English: I'm very interested in this petition, actually, because it does interest me that existing Welsh national planning policy is not already interpreted in a way that protects venues that have already been cleared by planning and environmental health as not exceeding acceptable noise levels. These are businesses that they themselves have applied for planning permission or licences in the past, usually at some cost, and were accepted as being within the bounds of social acceptability when they made and succeeded with those applications. Local authorities can already take existing sources of noise into account when deciding subsequent planning applications and they can take into account that new uses shouldn't be introduced into an area without considering the nature of existing uses. So, I am curious about what is actually driving the need for the petition today. This is not a negative, because I think what the petition is asking for is a good thing. So, is it that there's suddenly a need for homes that is so great that every square inch of land must be built on as quickly as possible, and that that big social imperative outweighs the future of wicked businesses who are out there to make a buck regardless of the consequences to their neighbours, old or new? Well, on this occasion, of course, capitalism is wearing its happy face, isn't it? We're talking about live music, and it's easy to make the wider cultural argument about the place of live music in our personal and community identities, the value of this art form as entertainment, through the therapeutic purposes, its cohesive force, its ability to transform an individual, and even, of course, the benefits to the local economy raise their head in this argument. All these arguments are right. Venues are much loved for these reasons. Yes, they can be noisy, which maybe limits the kind of neighbours that you can have, but the land adjacent to these businesses will be valued accordingly. And, as a former property lawyer, I can't stand here and argue that landowners should be prevented from making a decent profit from their investment. But I can argue that if they want to enhance the value of that land by seeking planning permission for higher value building, then they should be the ones who invest in the mitigation that allows that to happen. So, in short, why should existing businesses pay for a new neighbour to make more money? I do have a few words of caution, however. I remember a potential housing site in mid Wales, next to a metal fabrication unit. The owner of the unit was worried because, even though he had all his relevant permits for noise levels, odour reduction, waste disposal and so on, he was nervous that he might have to take the further mitigation action should housing be permitted on the site next door, as was, indeed, the case. So, to be consistent, we need to think about the agent-of-change principle applying for businesses like that as well, surely. Now, as it happened, the housing proposals were reduced in size and orientated away from that factory. But what would have happened if the developer had said, 'Well, do you know what, I'm prepared to throw some money at the mitigation myself in order to have more houses. The profits I will make will more than pay for it and I want to build as close to the factory as I can. I will argue that my obligation gives me a corresponding right - if I can mitigate, the presumption will be that the planning authority must find in the favour of my development.' That's the argument I'm putting here. How long will it be before landowners are looking to develop parcels of land for higher value residential use, challenging