techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Yes. NHS Wales has plans in place to protect the health of the public. Specific guidance on the identification, isolation and testing for this virus has been communicated to all of our front-line staff. UK health Ministers, chief medical officers and public health agencies across the four nations are co-ordinating action together.
Welsh: Gwnaf. Mae gan GIG Cymru gynlluniau ar waith i amddiffyn iechyd y cyhoedd. Mae canllawiau penodol ar adnabod, ynysu a chynnal profion ar y firws hwn wedi eu darparu i'n holl staff rheng flaen. Mae Gweinidogion iechyd y DU, prif swyddogion meddygol ac asiantaethau iechyd cyhoeddus o'r pedair gwlad yn cydgysylltu camau gweithredu gyda'i gilydd.
English: Thank you, Minister. The threat we face from this new strain of coronavirus is of grave concern, and I am grateful that you have outlined the action your Government are taking to keep us safe. It is concerning that upwards of 5 million people are believed to have left Wuhan before the quarantine was put in place. Sadly, in the following weeks, we have seen this coronavirus outbreak spread, and the director of Public Health England has said that it is likely this deadly virus is already in the UK. We have to do all that we can to limit its impact on our already overstretched NHS. Minister, although we have no direct flights from China to Cardiff, both KLM and Qatar airlines offer flights. What assurances have you from the Dutch and Qatari Governments that they will screen all transit passengers? Unfortunately, this coronavirus has a long incubation period, so the real scale of the threat will become more apparent in the coming weeks. Minister, will you commit to giving this Chamber and, by extension, the wider public, regular oral updates as the situation develops? Thank you.
Welsh: Diolch, Weinidog. Mae'r bygythiad sy'n ein hwynebu yn sgil y math newydd hwn o coronafirws yn achos cryn bryder, ac rwy'n ddiolchgar eich bod wedi amlinellu'r camau y mae eich Llywodraeth yn eu cymryd i'n cadw'n ddiogel. Mae'n achos pryder y credir bod dros 5 miliwn o bobl wedi gadael Wuhan cyn i'r cwarantin gael ei roi ar waith. Yn anffodus, yn ystod yr wythnosau canlynol, rydym wedi gweld yr achos hwn o coronafirws yn lledaenu, ac mae cyfarwyddwr Iechyd Cyhoeddus Lloegr wedi dweud ei bod yn debygol fod y firws angheuol hwn eisoes wedi cyrraedd y DU. Mae'n rhaid inni wneud popeth a allwn i gyfyngu ar ei effaith ar ein GIG sydd eisoes o dan bwysau. Weinidog, er nad oes gennym unrhyw hediadau uniongyrchol o Tsieina i Gaerdydd, mae cwmnïau hedfan KLM a Qatar yn cynnig hediadau. Pa sicrwydd a gawsoch gan Lywodraethau'r Iseldiroedd a Qatar y byddant yn sgrinio'r holl deithwyr sy'n teithio ymlaen? Yn anffodus, mae gan y coronafirws hwn gyfnod magu hir, felly bydd gwir raddfa'r bygythiad yn dod yn fwy amlwg dros yr wythnosau nesaf. Weinidog, a wnewch chi ymrwymo i roi'r newyddion diweddaraf ar lafar yn rheolaidd i'r Siambr, a thrwy hynny, i'r cyhoedd yn ehangach wrth i'r sefyllfa ddatblygu? Diolch.
English: Thank you very much indeed, Minister. To be honest, you've answered most of the questions I was going to ask. I met the Secretary of State last week and he was very clear that there was big joint working going on and that it was going very well. My only question would be: does Wales have any emergency treatment centre planning in place, in case we get to a situation where this does develop further? And I would join you in urging people not to overly panic about this because we do not want to start a scare.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Weinidog. A dweud y gwir, rydych wedi ateb y rhan fwyaf o'r cwestiynau roeddwn am eu gofyn. Cyfarfûm â'r Ysgrifennydd Gwladol yr wythnos diwethaf a dywedodd yn glir iawn fod cryn dipyn o waith ar y cyd yn mynd rhagddo a'i fod yn mynd yn dda iawn. Fy unig gwestiwn fyddai: a oes gan Gymru unrhyw gynlluniau ar waith ar gyfer canolfan driniaeth frys, rhag ofn i ni gyrraedd sefyllfa lle mae hyn yn datblygu ymhellach? A buaswn yn ymuno â chi i annog pobl i beidio â chynhyrfu gormod am hyn gan nad ydym am godi bwganod.
