English: Thank you, Cabinet Secretary. I appreciate that you have to make this statement, because it's a statutory requirement, but there isn't much in what you've said today that we haven't already heard in other statements. While I appreciate that you're putting those measures in place, I think, sometimes, we need to, perhaps, think about, if you're bringing statements to the National Assembly, how we can add value to the discussions that we have, here today as an Assembly, because we want to be as effective as we possibly can. The figures out this morning in relation to child poverty show a welcome drop in child poverty from 31 per cent to 29 per cent, but this is still higher than Scotland and Northern Ireland put together. Given your statement also mentions that wages are stagnating, which, by itself, could bring more families above the 60 per cent of median income, should we be regarding this 2 per cent drop as evidence of significant progress or simply a combination of statistical quirks? What we all really mean by child poverty, of course, is children living in households where the parents, or parent, or guardian are poor. Given the figures also show that rates of poverty overall have remained the same, and many childless households may wish to be households with children in the future, would you accept that without a wider effort to tackle poverty per se, the eradication of child poverty will never be met? These figures, of course, today don't measure expenditure and in particular what happens when inflation puts the price of essentials up. This is likely to happen in future years and, once again, emphasises the need for more financial inclusion and education in our schools. I can't overestimate the emphasis that we need to put on this so that people have those life skills when they are leaving school. So, how are you now working with the Secretary for Education to strengthen financial education so families can become more resilient? We've seen from schemes like recycling and so forth, where children are bringing those learning skills back to their parents, that if we increase financial education at a younger age, those skills could be utilised at a younger age. Last year, the former communities committee of the last Assembly published an extremely critical report on your strategy. One issue raised was that a lot of the advice services were, in fact, very generic - there was no investment in services for people with specific needs, such as disability. What changes have you made since the report to take account of these particular findings? I'd also like to know what other changes you'll be making in relation to that report, because I know that the new equalities committee, under the leadership of John Griffiths, plans to do some more work on poverty in Wales, notwithstanding looking at how you will be changing, potentially, if you are minded to, Communities First. So, I would urge you to look back at the legacy report to see how you can make changes before we provide you with even more recommendations for you to try to implement. My other question is in relation to children's zones. You put quite a lot of emphasis on these in your statement, but when you've come to us, as a committee, you've said that they are just a concept. I want to try and understand, if it is a concept, how that concept will actually change how things are going to work, because if no money is going to follow it, it's going to take quite a lot of work for some of those organisations, potentially, then, to change how they are doing things. I would also like to ask if we could have an update on the consultation in relation to Communities First. I've had quite a lot of people contact me in relation to trying to understand how they can actually input. I think what we need to do better generally as politicians is try and get people involved in what we are doing. How are you going to reach out to communities to ask them, if you are minded to change it, what that change will look like and how they can become part of the solution for change, as opposed to feeling that it's always top-down and they're told how those changes should happen? We know from Brexit and from other discussions we've had in the last year that we have to make sure that people want to come alongside these changes, otherwise nothing ultimately will change. We've talked since I was elected in 2007 about child poverty and about the fact - . We hear time and time again that we don't have all of the levers, but we have to utilise the levers that we do have much, much better, because do we not want our legacy to be that we're coming up with solutions and not time and again struggling behind other nations in relation to child poverty?
