techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: That's really good to hear. We've got a lot more work to do, I know, but Cefn Cribwr Primary School were in today and I asked them, 'How many of you scoot, walk or cycle to school?' and nine out of 10 hands went up. It's really great to see, and if we could only replicate that across every primary school. But, because of the climate crisis, because of the health and well-being challenges affecting our young people, because of air pollution and congestion problems at peak time, we really need to use that sustainable transport hierarchy - so, active travel first, but then public transport, buses. I want to ask you, Minister, in addition to the push for active travel, as part of the review into school and college transport that is currently ongoing, are you looking at the issue of the 3-mile limit - whether it should be 3 miles, 2 miles or whatever, or do we leave it to the discretion of local authorities? But also, are you looking at other models, such as those that they use in Finland and elsewhere, where you actually give young people, from a very young age, actually, vouchers or passes that they use for regular scheduled bus transport? We have to have the regular scheduled buses as well. That develops autonomy and independence in them as well as actually giving them that lifelong habit of using public transport as well as scooting, cycling or walking. Are you looking at those options?
Welsh: Mae hynny'n dda iawn i'w glywed. Mae llawer mwy o waith gennym i'w wneud, rwy'n gwybod, ond roedd Ysgol Gynradd Cefn Cribwr yma heddiw a gofynnais iddynt, 'Faint ohonoch chi a wnaeth fynd ar sgwter, cerdded neu feicio i'r ysgol?' ac fe gododd naw o bob 10 eu dwylo. Mae'n wirioneddol wych i'w weld, a byddai'n wych pe gallem efelychu hynny ar draws pob ysgol gynradd. Ond oherwydd yr argyfwng hinsawdd, oherwydd yr heriau iechyd a llesiant sy'n effeithio ar ein pobl ifanc, oherwydd problemau llygredd aer a thagfeydd ar adegau prysur, mae gwir angen inni ddefnyddio'r hierarchaeth trafnidiaeth gynaliadwy honno - felly, teithio llesol yn gyntaf, ac yna trafnidiaeth gyhoeddus a bysus. Rwyf am ofyn i chi, Weinidog, yn ogystal â'r ymdrech teithio llesol, fel rhan o'r adolygiad i drafnidiaeth ysgolion a cholegau sydd ar y gweill ar hyn o bryd, a ydych yn edrych ar fater y terfyn 3 milltir - a ddylai fod yn 3 milltir, 2 filltir neu beth bynnag, neu a ydym yn ei adael i awdurdodau lleol ddewis? Ond hefyd, a ydych yn edrych ar fodelau eraill, fel y rhai y maent yn eu defnyddio yn y Ffindir ac mewn mannau eraill, lle rydych yn rhoi talebau neu basys i bobl ifanc o oedran ifanc iawn iddynt allu eu defnyddio ar gyfer cludiant bws rheolaidd wedi'i drefnu? Mae'n rhaid inni gael y bysus rheolaidd wedi'u trefnu hefyd. Mae hynny'n datblygu ymreolaeth ac annibyniaeth ynddynt yn ogystal â phlannu arferiad gydol oes o ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus yn ogystal â mynd ar sgwter, beicio neu gerdded. A ydych yn edrych ar yr opsiynau hynny?
English: That's a really important question, and thank you for it. I think the distance threshold, as the Member was referring to in his question, is important. It's a key issue, but that's one of a number of considerations in the area of home-to-school transport. That now accounts for a quarter of all local authority direct spending on education, and it's going up. So, it's a significant call on public funds, and we must make sure those funds are spent in the best possible way to make sure we get our kids to school. But it's part of a broader programme of work, and the Deputy Minister is listening as attentively as I am to the Member's question. That's partly about improving operator provision and better aligning transport with other wider policy aims. I think we're all agreed that what needs to happen isn't just a tweak to the Measure, but something probably much more ambitious than that. The Government's published a White Paper, as the Member will know, which sets out an ambitious vision for transforming bus services generally in Wales. I think it's pretty clear - and I know the Deputy Minister for Climate Change also feels very strongly - that looking at home-to-school transport entirely separately from the broader bus network doesn't make sense at all. So, the kind of thing that the Member has referred to in his question, certainly personally, I would be very interested in looking at.
