English: Wales represents 4.7 per cent of the UK population, but, in 2020, we only received 2 per cent of the UK research and development budget, which is crucial for the growth of our economy. On top of this, we've historically seen chronic underinvestment, leaving us underprepared for a crisis like the current cost-of-living crisis, whilst unable to take control of the situation ourselves. Westminster still handles 45 per cent of Welsh expenditure, with no guarantee it will be spent in line with the needs of Wales. If we look at the recent cost-of-living crisis, for example, it has disproportionately affected poorer communities, which means it has had a massive impact on Wales compared to other, more prosperous parts of the UK. We already entered this cost-of-living crisis with the highest level of relative income poverty and the highest level of child poverty in the UK. But, crucially, the tools available to us to deal with the crisis are largely reactionary rather than preventative. We don't, for example, have control over welfare here in Wales, nor do we have control over our taxes. We couldn't implement a windfall tax, for example, on the obscene profit margins made by oil and gas companies, nor could we try to redistribute wealth to help those worst affected. Can you imagine an independent Wales not providing welfare support to low-income families, unlike the heartless cutting of the universal credit uplift by the Westminster Tories? And let's look at the cost-of-living crisis: the UK Government's attempts to tackle this crisis have been abysmal. The best the Tories can come up with is moving car MOTs from one year to two, saving one-car families a paltry £23 a year. Now, wow, that is what you call real radical thinking. The energy bill support scheme is poorly thought out, leaving the most disadvantaged families horribly exposed. And yesterday's car-crash interview on Good Morning Britain will probably become a pivotal moment in this Tory Government's awful tenure, when Boris Johnson basically acknowledged he had no answers to our cost-of-living predicament. The vision of Elsie, and thousands of other Elsies across these islands, travelling on a bus to keep warm, will be the enduring image of a failed and rotten Government.
Welsh: Mae poblogaeth Cymru yn 4.7 y cant o boblogaeth y DU, ond yn 2020, 2 y cant yn unig o gyllideb ymchwil a datblygu'r DU a gawsom, cyllideb sy'n hanfodol ar gyfer twf ein heconomi. Yn ychwanegol at hyn, rydym wedi gweld tanfuddsoddi cronig yn hanesyddol, gan olygu nad ydym wedi paratoi'n ddigonol ar gyfer argyfwng fel yr argyfwng costau byw presennol, ac yn methu rheoli'r sefyllfa drosom ein hunain. Yn nwylo San Steffan y mae 45 y cant o wariant Cymru o hyd, heb unrhyw sicrwydd y caiff ei wario yn unol ag anghenion Cymru. Os edrychwn ar yr argyfwng costau byw diweddar er enghraifft, mae wedi effeithio'n anghymesur ar gymunedau tlotach, sy'n golygu ei fod wedi cael effaith enfawr ar Gymru o'i chymharu â rhannau eraill mwy llewyrchus o'r DU. Rydym eisoes wedi mynd i mewn i'r argyfwng costau byw gyda'r lefel uchaf o dlodi incwm cymharol a'r lefel uchaf o dlodi plant yn y DU. Ond yn hollbwysig, mae'r arfau sydd ar gael i ni i ymdrin â'r argyfwng yn adweithiol i raddau helaeth yn hytrach nag yn ataliol. Er enghraifft, nid oes gennym reolaeth dros les yma yng Nghymru, ac nid oes gennym reolaeth dros ein trethi ychwaith. Ni chaem weithredu treth ffawdelw, er enghraifft, ar yr elw anllad a wneir gan gwmnïau olew a nwy, ac ni chaem geisio ailddosbarthu cyfoeth ychwaith i helpu'r rhai yr effeithir arnynt waethaf. A allwch chi ddychmygu Cymru annibynnol nad yw'n darparu cymorth lles i deuluoedd incwm isel, yn wahanol i dorri'r ychwanegiad i'r credyd cynhwysol mewn modd mor greulon gan y Torïaid yn San Steffan? A gadewch inni edrych ar yr argyfwng costau byw: mae ymdrechion Llywodraeth y DU i fynd i'r afael â'r argyfwng hwn wedi bod yn druenus. Y gorau y gall y Torïaid ei gynnig yw newid profion MOT ceir o bob blwyddyn i bob dwy, gan arbed £23 pitw y flwyddyn i deuluoedd sydd ag un car. Waw, am syniad radical. Ni roddwyd ystyriaeth ddigonol i'r cynllun cymorth ar gyfer biliau ynni, gan olygu bod y teuluoedd mwyaf difreintiedig mewn sefyllfa fregus iawn. Ac mae'n debyg y bydd y cyfweliad trychinebus ddoe ar Good Morning Britain yn dod yn foment arwyddocaol yn hanes ofnadwy'r Llywodraeth Dorïaidd hon mewn grym, pan gydnabu Boris Johnson nad oedd ganddo atebion i'r trafferthion costau byw yn y bôn. Y llun o Elsie, a miloedd o Elsies eraill ar draws yr ynysoedd hyn, sy'n teithio ar fws i gadw'n gynnes, yw'r darlun sy'n mynd i bara o Lywodraeth aflwyddiannus a phwdr.