English: To begin, then, with context, this budget marks another milestone in our devolution journey. For the first time, the budget contains revenues raised directly from the Welsh rates of income tax. Members will be aware that, in line with my party's manifesto, it is not my intention to raise income tax levels in Wales next year. As well as Welsh rates of income tax, the budget reflects the income expected from land transaction tax and landfill disposal tax. Altogether, more than £2 billion-worth of the revenue used next year to support Welsh public services will be raised as a result of decisions made here in the National Assembly for Wales. Dirprwy Lywydd, the budget takes place against the twin assaults of austerity and Brexit. As Members will know from the debate we held earlier this afternoon, it is this Government's view that any form of Brexit will leave people in Wales worse off than if membership of the European Union had continued. In a catastrophic 'no deal' Brexit, our economy might shrink by up to 10 per cent. The short and long-term implications for the Welsh budget and the funding available for public services in such a situation would be profound. That assault would be all the more damaging because it would come on top of the damage done by eight years of austerity. Members know the facts, but members of the official opposition particularly need to hear them again. If our budget had simply retained its 2010 value, if we were not a penny better off in real terms, the budget in front of you today would have £850 million more to invest in front-line services. If spending on public services had just kept pace with the growth in the economy since 2010, not taking any greater share than David Cameron and George Osborne inherited, then this afternoon, you would be debating a budget with an extra £4 billion to attend to the urgent needs of Wales. If today's UK Government had managed to match the longer term trend in public spending, a longer term trend sustained in Governments led by Harold Macmillan, Edward Heath, Margaret Thatcher, John Major, then our budget would be some £6 billion larger than it actually is today. Instead, Dirprwy Lywydd, we have a Chancellor in Philip Hammond who said in his budget on 29 October that austerity was over, and then shamefully left the very worst-off managing on breadline benefits, with their incomes frozen or declining for the third year in succession. A Chancellor who said that his was a budget to unleash investment to drive future prosperity, and then gave this Assembly just £2.6 million extra capital to address every unmet investment need we have the next year. This is the inescapable context in which today's budget has been crafted, and nobody should forget it, even if, like the annual appearance of Scrooge at Christmas, we see the dusting down of the annual Conservative amendment to the budget, which once again we will oppose. Dirprwy Lywydd, I turn to the second main part of what I want to put on record this afternoon: the changes I plan to see reflected in the final budget, to be published later this month. At the start of October, both the First Minister and I made it clear that if any further resources became available to us over the autumn, then further funding for local government would be a key priority. I'm grateful to the Welsh Local Government Association for the detailed and constructive discussions since October, and for the result we were able to reach. The package of additional funding measures for local government next year reaches a total of £141.5 million. That includes a settlement that is at least cash-flat in revenue terms for local government again next year - the third year in a row, Dirprwy Lywydd, in which we have been able to protect Welsh local government from cash cuts. Once again, I will find the money centrally for for a funding floor to be set now at no lower than -0.5 per cent so no local authority in Wales faces reductions above that level. And we will be able to boost the capital funding available to local authorities in Wales by a further £100 million over three years, over and above the additions to capital investment that I was able to announce in the budget on 2 October.