Welsh: Mae hwnnw'n gwestiwn pwysig iawn, a diolch amdano. Rwy'n credu bod y trothwy pellter, y gwnaeth yr Aelod gyfeirio ato yn ei gwestiwn, yn bwysig. Mae'n fater allweddol, ond mae hynny'n un o nifer o ystyriaethau ym maes trafnidiaeth o'r cartref i'r ysgol. Bellach, dyna yw chwarter holl wariant uniongyrchol awdurdodau lleol ar addysg, ac mae'n codi. Felly, mae'n alw sylweddol am arian cyhoeddus, ac mae'n rhaid inni sicrhau bod yr arian hwnnw'n cael ei wario yn y ffordd orau bosibl i sicrhau ein bod yn cael ein plant i'r ysgol. Ond mae'n rhan o raglen waith ehangach, ac mae'r Dirprwy Weinidog yn gwrando mor astud â minnau ar gwestiwn yr Aelod. Mae hynny'n ymwneud yn rhannol â gwella darpariaeth gweithredwyr a chysoni trafnidiaeth yn well â nodau polisi eraill ehangach. Rwy'n credu ein bod i gyd yn gytûn fod angen mwy nag addasiad bach i'r Mesur, fod angen rhywbeth llawer mwy uchelgeisiol na hynny, mae'n debyg. Cyhoeddodd y Llywodraeth Bapur Gwyn, fel y bydd yr Aelod yn gwybod, sy'n cyflwyno gweledigaeth uchelgeisiol ar gyfer trawsnewid gwasanaethau bysus yn gyffredinol yng Nghymru. Rwy'n credu ei bod yn eithaf clir - ac rwy'n gwybod bod y Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd hefyd yn teimlo'n gryf iawn am hyn - nad yw edrych ar drafnidiaeth o'r cartref i'r ysgol ar wahân yn llwyr i'r rhwydwaith bysus ehangach yn gwneud synnwyr o gwbl. Felly, yn bersonol yn sicr, byddai gennyf ddiddordeb mewn edrych ar y math o beth y mae'r Aelod wedi cyfeirio ato yn ei gwestiwn.
English: Minister, it's a fact that fewer than half of children walk or cycle to school. Research shows that the encouragement of active travel to school is hampered by issues related to the amount of traffic outside school gates. I've always supported 20 mph speed limits outside schools to help keep our children safe, but some councils in Wales have gone further, introducing 'school streets', where roads directly outside school gates are close to non-resident traffic during drop-off and pick-up times. This seems to me to be a sensible way of encouraging pupils to walk or cycle to school. So, what discussion have you had, Minister, with ministerial colleagues and others about encouraging local authorities all across Wales to adopt this approach to help keep our pupils safe and healthy going forward?
Welsh: Weinidog, mae'n ffaith bod llai na hanner y plant yn cerdded neu'n beicio i'r ysgol. Mae ymchwil yn dangos bod annog teithio llesol i'r ysgol yn cael ei lesteirio gan faterion yn ymwneud â faint o draffig a geir y tu allan i giatiau'r ysgol. Rwyf bob amser wedi cefnogi cyfyngiadau cyflymder 20 mya y tu allan i ysgolion i helpu i gadw ein plant yn ddiogel, ond mae rhai cynghorau yng Nghymru wedi mynd ymhellach, gan gyflwyno 'strydoedd ysgol', lle mae ffyrdd sy'n uniongyrchol y tu allan i giatiau ysgol yn cau i draffig nad yw'n draffig preswyl yn ystod amseroedd gollwng a chodi plant. Mae hyn i'w weld yn ffordd gall o annog disgyblion i gerdded neu feicio i'r ysgol. Felly, Weinidog, pa drafodaeth a gawsoch gyda'ch cyd-Weinidogion ac eraill ynglŷn ag annog awdurdodau lleol ledled Cymru i fabwysiadu'r dull hwn i helpu i gadw ein disgyblion yn ddiogel ac yn iach yn y dyfodol?
