English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I am pleased to open today's debate on the Equality, Local Government and Communities Committee report on diversity in local government. I would like to start by thanking all those who contributed to our inquiry either by giving evidence in writing or orally. In particular, I would like to thank those who shared their personal experiences either as elected representatives, candidates or prospective candidates. We were able to hear these voices directly, through our online surveys and our visits to local authorities. It is important to hear the lived experiences of people, and this evidence enriched our understanding. We know that the more representative councillors are of the communities they serve, the more informed and inclusive their decision making. Unfortunately, women, black and minority ethnic communities, individuals with disabilities, lesbian, gay, bisexual and transgender people, the young and those with lower incomes are markedly underrepresented. Despite efforts to improve the situation, progress has been slow. As the Welsh Government is expecting to introduce its local government and elections Bill later this year, we felt it would be an opportune time to explore some of these issues and suggest solutions in time to be considered in that legislation. The aim of our report was to identify practical ways forward that we believe could make an important contribution to increase participation from underrepresented groups. We made 22 recommendations in our report, of which 20 have been accepted or accepted in principle by the Minister. Two were rejected. Our first two recommendations relate to making the most of technology to enable more councillors to participate in meetings remotely. As video communication methods are now commonplace in most workplaces, we would like to see better use of such technology to ease time pressures. This could particularly aid those members needing to travel from other work commitments and those with caring responsibilities. The Minister's commitment to include provisions in the forthcoming Bill to enable greater use of remote attendance is therefore welcome, and we look forward to scrutinising these in due course. We heard that allowing councillors to job share with another member, thereby sharing the workload, could be a practical way of making the role more attractive to a wider group of potential candidates. Job sharing works well for numerous roles across sectors, but we have not seen that trend extend to elected politicians to any great extent, though it was introduced for cabinet positions by Swansea council, where responsibility for portfolios is shared between two members. We support the principle of enabling such positions to be shared, and I'm pleased that the Minister has confirmed that the Bill will facilitate job sharing arrangements for members of council executives and leaders. When provisions are brought forward in the Bill, we would expect to see appropriate consultation on the most effective way of implementing these, including using the experience not just in Swansea, but also in other sectors where they have successfully embedded job sharing into work practices. We also recommended that the Welsh Government explore the feasibility of allowing job sharing between non-executive members. I acknowledge that this is not a straightforward issue and there are currently legislative restrictions and logistical concerns around this, but I welcome the Minister's commitment to consider this issue as part of the next phase of the Diversity in Democracy programme. We will follow this up through our future scrutiny work.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Mae'n bleser gennyf agor dadl heddiw ar adroddiad y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau ar amrywiaeth ym maes llywodraeth leol. Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i bawb a gyfrannodd at ein hymchwiliad naill ai drwy roi tystiolaeth yn ysgrifenedig neu ar lafar. Yn fwyaf arbennig, hoffwn ddiolch i'r rhai a rannodd eu profiadau personol naill ai fel cynrychiolwyr etholedig, ymgeiswyr neu ddarpar ymgeiswyr. Gallasom glywed y lleisiau hyn yn uniongyrchol drwy ein harolygon ar-lein a'n hymweliadau ag awdurdodau lleol. Mae'n bwysig clywed profiadau byw pobl, ac roedd y dystiolaeth hon yn cyfoethogi ein dealltwriaeth. Fel y gwyddom, po fwyaf cynrychioliadol yw ein cynghorwyr o'r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu, y mwyaf cynhwysol a gwybodus fydd eu penderfyniadau. Yn anffodus, ni cheir yn agos at gynrychiolaeth ddigonol o ran menywod, cymunedau du a lleiafrifoedd ethnig, unigolion ag anableddau, pobl lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thrawsrywiol, pobl ifanc, a phobl ar incwm isel. Er gwaethaf ymdrechion i wella'r sefyllfa, mae cynnydd wedi bod yn araf. Gan fod Llywodraeth Cymru yn disgwyl cyflwyno ei Bil llywodraeth leol ac etholiadau yn ddiweddarach eleni, roeddem yn teimlo y byddai'n amser da inni archwilio rhai o'r materion hyn ac awgrymu atebion mewn da bryd er mwyn iddynt gael eu hystyried yn y ddeddfwriaeth honno. Nod ein hadroddiad oedd nodi ffyrdd ymarferol o fwrw ymlaen y credwn y gallent wneud cyfraniad pwysig tuag at gynyddu cyfranogiad grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol. Gwnaethom 22 o argymhellion yn ein hadroddiad, ac mae 20 o'r rheini wedi cael eu derbyn neu eu derbyn mewn egwyddor gan y Gweinidog. Cafodd dau argymhelliad eu gwrthod. Mae ein dau argymhelliad cyntaf yn ymwneud â manteisio i'r eithaf ar dechnoleg i alluogi mwy o gynghorwyr i gymryd rhan mewn cyfarfodydd o bell. Gan fod dulliau cyfathrebu fideo bellach yn gyffredin yn y rhan fwyaf o weithleoedd, byddem yn hoffi gweld defnydd gwell o dechnoleg o'r fath i leddfu pwysau amser. Yn fwyaf arbennig, gallai hyn helpu aelodau sy'n gorfod teithio o ymrwymiadau gwaith eraill a'r rhai sydd â chyfrifoldebau gofalu. Mae ymrwymiad y Gweinidog i gynnwys darpariaethau yn y Bil arfaethedig i alluogi mwy o ddefnydd o bresenoldeb o bell i'w groesawu felly, ac edrychwn ymlaen at graffu ar y rhain maes o law. Clywsom y gallai caniatáu i gynghorwyr rannu swydd ag aelod arall, a rhannu'r llwyth gwaith, fod yn ffordd ymarferol o wneud y rôl yn fwy deniadol i grŵp ehangach o ymgeiswyr posibl. Mae rhannu swyddi yn gweithio'n dda ar gyfer nifer o rolau ar draws sectorau, ond nid ydym wedi gweld y duedd honno'n ymestyn i gynnwys gwleidyddion etholedig i raddau helaeth, er i'r arfer gael ei gyflwyno ar gyfer swyddi cabinet gan gyngor Abertawe, lle rhennir y cyfrifoldeb am bortffolios rhwng dau aelod. Cefnogwn yr egwyddor o alluogi rhannu swyddi o'r fath, ac rwy'n falch fod y Gweinidog wedi cadarnhau y bydd y Bil yn hwyluso trefniadau rhannu swyddi ar gyfer arweinwyr ac aelodau gweithredol cynghorau. Pan gyflwynir darpariaethau yn y Bil, byddem yn disgwyl gweld ymgynghori priodol ar y dull mwyaf effeithiol o weithredu'r rhain, gan gynnwys defnyddio'r profiadau, nid yn unig yn Abertawe, ond mewn sectorau eraill hefyd lle maent wedi llwyddo i sefydlu trefniadau rhannu swyddi mewn arferion gweithio. Argymhellwyd hefyd y dylai Llywodraeth Cymru ymchwilio i ddichonoldeb caniatáu aelodau anweithredol i rannu swyddi. Rwy'n cydnabod nad yw hwn yn fater syml ac rwy'n cydnabod bod yna gyfyngiadau deddfwriaethol a phroblemau logistaidd ynglŷn â hyn ar hyn o bryd, ond rwy'n croesawu ymrwymiad y Gweinidog i ystyried y mater fel rhan o gam nesaf y rhaglen Amrywiaeth mewn Democratiaeth. Byddwn yn mynd ar drywydd hyn fel rhan o'n gwaith craffu yn y dyfodol.