English: Thank you, Presiding Officer. I move the motion in the name of Paul Davies. I'll also say that we will not be supporting the Government's 'delete all' amendment, but will be supporting amendment 2 from Plaid Cymru. I'm currently minded to abstain on Plaid Cymru's amendment 3, but look forward to hearing from the Plaid Cymru spokesperson and the Cabinet Secretary on that particular issue. I suspect that it's difficult for anyone in this Chamber to disagree that congestion is tightening its grip on Welsh roads and also tightening its grip, of course, on the Welsh economy. The practical economic impact of Wales's inadequate transport network is acute. It costs Welsh drivers £1.5 billion, with the economic cost per driver in Cardiff alone almost £1,000 a year. A worldwide study by INRIX estimated that it costs £134 million a year to the Cardiff economy and a further combined amount of £130 million a year to the local economies of Swansea, Newport, and Bridgend. The impact is also keenly felt in mid and north Wales, and you don't need me, I think, to talk about the impact on the economy of Newtown in my own constituency. Members who have been here since 2011 won't need me to say any more about the problems that I've reiterated in Newtown - something that I hope the Newtown bypass will resolve soon and transform the economic prospects of the towns of Newtown, Llanidloes, Machynlleth and other towns to the west of Wales. But, with the exception of the Newtown bypass, which I'm pleased to say does seem to be relatively on schedule, there doesn't seem to be any other significant Welsh Government transport project running on time and within budget. Of course, I'm open and willing to be corrected on that. But, as a result of that, we are calling on the Welsh Government to make road infrastructure a top priority in 2018. The crisis demands innovation and action, and without that, motorists will continue to face disruption on a daily basis. Last month, we saw yet another 18-month delay to plans for an M4 relief road - disastrous, I think, for the development of the Welsh economy, especially given the expected increase in traffic in south-east Wales as a result of the UK Government's welcome decision to scrap tolls on the Severn bridge. The delay means that the proposed M4 relief road will now cost an extra £135 million, and follows other news that the proposed upgrades to the Heads of the Valleys road and the Pwll-y-Pant roundabout near Caerphilly are also over budget and facing extreme delays. This means that Welsh taxpayers now face a combined bill of almost £200 million, money that could have been better spent on other schemes all over Wales. Now, turning to north Wales, where cross-border movement is another fact of life, of course, there's clearly a necessity for improved connectivity between north Wales and the emerging Northern Powerhouse in northern England. Improvements to the transport infrastructure surrounding the A55 corridor and the Menai crossings is of course absolutely critical. Our transport infrastructure needs, I think, to facilitate a fluid cross-border movement of people and goods to ensure that communities can connect with the industry and invest in opportunities that will in turn, of course, boost the economy and productivity of mid and north Wales. The transport network in northern England is currently benefitting from a series of UK Government investments, and these investments in the English transport network will have considerable knock-on benefits for people living in north Wales. But if the Welsh Government fails to engage effectively with the UK Government, then these developments may not fully take into account Wales's needs. Therefore, we are calling on the Welsh Government to go further in building a stronger working relationship with the UK Government to find innovative ways of funding future road projects and follow the UK Government's lead in using funding streams to allow for targeting of specific improvements to the Welsh road network. Congestion on our roads also has a massive impact on the public transport sector. Not only is overcrowding an issue on our train networks, but the Assembly will be aware that the Economy, Infrastructure and Skills Committee recently held an inquiry on the impact of congestion on the bus industry in