English: We encourage each local authority to do that, and we provide some funding support in order for that to happen as well. I agree with what the Member says - it's really important that we create the environment around a school that facilitates active travel as well as setting the regulatory expectation. Setting the framework is one thing, but finding ways in which to make a difference on the ground is really what will make that practical difference, so I really commend those authorities that are making those decisions.
Welsh: Rydym yn annog pob awdurdod lleol i wneud hynny, ac rydym yn darparu cymorth ariannol er mwyn i hynny ddigwydd hefyd. Rwy'n cytuno â'r hyn y mae'r Aelod yn ei ddweud - mae'n bwysig iawn ein bod yn creu'r amgylchedd o amgylch ysgol sy'n hwyluso teithio llesol, yn ogystal â gosod y disgwyliad rheoleiddiol. Mae gosod y fframwaith yn un peth, ond dod o hyd i ffyrdd i wneud gwahaniaeth ar lawr gwlad fydd yn gwneud y gwahaniaeth ymarferol hwnnw, felly rwy'n cymeradwyo'r awdurdodau sy'n gwneud y penderfyniadau hynny'n fawr.
English: The next item is the topical questions, and the first question is from Jack Sargeant.
Welsh: Yr eitem nesaf felly yw'r cwestiynau amserol, ac mae'r cwestiwn cyntaf heddiw gan Jack Sargeant.
English: Thank you for the question. The Strikes (Minimum Service Levels) Bill is an unjustified attack on workers' rights and trade unions. The way to resolve industrial disputes is by negotiation and agreement. It is not through ill-conceived legislation that will do lasting damage to industrial relations across the UK and interfere with devolved public services in Wales.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Mae'r Bil Streiciau (Lefelau Gwasanaeth Gofynnol) yn ymosodiad na ellir ei gyfiawnhau ar hawliau gweithwyr ac undebau llafur. Y ffordd i ddatrys anghydfodau diwydiannol yw drwy drafod a chytuno. Ni chaiff ei wneud drwy ddeddfwriaeth ddisynnwyr a fydd yn gwneud niwed parhaol i gysylltiadau diwydiannol ledled y DU ac yn ymyrryd â gwasanaethau cyhoeddus datganoledig yng Nghymru.
English: Can I thank the Counsel General for his answer there? And, Llywydd, I will declare an interest as a proud trade union member of Unite the Union and Community union. Let's be clear here; the decision by the UK Tories to bring a Bill forward aimed at sacking key workers is an affront to democracy. Llywydd, this piece of Tory legislation will mean that, when workers democratically vote to strike, they can be forced to work, and then sacked if they don't comply. We should be looking to work with our key workers and our trade union colleagues, not seeking to sack hard-working people. Counsel General, the Trades Union Congress say that this legislation shows that the UK Tory Government are determined to attack workers' fundamental right to strike. I wholeheartedly agree with the TUC. This disgraceful piece of legislation has shown the UK Conservatives up for what they really are - against the hard-earned freedoms of working people. Counsel General, can I ask you: what more can the Welsh Government do to protect workers' rights in Wales?
