English: Diolch, Llywydd. The Committee on Assembly Electoral Reform was established by this National Assembly in September 2019 to examine the recommendations of the expert panel on Assembly electoral reform. Members will recall that, in 2017, the expert panel reported on a wide range of issues, but at the core of its work was a recognition that the Assembly and its Members need to be able to carry out our responsibilities effectively if we are to properly serve the people that we represent. The expert panel concluded that, as devolution in Wales enters its next phase, the Assembly cannot continue as it is without risking its ability to deliver for the people and communities it serves. The expert panel's recommendations on votes for 16 and 17-year-olds have been given effect by the Senedd and elections Bill. Our role as a committee is to examine the remaining recommendations, which embrace a range of significant issues. These include: the size of the Assembly; its diversity; how Members are elected; and, the areas that we represent. These can be seen as complicated and technical issues, but we must help to continue an informed public debate as they lie at the heart of our still-developing democracy in Wales. As a committee, we will look at each issue in turn. We see no need to go over the previous ground, So, in carrying out our work, we will consolidate and add to the existing evidence, using the work of the expert panel as our starting point. I believe that the conversations that we hold and any recommendations that we make will be most effective if they underpin a long-term vision for the Senedd and are rooted in a broad base of political and public support. To achieve this, the committee will be outward looking and open minded. We will provide accurate and accessible information, seek evidence and gather opinions. We will use a broad range of methods to gather evidence and listen carefully to people's views. Most of us in this Chamber have engaged with or have been part of this institution since its early days, but we must also remember that younger people - including the 16 and 17-year-olds who will have the right to vote for the first time in 2021 - will never have known a Wales without devolution. To make sure that their voices are heard during our work, we are exploring options for working with the Welsh Youth Parliament and for engaging with young people across Wales through the Assembly's education and outreach teams. So, today marks a key moment in the committee's work. Since you voted to create this committee, we are aware that most of our deliberations have been in private, as we've received technical briefings and discussed the work programme that we're presenting today. This statement now provides the opportunity to share our plans with you. Today, we've published our strategic approach, setting out our aims and objectives for the coming months, as well as the terms of reference for each of our inquiries. I hope that this will provide clarity about how we will explore the three key issues within our remit. We've also launched our first consultation today. We're seeking evidence from the electoral community, political parties and other stakeholders to inform our work on electoral systems, boundaries, and boundary-review mechanisms. In addition to gathering formal written evidence, we want everyone to be able to follow our work and tell us what they think. To facilitate this, we will be using the 'Your Wales' digital-engagement platform to share information about our work and to provide opportunities for people to offer their thoughts and feedback on an ongoing basis. I hope that you, as Members, will encourage people in your constituencies and regions to engage with our work in this way. I'm pleased today to have been able to outline our ambitious and comprehensive programme of work, which we intend to complete by autumn 2020. Indeed, our work has already begun, with an evidence session in December with the Llywydd, and discussions with stakeholders earlier this week. We're approaching our task with a sense of realism as we know that there is a range of different views amongst Members present here today. There will doubtless also be a range of views among those who will sit in these seats in the next Assembly, and amongst the constituents they will represent. We each approach these issues from our distinct perspectives, but we hope for meaningful discussion with, and hopefully between, political parties and the people who we all seek to represent. We don't underestimate the task, but we will approach it with enthusiasm. As a minimum, we intend for our evidence-based conclusions to offer a roadmap for reform, which we hope will help political parties as they consider their manifestos for 2021 and maximise the chance of a consensus emerging on a way forward. As a committee, we have a challenging task ahead of us, but we also have a real and exciting opportunity to contribute to the continuing and flourishing democracy in Wales. