techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'm afraid I can't follow that line of argument. Our relationship with S4C, as Welsh Government, is specifically directed at supporting their activities in developing community rugby. And clearly, there is a close link between the community rugby and the possibility of viewers in Wales being able to follow the Pro14 regional rugby games. I have had meetings recently with the Welsh Rugby Union, both formally and informally, and as a result of this discussion today, which they will have heard, I can assure you that I will pursue all avenues that I can, short of seeking to interfere in a commercial decision. Because we have to make it quite clear that this Government is not in the business of damaging our relationships with bodies that take commercial decisions with which we may disagree.
Welsh: Yn anffodus, ni allaf ddilyn rhesymeg y ddadl honno. Mae ein perthynas ag S4C, fel Llywodraeth Cymru, wedi'i hanelu'n benodol at gefnogi eu gweithgareddau yn datblygu rygbi cymunedol. Ac yn amlwg, ceir cysylltiad agos rhwng rygbi cymunedol a'r posibilrwydd y bydd gwylwyr yng Nghymru yn gallu dilyn gemau rygbi rhanbarthol Pro14. Rwyf wedi cyfarfod yn ddiweddar gydag Undeb Rygbi Cymru, yn ffurfiol ac yn anffurfiol, ac o ganlyniad i'r drafodaeth hon heddiw, y byddant wedi'i chlywed, gallaf eich sicrhau y byddaf yn mynd ar drywydd pob llwybr posibl, ar wahân i geisio ymyrryd mewn penderfyniad masnachol. Oherwydd mae'n rhaid i ni ei gwneud yn gwbl glir nad bwriad y Llywodraeth hon yw niweidio ein perthynas â chyrff sy'n gwneud penderfyniadau masnachol y gallem fod yn anghytuno â hwy.
English: I'm grateful to my friend Lee Waters for raising this important issue today. As a season-ticket holder at the Dragons, I'm deeply disappointed about this decision to move to pay tv. My love of sport, like many people's, came from watching on free-to-air television. I understand that there's a balance to be struck between using television to promote the game and using television money to pay for professional players, but we have to be mindful of creating a new elitism in which people of all ages who struggle to get to regional games are disproportionately excluded. And there are already examples of this in English and Welsh cricket, and in Irish rugby. Worryingly, research by Dr Paul Rouse at the university of Dublin gives an example in Ireland of the difference between two Leinster games in the Heineken Cup. The number of women who watched the 2006 Leinster game on national Irish television was 67,000, compared to only 9,000 who tuned in to Sky in 2007. Similarly affected were the over-55s. If the Welsh regions do get more money, as this deal promises, what commitments would the Minister seek from the regions to ensure that they reach a wider audience to make up for the loss of mass exposure on tv, and to guarantee that there's not a two-tier fan base in Welsh regional rugby in the future? And finally, what opportunities does the Minister think exist to boost Welsh premiership rugby exposure from this decision?
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i fy nghyfaill Lee Waters am godi'r mater pwysig hwn heddiw. Fel deiliad tocyn tymor gyda'r Dreigiau, rwy'n siomedig iawn ynglŷn â'r penderfyniad i newid i sianel talu wrth wylio. Datblygodd fy hoffter o chwaraeon, fel llawer o bobl, drwy wylio darllediadau am ddim. Deallaf fod angen cydbwysedd rhwng defnyddio teledu i hyrwyddo'r gêm a defnyddio arian teledu i dalu am chwaraewyr proffesiynol, ond mae'n rhaid i ni wylio rhag creu elitiaeth newydd lle mae pobl o bob oed sy'n cael trafferth i gyrraedd gemau rhanbarthol yn cael eu gwahardd yn anghymesur. Ac mae yna eisoes enghreifftiau o hyn gyda chriced yng Nghymru a Lloegr, a rygbi yn Iwerddon. Mae'n destun gofid bod gwaith ymchwil gan Dr Paul Rouse ym mhrifysgol Dulyn yn rhoi enghraifft o'r gwahaniaeth rhwng dwy o gemau Leinster ym mhencampwriaeth Cwpan Heineken yn Iwerddon. Gwyliodd 67,000 o fenywod gêm Leinster ar deledu cenedlaethol Gwyddelig yn 2006, o'i gymharu â 9,000 yn unig a wyliodd y gêm ar Sky yn 2007. Cafodd pobl dros 55 oed eu heffeithio yn yr un modd. Os bydd rhanbarthau Cymru yn cael mwy o arian, fel y mae'r fargen hon yn addo, pa ymrwymiadau y byddai'r Gweinidog yn ceisio eu sicrhau gan y rhanbarthau i wneud yn siŵr eu bod yn cyrraedd cynulleidfa ehangach i wneud iawn am golli sylw torfol ar y teledu, ac i warantu nad oes dwy haen i sylfaen cefnogwyr rygbi rhanbarthol Cymru yn y dyfodol? Ac yn olaf, pa gyfleoedd y mae'r Gweinidog yn credu sy'n bodoli i roi hwb i'r sylw a gaiff rygbi uwch gynghrair Cymru o'r penderfyniad hwn?