Welsh: A gaf fi ddiolch i'r Cwnsler Cyffredinol am ei ateb? Lywydd, rwyf am ddatgan diddordeb fel aelod undeb llafur balch o Unite the Union a Community. Gadewch inni fod yn glir yma; mae penderfyniad Torïaid y DU i gyflwyno Bil gyda'r nod o ddiswyddo gweithwyr allweddol yn sarhad ar ddemocratiaeth. Lywydd, bydd y ddeddfwriaeth Dorïaidd hon yn golygu, pan fydd gweithwyr yn pleidleisio'n ddemocrataidd i streicio, y gellir eu gorfodi i weithio, ac yna eu diswyddo os nad ydynt yn cydymffurfio. Dylem geisio gweithio gyda'n gweithwyr allweddol a'n cydweithwyr undebau llafur, nid ceisio diswyddo pobl weithgar. Gwnsler Cyffredinol, mae Cyngres yr Undebau Llafur yn dweud bod y ddeddfwriaeth hon yn dangos bod Llywodraeth Dorïaidd y DU yn benderfynol o ymosod ar hawl sylfaenol gweithwyr i streicio. Rwy'n cytuno'n llwyr â'r Gyngres. Mae'r ddeddfwriaeth warthus hon wedi dangos yn union beth yw Ceidwadwyr y DU mewn gwirionedd - plaid sy'n gwrthwynebu hawliau gweithwyr yr ymladdwyd yn galed i'w hennill. Gwnsler Cyffredinol, a gaf fi ofyn ichi: beth arall y gall Llywodraeth Cymru ei wneud i amddiffyn hawliau gweithwyr yng Nghymru?
English: Counsel General, as part of your assessment, have you considered the International Labour Organization's acceptance, which the TUC subscribes to, that minimum service levels are a proportionate way of balancing the right to strike with the need to protect the wider public? Secondly, yesterday, in her oral statement, your colleague the health Minister said that, and I quote, 'the impact on capacity as a result of recent industrial actionhas placed additional pressures on our systems'. Do you agree with your Cabinet colleague's assessment? If you do, do you not therefore also agree that guaranteeing minimum service levels, which doesn't limit workers' rights to strike, would be beneficial to both workers and the services that they deliver? Thank you.
Welsh: Gwnsler Cyffredinol, fel rhan o'ch asesiad, a ydych wedi ystyried y ffaith bod y Sefydliad Llafur Rhyngwladol, y mae Cyngres yr Undebau Llafur yn gefnogol iddo, wedi derbyn bod y lefelau gwasanaeth gofynnol yn ffordd gymesur o gydbwyso'r hawl i streicio â'r angen i ddiogelu'r cyhoedd yn ehangach? Yn ail, ddoe, yn ei datganiad llafar, dywedodd eich cyd-Aelod, y Gweinidog iechyd, fod 'yr effaith ar allu'r Gwasanaeth o ganlyniad i weithredu diwydiannol diweddarwedi rhoi pwysau ychwanegol ar ein systemau ni'. A ydych yn cytuno gydag asesiad eich cyd-Weinidog? Os ydych, onid ydych chi hefyd felly yn cytuno y byddai gwarantu lefelau gwasanaeth gofynnol, nad ydynt yn cyfyngu ar hawliau gweithwyr i streicio, yn fuddiol i'r gweithwyr a'r gwasanaethau y maent yn eu darparu? Diolch.
