English: Thank you very much, Deputy Presiding Officer. I also add my thanks to Llyr and to Plaid Cymru for finding the time to hold a discussion on this issue this afternoon. The Government will be supporting all of the amendments this afternoon, not because we think these slow down the progress that we are making, but because we want to emphasise where there is agreement around the Chamber this afternoon. I think that there is a great deal more agreement than the debate has perhaps reflected up till now. I will try to emphasise, in the time that I have, where that agreement lies. Sian Gwenllian and Suzy Davies have emphasised the importance of education in the new strategy we will be launching next year. I agree with you that education is vitally important to reach the target of a million Welsh speakers. Sian Gwenllian has asked whether I would intervene if there were to be schemes that came before us that were insufficient. The answer is that I would intervene. I have made that entirely clear in the Chamber, and Kirsty Williams will be making that clear with the local authorities when they meet tomorrow. We are serious when we talk about creating a million Welsh speakers over the coming years, and we are serious about how we are going to achieve that. And when I say that we're serious, I do listen to Hefin David's words, and I listen to what he said about the culture that we're working within. It's very important to acknowledge that it's not the Wales that we would all want to see, but Wales as it is today that we're working with. That involves moving from where we are at present, with a kind of speed and progress that we want to make, and the speed that we can achieve, accepting where we are today. There is no disagreement in this Chamber about Sioned Davies's report. There's no disagreement that we do have to move from a situation where Welsh as a second language is not succeeding to create Welsh speakers. And we have to move to a continuum of teaching Welsh from the early years to the end of the school period. We have to move from where we are to where we want to be. The debate that we are having, I think, is how we achieve that, not, perhaps the timetable, because we all know - and to answer Llyr's question in his opening speech - that we will be moving towards a new curriculum in 2021, and we will be moving towards looking at the kinds of qualifications that we have at that time to see what kind of qualifications we will need for the future. So, we will be considering those issues in 2021. So, what do we do from today and until 2021? I think that we have to develop the workforce to enable us to ensure that we can expand the provision of teaching of the Welsh language for it to happen in more depth than it has in the past. We have to ensure that we have the resources in the workforce and in schools in order to achieve that. We have to change the curriculum and change the way that we have been teaching. We are changing the curriculum, and I do think that the letter that we have all received from Qualifications Wales does assist us with that, because it shows that we are changing, and changing next year, how Welsh is going to be taught. All of us - . I do appreciate Hefin's words, and I had the same kind of options and choices that faced Neil Hamilton. I left school with no Welsh - I wasn't able to sing 'Hen Wlad fy Nhadau'. No child, I hope, will face that kind of situation after the changes that we want to see coming into force. So, we have moved on this, and we are making progress. We are going to ensure that there are realistic targets. We could debate now what is realistic and what is unrealistic. I accept that, and I do look forward to that debate. But I do want to be entirely clear that Welsh as a second language will not be a part of the new curriculum. There will be a continuum of Welsh teaching in the new curriculum. Before we move towards that new regime, I do hope that the children of Wales won't be failed over the interim period, because we are going to emphasise speaking and using the Welsh language, not just learning from books, but speaking Welsh, using the Welsh language, feeling confident to use the Welsh language, having opportunities for people to improve their Welsh to ensure that people and children leaving school feel that they are able to use the Welsh language. We are going to be doing that from next year onwards. The name, perhaps, won't please everyone at all times, but I would ask those who are concerned about these things to look at the content and to look at the curriculum. When we do that, I think that there will be more agreement than some might think. So, I do hope this afternoon - . I am very pleased that we have had the opportunity to debate and consider this issue, and I do hope that we will have an opportunity to do that very soon again. But, please, let no-one leave this debate thinking that there isn't a commitment by this Government to change the way that the Welsh language is being taught in English-medium schools in Wales. There's no way that we are going to let the children of Wales leave school unable to speak Welsh.