English: Thank you, Deputy Presiding Officer. It's a pleasure in lots of different ways to reply to this debate. David Rees started his contribution describing the social and economic history of the communities of the Valleys, and I think a mistake that's quite often made is to see the Valleys as one homogenous whole, whereas, in fact, all of us here who represent Valleys constituencies will know that all of those constituencies and all of those communities share a very similar culture, but are themselves important and have their own needs, which we recognise and identify. I know the Deputy Presiding Officer is the voice of Rhyl in this place, and she recognises the importance of communities, and so long as we have the voice of Rhyl over our proceedings we know that the importance of communities will always be an important part of our deliberations here. In many ways, the contribution that the Member for Aberavon has brought to the Chamber this afternoon is a description of modern Wales. My family was a family that left mid Wales - the Aberystwyth area - to work in the growing coalfields of Tredegar. Many thousands made that journey and created a culture that is identifiably Welsh and recognised the world over as something that has a unique place in the Valleys of south Wales. And we have a unique responsibility to ensure that those communities remain the focus of deliberations here, and the culture, identity and community is absolutely central to that. The Member for Islwyn joined the debate this afternoon and I know that she is constantly talking about the importance of our music and our heritage and musical activities in the Valleys and Valleys communities. That's something I share as well and it's something that I hope we will all be able to focus upon.
Welsh: Diolch ichi, Ddirprwy Lywydd. Mae'n bleser gennyf ymateb i'r ddadl, a hynny mewn llawer o ffyrdd gwahanol. Dechreuodd David Rees ei gyfraniad drwy ddisgrifio hanes cymdeithasol ac economaidd cymunedau'r Cymoedd, a chredaf mai camgymeriad a wneir yn eithaf aml yw gweld y Cymoedd fel un cyfanrwydd unffurf, er bod pob un ohonom yma sy'n cynrychioli etholaethau yn y Cymoedd yn gwybod mewn gwirionedd fod pob un o'r etholaethau hynny a phob un o'r cymunedau hynny yn rhannu diwylliant tebyg iawn, ond yn bwysig ynddynt eu hunain ac yn meddu ar eu hanghenion eu hunain a gydnabyddir ac a nodir gennym. Gwn mai'r Dirprwy Lywydd yw llais y Rhyl yn y lle hwn, ac mae hi'n cydnabod pwysigrwydd cymunedau, a chyhyd â bod gennym lais y Rhyl dros ein trafodion, fe wyddom y bydd pwysigrwydd cymunedau bob amser yn rhan bwysig o'n trafodaethau yma. Mewn llawer o ffyrdd, mae'r cyfraniad y mae'r Aelod dros Aberafan wedi'i gyflwyno i'r Siambr y prynhawn yma yn ddisgrifiad o'r Gymru fodern. Gadawodd fy nheulu ganolbarth Cymru - ardal Aberystwyth - i weithio ym meysydd glo Tredegar a oedd yn tyfu. Gwnaeth miloedd lawer y daith honno a chreu diwylliant y gellir ei adnabod fel diwylliant Cymreig ac sy'n cael ei gydnabod ar hyd a lled y byd fel rhywbeth y mae iddo le unigryw yng Nghymoedd de Cymru. Ac mae gennym gyfrifoldeb unigryw i sicrhau bod y cymunedau hynny'n parhau i fod yn ffocws y trafodaethau yma, ac mae'r diwylliant, yr hunaniaeth a'r gymuned yn gwbl ganolog i hynny. Ymunodd yr Aelod dros Islwyn â'r ddadl y prynhawn yma a gwn ei bod hi'n gyson yn sôn am bwysigrwydd ein cerddoriaeth a'n treftadaeth a'n gweithgareddau cerddorol yn y Cymoedd a chymunedau'r Cymoedd. Dyna rywbeth yr wyf fi'n ei rannu hefyd, ac mae'n rhywbeth y gobeithiaf y bydd pawb ohonom yn gallu canolbwyntio arno.