English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I was pleased yesterday to introduce the Public Health (Wales) Bill, with its explanatory memorandum, to the National Assembly for Wales. The Bill affirms this Welsh Government's continuing commitment to taking a lead on public health and doing the maximum we can to further improve and protect the health of people in Wales. We know the public health challenges we face are constantly evolving and becoming increasingly complex. Tackling them requires a comprehensive and multi-faceted response. While legislation has an important and proven role, it cannot bring about all the improvements and protections we want to see on its own. Instead, it forms one intrinsic part of a broader agenda - an agenda which includes our work across the breadth of Government to address the causes of ill health, as well as our tailored public health services, programmes, policies and campaigns. Taken together, they all make a cumulative positive contribution, helping us to prevent avoidable harm and reach our aspirations for a healthy and active Wales, and all closely linked to the principles of prudent healthcare. While a single piece of legislation cannot be a panacea to resolve all public health challenges, it can make a very positive and practical difference. That is what this Bill seeks to achieve. It takes action in a number of specific areas for the benefit of particular groups within society as well as for communities as a whole. Apart from a small number of minor technical changes, the Bill contains the provisions originally considered by the previous Assembly, including those agreed at the amending stages. The only exception is the removal of the provisions that would have restricted the use of nicotine inhaling devices in some public places. This step has been taken in recognition of the need to build consensus across this Assembly and to ensure that the numerous benefits that the Bill seeks to deliver for Wales can be realised. The Bill covers a number of important public health issues. It creates a distinct smoke-free regime for Wales, with the existing restrictions on smoking in enclosed public places and workplaces extended to cover school grounds, hospital grounds and public playgrounds - a change intended to benefit children, patients and visitors. It also allows for further settings to be made smoke-free in the future if certain conditions are satisfied and if supported by this Assembly. The Bill supports the existing protections for children and young people, preventing them from getting hold of tobacco and nicotine products by the creation of a national register of retailers of these products, and a new offence of knowingly handing over tobacco or nicotine products to under-18s. These important measures will help enforcement authorities carry out their responsibilities more effectively and further protect children from harm. The Bill creates a mandatory licensing system for practitioners who carry out special procedures - acupuncture, body piercing, electrolysis and tattooing - helping to protect people who choose to have these procedures from the potential harm that can happen if they are poorly carried out. The Bill also prohibits the intimate body piercing of children under 16, providing another important protection for our young people. While some actions in the Bill are intended to benefit specific groups, others will benefit whole communities. First, by requiring public bodies to carry out health impact assessments in certain circumstances, we will help ensure that, before key decisions are made, they are informed by a full consideration of their potential effects on physical and mental health and well-being. Second, communities will benefit from the proposed changes to the way pharmaceutical services are planned in Wales to better meet the needs of local communities. And third, communities will benefit from the improved planning of provision and access to toilets for use by the public - an issue that affects everyone but which has particular public health resonance for certain groups. The Bill has of course already benefited from extensive consultation over a number of years and from detailed scrutiny during the fourth Assembly. The process of scrutiny has already directly strengthened the Bill in a number of ways. It led to extending the smoke-free regime to the new settings of school grounds, hospital grounds and public playgrounds. It strengthened the Bill by protecting children from the specific health harms that can be caused by tongue piercings, and it directly led to the inclusion of important provisions about health impact assessments. Nonetheless, I am sure that the Bill will benefit from further rigorous scrutiny on a range of issues and from discussion on points of detail. So, I look forward to the scrutiny process that will now follow and to the constructive engagement of the many organisations who will have an interest in making this Public Health (Wales) Bill a success, and in maximising the benefits of the legislation for the people of Wales.