English: Well, following publication of your fuel poverty plan today, 'Tacking fuel poverty 2021-2035', it seems the plan is largely the same as the draft proposals, and while we certainly welcome the short-term actions, we're very disappointed in particular that there are still no interim milestones between now and 2035. How do you respond to the subsequent statement by National Energy Action, NEA Cymru, that the Welsh Government has fallen short of its statutory duties, and that unless urgently addressed, thousands of people living in the coldest and most expensive to heat homes may not be helped for years to come? As they say, several years after the previous targets to eradicate the scourge of cold homes in Wales were missed, fuel poverty continues to be a devastating problem. Over 150,000 households can't afford to heat and power their homes and COVID-19 has made this challenge starker, with many people at home using more energy, owing more and earning less. As well as setting a final target for action to end fuel poverty in Wales, the Welsh Government has a legal duty to introduce supporting milestones to set a path to the final target. How do you therefore respond to their statement that although the Welsh Government says that it will consider these interim targets in 2023, today's plan does not include this legal requirement, and that there needs to be a clear commitment to eliminating the most severe fuel poverty by the end of this decade at the very latest, with this milestone and the final target put on a statutory basis to ensure they have legal standing and cannot be dismissed by future administrations? Are you aware that there was also near universal support during the consultation for the Welsh Government to meet its legal duty to specify interim targets, and that both the Fuel Poverty Coalition Cymru and the cross-party group on fuel poverty and energy efficiency also wrote to you on this issue, stressing the importance of this being addressed in the final plan? Do you understand that failure to introduce any interim targets would result in there being no effective way of ensuring the worst affected households, those in most severe fuel poverty, are assisted as a priority before the final target date, and will you therefore address this key omission in the plan as soon as possible? Although the plan makes two brief references to health in the context of winter resilience and consulting on eligibility for support beyond March 2023, a further two years down the road, why has the Welsh Government not committed within the plan to longer term measures to joined-up action on fuel poverty within the health sector, alongside the commitment to reach net zero? Although your plan states that it will ensure that people in most need receive the most appropriate package of support, so that they can always continue to heat their homes, how does it address Fuel Poverty Coalition Cymru's call, in its submission to you, for the worst first to be prioritised, accelerating action for those most in need in accordance with the clear principle embedded in the 2010 strategy? Where is the detail? Where are the actions? How do you respond to the reality that although fixing Wales's cold, leaky housing, and reducing needless energy costs, is fundamental, the Welsh Government has also missed the opportunity to introduce fuel poverty targets related to upgrading the energy efficiency of homes, where helping improve homes, especially for those living on the lowest incomes, is directly in the control of the Welsh Government, and should have been a clear priority? Your plan states that the standard assessment procedure methodology under which homes are given an energy performance certificate, or EPC, will continue to provide the basis of the Welsh housing conditions survey and the setting of domestic energy efficiency targets. However, how do you respond to the statement by the Fuel Poverty Coalition Cymru to you that at least one additional EPC target should be included, at minimum, to match the statutory target in England for all fuel-poor households to reach EPC band C by 2030? Finally, how do you respond to calls by the National Residential Landlords Association for the Welsh Government to ring-fence grant funding to tackle fuel poverty in the private rented sector because that is at the heart of the problem due to the age of the stock; to support local authorities by funding personnel to conduct monitoring and administration of ECO, or energy company obligation funding, to end the postcode lottery in Wales where some councils don't have the resources; and, finally, to replicate the UK Government's green homes grant to upgrade homes including the private rented sector in England - the homes not reached by the Welsh Government's current Warm Homes scheme? Diolch.
