English: Thank you, Minister, for bringing forward your statement today and bringing forward the aims and objectives of this Bill. There's no doubt about it, alcohol addiction is a pernicious social evil, and it is an excuse to abuse others as well as oneself. It is something where I agree with you totally, towards the end of your statement, when you said that Wales needs to redefine its relationship with alcohol. So, we do support the aims and principles behind this Bill. However, I have got a number of concerns as to whether or not it's going to achieve its objective. The Welsh Conservatives believe that this should be looked at in the round and that, as the Minister in charge of taking this Bill through, we would hope and seek for you to look at other measures that should be put in place to support people who are addicted to alcohol. We all know that addiction is an evil thing once you're in the grip of whatever it is you may be addicted to. It is extremely difficult to wriggle out of it. We don't want people to start stealing because they cannot afford alcohol. We don't want people to go down an addictive route and start taking drugs because they happen to be cheaper than the bottle of whisky or whatever it might have been that they were previously used to. So, I would like to see, Minister, you put forward, when you go forward with this, a range of measures that would support not just alcohol addiction but all the other addictive behaviours that surround alcoholism, including co-dependency, because that is actually a very important thing that people very seldom look at as to why people drink, and a lot of it is to do with co-dependency. You say in your statement that you're very keen to tackle the whole area of getting our young people to be better educated, not to become addicted to alcohol. It isn't just our young people. I was speaking to a mother only a few days ago who said that her young 15-year-old daughter went to a party where the mother had brought bottles of vodka for those kids to have. So, it's about educating the young people in the schools, it's about educating parents and it's about educating society. I would like to understand, Minister, what you're going to do and how you're going to include those kinds of elements in this objective you have for public health. I know that on a statement we only have time for a few questions, and there are a lot to ask on this, so, as far as the Welsh Conservatives are concerned, we are very keen for you to be able to progress this, and we will be lobbying you with questions and amendments as we go through the process. But I would like to make just a couple more comments, if I may, Presiding Officer. You say that officials believe that more affluent, high-risk drinkers will also respond to price changes, and they insisted it was not a tax but a tool to change behaviour. Again, I think this is an area where I'd like to see how you're going to work that one through. Those who are affluent can easily afford another 50p, or another £1, or the high-end drinks that won't be affected by your tax. They're going to be drinking Glenlivet, not supermarket, bog-standard whisky, or whatever it might be. This shouldn't be a tax; this is about public health. I want to make sure that, as this goes through, we are very, very clear that this is a public health issue and not a tax-varying issue. I'd also like to seek reassurance from you, Minister, that any moneys raised from minimum alcohol pricing would actually be ploughed straight back into prevention and support for people. Finally, Minister, I would like to ask again why you are pressing ahead with this now, and get clarity on that situation, because we are aware that the Scotch Whisky Association have put forward an appeal, and I would have thought it would have saved public time and public purse if we could have seen how successful that was going to be before you brought forward that, so that you would be able to do any lessons learned exercise. I do think we have to be very careful on this issue. It's got great intent. We absolutely support that intent, but we also need to recognise that the countries that have had success with this are countries that have had a history and culture of prohibition and cultural change. Wales is not that kind of country yet, so we need to make sure that what we put in place will actually reflect and can be implemented successfully in our country to help to defray the pernicious evil that is alcohol addiction.