English: Yes, in terms of most of the treatment, that's part of a network of work across the UK, both within Wales and outside, where people would be treated should they test positive. It's also worth pointing out that every single person tested in the United Kingdom to date has tested negative. So, we don't have a confirmed case anywhere within the United Kingdom, but I think in terms of the assurance, yes, we have got arrangements in place for treatment should there be a positive test regardless of where that person is within the UK, and Wales is absolutely part of those arrangements. In fact, that's part of the conversation that our chief medical officer has had and part of the conversation that UK Ministers wanted to be assured about in the last COBRA call that I took part in last week.
Welsh: Ie, o ran y rhan fwyaf o'r driniaeth, mae hynny'n rhan o rwydwaith o waith ledled y DU, yng Nghymru a thu hwnt, lle byddai pobl yn cael eu trin pe baent yn cael canlyniad positif. Mae'n werth nodi hefyd fod pob unigolyn a brofwyd yn y Deyrnas Unedig hyd yma wedi cael canlyniad negyddol. Felly, nid oes gennym achos wedi'i gadarnhau yn unman yn y Deyrnas Unedig, ond o ran y sicrwydd, oes, mae gennym drefniadau ar waith ar gyfer triniaeth pe baem yn gweld canlyniad positif, waeth ble fyddai'r unigolyn yn y DU, ac mae Cymru'n sicr yn rhan o'r trefniadau hynny. Mewn gwirionedd, mae hynny'n rhan o'r sgwrs a gafodd ein prif swyddog meddygol ac yn rhan o'r sgwrs roedd Gweinidogion y DU am gael sicrwydd yn ei chylch yn yr alwad COBRA ddiwethaf y cymerais ran ynddi yr wythnos diwethaf.
English: I am very concerned, as are some of my constituents, about the coronavirus. The death toll has climbed to 106, and the number of infections is now more than 4,500, and the virus has spread across China and to at least 16 countries. Now, I understand the feeling about no panic, but the one thing that I need to be sure of is that we have got contingency plans in place. I know that during the last swine flu concerns and that epidemic, there were some concerns where the Welsh Government had to very much rely on heavy support from the UK Government. In fact, I wouldn't downplay, really, the risk of the SARS virus, where I personally know of people who died with that virus and who nearly died with that virus. So, it's pretty serious stuff that we are actually discussing here today. This is almost a global emergency. There are 47 confirmed cases outside China, three of these being in France. Last week, when I became very concerned midweek, I submitted a written Assembly question to you - and I would like to thank Caroline Jones for bringing this up today because, as an institution, we should be discussing and debating this - asking what steps the Welsh Government is taking in response to the spread of coronavirus. I haven't received a response yet. I know that Rhun has mentioned about airports. I know that the primary and secondary care settings have been mentioned -
Welsh: Rwy'n bryderus iawn, fel rhai o fy etholwyr, am y coronafirws. Mae'r nifer o farwolaethau wedi codi i 106, ac mae nifer yr heintiau bellach yn fwy na 4,500, ac mae'r firws wedi lledu ar draws Tsieina ac i o leiaf 16 gwlad. Nawr, rwy'n deall y teimlad ynglŷn â pheidio â mynd i panig, ond yr un peth sy'n rhaid i mi fod yn sicr ohono yw bod gennym gynlluniau wrth gefn yn eu lle. Yn ystod y pryderon diwethaf ynghylch ffliw moch a'r epidemig hwnnw, gwn fod yna rai pryderon lle bu'n rhaid i Lywodraeth Cymru ddibynnu'n fawr ar gefnogaeth gan Lywodraeth y DU. Mewn gwirionedd, ni fuaswn yn bychanu risg y firws SARS, lle gwn yn bersonol am bobl a fu farw oherwydd y firws hwnnw ac a fu bron â marw oherwydd y firws hwnnw. Felly, rydym yn trafod pethau difrifol yma heddiw. Mae hwn bron â bod yn argyfwng byd-eang. Mae 47 o achosion wedi'u cadarnhau y tu allan i Tsieina, gyda thri o'r rhain yn Ffrainc. Yr wythnos diwethaf, pan ddechreuais bryderu'n fawr yn nghanol yr wythnos, cyflwynais gwestiwn ysgrifenedig y Cynulliad i chi - a hoffwn ddiolch i Caroline Jones am godi hyn heddiw, oherwydd fel sefydliad, dylem fod yn dadlau ac yn trafod hyn - yn gofyn pa gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd mewn ymateb i ymlediad y coronafirws. Nid wyf wedi derbyn ymateb eto. Gwn fod Rhun wedi sôn am feysydd awyr. Gwn fod y lleoliadau gofal sylfaenol ac eilaidd wedi cael eu crybwyll -
English: You don't need to provide a précis of what's been asked already, Janet Finch-Saunders. Please just ask your questions.