Welsh: Wel, ar ôl cyhoeddi eich cynllun tlodi tanwydd chi heddiw, 'Trechu tlodi tanwydd 2021 i 2035', mae'n ymddangos bod y cynllun hwn yn debyg i'r cynigion drafft, i raddau helaeth iawn, ac er ein bod ni'n sicr yn croesawu'r camau gweithredu tymor byr, rydym ni'n arbennig o siomedig nad oes yna gerrig milltir o hyd yn y cyfamser rhwng nawr a 2035. Sut ydych chi'n ymateb i'r datganiad dilynol gan National Energy Action, NEA Cymru, fod Llywodraeth Cymru wedi methu yn ei dyletswyddau statudol, ac oni chaiff hynny sylw ar frys, efallai na fydd miloedd o bobl sy'n byw yn y cartrefi oeraf a drutaf i'w gwresogi yn cael cymorth am flynyddoedd i ddod eto? Fel maen nhw'n dweud, sawl blwyddyn ar ôl methu'r targedau blaenorol i gael gwared â chartrefi oer yng Nghymru, mae tlodi tanwydd yn parhau i fod yn broblem ddinistriol iawn. Ni all dros 150,000 o aelwydydd fforddio i wresogi na phweru eu cartrefi nhw ac mae COVID-19 wedi amlygu'r her hon yn fwy eto, gyda llawer o bobl yn aros gartref ac yn defnyddio mwy o ynni, yn mynd yn fwy i ddyled ac yn ennill llai o arian. Yn ogystal â phennu targed terfynol ar gyfer gweithredu i roi diwedd ar dlodi tanwydd yng Nghymru, mae gan Lywodraeth Cymru ddyletswydd gyfreithiol i gyflwyno cerrig milltir ategol i sefydlu llwybr at y targed terfynol. Sut yr ydych chi'n ymateb, felly, i'w datganiad nhw, er bod Llywodraeth Cymru yn dweud y bydd yn ystyried y targedau interim hyn yn 2023, nad yw'r cynllun heddiw yn cynnwys y gofyniad cyfreithiol hwn, a bod angen ymrwymiad clir i ddileu'r tlodi tanwydd mwyaf difrifol erbyn diwedd y degawd hwn fan bellaf, gyda'r garreg filltir hon a'r targed terfynol wedi eu rhoi ar sail statudol i sicrhau bod ganddyn nhw statws cyfreithiol ac na ellir eu diystyru gan lywodraethau'r dyfodol? A ydych chi'n ymwybodol fod yna gefnogaeth lwyr bron hefyd yn ystod yr ymgynghoriad i weld Llywodraeth Cymru'n gwneud ei dyletswydd gyfreithiol i bennu targedau interim, a bod Clymblaid Tlodi Tanwydd Cymru a'r grŵp trawsbleidiol ar dlodi tanwydd ac effeithlonrwydd ynni wedi ysgrifennu atoch chi ynglŷn â'r mater hwn hefyd, gan bwysleisio pwysigrwydd mynd i'r afael â hyn yn y cynllun terfynol? A ydych chi'n deall y byddai methu â chyflwyno unrhyw dargedau interim yn golygu na fyddai yna ffordd effeithiol o sicrhau bod yr aelwydydd yr effeithir arnynt waethaf, y rhai sydd yn y tlodi tanwydd mwyaf difrifol, yn cael cymorth fel blaenoriaeth cyn dyddiad y targed terfynol, ac a wnewch chi fynd i'r afael, felly, â'r bwlch allweddol hwn yn y cynllun cyn gynted â phosibl? Er bod y cynllun yn gwneud dau gyfeiriad byr at iechyd yng nghyd-destun ymdopi â'r gaeaf ac ymgynghori ar gymhwysedd i gael cymorth wedi mis Mawrth 2023, sef dwy flynedd arall i lawr y ffordd, pam nad yw Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i fesurau tymor hwy yn y cynllun ar gyfer gweithredu cydgysylltiedig ar dlodi tanwydd yn y sector iechyd, ochr yn ochr â'r ymrwymiad i gyrraedd sero net? Er bod eich cynllun yn dweud y bydd yn sicrhau y caiff pobl yn yr angen mwyaf y pecyn cymorth mwyaf addas iddyn nhw, fel y gallant barhau i wresogi eu cartrefi bob amser, sut mae'n ymdrin â galwad Clymblaid Tlodi Tanwydd Cymru, yn ei gyflwyniad i chi, i'r rheini sy'n ei chael hi waethaf gael y flaenoriaeth gyntaf, gan gyflymu camau gweithredu i'r rhai mwyaf anghenus yn unol â'r egwyddor eglur a ymgorfforir yn strategaeth 2010? Ble mae'r manylion? Ble mae'r camau gweithredu? Sut ydych chi'n ymateb i'r sefyllfa wirioneddol, er bod trwsio tai oer a drafftiog yng Nghymru a lleihau costau ynni diangen yn hanfodol, fod Llywodraeth Cymru wedi colli'r cyfle hefyd i gyflwyno targedau tlodi tanwydd sy'n gysylltiedig ag uwchraddio effeithlonrwydd ynni cartrefi, lle mae helpu i wella cartrefi, yn enwedig i'r rheini sy'n byw ar yr incwm isaf, dan reolaeth uniongyrchol Llywodraeth Cymru, ac fe ddylen nhw fod wedi bod yn flaenoriaeth eglur? Mae eich cynllun chi'n nodi y bydd methodoleg y weithdrefn asesu safonol ar gyfer rhoi tystysgrif perfformiad ynni i gartrefi yn parhau i ddarparu sail i Arolwg Cyflwr Tai Cymru a phennu targedau effeithlonrwydd o ran ynni domestig. Er hynny, sut ydych chi'n ymateb i ddatganiad Clymblaid Tlodi Tanwydd Cymru i chi y dylid cynnwys o leiaf un targed tystysgrif perfformiad ynni ychwanegol, o leiaf, i gyfateb i'r targed statudol yn Lloegr fod pob aelwyd sy'n dlawd o ran tanwydd yn cyrraedd band C y dystysgrif perfformiad ynni erbyn 2030? Yn olaf, sut ydych chi'n ymateb i alwadau gan Gymdeithas Genedlaethol Landlordiaid Preswyl Cymru i neilltuo cyllid grant i fynd i'r afael â thlodi tanwydd yn y sector rhentu preifat gan fod hynny wrth wraidd y broblem oherwydd oedran y stoc; i gefnogi awdurdodau lleol drwy ariannu personél i fonitro a gweinyddu ECO neu gyllid rhwymedigaeth cwmnïau ynni; i roi terfyn ar y loteri cod post yng Nghymru lle nad oes gan rai cynghorau'r adnoddau; ac, yn olaf, i atgynhyrchu grant cartrefi gwyrdd Llywodraeth y DU i uwchraddio cartrefi gan gynnwys y sector rhentu preifat yn Lloegr - y cartrefi nad oedd cynllun Cartrefi Cynnes presennol Llywodraeth Cymru yn eu cwmpasu nhw? Diolch.