English: It is vital, Dirprwy Lywydd, as others have said, that we acknowledge that the concerns raised by those supporting this petition are genuine. They are based on the past experience of service changes at Withybush hospital over the last 15 years - changes that have led to real tangible problems - and it's important to reflect on the lessons learnt from that reconfiguration. We know that, if essential consultant-led services are removed or relocated, it is crucial that effective risk assessments are undertaken and mitigation measures are put in place to ensure that the right patients get to the right place to be treated in the right settings, and these measures must be robust. The Cabinet Secretary will recall that in some tragic cases, following, for example, the changes to maternity services, this did not happen. He will recall the ombudsman finding in 2016 that a baby had died following poor care and a failure to properly assess the risk level during pregnancy, with the patient's request to give birth in a more specialised setting at Glangwili ignored. Now, I trust that the lessons from this individual case have been learned, but it is vital that we remember that this case forms part of the background to the community concerns about further proposed service changes that have led to this petition. I hope that the Cabinet Secretary and the health board will treat these justifiable concerns with the seriousness that they deserve. Sadly, given past records, I am not sanguine. Plaid Cymru do not believe that the health board's proposals will address how services will be improved in the short to medium term. They make reference, for example, in their statement today to the need to work more closely with the local authorities, but it says nothing about how. And I would agree with what others have said about it being important to wait for the detail, but surely we don't have to wait another 20 years for the detail of this. It says nothing about how, and, frankly, we have heard it all before. We are unconvinced that the proposed new superhospital would solve all the problems that the health board hopes that it might, and we are far from convinced, frankly, that it will ever be built, much as some of us might hope that it will be. Time does not allow me to set out our alternative proposals in detail, and I am conscious of instructions from the Dirprwy Lywydd. We will, of course, be happy to share these proposals again with the health board and with the Cabinet Secretary. One thing is crucial: reconfiguration of acute services must not be made until such a time as the envisaged changes and developments in community services and working practices are in place, and the new acute services are in place. We must have new approaches to joint working between the health boards and the local authorities, and we must have integrated, holistic health and care provision delivered locally, with a single line of management and accountability. And we must ensure that, if we are transferring patients from hospital settings to emergency settings, the proper provision is in place. We need a trauma stabilisation unit in every hospital, in every setting, in which a patient might find themselves, and we urgently need sector-wide recruitment and development plans across health and social care. It is beyond me that, in a country the size of Wales, we cannot properly plan our health and social care workforce, and I would argue that we need, for example, to double the number of medical students training in Swansea, because we know those students stay in west Wales. Dirprwy Lywydd, no-one in Plaid Cymru is suggesting that health services should not change; I don't imagine there's anybody in this Chamber who is suggesting that. It is true that we have, to a certain extent, a twentieth century pattern of services that do not meet twenty-first century need. But, in delivering that change, we need to build the trust in the communities that those services are there to serve, and we cannot do that if we dismiss their legitimate concerns. The health board and the Welsh Government need to listen to the concerns raised by those who have signed this petition. No further changes should be made to services at Withybush or elsewhere in this region until effective alternative services are in place. Diolch yn fawr.
