English: In 2014, responsibility for the specification and procurement of the next Wales and borders rail service was transferred to the Welsh Government. In 2015, we established a not-for-profit company, Transport for Wales, to help advise and support us with public transport projects, in particular to help procure rail services. Presently, its focus is procuring the Wales and borders rail services to meet passenger needs across Wales. However, this will develop in the years to come. We intend to create a rail service that benefits the whole of Wales, communities along the border and in England. We have a unique opportunity through the Cardiff capital region city deal, which includes £734 million for the south Wales metro. The capability and approach that we develop in delivering the south Wales metro will put us in a good position to roll out the metro concept in north Wales, and, indeed, other parts of Wales, in a way that best suits local needs. Following consultation and engagement, we identified our priorities, which reflect the rail service that people in Wales want. Based on those priorities, and with the support of Transport for Wales, we are undertaking a procurement exercise for the next rail service contract. We have been successful in attracting four high-quality bidders. I am pleased that stakeholders have participated and engaged positively and proactively to help us develop our thinking for future rail services. Transport for Wales is today publishing the summary of responses to the recent public consultation. I welcome the recent report by members of the Economy, Infrastructure and Skills committee on the next rail service. The report rightly recognises the challenges that the Government faces in the future. I look forward to publishing my responses to the recommendations of the report in due course. We want all of Wales to benefit from more efficient rail services on better, more modern trains. Through this procurement, we want to ensure a sustainable model that meets the goals of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. This approach will enable us to make the most of every penny that's invested, to provide a long-term future for our communities. We expect a number of outcomes from our procurement exercise and for future rail services in Wales. Through the procurement process, we have incentivised bidders to develop high-quality bids that exceed our expectations. We have also included carbon-reduction targets, with incentives to improve over the life of the contract. As a minimum, I expect that current services and frequencies are maintained, as well as growth in services in prioritised and much needed areas. Alongside this, we want to see improvements in the quality of rolling stock, such as the provision of at-seat charging points, more effective luggage and bicycle storage, and controlled emissions toilets for a cleaner network. Work is also under way for the provision of free passenger Wi-Fi at the 50 busiest stations in Wales and on those trains not already fitted with the necessary equipment. I announced yesterday the addition of five extra four-carriage trains to increase the amount of rolling stock available in the current franchise. The introduction of these trains will allow for persons of reduced mobility compliance works to be made to the existing class 150 and 158 stock and will provide options for increasing capacity on busy routes. The extra trains will also provide opportunities for the new franchisee to deliver improvements early in the new Wales and borders rail services contract. I expect new improved rolling stock to be delivered early within the new rail services contract so that passengers get the benefit as soon as possible and that trains are fully accessible to those with limited mobility. I expect the introduction of journey time improvements and enhancements to services, including enhanced north-south services in each direction in the morning and evening with better quality rolling stock, and also increased train services on Sundays throughout Wales. At the end of this month, I will