English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and I was honoured to have had the opportunity to bring forward proposals for autism legislation. And whilst the outcome wasn't what many of us had hoped for, the autism community and I can take some consolation from the fact that autism was at the top of the Assembly's agenda for so long. Now, I'm not saying for one moment since my proposed Bill that there isn't some good work being done across Wales, because in some areas there has been some good progress. However, the problem remains that whilst there's good practice in some parts of the country, in others, services are poor and there are unacceptably high waiting times for a diagnosis. That for me was the real crux of why autism legislation needed to be introduced in Wales, and the optimist in me sincerely hopes that the Welsh Government will still consider legislation if it's been shown that their current strategies aren't successful. I accept that the Welsh Government has introduced the integrated autism service, and the recent independent review highlighted some of the improvements that have been made, and I'm particularly pleased to see that the established services are working in person-centred ways, developing and adapting their services to meet the needs of individuals and groups. However, that same report later stated that the established services are still facing challenges in managing demand for assessment and diagnosis, therefore, it's clear that much more work needs to take place to address these particular challenges. Let us also remember that those people living with autism in west Wales are only now seeing a service developed in their area, and it will be interesting to see how the new integrated autism service in my area will be developed, and the effect this will have on my constituents being able to access services. One of the other concerns that I've received from talking to charities and third sector organisations who deliver support services for people with autism is the fact that people are referred to them from statutory bodies without receiving any financial support themselves. This is the message I received only very recently when I visited AP Cymru. Now this, in my view, needs to change. So I would urge the Minister to look at this very seriously and to change the funding infrastructure to make sure these organisations, who do a fantastic job in supporting autistic people, actually receive the financial support that they deserve. One of the key benefits of the proposed autism Bill was the very fact that it put a legal requirement on the Welsh Government to publish an autism strategy. The rationale behind this was to secure a measure of permanence and sustainability in providing services for people living with autism in Wales. Beyond the period of the revised autism strategic action plan 2016-20, there is simply no certainty of continued prioritisation of autism services in Wales. Furthermore, we know from autism legislation in other parts of the UK that legislation is needed to ensure that the momentum for improvement is not lost. Therefore, I hope that the Welsh Government will give serious consideration to this proposal and look at ways it can safeguard the prioritisation of autism services in the future. Dirprwy Lywydd, whilst my attempt to see the proposed autism Bill passed in this Chamber may not have been successful, there is no reason why the Welsh Government can't take its aspects and incorporate them where applicable into its own programme and, indeed, into its own legislation in the future. I know the Welsh Government has brought forward a code of practice, and whilst it doesn't go far enough in my opinion, it at least shows a commitment from the Welsh Government. Therefore, in closing, Deputy Presiding Officer, I urge Members to support our motion this afternoon and send a statement to the autism community that we are listening and doing everything we can to address the challenges that people living with autism in Wales face.