English: This serious issue has been acknowledged by Ofgem in meetings with my officials. The local authority has actively explored funding remedial work with the energy suppliers who funded the original works. The Welsh Government hosted a round-table to discuss the issues between the local authority and the scheme administrator, Ofgem. Despite our best efforts, these has been unsuccessful, but we continue to press the case on behalf of the householders affected. In the meantime, our officials have been working hard with Bridgend County Borough Council. Last month, we received an outlined business case seeking financial support to repair the 104 owner-occupier homes. I understand it's the local authority's intention to project manage the reinstatement of the properties to a fit state, supported by funding from themselves and from Government. It's obviously not right that residents should have to meet the costs for remedial work. In some cases, the cost could be around £30,000 - a sum totally out of reach for some of the lowest income households in Wales. Unfortunately, I am yet to receive the advice from officials on the decision to fund the scheme based on the business case submitted, but I will, of course, update the Member and the Senedd when I do. However, he will be aware that the comprehensive spending review has been disappointing for Wales. This will mean taking difficult budget decisions that must be considered in the round. To be very clear, the works funded through a UK Government scheme failed to provide the necessary assurances and safeguards for home owners. I've been clear in my representations to the UK Government that it is their responsibility to make funding available for remedial works to be undertaken. The initial response from the UK Government suggested householders contact Citizens Advice for support. This is a clear dereliction of responsibility, and I wrote again to Lord Callanan on 29 September to push the case, but I have not yet had a response. I want nothing more than to resolve this terrible position for the 104 residents in Caerau let down by the UK Government scheme, and I am aware that other projects undertaken through this programme have experienced issues, not only in Wales, but also in England. When designed and installed correctly, external wall insulation is an effective measure to improve domestic thermal energy efficiency to support the people of Wales, but this will be of little comfort to the residents in Caerau, where significant improvements have been made across the sector to ensure the lessons of the past are put into practice. The lessons have indeed, as Huw suggested, helped shape similar home efficiency schemes in Wales since 2015, as we continue to invest in improving energy efficiency of existing homes in Wales, particularly the most energy inefficient homes, as we tackle the issues of climate change. It is very important that as we support homes to become more energy efficient, we focus on fabric-first and worst-first to reduce the impact of fuel poverty on households in Wales. Improving the energy efficiency of lower income homes is the most effective way we can support households to reduce their energy bills and help them out of fuel poverty. The same quality of service should have been offered to the residents of Caerau as is now available through our Warm Homes programme in Wales. Welsh Government has invested more than £394 million since 2011 through the Warm Homes programme to deliver energy efficiency improvements to more than 