be publishing a summary of the Welsh Government's requirements for the next Wales and borders rail service and the south-east Wales metro. We continue to work with the UK Government to transfer the relevant powers needed to successfully deliver and run future rail services. Whilst this is happening, we are proceeding with the procurement with the agreement of the Secretary of State for Transport under an agency agreement between the Secretary of State and Welsh Ministers. Due to the cross-border nature of rail services, there has been close working between the Welsh Government and the Department for Transport. Discussions are also ongoing between officials, supported by Transport for Wales, and Network Rail regarding the transfer of the core Valleys lines to Welsh Government, opening the opportunity for us to ask our bidders to put forward innovative and cost-effective rail solutions in the region. A quality and reliable railway service that is part of an integrated public transport system across Wales is central to our vision. This is also reflected in the 'Moving North Wales Forward - Our Vision for North Wales and the North East Wales Metro' brochure. The north-east Wales metro will be a part of a wider transport modernisation programme across the whole of north Wales that recognises the opportunities for achieving economic growth and well-being that can be realised from improved connectivity for all transport modes within the region and across borders. Effective cross-border working is essential if we are to attract investment and achieve the maximum benefits, and we are identifying a range of potential interventions for the short, medium, and long term, to maximise the benefit of cross-border connectivity into England, Ireland, and beyond. I am committed to working with partners across Wales and across the border to identify and develop these further initiatives and, in particular, to improve transport integration across all modes, including integrated ticketing.
Welsh: Yn 2014, trosglwyddwyd cyfrifoldeb am fanyleb gwasanaeth rheilffyrdd nesaf Cymru a'r gororau, ac am ei gaffael, i Lywodraeth Cymru. Yn 2015, gwnaethom sefydlu cwmni dielw, Trafnidiaeth Cymru, i helpu i'n cynghori a'n cefnogi â phrosiectau trafnidiaeth gyhoeddus, yn enwedig i helpu i gaffael gwasanaethau rheilffyrdd. Ar hyn o bryd, mae'n canolbwyntio ar gaffael gwasanaethau rheilffyrdd Cymru a'r gororau i ddiwallu anghenion teithwyr ledled Cymru. Fodd bynnag, bydd hyn yn datblygu yn y blynyddoedd i ddod. Rydym yn bwriadu creu gwasanaeth rheilffyrdd sydd o fudd i Gymru gyfan, i gymunedau ar hyd y ffin ac yn Lloegr. Mae gennym gyfle unigryw drwy fargen ddinesig prifddinas-ranbarth Caerdydd, sy'n cynnwys £734 miliwn ar gyfer metro'r de. Bydd y gallu a'r dulliau y byddwn yn eu datblygu wrth gyflawni metro'r de yn ein rhoi mewn sefyllfa dda i gyflwyno cysyniad y metro yn y gogledd, ac, yn wir, mewn rhannau eraill o Gymru, mewn ffordd sy'n gweddu orau i anghenion lleol. Ar ôl ymgynghori ac ymgysylltu, gwnaethom nodi ein blaenoriaethau, sy'n adlewyrchu'r gwasanaeth rheilffyrdd sydd ei eisiau ar bobl yng Nghymru. Yn seiliedig ar y blaenoriaethau hynny, a gyda chefnogaeth Trafnidiaeth Cymru, rydym yn cynnal ymarfer caffael ar gyfer contract nesaf y gwasanaeth rheilffyrdd. Rydym wedi llwyddo i ddenu pedwar o gynigwyr o ansawdd uchel. Rwy'n falch bod rhanddeiliaid wedi cymryd rhan ac wedi ymgysylltu'n gadarnhaol ac yn rhagweithiol i'n helpu i ddatblygu ein syniadau ar gyfer gwasanaethau rheilffyrdd yn y dyfodol. Mae Trafnidiaeth Cymru heddiw yn cyhoeddi'r crynodeb o ymatebion i'r ymgynghoriad cyhoeddus diweddar. Rwy'n croesawu'r adroddiad diweddar gan aelodau'r pwyllgor Economi, Seilwaith a Sgiliau am y gwasanaeth rheilffordd nesaf. Mae'r adroddiad yn cydnabod yn briodol yr heriau y mae'r Llywodraeth yn eu hwynebu yn y dyfodol. Rwy'n edrych ymlaen at gyhoeddi fy ymateb i argymhellion yr adroddiad maes o law. Hoffem i bawb yng Nghymru elwa o wasanaethau rheilffyrdd mwy effeithlon ar drenau gwell, mwy modern. Drwy'r broses gaffael hon, hoffem sicrhau model cynaliadwy sy'n bodloni