English: Thanks to the Conservatives for bringing today's debate forward on an important subject. We've heard a lot already about the flaws in the Welsh Government's consultation process, so I won't dwell on that, but rather on the changes that they propose in their White Paper. Now, 'Services fit for the future', the White Paper, recognises the need for what it calls a strong citizen voice in how health and social care is planned and provided. They also want to improve the legal framework for the inspection and regulation of health services and they want to establish a new independent body for patient voice and regulation and inspection. Unfortunately, this so-called citizen voice is not described in any detail in the White Paper. There is nothing about how the members will be recruited. There is nothing about resourcing of the new organisation. The only thing we can see clearly is that citizen voice is designed to replace the existing system built around community health councils, or CHCs. The White Paper uses the current buzz phrase of co-production. However, it doesn't really go into much detail regarding what this so-called co-production will actually consist of. If we go back to the Welsh Government's own social services Act of 2014, the codes of practice in this Act do actually give us detailed guidance as to how to achieve co-produced well-being. This includes promoting user-led organisations that add social value. Well, the CHCs with their membership containing a strong element of volunteers surely represent a good example of a user-led organisation. The notion of co-production should surely be encompassing bodies like the CHCs, rather than being used as a vague form of words that is utilised to help get rid of them. So, why does the Welsh Government want to ditch the CHCs? Well, Co-operatives and Mutuals Wales, an important third sector organisation, believe that the Welsh Government has a problem with the extent to which the health boards propose sometimes substantial changes, which are then challenged by the CHCs. Although the proposed Government changes are somewhat vague, it is widely believed that under the new system the new body would crucially lose many of the powers of the CHCs. It is not clear if the new organisation would have any rights at health board meetings, for instance. It is also widely suspected that it would not have the power enjoyed by the CHCs, which we've been told about today, to enter and inspect premises for spot checks. These powers are crucial in gaining an understanding of how the NHS actually works in one local area. Any new body, if it is to have a meaningful role, must be allowed to visit and inspect NHS premises, speak to patients there, and afterwards be able to contact the patients and former patients once again in order to help establish whether improvements have been made as a result of that body's intervention. We need to remember that the model of community health councils scrutinising the work of the NHS came in after the Ely Hospital scandal in Cardiff in the early 1970s. The system adopted throughout the UK at that time came about after a scandal, in other words, which afflicted our own local area. If we are to avoid future scandals - and let's not forget we're still in the throes of recovering from the Tawel Fan scandal - then we need to stick to certain clear principles of operation and scrutiny. Decisions should be taken as close to the people who use the services as possible. Local priorities should be established according to local needs. There should be clear lines of accountability, and volunteers need to be the lifeblood of the scrutiny organisation. Volunteers will have different skills and contribute in different ways. Any new body must be free to determine how it recruits its own volunteers. We are left entirely in the dark from the Welsh Government's White Paper as to how far these principles are going to be upheld in the new model. We, therefore, in UKIP support the Conservative motion today and urge the Welsh Government to consult further, and more openly, before adopting any new model. We also support Plaid Cymru's amendment. A worrying aspect of devolution is that we now have four separate models of user scrutiny of the NHS in the four different regions of the UK. Although enthusiasts for devolution might argue that this is a welcome expression of different regions going their own way, I would argue to the contrary that we have a national health service, not a regional one, and that it should operate broadly in the same way across the UK. The way in which patients are treated and the way in which users can scrutinise the work of the NHS should not differ markedly across the different regions, or we will gradually lose any sense of it being a national service at all. Thank you.