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Rwyf hefyd yn ychwanegu fy niolchiadau i Llyr a Phlaid Cymru am ffeindio'r amser i gynnal trafodaeth ar hyn y prynhawn yma. Mi fydd y Llywodraeth yn cefnogi'r gwelliannau i gyd y prynhawn yma, nid oherwydd yr ydym yn meddwl bod y rhain yn arafu'r 'progress' yr ydym yn ei weld, ond oherwydd ein bod ni eisiau pwysleisio ble mae yna gytundeb o gwmpas y Siambr y prynhawn yma. Rwy'n credu bod yna dipyn bach mwy o gytundeb nag efallai mae'r drafodaeth wedi ei adlewyrchu hyd yn hyn. Fe wnaf i drio y prynhawn yma, yn yr amser sydd gen i, bwysleisio ble mae'r cytundeb hynny. Mae Sian Gwenllian a Suzy Davies wedi pwysleisio pwysigrwydd addysg yn y strategaeth newydd y byddwn ni yn ei lansio'r flwyddyn nesaf. Rwy'n cytuno â chi: mae addysg yn hanfodol o bwysig i gyrraedd y targed o filiwn o siaradwyr. Mae Sian Gwenllian wedi gofyn a fuaswn i yn ymyrryd petai yna gynlluniau yn dod gerbron sydd ddim yn ddigonol. Yr ateb yw: mi fyddaf i yn ymyrryd. Rwyf wedi gwneud hynny yn gwbl glir yn y Siambr yma, ac mi fydd Kirsty Williams yn gwneud hynny yn glir gydag awdurdodau lleol wrth gyfarfod â nhw yfory. Rydym ni o ddifri pan rydym ni'n sôn am greu miliwn o siaradwyr Cymraeg yn ystod y blynyddoedd nesaf, ac rydym ni o ddifri amboutu sut yr ydym yn mynd i wneud hynny. A phan rwy'n dweud 'o ddifri', rwyf yn gwrando ar eiriau Hefin David, a'n gwrando ar beth roedd e'n dweud amboutu'r diwylliant yr ydym yn gweithio ynddo fe. Mae'n bwysig iawn cydnabod nad yw Cymru fel buasem ni i gyd yn licio ei gweld, ond y Gymru fel y mae hi heddiw. Mae hynny'n meddwl symud o ble rydym ni, gyda'r math o gyflymder yr ydym eisiau symud ynddo, a'r cyflymder y gallwn ei gael, gan dderbyn lle'r ydym ni heddiw. Nid oes anghytundeb yn y Siambr yma amboutu adroddiad Sioned Davies. Nid oes anghytundeb. Nid oes anghytundeb yn fan hyn bod rhaid inni symud o sefyllfa ble nad yw Cymraeg ail iaith yn llwyddo i greu siaradwyr Cymraeg. Ac mae'n rhaid symud i gontinwwm o ddysgu Cymraeg, o'r blynyddoedd cynnar at ddiwedd y cyfnod yn yr ysgol. Mae'n rhaid inni symud o le'r ydym ni, i ble rydym eisiau bod. Y drafodaeth rydym angen ei chael, rwy'n meddwl, yw sut rydym ni'n gwneud hynny, nid, efallai, yr amserlen, achos rydym i gyd yn gwybod - ac i ateb cwestiwn Llyr yn ei araith agoriadol - y byddwn yn symud at gwricwlwm newydd yn 2021, ac y byddwn ni yn symud i edrych ar y math o gymwysterau sydd gyda ni ar y pryd i edrych ar ba fath o gymwysterau fydd eu hangen arnom ni ar gyfer y dyfodol. So, mi fyddwn ni yn ystyried hynny yn 2021. So, beth ydym ni'n gwneud rhwng heddiw a 2021? Rwy'n meddwl bod rhaid inni ddatblygu'r gweithlu i'n galluogi ni i sicrhau ein bod yn gallu ymestyn ac ehangu dysgu Cymraeg yn fwy dwfn nag yr ydym wedi gwneud yn y gorffennol. Mae'n rhaid inni sicrhau bod gennym yr adnoddau - yr adnoddau yn y gweithlu a'r adnoddau yn yr ysgolion i wneud hynny. Mae'n rhaid inni newid y cwricwlwm a newid y ffordd rydym wedi bod yn dysgu. Rydym yn newid y cwricwlwm, ac rwy'n credu bod y llythyr rydym i gyd wedi derbyn gan Qualifications Wales yn ein helpu ni gyda hynny, achos mae'n dangos ein bod ni yn newid, a'n newid y flwyddyn nesaf, sut mae'r Gymraeg yn mynd i gael ei dysgu. Mae pob un ohonom ni - . Rwy'n gwerthfawrogi geiriau Hefin. Ces i'r un fath o ddewis ag yr oedd gan Neil Hamilton yn yr ysgol. Gadewais i'r ysgol heb air o Gymraeg - heb allu canu 'Hen Wlad fy Nhadau'. Ni fydd yr un plentyn, gobeithio, yn gwneud hynny ar ôl i'r newidiadau yma ddod i rym. Felly, rydym ni wedi symud ac rydym yn symud. Rydym yn mynd i sicrhau bod yna dargedau realistig. Fe allem ni ddechrau dadlau nawr am beth sy'n realistig a beth sydd ddim yn realistig. Rwy'n derbyn hynny ac rwy'n edrych ymlaen at y drafodaeth. Ond rwyf eisiau bod yn hollol glir: ni fydd Cymraeg ail iaith yn rhan o'r cwricwlwm newydd. Mi fydd continwwm o ddysgu Cymraeg yn y cwricwlwm newydd. Cyn y byddwn yn symud at hynny, rwy'n gobeithio na fydd plant Cymru yn cael eu methu yn ystod y cyfnod hwnnw, oherwydd rydym yn mynd i bwysleisio siarad a defnyddio'r Gymraeg, nid jest dysgu mewn llyfrau ond siarad Cymraeg, defnyddio'r Gymraeg, teimlo'n hyderus i ddefnyddio'r Gymraeg, a rhoi cyfle i bobl loywi eu hiaith a sicrhau bod pobl a phlant yn gadael yr ysgol yn teimlo fel eu bod yn gallu defnyddio'r Gymraeg. Rydym yn mynd i fod yn gwneud hynny y flwyddyn nesaf. Ni fydd yr enw, efallai, yn plesio pob tro. Mi fyddwn yn gofyn i'r rhai sy'n becso am y peth yma i edrych ar y cynnwys ac edrych ar y cwricwlwm. Pan fyddwn yn gwneud hynny, rwy'n credu y bydd tipyn bach yn fwy o gytundeb nag efallai y byddai rhai yn meddwl. So, rwy'n gobeithio'r prynhawn yma - . Rwyf yn falch ein bod wedi cael y cyfle i drafod ac ystyried y peth prynhawn yma. Ac rwy'n gobeithio y cawn y cyfle i wneud hynny yn fuan eto. Ond, plîs, peidied neb â gadael y drafodaeth yma yn meddwl nad oes ymrwymiad gan y Llywodraeth yma i newid y ffordd y mae'r Gymraeg yn cael ei dysgu yn ysgolion Saesneg Cymru. Nid oes unrhyw ffordd ein bod ni'n mynd i adael i blant Cymru adael yr ysgol os nad ydyn nhw'n gallu siarad Cymraeg.