English: Diolch, Llywydd, and thank you, Minister, as well. When the phased reopening of schools was announced, I asked why it was easier for unions to agree an extra week in July rather than coming back at the end of August, and at that time no-one was able to answer that question. It looks now as if no answer was genuinely sought. While I've got no doubt that some unions perhaps aren't particularly interested in encouraging their members back before September, Siân Gwenllian is quite right - policy is a matter for you, and you have every right to proceed even if you can't take everybody with you. You do need to take some people with you, though, and it's pretty clear that school leaders had taken you at your word and had been preparing for a four-week return. You'll know that staff and families and even directors of education have been rightly angered and frustrated by what are now these dashed expectations. You're right - there are staff and families who've already gone the extra mile and deserve our unconditional thanks, but who recognise, I think, as you do, that children's well-being for checking in, catching up and preparing was vital. I don't remember local authorities, at that time, demurring from your views, beyond operational worries about things like transport, hygiene and distancing. So, my first question is: when did directors of education and teachers in particular know that this was optional, because there was nothing in your original announcement to suggest that this was the original plan? Can you also tell us, by 3 June, when you made your announcement, did trade unions tell you before that date that they would discourage members from agreeing to the fourth week? Did councils tell you before that date that they would direct school leaders not to open a fourth week? And did they accept your argument that the well-being of children was best served by a four-week return? Can you tell us about any subsequent conversations with the unions? We're still all very keen to know why so many councils have failed to back you. And then, finally, can you confirm that, should any school leader have the staff and safety measures in place for a fourth week, they can open their school regardless of the view of the council? What is the status of a council direction and can you overrule that in the case of individual and even all schools? Thank you.
Welsh: Diolch, Lywydd, a diolch i chi hefyd, Weinidog. Pan gyhoeddwyd bod yr ysgolion yn ailagor yn raddol, gofynnais pam ei bod yn haws i'r undebau gytuno ar wythnos ychwanegol ym mis Gorffennaf yn hytrach na dod yn ôl ddiwedd mis Awst, a bryd hynny nid oedd neb yn gallu ateb y cwestiwn hwnnw. Mae'n ymddangos bellach nad oedd neb yn chwilio o ddifrif am ateb. Er nad oes gennyf unrhyw amheuaeth efallai nad oes gan rai undebau ddiddordeb arbennig mewn annog eu haelodau yn ôl cyn mis Medi, mae Siân Gwenllian yn llygad ei lle - mater i chi yw polisi, ac mae gennych bob hawl i symud ymlaen hyd yn oed os na allwch fynd â phawb gyda chi. Mae angen i chi fynd â rhai pobl gyda chi, fodd bynnag, ac mae'n eithaf amlwg fod arweinwyr ysgolion wedi cymryd yr hyn a ddywedoch chi ac wedi bod yn paratoi ar gyfer dychwelyd am bedair wythnos. Fe fyddwch yn gwybod bod staff a theuluoedd a hyd yn oed cyfarwyddwyr addysg yn teimlo'n flin ac yn rhwystredig, a hynny'n briodol, oherwydd yr hyn sydd bellach yn ddisgwyliadau a chwalwyd. Rydych chi'n iawn - mae yna staff a theuluoedd sydd eisoes wedi mynd y filltir ychwanegol ac yn haeddu ein diolch diamod, ond sy'n cydnabod, rwy'n credu, fel rydych chi, fod lles plant drwy ailgydio, dal i fyny a pharatoi yn hanfodol. Nid wyf yn cofio bod awdurdodau lleol ar y pryd yn anghytuno â'ch safbwyntiau chi, y tu hwnt i bryderon ymarferol am bethau fel cludiant, hylendid a chadw pellter. Felly, fy nghwestiwn cyntaf yw: pryd oedd y cyfarwyddwyr addysg ac athrawon yn arbennig yn gwybod bod hyn yn ddewisol, oherwydd nid oedd unrhyw beth yn eich cyhoeddiad gwreiddiol i awgrymu mai hwn oedd y cynllun gwreiddiol? A allwch ddweud wrthym hefyd, erbyn 3 Mehefin, pan wnaethoch eich cyhoeddiad, a wnaeth undebau llafur ddweud wrthych cyn y dyddiad hwnnw y byddent yn annog aelodau rhag cytuno i'r bedwaredd wythnos? A wnaeth y cynghorau ddweud wrthych cyn y dyddiad hwnnw y byddent yn cyfarwyddo arweinwyr ysgolion i beidio ag agor am bedwaredd wythnos? Ac a oeddent yn derbyn eich dadl mai dychwelyd am bedair wythnos oedd y ffordd orau o sicrhau lles plant? A allwch ddweud wrthym am unrhyw sgyrsiau dilynol gyda'r undebau? Rydym yn dal i fod yn awyddus iawn i wybod pam fod cymaint o gynghorau wedi methu eich cefnogi. Ac yna, yn olaf, a allwch gadarnhau, os oes gan unrhyw arweinydd ysgol staff a mesurau diogelwch ar waith ar gyfer y bedwaredd wythnos, y gallant agor eu hysgol beth bynnag fo barn y cyngor? Beth yw statws cyfarwyddyd gan y cyngor ac a allwch chi ei wrthod yn achos ysgolion unigol, a phob ysgol hyd yn oed? Diolch.