techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: First Minister, data related to the number of deaths due to COVID in care homes shows that, in Wales, COVID-19 was the second leading cause of death in male and female care home residents in both the first and second waves of the pandemic. Given that winter and, indeed, the flu season are fast approaching, I am sure that many people will be worried about the safety of elderly and vulnerable people, especially if we see another deadly COVID-19 strain emerge. Given that the Welsh Government has declined to have a Wales-only COVID inquiry, I'm keen to know what evidence and data analysis this Government has subsequently used to develop its strategic plan for care and nursing homes, going forward, and how you have used this analysis to develop plans for the safe transfer of residents to and from care accommodation, the safe treatment and care that they receive whilst in care, and what measures have been put in place to prevent and control future outbreaks. Thank you.
Welsh: Prif Weinidog, mae data sy'n gysylltiedig â nifer y marwolaethau o ganlyniad i COVID mewn cartrefi gofal yn dangos, yng Nghymru, mai COVID-19 oedd yr ail brif achos o farwolaeth ymhlith preswylwyr cartrefi gofal gwrywaidd a benywaidd yn ystod ton gyntaf ac ail don y pandemig. O gofio bod y gaeaf ac, yn wir, tymor y ffliw yn prysur agosáu, rwy'n siŵr y bydd llawer o bobl yn poeni am ddiogelwch pobl oedrannus ac agored i niwed, yn enwedig os gwelwn ni straen COVID-19 marwol arall yn dod i'r amlwg. O gofio bod Llywodraeth Cymru wedi gwrthod cael ymchwiliad COVID i Gymru yn unig, rwy'n awyddus i wybod pa dystiolaeth a gwaith dadansoddi data y mae'r Llywodraeth hon wedi eu defnyddio wedi hynny i ddatblygu ei chynllun strategol ar gyfer cartrefi gofal a nyrsio, yn y dyfodol, a sut rydych chi wedi defnyddio'r gwaith dadansoddi hwn i ddatblygu cynlluniau ar gyfer trosglwyddo preswylwyr yn ddiogel i lety gofal ac oddi yno, y driniaeth a'r gofal diogel y maen nhw'n eu cael tra'u bod nhw mewn gofal, a pha fesurau sydd wedi cael eu rhoi ar waith i atal a rheoli achosion yn y dyfodol. Diolch.
English: Party leaders to question the First Minister next. The leader of the Welsh Conservatives, Andrew R.T. Davies.
Welsh: Arweinwyr y pleidiau i holi'r Prif Weinidog nesaf. Arweinydd y Ceidwadwyr, Andrew R.T. Davies.
English: Thank you, Presiding Officer. If I may, with your permission, put on the record my sincere thanks and my group's thanks to the Commission staff over the events of the period of mourning, and in particular the extensive preparations that went into the King's reception here last Friday? If I could also thank the First Minister for the civil servants who put a huge amount of work at very short notice into the arrangements around Llandaf cathedral, and the generosity that the First Minister extended to party leaders and others to attend events in London as part of the Welsh delegation? I'd just like to put my thanks on the record for that, First Minister. First Minister, there is a cost-of-pain crisis within our NHS. Many people, sadly, in orthopaedics are waiting for procedures for a considerable amount of time, some as long as two years and more. We heard from you in July that there was to be an orthopaedic summit held by the Minister in August, but we've had no update as to any positives that might have emerged from that summit. Could you now update us as to what exactly has happened from that summit and what we might see as we go into the winter months so that people can have confidence that they will get the procedures that they require?