67,100 homes in Wales. It demonstrates significant progress has been made to improve the product and workmanship qualities since the Caerau scheme was developed, and includes steps to give assurance to both Government and householders. The introduction of the PAS 2030 and PAS 2035 standards in 2019 also makes a positive impact on the housing retrofit measures designed and installed. As we start the consultation on the next situation of our Warm Homes programme, it is imperative householders have the confidence that our scheme will deliver energy efficiency improvements that are designed and installed to the highest standard. Arrangements must, of course, be in place to ensure that, in the event things go wrong, despite our best endeavours, they are rectified swiftly without undue delay and stress for the householders. I expect to begin our consultation no later than the end of December, but I can share with Members now that it is my intention that the quality assurance arrangements introduced in PAS 2030 and 2035 will be at the core of the retrofit programmes. This Government is committed to delivering positive outcomes for people across Wales, driving up energy efficiency, driving down fuel bills and reducing carbon emissions. We believe that retrofitting draughty, cold homes is an important component of tackling fuel poverty and improving the well-being of our citizens. And as Huw rightly anticipated, I was delighted to recently announce further funding for our optimised retrofit programme. The £50 million being made available this year and a further £150 million over the next three years exemplifies our commitment to this most urgent agenda. The programme takes a test-and-learn approach to ways of decarbonising existing social homes. By working in this way and approaching our housing stock on a home-by-home basis, we can avoid repeating the mistakes of the past. The ORP will not only improve the energy efficiency and reduce the carbon footprint of the homes in its scope, but, in doing so, it will help ensure that the people who live there can be both warmer and save money. Importantly, the ORP and our evaluation of the smart energy data and impact of retrofit technologies will be used to provide critical proven concepts that can inform wider retrofit work across tenures. Remember, if we are to meet our carbon reduction targets, we need to help 1.4 million homes to decarbonise and be the most energy efficient they can be. Whilst we continue to invest in supporting social landlords and home owners through the optimised retrofit and Warm Homes programmes, we must not forget about the residents of Caerau. The situation they find themselves in, through no fault of their own, must be the absolute exception rather than any kind of rule. I hope our commitment to pursuing the UK Government for a fair response and determination to learn the lessons from this flawed Westminster scheme and our pursuit of a greener future in Wales, which puts well-being at the forefront of our decision making, gives the Member some comfort while my officials finalise their advice in response to the business case put forward by Bridgend County Borough Council. In the meantime, I urge him and other Members to make their views known as part of the forthcoming consultation. Through engagement and collaboration, we can make sure -
