English: Trefnydd, I'd be grateful for two Government statements concerning the protection of wildlife. But firstly, last week, we had yet another slurry spill from a farm in west Wales near Cilgerran, with an estimated 120,000 gallons that have leached into the Afon Dyfan, a tributary of the Teifi. Natural Resources Wales, we know, is investigating, but goodness knows what damage has been done, and it will continue to be done as the pollution works its way through the food chain. I actually received an excellent poem this week from a constituent about Gammarus pulex. I wouldn't say I've got the pronunciation right, but in plain English, it's the water flea. And it says 'I'm an important indicator species for the environmental health of aquatic beasties.' And I think that's an important point, because this latest spill comes on the back of a serious incident in the same water system shortly before Christmas, and that spill near Tregaron was estimated to have killed 1,000 fish. We very often measure the damage in the number of fish that have been killed, but it won't be only fish that have been killed; it will be absolutely everything else within that environment that has been killed as well. And if we keep on as we are at the moment, with repeated slurry spills into our rivers, we won't have any life whatsoever left in those rivers, and it will take decades for that life to return. So, I believe that we need urgent action to address this, and I think we need to hold people to account who should be looking at this, and also look at the inspection regime that I hope is in place to inspect slurry facilities across the land, and also look further at whether some of these slurries are in the appropriate place, so that they cannot leach when they spill into our environment and absolutely destroy it. The second statement that I would like is on hedge and tree netting. We've seen the recent campaigns that focused on developers using nets to prevent birds from nesting and therefore hindering planning applications and construction work, and I know that Mick Antoniw has raised this earlier this year. But I've received, as a request from a column I put in a newspaper this week, anecdotal evidence where this is happening on farm land. I know that there is a petition in front of the Assembly that is calling on us to do something seriously about reducing the use of netting that prevents birds from nesting and making it a criminal offence. I think, given that there is clear public interest in this subject, it would be really useful if the Government now did make a statement on this, because it is ridiculous to say that you're putting netting on a hedge that will stop birds from nesting, because birds will get within it and if you have any loose netting, not only will it allow the birds to get through, but it will most definitely prevent them from getting back out.
Welsh: Trefnydd, byddwn yn ddiolchgar am ddau ddatganiad gan y Llywodraeth ynghylch diogelu bywyd gwyllt. Ond yn gyntaf, yr wythnos diwethaf, cafwyd digwyddiad arall lle'r oedd slyri wedi gollwng o fferm yng ngorllewin Cymru ger Cilgerran, gydag amcangyfrif o 120,000 o alwyni wedi diferu i afon Dyfan, un o lednentydd y Teifi. Gwyddom fod Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymchwilio i hyn, ond dyn a ŵyr pa ddifrod a wnaed, a bydd yn parhau i gael ei wneud wrth i'r llygredd weithio'i ffordd drwy'r gadwyn fwyd. Daeth cerdd ragorol i'm llaw yr wythnos hon gan un o'm hetholwyr ynglŷn â'r Gammarus Pulex. Fyddwn i ddim yn dweud bod yr ynganiad yn gywir, ond pryf yw hwn sy'n byw mewn dŵr glân. Dywed y gerdd, 'Dwi'n rhywogaeth bwysig ac yn ddangosydd ar gyfer iechyd amgylcheddol creaduriaid y dŵr'. A dwi'n meddwl bod hwnnw'n bwynt pwysig, achos mae'r gorlif diweddaraf yma yn dod ar ôl digwyddiad difrifol yn yr un system ddŵr ychydig cyn y Nadolig, ac amcangyfrifwyd fod y digwyddiad hwnnw ger Tregaron wedi lladd 1,000 o bysgod. Yn aml iawn, rydym yn mesur y difrod yn nifer y pysgod sydd wedi'u lladd, ond nid pysgod yn unig a laddwyd; lladdwyd popeth arall yn yr amgylchedd hwnnw hefyd. Ac os byddwn yn dal ati fel yr ydym ar hyn o bryd, ac yn gollwng mwy o slyri i'n hafonydd, ni fydd bywyd o gwbl ar ôl yn yr afonydd hynny, a bydd yn cymryd degawdau i'r bywyd hwnnw ddychwelyd. Felly, credaf fod angen gweithredu ar frys i fynd i'r afael â hyn, a chredaf fod angen inni ddwyn i gyfrif y bobl a ddylai fod yn edrych ar hyn, ac edrych hefyd ar y gyfundrefn arolygu sydd ar waith, gobeithio, i archwilio cyfleusterau slyri ar draws y tir. Hefyd mae angen edrych ymhellach i weld a yw rhai o'r slyrïau hyn yn y lle priodol, fel na allant drwytholchi wrth ollwng i mewn i'n hamgylchedd ac yn ei ddinistrio'n llwyr. Yr ail ddatganiad yr hoffwn ei gael yw ar wrychoedd a rhwydi coed. Rydym wedi gweld yr ymgyrchoedd diweddar a oedd yn canolbwyntio ar ddatblygwyr yn defnyddio rhwydi i atal adar rhag nythu ac felly'n llesteirio ceisiadau cynllunio a gwaith adeiladu, a gwn fod Mick Antoniw wedi codi hyn yn gynharach eleni. Ond, fel cais o golofn a ysgrifennais mewn papur newydd yr wythnos hon, mae tystiolaeth anecdotaidd wedi dod i'm llaw lle mae hyn yn digwydd ar dir fferm. Gwn fod deiseb gerbron y Cynulliad sy'n galw arnom i wneud rhywbeth o ddifrif ynghylch lleihau'r defnydd o rwydi sy'n atal adar rhag nythu a'i gwneud yn drosedd. Credaf, o gofio bod diddordeb amlwg gan y cyhoedd yn y pwnc hwn, y byddai'n ddefnyddiol iawn pe bai'r Llywodraeth yn gwneud datganiad ar hyn yn awr, gan ei bod yn hurt dweud eich bod yn rhoi rhwyd ar berth a fydd yn atal adar rhag nythu, gan y bydd yr adar yn mynd i mewn yno ac os oes gennych unrhyw rwydo llac, nid yn unig y bydd hyn yn caniatáu i'r adar fynd drwodd, ond bydd yn bendant yn eu hatal rhag dod allan o'r rhwyd.