English: I rise to support the Welsh Labour Government's budget for 2020-21. Despite a decade of harsh austerity and cuts inflicted on Wales by the UK Tory Government in London, the Welsh Labour Government here continues to act as a firewall against a shrivelled and stunted Welsh block grant, and a chronic absence of UK infrastructural spend. It is important, with climate change, that this changes. And this is separate in addition to the unexpected £200 million take from Welsh finances by the UK Government. Indeed, austerity looks set - and I disagree with Mark Reckless - to continue in the years ahead. In October 2018, then Prime Minister Theresa May stated austerity would end in 2019. And in September 2019, then Chancellor Sajid Javid declared the Tories had turned the page on austerity. It's 2020, and look what's happened to them. Yet, austerity is still ravaging communities across Wales - and I invite you to see some of them - forcing families into food banks, from homes into homelessness. So, I am heartened that at the centre of this Welsh Labour budget is the Welsh national health service, education and public services. As a former county councillor, I know that the vital public services that are run from our city and town halls and our rural communities across Wales are the service delivery hubs and the engines that actually run Wales. This budget sees a real-terms increase for every authority, and the difference this makes in reality is profound. For Islwyn residents, this allows the drastic proposed cuts of £8.5 million - the reality - to be reduced to £3 million, but this is still £3 million less. For Islwyn residents, this means the necessary council tax rise proposed can be lessened, and for Labour councillors - they will continue to stand up for the well-being of their citizens and the valued public services that they do not wish to cut. This Welsh Labour Government continues to back them financially, even with the scorched-earth terrain that the Tory policies of austerity and cuts create for our public services. When I was elected to this Senedd, I stated one of the major drivers for my political motivation was a desire to tackle poverty. As such, I welcome that a major plank of this Welsh Labour Government's budget is focused on that vital issue of tackling poverty via preventative spend, and I welcome the Government's intentions also around Supporting People and the bus subsidy. Nearly £1 billion is already invested in a wide range of measures that contribute to tackling poverty, including the council tax reduction scheme, which delivers discounts for one in five households, backed by £244 million each year; £1 million for the discretionary assistance fund; £2.7 million for school holiday enrichment; £6.6 million for our poorest young people; and free breakfast club pilots for secondary schools. I could go on: £0.25 million for sanitary projects via food banks and organisations; £3.1 million in this budget for local authorities and colleges to supply sanitary products free of charge, aiming to stop silent period poverty, which impacts on attendance and attainment for some of our young people. The Labour-run Caerphilly County Borough Council has led the way in Wales on this issue, and provided 100 per cent plastic-free period products to young women across the borough. This is evidence of the difference that a radical Labour-run county council working in partnership with the Labour-run Welsh Government can make to improving the lives of its citizens, working together for a green, clean Wales. I continue to campaign for all Welsh local authorities to follow suit and provide plastic-free sanitary products. Having met inspirational Ella Daish, a passionate activist campaigning to end period plastic across the UK, I wish to pay tribute to her. I know that the Welsh Labour Government will continue to lead the way in this field, as this radical budget clearly shows. So, to conclude, Llywydd, I urge all Members who believe in a fair Wales, who wish for a just Wales and who yearn for a better Wales to back this strong and stable Welsh Labour Government budget for 2020-21. Thank you.
