyddog etholedig, cyflogedig a llawn amser dros y Gymraeg, fyddai hefyd yn llywydd ar yr undeb newydd yma. Ym mis Rhagfyr, fe gadarnhaodd bwrdd ymddiriedolwyr undeb myfyrwyr y brifysgol y byddai'r swydd yn ei lle erbyn gwanwyn 2020. Ond, yn anffodus, ar drothwy eu cyfarfod blynyddol eleni, mae hi wedi dod i'r amlwg fod yna dro pedol ynglŷn â chreu'r swydd hon, y swydd gyflogedig ar gyfer y myfyrwyr Cymraeg. Mae yna swydd debyg, fel y gwyddoch chi, ym Mangor, Aberystwyth ac Abertawe. Ac mae bwrdd yr undeb yn peryglu creu gelyniaeth tuag at y Gymraeg drwy fynnu bod yn rhaid dileu darpariaeth i grwpiau eraill er mwyn sicrhau darpariaeth briodol i'r Gymraeg. Fedrwch chi, Gweinidog, gadarnhau eich bod chi'n ymwybodol o'r sefyllfa yma a'ch bod chi'n rhannu fy mhryder i ynglŷn â'r datblygiadau diweddaraf? Ac, os felly, fedrwch chi ymrwymo i ohebu ar frys efo awdurdodau'r coleg a'r undeb cyn eu cyfarfod blynyddol, sy'n digwydd nos yfory?
English: Thank you very much. I was also pleased to see the establishment of Undeb Myfyrwyr Cymraeg Caerdydd back in 2017, and I do think it's crucially important. We know that there is a decline as people leave school and they don't have an opportunity to use their Welsh language skills, and I think it's very important that students have an opportunity to use the Welsh language in a social capacity, and this is exactly what this student union provides. I was also aware that the board of trustees in the past had committed to appointing a full-time officer in Cardiff, and I am disappointed that they have stepped away from that. Of course, it's a matter for the student union itself to make a decision here, but I do think it's worth noting that Bangor is in the vanguard, as is Aberystwyth and Swansea too. Also, it's worth putting on record that there are more Welsh speakers going to Cardiff University than there are to the other universities. So, I do think that it's important that they do give serious consideration to this situation. I received correspondence on this issue on Monday, and now that you have mentioned that there is some urgency, I will look at it.
Welsh: Diolch yn fawr i chi. Roeddwn i hefyd yn falch o weld sefydlu Undeb Myfyrwyr Cymraeg Caerdydd yn 2017, a dwi yn meddwl ei bod hi'n hollol bwysig inni. Rydym ni'n gwybod bod yna gwymp ar ôl i bobl ddod allan o'r ysgol a dŷn nhw ddim yn cael cyfle i ddefnyddio'r Gymraeg. Dwi yn meddwl bod myfyrwyr - mae'n rili bwysig eu bod nhw'n cael cyfle i ddefnyddio'r Gymraeg yn gymdeithasol, a dyna'r union beth mae undeb y myfyrwyr yma yn ei wneud. Roeddwn i'n ymwybodol hefyd fod bwrdd yr ymddiriedolwyr yn y gorffennol wedi ymrwymo i benodi swyddog rhan amser yng Nghaerdydd, a dwi yn siomedig, wrth gwrs, eu bod nhw wedi camu yn ôl o hynny. Wrth gwrs, mae'n fater i'r undeb myfyrwyr ei hunan wneud penderfyniad ar hyn, ond dwi yn meddwl ei bod hi'n werth nodi bod Bangor ar y blaen, bod Aberystwyth ar y blaen, a bod Abertawe ar y blaen yn y maes yma. Hefyd, mae'n werth nodi bod mwy o siaradwyr Cymraeg yn mynd i Brifysgol Caerdydd nag sydd i'r holl brifysgolion eraill. Felly, dwi yn meddwl ei bod hi'n bwysig eu bod nhw yn ystyried o ddifrif yr hyn sy'n digwydd. Gwnes i dderbyn gohebiaeth ar y mater yma ddydd Llun, a nawr rydych chi wedi dweud bod yna frys, mi edrychaf i arni.
English: Great. Thank you very much, and I'm pleased that there is a consensus on this matter, and I really hope that this issue will be resolved positively. I would like to wish those students who are trying to push this ahead well. I'd like to turn to another field now. On Monday evening, the Welsh Language Commissioner published a report in which he determines that workers in a factory in Ammanford had been prevented from speaking Welsh in the workplace. It causes me great heartache to hear of workers breaking down in tears when they're prevented from speaking their mother tongue, whatever language that may be. In the words of Aled Roberts: 'It is disappointing that an international company in the twenty-first century cannot see the merits of a linguistically diverse workforce that uses the Welsh language completely naturally.' According to the commissioner's latest annual report, this case is part of a wider trend of an increase in the number of cases relating to claims of interfering with the freedom of individuals in Wales to communicate with each other in Welsh. What specific steps will you be taking to respond to such a totally unacceptable increase in cases similar to the one that has become apparent in Ammanford?