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch, Lywydd. Sefydlwyd y Pwyllgor ar Ddiwygio Etholiadol y Cynulliad gan y Cynulliad Cenedlaethol hwn ym mis Medi 2019 i archwilio argymhellion y panel arbenigol ar ddiwygio etholiadol y Cynulliad. Bydd yr Aelodau'n cofio i'r panel arbenigol, yn 2017, adrodd ar amrywiaeth eang o faterion, ond yn greiddiol i'w waith roedd cydnabyddiaeth fod angen i'r Cynulliad a'i Aelodau allu cyflawni ein cyfrifoldebau'n effeithiol os ydym i wasanaethu'r bobl a gynrychiolwn yn briodol. Daeth y panel arbenigol i'r casgliad, ar drothwy cyfnod newydd ar ddatganoli yng Nghymru, na all y Cynulliad barhau fel y mae heb beryglu ei allu i gyflawni dros y bobl a'r cymunedau y mae'n eu gwasanaethu. Mae argymhellion y panel arbenigol ar bleidleisiau i bobl ifanc 16 ac 17 oed wedi cael eu rhoi ar waith gan y Bil Senedd ac etholiadau. Ein rôl fel pwyllgor yw archwilio gweddill yr argymhellion, sy'n cynnwys amrywiaeth o faterion pwysig. Mae'r rhain yn cynnwys: maint y Cynulliad; ei amrywiaeth; sut y caiff Aelodau eu hethol; a'r ardaloedd rydym yn eu cynrychioli. Gellir ystyried y rhain yn faterion cymhleth a thechnegol, ond rhaid inni helpu i barhau â dadl gyhoeddus wybodus gan eu bod wrth wraidd ein democratiaeth sy'n dal i ddatblygu yng Nghymru. Fel pwyllgor, byddwn yn edrych ar bob mater yn ei dro. Ni welwn unrhyw angen i fynd dros y tir blaenorol, felly, wrth gyflawni ein gwaith, byddwn yn cydgrynhoi ac yn ychwanegu at y dystiolaeth sy'n bodoli, gan ddefnyddio gwaith y panel arbenigol fel ein pwynt cychwynnol. Credaf y bydd y sgyrsiau rydym yn eu cael ac unrhyw argymhellion a wnawn yn fwyaf effeithiol os byddant yn ategu gweledigaeth hirdymor ar gyfer y Senedd ac yn seiliedig ar sylfaen eang o gefnogaeth wleidyddol a chyhoeddus. Er mwyn cyflawni hyn, bydd y pwyllgor yn edrych tuag allan ac yn agored ei feddwl. Byddwn yn darparu gwybodaeth gywir a hygyrch, yn chwilio am dystiolaeth ac yn casglu safbwyntiau. Byddwn yn defnyddio ystod eang o ddulliau i gasglu tystiolaeth ac yn gwrando'n ofalus ar farn pobl. Mae'r rhan fwyaf ohonom yn y Siambr hon wedi ymwneud â'r sefydliad hwn neu wedi bod yn rhan ohono ers ei ddyddiau cynnar, ond rhaid inni gofio hefyd na fydd pobl iau - gan gynnwys y rhai 16 a 17 oed a gaiff yr hawl i bleidleisio am y tro cyntaf yn 2021 - erioed wedi adnabod Cymru heb ddatganoli. Er mwyn sicrhau bod eu lleisiau'n cael eu clywed yn ystod ein gwaith, rydym yn edrych ar opsiynau ar gyfer gweithio gyda Senedd Ieuenctid Cymru ac ar gyfer ymgysylltu â phobl ifanc ledled Cymru drwy dimau addysg ac allgymorth y Cynulliad. Felly, mae heddiw'n foment allweddol yng ngwaith y pwyllgor. Ers i chi bleidleisio i greu'r pwyllgor hwn, rydym yn ymwybodol fod y rhan fwyaf o'n trafodaethau wedi bod yn breifat, wrth inni gael cyfarwyddyd technegol a thrafod y rhaglen waith rydym yn ei chyflwyno heddiw. Mae'r datganiad hwn yn awr yn rhoi cyfle i rannu ein cynlluniau â chi. Heddiw, rydym wedi cyhoeddi ein dull gweithredu strategol, gan nodi ein nodau a'n hamcanion ar gyfer y misoedd i ddod, yn ogystal â'r cylch gorchwyl ar gyfer pob un o'n hymchwiliadau. Gobeithio y bydd hyn yn darparu eglurder ynglŷn â sut y byddwn yn archwilio'r tri mater allweddol yn ein cylch gwaith. Rydym hefyd wedi lansio ein hymgynghoriad cyntaf heddiw. Rydym yn gofyn am dystiolaeth gan y gymuned etholiadol, pleidiau gwleidyddol a rhanddeiliaid eraill i lywio ein gwaith ar systemau etholiadol, ffiniau, a mecanweithiau adolygu ffiniau. Yn ogystal â chasglu tystiolaeth ysgrifenedig ffurfiol, mae arnom eisiau i bawb allu dilyn ein gwaith a dweud wrthym beth y maent yn ei feddwl. I hwyluso hyn, byddwn yn defnyddio platfform ymgysylltu digidol 'Eich Cymru Chi' i rannu gwybodaeth am ein gwaith ac i roi cyfleoedd i bobl gynnig eu syniadau a'u hadborth ar sail barhaus. Gobeithiaf y byddwch chi, fel Aelodau, yn annog pobl yn eich etholaethau a'ch rhanbarthau i ymgysylltu â'n gwaith yn y modd hwn. Rwy'n falch heddiw o fod wedi gallu amlinellu ein rhaglen waith uchelgeisiol a chynhwysfawr y bwriadwn ei chwblhau erbyn hydref 2020. Yn wir, mae ein gwaith eisoes wedi dechrau, gyda sesiwn dystiolaeth ym mis Rhagfyr gyda'r Llywydd, a thrafodaethau gyda rhanddeiliaid yn gynharach yr wythnos hon. Rydym yn bwrw iddi ar ein gorchwyl gydag ymdeimlad o realaeth gan ein bod yn gwybod bod ystod o safbwyntiau gwahanol ymhlith yr Aelodau sy'n bresennol yma heddiw. Yn ddiau, bydd amrywiaeth o safbwyntiau hefyd ymhlith y rhai a fydd yn eistedd yn y seddi hyn yn y Cynulliad nesaf, ac ymhlith yr etholwyr y byddant yn eu cynrychioli. Mae pob un ohonom yn bwrw iddi ar y materion hyn mewn perthynas â'n safbwyntiau gwahanol, ond gobeithiwn y cawn drafodaeth ystyrlon gyda'r pleidiau gwleidyddol ac o fewn y pleidiau, yn ogystal â'r bobl y mae pawb ohonom yn ceisio'u cynrychioli. Nid ydym yn bychanu'r dasg, ond byddwn yn bwrw iddi'n frwdfrydig. Fan lleiaf, ein bwriad yw y bydd ein casgliadau sy'n seiliedig ar dystiolaeth yn cynnig trywydd ar gyfer diwygio, a fydd, gobeithio, yn helpu pleidiau gwleidyddol wrth iddynt ystyried eu maniffestos ar gyfer 2021 ac yn sicrhau'r cyfle gorau posibl i gonsensws ymddangos ar ffordd ymlaen. Fel pwyllgor, mae gennym dasg heriol o'n blaenau, ond mae gennym hefyd gyfle gwirioneddol a chyffrous i gyfrannu at y ddemocratiaeth barhaus a ffyniannus yng Nghymru. Diolch yn fawr.