English: Can I warmly welcome this statement, and also the National Health Service (Indemnities) (Wales) Bill? I'll declare my usual interest as a GP who has been known to pay his medical indemnity for many years, otherwise I wouldn't be allowed to practice being a GP at all. Now, this Bill brings GPs into line with what has always happened with hospital doctors and hospital consultants, in that the state has always paid their huge medical indemnity fees, and now we're going to be doing the same for GPs - long overdue, many people would say, because medical indemnity insurance at the moment can run up to about £15,000 per year, on a sliding scale, depending on where you work - out-of-hours, A&E, riskier times in the middle of the night. But it's a huge personal cost that obviously has been highlighted in recent years as a reason for GPs deciding not to be GPs, particularly part-time or those towards the end of their careers - actually, it costs them more in medical indemnity than they would actually earn doing a lesser amount of work. So, the rising cost of medical indemnity is what has driven this welcome piece of legislation. Just a couple of points: obviously, future liabilities, that part has already kicked in since April this year. What we are passing now is a technical improvement, if you like, of that. And obviously we're scrutinising that in the health committee and in CLAC. It's about existing liabilities - in other words, things that have happened prior to April 2019. And, just as a point of fact, obviously, medical negligence, so called, or claims, can start a very long time ago and only come to surface, or to note - or somebody decides to put in a claim - many years after they've happened. I know of examples of a 20-year gap and more between the actual incident and that incident being complained about. Now, if we're going to say now this existing liability scheme covers everything prior to April 2019, can you just state how you feel that would operate, in fact? Are you going to go back 20 years or so, because I would have that worry then about Welsh Government and how Welsh Government is protecting itself, as it were, from the potentially huge liabilities incurred. Because there's no getting away - and this is my final point, now - from the fact that there are huge costs involved, not in the actual running of the Bill, obviously, but in the huge legal costs. That's why we have to have medical indemnity insurance in the first place, because there's a very adversarial system at the moment: patients and their families have to prove that a doctor or nurse has been negligent - that's a very complicated situation - as opposed to, in some countries, we just accept the possibility of mistakes and medical mishaps and people have a sliding scale of compensation, called 'no fault' compensation, where you don't have to prove fault, you just get the money a lot sooner than you do in the current adversarial legal system that we go through in this country. So, while welcoming this Bill and obviously taking GPs and putting them on the same level as hospital doctors and consultants who already have Crown immunity, in terms of expanding the thought processes for the future, what consideration also has the Minister given to a system of 'no fault' compensation, as exists in other countries, like New Zealand? Thank you.