Welsh: Nid oes angen i chi ddarparu crynodeb o'r hyn a ofynnwyd eisoes, Janet Finch-Saunders. Gofynnwch eich cwestiynau.
English: My concerns, Minister, are that the virus seems to be spreading like a normal flu during its incubation period and before any symptoms appear. So, how do you think that we can help medical professionals and the public to become aware of this at the earliest symptoms? If and when a first case in the UK is confirmed, it will be announced as soon as possible by the chief medical officer of the affected country, and that will be followed by a statement from England's chief medical officer. So, I would like to hear again that you personally are actually in very frequent dialogue with the UK Government on this. Finally, you might be aware that the Chinese new year event in Swansea was cancelled over coronavirus fears. So, will you join with me in extending a message of support to the people of China and the Chinese people in Wales, and China, globally, on behalf of the National Assembly for Wales, if not the Welsh Government?
Welsh: Fy mhryderon, Weinidog, yw ei bod yn ymddangos bod y firws yn lledu fel ffliw arferol yn ystod ei gyfnod magu a chyn i unrhyw symptomau ymddangos. Felly, sut y credwch y gallwn helpu gweithwyr meddygol proffesiynol a'r cyhoedd i ddod yn ymwybodol o hyn pan geir y symptomau cynharaf? Os a phan fydd yr achos cyntaf yn y DU yn cael ei gadarnhau, bydd prif swyddog meddygol y wlad yr effeithir arni yn cyhoeddi hynny cyn gynted â phosibl, a bydd datganiad gan brif swyddog meddygol Lloegr yn dilyn hynny. Felly, hoffwn glywed eto eich bod chi'n bersonol yn cael trafodaethau cyson iawn ynglŷn â hyn gyda Llywodraeth y DU. Yn olaf, efallai eich bod yn ymwybodol fod digwyddiad i ddathlu'r flwyddyn newydd Tsieineaidd yn Abertawe wedi'i ganslo oherwydd ofnau ynglŷn â'r coronafirws. Felly, a wnewch chi ymuno â mi i anfon neges o gefnogaeth i bobl Tsieina a phobl Tsieineaidd yng Nghymru, a Tsieina yn fyd-eang, ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru, os nad Llywodraeth Cymru?
English: Thank you for the question. As you know, the health board is responsible for the provision of safe and sustainable healthcare for its local population, including timely access to emergency care services for those who need it.
Welsh: Diolch am eich cwestiwn. Fel y gwyddoch, mae'r bwrdd iechyd yn gyfrifol am ddarparu gofal iechyd diogel a chynaliadwy ar gyfer ei boblogaeth leol, gan gynnwys mynediad amserol at wasanaethau gofal brys i'r rhai sydd eu hangen.
English: Well, thank you for the questions, but the truth is, if you've read through the paper from the executive medical director about the challenges they face, he sets out that, if anything, the reasons and the rationale behind the programme have grown in number as opposed to receded. And I just don't accept that every indicator suggests that changing the footprint of services at this hospital will have the dire consequences that you've set out - far from it. The executive medical director sets out the need and the rationale to address the issue. Now, we're not talking about your view or my view as a politician. We're talking about the executive medical director with direct responsibility on the ground, and the ability for him and the whole team within that health board to do the right thing and to make choices based on the right service, and to provide the right quality and the safety of that service. And I think that, for politicians here, whether in my seat or any other, to try to demand that the health board continues running a service, where they are very clear that the safety of that service will be compromised if they don't make changes, is exactly the wrong thing to do.
