English: Diolch, Llywydd. I'm pleased to be taking part in this debate, which, I have to say, is an unusual one for the party that's tabled it, and I'm left wondering if they'll be publishing a policy pamphlet setting out how to fix the problems of universal credit next month. We've tabled a number of amendments to this motion, some of which seek to place the crisis of homelessness in the proper context of social security cuts and wider austerity that has eliminated many of the services that previously provided a safety net. But I want to focus mainly on two of the amendments that we've tabled this afternoon. The first is amendment 12, calling on the Welsh Government to ensure proper service provision for people most at risk of homelessness. And I'd like to draw the attention of Members to the recent investigation by the Bureau of Investigative Journalism that has found that 32,000 households in Wales and England have been abandoned by local authorities because of, often, minor mistakes in the application process - mistakes as minor as missing an e-mail, or not responding to an undelivered letter. Applicants in this position are being classed as unco-operative, and therefore they have any support withdrawn or not provided. Now, anyone who's worked in the sector knows how gate keeping can be a huge problem - that, despite all the laws and the funding for services in place, a local authority officer can ignore these and deny a person support for reasons that include prejudice and a lack of understanding. I know the Minister is going to point to recent guidance issued to housing professionals on helping people with autism spectrum disorder, which identifies how people with ASD have been labelled as unco-operative. But more than this needs to be done, and, for a start, we have to ensure that the advice services are properly funded. But we have to be honest. We need more understanding from officials and this form of negative, judgmental and punitive gate keeping has to be considered as gross misconduct. I wonder whether Boris Johnson had the universal credit rules in mind when he refused to sign the letter asking for an extension to the Brexit deadline; I wonder whether he was assuming that the EU would regard it in the same way as the Department for Work and Pensions regard an application for universal credit and turn it down on the grounds that it wasn't signed. Amendment 11 asks the Welsh Government to join us in campaigning for the abolition of the Vagrancy Act. It cannot be justified that we criminalise poverty, and, instead of using the criminal justice system in this manner, Plaid Cymru would prefer to support people. So, I'd like to ask the Minister: would you be prepared to instruct your own police and crime commissioners to do what Plaid Cymru police and crime commissioners have done and support the revocation of the Vagrancy Act and for the police not to use those powers? I would imagine that there are some Tories who may well now be regretting the creation of those political police and crime commissioner posts now that they are undermining Tory policy. Now, to conclude, Dirprwy Lywydd, it's important that we realise that ending homelessness is within our grasp and to not do so is a political choice. Crisis produced a comprehensive report showing us how to end homelessness last year, and it contains clear recommendations for the Welsh Government, which include legislative changes. So, my message is this: we have to stop talking now and we must get on with implementing those recommendations in full. Diolch.