Welsh: Gwych. Diolch yn fawr iawn. Dwi'n falch bod yna gonsensws ar y mater yma a dwi wir yn gobeithio y bydd y mater yn cael ei ddatrys yn gadarnhaol. Dwi yn dymuno'n dda i'r myfyrwyr, y rheini sydd yn ceisio gwthio'r maen i'r wal efo hyn. Dwi am droi at faes arall rŵan. Nos Lun, fe gyhoeddodd Comisiynydd y Gymraeg adroddiad yn dyfarnu bod gweithwyr mewn ffatri yn Rhydaman wedi'u hatal rhag siarad Cymraeg yn y gwaith. Mae'n peri loes calon imi glywed am weithwyr yn eu dagrau wrth iddyn nhw gael eu rhwystro rhag siarad eu mamiaith, pa bynnag iaith fo honno. Yng ngeiriau Aled Roberts: 'Mae'n siomedig na all cwmni rhyngwladol yn yr unfed ganrif ar hugain weld rhinweddau gweithlu amrywiol ei iaith lle caiff yr iaith Gymraeg ei defnyddio yn gwbl naturiol.' Yn ôl adroddiad blynyddol diweddaraf y comisiynydd, mae'r achos hwn yn rhan o duedd ehangach o gynnydd yn nifer yr achosion am honiadau o ymyrraeth â rhyddid unigolion yng Nghymru i gyfathrebu â'i gilydd yn y Gymraeg. Pa gamau penodol fyddwch chi'n eu cymryd i ymateb i'r cynnydd cwbl annerbyniol yma mewn achosion tebyg i'r un sydd wedi codi yn Rhydaman?
English: Of course, I was very disappointed to see what had happened in this factory in Ammanford. I don't think it just relates to the Welsh language; it relates to the Polish language too. But I do think that we should respect people's rights to speak their language, particularly when that is the indigenous language of the nation. Of course, we do need to ensure that people are aware that people in this country do have rights, and they shouldn't be interfering with people's rights to communicate in the workplace. Of course, I will be having further discussions with the commissioner as to what more can be done to raise awareness, particularly in terms of private business, where many of these problems arise.
Welsh: Wrth gwrs, roeddwn i'n siomedig iawn i weld beth sydd wedi bod yn digwydd yn y ffatri yma yn Rhydaman. Dwi'n meddwl nad yw hi jest yn ymwneud â'r iaith Gymraeg; mae'n ymwneud â'r iaith Bwyleg hefyd. Ond dwi yn meddwl y dylem ni fod yn parchu hawliau pobl i siarad iaith, yn arbennig pan mai honno yw'r iaith frodorol yn ein gwlad. Wrth gwrs, mae angen inni sicrhau bod pobl yn ymwybodol bod hawliau gan bobl yn y wlad yma. Ddylem ni ddim bod yn ymyrryd â hawl pobl i siarad yn y gweithle, ac wrth gwrs byddaf i'n cael trafodion ymhellach gyda'r comisiynydd ynglŷn â beth ymhellach y gall ei wneud i godi ymwybyddiaeth, yn arbennig ym maes busnesau preifat, lle mae peth o'r problemau yma'n digwydd.
English: It's clear to me - and I know that you disagree with this - that cases such as these mean that we need to revisit legislation relating to the Welsh language in the private sector. One area where the current legislation allows you to act today to promote workforces where staff can work through the medium of Welsh and safeguard their rights to use the Welsh language unhindered is in the workforces of housing associations. You will be aware that I've raised the position of Cartrefi Cymunedol Gwynedd many a time with you, Minister. This body has a language scheme and it is committed to maintaining a Welsh language internal administration, and has also pledged that any member of staff can communicate in Welsh or English to support this policy. However, Adra - Cartrefi Cymunedol Gwynedd previously - once again is recruiting for a managerial post where Welsh language skills aren't essential. The truth is that there is nothing that can be done to hold this body to account, because no standards have been set in relation to housing associations. Draft regulations are collecting dust in your drawer. When will you be introducing standards for housing associations?