Welsh: A gaf i groesawu'r datganiad hwn yn fawr, yn ogystal â Bil y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Indemniadau) (Cymru)? Fe wnaf ddatgan fy muddiant arferol fel meddyg teulu y gwyddys iddo dalu ei indemniad meddygol ers blynyddoedd lawer, neu fel arall ni chaniateid imi ymarfer fel meddyg teulu o gwbl. Nawr, mae'r Bil hwn yn sicrhau bod cyfatebiaeth rhwng sefyllfa ymarferwyr cyffredinol a'r hyn sydd wedi digwydd erioed gyda meddygon ysbytai a meddygon ymgynghorol ysbytai, o ran bod y wladwriaeth bob amser wedi talu eu ffioedd indemniad meddygol enfawr, a nawr rydym ni'n mynd i fod yn gwneud yr un peth ar gyfer ymarferwyr cyffredinol - a hen bryd, byddai llawer o bobl yn ei ddweud, oherwydd bod yswiriant indemniad meddygol ar hyn o bryd yn gallu bod hyd at oddeutu £15,000 y flwyddyn, ar raddfa symudol, yn dibynnu ar ble yr ydych chi'n gweithio - gwaith y tu allan i oriau, gweithio mewn unedau damweiniau ac achosion brys, ar adegau sy'n fwy peryglus yng nghanol y nos. Ond mae'n gost bersonol enfawr sydd yn amlwg wedi'i hamlygu yn y blynyddoedd diwethaf fel rheswm i ymarferwyr cyffredinol benderfynu peidio â bod yn ymarferwyr cyffredinol, yn enwedig rhai rhan-amser neu rai sy'n tynnu tuag at ddiwedd eu gyrfaoedd - mewn gwirionedd, mae'n costio mwy iddyn nhw mewn indemniad meddygol nag y bydden nhw yn ei ennill mewn gwirionedd drwy wneud llai o waith. Felly, cost gynyddol indemniad meddygol yw'r hyn sydd wedi ysgogi'r darn hwn o ddeddfwriaeth, sy'n cael ei groesawu. Dim ond un neu ddau o sylwadau: yn amlwg, atebolrwyddau yn y dyfodol, mae'r rhan honno eisoes yn weithredol ers mis Ebrill eleni. Yr hyn yr ydym ni'n ei basio nawr yw gwelliant technegol, os mynnwch chi, ar hynny. Ac yn amlwg rydym yn craffu ar hynny yn y Pwyllgor Iechyd ac yn y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol. Mae'n ymwneud ag atebolrwyddau presennol - mewn geiriau eraill, pethau sydd wedi digwydd cyn Ebrill 2019. Ac, dim ond i ddatgan ffaith, yn amlwg, gall esgeuluster meddygol, fel y'i gelwir, neu hawliadau, ddechrau amser maith yn ôl a dim ond dod i'r wyneb, neu nodi - neu mae rhywun yn penderfynu cyflwyno hawliad - flynyddoedd lawer ar ôl i'r achos ddigwydd. Rwy'n gwybod am enghreifftiau o fwlch o 20 mlynedd a mwy rhwng y digwyddiad gwirioneddol a chwyno am y digwyddiad hwnnw. Nawr, os ydym ni'n mynd i ddweud nawr bod y cynllun atebolrwydd presennol hwn yn cwmpasu popeth cyn Ebrill 2019, a wnewch chi ddatgan sut yr ydych chi'n teimlo y byddai hynny'n gweithio, mewn gwirionedd? A ydych chi am fynd yn ôl 20 mlynedd, oherwydd byddai gennyf y pryder hwnnw ynghylch Llywodraeth Cymru a sut mae Llywodraeth Cymru yn diogelu ei hun, fel petai, rhag yr atebolrwyddau enfawr a allai godi. Gan nad oes modd dianc - a dyma fy sylw olaf, nawr - rhag y ffaith bod costau enfawr ynghlwm wrth hyn, nid o ran gweithredu'r Bil mewn gwirionedd, yn amlwg, ond o ran y costau cyfreithiol enfawr. Dyna pam mae'n rhaid i ni gael yswiriant indemniad meddygol yn y lle cyntaf, oherwydd bod system wrthwynebol iawn ar hyn o bryd: mae'n rhaid i gleifion a'u teuluoedd brofi bod meddyg neu nyrs wedi bod yn esgeulus - mae honno'n sefyllfa gymhleth iawn - yn hytrach na mewn rhai gwledydd, rydym ni'n derbyn y posibilrwydd o gamgymeriadau a damweiniau meddygol ac mae gan bobl raddfa symudol o iawndal, o'r enw iawndal 'dim bai', lle nad oes yn rhaid ichi brofi bai, ond rydych chi'n cael yr arian yn llawer cynt nag ydych chi yn y system gyfreithiol wrthwynebol bresennol sydd gennym ni yn y wlad hon. Felly, er fy mod yn croesawu'r Bil hwn sydd yn amlwg yn sicrhau cyfatebiaeth rhwng ymarferwyr cyffredinol a meddygon ysbytai a meddygon ymgynghorol sydd eisoes ag imiwnedd y Goron, o ran ehangu'r prosesau meddwl ar gyfer y dyfodol, pa ystyriaeth y mae'r Gweinidog wedi'i rhoi hefyd i system o iawndal 'dim bai', fel sy'n bodoli mewn gwledydd eraill, fel Seland Newydd? Diolch.