English: Our critical care staff have not had a break and the awful truth is that patient flow out of critical care is not all good news. Some people do recover. However, mortality rates are making a major contribution to freeing up beds. Current mortality rates for COVID patients in critical care, the figures from the Intensive Care National Audit and Research Centre, show that in Wales nearly 40 per cent of people admitted since 1 September have passed away. That is not critical care failing - it is the reality of the number of infections that we have seen and are continuing to see. As was explained when the UK variant of coronavirus was announced, it is not uncommon for viruses to undergo mutations. Routine genomic surveillance has recently identified a new variant in South Africa as well. As at 19 December, that new variant had been found in around 200 samples in South Africa. This new variant is not the same as the UK variant, but does have some similarities. Our scientists are studying the possible impacts on transmissibility, severity of illness and whether there are implications for the effectiveness of vaccines. It is important to emphasise that the same prevention measures will be effective against the new UK variant and the South African variant - limiting mixing, social distancing, hand hygiene, use of face coverings and ventilation. Quarantine of those who have come into contact with the South African variant will also be vital to stop this variant becoming established across Wales and the UK. The most recent SAGE estimate of the reproduction number for Wales is predicted to be between 1.0 and 1.3, with growth of around 1 per cent to 4 per cent per day. A doubling time of 19.1 days is estimated by Public Health Wales, using data for the period 5 December to 18 December. Data from the most recent Office for National Statistics infection survey for Wales show that approximately one person in 60 has COVID. This figure is the highest value to date from the ONS survey. Our latest Public Health Wales data by local authority show that the all-Wales rate is now at 433 per 100,000. As I set out earlier, rates within that are rising across the north and falling elsewhere, but still at a very high rate, with a very high test positivity percentage. But there is hope. Since the beginning of December, we have been delivering the Pfizer-BioNTech vaccine to health and social care staff as well as care home residents and staff and people aged over the age of 80. In the first two weeks, over 22,000 people were vaccinated in Wales, with management information indicating this number is well over 30,000 now. The next official figures will be released tomorrow. I have no reason to believe that Wales will be significantly behind any other UK nation on distribution when those official figures are published tomorrow. I expect that we are keeping pace with every other UK nation. Today, the Oxford-AstraZeneca vaccine has been given the go-ahead by the Medicines and Healthcare products Regulatory Agency, and its roll-out across Wales and the rest of the UK will start next week, from Monday. It will arrive in small quantities initially, with more of our population-based allocation arriving each week. Unlike the Pfizer-BioNTech vaccine, the Oxford-AstraZeneca vaccine is stored at normal vaccine fridge temperatures. This means it will have fewer storage and transportation issues, making it much easier to use in community settings, such as care homes and primary care. Again, two doses will be needed, albeit the interval can now be moved to 12 weeks between each dose. This is excellent news for our response to the pandemic and our NHS plans are in place to ensure Wales has the capacity, systems and staff to increase vaccination activity. It is important to be realistic. Whilst plans are in place, the effects of the vaccines may not be seen nationally for many months. The advice on keeping Wales safe remains the same for everyone, and it is important that everyone realises that they, we, all have a part to play in influencing the level of virus in our communities: to keep contact with other people to a minimum, to keep a 2m distance from others, to wash our hands regularly, wear a face covering where required, and avoid touching surfaces others have touched, wherever possible, and, of course, as I said earlier, good ventilation. The Welsh Government and our NHS cannot do this alone. We all still have a part to play in keeping Wales safe. However we can now do so with a greater sense of optimism for 2021. There really is light at the end of this long, dark tunnel. Thank you, Llywydd.