Welsh: Mae'n amlwg imi - a dwi'n gwybod eich bod chi'n anghytuno â hyn - bod achosion fel hyn yn golygu bod yn rhaid inni edrych eto ar ddeddfwriaeth yn ymwneud â'r Gymraeg yn y sector breifat. Un maes lle mae'r ddeddfwriaeth bresennol yn caniatáu ichi weithredu heddiw i hybu gweithluoedd lle gall y staff weithio yn Gymraeg ac i warchod eu hawliau i ddefnyddio'r Gymraeg yn ddirwystr ydy yn y gweithle cymdeithasau tai. Mi fyddwch chi'n ymwybodol fy mod i wedi codi sefyllfa Cartrefi Cymunedol Gwynedd efo chi droeon o'r blaen. Mae gan y corff yma gynllun iaith ac mae wedi ymrwymo i gynnal gweinyddiaeth fewnol Gymraeg ac addo hefyd y bydd unrhyw aelod o staff yn gallu cyfathrebu yn y Gymraeg a'r Saesneg er mwyn cefnogi'r polisi sydd yn y cynllun. Ond eto, mae Adra - Cartrefi Cymunedol Gwynedd gynt - unwaith eto yn recriwtio ar gyfer swydd reoli heb bod sgiliau Cymraeg yn hanfodol. Y gwir amdani ydy nad oes yna ddim oll y gellir ei wneud i ddal y corff yma'n atebol oherwydd nad oes yna safonau wedi'u gosod ym maes cymdeithasau tai. Mae'r rheoliadau drafft yn hel llwch yn eich drôr chi. Pryd fyddwch chi'n cyflwyno'r safonau ar gyfer cymdeithasau tai?
English: We have no plans to bring legislation forward in terms of the private sector. But we do have plans to introduce regulations for the water sector, and we will do that in the new year, as well as those for some health bodies. In terms of the housing associations, I do think at the moment that it is up to them to decide what their priorities are. Having a diverse range of skills is crucial for this work, and I do think it's important that they consider what the critical skills for them are. There may be some technical expertise that they require and that they see that perhaps as being most important. So, I do think that they have to make decisions as to what their priorities in this area are.
Welsh: Wel, does dim amcanion gyda ni i ddod â deddfwriaeth ymlaen ynglŷn â'r sector preifat. Ond mae yna gynlluniau gyda ni i ddod ymlaen â rheolau ar gyfer y sector dŵr, a byddwn ni'n gwneud hynny yn y flwyddyn newydd, yn ogystal â'r rheini ar gyfer rhai o'r cyrff sy'n ymwneud ag iechyd. O ran y cymdeithasau tai, dwi'n meddwl, ar hyn o bryd, ei bod hi i fyny iddyn nhw benderfynu beth yw eu blaenoriaethau nhw. Mae sgiliau gwahanol yn hanfodol ar gyfer y gwaith yma, a dwi yn meddwl efallai ei bod hi'n bwysig eu bod nhw yn ystyried beth yw'r sgiliau hanfodol sydd yn fwyaf pwysig iddyn nhw. Efallai fod yna sgiliau technegol sydd yn angenrheidiol a bod y rheini yn cyfrif yn fwy pwysig iddyn nhw. Felly, dwi yn meddwl ei bod hi'n ofynnol iddyn nhw wneud penderfyniad ar beth yw eu blaenoriaethau nhw yn y maes yma.
English: Thank you, Presiding Officer. Minister, will you update us on the timetable for the publication of the Welsh Government's international strategy, please?
Welsh: Diolch, Lywydd. Weinidog, a wnewch chi roi'r newyddion diweddaraf i ni am yr amserlen ar gyfer cyhoeddi strategaeth ryngwladol Llywodraeth Cymru, os gwelwch yn dda?
English: Yes. In the light of the general election, and the fact that we had some guidance from the civil service that this would impact because of the connection with the Foreign Office, they suggested to us that we should postpone the publication of the international strategy. But that will be coming out, we hope, early in the new year.
Welsh: Gwnaf. Yng ngoleuni'r etholiad cyffredinol, a'r ffaith ein bod wedi cael rhywfaint o gyfarwyddyd gan y gwasanaeth sifil y byddai hyn yn cael effaith oherwydd y cysylltiad â'r Swyddfa Dramor, fe wnaethant awgrymu y dylem ohirio cyhoeddi'r strategaeth ryngwladol. Ond gobeithiwn y bydd yn dod allan yn gynnar yn y flwyddyn newydd.
English: I think that's an incredibly disappointing answer, if I may say, Minister. You've been the Minister for international relations now for almost 12 months. It took you more than seven months to actually produce a draft strategy for consultation, and now you're telling us that you're going to delay the publication of the final strategy until the new year. You say it's because of the general election, and yet we've seen announcements from other members of the Welsh Government on matters that, frankly, are completely non-devolved, such as broadband just last week, and yet you say that you can't publish your own international strategy and therefore we can't hold you to account for your delivery against the priorities that you have set out. Now, if you're not able to share the strategy with us at the moment, perhaps you can tell us what your current thinking is as a Welsh Government with regard to the engagement that you propose having in the future with developing nations around the world.