Welsh: Wel, diolch am y cwestiynau, ond y gwir yw, os ydych chi wedi darllen drwy'r papur gan y cyfarwyddwr meddygol gweithredol am yr heriau y maent yn eu hwynebu, mae'n nodi, os rhywbeth, fod y rhesymau a'r sail resymegol wrth wraidd y rhaglen wedi tyfu yn eu nifer yn hytrach na lleihau. Ac nid wyf yn derbyn bod pob dangosydd yn awgrymu y bydd newid ôl-troed gwasanaethau yn yr ysbyty hwn yn cael y canlyniadau enbyd a nodwyd gennych - ddim o bell ffordd. Mae'r cyfarwyddwr meddygol gweithredol yn nodi'r angen a'r sail resymegol ar gyfer mynd i'r afael â'r mater. Nawr, nid ydym yn sôn am eich barn chi na fy marn i fel gwleidydd. Rydym yn sôn am y cyfarwyddwr meddygol gweithredol sydd â chyfrifoldeb uniongyrchol ar lawr gwlad, a'r gallu iddo ef a'r tîm cyfan o fewn y bwrdd iechyd hwnnw i wneud y peth iawn ac i wneud dewisiadau yn seiliedig ar y gwasanaeth cywir, ac i ddarparu'r ansawdd cywir a'r diogelwch ar gyfer y gwasanaeth hwnnw. Ac rwy'n credu ei bod hi'n gwbl anghywir i wleidyddion yma, yn fy sedd i neu unrhyw sedd arall geisio mynnu bod y bwrdd iechyd yn parhau i weithredu gwasanaeth, lle maent yn glir iawn y bydd diogelwch y gwasanaeth hwnnw'n cael ei beryglu os nad ydynt yn gwneud newidiadau.
English: Minister, during the south Wales programme, I and other Assembly Members and Members of Parliament campaigned together to successfully retain accident and emergency in the Royal Glamorgan Hospital. So, six years on, I again share the widespread concern at these new proposals to consider a number of options, including the possibility of downgrading or removal of A&E services. Now, short-term modifications to health service delivery to keep patients safe can, of course, be necessary and right, but I believe, in this case, it is vital that the Royal Glamorgan continues to offer a robust accident and emergency service well into the future. Now, whilst it's important to note that this review is driven by clinicians, and it's not about money, it is now six years since the south Wales programme, which was the starting point for the health board's review, and much has changed since then. There are now a complex number of factors in play, which need to be fully understood, including the challenge of recruiting consultants, the increased demand on blue-light services and the substantially increased demand on A&E, and the massive housing and growth of population in the immediate area around. So, I'm going to again ask the Minister to urgently intervene in this issue to commit to support a full review of the south Wales programme before any changes to A&E provision are considered.
Welsh: Weinidog, yn ystod rhaglen de Cymru, bûm yn ymgyrchu gydag Aelodau Cynulliad eraill ac Aelodau Seneddol i gadw gwasanaeth damweiniau ac achosion brys yn llwyddiannus yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg. Felly, chwe blynedd yn ddiweddarach, rwyf unwaith eto'n rhannu'r pryder cyffredinol ynghylch yr argymhellion newydd hyn i ystyried nifer o opsiynau, gan gynnwys y posibilrwydd o israddio neu gael gwared ar wasanaethau damweiniau ac achosion brys. Nawr, gallai fod yn angenrheidiol ac yn briodol i wneud addasiadau tymor byr i'r ddarpariaeth o wasanaethau iechyd er mwyn cadw cleifion yn ddiogel wrth gwrs, ond yn yr achos hwn, credaf ei bod yn hanfodol i Ysbyty Brenhinol Morgannwg barhau i gynnig gwasanaeth damweiniau ac achosion brys cadarn ymhell i'r dyfodol. Nawr, er ei bod yn bwysig nodi bod yr adolygiad hwn yn cael ei hyrwyddo gan glinigwyr, ac nad yw'n ymwneud ag arian, mae chwe blynedd bellach ers rhaglen de Cymru, sef y man cychwyn ar gyfer adolygiad y bwrdd iechyd, ac mae llawer wedi newid ers hynny. Erbyn hyn ceir nifer gymhleth o ffactorau, ac mae angen eu deall yn llawn, gan gynnwys yr her o recriwtio meddygon ymgynghorol, y galw cynyddol ar wasanaethau golau glas a'r cynnydd sylweddol yn y galw am wasanaethau damweiniau ac achosion brys, a'r cynnydd enfawr yn nifer y tai a'r twf yn y boblogaeth yn yr ardal gyfagos. Felly, rwy'n mynd i ofyn eto i'r Gweinidog ymyrryd ar frys yn y mater hwn i ymrwymo i gefnogi adolygiad llawn o raglen de Cymru cyn ystyried unrhyw newidiadau i'r ddarpariaeth damweiniau ac achosion brys.