English: Thank you for the question. Your interpretation of the ILO references to minimum service levels is taken completely out of context, as it refers to voluntary arrangements with trade unions, and those have always existed within the United Kingdom, and indeed within Wales, where they are necessary. This is not voluntary arrangement; this is statutory limitation of workers and the ability to respond. It is, of course, right that industrial disputes cause disruption and pressures. That disruption and those pressures are put clearly at the door of the UK Government and its complete failure to properly engage, and its complete failure to honour the promises that it made during COVID - that, once we were through the COVID pandemic it would properly respect and reward our public sector workers. With regard to the final point that you actually made - that it doesn't take away rights - I'm sure that you probably haven't yet read the explanatory memorandum attaching to the Bill. I'll just read out the one section on the purpose effect of the Bill: an employee who is identified in a work notice for a particular strike day and receives a copy of that work notice from the employer before that strike day loses the protection from dismissal. This is a 'sack public sector workers' Bill.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Mae eich dehongliad o gyfeiriadau'r Sefydliad Llafur Rhyngwladol at lefelau gwasanaeth gofynnol yn cael ei gymryd allan o'u cyd-destun yn llwyr, gan ei fod yn cyfeirio at drefniadau gwirfoddol gydag undebau llafur, ac mae'r rheini wedi bodoli yn y Deyrnas Unedig erioed, ac yng Nghymru yn wir, lle maent yn angenrheidiol. Nid trefniant gwirfoddol yw hyn; dyma gyfyngiad statudol ar weithwyr a'r gallu i ymateb. Wrth gwrs, mae'n iawn fod anghydfodau diwydiannol yn achosi aflonyddwch a phwysau. Mae'n amlwg mai bai Llywodraeth y DU yw tarfu a phwysau o'r fath oherwydd ei methiant llwyr i ymgysylltu'n briodol, a'i methiant llwyr i gadw'r addewidion a wnaeth yn ystod COVID - y byddai, ar ôl i ni ddod drwy bandemig COVID, yn parchu ac yn gwobrwyo ein gweithwyr sector cyhoeddus yn briodol. Ar y pwynt olaf a wnaethoch - nad yw'n dileu hawliau - rwy'n siŵr nad ydych wedi darllen y memorandwm esboniadol sy'n gysylltiedig â'r Bil. Fe ddarllenaf yr adran ar effaith a diben y Bil: mae gweithiwr a enwir mewn hysbysiad gwaith ar gyfer diwrnod streic penodol ac sy'n derbyn copi o'r hysbysiad gwaith hwnnw gan y cyflogwr cyn y diwrnod streic hwnnw'n colli'r amddiffyniad rhag diswyddo. Bil 'diswyddo gweithwyr y sector cyhoeddus' yw hwn.
English: Today, I had the pleasure of co-sponsoring, with Carolyn Thomas, a drop-in event with Communication Workers Union members. As those who attended will know, what they had to say about Royal Mail's disregard for its employees was shocking: casualisation, pay cuts, hollowed-out conditions, even attempting to take away statutory sick pay, which is totally illegal, by the way - 'Amazon on steroids', as one CWU member in Bridgend put it. Striking is central to protecting our services against this. It is central to the rights and bargaining powers of workers, and it is disgraceful, quite frankly, that, rather than actually address this systemic economic crisis, the Tories opt instead to attack workers. It's clear to me, as it should be to everyone in this Chamber, that the rights of workers are not safe in the hands of Westminster. Workers can't continue to trust and rely on the goodwill or political make-up of Westminster, and as one CWU member put it to me, Wales might become the last bastion of fair work over the next few years. If the Government were serious about protecting workers' fundamental democratic right to strike, then the Government would support the devolution of employment law, so that we could ensure that those rights never come under attack again. Counsel General, will you?
Welsh: Heddiw, gyda Carolyn Thomas, cefais y pleser o gyd-noddi digwyddiad galw heibio gydag aelodau o Undeb y Gweithwyr Cyfathrebu. Fel y bydd y rhai a fynychodd y digwyddiad yn gwybod, roedd yr hyn a oedd ganddynt i'w ddweud am ddifaterwch y Post Brenhinol tuag at ei weithwyr yn frawychus: newid gwaith parhaol yn waith dros dro, toriadau cyflog, amodau dirywiol, ymgais hyd yn oed i ddileu tâl salwch statudol, sy'n gwbl anghyfreithlon, gyda llaw - 'Amazon ar steroids', fel y dywedodd un aelod o'r undeb ym Mhen-y-bont ar Ogwr. Mae streicio'n allweddol i amddiffyn ein gwasanaethau yn erbyn hyn. Mae'n allweddol i hawliau a phwerau bargeinio gweithwyr, ac mae'n warthus a dweud y gwir, fod y Torïaid, yn hytrach na mynd i'r afael â'r argyfwng economaidd systemig hwn, yn dewis ymosod ar weithwyr. Mae'n amlwg i mi, fel y dylai fod i bawb yn y Siambr hon, nad yw hawliau gweithwyr yn ddiogel yn nwylo San Steffan. Ni all gweithwyr barhau i ymddiried a dibynnu ar ewyllys da na chyfansoddiad gwleidyddol San Steffan, ac fel y dywedodd un aelod o Undeb y Gweithwyr Cyfathrebu wrthyf, efallai mai Cymru fydd y cadarnle olaf i waith teg dros y blynyddoedd nesaf. Pe bai'r Llywodraeth o ddifrif am ddiogelu hawl ddemocrataidd sylfaenol gweithwyr i streicio, byddai'r Llywodraeth yn cefnogi datganoli cyfraith cyflogaeth, fel y gallem sicrhau na fydd yr hawliau hynny dan fygythiad byth eto. Gwnsler Cyffredinol, a wnewch chi gefnogi hynny?