Welsh: Rwy'n codi i gefnogi cyllideb Llywodraeth Lafur Cymru ar gyfer 2020-21. Er gwaethaf degawd o gyni llym a thoriadau wedi'u hachosi yng Nghymru gan Lywodraeth Dorïaidd y DU yn Llundain, mae Llywodraeth Lafur Cymru yma yn parhau i weithredu fel wal dân yn erbyn grant bloc Cymru sydd wedi crebachu a'i dwf wedi'i lesteirio ac absenoldeb cronig gwariant seilwaith y DU. Mae'n bwysig, gyda'r newid yn yr hinsawdd, fod hyn yn newid. Ac mae hyn ar wahân, yn ychwanegol at y £200 miliwn annisgwyl y mae Llywodraeth y DU wedi'i gymryd o gyllid Cymru. Yn wir, mae cyni yn edrych yn debygol - ac rwy'n anghytuno â Mark Reckless - o barhau yn y blynyddoedd i ddod. Ym mis Hydref 2018, dywedodd y Prif Weinidog Theresa May y byddai cyni yn dod i ben yn 2019. Ac ym mis Medi 2019, roedd y Canghellor ar y pryd Sajid Javid wedi datgan bod y Torïaid wedi troi'r dudalen o ran cyni. Mae'n 2020, ac ystyriwch chi beth sydd wedi digwydd iddyn nhw. Ac eto, mae cyni yn dal i ddifetha cymunedau ledled Cymru - ac rwy'n eich gwahodd chi i weld rhai ohonyn nhw - yn gorfodi teuluoedd i fynd at fanciau bwyd, ac i fynd o gartrefi i fod yn ddigartref. Felly, rwy'n falch mai gwasanaeth iechyd gwladol Cymru, addysg a gwasanaethau cyhoeddus sydd wrth wraidd cyllideb Lafur Cymru. A minnau'n gyn-gynghorydd sir, rwy'n gwybod mai'r gwasanaethau cyhoeddus hanfodol sy'n cael eu cynnal o'n neuaddau dinas a thref a'n cymunedau gwledig ledled Cymru yw'r canolfannau darparu gwasanaethau a'r peiriannau sy'n cynnal Cymru mewn gwirionedd. Mae'r gyllideb hon yn gweld cynnydd mewn termau real i bob awdurdod, ac mae'r gwahaniaeth y mae hyn yn ei wneud mewn gwirionedd yn sylweddol. I drigolion Islwyn, mae hyn yn caniatáu i'r toriadau arfaethedig llym o £8.5 miliwn - y gwir sefyllfa - gael eu gostwng i £3 miliwn, ond mae hyn yn dal i fod yn £3 miliwn yn llai. I drigolion Islwyn, mae hyn yn golygu bod modd i'r cynnydd angenrheidiol yn y dreth gyngor gael ei leihau, ac i gynghorwyr Llafur - byddan nhw'n parhau i sefyll dros les eu dinasyddion a'r gwasanaethau cyhoeddus gwerthfawr nad ydyn nhw'n dymuno'u torri. Mae Llywodraeth Lafur Cymru yn parhau i'w cefnogi'n ariannol, hyd yn oed gyda'r anialwch y mae polisïau cyni a thoriadau'r Torïaid yn ei greu ar gyfer ein gwasanaethau cyhoeddus. Pan gefais fy ethol i'r Senedd hon, dywedais i mai un o'r prif resymau dros fy nghymhelliant gwleidyddol oedd awydd i fynd i'r afael â thlodi. Yn hyn o beth, rwy'n croesawu'r ffaith bod elfen bwysig o gyllideb Llywodraeth Lafur Cymru yn canolbwyntio ar y mater hollbwysig hwnnw, sef mynd i'r afael â thlodi drwy wariant ataliol, ac rwy'n croesawu hefyd fwriad y Llywodraeth o ran Cefnogi Pobl a'r cymhorthdal bysiau. Mae bron i £1 biliwn wedi cael ei fuddsoddi eisoes mewn amrywiaeth eang o fesurau sy'n cyfrannu at drechu tlodi, gan gynnwys cynllun gostyngiadau'r dreth gyngor, sy'n darparu disgowntiau ar gyfer un o bob pum aelwyd, gyda chefnogaeth £244 miliwn bob blwyddyn; £1 miliwn ar gyfer y gronfa cymorth dewisol; £2.7 miliwn ar gyfer cyfoethogi gwyliau ysgol; £6.6 miliwn ar gyfer ein pobl ifanc dlotaf; a chynlluniau treialu ar gyfer clybiau brecwast am ddim i ysgolion uwchradd. Gallaf i fynd ymlaen: £0.25 miliwn ar gyfer prosiectau glanweithiol drwy fanciau bwyd a sefydliadau; £3.1 miliwn yn y gyllideb hon i awdurdodau lleol a cholegau i gyflenwi cynhyrchion mislif yn rhad ac am ddim, gan anelu at atal tlodi tawel y mislif, sy'n effeithio ar bresenoldeb a chyrhaeddiad rhai o'n pobl ifanc. Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, o dan reolaeth Llafur, wedi arwain y ffordd yng Nghymru ar y mater hwn, ac wedi darparu cynhyrchion y mislif 100 y cant di-blastig i fenywod ifanc ledled y fwrdeistref. Mae hyn yn dystiolaeth o'r gwahaniaeth y gall cyngor sir radical o dan reolaeth Lafur mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru, ei wneud i wella bywydau ei ddinasyddion, gan weithio gyda'i gilydd dros Gymru werdd, lân. Rwy'n dal i ymgyrchu i bob awdurdod lleol yng Nghymru ddilyn yr esiampl hon a darparu cynhyrchion mislif di-blastig. Ar ôl cyfarfod â'r ysbrydoledig Ella Daish, ymgyrchydd brwd sy'n ymgyrchu i roi terfyn ar gynhyrchion mislif plastig ledled y DU, hoffwn i dalu teyrnged iddi hi. Rwy'n gwybod y bydd Llywodraeth Lafur Cymru yn parhau i arwain y ffordd yn y maes hwn, fel y mae'r gyllideb radical hon yn dangos yn glir. Felly, i gloi, Llywydd, rwy'n annog pob Aelod sy'n credu mewn Cymru deg, sy'n dymuno Cymru gyfiawn ac sy'n dyheu am Gymru well i gefnogi'r gyllideb gref a sefydlog hon gan Lywodraeth Lafur Cymru ar gyfer 2020-21. Diolch.