English: Thank you, Llywydd. The Inspire! tutor awards are organised by Learning and Work Cymru and celebrate the work of dedicated tutors and mentors, who have encouraged people from all backgrounds and ages to achieve their potential. Behind every successful adult learner, there is an inspirational tutor or mentor. Daniel Dyboski-Bryant of Grŵp Llandrillo Menai has been teaching refugees and migrants, pioneering the use of virtual reality. Mary Murray has been on a mission to inspire adults in Torfaen to learn maths, her classes are always full and many have passed GCSE. Laura Wheeler in Cardiff delivers learning and support for young people in Llamau's Learning 4 Life programme, she has created a space where they feel safe and can tackle the issues affecting their lives. Philippa Gibson learnt Welsh as an adult, and has developed her skills to become a talented Welsh tutor in Cardigan and south Ceredigion. Rameh O'Sullivan at Cardiff Met is described as having the gift of awesomeness, many of her students are refugees and asylum seekers suffering from trauma, Rameh gives them hope to progress. And Suzanne McCabe delivers training and support for adults with autism in south Wales, and to businesses to support employees and customers with autism. This is our chance to say congratulations to all award winners and tutors throughout Wales, who continue to change lives. Thank you.
Welsh: Diolch, Lywydd. Trefnir y gwobrau Ysbrydoli! tiwtoriaid gan Dysgu a Gwaith Cymru ac maent yn dathlu gwaith tiwtoriaid a mentoriaid ymroddedig sydd wedi annog pobl o bob cefndir ac oedran i gyflawni eu potensial. Y tu ôl i bob oedolyn sy'n ddysgwr llwyddiannus, ceir tiwtor neu fentor sy'n ysbrydoli. Mae Daniel Dyboski-Bryant o Grŵp Llandrillo Menai wedi bod yn addysgu ffoaduriaid ac ymfudwyr, gan arloesi gyda'r defnydd o rith-wirionedd. Mae Mary Murray wedi bod ar genhadaeth i ysbrydoli oedolion yn Nhorfaen i ddysgu mathemateg, mae ei dosbarthiadau bob amser yn llawn ac mae nifer ohonynt wedi pasio TGAU. Mae Laura Wheeler yng Nghaerdydd yn darparu addysg a chefnogaeth i bobl ifanc yn rhaglen Dysgu i Fyw Llamau, ac mae wedi creu gofod lle maent yn teimlo'n ddiogel ac yn gallu mynd i'r afael â'r materion sy'n effeithio ar eu bywydau. Dysgodd Philippa Gibson Gymraeg fel oedolyn, ac mae wedi datblygu ei sgiliau i fod yn diwtor Cymraeg talentog yn Aberteifi a de Ceredigion. Disgrifiwyd Rameh O'Sullivan o Brifysgol Metropolitan Caerdydd fel rhywun aruthrol gyda llawer o'i myfyrwyr yn ffoaduriaid a cheiswyr lloches sy'n dioddef trawma, ac mae Rameh yn rhoi gobaith iddynt symud ymlaen. Ac mae Suzanne McCabe yn darparu hyfforddiant a chymorth i oedolion ag awtistiaeth yn ne Cymru, ac i fusnesau i gefnogi gweithwyr a chwsmeriaid sydd ag awtistiaeth. Dyma ein cyfle i longyfarch pob un o'r rhai a enillodd wobrau a thiwtoriaid ledled Cymru sy'n parhau i newid bywydau. Diolch.
English: Llongyfarchiadau mawr to Treorchy on winning the title of the UK's best high street. It's great that the hard work in this Rhondda town has been recognised, and I'm glad to be able to recognise it here in the Senedd too. Local traders have banded together with local councillors and other community figures to make things happen for themselves. The local chamber of commerce is thriving in a town where 80 per cent of the businesses are independent. Treorchy people have put their faith in the old Welsh maxim, ' Mewn undod mae nerth /In unity there is strength', the town centre is very well supported. People from all over the Rhondda and beyond use the town centre for shopping and for leisure, enabling Treorchy to become the thriving hub of commerce that it is. The absence of the dominance of big chains has been a major contributor to the success of the town. It's hard to deny the adverse impact that large chain stores can have on small businesses and town centres. Treorchy has shown what is possible for struggling town centres across Wales. I very much hope that other towns in the Rhondda and further afield can learn those lessons and thrive just as Treorchy is. Diolch yn fawr.