Wales. It found that congestion on bus trips made things unpredictable, increased operational costs and fares, undermines passenger confidence, and reinforces negative perceptions of the bus. To quote from our report, Professor David Begg said that 'Traffic congestion is a disease which if left unchecked will destroy the bus sector.' The report set out a principal recommendation that, as a matter of urgency, the Welsh Government should develop and publish an action plan to set out how it will tackle impacts of traffic congestion on the bus industry in Wales. But of course we're yet to see the fruits from that action plan and any improvements on the issue of congestion on our roads. As I've said previously in this Chamber, public sector transport is caught in a catch-22 situation. For congestion to be reduced, people need to be encouraged out of their cars to make the switch to public transport, but whilst congestion is still having such a significant impact on public transport it's unlikely to be an attractive option. So it's therefore absolutely essential, of course, that the Welsh Government provides a clear direction on the action needed to tackle congestion and create the right environment for the benefits of public transport so that it outweighs the negative perceptions. In its amendment the Government trumpets the national transport finance plan whilst cutting funding for both economic and transport development policies by £93 million. So, there is an incoherence here between 'Prosperity for All', the 2018 budget and the economic action plan, which has meant that vital transport projects are not provided with the corresponding level of financial backing in the 2018 budget. Presiding Officer, I think it's time now for the Welsh Government to take this seriously, step up to the plate and finally invest in Welsh infrastructure to urgently address the current state of the Welsh road network and ensure that it's fit for the future and gets Wales moving again. I look forward to Members' contributions this afternoon.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Cyflwynaf y cynnig yn enw Paul Davies. Rwy'n dweud hefyd na fyddwn yn cefnogi gwelliant 'dileu popeth' y Llywodraeth, ond byddwn yn cefnogi gwelliant 2 gan Blaid Cymru. Ar hyn o bryd, rwy'n bwriadu ymatal ar welliant 3 Plaid Cymru, ond edrychaf ymlaen at glywed gan lefarydd Plaid Cymru ac Ysgrifennydd y Cabinet ar y mater penodol hwnnw. Rwy'n tybio ei bod yn anodd i unrhyw un yn y Siambr hon anghytuno bod tagfeydd yn tynhau eu gafael ar ffyrdd Cymru a hefyd yn tynhau eu gafael, wrth gwrs, ar economi Cymru. Mae effaith economaidd ymarferol rhwydwaith trafnidiaeth annigonol Cymru yn ddifrifol. Mae'n costio £1.5 biliwn i yrwyr Cymru, ac mae'r gost economaidd fesul gyrrwr yng Nghaerdydd yn unig bron yn £1,000 y flwyddyn. Amcangyfrifodd astudiaeth ledled y byd gan INRIX ei fod yn costio £134 miliwn y flwyddyn i economi Caerdydd a swm cyfunol pellach o £130 miliwn y flwyddyn i economïau lleol Abertawe, Casnewydd, a Phen-y-bont ar Ogwr. Hefyd, mae'r effaith i'w theimlo'n gryf yng nghanolbarth a gogledd Cymru, ac nid wyf yn credu bod angen i mi sôn wrthych am yr effaith ar economi'r Drenewydd yn fy etholaeth fy hun. Ni fydd Aelodau sydd wedi bod yma ers 2011 angen i mi ddweud rhagor am y problemau rwyf wedi sôn amdanynt droeon yn y Drenewydd - problemau y gobeithiaf y bydd ffordd osgoi'r Drenewydd yn eu datrys yn fuan ac yn trawsnewid rhagolygon economaidd trefi'r Drenewydd, Llanidloes, Machynlleth a threfi eraill i gyfeiriad gorllewin Cymru. Ond ac eithrio ffordd osgoi'r Drenewydd, sydd i'w gweld yn dilyn yr amserlen yn weddol dda rwy'n falch o ddweud, nid yw'n ymddangos bod unrhyw un o brosiectau trafnidiaeth sylweddol eraill Llywodraeth Cymru yn datblygu yn ôl yr amserlen ac o fewn y gyllideb. Wrth gwrs, rwy'n agored ac yn barod i gael fy nghywiro ar hynny. Ond o ganlyniad i hynny, rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud seilwaith ffyrdd yn brif flaenoriaeth yn 2018. Mae'r argyfwng yn galw am arloesedd a gweithredu, a heb hynny, bydd gyrwyr yn parhau i wynebu tarfu ar sail ddyddiol. Y mis diwethaf, gwelsom oedi am 18 mis arall mewn perthynas â'r cynlluniau ar gyfer ffordd liniaru'r M4 - trychinebus yn fy marn i o ran datblygu economi Cymru, yn enwedig o ystyried y cynnydd disgwyliedig mewn