English: Wales's recycling rate has doubled over the last decade, from just under 30 per cent in 2006-07 to over 60 per cent in 2015-16. However, not everyone recycles, and there are also local authorities that are significantly behind the pace of change. The current 58 per cent target of Welsh Government was not met by Newport, Torfaen, and Blaenau Gwent in 2015 and 2016. I believe, therefore, that a deposit-return scheme, through which customers pay a small additional charge for cans and bottles and are paid back when they return the empties, will incentivise people who do not already recycle and, indeed, will introduce an element of resource saving into our economy. This scheme should be available for plastic cans and bottles as well as metal ones and glass ones. As well as increasing collection rates, deposit schemes provide a higher quality of material, which can then be refilled or recycled. Deposit schemes could also save local authorities money in the long-term through lowering the amount of household waste to be managed, reducing the need for sorting and disposal facilities, such as incinerators and landfill, and reducing the need for street cleaning. It's a particular concern that the marine environment around Wales is being very much degraded by the amount of plastics in our environment. The Marine Conservation Society has a petition before the Assembly currently and is supporting a journey by a clipper around the coast of Britain in August, which will be calling in Cardiff sometime in the month of August, called the Sea Dragon, and the purpose of the Sea Dragon is to collate data on plastic in our marine environment. This is citizen science at its very best, in co-ordination with universities. And any of us -
Welsh: Mae cyfradd ailgylchu Cymru wedi dyblu dros y degawd diwethaf, o ychydig o dan 30 y cant yn 2006-07 i dros 60 y cant yn 2015-16. Fodd bynnag, nid yw pawb yn ailgylchu, ac mae yna awdurdodau lleol hefyd sydd ar ei hôl hi'n sylweddol o ran cyflymder y newid. Ni lwyddodd Casnewydd, Torfaen, na Blaenau Gwent i gyrraedd targed presennol Llywodraeth Cymru o 58 y cant yn 2015 na 2016. Credaf, felly, y bydd cynllun dychwelyd blaendal, lle y mae cwsmeriaid yn talu tâl ychwanegol bychan am ganiau a photeli sy'n cael ei ad-dalu pan fyddant yn eu dychwelyd yn wag, yn cymell pobl nad ydynt eisoes yn ailgylchu ac yn wir, yn cyflwyno elfen o arbed adnoddau i'n heconomi. Dylai'r cynllun hwn fod ar gael ar gyfer caniau a photeli plastig yn ogystal â rhai metel a gwydr. Yn ogystal â chynyddu cyfraddau casglu, mae cynlluniau blaendal yn cynnig deunyddiau o safon uwch y gellir eu hail-lenwi neu eu hailgylchu. Gallai cynlluniau blaendal arbed arian i awdurdodau lleol hefyd yn y tymor hir drwy leihau gwastraff y cartref sydd angen ei reoli, a lleihau'r angen am gyfleusterau didoli a gwaredu, megis llosgyddion a thirlenwi, a lleihau'r angen i lanhau strydoedd. Mae'n bryder arbennig fod yr amgylchedd morol o amgylch Cymru yn dirywio'n fawr iawn o ganlyniad i'r holl blastig yn ein hamgylchedd. Mae gan y Gymdeithas Cadwraeth Forol ddeiseb ger bron y Cynulliad ar hyn o bryd ac mae'n cefnogi taith ar long hwyliau o'r enw Sea Dragon o amgylch arfordir Prydain ym mis Awst, a fydd yn galw yng Nghaerdydd rywbryd ym mis Awst, a phwrpas Sea Dragon yw casglu data ar blastig yn ein hamgylchedd morol. Dyma wyddoniaeth y dinesydd ar ei gorau, mewn cydgysylltiad â phrifysgolion. Ac mae unrhyw un ohonom -