LDP zoning decisions, and relying on a planning condition to mitigate, when, actually, their land is just far from ideal for a site as a home, anyway? I'm not talking about full-scale redevelopment of brownfield sites, which I think we probably all approve of, but infill in areas that are heavily industrialised. The second point is how well this principle rubs up against the well-established principle of 'polluter pays', and I think David Rowlands was talking about that. It applies to noise nuisance as much as any other kind of nuisance. The inclusion of the agent-of-change principle into planning law would be very, very welcome, indeed, but the unintended consequences and questions that arise from that also have to be worked through, I think. The petition also asks the National Assembly to legislate for local authorities to recognise an area of 'cultural significance for music' within the planning framework. I just would leave it at recognition of areas of 'cultural significance'. Why not? That would easily capture music, but also areas where there have been concentrations of artists working, or theatres, or landscapes famous for their place in film or paintings, or even the Dylan Thomas trail, which some of my constituents are hoping to engender new interest in. I don't think they're captured by the historic environment Act, and maybe not by conservation area status, and I don't think they could be by an outright ban on development either. So, in short, what I'm saying is: I support the basic premise of what's being asked for by the petition, but can I just ask us to remember that it may not be the straightforward answer that the live music venues on Womanby Street were looking for? Thank you.
Welsh: Mae gennyf ddiddordeb mawr yn y ddeiseb hon mewn gwirionedd, oherwydd mae gennyf ddiddordeb yn y ffaith nad yw polisi cynllunio cenedlaethol presennol Cymru yn cael ei ddehongli eisoes mewn ffordd sy'n diogelu lleoliadau sydd eisoes wedi'u clirio gan y drefn gynllunio ac iechyd yr amgylchedd fel rhai nad ydynt yn creu lefelau sŵn uwch na'r hyn sy'n dderbyniol. Dyma fusnesau sydd eu hunain wedi gwneud cais am ganiatâd cynllunio neu drwyddedau yn y gorffennol, am gryn gost yn aml, ac sydd wedi'u derbyn fel rhai sydd o fewn terfynau'r hyn sy'n dderbyniol yn gymdeithasol pan wnaethant y ceisiadau hynny a phan gawsant eu pasio. Eisoes, gall awdurdodau lleol ystyried ffynonellau presennol o sŵn wrth benderfynu ar geisiadau cynllunio dilynol a gallant ystyried na ddylid cyflwyno defnydd newydd mewn ardal heb ystyried natur y defnydd presennol. Felly, rwy'n chwilfrydig ynglŷn â beth sy'n gyrru'r angen am y ddeiseb hon heddiw mewn gwirionedd. Nid bod yn negyddol yw hyn, oherwydd rwy'n credu bod yr hyn y mae'r ddeiseb yn gofyn amdano'n beth da. Felly, a yw'n ymwneud â bod yna angen mor fawr yn sydyn am gartrefi fel bod yn rhaid adeiladu ar bob modfedd sgwâr o dir cyn gynted ag y bo modd, a bod y rheidrwydd cymdeithasol mawr hwnnw'n drech na dyfodol busnesau drygionus sydd ond yno i wneud arian heb ystyried y canlyniadau i'w cymdogion, yn hen neu'n newydd? Wel, ar yr achlysur hwn, wrth gwrs, mae cyfalafiaeth yn gwisgo'i wyneb hapus, onid yw? Rydym yn sôn am gerddoriaeth fyw, ac mae'n hawdd cyflwyno'r ddadl ddiwylliannol ehangach am le cerddoriaeth fyw yn ein hunaniaeth bersonol a chymunedol, gwerth y gelfyddyd hon fel adloniant, drwy'r dibenion therapiwtig, ei grym cydlynol, ei gallu i drawsnewid unigolyn, ac mae hyd yn oed y manteision i'r economi leol, wrth gwrs, yn codi eu pen yn y ddadl hon. Mae'r holl ddadleuon hyn yn iawn. Dyma pam y mae lleoliadau mor annwyl i bobl. Gallant fod yn swnllyd, sydd efallai yn cyfyngu ar y math o gymdogion