Welsh: Diolch i chi, Ysgrifennydd y Cabinet. Rwy'n sylweddoli bod yn rhaid i chi wneud y datganiad hwn, oherwydd ei fod yn ofyniad statudol, ond nid oes llawer yn yr hyn yr ydych wedi'i ddweud heddiw nad ydym wedi'i glywed eisoes mewn datganiadau eraill. Er fy mod yn sylweddoli eich bod yn rhoi'r mesurau hynny ar waith, rwy'n credu, weithiau, fod angen i ni, o bosibl, ystyried, os ydych yn dod â datganiadau i'r Cynulliad Cenedlaethol, sut y gallwn ychwanegu gwerth at y trafodaethau sydd gennym, yma heddiw fel Cynulliad, oherwydd r ydym yn awyddus i fod mor effeithiol ag y gallwn. Mae'r ffigurau a ryddhawyd y bore yma mewn cysylltiad â thlodi plant yn dangos gostyngiad i'w groesawu mewn tlodi plant o 31 y cant i 29 y cant. Ond mae hyn yn dal i fod yn uwch na'r Alban a Gogledd Iwerddon gyda'i gilydd. O ystyried bod eich datganiad hefyd yn crybwyll bod cyflogau yn aros yn eu hunfan, a allai, ynddo'i hun, ddod â rhagor o deuluoedd yn uwch na 60 y cant o'r incwm canolrifol, a ddylem fod yn ystyried y gostyngiad hwn o 2 y cant fel tystiolaeth o gynnydd sylweddol neu yn syml yn gyfuniad o hynodrwydd ystadegol? Yr hyn yr ydym yn ei olygu wrth dlodi plant, wrth gwrs, yw plant sy'n byw mewn cartrefi lle mae'r rhieni, neu riant, neu warcheidwad yn dlawd. O ystyried bod y ffigurau hefyd yn dangos bod cyfraddau tlodi yn gyffredinol wedi aros yr un peth, ac mae llawer o aelwydydd heb blant yn dymuno bod yn aelwydydd â phlant yn y dyfodol, a fyddech yn derbyn, heb ymdrech ehangach i fynd i'r afael â thlodi fel y cyfryw, na ellir byth dileu tlodi plant? Nid yw'r ffigurau hyn heddiw, wrth gwrs, yn mesur gwariant ac yn benodol yr hyn sy'n digwydd pan mae chwyddiant yn codi pris hanfodion. Mae hyn yn debygol o ddigwydd yn y dyfodol ac, unwaith eto, mae'n pwysleisio'r angen am fwy o gynhwysiant ariannol ac addysg yn ein hysgolion. Ni allaf oramcangyfrif y pwyslais y mae angen i ni ei roi ar hyn fel bod gan bobl y sgiliau bywyd hynny pan fyddant yn gadael yr ysgol. Felly, sut ydych chi yn awr yn gweithio gyda'r Ysgrifennydd Addysg i gryfhau addysg ariannol fel y gall teuluoedd fod yn fwy grymus? Rydyn ni wedi gweld o gynlluniau fel ailgylchu ac ati fod plant yn dod â'r sgiliau hynny a ddysgwyd ganddynt yn ôl at eu rhieni. Os ydym yn cynnig mwy o addysg ariannol i blant o oedran iau, gallai plant iau ddefnyddio'r sgiliau hynny. Y llynedd, cyhoeddodd cyn-bwyllgor cymunedau'r Cynulliad diwethaf adroddiad hynod feirniadol ar eich strategaeth. Un mater a godwyd oedd bod llawer o'r gwasanaethau cynghori, mewn gwirionedd, yn rhai generig iawn - nid oedd unrhyw fuddsoddiad mewn gwasanaethau i bobl ag anghenion penodol, fel anabledd. Pa newidiadau ydych chi wedi'u gwneud ers yr adroddiad i ystyried y canfyddiadau penodol hyn? Hoffwn hefyd wybod pa newidiadau eraill y byddwch yn eu gwneud o ran yr adroddiad hwnnw, oherwydd gwn fod y pwyllgor cydraddoldeb newydd, dan arweiniad John Griffiths, yn bwriadu gwneud rhagor o waith ar dlodi yng Nghymru, er gwaethaf edrych ar sut y byddwch yn newid Cymunedau yn Gyntaf, o bosibl, os ydych yn bwriadu gwneud hynny. Felly, byddwn yn eich annog i edrych yn ôl ar yr adroddiad etifeddiaeth i weld sut y gallwch wneud newidiadau cyn i ni roi hyd yn oed fwy o argymhellion i chi i geisio eu gweithredu. Mae fy nghwestiwn arall yn ymwneud â pharthau plant. Rydych yn rhoi cryn dipyn o bwyslais ar y rhain yn eich datganiad, ond pan rydych wedi dod atom ni, fel pwyllgor, rydych chi wedi dweud mai dim ond cysyniad ydynt. Rwyf am geisio deall, os mai cysyniad ydyw, sut y bydd y cysyniad mewn gwirionedd yn newid sut mae pethau yn mynd i weithio. Oherwydd os nad oes arian yn mynd i'w ddilyn, mae'n mynd i gymryd cryn dipyn o waith i rai o'r sefydliadau hynny , o bosibl, wedyn, i newid y ffordd y maent yn gwneud pethau. Hoffwn hefyd ofyn a allem gael yr wybodaeth ddiweddaraf am yr ymgynghoriad sy'n ymwneud â Chymunedau yn Gyntaf. Rwyf wedi cael llawer o bobl yn cysylltu â mi o ran ceisio deall sut y gallant mewn gwirionedd gael mewnbwn. Rwy'n credu mai'r hyn y mae angen i ni ei wneud yn well yn gyffredinol fel gwleidyddion yw ceisio cael pobl i gymryd rhan yn yr hyn yr ydym yn ei wneud. Sut ydych chi'n mynd i estyn allan at gymunedau a gofyn iddynt, os ydych yn bwriadu ei newid, sut beth fydd y newid hwnnw a sut y gallant fod yn rhan o'r ateb ar gyfer newid, yn hytrach na'u bod yn teimlo bod pethau bob amser yn digwydd o'r brig i lawr ac y dywedir wrthynt sut mae'r newidiadau hynny'n mynd i ddigwydd? Rydym yn gwybod o Brexit ac o drafodaethau eraill a gafwyd yn ystod y flwyddyn ddiwethaf bod yn rhaid i ni wneud yn siŵr bod pobl eisiau bod yn rhan o'r newidiadau hyn, neu ni fydd dim byd yn newid yn y pen draw. Rydym wedi siarad ers i mi gael fy ethol yn 2007 am dlodi plant ac am y ffaith - . Rydym yn clywed dro ar ôl tro nad yw'r holl ddulliau gennym ni, ond mae'n rhaid i ni ddefnyddio'r dulliau sydd gennym yn llawer, llawer gwell. Onid ydym eisiau gweld ein hetifeddiaeth yn cynnig atebion ac nid yn llusgo dro ar ôl tro y tu ôl i wledydd eraill yng nghyd-destun tlodi plant?