English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'm very pleased to open this debate on the general principles of the Wild Animals and Circuses (Wales) Bill. I'm grateful to Mike Hedges, Llyr Huws Gruffydd, Mick Antoniw and their committees for their thorough and considered approach to Stage 1 scrutiny of this Bill. I would also like to acknowledge the important contribution of the individuals and organisations who informed the committees' scrutiny through both written and oral evidence. The strength of feeling on this emotive subject, from both sides of the debate, was obvious during the evidence sessions. The Welsh public and third sector organisations have overwhelmingly lobbied for a ban on wild animals in travelling circuses. Using wild animals in this way, purely for our entertainment, cannot be justified. It is outdated and unethical. The Wild Animals and Circuses (Wales) Bill aims to address ethical concerns by banning the use of wild animals in travelling circuses. A ban in Wales would allow for a consistent approach across Great Britain. The Scottish Government banned it in 2018 and a ban in England comes into force later this month. I will now address the recommendations made by the committees in their Stage 1 reports. The Climate Change, Environment and Rural Affairs Committee recommends that the Assembly agrees the general principles of the Bill. I welcome this recommendation, but acknowledge that it was not a unanimous decision. In their second recommendation, the committee seeks further explanation about the scope of the Bill, and specifically three issues. The first is why the ban does not extend to wild animals touring with travelling circuses. The objective of this Bill is to prevent the use of wild animals in travelling circuses on ethical grounds. Circus owners will still be able to keep their animals and to prevent them from doing so would go beyond this objective. Secondly, the committee asked why the ethical argument for a ban on using wild animals in static circuses is weaker than for travelling circuses. Circuses by their nature travel. There are no static circuses in Wales and should an entity ever establish itself in Wales that could be considered a static circus it will either be caught by the provisions of the Zoo Licensing Act 1981 or the animal exhibits regulations. A local authority would determine the appropriate licence. Thirdly, the committee asked why the ethical argument for a ban on using wild animals does not apply equally to domesticated animals. There are not the same fundamental ethical objections to the use of domestic animals in travelling circuses. There are many activities involving domesticated animals travelling to give performances that are considered perfectly acceptable by society. For example, if it's acceptable for horses to be used in showjumping, it would be difficult to argue that they should not perform a similar activity in a travelling circus. It is more appropriate to regulate the use of domesticated animals in travelling circuses rather than ban this activity. This will be achieved through the animal exhibits regulations that I plan to introduce later this year. The committee recommends amending the Bill to include provision for Welsh Ministers to issue statutory guidance to support the implementation of a ban and for the guidance to include clarification on the meaning of 'wild animal', 'domesticated' and 'travelling circus', and also clarification of when the informal display of wild animals outside the main circus arena would constitute an offence. I've already committed to producing guidance and stakeholders will be consulted on its formulation. However, it's more appropriate for the guidance to be non-statutory as it will not set out additional requirements or obligations. Rather, it will provide clarity on how the Act will work in practice, and this is consistent with the approach taken in Scotland. The environment committee's final recommendations concern the impact on the circuses and their animals. The two affected circuses are based in England. Any decision on the future of their wild animals is likely to have already been made, given the imminent ban in England. We cannot force the circuses to rehome or retire their animals. If they keep their animals, as they have indicated, they may retire them or choose to use them in a different way. That is their