English: It's a pleasure to take part in this very important debate that gives us a platform to be able to discuss the funding of FE here in Wales. I congratulate Bethan on bringing the motion before us and also for all her work in the background to realise what we are seeing in the motion that we see before us. Before I go on, it's important to pay tribute, as others have done, to the great work that's being done in this area in our different FEIs. I was in Gower College last week, in Tycoch in Swansea, and I was there about two months ago as well. I have to say, there is excellent work going on there, particularly in Gower College, because they have a centre there that teaches those with autism. It is a wonderful resource, and an innovative resource that provides enough quiet time for our young people with autism to be able to have an education - sometimes for the first time. Coming into the education system for the first time in an environment that is very attractive to them with the condition that they have in the background and all the problems that they have suffered, and there's a wonderful resource with wonderful staff who provide the time and due regard for the challenges that our young people do face who have the condition. There are forecasts that this wonderful work that's going in Gower College is flourishing and the place is expanding the provision for that, and that's very important. In terms of skills, we are talking about strengthening and giving a genuine future to our young people, whatever their background and whatever their challenges in terms of health. So, there is wonderful work going on and we need to draw attention to that, despite the emphasis and the background context of funding and the pressure that there is on funding. As the first part of the motion says, we regret 'that funding for further education has been under significant pressure in recent years as a result of funding cuts.' Well, that's a matter of fact, of course. I don't think anyone would disagree with that, and I think that's a very sensible proposition to put before us, and I don't think anyone would argue with it. Of course, in another part of our motion we express concern 'that staff in further education institutions are considering strike action over insufficient pay' - as they see it - and concerns, as we've heard, about heavy workloads. In that context, as I've mentioned in terms of Gower College, that there is great work going on there, there are people working very hard for the future of our young people. At the end of the day, as Bethan mentioned in setting out the situation in such a clear way this afternoon, we are talking about skills and the skills agenda. And ultimately, we're talking about jobs for our young people. It's still a significant challenge for our young people to obtain jobs in the first place, to get their foothold in the market and to get their first job. It's vital that they have all the support necessary to be able to do that. And, yes, we do need a clear vision on behalf of the Government as Bethan did already note, because also on the horizon, as we know - . We know that funding for further education comes from many different streams. Of course, there is a significant challenge in terms of the European funding stream now because, of course, as we all know, I would hope, Brexit is facing us and there are significant challenges in terms of funding from any European funding streams that go to our further education institutions. There is a significant challenge there. We're looking forward, of course, to seeing the commitments made in terms of European funding that goes to the sector, and several other sectors in Wales, which used to come from European funds, to seeing those being realised, and that the same kind of funding will come to our FEIs that they've had previously under European resources in the past. But, to summarise, I'm very pleased to praise Bethan for her work in bringing this motion before us, and I would encourage all of you to support this motion. Thank you very much.