Welsh: Diolch, Gweinidog, am gyflwyno'ch datganiad heddiw a chyflwyno nodau ac amcanion y Bil hwn. Yn ddiamau, mae bod yn gaeth i alcohol yn ddrwg cymdeithasol difrifol, ac mae'n esgus i gam-drin eraill yn ogystal â chi eich hun. Mae'n rhywbeth yr wyf yn cytuno â chi yn llwyr arno, tuag at ddiwedd eich datganiad, pan ddywedasoch fod angen i Gymru ailddiffinio ei pherthynas ag alcohol. Felly, rydym yn cefnogi'r nodau a'r egwyddorion y tu ôl i'r Bil hwn. Fodd bynnag, mae gennyf nifer o bryderon ynghylch a fydd yn cyflawni ei amcan ai peidio. Cred y Ceidwadwyr Cymreig y dylid edrych ar bob agwedd ar hyn ac, fel y Gweinidog sy'n gyfrifol am gyflwyno'r Bil hwn, byddwn yn gobeithio ac yn ceisio eich cael i edrych ar fesurau eraill y dylid eu rhoi ar waith i gefnogi pobl sy'n gaeth i alcohol. Rydym ni i gyd yn gwybod bod dibyniaeth yn beth drwg unwaith yr ydych yn yng ngafael yr hyn yr ydych yn gaeth iddo. Mae'n eithriadol o anodd dod allan ohono. Nid ydym eisiau gweld pobl yn dechrau dwyn oherwydd na allant fforddio alcohol. Nid ydym am weld pobl yn mynd i lawr y llwybr caethiwus ac yn dechrau cymryd cyffuriau oherwydd eu bod yn rhatach na'r botel o wisgi neu'r hyn yr oeddent wedi arfer ag ef yn flaenorol. Felly, hoffwn eich gweld chi, Gweinidog, yn cyflwyno, wrth fwrw ymlaen â hyn, ystod o fesurau a fyddai'n cefnogi nid yn unig gaethiwed i alcohol ond yr holl ymddygiadau caethiwus eraill sy'n ymwneud ag alcoholiaeth, gan gynnwys cyd-ddibyniaeth. Mae hynny mewn gwirionedd yn rhywbeth pwysig iawn nad yw pobl yn aml yn ei ystyried yn rheswm pam mae pobl yn yfed, ac mae llawer ohono'n ymwneud â chyd-ddibyniaeth. Rydych yn sôn yn eich datganiad eich bod yn awyddus iawn i fynd i'r afael â'r holl faes o gael ein pobl ifanc i gael eu haddysgu'n well, ac i beidio â dod yn gaeth i alcohol. Nid yw'n broblem i bobl ifanc yn unig. Roeddwn yn siarad â mam ychydig ddyddiau yn ôl a ddywedodd fod ei merch ifanc 15 mlwydd oed wedi mynd i barti lle'r oedd y fam wedi dod â photeli o fodca i'r plant. Felly, mae'n ymwneud ag addysgu'r bobl ifanc yn yr ysgolion, mae'n ymwneud ag addysgu'r rhieni ac mae'n ymwneud ag addysgu'r gymdeithas. Hoffwn ddeall, Gweinidog, yr hyn y byddwch chi'n ei wneud a sut y byddwch chi'n cynnwys yr elfennau hynny yn yr amcan hwn sydd gennych ar gyfer iechyd y cyhoedd. Gwn mai dim ond digon o amser i ychydig o gwestiynau sydd gennym ar ddatganiad, ac mae llawer i'w ofyn am hwn, felly, cyn belled ag y mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn y cwestiwn, rydym yn awyddus iawn i chi allu datblygu hyn, a byddwn yn eich lobïo gyda chwestiynau a gwelliannau wrth i ni fynd drwy'r broses. Ond hoffwn wneud ychydig mwy o sylwadau, os caf, Llywydd. Rydych yn dweud bod swyddogion yn credu y bydd yfwyr risg uchel mwy cyfoethog hefyd yn ymateb i newidiadau yn y prisiau, ac roeddent yn mynnu nad treth oedd hyn ond offeryn i newid ymddygiad. Unwaith eto, mae hwn yn rhywbeth yr hoffwn wybod sut yr ydych yn mynd i'w gyflawni. Gall y rhai sy'n gyfoethog fforddio 50c arall, neu £1 arall, neu'r diodydd ansawdd uchel na fydd eich treth yn effeithio arnyn nhw. Byddant yn yfed Glenlivet, nid chwisgi archfarchnad, cyffredin, neu beth bynnag y gallai fod. Ni ddylai hon fod yn dreth; mae hyn yn ymwneud ag iechyd y cyhoedd. Rwyf am wneud yn siŵr, wrth i hyn ddigwydd, ein bod yn glir iawn, bod hwn yn fater iechyd y cyhoedd ac nid yn fater sy'n ymwneud ag amrywio trethi. Hoffwn hefyd gael sicrwydd gennych chi, Gweinidog, y byddai unrhyw arian a godir o'r isafbrisiau alcohol yn cael ei ddefnyddio i atal a chefnogi pobl. Yn olaf, Gweinidog, hoffwn ofyn eto pam eich bod yn bwrw ymlaen â hyn yn awr, a chael eglurder ar y sefyllfa honno. Rydym ni'n ymwybodol bod y Scotch Whisky Association wedi cyflwyno apêl, a byddwn wedi tybio y gellid fod wedi arbed amser cyhoeddus a'r pwrs cyhoeddus pe gallem weld pa mor llwyddiannus y byddai hynny cyn cyflwyno hyn, er mwyn gallu cynnal ymarfer o unrhyw wersi a ddysgwyd. Rwy'n credu bod yn rhaid inni fod yn ofalus iawn ar y mater hwn. Mae'r bwriad yn wych. Rydym yn llwyr gefnogi'r bwriad. Ond mae angen inni gydnabod hefyd bod y gwledydd sydd wedi llwyddo gyda hyn yn wledydd sydd â hanes a diwylliant o wahardd a newid diwylliannol. Nid yw Cymru yn wlad fel'ny eto. Felly, mae angen inni sicrhau y bydd yr hyn a wnawn ni yn cael ei adlewyrchu a'i weithredu'n llwyddiannus yn ein gwlad ni i helpu i glirio'r drwg niweidiol hwn, sef caethineb i alcohol.