Welsh: Mae'r mater difrifol hwn wedi cael ei gydnabod gan Ofgem mewn cyfarfodydd gyda fy swyddogion. Mae'r awdurdod lleol wedi mynd ati i edrych ar ariannu gwaith adfer gyda'r cyflenwyr ynni a ariannodd y gwaith gwreiddiol. Cynhaliodd Llywodraeth Cymru gyfarfod bord gron i drafod y materion rhwng yr awdurdod lleol a gweinyddwr y cynllun, Ofgem. Er gwaethaf ein hymdrechion gorau, mae'r rhain wedi bod yn aflwyddiannus, ond rydym yn parhau i ddadlau'r achos ar ran y deiliaid tai yr effeithiwyd arnynt. Yn y cyfamser, mae ein swyddogion wedi bod yn gweithio'n galed gyda Chyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr. Y mis diwethaf, daeth achos busnes amlinellol i law'n gofyn am gymorth ariannol i atgyweirio'r 104 o gartrefi sy'n eiddo i berchen-feddianwyr. Rwy'n deall mai bwriad yr awdurdod lleol yw rheoli'r gwaith o adfer yr eiddo i gyflwr addas, drwy gymorth cyllid ganddynt eu hunain a chan y Llywodraeth. Mae'n amlwg nad yw'n iawn i breswylwyr orfod talu'r costau am gwaith adfer. Mewn rhai achosion, gallai'r gost fod oddeutu £30,000 - swm sydd ymhell y tu hwnt i gyrraedd rhai o'r aelwydydd incwm isaf yng Nghymru. Yn anffodus, nid wyf eto wedi cael cyngor gan swyddogion ar y penderfyniad i ariannu'r cynllun yn seiliedig ar yr achos busnes a gyflwynwyd, ond wrth gwrs, byddaf yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelod a'r Senedd pan fyddaf wedi'i gael. Fodd bynnag, fe fydd yn ymwybodol fod yr adolygiad cynhwysfawr o wariant wedi bod yn siomedig i Gymru. Bydd hyn yn golygu gwneud penderfyniadau cyllidebol anodd y bydd yn rhaid eu hystyried yn eu cyfanrwydd. I fod yn glir iawn, ni lwyddodd y gwaith a ariannwyd drwy gynllun Llywodraeth y DU ddarparu'r sicrwydd a'r mesurau diogelu angenrheidiol i berchnogion cartrefi. Rwyf wedi bod yn glir yn fy sylwadau i Lywodraeth y DU mai eu cyfrifoldeb hwy yw sicrhau bod cyllid ar gael ar gyfer gwaith adfer. Yn eu hymateb cychwynnol, awgrymodd Llywodraeth y DU y dylai deiliaid tai gysylltu â Cyngor ar Bopeth am gymorth. Dengys hyn eu bod yn esgeuluso eu cyfrifoldeb, ac ysgrifennais unwaith eto at yr Arglwydd Callanan ar 29 Medi i ddadlau'r achos, ond nid wyf wedi cael ymateb eto. Rwy'n awyddus iawn i ddatrys y sefyllfa ofnadwy hon i'r 104 o drigolion yng Nghaerau sydd wedi cael cam yn sgil y cynllun gan Lywodraeth y DU, ac rwy'n ymwybodol fod prosiectau eraill a gyflawnwyd drwy'r rhaglen hon wedi cael problemau, nid yn unig yng Nghymru, ond yn Lloegr hefyd. Pan gaiff ei ddylunio a'i osod yn gywir, mae inswleiddiad waliau allanol yn ffordd effeithiol o wella effeithlonrwydd ynni thermol domestig i gefnogi pobl Cymru, ond ni fydd hynny'n llawer o gysur i drigolion Caerau, lle gwnaed gwelliannau sylweddol ar draws y sector i sicrhau bod gwersi'r gorffennol yn cael eu dysgu. Mae'r gwersi, fel yr awgrymodd Huw, wedi helpu i lunio cynlluniau effeithlonrwydd ynni yn y cartref tebyg yng Nghymru ers 2015, wrth inni barhau i fuddsoddi yn y gwaith o wella effeithlonrwydd ynni cartrefi presennol yng Nghymru, yn enwedig y cartrefi mwyaf aneffeithlon o ran eu defnydd o ynni, wrth inni fynd i'r afael â newid hinsawdd. Wrth inni gynorthwyo cartrefi i fod yn fwy effeithlon o ran eu defnydd o ynni, mae'n bwysig iawn ein bod yn canolbwyntio ar adeiledd yn gyntaf, a'r gwaethaf eu byd yn gyntaf, i leihau effaith tlodi tanwydd ar aelwydydd yng Nghymru. Gwella effeithlonrwydd ynni cartrefi incwm is yw'r ffordd fwyaf effeithiol o gefnogi aelwydydd i leihau eu biliau ynni a'u helpu allan o dlodi tanwydd. Dylai'r un ansawdd gwasanaeth sydd bellach ar gael drwy ein rhaglen Cartrefi Clyd yng Nghymru fod wedi cael ei gynnig i drigolion Caerau. Mae Llywodraeth Cymru wedi buddsoddi mwy na £394 miliwn ers 2011 drwy'r rhaglen Cartrefi Clyd i sicrhau