y gallwch eu cael, ond bydd y tir ger y busnesau hyn yn cael ei brisio yn unol â hynny. Ac fel cyn-gyfreithiwr eiddo, ni allaf sefyll yma a dadlau y dylid atal perchnogion tir rhag gwneud elw gweddus o'u buddsoddiad. Ond gallaf ddadlau, os ydynt am wella gwerth y tir hwnnw drwy geisio caniatâd cynllunio ar gyfer adeiladu gwerth uwch, yna hwy a ddylai fuddsoddi yn y mesurau lliniaru sy'n caniatáu i hynny ddigwydd. Felly, yn fyr, pam y dylai busnesau presennol dalu i gymydog newydd wneud mwy o arian? Mae gennyf ychydig eiriau o rybudd, fodd bynnag. Rwy'n cofio safle tai posibl yng nghanolbarth Cymru, drws nesaf i uned gynhyrchu metel. Roedd perchennog yr uned yn poeni oherwydd, er ei fod wedi cael ei holl drwyddedau perthnasol ar gyfer lefelau sŵn, lleihau aroglau, gwaredu gwastraff ac yn y blaen, roedd yn nerfus y byddai'n rhaid iddo roi camau lliniaru pellach ar waith pe bai tai'n cael eu caniatáu ar y safle drws nesaf, a dyna a ddigwyddodd yn wir. Felly, i fod yn gyson, mae angen i ni feddwl am wneud yr egwyddor cyfrwng newid yn gymwys ar gyfer busnesau o'r fath yn ogystal, does bosibl. Nawr, fel y digwyddodd, roedd y cynigion tai wedi lleihau o ran maint ac yn wynebu i ffwrdd o'r ffatri. Ond beth fyddai wedi digwydd pe ba'r datblygwr wedi dweud, 'Wel, wyddoch chi beth, rwy'n barod i daflu rhywfaint o arian at y mesurau lliniaru fy hun er mwyn cael mwy o dai. Bydd yr elw a wnaf yn mwy na thalu amdanynt ac rwyf eisiau adeiladu mor agos at y ffatri ag y gallaf. Byddaf yn dadlau bod fy rhwymedigaeth yn rhoi hawl gyfatebol i mi - os gallaf liniaru, y rhagdybiaeth fydd fod yn rhaid i'r awdurdod cynllunio ddyfarnu o blaid fy natblygiad.' Dyna'r ddadl rwy'n ei rhoi yma. Pa mor hir fydd hi cyn i berchnogion tir ystyried datblygu parseli o dir ar gyfer defnydd preswyl gwerth uwch, gan herio penderfyniadau ynghylch parthau cynlluniau datblygu lleol, a dibynnu ar amod cynllunio i liniaru, er bod eu tir, mewn gwirionedd, ymhell o fod yn ddelfrydol ar gyfer bod yn safle ar gyfer cartref beth bynnag? Rwy'n sôn am fewnlenwi mewn ardaloedd diwydiannol iawn, yn hytrach nag ailddatblygu safleoedd tir llwyd ar raddfa lawn, y credaf ein bod i gyd yn ei gymeradwyo yn ôl pob tebyg. Yr ail bwynt yw pa mor dda yw'r egwyddor hon o'i chymharu â'r egwyddor hirsefydledig mai'r 'llygrwr sy'n talu', ac rwy'n meddwl bod David Rowlands yn sôn am hynny. Mae'n berthnasol i niwsans sŵn lawn cymaint ag unrhyw fath arall o niwsans. Byddai cynnwys yr egwyddor cyfrwng newid mewn cyfraith gynllunio yn cael croeso mawr yn wir, ond rhaid gweithio drwy'r canlyniadau a'r cwestiynau anfwriadol sy'n codi o hynny hefyd yn fy marn i. Mae'r ddeiseb hefyd yn gofyn i'r Cynulliad Cenedlaethol ddeddfu i'w gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol gydnabod ardaloedd o 'arwyddocâd diwylliannol cerddorol' yn y fframwaith cynllunio. Byddwn yn ei adael ar gydnabod ardaloedd o 'arwyddocâd diwylliannol'. Pam ddim? Byddai hynny'n cynnwys cerddoriaeth yn hawdd, ond hefyd ardaloedd lle mae crynoadau o artistiaid wedi bod yn gweithio, neu theatrau, neu dirweddau enwog am eu lle mewn ffilmiau neu baentiadau, neu lwybr Dylan Thomas, hyd yn oed, y mae rhai o fy etholwyr yn gobeithio ennyn diddordeb newydd ynddo. Nid wyf yn credu eu bod wedi'u cynnwys yn y Ddeddf amgylchedd hanesyddol, nac o dan statws ardal gadwraeth o bosibl, ac nid wyf yn meddwl y gellid gosod gwaharddiad llwyr ar ddatblygu mewn perthynas â hwy chwaith. Felly, yn fyr, dyma rwy'n ei ddweud: rwy'n cefnogi rhagdybiaeth sylfaenol yr hyn y mae'r ddeiseb yn gofyn amdano, ond a gaf fi ofyn inni gofio nad dyma fydd yr ateb syml roedd lleoliadau cerddoriaeth fyw ar Stryd Womanby yn chwilio amdano o bosibl? Diolch.