prerogative, provided they do so within the law. The Constitutional and Legislative Affairs Committee made one recommendation. The committee asked for the clarification on the definitions of 'wild animal' and 'travelling circus', and an explanation of any differences from those used in the equivalent Scotland and England-only Acts. The Bill defines a 'wild animal' as: 'an animal of a kind that is not commonly domesticated in the British Islands.' Animals considered commonly domesticated in their country of origin but not of a kind commonly domesticated in the British islands would be 'wild animals' under the Bill. Our definition is similar to that of the Zoo Licensing Act 1981, and avoids the situation where the same species could be considered wild in a zoo but domesticated in a circus. The definition is similar to those in the Scotland and England Acts. There are some minor variations in the drafting, but I do not anticipate these resulting in a difference to the overall common effect. A 'travelling circus' means: 'a circus which travels from one place to another for the purpose of providing entertainment'. The definition recognises a circus is a travelling circus, despite there being periods when it doesn't travel. This is similar to the definition in the Scotland Act. The England Act does not provide a definition of travelling circus. Section 11 of the Bill provides regulation-making powers for Welsh Ministers to clarify these terms if there is any uncertainty in the future. The Scotland Act contains similar powers. The England Act does not. Why the UK Government decided to omit these is a matter for them. I would also like to acknowledge the Finance Committee's consideration of the Bill. The committee recognises the financial implications are relatively small. There is a high degree of uncertainty concerning some of the impacts, because costs are unknown. Little additional information was forthcoming during the consultation exercise, but we believe any impact will be limited. Presiding Officer, I welcome this opportunity to debate the Bill and hear the views of Members.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Rwy'n falch iawn o agor y ddadl hon ar egwyddorion cyffredinol y Bil Anifeiliaid Gwyllt a Syrcasau (Cymru). Rwy'n ddiolchgar i Mike Hedges, Llyr Huws Gruffydd, Mick Antoniw a'u pwyllgorau am eu hagwedd drylwyr ac ystyriol at waith craffu Cyfnod 1 ar y Bil hwn. Hoffwn hefyd gydnabod cyfraniad pwysig yr unigolion a'r sefydliadau a lywiodd waith craffu'r pwyllgorau drwy dystiolaeth ysgrifenedig a llafar. Roedd cryfder y teimladau ar y pwnc emosiynol hwn, ar ddwy ochr y ddadl, yn amlwg yn ystod y sesiynau tystiolaeth. Mae'r cyhoedd yng Nghymru a mudiadau'r trydydd sector wedi lobïo'n frwd iawn dros wahardd anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol. Ni ellir cyfiawnhau defnyddio anifeiliaid gwyllt fel hyn, ar gyfer ein hadloniant ni yn unig. Mae'n hen ffasiwn ac yn anfoesegol. Nod Bil Anifeiliaid Gwyllt a Syrcasau (Cymru) yw mynd i'r afael â phryderon moesegol drwy wahardd y defnydd o anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol. Byddai gwaharddiad yng Nghymru yn golygu bod un dull gweithredu cyson ar draws Prydain Fawr. Gwaharddwyd hynny gan Lywodraeth yr Alban yn 2018 a daw gwaharddiad yn Lloegr i rym yn ddiweddarach y mis hwn. Ymdriniaf yn awr â'r argymhellion a wnaed gan y pwyllgorau yn eu hadroddiadau Cyfnod 1. Mae'r Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig yn argymell bod y Cynulliad yn cytuno ar egwyddorion cyffredinol y Bil. Rwy'n croesawu'r argymhelliad hwn, ond yn cydnabod nad penderfyniad unfrydol ydoedd. Yn eu hail argymhelliad, mae'r Pwyllgor yn ceisio mwy o eglurhad ynghylch cwmpas y Bil, ac yn benodol ynghylch tri mater. Y cyntaf yw pam nad yw'r gwaharddiad yn ymestyn i anifeiliaid gwyllt sy'n teithio gyda syrcasau teithiol. Amcan y Bil hwn yw atal y defnydd o anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol ar sail foesegol. Bydd perchnogion syrcas yn cael cadw eu hanifeiliaid o hyd a byddai eu hatal rhag gwneud hynny yn mynd y tu hwnt i'r amcan hwn. Yn ail, gofynnodd y pwyllgor pam mae'r ddadl foesegol dros wahardd defnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau sefydlog yn wannach nag ar gyfer syrcasau teithiol. Mae syrcasau yn ôl eu natur yn teithio. Nid oes syrcasau sefydlog yng Nghymru a phe bai endid yn sefydlu ei hun yng Nghymru y gellid