Welsh: Diolch, Llywydd. Os caf i, gyda'ch caniatâd, gofnodi fy niolch diffuant a diolch fy ngrŵp i staff y Comisiwn dros ddigwyddiadau'r cyfnod o alaru, ac yn arbennig y paratoadau helaeth a wnaed ar gyfer derbyniad y Brenin yma ddydd Gwener diwethaf? A gaf i hefyd ddiolch i'r Prif Weinidog am y gweision sifil a wnaeth lawer iawn o waith ar fyr rybudd ar y trefniadau o ran eglwys gadeiriol Llandaf, a'r haelioni a ddangosodd y Prif Weinidog tuag at arweinwyr y pleidiau ac eraill i fod yn bresennol yn y digwyddiadau yn Llundain yn rhan o ddirprwyaeth Cymru? Hoffwn gofnodi fy niolch am hynny, Prif Weinidog. Prif Weinidog, mae argyfwng costau poen o fewn ein GIG. Mae llawer o bobl, yn anffodus, ym maes orthopaedeg yn aros am driniaethau am gryn dipyn o amser, rhai cyn hired â dwy flynedd a mwy. Clywsom gennych chi ym mis Gorffennaf bod uwchgynhadledd orthopedig yn cael ei chynnal gan y Gweinidog ym mis Awst, ond nid ydym ni wedi cael unrhyw ddiweddariad ynglŷn ag unrhyw bethau cadarnhaol a allai fod wedi deillio o'r uwchgynhadledd honno. A allech chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni nawr ynglŷn â beth yn union sydd wedi digwydd o'r uwchgynhadledd honno a'r hyn y gallem ni ei weld wrth i ni gyrraedd misoedd y gaeaf fel y gall pobl fod yn hyderus y byddan nhw'n cael y triniaethau sydd eu hangen arnyn nhw?
English: Llywydd, the health Minister will be very happy, I know, to provide Members with an update on the more detailed results of the summit. In general, the leader of the opposition is right to draw attention to the pressures that the health service is under and the very hard work that is going on to try and recover the ground that was lost during the pandemic. Very long waits in the Welsh NHS continue to fall. Activity in our NHS continues to recover. In the last month for which figures are available, we are back to 97 per cent of all out-patient activity, compared to the month before the pandemic began. And in planned operations, we're back to over 80 per cent. Now, that means there's still ground to go. The COVID issue that Joel James raised is still part of that picture. A thousand staff in the NHS in Wales are not in work today either because they have COVID themselves or they've been in direct contact with somebody who has. So, a huge amount of work is going on inside the health service to try and recover ground and to be able to deal with people whose operations are outstanding. The context remains a challenging one.
Welsh: Llywydd, gwn y bydd y Gweinidog iechyd yn hapus iawn i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am ganlyniadau manylach yr uwchgynhadledd. Yn gyffredinol, mae arweinydd yr wrthblaid yn iawn i dynnu sylw at y pwysau sydd ar y gwasanaeth iechyd a'r gwaith caled iawn sy'n cael ei wneud i geisio adennill y tir a gollwyd yn ystod y pandemig. Mae arosiadau hir iawn yn GIG Cymru yn parhau i ostwng. Mae gweithgarwch yn ein GIG yn parhau i wella. Yn ystod y mis diwethaf y mae ffigurau ar gael ar ei gyfer, rydym ni yn ôl i 97 y cant o'r holl weithgarwch cleifion allanol, o'i gymharu â'r mis cyn i'r pandemig ddechrau. Ac mewn llawdriniaethau wedi'u cynllunio, rydym ni'n ôl i dros 80 y cant. Nawr, mae hynny'n golygu bod gwaith i'w wneud o hyd. Mae'r mater COVID a gododd Joel James yn dal i fod yn rhan o'r darlun hwnnw. Nid yw mil o staff yn y GIG yng Nghymru yn gweithio heddiw naill ai oherwydd bod ganddyn nhw COVID eu hunain neu maen nhw wedi bod mewn cysylltiad uniongyrchol â rhywun sydd â COVID. Felly, mae llawer iawn o waith yn digwydd y tu mewn i'r gwasanaeth iechyd i geisio adennill tir a gallu ymdrin â phobl sy'n disgwyl am eu llawdriniaethau. Mae'r cyd-destun yn parhau i fod yn un anodd.
English: I appreciate the context is a challenging picture, to say the least, First Minister. Other parts of the United Kingdom have managed to bring the extensive waiting lists that they had for the two-year period down and, in fact, in some cases, eliminated those waits. In Wales, we see in excess of 60,000 individuals on those waiting lists. I had hoped that I would have heard something more tangible about the summit that you yourself referred to in July that was happening in August around orthopaedic services. Surgical hubs have been talked of at length in this Chamber by me and you in questions, but also the Royal College of Surgeons have pointed out the benefits of dedicated surgical hubs in bringing waiting times down. Now, I appreciate that surgery happens at all district general hospitals, but the definition of a surgical hub, as defined in other parts of the United Kingdom, allows for all of the procedures to take place in a secure setting, and ultimately a secure staffing base, to allow the processes to continue to bring those waiting times down. Can you update us today as to the roll-out of surgical hubs here in Wales, and what resources has the Welsh Government made available to health boards to allow for those establishments to be created within our district general hospitals?