amcanion Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Bydd y dull hwn yn ein galluogi i wneud y gorau o bob ceiniog sy'n cael ei buddsoddi, i ddarparu dyfodol tymor hir i'n cymunedau. Rydym yn disgwyl nifer o ganlyniadau o'n hymarfer caffael ac i wasanaethau rheilffyrdd Cymru yn y dyfodol. Drwy'r broses gaffael, rydym wedi cymell cynigwyr i ddatblygu ceisiadau o safon uchel sy'n rhagori ar ein disgwyliadau. Rydym hefyd wedi cynnwys targedau lleihau carbon, gyda chymhellion i wella dros oes y contract. O leiaf, rwy'n disgwyl y caiff gwasanaethau ac amlderau presennol eu cynnal, yn ogystal â thwf mewn gwasanaethau mewn ardaloedd a flaenoriaethir a lle mae llawer o angen. Ochr yn ochr â hyn, hoffem weld gwelliannau yn ansawdd y cerbydau, fel darparu mannau gwefru wrth y sedd, mannau storio mwy effeithiol ar gyfer bagiau a beiciau, a thoiledau allyriadau rheoledig i greu rhwydwaith glanach. Mae gwaith ar y gweill hefyd i ddarparu Wi-Fi am ddim i deithwyr yn y 50 gorsaf brysuraf yng Nghymru ac ar y trenau hynny lle nad oes yr offer angenrheidiol eisoes. Ddoe, cyhoeddais y byddwn yn ychwanegu pum trên pedwar cerbyd ychwanegol i gynyddu faint o gerbydau sydd ar gael yn y fasnachfraint bresennol. Bydd cyflwyno'r trenau hyn yn caniatáu inni wneud gwaith cydymffurfio ar gyfer pobl â llai o symudedd ar y cerbydau dosbarth 150 a 158 presennol ac yn darparu opsiynau i gynyddu capasiti ar lwybrau prysur. Bydd y trenau ychwanegol hefyd yn darparu cyfleoedd i ddeiliad newydd y fasnachfraint gyflwyno gwelliannau yn gynnar yn ystod contract newydd gwasanaethau rheilffyrdd Cymru a'r gororau. Rwy'n disgwyl y darperir cerbydau newydd gwell yn gynnar yn y contract gwasanaethau rheilffyrdd newydd fel bod teithwyr yn cael y budd cyn gynted â phosibl a bod trenau'n gwbl hygyrch i bobl sydd â diffyg symudedd. Rwy'n disgwyl y cyflwynir gwelliannau i amser teithiau a gwelliannau i wasanaethau, gan gynnwys gwell gwasanaethau o'r gogledd i'r de i'r ddau gyfeiriad yn y bore a gyda'r nos gyda cherbydau o ansawdd gwell, a hefyd mwy o wasanaethau trên ar ddydd Sul ledled Cymru. Ar ddiwedd y mis hwn, byddaf yn cyhoeddi crynodeb o ofynion Llywodraeth Cymru ar gyfer gwasanaeth rheilffyrdd nesaf Cymru a'r gororau a metro'r de-ddwyrain. Rydym yn parhau i weithio gyda Llywodraeth y DU i drosglwyddo'r pwerau perthnasol sydd eu hangen i gyflawni a chynnal gwasanaethau rheilffyrdd yn llwyddiannus yn y dyfodol. Tra bod hyn yn digwydd, rydym yn bwrw ymlaen â chaffael gyda chytundeb yr Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth o dan gytundeb asiantaeth rhwng yr Ysgrifennydd Gwladol a Gweinidogion Cymru. Oherwydd natur draws-ffiniol gwasanaethau rheilffyrdd, bu cydweithio agos rhwng Llywodraeth Cymru a'r Adran Drafnidiaeth. Mae trafodaethau hefyd ar y gweill rhwng swyddogion, a gefnogir gan Trafnidiaeth Cymru, a Network Rail ynghylch trosglwyddo llinellau craidd y Cymoedd i Lywodraeth Cymru, sy'n rhoi cyfle inni i ofyn i'n cynigwyr gyflwyno datrysiadau rheilffyrdd arloesol a chost-effeithiol yn y rhanbarth. Mae gwasanaeth rheilffyrdd dibynadwy o safon, sy'n rhan o system drafnidiaeth gyhoeddus integredig ledled Cymru, yn ganolog i'n gweledigaeth. Mae hyn hefyd yn cael ei adlewyrchu yn y daflen 'Symud Gogledd Cymru Ymlaen - Ein Gweledigaeth ar gyfer Gogledd Cymru a Metro Gogledd Ddwyrain Cymru'. Bydd metro'r gogledd-ddwyrain yn rhan o raglen ehangach o foderneiddio trafnidiaeth ledled y gogledd sy'n cydnabod y cyfleoedd i sicrhau twf economaidd a lles y gellir eu gwireddu drwy wella cysylltedd i bob math o drafnidiaeth o fewn y rhanbarth ac ar draws ffiniau. Mae gwaith effeithiol ar draws ffiniau yn hanfodol os ydym am ddenu buddsoddiad a sicrhau'r manteision mwyaf posibl, ac rydym yn ceisio canfod ystod o ymyriadau posibl ar gyfer y tymor byr, canolig, a hir, er mwyn sicrhau'r budd mwyaf o ran cysylltedd ar draws y ffin i mewn i Loegr, Iwerddon, a thu hwnt. Rwyf wedi ymrwymo i weithio gyda phartneriaid ledled Cymru a dros y ffin i nodi a datblygu'r mentrau pellach hyn ac, yn enwedig, i wella integreiddiad trafnidiaeth ar draws pob dull, gan gynnwys tocynnau integredig.