traffig yn ne-ddwyrain Cymru o ganlyniad i benderfyniad Llywodraeth y DU, sydd i'w groesawu, i ddileu'r tollau ar bont Hafren. Mae'r oedi'n golygu y bydd ffordd liniaru arfaethedig yr M4 bellach yn costio £135 miliwn yn ychwanegol, a daw yn sgil newyddion arall y bydd gwaith uwchraddio arfaethedig ar ffordd Blaenau'r Cymoedd a chylchfan Pwll-y-Pant ger Caerffili hefyd yn costio mwy nag y cyllidebwyd ar ei gyfer ac yn wynebu oedi eithafol. Mae hyn yn golygu bod trethdalwyr Cymru bellach yn wynebu bil cyfunol o bron i £200 miliwn, arian y gellid bod wedi ei wario'n well ar gynlluniau eraill ym mhob cwr o Gymru. Nawr, gan droi at ogledd Cymru, lle mae symudiadau trawsffiniol yn ffaith bywyd arall wrth gwrs, mae'n amlwg fod yn rhaid cael gwell cysylltedd rhwng gogledd Cymru a Phwerdy'r Gogledd sy'n datblygu yng ngogledd Lloegr. Mae gwelliannau i seilwaith trafnidiaeth coridor yr A55 a phontydd Menai yn gwbl hanfodol wrth gwrs. Credaf fod angen i'n seilwaith trafnidiaeth hwyluso llif symudiadau pobl a nwyddau ar draws y ffin i sicrhau y gall cymunedau gysylltu â'r diwydiant a buddsoddi mewn cyfleoedd a fydd yn eu tro, wrth gwrs, yn hybu economi a chynhyrchiant canolbarth a gogledd Cymru. Mae'r rhwydwaith trafnidiaeth yng ngogledd Lloegr ar hyn o bryd yn elwa o gyfres o fuddsoddiadau Llywodraeth y DU, a bydd y buddsoddiadau hyn yn y rhwydwaith trafnidiaeth yn Lloegr yn creu manteision canlyniadol sylweddol i bobl sy'n byw yng ngogledd Cymru. Ond os yw Llywodraeth Cymru yn methu ymgysylltu'n effeithiol â Llywodraeth y DU, efallai na fydd y datblygiadau hyn yn rhoi ystyriaeth lawn i anghenion Cymru. Felly, galwn ar Lywodraeth Cymru i fynd ymhellach ac adeiladu perthynas waith gryfach â Llywodraeth y DU i ddod o hyd i ffyrdd arloesol o gyllido prosiectau ffyrdd yn y dyfodol a dilyn arweiniad Llywodraeth y DU a defnyddio ffrydiau ariannu i ganiatáu ar gyfer targedu gwelliannau penodol i rwydwaith ffyrdd Cymru. Mae tagfeydd ar ein ffyrdd hefyd yn cael effaith enfawr ar y sector trafnidiaeth gyhoeddus. Mae gorlenwi yn broblem ar ein rhwydweithiau trenau, ond hefyd bydd y Cynulliad yn ymwybodol fod Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau wedi cynnal ymchwiliad yn ddiweddar ar effaith tagfeydd ar y diwydiant bysiau yng Nghymru. Canfu fod tagfeydd ar deithiau bysiau yn gwneud pethau'n anrhagweladwy, yn cynyddu costau gweithredu a thocynnau, yn tanseilio hyder teithwyr, ac yn atgyfnerthu canfyddiadau negyddol o deithiau bysiau. I ddyfynnu o'n hadroddiad, dywedodd yr Athro David Begg fod Tagfeydd traffig yn glefyd sy'n sicr o ddinistrio'r sector bysiau os nad eir i'r afael â'r broblem. Roedd yr adroddiad yn nodi prif argymhelliad y dylai Llywodraeth Cymru ddatblygu a chyhoeddi cynllun gweithredu i amlinellu sut y bydd yn mynd i'r afael ag effeithiau tagfeydd traffig ar y diwydiant bysiau yng Nghymru. Ond wrth gwrs rydym eto i weld ffrwyth y cynllun gweithredu hwnnw ac unrhyw welliannau mewn perthynas â thagfeydd ar ein ffyrdd. Fel y dywedais o'r blaen yn y Siambr hon, mae'r sector trafnidiaeth gyhoeddus wedi ei ddal mewn sefyllfa amhosibl. Er mwyn lleddfu tagfeydd, mae angen annog pobl i ddod allan o'u ceir a newid i drafnidiaeth gyhoeddus, ond tra bo tagfeydd yn dal i effeithio i'r fath raddau ar drafnidiaeth gyhoeddus, mae'n annhebygol o ddod yn opsiwn deniadol. Felly mae'n gwbl hanfodol wrth gwrs fod Llywodraeth Cymru yn darparu cyfeiriad clir ar gyfer y camau sydd eu hangen i fynd i'r afael â thagfeydd a chreu'r amgylchedd cywir er budd trafnidiaeth gyhoeddus er mwyn gorbwyso'r canfyddiadau negyddol. Yn ei gwelliant mae'r Llywodraeth yn brolio'r cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol tra'n torri £93 miliwn o gyllid i'r polisi datblygu economaidd a'r polisi trafnidiaeth. Felly, mae diffyg cydlyniad yma rhwng 'Ffyniant i Bawb', cyllideb 2018 a'r cynllun gweithredu economaidd, sydd wedi golygu nad yw prosiectau trafnidiaeth hanfodol yn cael y lefel gyfatebol o gefnogaeth ariannol yng nghyllideb 2018. Lywydd, credaf ei bod yn bryd bellach i Lywodraeth Cymru fod o ddifrif ynglŷn â hyn, ysgwyddo ei chyfrifoldeb a buddsoddi yn seilwaith Cymru er mwyn mynd i'r afael ar frys â chyflwr presennol y rhwydwaith ffyrdd yng Nghymru a sicrhau ei fod yn addas ar gyfer y dyfodol a chael Cymru i symud eto. Edrychaf ymlaen at gyfraniadau'r Aelodau y prynhawn yma.