English: I'm very grateful for that further question. It will be clear to those following this exchange that there is no support in this Chamber for the decision that has been taken in terms of the awarding of this particular opportunity to broadcast. It is significantly important, as you pointed out from your own experience, that there should be an opportunity for people to openly follow the coverage of significant sporting events, which leads to participation, recruitment of supporters who offer their lifelong support to rugby, as many of us do here to rugby - and indeed to football - in Wales. Therefore, it is imperative that we should, as a Government, continue to discuss with the sporting organisations that, as was already raised, we in fact do support. These questions that are being raised today are ones that I will personally - I give you this undertaking - that I will personally raise, not only with the WRU, and therefore through them with the Pro14, but also: what are the consequences, both for community rugby and for the premiership? This is certainly something that we would want to explore as a Government, and I give you the undertaking that you seek.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn am y cwestiwn pellach. Fe fydd yn glir i'r rhai sy'n dilyn y drafodaeth hon nad oes unrhyw gefnogaeth yn y Siambr i'r penderfyniad a wnaed i ddyfarnu'r cyfle penodol hwn i ddarlledu. Mae'n bwysig iawn, fel rydych wedi nodi o'ch profiad eich hun, fod cyfle i bobl ddilyn darllediadau o ddigwyddiadau chwaraeon o bwys yn agored, gan arwain at gyfranogiad, recriwtio cefnogwyr sy'n cynnig eu cefnogaeth gydol oes i rygbi, fel y mae llawer ohonom yma yn ei wneud i rygbi - ac yn wir i bêl-droed - yng Nghymru. Felly, mae'n hollbwysig y dylem, fel Llywodraeth, barhau i drafod gyda'r sefydliadau chwaraeon rydym yn eu cefnogi mewn gwirionedd, fel y nodwyd eisoes. Mae'r cwestiynau sy'n cael eu gofyn heddiw yn rhai - rwy'n ymrwymo i hyn - y byddaf yn eu gofyn yn bersonol, nid yn unig i Undeb Rygbi Cymru, ac felly drwyddynt hwy i Pro14, ond hefyd: beth yw'r canlyniadau, i rygbi cymunedol ac i'r uwch gynghrair? Mae hyn yn sicr yn rhywbeth y byddem eisiau ei ystyried fel Llywodraeth, ac rwy'n rhoi'r ymrwymiad rydych yn gofyn amdano.
English: I thank the Minister, and the final topical question, therefore, is from David Melding.
Welsh: Diolch yn fawr i'r Gweinidog, a'r cwestiwn olaf amserol, felly, gan David Melding.
English: Yes. Help to Buy - Wales is issuing new contract variations to all house builders using the scheme, not just the largest five. These new terms will limit the use of Help to Buy - Wales for houses on leasehold to exceptional circumstances. It will also ensure the leasehold terms for any Help to Buy - Wales home, including flats, are fair. In addition to this, the five major house builders have agreed not to market any new-build homes in Wales as leasehold, unless under exceptional circumstances.
Welsh: Gwnaf. Mae Cymorth i Brynu - Cymru yn cyhoeddi amrywiadau contract newydd i'r holl adeiladwyr tai sy'n defnyddio'r cynllun hwn, nid y pump mwyaf yn unig. Bydd y telerau newydd hyn yn cyfyngu ar y defnydd o Cymorth i Brynu - Cymru ar gyfer tai ar lesddaliad i amgylchiadau eithriadol. Bydd hefyd yn sicrhau bod y telerau lesddaliad ar gyfer unrhyw gartref Cymorth i Brynu - Cymru, gan gynnwys fflatiau, yn deg. Yn ogystal â hyn, mae pump o'r prif adeiladwyr tai wedi cytuno i beidio â marchnata unrhyw gartrefi newydd yng Nghymru fel lesddaliad, ac eithrio mewn amgylchiadau eithriadol.