Welsh: Diolch i'r Ceidwadwyr am gyflwyno'r ddadl heddiw ar bwnc pwysig. Rydym wedi clywed llawer yn barod am y diffygion ym mhroses ymgynghori Llywodraeth Cymru, felly nid wyf am fynd ar ôl hynny, ond yn hytrach am y newidiadau y maent yn eu hargymell yn eu Papur Gwyn. Nawr, mae 'Gwasanaethau sy'n addas i'r dyfodol', y Papur Gwyn, yn cydnabod yr angen am yr hyn y mae'n ei alw'n llais cryf y dinesydd yn y modd y mae iechyd a gofal cymdeithasol yn cael eu cynllunio a'u darparu. Maent hefyd yn awyddus i wella'r fframwaith cyfreithiol ar gyfer arolygu a rheoleiddio gwasanaethau iechyd ac maent yn awyddus i sefydlu corff annibynnol newydd ar gyfer rhoi llais i gleifion a rheoleiddio ac arolygu. Yn anffodus, nid yw llais y dinesydd fel y'i gelwir yn cael ei ddisgrifio'n fanwl yn y Papur Gwyn. Nid oes unrhyw beth ynglŷn â sut y bydd yr aelodau'n cael eu recriwtio. Nid oes unrhyw beth am adnoddau i'r sefydliad newydd. Yr unig beth y gallwn ei weld yn glir yw bod llais y dinesydd wedi ei gynllunio i ddisodli'r system bresennol a adeiladwyd o gwmpas cynghorau iechyd cymuned, neu CICau. Mae'r Papur Gwyn yn defnyddio'r ymadrodd ffasiynol ar hyn o bryd, sef cydgynhyrchu. Fodd bynnag, nid yw'n manylu llawer ynglŷn â beth fydd cynnwys yr hyn a elwir yn gydgynhyrchu mewn gwirionedd. Os awn yn ôl at Ddeddf gwasanaethau cymdeithasol Llywodraeth Cymru ei hun yn 2014, mae'r codau ymarfer yn y Ddeddf hon yn rhoi canllawiau manwl i ni mewn gwirionedd ar sut i gyflawni llesiant wedi'i gydgynhyrchu. Mae hyn yn cynnwys hyrwyddo mudiadau a arweinir gan ddefnyddwyr sy'n ychwanegu gwerth cymdeithasol. Wel, mae'r CICau, sydd â'u haelodaeth yn cynnwys elfen gref o wirfoddolwyr yn sicr yn enghraifft dda o sefydliad a arweinir gan ddefnyddwyr. Dylai'r syniad o gydgynhyrchu gynnwys cyrff fel y cynghorau iechyd cymuned, yn hytrach na chael ei ddefnyddio fel ffurf amwys ar eiriau i helpu i gael gwared arnynt. Felly, pam y mae Llywodraeth Cymru yn awyddus i gael gwared ar y cynghorau iechyd cymuned? Wel, mae Cwmnïau Cydweithredol a Chydfuddiannol Cymru, sefydliad pwysig yn y trydydd sector, yn credu bod gan Lywodraeth Cymru broblem gydag i ba raddau y mae'r byrddau iechyd yn argymell newidiadau sylweddol weithiau, sydd wedyn yn cael eu herio gan y CICau. Er bod newidiadau arfaethedig y Llywodraeth braidd yn annelwig, credir yn gyffredinol y byddai'r corff newydd o dan y system newydd, yn allweddol, yn colli llawer o bwerau'r CICau. Nid yw'n glir a fyddai'r sefydliad newydd yn meddu ar unrhyw hawliau yng nghyfarfodydd y bwrdd iechyd, er enghraifft. Amheuir yn eang hefyd na fyddai ganddo'r pŵer sydd gan y cynghorau iechyd cymuned, y soniwyd wrthym amdanynt heddiw, i fynd ar safle a'i archwilio ar gyfer cynnal hapwiriadau. Mae'r pwerau hyn yn hollbwysig er mwyn deall sut y mae'r GIG yn gweithio mewn un ardal leol. Rhaid i unrhyw gorff newydd, os yw i gael rôl ystyrlon, gael ei ganiatáu i ymweld â safleoedd y GIG a'u harchwilio, i siarad â chleifion yno, ac yna i allu cysylltu â'r cleifion a'r cyn-gleifion unwaith eto, er mwyn helpu i sefydlu a wnaed gwelliannau o ganlyniad i ymyrraeth y corff hwnnw. Mae angen inni gofio bod model cynghorau iechyd cymuned yn craffu ar waith y GIG wedi dod i fodolaeth ar ôl sgandal Ysbyty Trelái yng Nghaerdydd yn gynnar yn y 1970au. Daeth y system a fabwysiadwyd ar draws y DU ar y pryd i fodolaeth ar ôl sgandal, mewn geiriau eraill, a effeithiodd ar ein hardal leol ni ein hunain. Os ydym am osgoi sgandalau yn y dyfodol - a gadewch inni beidio ag anghofio ein bod yn dal yn y broses o wella wedi sgandal Tawel Fan - yna mae angen inni gadw at rai egwyddorion gweithredu a chraffu clir. Dylid gwneud penderfyniadau mor agos ag y bo modd at y bobl sy'n defnyddio'r gwasanaethau. Dylid sefydlu blaenoriaethau lleol yn unol ag anghenion lleol. Dylid cael llinellau atebolrwydd clir, ac mae angen i wirfoddolwyr fod yn gwbl greiddiol i'r corff craffu. Bydd gan wirfoddolwyr wahanol sgiliau a byddant yn cyfrannu mewn gwahanol ffyrdd. Mae'n rhaid i unrhyw gorff newydd fod yn rhydd i benderfynu sut y mae'n recriwtio ei wirfoddolwyr ei hun. Cawn ein gadael yn gyfan gwbl yn y tywyllwch gan Bapur Gwyn Llywodraeth Cymru ynglŷn ag i ba raddau y mae'r egwyddorion hyn yn mynd i gael eu cynnal yn y model newydd. Rydym ni yn UKIP, felly, yn cefnogi cynnig y Ceidwadwyr heddiw ac yn annog Llywodraeth Cymru i ymgynghori ymhellach, ac yn fwy agored, cyn mabwysiadu unrhyw fodel newydd. Rydym hefyd yn cefnogi gwelliant Plaid Cymru. Un agwedd sy'n peri pryder mewn perthynas â datganoli yw bod gennym bellach bedwar model gwahanol o graffu gan ddefnyddiwr ar y GIG ym mhedwar rhanbarth gwahanol y DU. Er y gallai'r rhai sy'n frwd dros ddatganoli ddadlau bod hyn yn fynegiant i'w groesawu o'r modd y mae gwahanol ranbarthau yn mynd eu ffordd eu hunain, buaswn yn dadlau i'r gwrthwyneb, fod gennym wasanaeth iechyd gwladol, nid un rhanbarthol, ac y dylai weithredu yn yr un ffordd yn fras ar draws y DU. Ni ddylai'r ffordd y caiff cleifion eu trin a'r ffordd y gall defnyddwyr graffu ar waith y GIG fod yn wahanol iawn ar draws y gwahanol ranbarthau, neu byddwn yn raddol yn colli unrhyw synnwyr ei fod yn wasanaeth cenedlaethol o gwbl. Diolch.