ei ystyried yn syrcas sefydlog bydd un ai'n dod o dan ddarpariaethau Deddf Trwyddedu Sŵau 1981 neu'r rheoliadau arddangosfeydd anifeiliaid. Byddai awdurdod lleol yn penderfynu ar y drwydded briodol. Yn drydydd, gofynnodd y Pwyllgor pam nad yw'r ddadl foesegol dros wahardd defnyddio anifeiliaid gwyllt yr un mor berthnasol i anifeiliaid dof. Nid oes yr un gwrthwynebiad moesegol sylfaenol i'r defnydd o anifeiliaid domestig mewn syrcasau teithiol. Mae llawer o weithgareddau sy'n cynnwys anifeiliaid dof yn teithio i roi perfformiadau sy'n cael eu hystyried yn hollol dderbyniol gan gymdeithas. Er enghraifft, os yw'n dderbyniol i geffylau gael eu defnyddio mewn sioeau neidio ceffylau, byddai'n anodd dadlau na ddylent gyflawni gweithgaredd tebyg mewn syrcas deithiol. Mae'n fwy priodol rheoleiddio'r defnydd o anifeiliaid dof mewn syrcasau teithiol yn hytrach na gwahardd y gweithgaredd hwn. Bydd hyn yn cael ei gyflawni drwy'r rheoliadau arddangosfeydd anifeiliaid yr wyf yn bwriadu eu cyflwyno yn ddiweddarach eleni. Mae'r pwyllgor yn argymell diwygio'r Bil i gynnwys darpariaeth i Weinidogion Cymru gyhoeddi canllawiau statudol i gefnogi'r broses o roi gwaharddiad ar waith ac i'r canllawiau gynnwys eglurhad ar ystyr 'anifail gwyllt', 'dof' a 'syrcas deithiol', a hefyd eglurhad ynghylch pryd y byddai arddangos anifeiliaid gwyllt yn anffurfiol y tu allan i brif gylch y syrcas yn drosedd. Rwyf eisoes wedi ymrwymo i gynhyrchu canllawiau a byddwn yn ymgynghori â rhanddeiliaid wrth eu llunio. Fodd bynnag, mae'n fwy priodol i'r canllawiau fod yn anstatudol gan na fyddant yn nodi gofynion na rhwymedigaethau ychwanegol. Yn hytrach, byddant yn rhoi eglurder ynghylch sut y bydd y Ddeddf yn gweithio'n ymarferol, ac mae hyn yn gyson â'r dull gweithredu a ddilynir yn yr Alban. Mae argymhellion terfynol pwyllgor yr amgylchedd yn ymwneud â'r effaith ar y syrcasau a'u hanifeiliaid. Mae'r ddwy syrcas yr effeithir arnynt wedi'u lleoli yn Lloegr. Mae'n debygol bod unrhyw benderfyniad ar ddyfodol eu hanifeiliaid gwyllt wedi'i wneud eisoes, o gofio'r gwaharddiad sydd ar fin dod i rym yn Lloegr. Ni allwn orfodi'r syrcasau i ailgartrefu eu hanifeiliaid neu i beri iddynt ymddeol. Os ydynt yn cadw eu hanifeiliaid, fel y maent wedi awgrymu, gallant beri iddynt ymddeol neu ddewis eu defnyddio mewn ffordd wahanol. Mae hawl ganddynt wneud hynny, cyn belled â'u bod yn gwneud hynny o fewn y gyfraith. Gwnaeth y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol un argymhelliad. Gofynnodd y pwyllgor am eglurhad o'r diffiniadau o 'anifail gwyllt' a 'syrcas deithiol', ac eglurhad o unrhyw wahaniaethau rhwng y rhai a ddefnyddir yn y Deddfau cyfatebol ar gyfer yr Alban a Lloegr yn unig. Mae'r Bil yn diffinio 'anifail gwyllt' fel: 'anifail o fath nad yw wedi ei ddomestigeiddio yn gyffredin yn yr Ynysoedd Prydeinig'. O dan y Bil, byddai anifeiliaid sy'n cael eu hystyried yn ddof yn gyffredinol yn eu gwlad enedigol ond nid yn fath sy'n ddof yn gyffredin yn Ynysoedd Prydain yn 'anifeiliaid gwyllt'. Mae ein diffiniad yn debyg i ddiffiniad Deddf Trwyddedu Sŵau 1981, ac mae'n osgoi'r sefyllfa lle gellid ystyried un rhywogaeth yn wyllt mewn sw ond yn ddof mewn syrcas. Mae'r diffiniad yn debyg i'r un a geir yn Neddfau Lloegr a'r Alban. Ceir rhai mân amrywiadau yn y drafftio, ond nid wyf yn rhagweld y bydd y rhain yn arwain at wahaniaeth yn yr effaith gyffredinol. Mae 'syrcas deithiol' yn golygu: 'syrcas sy'n teithio o un man i fan arall at ddiben darparu adloniant yn y mannau hynny'. Mae'r diffiniad yn cydnabod mai syrcas deithiol yw syrcas, er gwaethaf y cyfnodau pan nad yw'n teithio. Mae hyn yn debyg i'r diffiniad yn Neddf yr Alban. Nid yw Deddf Lloegr yn darparu diffiniad o syrcas deithiol. Mae Adran 11 o'r Bil yn rhoi pwerau i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau i egluro'r telerau hyn os oes unrhyw ansicrwydd yn y dyfodol. Mae Deddf yr Alban yn cynnwys pwerau tebyg. Nid yw Deddf Lloegr yn gwneud hynny. Mater i Lywodraeth y DU yw pam y penderfynodd hepgor y rhain. Hoffwn hefyd gydnabod ystyriaeth y Pwyllgor Cyllid o'r Bil. Mae'r Pwyllgor yn cydnabod bod y goblygiadau ariannol yn gymharol fach. Mae llawer o ansicrwydd ynghylch rhai o'r effeithiau, gan nad yw'r costau'n hysbys. Ychydig o wybodaeth ychwanegol a gafwyd yn ystod yr ymarfer ymgynghori, ond credwn y bydd unrhyw effaith yn gyfyngedig. Llywydd, rwy'n croesawu'r cyfle hwn i drafod y Bil a chlywed barn yr Aelodau.