English: Llywydd, in the past year since the UK Government's announcement of a crackdown on unfair leasehold practices, we have seen this issue become a real focus as well in Wales. Can I welcome the Government's announcement this afternoon? I think it is definitely a good step in the right direction. However, I am concerned that this announcement doesn't come across as an amnesty or a pardon for those big housing companies who have been operating these feudal practices for the past 10 years or more. Unlike the UK Government's stance, your statement doesn't seem to provide any hope for the many people, often first-time buyers, who are already stuck in this exploitative system. And so, does the Minister agree that the Welsh Government needs to provide leaseholders with clear support on the various routes of redress available to them, alongside a wider internal review of the support and advice system that is available to leaseholders where current practices are set to continue?
Welsh: Lywydd, yn ystod y flwyddyn ddiwethaf ers i Lywodraeth y DU gyhoeddi ymgyrch yn erbyn arferion lesddaliad annheg, rydym wedi gweld y mater hwn yn dod yn ffocws go iawn yng Nghymru hefyd. A gaf fi groesawu cyhoeddiad y Llywodraeth y prynhawn yma? Credaf ei fod yn bendant yn gam i'r cyfeiriad cywir. Fodd bynnag, rwy'n awyddus iawn i sicrhau nad yw'r cyhoeddiad hwn yn ymddangos fel maddeuant neu bardwn i'r cwmnïau tai mawr hynny sydd wedi bod yn gweithredu'r arferion ffiwdal hyn dros y 10 mlynedd diwethaf neu fwy. Yn wahanol i safbwynt Llywodraeth y DU, nid yw eich datganiad i'w weld yn darparu unrhyw obaith i lawer o bobl, pobl sy'n prynu am y tro cyntaf yn aml, sydd eisoes yn gaeth i'r system gamfanteisiol hon. Ac felly, a yw'r Gweinidog yn cytuno bod angen i Lywodraeth Cymru ddarparu cymorth clir ar y gwahanol ffyrdd y gallant gael iawn, ochr yn ochr ag adolygiad mewnol ehangach o'r system gymorth a chyngor sydd ar gael i lesddeiliaid lle mae arferion cyfredol yn mynd i barhau?
English: I'd like to thank David Melding for bringing this question forward because I think it would have merited having an oral statement from the Minister on this. But in your statement, you wrote that the five developers with which you have agreements would only build leasehold under circumstances judged by you to be absolutely necessary. I was wondering if you could clarify what you and these developers would define as absolutely necessary. My second point only goes to reiterate what David Melding AM also said. Help to Buy is only one small part of the market, and we want to be assured that those who are already stuck in this particular circumstance will be given the same rights as those under the Help to Buy scheme. The following point I wanted to make, emanating from what was said yesterday, I think, by Hefin David, was: I think it's a ticking time bomb in relation to the management fees that are imposed in relation to leaseholds. Many people have contacted me saying that they feel that there is a two-tier system in place, whereby they are paying management fees to do the same thing that they are paying their council tax to do, in relation to the management of gardens or the picking up of rubbish. So, I would wish for you to look at this, at a later date, as well as enhancing upon the statement that you've already made.
Welsh: Hoffwn ddiolch i David Melding am gyflwyno'r cwestiwn hwn oherwydd credaf y byddai wedi bod o fudd i ni gael datganiad llafar gan y Gweinidog ar hyn. Ond yn eich datganiad, fe ysgrifennoch na fyddai'r pum datblygwr y mae gennych gytundebau â hwy ond yn adeiladu lesddaliadau o dan amgylchiadau y bernir gennych chi eu bod yn gwbl angenrheidiol. Tybed a allech egluro'r hyn y byddech chi a'r datblygwyr hyn yn ei farnu'n gwbl angenrheidiol. Mae fy ail bwynt yn ailadrodd yr hyn a ddywedodd David Melding AC hefyd. Un rhan fach yn unig o'r farchnad yw Cymorth i Brynu, ac rydym eisiau sicrwydd y bydd y rheini sydd eisoes yn gaeth i'r amgylchiad penodol hwn yn cael yr un hawliau â'r rhai sy'n rhan o'r cynllun Cymorth i Brynu. Roeddwn am wneud y pwynt canlynol, yn deillio o'r hyn a ddywedwyd ddoe, rwy'n credu, gan Hefin David: rwy'n credu bod y ffioedd rheoli a orfodir mewn perthynas â lesddaliadau yn fom sy'n tician. Mae llawer o bobl wedi cysylltu â mi i ddweud eu bod yn teimlo bod system ddwy haen ar waith, lle maent yn talu ffioedd rheoli i wneud yr un peth ag y maent yn talu eu treth gyngor i'w wneud, mewn perthynas â chynnal gerddi neu godi sbwriel. Felly, hoffwn i chi edrych ar hyn, yn nes ymlaen, yn ogystal ag ymhelaethu ar y datganiad rydych eisoes wedi'i wneud.