Welsh: Rwy'n gwerthfawrogi bod y cyd-destun yn ddarlun heriol, a dweud y lleiaf, Prif Weinidog. Mae rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig wedi llwyddo i leihau'r rhestrau aros helaeth yr oedd ganddyn nhw yn ystod y cyfnod o ddwy flynedd ac, mewn gwirionedd, mewn rhai achosion, wedi dileu'r rhestrau aros hynny. Yng Nghymru, rydym ni'n gweld dros 60,000 o unigolion ar y rhestrau aros hynny. Roeddwn i wedi gobeithio y byddwn i wedi clywed rhywbeth mwy pendant am yr uwchgynhadledd y gwnaethoch chi eich hun gyfeirio ati ym mis Gorffennaf a oedd yn digwydd ym mis Awst ynghylch gwasanaethau orthopedig. Mae hybiau llawfeddygol wedi cael eu trafod yn helaeth yn y Siambr hon gennyf i a chi mewn cwestiynau, ond hefyd mae Coleg Brenhinol y Llawfeddygon wedi tynnu sylw at fanteision hybiau llawfeddygol pwrpasol o ran lleihau amseroedd aros. Nawr, rwy'n sylweddoli bod llawdriniaeth yn digwydd ym mhob ysbyty cyffredinol ardal, ond mae'r diffiniad o hyb llawfeddygol, fel y'i diffinnir mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig, yn caniatáu i'r holl driniaethau ddigwydd mewn lleoliad diogel, a chanolfan staffio ddiogel yn y pen draw, i ganiatáu i'r prosesau barhau i leihau'r amseroedd aros. A allwch chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni heddiw ynghylch cyflwyno hybiau llawfeddygol yma yng Nghymru, a pha adnoddau a wnaed ar gael gan Lywodraeth Cymru i fyrddau iechyd er mwyn caniatáu i'r sefydliadau hynny gael eu creu o fewn ein hysbytai cyffredinol ardal?
English: I take from your answer, First Minister, that we do not have dedicated surgical hubs here in Wales. I appreciate that you identified three, I think it was, hospitals there that have areas identified for specialist surgery, but they wouldn't fall under the criteria of surgical hubs. Is it your Government's ambition that, should people find themselves on a waiting list for a considerable period, it should be able to actually offer a second offer, so that they could go to an alternative establishment and have that procedure undertaken, as happens in other parts of the United Kingdom? Indeed, previous Welsh Governments have made this available to people who have found themselves, in their own locality, having inordinate waits placed on their procedures, which, as I said, does give a cost-of-pain crisis to that individual, whether that be emotional, whether that be a monetary loss, because they are unable to work, or whether that be a whole host of other issues that compound that individual's ability to get on with life. Would it be the Welsh Government's ambition to create a second-offer scheme that would allow patients to access that ability, where those facilities exist, so that they could get that procedure done in a timely manner?
Welsh: Rwy'n cymryd o'ch ateb, Prif Weinidog, nad oes gennym ni hybiau llawfeddygol penodedig yma yng Nghymru. Rwy'n sylweddoli eich bod chi wedi nodi tri, rwy'n credu, o ysbytai yn y fan yna sydd ag adrannau wedi'u nodi ar gyfer llawdriniaethau arbenigol, ond ni fydden nhw'n cael eu cwmpasu o dan feini prawf hybiau llawfeddygol. A yw'n uchelgais i'ch Llywodraeth, os bydd pobl yn cael eu hunain ar restr aros am gyfnod sylweddol, y dylai allu cynnig ail gynnig mewn gwirionedd, fel y gallen nhw fynd i sefydliad amgen a chael y lawdriniaeth honno, fel sy'n digwydd mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig? Yn wir, mae Llywodraethau Cymru blaenorol wedi gwneud hyn ar gael i bobl sydd wedi cael eu hunain, yn eu hardal eu hunain, yn gorfod dioddef arosiadau difrifol am eu llawdriniaethau, sydd, fel y dywedais i, yn rhoi argyfwng cost poen i'r unigolyn hwnnw, boed hynny'n emosiynol, boed hynny'n golled ariannol, oherwydd nad yw'n gallu gweithio, neu boed hynny'n lu o broblemau eraill sy'n cymhlethu gallu'r unigolyn hwnnw i fwrw ymlaen â bywyd. A fyddai'n uchelgais i Lywodraeth Cymru greu cynllun ail gynnig a fyddai'n caniatáu i gleifion gael mynediad at y gallu hwnnw, lle mae'r cyfleusterau hynny'n bodoli, fel y gallen nhw gael y llawdriniaeth honno yn brydlon?
