techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, the single performers list is an issue of some frustration for people in the national health service in Wales, and in Government too, in that we have done what we could and should do to make it easier for people to register in Wales. The challenge is the willingness of the Department of Health and NHS England to do the same on a reciprocal basis. So, actually, we make it easier for our doctors to practice over the border - it's really about their ability to do the same with us. And that's the honest challenge. There are times when I will stand up, and I'll say, 'This isn't perfect, I know we need to improve'. This absolutely is an area where the challenge is NHS England and the Department of Health doing their bit. When you talk about making it easier for doctors to come here, part of what makes it easier and better for doctors to come here is that there is a real acceptance within the profession about the nature of the conversation that we are having about the sort of relationships we want to have with doctors, whether in primary care or in secondary care. And, actually, it's the creation of that culture, more so than incentives in many ways, that is attracting doctors to come into Wales, and we want them to stay here. But the performers list is an absolutely an issue, and it's something that we are still continuing to persuade the Department for Health and NHS England to move on, to help all of us to recruit and retain doctors within the England and Wales systems.
Welsh: Wel, mae'r rhestr cyflawnwyr unigol yn fater sydd wedi peri cryn rwystredigaeth i bobl yn y gwasanaeth iechyd gwladol yng Nghymru, ac yn y Llywodraeth hefyd, gan ein bod wedi gwneud popeth y gallem ei wneud ac y dylem ei wneud i'w gwneud yn haws i bobl gofrestru yng Nghymru. Yr her yw parodrwydd yr Adran Iechyd a GIG Lloegr i wneud yr un peth ar sail gyfatebol. Felly, mewn gwirionedd, rydym yn ei gwneud yn haws i'n meddygon ymarfer dros y ffin - mae'n ymwneud mewn gwirionedd â'u gallu i wneud yr un peth gyda ni. A dyna'r her onest. Bydd yna adegau pan fyddaf yn sefyll ac yn dweud, 'Nid yw hyn yn berffaith, gwn fod angen i ni wella'. Mae hwn yn sicr yn faes lle mae'r her yn ymwneud â GIG Lloegr a'r Adran Iechyd yn chwarae eu rhan. Pan fyddwch yn siarad am ei gwneud yn haws i feddygon ddod yma, rhan o'r hyn sy'n ei gwneud yn haws ac yn well i feddygon ddod yma yw bod yna gydnabyddiaeth go iawn yn y proffesiwn o natur y sgwrs rydym yn ei chael ynglŷn â'r math o berthynas rydym am ei chael gyda meddygon, boed hynny mewn gofal sylfaenol neu mewn gofal eilaidd. Ac mewn gwirionedd, creu'r diwylliant hwnnw, yn fwy na chymhellion mewn nifer o ffyrdd, sy'n denu meddygon i Gymru, ac rydym am iddynt aros yma. Ond yn sicr, mae'r rhestr cyflawnwyr yn broblem, ac mae'n rhywbeth rydym yn dal i geisio perswadio'r Adran Iechyd a GIG Lloegr i weithredu yn ei chylch, er mwyn helpu pawb ohonom i recriwtio a chadw meddygon o fewn systemau Cymru a Lloegr.
English: I certainly welcome any signals - and there are positive signals - in terms of an improvement in the number of those choosing to come to work in Wales, and an increase in the number of those choosing to train as GPs, and the financial incentive can play a part in that. But developing expertise and having the support to develop expertise is also something that appeals to junior doctors. And knowing that our rural areas are facing a very real challenge in recruitment, does the Minister agree with me that there is real scope to use a new medical school in Bangor as a centre to develop expertise, which could become global in its significance in rural medicine specifically, in the primary and secondary sectors, and that that as an aim should be a reason to move quickly towards establishing medical education in Bangor?
Welsh: Rwy'n sicr yn croesawu unrhyw arwyddion - ac mae yna arwyddion positif - o welliant yn nifer y rhai sy'n dewis dod i weithio yng Nghymru, a chynnydd yn y nifer sy'n dewis hyfforddi i fod yn feddygon teulu. Ac mae cynnig cymhelliad ariannol yn gallu chwarae rhan yn hynny o beth. Ond mae datblygu arbenigedd, a chael cefnogaeth i ddatblygu'r arbenigedd yna, hefyd yn rhywbeth sydd yn apelio at feddygon ifanc. Ac o wybod bod ei'n hardaloedd gwledig ni yn wynebu her wirioneddol o ran recriwtio, a ydy'r Gweinidog yn cytuno efo fi bod sgôp gwirioneddol i ddefnyddio ysgol feddygol newydd ym Mangor fel canolfan i ddatblygu arbenigedd, a allai fod yn arbenigedd byd-eang mewn meddygaeth wledig yn benodol, a hynny yn y sector gofal cynradd ac eilaidd hefyd, ac y dylai hynny fel nod fod yn hwb i symud yn gyflym tuag at sefydlu addysg feddygol ym Mangor?