English: The next item is the 90-second statements, and the first statement is from David Melding.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r datganiadau 90 eiliad, a'r datganiad cyntaf, David Melding.
English: A statement now by the Chair of the Standards of Conduct Committee, and I call on the Chair to make a statement - Jayne Bryant.
Welsh: Datganiad nawr gan Gadeirydd y Pwyllgor Safonau Ymddygiad, ac rydw i yn galw ar y Cadeirydd i wneud ei datganiad - Jayne Bryant.
English: Diolch, Llyr. Again, you've made some very significant points, and some of the points were raised at the committee meeting last week, so I'm glad you're able to do that today. In terms of your comments on the ministerial code, obviously, people understand that the ministerial code is not in our remit or our gift to change, but comments you've raised today have been made in our meeting and I'm sure will be raised in future meetings. In terms of the points you put about wider societal issues, that is exactly right. We've also seen that this is not an issue that's just confined to politics. It is important, though, that we do show leadership here and I'm really keen that the Assembly - and I'm sure all Members here are keen - that we're really driving forward on progress and making sure that we are a beacon that can be held up as an example. This is our chance to do our best and get these processes right. That's why it's really important that we're doing that, but it can't be just the end of the conversation as you say. It's really important that we're always reassessing and asking people for their views. Is the process right? Are people feeling they can come forward? We should be looking to make sure, as Paul said earlier, that we're doing that preventative role and we're trying to make sure that this Assembly is seen as a beacon, really. So, I'm really keen that we do that. But the points that you raise are very welcome, and thanks for doing that, Llyr.
Welsh: Diolch, Llyr. Unwaith eto, rydych wedi gwneud rhai pwyntiau pwysig iawn, a chafodd rhai o'r pwyntiau eu crybwyll yng nghyfarfod y pwyllgor yr wythnos diwethaf, felly rwy'n falch eich bod yn gallu gwneud hynny heddiw. O ran eich sylwadau ar god y Gweinidogion, yn amlwg, mae pobl yn deall nad yw cod y Gweinidogion yn rhan o'n cylch gwaith ni nac yn rhywbeth y mae gennym bŵer i'w newid, ond mae'r sylwadau rydych wedi'u gwneud heddiw wedi cael eu gwneud yn ein cyfarfod ac rwy'n siŵr y byddant yn codi mewn cyfarfodydd yn y dyfodol. O ran y pwyntiau a wnaethoch am faterion cymdeithasol ehangach, mae hynny'n hollol wir. Rydym hefyd wedi gweld nad yw hwn yn fater sy'n ymwneud â gwleidyddiaeth yn unig. Mae'n bwysig, fodd bynnag, ein bod yn dangos arweiniad yma ac rwy'n awyddus iawn i'r Cynulliad - ac rwy'n siŵr fod yr holl Aelodau yma yn awyddus - ein bod yn ysgogi cynnydd go iawn ac yn gwneud yn siŵr ein bod yn sefydliad sy'n dangos y ffordd ac y gellir ein defnyddio fel esiampl. Dyma ein cyfle i wneud ein gorau a chael y prosesau hyn yn iawn. Dyna pam ei bod yn hollbwysig ein bod yn gwneud hynny, ond ni all hynny fod yn ddiwedd ar y sgwrs, fel y dywedwch. Mae'n bwysig iawn ein bod yn ailasesu ac yn gofyn i bobl am eu barn drwy'r amser. A yw'r broses yn gywir? A yw pobl yn teimlo eu bod yn gallu rhoi gwybod? Dylem geisio gwneud yn siŵr, fel y dywedodd Paul yn gynharach, ein bod yn chwarae'r rôl ataliol honno yn ogystal â cheisio sicrhau bod y Cynulliad yn cael ei weld fel sefydliad sy'n dangos y ffordd, mewn gwirionedd. Felly, rwy'n awyddus iawn inni wneud hynny. Ond mae'r pwyntiau rydych yn eu nodi yn rhai i'w croesawu'n fawr, a diolch am wneud hynny, Llyr.