English: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, Governments all over Europe are asking urgently what more they can do to help their citizens with the cost-of-living crisis, and with the rising cost of fuel, making public transport more affordable has become a key theme. Spain has announced free rail journeys from September until the end of the year. In Germany we've had the highly successful €9 a month ticket trialled over the summer, which will now become a €49 a month scheme for the whole of next year, following agreement with the Länder regional Governments yesterday. In Austria, we've had the climate ticket, which works out at €3 a day, and the Republic of Ireland cut fares by 20 per cent in May. These policies do two things at once: they push money into people's pockets and they pull pollution out of their lungs. Do you see the merits of this kind of approach, and will we see it being implemented here in Wales?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, mae Llywodraethau ledled Ewrop yn gofyn ar frys beth arall y gallan nhw ei wneud i helpu eu dinasyddion gyda'r argyfwng costau byw, a gyda chost gynyddol tanwydd, mae gwneud trafnidiaeth gyhoeddus yn fwy fforddiadwy wedi dod yn thema allweddol. Mae Sbaen wedi cyhoeddi teithiau trên am ddim o fis Medi tan ddiwedd y flwyddyn. Yn yr Almaen, rydym ni wedi gweld y tocyn €9 y mis hynod lwyddiannus yn cael ei dreialu dros yr haf, a fydd bellach yn troi'n gynllun €49 y mis ar gyfer y flwyddyn nesaf i gyd, yn dilyn cytundeb gyda Llywodraethau rhanbarthol Länder ddoe. Yn Awstria, rydyn ni wedi gweld y tocyn hinsawdd, sy'n cyfateb i €3 y dydd, ac fe wnaeth Gweriniaeth Iwerddon ostwng prisiau tocynnau 20 y cant ym mis Mai. Mae'r polisïau hyn yn gwneud dau beth ar unwaith: maen nhw'n gwthio arian i bocedi pobl ac maen nhw'n tynnu llygredd allan o'u hysgyfaint. A ydych chi'n gweld rhinweddau'r math yma o ddull, ac a fyddwn ni'n ei weld yn cael ei roi ar waith yma yng Nghymru?
English: Well, I'm aware of the schemes, and I'm aware of the two merits that the Member mentioned, Llywydd. They do a third thing as well: they reduce the revenues available to those companies that provide those services, so lowering fares leaves a gap that has to be filled. The leader of Plaid Cymru will be aware of the tens and tens of millions of pounds that the Welsh Government has had to provide to bus services and train companies in order to make good the collapse of the fare books as a result of coronavirus. So, yes, I'm absolutely aware of the schemes, I see their merits, they do not come cost free, and the Welsh Government's budget today is worth more than £600 million less in purchasing power than it was in November of last year, when the comprehensive spending review set it. So, while I see the merits, I'd need to understand better where the leader of Plaid Cymru thinks the funding for such schemes is to be found within the Welsh Government budget.
Welsh: Wel, rwy'n ymwybodol o'r cynlluniau, ac rwy'n ymwybodol o'r ddau rinwedd y soniodd yr Aelod amdanyn nhw, Llywydd. Maen nhw'n gwneud trydydd peth hefyd: maen nhw'n lleihau'r refeniw sydd ar gael i'r cwmnïau hynny sy'n darparu'r gwasanaethau hynny, felly mae gostwng prisiau tocynnau yn gadael bwlch y mae'n rhaid ei lenwi. Bydd arweinydd Plaid Cymru yn ymwybodol o'r degau ar ddegau o filiynau o bunnoedd y bu'n rhaid i Lywodraeth Cymru eu darparu i wasanaethau bysiau a chwmnïau trenau er mwyn unioni chwalfa'r llyfrau tocynnau o ganlyniad i'r coronafeirws. Felly, ydw, rwy'n gwbl ymwybodol o'r cynlluniau, rwy'n gweld eu rhinweddau, dydyn nhw ddim yn dod am ddim, ac mae cyllideb Llywodraeth Cymru heddiw werth mwy na £600 miliwn yn llai o ran grym prynu nag yr oedd ym mis Tachwedd y llynedd, pan y'i pennwyd gan yr adolygiad cynhwysfawr o wariant. Felly, er fy mod i'n gweld y rhinweddau, byddai angen i mi ddeall yn well o le mae arweinydd Plaid Cymru yn credu y gellir dod o hyd i'r cyllid ar gyfer cynlluniau o'r fath yng nghyllideb Llywodraeth Cymru.