English: Diolch, Llywydd. Of course, Cabinet Secretary, one of the ways that we can attract more people into medicine is by ensuring that people have the opportunity to have a good work-life balance, and I'm quite sure that you will agree with me about the importance of ensuring good work-life balance for all workers in the NHS - a very stressful job at the best of times. The recent undertaking to attract more GPs into Wales has been successful, and I do praise you for that, and your Government. But we are still struggling to - [Interruption.] Yes, I'd write it down, too. It doesn't often happen, but I will give praise where it's due. But we are still struggling to attract physicians. The route from undergraduate to consultant physician can take over 15 years, and with such a time commitment, especially when you're starting out so young, an individual's career and their needs change. They might end up meeting the person of their dreams, marrying, children - the whole lot. That is a huge commitment to go straight from 18 to planning your life forward. What plans do you have to ensure that leadership and management pathways are open during these 15 years, and that there are opportunities for sabbaticals or for them to undertake some research, while still keeping on that very valuable training course? I think that would help to improve an offer that we could have here in Wales that might attract more people to us than other parts of the UK.
Welsh: Diolch, Llywydd. Wrth gwrs, Ysgrifennydd y Cabinet, un o'r ffyrdd y gallwn ddenu mwy o bobl i faes meddygaeth yw drwy sicrhau bod pobl yn cael cyfle i gael cydbwysedd bywyd a gwaith da, ac rwy'n eithaf sicr y byddwch yn cytuno â mi am bwysigrwydd sicrhau cydbwysedd bywyd a gwaith da i holl weithwyr y GIG - swydd anodd iawn ar y gorau. Mae'r ymrwymiad diweddar i ddenu mwy o feddygon teulu i Gymru wedi bod yn llwyddiannus, ac rwy'n rhoi clod i chi am hynny, a'ch Llywodraeth. Ond rydym yn dal i gael trafferth i - [Torri ar draws.] Ie, byddwn i'n gwneud nodyn ohono hefyd. Nid yw'n digwydd yn aml, ond byddaf yn rhoi clod pan fo'n ddyledus. Ond rydym yn dal i gael trafferth i ddenu meddygon. Gall y llwybr o fod yn fyfyriwr israddedig i fod yn feddyg ymgynghorol gymryd dros 15 mlynedd, a chydag ymrwymiad amser o'r fath, yn enwedig pan fyddwch yn dechrau arni mor ifanc, mae gyrfa unigolyn a'u hanghenion yn newid. Efallai y byddant yn cyfarfod â pherson eu breuddwydion, yn priodi, yn cael plant - y cwbl. Mae'n ymrwymiad mawr i fynd ati i gynllunio eich bywyd yn y dyfodol yn 18 oed. Pa gynlluniau sydd gennych i sicrhau bod llwybrau arweinyddiaeth a rheolaeth ar agor yn ystod y 15 mlynedd, a bod cyfleoedd am gyfnodau sabothol neu iddynt wneud gwaith ymchwil tra byddant yn dal i fod ar y cwrs hyfforddi gwerthfawr hwnnw? Rwy'n credu y byddai hynny'n helpu i wella cynnig a allai fod gennym yma yng Nghymru i ddenu mwy o bobl atom nag i rannau eraill o'r DU.
English: That's great news. The doctors have been saying this and the undergraduates have been saying this now for a number of years. So, I really hope that, this time, they are heard and those actions are taken. You mentioned, of course, that doctors like to move around. I understand that it's very difficult to track doctors who want to take a break or leave their training and decide to, perhaps after their core medical training, go out on locum for a few years. I think that these figures would be useful to establish what path those individuals follow, whether it's in this country, whether it's abroad or whether, in fact, they've decided to step away from front-line medicine because they can't get the work-life balance that they need. I've tried to investigate how we can track individuals who start training here in Wales. One way of doing this would be for every doctor to retain their national training number throughout their career. I understand that if they step out of training, they do have to surrender that national training number. I wonder if you might take this idea forward with the Welsh Deanery, because what we need is data. We need to know who's joined us, why they don't want to stay and where they've gone, because that way we can learn even more about what we need to do to ensure that we have the right offer in our NHS.