Welsh: Mae'n bleser cymryd rhan yn y ddadl bwysig yma sydd yn rhoi llwyfan i ni allu trafod cyllido addysg bellach yma yng Nghymru. Rwy'n llongyfarch Bethan ar ddod â'r cynnig gerbron a hefyd am ei holl waith yn y cefndir i wireddu beth rydym ni wedi'i weld yn y cynnig sydd o'n blaenau ni. Cyn imi fynd ymlaen, mae'n bwysig hefyd i dalu teyrnged, fel y mae eraill wedi'i wneud, i'r gwaith clodwiw sy'n cael ei wneud yn y maes yn ein gwahanol golegau addysg bellach. Roeddwn i yng Ngholeg Gŵyr wythnos diwethaf, yn Nhycoch, Abertawe, ac roeddwn i yna ryw ddeufis yn ôl hefyd. Mae'n rhaid dweud, mae yna waith bendigedig yn mynd ymlaen, yn enwedig yng Ngholeg Gŵyr achos mae ganddyn nhw ganolfan yn fanna sydd yn addysgu'r sawl sydd efo awtistiaeth. Mae o yn adnodd bendigedig, arloesol a dweud y gwir, sy'n rhoi digon o amser tawel i'n pobl ifanc ni sydd ag awtistiaeth i allu cael addysg - weithiau am y tro cyntaf. Hynny yw, dod i mewn i'r system addysg am y tro cyntaf mewn awyrgylch sydd yn hynod ddeniadol iddyn nhw efo beth sydd gyda nhw yn y cefndir a'r holl broblemau y maen nhw wedi bod drwyddyn nhw, ac mae yna adnodd bendigedig gyda staff bendigedig sy'n rhoi'r amser a'r teilyngdod i'r gwahanol heriau sydd gyda'n pobl ifanc ni sydd â chyflwr awtistiaeth. Mae yna ragolygon fod y gwaith bendigedig yna sy'n mynd ymlaen yng Ngholeg Gŵyr yn dod ac yn blodeuo ac mae'r lle yn ehangu y ddarpariaeth gogyfer hynny ac mae hynny'n fater pwysig. Yn nhermau sgiliau, rydym ni'n sôn am gryfhau a rhoi dyfodol gwirioneddol i'n pobl ifanc ni, beth bynnag yw eu cefndir a beth bynnag yw eu gwahanol heriau gwasanaeth iechyd nhw hefyd. Felly, mae yna waith rhyfeddol yn mynd ymlaen ac mae eisiau tynnu sylw at hynny, er yr holl bwyslais a'r holl bwysau yn y cefndir, wrth gwrs, ynglŷn â chyllido a'r pwysau sydd ar gyllido. Fel mae'r darn cyntaf o'r cynnig yma'n ei ddweud - . Mae'r cynnig yn dweud, rydym ni'n 'gresynu bod cyllid ar gyfer addysg bellach wedi bod o dan bwysau sylweddol dros y blynyddoedd diwethaf o ganlyniad i doriadau cyllidebol.' Wel, mater o ffaith ydy hynny. Nid ydw i'n credu y buasai neb yn cwympo allan yn nhermau hynny ac mae hynny'n osodiad synhwyrol iawn i roi gerbron ac nid ydw i'n credu y buasai neb yn dadlau efo hynny. Wrth gwrs, rydym ni yn mynegi pryder, fel y mae rhan arall o'r cynnig yma'n ei ddweud: 'mynegi pryder bod staff mewn sefydliadau addysg bellach yn ystyried mynd ar streic dros gyflogau annigonol' - fel maen nhw'n eu gweld - a hefyd y pryderon rydym ni wedi clywed amdanyn nhw eisoes ynglŷn â llwythi gwaith trwm. Yn y cyd-destun, fel rydw i wedi'i ddweud eisoes yn nhermau Coleg Gŵyr, fod yna waith bendigedig yn mynd ymlaen, mae yna bobl yn gweithio yn galed, galed iawn dros ddyfodol ein pobl ifanc ni. Achos ar ddiwedd y dydd, fel y mae Bethan wedi'i ddweud eisoes yn gosod y sefyllfa allan mewn ffordd mor glir y prynhawn yma, rydym ni'n sôn am sgiliau, yr agenda sgiliau. Yn y pen draw, rydym ni'n sôn am swyddi i'n pobl ifanc. Mae'n dal yn her sylweddol i'n pobl ifanc ni i gael swyddi i ddechrau, i gael troed yn y farchnad yna, i gael swydd am y tro cyntaf. Mae'n hanfodol bwysig eu bod nhw'n cael yr holl gefnogaeth i gyrraedd y sefyllfa yna i wneud hynny. Oes, mae angen gweledigaeth glir ar ran y Llywodraeth, fel y mae Bethan wedi'i nodi eisoes, achos hefyd ar y gorwel, fel rydym ni i gyd yn ei wybod - . Rydym ni'n gwybod bod ariannu addysg bellach yn dod o nifer o wahanol ffynonellau. Wrth gwrs, mae yna her sylweddol i'r ffrwd yna sydd yn dod o Ewrop nawr achos, wrth gwrs, fel rydym ni i gyd yn gwybod bellach, buaswn i'n gobeithio, fod Brexit gerbron ac mae yna heriau sylweddol i beth sy'n digwydd efo ariannu o unrhyw ffynhonnell Ewropeaidd sydd yn mynd tuag at ein colegau addysg bellach ni. Mae yna her sylweddol yn fanna. Rydym ni'n edrych ymlaen, wrth gwrs, i weld bod yr addewidion ynglŷn â chyllido Ewropeaidd sy'n dod i'r sector yma, a sawl sector arall yng Nghymru, a oedd yn arfer dod o dan gronfeydd Ewropeaidd yn cael eu gwireddu, a bod yr un math o bres yn mynd i ddod i'n colegau addysg bellach ag y maen nhw wedi bod yn ei gael o dan adnoddau Ewropeaidd yn y gorffennol. Ond i grynhoi, felly, rydw i'n falch iawn i gyfarch Bethan ar ei gwaith caled y tu ôl i'r llenni yn fan hyn, yn dod â'r cynnig yma gerbron, a buaswn i'n annog pob un ohonoch chi i gefnogi'r cynnig. Diolch yn fawr.