English: Reductions in prices for public transport fares actually don't automatically, inevitably lead to that kind of revenue reduction. It depends on the elasticity of demand for public transport. This is the case that the rail unions have been making, that, actually, if you reduce fares, you increase patronage, and of course you have a situation at the moment that, still, train journeys have only returned to around 50 to 70 per cent of pre-COVID levels. So, I think the First Minister is wrong in his analysis there. Now, generally speaking, fare increases in rail transport in Wales follow the retail price index in July, which would mean an increase of 11.8 per cent for next year. Can the First Minister at least say that we're not going to see that? Scotland and England have announced a freeze in fares until at least March next year; in Northern Ireland, rails fares have been frozen since 2019. If the First Minister's not prepared to say he'll reduce fares, can he at least commit to the kind of fare freeze that we've seen introduced elsewhere?
Welsh: Nid yw gostyngiadau i brisiau tocynnau trafnidiaeth gyhoeddus yn arwain yn awtomatig, yn anochel at y math yna o ostyngiad refeniw mewn gwirionedd. Mae'n dibynnu ar hyblygrwydd y galw am drafnidiaeth gyhoeddus. Dyma'r ddadl y mae'r undebau rheilffyrdd wedi bod yn ei gwneud, sef, mewn gwirionedd, os byddwch chi'n gostwng prisiau tocynnau, rydych chi'n cynyddu nifer y defnyddwyr, ac wrth gwrs mae gennych chi sefyllfa ar hyn o bryd lle mae teithiau trên, o hyd, wedi dychwelyd i tua 50 i 70 y cant o'r lefelau cyn COVID yn unig. Felly, rwy'n credu bod y Prif Weinidog yn anghywir yn ei ddadansoddiad yn y fan yna. Nawr, yn gyffredinol, mae cynnydd i brisiau tocynnau trafnidiaeth reilffordd yng Nghymru yn dilyn y mynegai prisiau manwerthu ym mis Gorffennaf, fyddai'n golygu cynnydd o 11.8 y cant ar gyfer y flwyddyn nesaf. A all y Prif Weinidog o leiaf ddweud nad ydym ni'n mynd i weld hynny? Mae'r Alban a Lloegr wedi cyhoeddi y bydd prisiau tocynnau yn cael eu rhewi tan o leiaf fis Mawrth y flwyddyn nesaf; yng Ngogledd Iwerddon, mae prisiau tocynnau rheilffordd wedi cael eu rhewi ers 2019. Os nad yw'r Prif Weinidog yn barod i ddweud y gwnaiff ostwng prisiau tocynnau, a all o leiaf ymrwymo i'r math o rewi prisiau tocynnau yr ydym ni wedi ei weld yn cael ei gyflwyno mewn mannau eraill?
English: Well, it's an interesting argument that the leader of Plaid Cymru makes. He wants to persuade us that elasticity of demand for public transport could be affected in the way that he suggested, and yet he has to tell me at the same time that patronage of the rail industry is nowhere near what it was prior to the pandemic, despite the over £100 million that the Welsh Government has spent in keeping fares at a level that would not have been beyond what they were previously. So, I'm afraid it is simply not a basis on which public policy could responsibly be conducted to say that we could take a punt on the idea that we could reduce fares and it would pay for itself. Unfortunately, I'm afraid the real-world experience is that that is not the case, and the Welsh Government budget - . Although, I'm very happy to take advice from Plaid Cymru on this. If you're prepared to tell me where the money could be taken from in order to mount such an experiment, I'd be very pleased indeed to look at that. I'm aware, of course, of the way in which fares are calibrated through the consumer price index at the level of inflation at a point in the month, and the Welsh Government is looking, with those who provide our transport services, at what the impact of that will be on fares for next year and what we might be able to do to respond to that dilemma.