Welsh: Mae hynny'n newyddion gwych. Mae'r meddygon wedi bod yn dweud hyn ac mae'r israddedigion wedi bod yn dweud hyn ers nifer o flynyddoedd bellach. Felly, rwy'n gobeithio'n wir, y tro hwn, eu bod yn cael eu clywed a bod y camau hynny'n cael eu cymryd. Soniasoch, wrth gwrs, fod meddygon yn hoffi symud o gwmpas. Deallaf ei bod yn anodd iawn olrhain meddygon sydd eisiau cymryd seibiant neu sydd eisiau gadael eu hyfforddiant ac sy'n penderfynu gwneud gwaith locwm am rai blynyddoedd, efallai, ar ôl eu hyfforddiant meddygol craidd. Credaf y byddai'r ffigurau hyn yn ddefnyddiol i weld pa lwybr y mae'r unigolion hynny'n ei ddilyn, boed yn y wlad hon neu dramor neu os ydynt wedi penderfynu camu'n ôl mewn gwirionedd o feddygaeth rheng flaen am na allant gael y cydbwysedd bywyd a gwaith sydd ei angen arnynt. Rwyf wedi ceisio ymchwilio sut y gallwn olrhain unigolion sy'n dechrau hyfforddi yma yng Nghymru. Un ffordd o wneud hyn fyddai i bob meddyg gadw eu rhif hyfforddi cenedlaethol drwy gydol eu gyrfa. Rwy'n deall bod yn rhaid iddynt ildio'r rhif hyfforddiant cenedlaethol hwnnw os ydynt yn gadael eu hyfforddiant. Tybed a allech gyflwyno'r syniad hwn i Ddeoniaeth Cymru, gan mai'r hyn sydd ei angen arnom yw data. Mae angen i ni wybod pwy sydd wedi ymuno â ni, pam nad ydynt yn dymuno aros a lle maent wedi mynd, oherwydd yn y ffordd honno gallwn ddysgu rhagor eto am yr hyn sydd angen i ni ei wneud i sicrhau bod gennym y cynnig cywir yn ein GIG.
English: I know that you are going to be starting the nurse recruitment drive as well. I think the thing is that we can't do these in a linear order - we have to do them all in tandem because we have enormous gaps throughout the NHS. Recent statistics are very clear that we are only filling 49 per cent of placements for core medical training. We are running out of doctors in our NHS and they are going off on to locum or just leaving, or we simply don't have them. So, that means we've got a 51 per cent vacancy rate. I'd like you to consider addressing how we might be able to make up for that shortfall. Because, of course, on round 2, when we might fill up a few of those, first, we won't get all of the 51 per cent, because we would have got them the first time around, and, of course, secondly, we're getting people for whom Wales is not their first choice, which means they may be less likely to stay here in the long run. We're frankly getting people who may not have made the grade the first time around. So, we're having people who are not the top of their cohort and we want to grab all the excellent ones first if we possibly can. So, I wondered, Cabinet Secretary, if you can tell us what discussions you're having with organisations such as the hospital trust and the Royal College of Physicians, in order to increase the number of physicians that we can recruit to the Welsh NHS on that first and very important attempt - 51 per cent is a big, big shortfall.