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Roeddwn yn falch ddoe o gyflwyno Bil Iechyd y Cyhoedd (Cymru), ynghyd â'i femorandwm esboniadol, i Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Mae'r Bil yn cadarnhau ymrwymiad parhaus Llywodraeth Cymru i gymryd yr awenau o ran iechyd y cyhoedd a gwneud popeth yn ein gallu i wella a diogelu mwy ar iechyd pobl yng Nghymru. Rydym yn gwybod bod yr heriau iechyd y cyhoedd yr ydym yn eu hwynebu yn esblygu'n gyson ac yn dod yn fwyfwy cymhleth. Mae angen ymateb cynhwysfawr ac amlochrog i fynd i'r afael â nhw. Er bod gan ddeddfwriaeth swyddogaeth bwysig a phendant, ni all gyflawni yr holl welliannau ac amddiffyniadau yr ydym yn dymuno eu gweld ar ei phen ei hun. Yn hytrach, mae'n un rhan annatod o agenda ehangach - agenda sy'n cynnwys ein gwaith ni ar draws ehangder y Llywodraeth i fynd i'r afael â'r hyn sy'n achosi afiechyd, yn ogystal â'n gwasanaethau iechyd cyhoeddus, ein rhaglenni, ein polisïau a'n hymgyrchoedd pwrpasol. Gyda'i gilydd, maent yn gwneud cyfraniad cadarnhaol cronnus, ac yn ein helpu i atal niwed y gellir ei osgoi a gwireddu ein dyheadau ar gyfer Cymru iach ac egnïol, ac mae pob un ohonynt yn cysylltu'n agos ag egwyddorion gofal iechyd darbodus. Er na all un darn o ddeddfwriaeth ateb pob problem a datrys holl heriau iechyd y cyhoedd, gall wneud gwahaniaeth cadarnhaol ac ymarferol iawn. Dyna'r hyn y mae'r Bil hwn yn ceisio ei gyflawni. Mae'n cymryd camau mewn nifer o feysydd penodol er lles grwpiau penodol yn y gymdeithas, yn ogystal ag ar gyfer cymunedau yn eu cyfanrwydd. Ar wahân i nifer fechan o fân newidiadau technegol, mae'r Bil yn cynnwys y darpariaethau a ystyriwyd yn wreiddiol gan y Cynulliad blaenorol, gan gynnwys y rhai a dderbyniwyd yn ystod y cyfnod diwygio. Yr unig eithriad yw cael gwared ar y darpariaethau a fyddai wedi cyfyngu ar y defnydd o ddyfeisiau mewnanadlu nicotin mewn rhai mannau cyhoeddus. Mae'r cam wedi ei gymryd i gydnabod yr angen i greu consensws ar draws y Cynulliad hwn ac i sicrhau y gellir gwireddu'r amryfal fanteision y mae'r Bil hwn yn ceisio'u cyflawni dros Gymru. Mae'r Bil yn ymdrin â nifer o faterion iechyd y cyhoedd pwysig. Mae'n creu trefn ddi-fwg amlwg ar gyfer Cymru, ac mae'r cyfyngiadau presennol ar ysmygu mewn mannau cyhoeddus caeedig a gweithleoedd wedi'u hymestyn i gynnwys tir ysgolion, tir ysbytai a meysydd chwarae cyhoeddus - newid y bwriedir iddo gynnig budd i blant, cleifion ac ymwelwyr. Mae hefyd yn caniatáu ar gyfer gwneud lleoliadau pellach yn rhai di-fwg yn y dyfodol os caiff amodau penodol eu bodloni ac os cânt eu cefnogi gan y Cynulliad hwn. Mae'r Bil yn cefnogi'r amddiffyniadau presennol ar gyfer plant a phobl ifanc, gan eu hatal rhag cael gafael ar gynhyrchion tybaco a nicotin trwy greu cofrestr genedlaethol o fanwerthwyr y cynhyrchion hyn, a thrwy greu trosedd newydd, sef rhoi cynhyrchion tybaco neu nicotin yn fwriadol i bobl dan 18 oed. Bydd y mesurau pwysig hyn yn helpu awdurdodau gorfodi i gyflawni eu cyfrifoldebau yn fwy effeithiol a gwneud mwy i ddiogelu plant rhag niwed. Mae'r Bil yn creu system drwyddedu orfodol ar gyfer ymarferwyr sy'n cynnal triniaethau arbennig - aciwbigo, tyllu'r corff, electrolysis a thatŵio - gan helpu i amddiffyn pobl sy'n dewis cael y triniaethau hyn rhag y posibilrwydd o niwed a all ddigwydd os cânt eu cynnal mewn ffordd wael. Mae'r Bil hefyd yn gwahardd rhoi twll mewn rhan bersonol o gorff plentyn dan 16 oed, gan ddarparu amddiffyniad pwysig arall ar gyfer ein pobl ifanc. Er y bwriedir i rai camau gweithredu yn y Bil gynnig budd i grwpiau penodol, bydd eraill o fudd i gymunedau cyfan. Yn gyntaf, drwy fynnu bod cyrff cyhoeddus yn cynnal asesiadau effaith ar iechyd mewn rhai amgylchiadau, byddwn yn helpu i sicrhau, cyn i benderfyniadau allweddol gael eu gwneud, eu bod wedi'u hysbysu gan ystyriaeth lawn o'u heffeithiau posibl ar iechyd a lles corfforol a meddyliol. Yn ail, bydd cymunedau yn elwa ar y newidiadau arfaethedig i'r ffordd y caiff gwasanaethau fferyllol eu cynllunio yng Nghymru, er mwyn diwallu anghenion cymunedau lleol yn well. Ac yn drydydd, bydd cymunedau yn elwa ar wella'r gwaith o gynllunio darpariaeth a mynediad i doiledau i'w defnyddio gan y cyhoedd - mater sy'n effeithio ar bawb, ond sydd ag arwyddocâd arbennig o ran iechyd y cyhoedd ar gyfer grwpiau penodol. Wrth gwrs, mae'r Bil eisoes wedi elwa ar broses ymgynghori helaeth dros nifer o flynyddoedd ac ar graffu manwl yn ystod y Pedwerydd Cynulliad. Mae'r broses o graffu eisoes wedi cryfhau'r Bil yn uniongyrchol mewn nifer o ffyrdd. Arweiniodd at ymestyn y drefn ddi-fwg i'r lleoliadau newydd, sef tiroedd ysgolion, tiroedd ysbytai a meysydd chwarae cyhoeddus. Cryfhaodd hyn y Bil drwy amddiffyn plant rhag y niwed iechyd penodol y gall tyllu'r tafod ei achosi, ac arweiniodd yn uniongyrchol at gynnwys darpariaethau pwysig am asesiadau effaith ar iechyd. Serch hynny, rwyf yn siŵr y bydd y Bil yn elwa ar graffu trwyadl pellach ar amrywiaeth o faterion ac ar drafodaeth am fanylion penodol. Felly, edrychaf ymlaen at y broses graffu a fydd yn dilyn yn awr, ac at yr ymgysylltiad adeiladol â'r amryw sefydliadau a fydd â diddordeb mewn gwneud y Bil Iechyd y Cyhoedd (Cymru) hwn yn llwyddiant, ac at sicrhau'r manteision mwyaf posibl yn sgil y ddeddfwriaeth hon ar gyfer pobl Cymru.