gwelliannau effeithlonrwydd ynni i fwy na 67,100 o gartrefi yng Nghymru. Mae'n dangos bod cynnydd sylweddol wedi'i wneud ar wella ansawdd cynnyrch a gwaith ers i gynllun Caerau gael ei ddatblygu, ac mae'n cynnwys camau i roi sicrwydd i'r Llywodraeth a deiliaid tai. Mae cyflwyno safonau PAS 2030 a PAS 2035 yn 2019 hefyd yn cael effaith gadarnhaol ar y mesurau ôl-osod tai sy'n cael eu cynllunio a'u gosod. Wrth inni ddechrau'r ymgynghoriad ar gam nesaf ein rhaglen Cartrefi Clyd, mae'n hanfodol fod gan ddeiliaid tai hyder y bydd ein cynllun yn cyflawni gwelliannau effeithlonrwydd ynni o'r safon uchaf o ran eu cynllun a'r gwaith o'u gosod. Wrth gwrs, mae'n rhaid i drefniadau fod ar waith i sicrhau, os bydd pethau'n mynd o chwith, er gwaethaf ein hymdrechion gorau, eu bod yn cael eu hunioni'n gyflym heb oedi a straen diangen i ddeiliaid tai. Rwy'n disgwyl y byddwn yn dechrau ein hymgynghoriad cyn diwedd mis Rhagfyr fan bellaf, ond gallaf rannu gyda'r Aelodau yn awr fy mod yn bwriadu sicrhau lle canolog yn y rhaglenni ôl-osod i'r trefniadau sicrhau ansawdd a gyflwynwyd yn PAS 2030 a 2035. Mae'r Llywodraeth hon wedi ymrwymo i sicrhau canlyniadau cadarnhaol i bobl ledled Cymru, gan wella effeithlonrwydd ynni, lleihau biliau tanwydd a lleihau allyriadau carbon. Credwn fod ôl-osod cartrefi oer a drafftiog yn elfen bwysig o fynd i'r afael â thlodi tanwydd a gwella lles ein dinasyddion. Ac fel y rhagwelodd Huw yn gywir, roeddwn yn falch iawn o gyhoeddi cyllid pellach yn ddiweddar ar gyfer ein rhaglen ôl-osod er mwyn optimeiddio. Mae'r £50 miliwn sydd ar gael eleni a £150 miliwn arall dros y tair blynedd nesaf yn dangos ein hymrwymiad i'r agenda hollbwysig hon. Mae'r rhaglen yn mabwysiadu dull profi a dysgu o gyflawni ffyrdd o ddatgarboneiddio cartrefi cymdeithasol sy'n bodoli eisoes. Drwy weithio fel hyn ac edrych ar ein stoc dai ar sail cartrefi unigol, gallwn osgoi ailadrodd camgymeriadau'r gorffennol. Bydd y rhaglen ôl-osod er mwyn optimeiddio yn gwella effeithlonrwydd ynni ac yn lleihau ôl troed carbon y cartrefi, ac wrth wneud hynny, bydd yn helpu i sicrhau bod y bobl sy'n byw yno yn gynhesach ac yn arbed arian. Yn bwysig, defnyddir y rhaglen ôl-osod er mwyn optimeiddio a'n gwerthusiad o ddata ynni clyfar ac effaith technolegau ôl-osod i ddarparu cysyniadau a brofwyd yn feirniadol a all lywio gwaith ôl-osod ehangach ar draws deiliadaethau. Cofiwch, os ydym am gyrraedd ein targedau lleihau carbon, mae angen inni helpu 1.4 miliwn o gartrefi i ddatgarboneiddio a bod mor effeithlon ag sy'n bosibl o ran eu defnydd o ynni. Tra'n bod yn parhau i fuddsoddi yn y gwaith o gefnogi landlordiaid cymdeithasol a pherchnogion cartrefi drwy'r rhaglen ôl-osod er mwyn optimeiddio a Cartrefi Clyd, rhaid inni beidio ag anghofio am drigolion Caerau. Mae'n rhaid i'r sefyllfa y maent ynddi, a hynny heb unrhyw fai arnynt hwy eu hunain, fod yn eithriad llwyr yn hytrach na sefyllfa sy'n gyffredin mewn unrhyw fodd. Rwy'n gobeithio y bydd ein hymrwymiad i fynd ar drywydd Llywodraeth y DU i gael ymateb teg a phenderfyniad i ddysgu gwersi o'r cynllun diffygiol hwn gan San Steffan a'n gwaith ar sicrhau dyfodol gwyrddach yng Nghymru, sy'n gwneud llesiant yn flaenoriaeth yn ein penderfyniadau, yn rhoi rhywfaint o gysur i'r Aelod tra bo fy swyddogion yn cwblhau eu cyngor mewn ymateb i'r achos busnes a gyflwynwyd gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr. Yn y cyfamser, rwy'n ei annog ef a'r Aelodau eraill i fynegi eu barn yn rhan o'r ymgynghoriad sydd ar y ffordd. Drwy ymgysylltu a chydweithio, gallwn sicrhau -