Welsh: Rwy'n gwybod y byddwch yn dechrau'r ymgyrch recriwtio nyrsys hefyd. Rwy'n credu mai'r peth yw na allwn wneud hyn mewn trefn linol - mae'n rhaid i ni eu gwneud i gyd ar yr un pryd gan fod gennym fylchau enfawr yn y GIG drwyddo draw. Mae ystadegau diweddar yn glir iawn nad ydym ond yn llenwi 49 y cant o'r lleoliadau ar gyfer hyfforddiant meddygol craidd. Rydym yn mynd yn brin o feddygon yn ein GIG ac maent yn mynd i wneud gwaith locwm neu'n gadael, neu'n syml heb fod gennym. Felly, mae hynny'n golygu bod gennym gyfradd swyddi gwag o 51 y cant. Hoffwn i chi ystyried mynd i'r afael â sut y gallem wneud iawn am y diffyg hwnnw. Oherwydd, wrth gwrs, yn rownd 2, pan fyddwn efallai'n llenwi rhai o'r rheini, yn gyntaf, ni chawn y 51 y cant i gyd, gan y byddem wedi'u cael y tro cyntaf, ac wrth gwrs, yn ail, rydym yn cael pobl nad yw Cymru yn ddewis cyntaf iddynt, sy'n golygu y gallant fod yn llai tebygol o aros yma yn y tymor hir. A dweud y gwir, rydym yn cael pobl nad ydynt, o bosibl, wedi perfformio'n ddigon da y tro cyntaf. Felly, rydym yn cael pobl nad ydynt ar frig eu cohort, ac rydym yn awyddus i gael gafael ar y rhai rhagorol i gyd yn gyntaf os gallwn. Felly, Ysgrifennydd y Cabinet, roeddwn yn meddwl tybed a allwch ddweud wrthym pa drafodaethau rydych yn eu cael gyda sefydliadau fel yr ymddiriedolaeth ysbytai a Choleg Brenhinol y Meddygon, er mwyn cynyddu nifer y meddygon y gallwn eu recriwtio i GIG Cymru ar yr ymgais cyntaf a phwysig hwnnw - mae 51 y cant yn ddiffyg mawr iawn.
English: Diolch, Llywydd. Cabinet Secretary, we all know that early detection of cancer is vital to patient survival, which is why screening programmes are so important. If bowel cancer is diagnosed at the earlier stage, more than nine in 10 people will be successfully treated. Screening should reduce the number of people who die from the disease, which kills around 1,000 people in Wales each year. Many people find the current test too complicated, which is why I congratulate you for introducing the simpler and more accurate faecal immunochemical test - or FIT. Cabinet Secretary, can you please provide an update on how the roll-out of the new test is progressing?
Welsh: Diolch, Llywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, rydym i gyd yn gwybod bod canfod canser yn gynnar yn hanfodol i oroesiad claf, a dyna pam fod y rhaglenni sgrinio mor bwysig. Os ceir diagnosis o ganser y coluddyn ar gam cynharach, bydd mwy na naw o bob 10 o bobl yn cael eu trin yn llwyddiannus. Dylai sgrinio leihau nifer y bobl sy'n marw o'r clefyd, sy'n lladd tua 1,000 o bobl yng Nghymru bob blwyddyn. Mae llawer o bobl yn teimlo bod y prawf presennol yn rhy gymhleth, a dyna pam rwy'n eich llongyfarch am gyflwyno prawf imiwnogemegol ysgarthol sy'n symlach ac yn fwy cywir. Ysgrifennydd y Cabinet, a allwch roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni ynglŷn â sut y mae'r broses o gyflwyno'r prawf newydd yn dod yn ei blaen os gwelwch yn dda?
English: Thank you for that answer, Cabinet Secretary. Wales has opted to set a much higher sensitivity threshold for the FIT screening. While it is lower than the level set in England, it is double the level set in Scotland, and eight times higher than the threshold set elsewhere in Europe. Cancer Research UK state that the reason for the much higher threshold is due to the lack of endoscopy capacity here in Wales. Wales routinely sees around 1,000 patients waiting more than eight weeks for a colonoscopy. If we are to maximise the benefits of the FIT test, we must increase endoscopy capacity. Cabinet Secretary, what actions are you taking to increase capacity and will you consider lowering the FIT screening threshold once we have sufficient colonoscopy capacity?
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae Cymru wedi penderfynu gosod trothwy sensitifrwydd llawer uwch ar gyfer y prawf sgrinio imiwnogemegol ysgarthol. Er ei fod yn is na'r lefel a osodwyd yn Lloegr, mae'n ddwywaith y lefel a osodwyd yn yr Alban, ac wyth gwaith yn uwch na'r trothwy a osodwyd mewn mannau eraill yn Ewrop. Mae Ymchwil Canser y DU yn datgan mai'r rheswm dros y trothwy llawer uwch yw'r diffyg capasiti endosgopi yma yng Nghymru. Yn rheolaidd, mae oddeutu 1,000 o gleifion yn aros mwy nag wyth wythnos am golonosgopi yng Nghymru. Os ydym am fanteisio i'r eithaf ar y prawf imiwnogemegol ysgarthol, mae'n rhaid i ni gynyddu capasiti endosgopi. Ysgrifennydd y Cabinet, pa gamau rydych yn eu cymryd i gynyddu capasiti ac a wnewch chi ystyried gostwng y trothwy sgrinio imiwnogemegol ysgarthol pan fydd gennym ddigon o gapasiti colonosgopi?