Welsh: Wel, mae'n ddadl ddiddorol y mae arweinydd Plaid Cymru yn ei gwneud. Mae eisiau ein perswadio ni y gallai hyblygrwydd y galw am drafnidiaeth gyhoeddus gael ei effeithio yn y ffordd yr awgrymodd, ac eto mae'n rhaid iddo ddweud wrthyf i ar yr un pryd nad yw nifer cwsmeriaid y diwydiant rheilffyrdd yn agos at yr hyn yr oedd cyn y pandemig, er gwaethaf y £100 miliwn a mwy y mae Llywodraeth Cymru wedi ei wario i gadw prisiau tocynnau ar lefel na fyddai wedi bod y tu hwnt i'r hyn yr oedden nhw gynt. Felly, mae gen i ofn nad yw'n sail y gellir llunio polisi cyhoeddus arni yn gyfrifol i ddweud y gallem ni gamblo ar y syniad y gallem ni ostwng prisiau tocynnau ac byddai'n talu amdano'i hun. Yn anffodus, mae gen i ofn mai'r profiad yn y byd go iawn yw nad yw hynny'n wir, ac mae cyllideb Llywodraeth Cymru - . Er, rwy'n hapus iawn i gymryd cyngor gan Blaid Cymru ar hyn. Os ydych chi'n barod i ddweud wrthyf i o ble y gellid cymryd yr arian er mwyn cynnal arbrawf o'r fath, byddwn yn falch iawn yn wir o edrych ar hynny. Rwy'n ymwybodol, wrth gwrs, o'r ffordd y caiff prisiau tocynnau eu graddnodi drwy'r mynegai prisiau defnyddwyr ar lefel chwyddiant ar adeg yn y mis, ac mae Llywodraeth Cymru yn edrych, gyda'r rhai sy'n darparu ein gwasanaethau trafnidiaeth, ar beth fydd effaith hynny ar brisiau tocynnau ar gyfer y flwyddyn nesaf a'r hyn y gallem ni ei wneud i ymateb i'r cyfyng-gyngor hwnnw.
English: I have to say that the argument you're making is directly in contradiction to what Labour-affiliated unions like ASLEF are saying, that, actually, a substantial reduction could help us increase a modal shift that will create a new habit of using public transport, which will actually have benefits in terms of revenue generation. Let's move from rail to buses. The Labour mayor of the north-west of England, Andy Burnham, has capped bus journey fares in Greater Manchester to £2 for adults and £1 for children, and, indeed, the UK Government now is going to follow that for England in January of next year. Why don't we do the same in Wales? Capping it to £2 would halve, pretty much, the average cost of a single journey in Swansea. It would address the huge increase we've seen in Arriva bus fares in north-west Wales. Are you comfortable, First Minister, with a Labour regional mayor in England and a Conservative Government in England doing more for bus travellers at the moment than a Labour Government here in Wales?
Welsh: Mae'n rhaid i mi ddweud bod y ddadl yr ydych chi'n ei gwneud yn gwbl groes i'r hyn y mae undebau sy'n gysylltiedig â Llafur fel ASLEF yn ei ddweud, y gallai gostyngiad sylweddol, mewn gwirionedd, ein helpu ni i gynyddu newid dulliau teithio a fydd yn creu arfer newydd o ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, a fydd wir yn arwain at fanteision o ran cynhyrchu refeniw. Gadewch i ni symud o'r rheilffordd i fysiau. Mae maer Llafur gogledd-orllewin Lloegr, Andy Burnham, wedi capio prisiau tocynnau bws ym Manceinion Fwyaf i £2 i oedolion a £1 i blant, ac, yn wir, mae Llywodraeth y DU bellach yn mynd i ddilyn hynny ar gyfer Lloegr ym mis Ionawr y flwyddyn nesaf. Pam na allwn ni wneud yr un peth yng Nghymru? Byddai ei gapio i £2 yn haneru, fwy neu lai, cost gyfartalog un daith yn Abertawe. Byddai'n mynd i'r afael â'r cynnydd aruthrol yr ydym ni wedi ei weld i brisiau tocynnau bws Arriva yng ngogledd-orllewin Cymru. A ydych chi'n gyfforddus, Prif Weinidog, gyda maer rhanbarthol Llafur yn Lloegr a Llywodraeth Geidwadol yn Lloegr yn gwneud mwy i deithwyr ar fysiau ar hyn o bryd na Llywodraeth Lafur yma yng Nghymru?