Welsh: Mae'n hanfodol, Ddirprwy Lywydd, fel y mae pobl eraill wedi dweud, ein bod yn cydnabod bod y pryderon a godwyd gan y rhai sy'n cefnogi'r ddeiseb hon yn ddilys. Maent yn seiliedig ar brofiad blaenorol o newidiadau i wasanaethau yn ysbyty Llwynhelyg dros y 15 mlynedd diwethaf - newidiadau sydd wedi arwain at broblemau sylweddol iawn - ac mae'n bwysig myfyrio ar y gwersi a ddysgwyd o'r ad-drefnu hwnnw. Os caiff gwasanaethau hanfodol dan arweiniad meddygon ymgynghorol eu dileu neu eu hadleoli, gwyddom ei bod hi'n hanfodol fod asesiadau risg effeithiol yn cael eu cynnal a mesurau lliniaru yn cael eu rhoi ar waith i sicrhau bod y cleifion cywir yn cyrraedd y lle iawn i gael eu trin yn y mannau iawn, a rhaid i'r mesurau hyn fod yn gadarn. Bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn cofio na ddigwyddodd hyn mewn rhai achosion trasig, yn dilyn, er enghraifft, y newidiadau i wasanaethau mamolaeth. Bydd yn cofio canfyddiad yr ombwdsmon yn 2016 fod babi wedi marw o ganlyniad i ofal gwael a methiant i asesu lefel y risg yn briodol yn ystod beichiogrwydd, pan anwybyddwyd cais y claf i roi genedigaeth mewn lleoliad mwy arbenigol yng Nglangwili. Nawr, hyderaf fod y gwersi o'r achos unigol hwn wedi'u dysgu, ond mae'n hanfodol ein bod yn cofio bod yr achos hwn yn ffurfio rhan o'r cefndir i bryderon y gymuned ynglŷn â newidiadau arfaethedig pellach i wasanaethau a arweiniodd at y ddeiseb hon. Gobeithio y bydd Ysgrifennydd y Cabinet a'r bwrdd iechyd yn trin y pryderon hyn y gellir eu cyfiawnhau gyda'r difrifoldeb y maent yn ei haeddu. Yn anffodus, o ystyried yr hyn a ddigwyddodd yn y gorffennol, nid wyf yn obeithiol. Nid yw Plaid Cymru'n credu y bydd argymhellion y bwrdd iechyd yn ymdrin â sut y bydd gwasanaethau'n gwella yn y tymor byr i'r tymor canolig. Maent yn cyfeirio, er enghraifft, yn eu datganiad heddiw at yr angen i weithio'n agosach gydag awdurdodau lleol, ond nid yw'n dweud dim ynglŷn â sut. A buaswn yn cytuno gyda'r hyn a ddywedodd eraill ei bod hi'n bwysig aros am y manylion, ond does bosibl fod raid inni aros 20 mlynedd arall am y manylion hyn. Nid yw'n dweud dim ynglŷn â sut, ac a dweud y gwir, rydym wedi clywed y cyfan o'r blaen. Nid ydym wedi ein hargyhoeddi y byddai'r uwchysbyty newydd arfaethedig yn datrys yr holl broblemau y mae'r bwrdd iechyd yn ei obeithio, ac rydym ymhell o fod wedi ein hargyhoeddi, a dweud y gwir, y caiff ei adeiladu o gwbl, er cymaint y bydd rhai ohonom efallai'n gobeithio gweld hynny. Nid yw amser yn caniatáu imi nodi ein hargymhellion amgen yn fanwl, ac rwy'n ymwybodol o gyfarwyddiadau'r Dirprwy Lywydd. Wrth gwrs, byddwn yn hapus i rannu'r argymhellion hyn eto gyda'r bwrdd iechyd a chydag Ysgrifennydd y Cabinet. Mae un peth yn hollbwysig: rhaid peidio ag ad-drefnu gwasanaethau acíwt hyd nes y bydd y newidiadau a ragwelir a datblygiadau mewn gwasanaethau cymunedol ac arferion gwaith yn eu lle, a hyd nes y bydd y gwasanaethau acíwt newydd yn eu lle. Rhaid inni gael dulliau newydd o weithio ar y cyd rhwng y byrddau iechyd a'r awdurdodau lleol, a rhaid inni gael darpariaeth iechyd a gofal integredig a chyfannol a ddarperir yn lleol, gydag un linell reoli ac atebolrwydd. A rhaid inni sicrhau, os ydym yn trosglwyddo cleifion o ysbytai i leoliadau brys, fod y ddarpariaeth briodol ar waith. Mae angen uned sefydlogi trawma y gallai claf fynd iddi ym mhob ysbyty, ym mhob lleoliad, ac mae dirfawr angen cynlluniau recriwtio a datblygu ar gyfer y sector cyfan ar draws iechyd a gofal cymdeithasol. Mewn gwlad o faint Cymru, ni allaf ddeall pam na allwn gynllunio ein gweithlu iechyd a gofal cymdeithasol yn briodol, a buaswn yn dadlau bod arnom angen dyblu nifer y myfyrwyr meddygol sy'n hyfforddi yn Abertawe, er enghraifft, oherwydd gwyddom y bydd y myfyrwyr hynny'n aros yng ngorllewin Cymru. Ddirprwy Lywydd, nid oes neb ym Mhlaid Cymru yn awgrymu na ddylai gwasanaethau iechyd newid; nid wyf yn dychmygu bod unrhyw un yn y Siambr hon yn awgrymu hynny. Mae'n wir fod gennym, i ryw raddau, batrwm ugeinfed ganrif o wasanaethau nad ydynt yn bodloni anghenion yr unfed ganrif ar hugain. Ond wrth gyflawni'r newid hwnnw, mae angen inni adeiladu'r ymddiriedaeth yn y cymunedau y mae'r gwasanaethau hynny yno i'w gwasanaethu, ac ni allwn wneud hynny os ydym yn gwrthod eu pryderon dilys. Mae angen i'r bwrdd iechyd a Llywodraeth Cymru wrando ar y pryderon a leisiwyd gan y rhai sydd wedi llofnodi'r ddeiseb hon. Ni ddylid gwneud unrhyw newidiadau pellach i wasanaethau yn Llwynhelyg nac unrhyw ran arall o'r rhanbarth hwn hyd nes y bydd gwasanaethau amgen effeithiol yn eu lle. Diolch yn fawr.