English: I'm happy to deal with both parts of that. I'm certainly not aware that we set the threshold in the test on anything other than the evidence base on what is the right thing to do for patients. If she wants to write to me with specific issues that have been raised by Cancer Research for either myself or the Minister to respond, we'll happily do so. In terms of endoscopy capacity, we do know that we have a particular challenge in the south-east part of Wales, and we've actually made significant progress on reducing waits and improving capacity, but also improving quality at the same time, in west Wales, in mid Wales and in north Wales too. Our challenge is for south-east Wales, where most of these waits exist, in the Cardiff and Vale, Cwm Taf and Aneurin Bevan health board areas. And whilst they've made progress over the last year that has really been significant, there is still much more to do over the course of this year, and I expect them to make a real and significant difference again into the backlog they have, so we then have a much more sustainable system where people are seen within their target times.
Welsh: Rwy'n hapus i ymdrin â dwy ran y cwestiwn hwnnw. Yn sicr nid wyf yn ymwybodol ein bod yn gosod y trothwy yn y prawf ar ddim heblaw'r sylfaen dystiolaeth ynglŷn â'r peth iawn i'w wneud ar gyfer cleifion. Os yw hi eisiau ysgrifennu ataf gyda materion penodol sydd wedi'u codi gan Ymchwil Canser er mwyn i mi neu'r Gweinidog ymateb, byddem yn falch o wneud hynny. O ran capasiti endosgopi, gwyddom ein bod yn wynebu her benodol yn ardal de-ddwyrain Cymru, ac rydym wedi gwneud cynnydd sylweddol mewn gwirionedd yn lleihau amseroedd aros a gwella capasiti, ond gan wella ansawdd ar yr un pryd yn ogystal, yng ngorllewin Cymru, yng nghanolbarth Cymru ac yng ngogledd Cymru hefyd. Ein her yw de-ddwyrain Cymru, lle mae'r rhan fwyaf o'r amseroedd aros hir i'w gweld, yn ardaloedd byrddau iechyd Caerdydd a'r Fro, Cwm Taf ac Aneurin Bevan. Ac er eu bod wedi gwneud cynnydd gwirioneddol sylweddol dros y flwyddyn ddiwethaf, mae llawer mwy i'w wneud dros y flwyddyn hon, ac rwy'n disgwyl iddynt wneud gwahaniaeth gwirioneddol a sylweddol unwaith eto i'r ôl-groniad sydd ganddynt, fel y gallwn gael system lawer mwy cynaliadwy lle mae pobl yn cael eu gweld o fewn eu hamseroedd targed.
English: Thank you, Cabinet Secretary. Bowel cancer screening is offered to those aged between 60 and 74. Scotland has opted to screen those aged between 50 and 74. Bowel cancer can, however, strike at any age. A few weeks ago, we sadly lost a colleague to bowel cancer, and he was aged only 33. Cabinet Secretary, does your Government have any plans to offer routine FIT screening to those deemed to be at a higher risk of bowel cancer, whatever their age, and to roll out screening to the over-50s as they do in Scotland?
Welsh: Diolch i chi, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae sgrinio canser y coluddyn yn cael ei gynnig i bobl rhwng 60 a 74 oed. Mae'r Alban wedi penderfynu sgrinio pobl rhwng 50 a 74 oed. Fodd bynnag, mae canser y coluddyn yn gallu taro pobl o bob oed. Ychydig wythnosau yn ôl, yn anffodus, collasom gydweithiwr i ganser y coluddyn, ac yntau ond yn 33 oed. Ysgrifennydd y Cabinet, a oes gan eich Llywodraeth unrhyw gynlluniau i gynnig sgrinio imiwnogemegol ysgarthol rheolaidd i rai yr ystyrir bod eu risg o ddatblygu canser y coluddyn yn uwch, beth bynnag fo'u hoed, ac i gyflwyno sgrinio i bobl dros 50 oed fel y maent yn ei wneud yn yr Alban?