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, ac roedd hi'n fraint cael cyfle i gyflwyno cynigion ar gyfer deddfwriaeth awtistiaeth. Ac er nad oedd y canlyniad yr hyn yr oedd llawer ohonom wedi gobeithio amdano, mae'r gymuned awtistiaeth a minnau'n gallu cael rhywfaint o gysur o'r ffaith bod awtistiaeth ar frig agenda'r Cynulliad am gymaint o amser. Nawr, nid wyf yn dweud am eiliad ers fy Mil arfaethedig nad oes peth gwaith da'n cael ei wneud ar draws Cymru, oherwydd mewn rhai meysydd gwelwyd cynnydd da. Fodd bynnag, y broblem o hyd yw bod arferion da i'w gweld mewn rhai rhannau o'r wlad, ond mewn rhannau eraill, mae'r gwasanaethau'n wael ac amseroedd aros annerbyniol o uchel cyn cael diagnosis. I mi dyna oedd y rheswm canolog pam fod angen cyflwyno deddfwriaeth awtistiaeth yng Nghymru, ac mae'r optimist ynof yn gobeithio'n ddiffuant y bydd Llywodraeth Cymru yn dal i ystyried deddfwriaeth os dangosir nad yw eu strategaethau presennol yn llwyddiannus. Rwy'n derbyn bod Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno'r gwasanaeth awtistiaeth integredig, a bod yr adolygiad annibynnol diweddar wedi tynnu sylw at rai o'r gwelliannau sydd wedi'u gwneud, ac rwy'n arbennig o falch o weld bod y gwasanaethau sefydledig yn gweithio mewn ffyrdd sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, gan ddatblygu ac addasu eu gwasanaethau i ddiwallu anghenion unigolion a grwpiau. Fodd bynnag, dywedodd yr un adroddiad yn ddiweddarach fod y gwasanaethau sefydledig yn dal i wynebu heriau wrth reoli'r galw am asesiadau a diagnosis, felly mae'n amlwg fod angen gwneud llawer mwy o waith i fynd i'r afael â'r heriau penodol hyn. Gadewch inni gofio hefyd mai dim ond yn awr y mae'r bobl sy'n byw gydag awtistiaeth yng ngorllewin Cymru'n gweld gwasanaeth yn cael ei ddatblygu yn eu hardal, a bydd yn ddiddorol gweld sut y datblygir y gwasanaeth awtistiaeth integredig newydd yn fy ardal i, a'r effaith a gaiff hyn o ran gallu fy etholwyr i gael gafael ar wasanaethau. Un o'r pryderon eraill a glywais wrth siarad ag elusennau a mudiadau trydydd sector sy'n darparu gwasanaethau cymorth i bobl ag awtistiaeth yw'r ffaith bod pobl yn cael eu cyfeirio atynt gan gyrff statudol heb eu bod yn cael unrhyw gymorth ariannol eu hunain. Dyma'r neges a gefais yn ddiweddar iawn pan ymwelais ag AP Cymru. Nawr, yn fy marn i, mae angen i hyn newid. Felly, hoffwn annog y Gweinidog i edrych ar hyn o ddifrif ac i newid y seilwaith ariannu i sicrhau bod y sefydliadau hyn, sy'n gwneud gwaith gwych yn cefnogi pobl awtistig, yn cael y cymorth ariannol y maent yn ei haeddu. Un o brif fanteision y Bil awtistiaeth arfaethedig oedd y ffaith ei fod yn gosod gofyniad cyfreithiol ar Lywodraeth Cymru i gyhoeddi strategaeth awtistiaeth. Y rhesymeg y tu ôl i hyn oedd y byddai'n sicrhau rhywfaint o sefydlogrwydd a chynaliadwyedd wrth ddarparu gwasanaethau i bobl sy'n byw gydag awtistiaeth yng Nghymru. Y tu hwnt i gyfnod y cynllun gweithredu strategol diwygiedig ar gyfer awtistiaeth 2016-20, nid oes unrhyw sicrwydd y bydd gwasanaethau awtistiaeth yn cael eu blaenoriaethu'n barhaus yng Nghymru. At hynny, gwyddom o ddeddfwriaeth awtistiaeth mewn rhannau eraill o'r DU fod angen deddfwriaeth i sicrhau na chollir y momentwm ar gyfer gwella. Felly, rwy'n gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru yn rhoi ystyriaeth ddifrifol i'r cynnig hwn ac yn edrych ar ffyrdd y gall sicrhau bod gwasanaethau awtistiaeth yn cael eu blaenoriaethu yn y dyfodol. Ddirprwy Lywydd, er nad oedd fy ymgais i weld y Bil awtistiaeth arfaethedig yn cael ei basio yn y Siambr hon yn llwyddiannus, nid oes unrhyw reswm pam na all Llywodraeth Cymru gymryd agweddau arno a'u hymgorffori lle bo'n gymwys yn ei rhaglen ei hun ac yn wir, yn ei deddfwriaeth ei hun yn y dyfodol. Rwy'n gwybod bod Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno cod ymarfer, ac er nad yw'n mynd yn ddigon pell yn fy marn i, mae o leiaf yn dangos ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru. Felly, i gloi, Ddirprwy Lywydd, pwysaf ar yr Aelodau i gefnogi ein cynnig y prynhawn yma ac anfon datganiad i'r gymuned awtistiaeth ein bod yn gwrando ac yn gwneud popeth yn ein gallu i fynd i'r afael â'r heriau y mae pobl sy'n byw gydag awtistiaeth yng Nghymru yn eu hwynebu.