English: Thank you for your points, Gareth. I appreciate you were following on from the points of Paul and Llyr. I think the issue you raised about the ministerial code is again something you raised last week as well, so I'm sure that that will come up, but as I said, we have to be mindful that it's beyond our remit in terms of what we can change, but obviously we have to look at all of these issues when people like yourself raise them. It is important that there's a clear path, as you say. I think the important point is that the person who is the complainant is in control of those processes as well, because it is important that they know where they want to go with it, rather than just having that decision made for them. I think it is important that people are signposted in the right way, and hopefully if there are people who feel unsure about coming forward, there is this phone number now at the moment. Obviously, this is just an interim measure - whether we extend that, the committee's yet to report on that. Obviously, we're still in the middle of our inquiry so there are lots of things we can look at, but we can have a debate on that when our inquiry reports.
Welsh: Diolch i chi am eich pwyntiau, Gareth. Rwy'n derbyn eich bod yn dilyn pwyntiau Paul a Llyr. Rwy'n credu bod y mater a godoch chi ynglŷn â chod y Gweinidogion eto yn rhywbeth a godwyd gennych yr wythnos diwethaf hefyd, felly rwy'n siŵr y bydd hwnnw'n codi, ond fel y dywedais, mae'n rhaid i ni gofio ei fod y tu hwnt i'n cylch gwaith ni o ran beth y gallwn ei newid, ond yn amlwg mae'n rhaid i ni edrych ar yr holl faterion hyn pan fo pobl fel chi yn eu dwyn i'n sylw. Mae'n bwysig cael llwybr clir, fel y dywedwch. Rwy'n credu mai'r pwynt pwysig yw bod gan y person sy'n cwyno reolaeth dros y prosesau hynny yn ogystal, oherwydd mae'n bwysig eu bod yn gwybod pa mor bell y maent eisiau mynd â'r gŵyn, yn hytrach na bod y penderfyniad yn cael ei wneud drostynt. Rwy'n credu ei bod yn bwysig fod pobl yn cael eu cyfeirio i'r cyfeiriad cywir, a gobeithio, os yw pobl yn teimlo'n ansicr ynglŷn â rhoi gwybod, mae'r rhif ffôn hwn ar gael ar hyn o bryd. Yn amlwg, mesur dros dro yw hwn - mae'r pwyllgor eto i ddweud a fyddwn yn ymestyn hwnnw ai peidio. Yn amlwg, rydym yn dal i fod yng nghanol ein hymchwiliad felly mae yna lawer o bethau y gallwn edrych arnynt, ond gallwn gael dadl am hynny pan fydd ein hymchwiliad yn cyflwyno'i adroddiad.
English: Thank you very much for your comments, Suzy. The point on the ministerial code: I'm glad you've said it again. You know, it has been raised in our committee, and I'm sure we will be looking at that with the rest of the evidence when we have it - you know, the points that have been raised on that. I'm really glad you mentioned repeat behaviour, because that is something that has been raised already, again, with people last week, and I think it's something, as you say - . You know, how can you tackle things that might be quite small and difficult to report and you might think, maybe, 'Is it right that I do this?' But I think that's something we need to look at because repeat behavioural patterns over years can have - not just to one person, but to many other people - significant impact. But like I said, I'm really glad you were able to speak today, and as to your comments, we'll take them on board in terms of our committee inquiry as well. Thank you.