Welsh: Nid yw ein staff gofal critigol wedi cael seibiant a'r gwir ofnadwy yw nad yw llif cleifion allan o ofal critigol i gyd yn newyddion da. Mae rhai pobl yn gwella. Fodd bynnag, mae cyfraddau marwolaethau yn cyfrannu'n fawr at ryddhau gwelyau. Mae'r cyfraddau marwolaethau presennol ar gyfer cleifion COVID mewn gofal critigol, y ffigurau gan y Ganolfan Genedlaethol Ymchwil ac Archwilio Gofal Dwys, yn dangos bod bron i 40 y cant o bobl a dderbyniwyd i ofal dwys yng Nghymru ers 1 Medi wedi marw. Nid methiant gofal critigol yw hynny - dyma realiti nifer yr heintiau rydym wedi'u gweld ac rydym yn parhau i'w gweld. Fel yr esboniwyd pan gyhoeddwyd y newyddion am amrywiolyn coronafeirws y DU, nid yw'n anghyffredin i feirysau newid. Mae arsylwadau genomig rheolaidd wedi nodi amrywiolyn newydd yn Ne Affrica yn ddiweddar hefyd. Ar 19 Rhagfyr, canfuwyd yr amrywiolyn newydd hwnnw mewn tua 200 o samplau yn Ne Affrica. Nid yw'r amrywiolyn newydd hwn yr un fath ag amrywiolyn y DU, ond mae ganddo rai elfennau tebyg. Mae ein gwyddonwyr yn astudio'r effeithiau posibl ar drosglwyddadwyedd, difrifoldeb salwch ac a oes goblygiadau o ran effeithiolrwydd brechlynnau. Mae'n bwysig pwysleisio y bydd yr un mesurau atal yn effeithiol yn erbyn amrywiolyn newydd y DU ac amrywiolyn De Affrica - cyfyngu ar gymysgu, cadw pellter cymdeithasol, hylendid dwylo, defnyddio gorchuddion wyneb ac awyru. Bydd cwarantîn ar gyfer y rhai sydd wedi dod i gysylltiad ag amrywiolyn De Affrica hefyd yn hanfodol er mwyn atal yr amrywiolyn hwn rhag sefydlu ar draws Cymru a'r DU. Rhagwelir y bydd amcangyfrif diweddaraf y Grŵp Cynghori Gwyddonol ar Argyfyngau o'r rhif atgynhyrchu ar gyfer Cymru rhwng 1.0 ac 1.3, gyda chynnydd o tua 1 y cant i 4 y cant y dydd. Amcangyfrifir amser dyblu o 19.1 diwrnod gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, gan ddefnyddio data ar gyfer y cyfnod rhwng 5 Rhagfyr a 18 Rhagfyr. Mae data o arolwg diweddaraf y Swyddfa Ystadegau Gwladol o heintiadau yng Nghymru yn dangos bod gan tua un person ym mhob 60 COVID. Y ffigur hwn yw'r uchaf hyd yma yn arolwg y SYG. Mae ein data Iechyd Cyhoeddus Cymru diweddaraf yn ôl awdurdod lleol yn dangos bod cyfradd Cymru gyfan bellach yn 433 ym mhob 100,000. Fel y nodais yn gynharach, mae cyfraddau o fewn hynny'n codi ar draws y gogledd ac yn gostwng mewn mannau eraill, ond yn dal i fod ar gyfradd uchel iawn, gyda chanran uchel iawn o brofion yn bositif. Ond mae gobaith. Ers dechrau mis Rhagfyr, rydym wedi bod yn darparu'r brechlyn Pfizer-BioNTech i staff iechyd a gofal cymdeithasol yn ogystal â phreswylwyr cartrefi gofal a staff a phobl dros 80 oed. Yn ystod y pythefnos cyntaf, cafodd dros 22,000 o bobl eu brechu yng Nghymru, gyda gwybodaeth reoli yn dangos bod y nifer hwn ymhell dros 30,000 erbyn hyn. Bydd y ffigurau swyddogol nesaf yn cael eu rhyddhau yfory. Nid oes gennyf reswm dros gredu y bydd Cymru'n sylweddol y tu ôl i unrhyw wlad arall yn y DU o ran darparu'r brechlyn pan gyhoeddir y ffigurau swyddogol hynny yfory. Rwy'n disgwyl ein bod gystal â phob gwlad arall yn y DU. Heddiw, mae brechlyn Rhydychen-AstraZeneca wedi cael sêl bendith yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd, a bydd y gwaith o'i gyflwyno ledled Cymru a gweddill y DU yn dechrau yr wythnos nesaf, o ddydd Llun ymlaen. Bydd yn cyrraedd mewn sypiau bach i ddechrau, gyda mwy o'n dyraniad sy'n seiliedig ar nifer y boblogaeth yn cyrraedd bob wythnos. Yn wahanol i'r brechlyn Pfizer-BioNTech, mae brechlyn Rhydychen-AstraZeneca yn cael ei storio ar dymheredd arferol yr oergell. Golyga hyn y bydd llai o broblemau storio a chludo ynghlwm wrtho, gan ei gwneud yn llawer haws i'w ddefnyddio mewn lleoliadau cymunedol, megis cartrefi gofal a gofal sylfaenol. Unwaith eto, bydd angen dau ddos, er y gellir symud y bwlch i 12 wythnos rhwng y dosau erbyn hyn. Mae hyn yn newyddion gwych i'n hymateb i'r pandemig ac mae ein cynlluniau GIG ar waith i sicrhau bod gan Gymru gapasiti, systemau a staff i gynyddu gweithgarwch brechu. Mae'n bwysig bod yn realistig. Er bod cynlluniau ar waith, efallai na fydd effeithiau'r brechlynnau i'w gweld yn genedlaethol am fisoedd lawer. Mae'r cyngor ar gadw Cymru'n ddiogel yn aros yr un fath i bawb, ac mae'n bwysig fod pawb yn sylweddoli bod gan bob un ohonynt, ohonom, ran i'w chwarae yn dylanwadu ar lefel y feirws yn ein cymunedau: cyn lleied o gysylltiad â phosibl â phobl eraill, cadw pellter o 2m oddi wrth eraill, golchi ein dwylo'n rheolaidd, gwisgo gorchudd wyneb lle bo angen, ac osgoi cyffwrdd ag arwynebau y mae eraill wedi'u cyffwrdd, lle bynnag y bo modd, ac wrth gwrs, fel y dywedais yn gynharach, awyru da. Ni all Llywodraeth Cymru a'n GIG wneud hyn ar eu pennau eu hunain. Mae gan bob un ohonom ran i'w chwarae o hyd yn cadw Cymru'n ddiogel. Fodd bynnag, gallwn wneud hynny bellach gyda mwy o deimlad o optimistiaeth ar gyfer 2021. Mae golau ar ben draw'r twnnel hir a thywyll hwn. Diolch, Lywydd.