English: It's a pleasure to take part in the debate this afternoon. As a nation of pet lovers, we should have the most stringent animal welfare standards in the world. Sadly, the reality is far from it. As with many things, the Welsh Government has good intentions. Its animal welfare plan, while widely welcomed, even on this side of the Chamber, lacks any sense of urgency. It's a step in the right direction but a step behind other UK nations. As the Companion Animal Welfare Group Wales highlight, delays in implementing standards for rescue and rehoming centres risk the loopholes that exist in current legislation being exploited, to the detriment of companion animals. We need tough welfare measures to ensure companion animals are protected. Whilst the vast majority of companion animals are well looked after, there are still those who mistreat animals, sometimes through malice, but often simply because they are unable to cope, which is why we have nearly 100 animal sanctuaries in Wales in the first place. Neglect can often happen because pet owners were simply unprepared for pet ownership. The pandemic, together with its work-from-home restrictions saw an explosion in companion animal ownership. Dog ownership saw a massive increase. People seeking companionship brought a new dog or cat into their lives, but as the economy started to open back up, so did the return to the office. Animals went from having their owners around 24/7 to being abandoned for half the day. Many new owners couldn't cope, and we saw a massive uptake in demand for rehoming services - rehoming services that are largely unregulated and unmonitored. While the vast majority of these animal sanctuaries provide a vital service and maintain high welfare standards, sadly not all do. Sanctuaries and rescues are not subject to regulation, which essentially means that anyone can set one up, regardless as to whether they have the skills or resources needed to care for animals. Even well-run sanctuaries can fail. In my hometown of Prestatyn, a rescue centre that had been operating for decades - the Abandoned Animals Association - recently went out of business, leading to many animals needing to be urgently rehomed, yet there is nothing stopping me setting up a sanctuary tomorrow, if I wanted to. However, a worse proposition than me running a cat or dog home is allowing an unlicensed cat or dog breeder to operate a rescue centre in order to hide their real modus operandi. To bypass the laws prohibiting third-party sales of kittens and puppies, we are behind the rest of the UK in taking steps to close this loophole, just as we are behind when it comes to microchipping kittens. If the Welsh Government has more than good intentions, it must take action to protect the welfare of companion animals in Wales. After all, the road to hell is paved with good intentions, but heaven is built on good works. Companion animals need us to act on their behalf, and I urge Members to support our motion this afternoon. Thank you very much.
Welsh: Mae'n bleser cymryd rhan yn y ddadl y prynhawn yma. Fel cenedl o bobl sy'n dwli ar anifeiliaid anwes, dylem feddu ar y safonau lles anifeiliaid mwyaf llym yn y byd. Yn anffodus, mae hynny ymhell o fod yn wir. Fel gyda llawer o bethau, mae gan Lywodraeth Cymru fwriadau da. Nid oes unrhyw ymdeimlad o frys yn perthyn i'w chynllun lles anifeiliaid, er ei fod yn cael ei groesawu'n eang, hyd yn oed ar yr ochr hon i'r Siambr. Mae'n gam i'r cyfeiriad cywir ond yn gam ar ôl gwledydd eraill y DU. Fel y mae Grŵp Lles Anifeiliaid Anwes Cymru yn nodi, mae oedi cyn gweithredu safonau ar gyfer canolfannau achub ac ailgartrefu yn creu risg o gamfanteisio ar y bylchau sy'n bodoli yn y ddeddfwriaeth bresennol, er anfantais i anifeiliaid anwes. Mae angen mesurau lles llym arnom i sicrhau bod anifeiliaid anwes yn cael eu diogelu. Er bod y mwyafrif llethol o anifeiliaid anwes yn cael gofal da, mae'n dal i fod pobl sy'n cam-drin anifeiliaid, weithiau drwy falais, ond yn aml, drwy fethu ymdopi, a dyna pam y mae gennym bron i 100 o lochesau anifeiliaid yng Nghymru yn y lle cyntaf. Yn aml, gall esgeulustod ddigwydd am nad oedd perchnogion anifeiliaid anwes yn barod i fod yn berchen ar anifeiliaid anwes. Gwelodd y pandemig, gyda'i gyfyngiadau gweithio gartref, ymchwydd enfawr yn nifer yr anifeiliaid anwes. Gwelwyd cynnydd enfawr ym nifer y bobl a oedd yn berchen ar gŵn. Daeth pobl a oedd yn chwilio am gwmni â chi neu gath newydd i mewn i'w bywydau, ond wrth i'r economi ddechrau agor yn ei hôl, byddent yn dychwelyd i'r swyddfa. Aeth anifeiliaid o gael eu perchnogion o gwmpas yn barhaol i gael eu gadael am hanner y diwrnod. Roedd llawer o berchnogion newydd yn methu ymdopi, a gwelsom gynnydd enfawr yn y galw am wasanaethau ailgartrefu - gwasanaethau ailgartrefu sydd i raddau helaeth heb eu rheoleiddio a heb eu monitro. Er bod y mwyafrif llethol o'r llochesau anifeiliaid hyn yn darparu gwasanaeth hanfodol ac yn cynnal safonau lles uchel, yn anffodus nid yw pob un ohonynt yn gwneud hynny. Nid yw llochesau a chanolfannau achub yn ddarostyngedig i reoliadau, sy'n golygu yn y bôn y gall unrhyw un sefydlu un, ni waeth a oes ganddynt sgiliau neu'r adnoddau angenrheidiol i ofalu am anifeiliaid. Gall hyd yn oed llochesau sy'n cael eu rhedeg yn dda fethu. Yn fy nhref i ym Mhrestatyn, aeth canolfan achub a oedd wedi bod yn gweithredu ers degawdau - yr Abandoned Animals Association - i'r wal yn ddiweddar, gan arwain at orfod ailgartrefu llawer o'r anifeiliaid ar frys, ac eto nid oes dim i fy atal rhag sefydlu lloches yfory pe bawn i eisiau gwneud hynny. Fodd bynnag, yr hyn sy'n waeth na fy mod i'n rhedeg cartref i gŵn neu gathod yw caniatáu i fridiwr cathod neu gŵn didrwydded weithredu canolfan achub er mwyn cuddio eu modus operandi go iawn. Er mwyn osgoi'r deddfau sy'n gwahardd gwerthu cathod a chŵn bach gan drydydd parti, rydym ar ei hôl hi o gymharu â gweddill y DU ar gymryd camau i gau'r bwlch hwn, yn union fel rydym ar ei hôl hi ar ficrosglodynnu cathod bach. Os oes gan Lywodraeth Cymru fwy na bwriadau da, rhaid iddi gymryd camau i ddiogelu lles anifeiliaid anwes yng Nghymru. Wedi'r cyfan, mae'r ffordd i uffern wedi'i hadeiladu ar fwriadau da, ond mae'r nefoedd wedi'i hadeiladu ar waith da. Mae anifeiliaid anwes angen i ni weithredu ar eu rhan, ac rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi ein cynnig y prynhawn yma. Diolch yn fawr iawn.