Welsh: Diolch yn fawr iawn i chi am eich sylwadau, Suzy. Y pwynt ar god y Gweinidogion: rwy'n falch eich bod wedi ei ddweud eto. Wyddoch chi, fe'i codwyd yn ein pwyllgor, ac rwy'n siŵr y byddwn yn edrych ar hynny gyda gweddill y dystiolaeth pan fyddwn wedi'i chael - wyddoch chi, y pwyntiau a godwyd ynghylch hynny. Rwy'n wirioneddol falch eich bod wedi crybwyll ymddygiad ailadroddus, oherwydd mae hynny'n rhywbeth sydd wedi'i godi eisoes, unwaith eto, gyda phobl yr wythnos diwethaf, a chredaf ei fod yn rhywbeth, fel y dywedwch - . Wyddoch chi, sut y gallwch fynd i'r afael â phethau a allai fod yn weddol fach ac yn anodd rhoi gwybod amdanynt a gallech feddwl, efallai, 'A yw'n iawn i mi wneud hyn?' Ond rwy'n credu bod hynny'n rhywbeth y mae angen inni edrych arno oherwydd gall patrymau ymddygiad wedi'u hailadrodd dros y blynyddoedd gael effaith sylweddol - nid i un person yn unig, ond i lawer o bobl eraill. Ond fel y dywedais, rwy'n falch iawn eich bod wedi gallu siarad heddiw, ac am eich sylwadau, byddwn yn eu hystyried yn ymchwiliad ein pwyllgor yn ogystal. Diolch.
English: The next item, therefore, is the Member debate under Standing Order 11.21 on criminal justice, and I call on Jenny Rathbone to move the motion.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw'r ddadl Aelodau o dan Reol Sefydlog 11.21 ar gyfiawnder troseddol, ac rydw i'n galw ar Jenny Rathbone i wneud y cynnig.
English: Diolch, Llywydd. We lock up more people in England and Wales than any other country in western Europe. If we go on that way, we are going to catch up with the United States, which currently spends more on its equally ineffective prison system than they do on the education of their children. Ineffective, because it doesn't lead to change in people's behaviour. Even by the UK Government's own admission, two thirds of prisons are overcrowded; people are locked up most of the day; rates of self-harm, suicide and murder are at an all-time high. By no stretch of the imagination can the conditions in Her Majesty's Prison Swansea or Her Majesty's Prison Liverpool - described in excruciating detail by Her Majesty's Inspectorate of Prisons - be considered rehabilitating. That isn't to dismiss the heroic efforts of individuals who work with prisoners in disgraceful conditions, but we have to acknowledge that the system as a whole is not working and a change of approach is needed. For far too long, penal policy has been dominated by the high-pitched headlines of the tabloids. Until recently, the top politician in charge of the misnomered Ministry of Justice thought it was a whiz idea to deny prisoners books until it was thankfully ruled unlawful by the High Court.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rydym yn carcharu mwy o bobl yng Nghymru a Lloegr nag unrhyw wlad arall yng ngorllewin Ewrop. Os daliwn ati i wneud hynny, byddwn gyn waethed â'r Unol Daleithiau, sydd ar hyn o bryd yn gwario mwy ar eu system garcharu, sydd yr un mor aneffeithiol, nag a wnânt ar addysg eu plant. Aneffeithiol, oherwydd nad yw'n arwain at newid ymddygiad pobl. Yn ôl cyfaddefiad Llywodraeth y DU ei hun hyd yn oed, mae dwy ran o dair o'r carchardai'n orlawn; mae pobl dan glo am y rhan fwyaf o'r dydd; mae cyfraddau hunan-niwed, hunanladdiad a llofruddiaeth yn uwch nag erioed. Nid oes unrhyw fodd y gellir ystyried bod yr amgylchiadau yng Ngharchar ei Mawrhydi Abertawe neu Garchar ei Mawrhydi Lerpwl - a ddisgrifir mewn manylder echrydus gan Arolygiaeth Carchardai ei Mawrhydi - yn adsefydlu pobl. Nid y bwriad yw diystyru ymdrechion arwrol unigolion sy'n gweithio gyda charcharorion mewn amgylchiadau gwarthus, ond rhaid inni gydnabod nad yw'r system yn ei chyfanrwydd yn gweithio ac mae angen newid agwedd. Yn rhy hir o lawer, cafodd polisi cosbi ei arwain gan benawdau swnllyd y papurau tabloid. Tan yn ddiweddar, credai'r gwleidydd uchaf a oedd yn gyfrifol am y Weinyddiaeth Gyfiawnder fel y'i gelwir fod amddifadu carcharorion o lyfrau yn syniad penigamp nes i'r Uchel Lys ddyfarnu, diolch byth, fod hynny'n anghyfreithlon.