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwy'n falch o gymryd rhan yn y ddadl hon, sydd, mae'n rhaid i mi ddweud, yn un anghyffredin i'r blaid sydd wedi'i chyflwyno, ac rwy'n meddwl tybed a fyddant yn cyhoeddi pamffled polisi yn nodi sut i ddatrys problemau credyd cynhwysol y mis nesaf. Rydym wedi cyflwyno nifer o welliannau i'r cynnig hwn, ac mae rhai ohonynt yn ceisio gosod argyfwng digartrefedd yn y cyd-destun cywir - toriadau nawdd cymdeithasol a chyni ehangach sydd wedi dileu llawer o'r gwasanaethau a arferai ddarparu rhwyd ddiogelwch. Ond hoffwn ganolbwyntio'n bennaf ar ddau o'r gwelliannau a gyflwynwyd gennym y prynhawn yma. Y cyntaf yw gwelliant 12, sy'n galw ar Lywodraeth Cymru i sicrhau gwasanaeth priodol i'r bobl sydd fwyaf mewn perygl o fod yn ddigartref. A hoffwn dynnu sylw'r Aelodau at yr ymchwiliad diweddar gan y Biwro Newyddiaduraeth Ymchwiliol a ddarganfu fod awdurdodau lleol wedi troi cefn ar 32,000 o aelwydydd yng Nghymru a Lloegr oherwydd mân gamgymeriadau, yn aml, yn y broses ymgeisio - camgymeriadau mor fach â cholli e-bost, neu fethu ymateb i lythyr na chafodd ei ddosbarthu. Caiff ymgeiswyr yn y sefyllfa hon eu categoreiddio fel rhai anghydweithredol, ac felly, bydd unrhyw gymorth a gânt yn cael ei dynnu'n ôl neu ni chaiff ei ddarparu. Nawr, bydd unrhyw un sydd wedi gweithio yn y sector yn gwybod sut y gall porthgadw fod yn broblem enfawr - er gwaethaf yr holl ddeddfau a chyllid ar gyfer gwasanaethau, gall swyddog awdurdod lleol anwybyddu'r rhain a gwadu cymorth i berson am resymau sy'n cynnwys rhagfarn a diffyg dealltwriaeth. Rwy'n gwybod bod y Gweinidog yn mynd i dynnu sylw at ganllawiau diweddar a roddwyd i weithwyr tai proffesiynol ar helpu pobl ag anhwylder sbectrwm awtistiaeth, sy'n nodi sut y mae pobl ag anhwylder sbectrwm awtistiaeth wedi cael eu labelu fel rhai anghydweithredol. Ond mae angen gwneud mwy na hyn, ac i ddechrau, mae'n rhaid i ni sicrhau bod y gwasanaethau cynghori'n cael eu hariannu'n iawn. Ond mae'n rhaid i ni fod yn onest. Mae angen mwy o ddealltwriaeth gan swyddogion ac mae'n rhaid ystyried y math hwn o borthgadw negyddol, beirniadol a chosbol yn gamymddwyn difrifol. Tybed a oedd gan Boris Johnson y rheolau credyd cynhwysol mewn golwg pan wrthododd lofnodi'r llythyr yn gofyn am estyniad i ddyddiad cau Brexit; tybed a oedd yn rhagdybio y byddai'r UE yn ei ystyried yn yr un modd ag y mae'r Adran Gwaith a Phensiynau yn ystyried cais am gredyd cynhwysol ac yn ei wrthod ar y sail na chafodd ei lofnodi. Mae gwelliant 11 yn gofyn i Lywodraeth Cymru ymuno â ni i ymgyrchu dros ddileu'r Ddeddf Crwydradaeth. Ni ellir cyfiawnhau ein bod yn troseddoli tlodi, ac yn lle defnyddio'r system cyfiawnder troseddol yn y modd hwn, byddai'n well gan Blaid Cymru gefnogi pobl. Felly, hoffwn ofyn i'r Gweinidog, a fyddech chi'n barod i gyfarwyddo eich comisiynwyr heddlu a throseddu eich hun i wneud yr hyn y mae comisiynwyr heddlu a throseddu Plaid Cymru wedi'i wneud a chefnogi dirymu Deddf Crwydradaeth ac i'r heddlu beidio â defnyddio'r pwerau hynny? Buaswn yn dychmygu bod yna rai Torïaid a allai fod yn difaru creu swyddi gwleidyddol y comisiynwyr heddlu a throseddu gan eu bod bellach yn tanseilio polisïau Torïaidd. Nawr, i gloi, Ddirprwy Lywydd, mae'n bwysig ein bod yn sylweddoli bod rhoi diwedd ar ddigartrefedd yn rhywbeth sydd o fewn ein gallu a bod peidio â'i wneud yn ddewis gwleidyddol. Cynhyrchodd Crisis adroddiad cynhwysfawr yn dangos i ni sut i ddod â digartrefedd i ben y llynedd, ac mae'n cynnwys argymhellion clir ar gyfer Llywodraeth Cymru, sy'n cynnwys newidiadau deddfwriaethol. Felly, fy neges yw fod yn rhaid i ni roi'r gorau i siarad yn awr a bwrw ymlaen â gweithredu'r argymhellion hynny'n llawn. Diolch.