Welsh: Llongyfarchiadau mawr i Dreorci ar ennill teitl y stryd fawr orau yn y DU. Mae'n wych fod y gwaith caled yn y dref hon yn y Rhondda wedi cael ei gydnabod, ac rwy'n falch o allu ei gydnabod yma yn y Senedd hefyd. Daeth masnachwyr lleol at ei gilydd gyda chynghorwyr lleol a ffigurau cymunedol eraill i wneud i bethau ddigwydd drostynt eu hunain. Mae'r siambr fasnach leol yn ffynnu mewn tref lle mae 80 y cant o'r busnesau yn annibynnol. Mae pobl Treorci wedi rhoi eu ffydd yn yr hen ddihareb Gymraeg, Mewn undod mae nerth, mae canol y dref yn cael cefnogaeth dda iawn. Mae pobl o bob cwr o'r Rhondda a'r tu hwnt yn defnyddio canol y dref ar gyfer siopa a hamdden, gan alluogi Treorci i ddod yn ganolfan fasnach ffyniannus. Mae absenoldeb tra-arglwyddiaeth y cadwyni mawr wedi cyfrannu'n fawr at lwyddiant y dref. Mae'n anodd gwadu'r effaith andwyol y gall siopau cadwyn mawr ei chael ar fusnesau bach a chanol trefi. Mae Treorci wedi dangos beth sy'n bosibl i ganol trefi sy'n wynebu anawsterau ledled Cymru. Rwy'n mawr obeithio y gall trefi eraill yn y Rhondda a thu hwnt ddysgu'r gwersi hynny a ffynnu yn union fel y mae Treorci yn ei wneud. Diolch yn fawr.
English: My great-grandfather was a quarryman in Cilgwyn in Dyffryn Nantlle, so I'm very proud to support the bid to secure UNESCO world heritage site status for the slate-quarrying areas of north-west Wales. Growing up in Felinheli in the 1960s, I was highly aware of the decline of an industry that, at one time, sent slate to all parts of the world. The old dock had dilapidated, and now only the chimney stands in the middle of a housing estate. But it is very different in the quarrying areas of Arfon, just a few miles inland from the Menai strait. Here is one of the most dramatic post-industrial landscapes of the world, and last week the final nomination was presented to UNESCO. The aim is to recognise the quarrying landscape of the north west of Wales as a world heritage site. And if this bid is accepted, then the notable landscape of Llanberis, Bethesda, Dyffryn Nantlle and Blaenau Ffestiniog would share the same designation as the Taj Mahal and the Egyptian pyramids. Much work has already been done by the partners involved. As well as recognising our unique culture, heritage and language, having the status would open the door for sustainable tourism and high-quality opportunities for jobs across Gwynedd, bringing millions of pounds to the local economy. Best of luck to everyone as we move to the next stage of this project.
Welsh: Roedd fy hen daid i yn chwarelwr yn y Cilgwyn yn Nyffryn Nantlle. Felly, dwi'n falch iawn o gefnogi'r cais i sicrhau statws safle treftadaeth y byd UNESCO ar gyfer ardaloedd llechi gogledd-orllewin Cymru. Wrth dyfu i fyny yn y Felinheli yn y 1960au, mi o'n i'n ymwybodol iawn o ddirywiad diwydiant oedd, ar un adeg, yn anfon llechi i bob rhan o'r byd. Roedd yr hen gei yn y pentref yn flêr iawn, ac erbyn hyn dim ond yr hen simdde sydd ar ôl yng nghanol stad o dai. Ond mae hi yn wahanol iawn yn y dyffrynnoedd llechi yn Arfon, ychydig filltiroedd yn unig i mewn i'r tir o'r Fenai. Yma, mae un o dirluniau ôl-ddiwydiannol mwyaf dramatig y byd, a'r wythnos diwethaf fe gyflwynwyd yr enwebiad terfynol i UNESCO. Y nod ydy cydnabod tirlun chwareli gogledd-orllewin Cymru fel safle treftadaeth y byd. A petai'n cael ei dderbyn, byddai tirlun nodedig Llanberis, Bethesda, Dyffryn Nantlle a Blaenau Ffestiniog yn rhannu'r un dynodiad â'r Taj Mahal a phyramidiau'r Aifft. Mae llawer iawn o waith wedi cael ei wneud eisoes gan y partneriaid. Yn ogystal â chydnabod ein diwylliant, treftadaeth ac iaith unigryw, byddai cael y statws yn agor y drws ar gyfer twristiaeth cynaliadwy a chyfleon gwaith o ansawdd uchel ar draws Gwynedd, gan ddod â miliynau o bunnoedd i'r economi leol. Pob lwc wrth i bawb symud i'r cam nesaf o'r prosiect.