English: As I think I said in the second part of my first answer, we have to be led by the evidence, and if there is evidence that changing the age limit is the right thing to do, then you can expect the Government to do that. But what I don't think we can do is to set an arbitrary limit on age that is driven by a campaign that isn't supported by evidence. And that's really difficult, because I understand the emotion and the understandable impact for people that are outside the screening programme window but nevertheless acquire conditions including cancer. But I just don't think that any responsible Government is going to be able to say that it'll make a choice about running a national screening programme outside and without due regard for the evidence that exists on what to do with what we recognise are finite resources in the health service, and the real harm that is done potentially by screening for those who don't need it, as well as the real gain to be made by an appropriately resourced and high-quality screening programme undertaken across the country.
Welsh: Fel y dywedais yn ail ran fy ateb cyntaf, rwy'n credu, mae'n rhaid i ni gael ein harwain gan y dystiolaeth, ac os ceir tystiolaeth sy'n dangos mai newid y terfyn oedran yw'r peth iawn i'w wneud, yna gallwch ddisgwyl y bydd y Llywodraeth yn gwneud hynny. Ond nid wyf yn credu y gallwn osod terfyn mympwyol ar oedran wedi'i yrru gan ymgyrch os nad yw wedi'i gefnogi gan dystiolaeth. Ac mae hynny'n anodd iawn, oherwydd rwy'n deall yr emosiwn a'r effaith ddealladwy ar bobl nad ydynt wedi'u cynnwys yn y rhaglen sgrinio ond sydd, serch hynny, yn dioddef o gyflyrrau gan gynnwys canser. Ond nid wyf yn credu bod unrhyw Lywodraeth gyfrifol yn gallu dweud y bydd yn gwneud dewis ynglŷn â chynnal rhaglen sgrinio genedlaethol y tu allan i'r terfynau a heb ystyriaeth briodol i'r dystiolaeth sy'n bodoli ar beth i'w wneud â'r hyn rydym yn cydnabod eu bod yn adnoddau cyfyngedig yn y gwasanaeth iechyd, a'r niwed go iawn y gellid ei wneud drwy sgrinio rhai nad ydynt ei angen, yn ogystal â'r budd gwirioneddol sydd i'w gael o raglen sgrinio o ansawdd uchel, gydag adnoddau priodol, ar draws y wlad.
English: Our priority is to take a preventative approach to tackle childhood obesity. We do this through a range of approaches, including campaigns, programmes and legislation. Examples include our Active Journeys programme, the Healthy Child Wales programmes and Public Health Wales's 10 Steps to a Healthy Weight campaign.
Welsh: Ein blaenoriaeth yw mabwysiadu ymagwedd ataliol i fynd i'r afael â gordewdra ymysg plant. Rydym yn gwneud hyn drwy ddefnyddio amrywiaeth o ddulliau, gan gynnwys ymgyrchoedd, rhaglenni a deddfwriaeth. Mae enghreifftiau'n cynnwys ein rhaglen Teithiau Llesol, rhaglenni Plentyn Iach Cymru ac ymgyrch 10 Cam i Bwysau Iach Iechyd Cyhoeddus Cymru.
English: Thank you, Minister. The Cwm Taf health board area has the worst childhood obesity rates in Wales. Over one in four children in my constituency of Cynon Valley is obese, and, as well as posing health challenges, we know that this also impacts on both their social and educational lives. Innovative and inclusive practices like the daily mile can encourage healthy activity, and I know that you and the education Secretary wrote a letter to primary schools in January encouraging take-up of this. What progress has there been on this issue?
Welsh: Diolch yn fawr, Gweinidog. Ardal bwrdd iechyd Cwm Taf sydd â'r cyfraddau gwaethaf o ordewdra ymysg plant yng Nghymru. Mae mwy nag un o bob pedwar o blant yn fy etholaeth yng Nghwm Cynon yn ordew, ac yn ogystal â pheri heriau iechyd, gwyddom fod hyn yn effeithio hefyd ar eu bywydau cymdeithasol ac addysgol. Gall arferion arloesol a chynhwysol fel y filltir ddyddiol annog gweithgaredd iach, a gwn eich bod chi a'r Ysgrifennydd addysg wedi ysgrifennu llythyr at ysgolion cynradd ym mis Ionawr yn eu hannog i wneud hyn. Pa gynnydd a fu ar y mater hwn?