Welsh: Credaf fod hwnnw'n ateb anhygoel o siomedig, os caf ddweud, Weinidog. Rydych wedi bod yn Weinidog cysylltiadau rhyngwladol ers bron i 12 mis bellach. Cymerodd fwy na saith mis i chi gynhyrchu strategaeth ddrafft ar gyfer ymgynghori, ac rydych yn dweud wrthym yn awr eich bod am ohirio cyhoeddi'r strategaeth derfynol tan y flwyddyn newydd. Rydych yn dweud mai'r etholiad cyffredinol yw'r rheswm am hynny, ac eto rydym wedi gweld cyhoeddiadau gan aelodau eraill o Lywodraeth Cymru ar faterion sydd, a dweud y gwir, heb eu datganoli o gwbl, fel band eang yr wythnos diwethaf, ac eto rydych yn dweud na allwch gyhoeddi eich strategaeth ryngwladol eich hun ac felly na allwn eich dwyn i gyfrif am eich cyflawniad yn erbyn y blaenoriaethau a nodwyd gennych. Nawr, os na allwch rannu'r strategaeth gyda ni ar hyn o bryd, efallai y gallwch ddweud wrthym beth yw eich syniadau cyfredol fel Llywodraeth Cymru ynglŷn â'r ymgysylltiad y bwriadwch ei gael yn y dyfodol gyda gwledydd sy'n datblygu ar draws y byd.
English: Thank you. Well, our work on the strategy and on what we're doing in the international arena has not stopped. We are being very active on lots and lots of different fronts. And if you look at just what we achieved in Japan, I think that will give you an example of how we are reaching out beyond Wales and making sure we take advantage of situations. We are very pleased that Wales now will be going to the European cup, and that will give us another opportunity for us to raise our profile internationally as well. The key thing that is most important for me is that, actually, this is not just about a Government international relations plan; this has got to be about everybody buying into this as much as possible so that we can really amplify our voice overseas. And in order to do that, what was crucial is to make sure we got the engagement right on developing the strategy. We've had over 110 responses in relation to our draft strategy and we have processed those now. By tomorrow, or the end of this week, we'll be publishing what those responses are. But that engagement is absolutely crucial, and that engagement in particular with developing countries is something that we have already undertaken in relation to the Wales for Africa project. But also, there's lots and lots of other work that we think we could be doing. But using our diaspora, as John was suggesting earlier, is an opportunity for us to reach back into some of those countries where we are keen to make further relationships.
Welsh: Diolch. Wel, nid yw ein gwaith ar y strategaeth a'r hyn a wnawn yn yr arena ryngwladol wedi dod i ben. Rydym yn weithgar iawn mewn llawer o wahanol feysydd. Ac os edrychwch ar yr hyn a gyflawnwyd gennym yn Japan yn unig, credaf y bydd hynny'n rhoi enghraifft i chi o sut rydym yn estyn allan y tu hwnt i Gymru ac yn sicrhau ein bod yn manteisio ar sefyllfaoedd. Rydym yn falch iawn y bydd Cymru'n mynd i bencampwriaeth Ewrop yn awr, a bydd hynny'n rhoi cyfle arall inni godi ein proffil yn rhyngwladol hefyd. Y peth allweddol sydd bwysicaf i mi yw nad mater sy'n ymwneud yn unig â chynllun cysylltiadau rhyngwladol y Llywodraeth yw hwn; mae'n rhaid iddo ymwneud â phawb yn ymrwymo gymaint â phosibl i hyn fel y gallwn godi ein llais yn uchel dramor. Ac er mwyn gwneud hynny, yr hyn sy'n hanfodol yw sicrhau ein bod yn ymgysylltu'n iawn wrth ddatblygu'r strategaeth. Rydym wedi cael dros 110 o ymatebion mewn perthynas â'n strategaeth ddrafft ac rydym wedi eu prosesu bellach. Erbyn yfory, neu ddiwedd yr wythnos hon, byddwn yn cyhoeddi beth yw'r ymatebion hynny. Ond mae'r ymgysylltiad hwnnw'n gwbl hanfodol, ac mae ymgysylltu â gwledydd sy'n datblygu yn enwedig yn rhywbeth rydym eisoes wedi'i wneud mewn perthynas â phrosiect Cymru o Blaid Affrica. Ond hefyd, mae llawer iawn o waith arall y credwn y gallem fod yn ei wneud. Ond mae defnyddio ein poblogaeth alltud, fel yr awgrymodd John yn gynharach, yn gyfle inni gysylltu â rhai o'r gwledydd lle rydym yn awyddus i wneud cysylltiadau pellach.