English: I welcome the opportunity to take part in this debate. It is one of the most important pieces of legislation, I think, that this Senedd will scrutinise. It not only shapes the future of Welsh farming, but our natural heritage, economy and culture, and particularly in mid and west Wales, so we need to get it right. I'm pleased to support the ETRA committee's recommendations and agree the general principles and to proceed to Stage 2, but - and there is a 'but' - I do have to make three points, and some of them have been made. The Bill does establish sustainable land management as the framework, and that's been alluded to, but what does that really mean? If we look at, for example, the intensive poultry units that I've mentioned many, many times, and the real concerns of the Landworkers' Alliance Cymru and Sustainable Food Knighton, who will be here next week, what difference will this make to that proliferation of intensive poultry units, for example? There are 150 there already, housing an estimated 10 million chickens, and I think we ought to have a moratorium until we've looked at the damage that that has done. Jenny Rathbone did mention antimicrobial resistance, and when you're mass-producing things like chicken, then there is a real possibility that that will leach into the population, and we all know that there are worldwide issues with antibiotics for people and their effectiveness. The Wildlife Trusts Wales has warned that life in the River Wye is silently slipping away. So, what will this Bill do to address those environmental concerns, of which I've just given you some examples? So, the second point is transitional plans for financial support. Given my first point, ironically, it's a bit like the chicken and the egg. Wales Environment Link and others argue that, without a deadline on basic payments, we cannot successfully transition to the sustainability scheme. The farming unions and others, on the other hand, argue that without the stability of the basic payment schemes, we cannot successfully transition to the sustainability scheme. So, which is it? I do appreciate that you'll be consulting on it, but can you reveal your thinking, Minister? Are you considering a gradual tapering, for example, as suggested by the RSPB? And thirdly, I want to raise the issue of public access. The pandemic did bring to the fore the importance and also limitations of public access to green and blue, in the case of our waterways and spaces. So, I wholly support Wales Environment Link's proposal to strengthen these provisions in the Bill. 'This land is your land', the song goes, but, at the moment, too much of it is inaccessible or off-limits. In respect of the recent High Court judgment on wild camping on Dartmoor, the UK Labour Party said it would pass a right to roam Act. Is that something the Minister has reflected on in the context of developing this Bill to the next stages?
Welsh: Rwy'n croesawu'r cyfle i gymryd rhan yn y ddadl hon. Mae'n un o'r darnau pwysicaf o ddeddfwriaeth, rwy'n credu, y bydd y Senedd yma yn craffu arno. Nid yn unig mae'n llunio dyfodol ffermio Cymru, ond ein treftadaeth naturiol, ein heconomi a'n diwylliant, ac yn arbennig yn y canolbarth a'r gorllewin, felly mae angen i ni wneud pethau'n iawn. Rwy'n falch o gefnogi argymhellion pwyllgor ETRA a chytuno ar yr egwyddorion cyffredinol ac i fynd ymlaen i Gyfnod 2, ond - ac mae yna 'ond' - mae'n rhaid i mi wneud tri phwynt, ac mae rhai ohonyn nhw wedi eu gwneud. Mae'r Bil yn sefydlu rheoli tir cynaliadwy fel y fframwaith, a chyfeiriwyd at hynny, ond beth mae hynny'n ei olygu mewn gwirionedd? Os edrychwn ni ar, er enghraifft, yr unedau dofednod dwys yr ydw i wedi eu crybwyll lawer, lawer gwaith, a phryderon gwirioneddol Cynghrair Gweithwyr y Tir Cymru a Bwyd Cynaliadwy Trefyclo, a fydd yma'r wythnos nesaf, pa wahaniaeth fydd hyn yn ei wneud i'r llu hwnnw o unedau dofednod dwys, er enghraifft? Mae 150 yno'n barod, gan gartrefu tua 10 miliwn o ieir, ac rwy'n credu y dylen ni gael moratoriwm nes ein bod ni wedi edrych ar y difrod y mae hynny wedi'i wneud. Fe wnaeth Jenny Rathbone sôn am ymwrthedd gwrthficrobaidd, a phan fyddwch chi'n masgynhyrchu pethau fel cyw iâr, yna mae posibilrwydd gwirioneddol y bydd hynny'n treiddio i'r boblogaeth, ac rydym ni i gyd yn gwybod bod problemau byd-eang gyda gwrthfiotigau i bobl a'u heffeithiolrwydd. Mae Ymddiriedolaethau Bywyd Gwyllt Cymru wedi rhybuddio bod bywyd yn Afon Gwy yn diflannu'n dawel. Felly, beth fydd y Bil hwn yn ei wneud i fynd i'r afael â'r pryderon amgylcheddol hynny, yr wyf newydd roi rhai enghreifftiau i chi ohonyn nhw? Felly, yr ail bwynt yw cynlluniau pontio ar gyfer cymorth ariannol. O ystyried fy mhwynt cyntaf, yn eironig, mae ychydig fel yr iâr a'r wy. Mae Cyswllt Amgylchedd Cymru ac eraill yn dadlau na allwn ni bontio i'r cynllun cynaliadwyedd yn llwyddiannus heb ddyddiad terfyn ar daliadau sylfaenol. Mae'r undebau amaeth ac eraill, ar y llaw arall, yn dadlau na allwn ni bontio'n llwyddiannus i'r cynllun cynaliadwyedd heb sefydlogrwydd y cynlluniau taliadau sylfaenol. Felly, pa un yw hi? Rwy'n sylweddoli y byddwch yn ymgynghori ar hyn, ond a allwch chi ddatgelu eich ffordd o feddwl, Gweinidog? Ydych chi'n ystyried newid graddol, er enghraifft, fel yr awgrymir gan yr RSPB? Ac yn drydydd, hoffwn godi mater mynediad i'r cyhoedd. Amlygodd y pandemig bwysigrwydd a hefyd cyfyngiadau mynediad y cyhoedd i fannau gwyrdd a glas, yn achos ein dyfrffyrdd a'n tiroedd glas. Felly, rwy'n llwyr gefnogi cynnig Cyswllt Amgylchedd Cymru i gryfhau'r darpariaethau hyn yn y Bil. 'Mae'r wlad hon yn eiddo i ti â mi', ebe'r gân, ond, ar hyn o bryd, mae gormod ohono'n anhygyrch neu'n waharddedig. O ran dyfarniad diweddar yr Uchel Lys ar wersylla gwyllt ar Dartmoor, dywedodd Plaid Lafur y DU y byddai'n pasio Deddf hawl i grwydro. Ydy hynny'n rhywbeth mae'r Gweinidog wedi myfyrio arno yng nghyd-destun datblygu'r Bil hwn i'r cyfnodau nesaf?