Welsh: I ddechrau, felly, â'r cyd-destun, mae'r gyllideb hon yn garreg filltir arall ar ein taith ddatganoli. Am y tro cyntaf, mae'r gyllideb yn cynnwys refeniw a godir yn uniongyrchol o gyfraddau treth incwm Cymru. Bydd yr Aelodau'n gwybod, yn unol â maniffesto fy mhlaid, nad wyf i'n bwriadu cynyddu treth incwm yng Nghymru y flwyddyn nesaf. Yn ogystal â chyfraddau treth incwm Cymru, mae'r gyllideb yn adlewyrchu'r incwm a ddisgwylir o dreth trafodiadau tir a'r dreth gwarediadau tirlenwi. At ei gilydd, bydd gwerth dros £2 biliwn o'r refeniw a ddefnyddir y flwyddyn nesaf i gefnogi gwasanaethau cyhoeddus Cymru yn cael ei godi o ganlyniad i benderfyniadau a wneir yma yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru. Dirprwy Lywydd, mae'r gyllideb yn digwydd yn erbyn ymosodiadau deuol cyni cyllidol a Brexit. Fel y mae'r Aelodau'n ei wybod o'r ddadl a gynhaliwyd gennym yn gynharach y prynhawn yma, barn y Llywodraeth hon yw y bydd unrhyw fath o Brexit yn gadael pobl yng Nghymru yn waeth eu byd na phe bai aelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd wedi parhau. Mewn Brexit 'dim cytundeb' trychinebus, gallai ein heconomi grebachu hyd at 10 y cant. Byddai'r goblygiadau byrdymor a hirdymor i gyllideb Cymru a'r cyllid sydd ar gael i wasanaethau cyhoeddus mewn sefyllfa o'r fath yn ddifrifol. Byddai'r ymosodiad hwnnw'n fwy niweidiol byth gan y byddai'n dod ar ben y niwed a wnaed gan wyth mlynedd o gyni cyllidol. Mae'r Aelodau'n gwybod y ffeithiau, ond mae angen i aelodau'r wrthblaid swyddogol yn arbennig eu clywed eto. Pe bai ein cyllideb wedi cadw ei gwerth o 2010, pe na baem ni wedi cael ceiniog yn fwy mewn termau real, byddai gan y gyllideb sydd ger eich bron heddiw £850 miliwn yn fwy i'w fuddsoddi mewn gwasanaethau rheng flaen. Pe bai gwariant ar wasanaethau cyhoeddus ddim ond wedi cadw i fyny â'r twf yn yr economi ers 2010, heb gymryd cyfran fwy na'r hyn a etifeddodd David Cameron a George Osborne, yna y prynhawn yma, byddech chi'n trafod cyllideb â £4 biliwn ychwanegol i'w wario ar anghenion brys Cymru. Pe bai Llywodraeth y DU heddiw wedi llwyddo i gynnal y duedd tymor hwy mewn gwariant cyhoeddus, tuedd tymor hwy a gynhaliwyd gan lywodraethau o dan arweiniad Harold Macmillan, Edward Heath, Margaret Thatcher, John Major, yna byddai ein cyllideb tua £6 biliwn yn fwy nag ydyw mewn gwirionedd heddiw. Yn hytrach, Dirprwy Lywydd, mae gennym ni Ganghellor, Philip Hammond, a ddywedodd yn ei gyllideb ar 29 Hydref bod cyni cyllidol ar ben, cyn gadael, yn gywilyddus, y bobl fwyaf anghenus yn ymdopi ar fudd-daliadau tlodi, gyda'u hincwm wedi'i rewi neu'n gostwng am y drydedd flwyddyn yn olynol. Canghellor a ddywedodd y bod ei gyllideb yn un a fyddai'n rhyddhau buddsoddiad i ysgogi ffyniant yn y dyfodol, ac a roddodd £2.6 miliwn yn unig o gyfalaf ychwanegol i'r Cynulliad hwn wedyn i roi sylw i'r holl anghenion buddsoddi heb eu diwallu sydd gennym ni y flwyddyn nesaf. Dyma'r cyd-destun diosgoi y lluniwyd cyllideb heddiw ynddo, ac ni ddylai neb anghofio hynny, hyd yn oed os byddwn ni'n gweld, fel ymddangosiad blynyddol Scrooge adeg y Nadolig, y Ceidwadwyr yn tynnu'r llwch oddi ar eu gwelliant blynyddol i'r gyllideb, y byddwn ni'n ei wrthwynebu unwaith eto. Dirprwy Lywydd, rwy'n troi at ail brif ran yr hyn yr wyf i eisiau ei roi ar gofnod y prynhawn yma: y newidiadau yr wyf i'n bwriadu eu gweld yn cael eu hadlewyrchu yn y gyllideb derfynol, i'w chyhoeddi yn ddiweddarach y mis yma. Ddechrau mis Hydref, fe'i gwnaed yn eglur gan y Prif Weinidog a minnau, pe bai unrhyw adnoddau pellach ar gael i ni dros yr hydref, y byddai cyllid pellach i lywodraeth leol yn flaenoriaeth allweddol. Rwy'n ddiolchgar i Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru am y trafodaethau manwl ac adeiladol ers mis Hydref, ac am y canlyniad y llwyddwyd i'w sicrhau gennym. Mae'r pecyn o fesurau ariannu ychwanegol ar gyfer llywodraeth leol y flwyddyn nesaf yn cyrraedd cyfanswm o £141.5 miliwn. Mae hynny'n cynnwys setliad sydd o leiaf yn wastad o ran arian yn nhermau refeniw ar gyfer llywodraeth leol unwaith eto y flwyddyn nesaf - y drydedd flwyddyn yn olynol, Dirprwy Lywydd, pan rydym ni wedi gallu amddiffyn llywodraeth leol Cymru rhag toriadau arian parod. Unwaith eto, byddaf yn dod o hyd i'r arian yn ganolog i bennu cyllid gwaelodol nawr na fydd yn is na -0.5 y cant, fel na fydd unrhyw awdurdod lleol yng Nghymru yn wynebu gostyngiadau uwchben y lefel honno. A byddwn yn gallu rhoi hwb o £100 miliwn arall dros dair blynedd i'r cyllid cyfalaf sydd ar gael i awdurdodau lleol yng Nghymru, yn ychwanegol at yr ychwanegiadau at fuddsoddiad cyfalaf y llwyddais i'w cyhoeddi yn y gyllideb ar 2 Hydref.