English: Thank you for those comments. It is an irony, isn't it, that the UK Government is a proponent of the free market, but the free market only when it comes to maximising the profits and directors' pay. When the free market dictates that we are actually not paying our public sector workers enough, the response of UK Government is actually to interfere with that free market, to undermine it and to actually impose legislative restrictions on people's ability to do anything about it. Can I say I very much welcome the comment that you made, that, in fact, we should have a minimum service level, and it should really apply to the UK Government? And perhaps for that reason, that's why I actually welcome the commitment by the leader of the Labour Party, Sir Keir Starmer, that the next Labour Government will introduce a ban on second jobs. Maybe that'll ensure that our MPs are working fully for the interests on which they actually have been elected.
Welsh: Diolch am y sylwadau hynny. Mae'n eironig, onid ydyw, fod Llywodraeth y DU o blaid y farchnad rydd, ond y farchnad rydd pan ddaw'n fater o gynyddu elw a chyflog cyfarwyddwyr yn unig. Pan fydd y farchnad rydd yn dweud nad ydym yn talu digon i'n gweithwyr yn y sector cyhoeddus, ymateb Llywodraeth y DU yw ymyrryd â'r farchnad rydd honno, i'w thanseilio ac i osod cyfyngiadau deddfwriaethol ar allu pobl i wneud unrhyw beth yn ei gylch. A gaf fi ddweud fy mod yn croesawu'r sylw a wnaethoch y dylem gael lefel gwasanaeth gofynnol, ac y dylid ei chymhwyso i Lywodraeth y DU mewn gwirionedd? Ac efallai mai dyna'r rheswm pam rwy'n croesawu'r ymrwymiad gan arweinydd y Blaid Lafur, Syr Keir Starmer, y bydd y Llywodraeth Lafur nesaf yn cyflwyno gwaharddiad ar ail swyddi. Efallai y bydd hynny'n sicrhau bod ein ASau yn gweithio'n llwyr dros y pethau y cawsant eu hethol i'w gwneud.
English: Diolch. Can I declare also that I'm a member of Unite the Union, and I was formerly a member of the Communication Workers Union as a postal worker? Counsel General, two years ago, we were standing on our doorsteps clapping the workers, and now we see what the Tories really think, by bringing forward a Bill to sack them. As you said, the Bill is known as a 'sack the workers' Bill. It's really important that we hear the voices of workers, because very often, what we hear is selected truth. To hide their contempt for key workers, they suggest that rules exist elsewhere, not admitting that Britain already has some of the most aggressively anti-trade union laws anywhere in Europe already, making it very difficult to strike. I want to ensure that we continue to work with our key workers, such as the representatives we met today - it was a really, really good session and we had 20 MSs that attended and listened to the CWU representatives. And Counsel General, doesn't this demonstrate the importance that we continue with the social partnership Bill in Wales and the social partnership to show that we're working with the workers? Thank you.
Welsh: Diolch. A gaf fi ddatgan hefyd fy mod yn aelod o Unite the Union, a gynt yn aelod o Undeb y Gweithwyr Cyfathrebu fel gweithiwr post? Gwnsler Cyffredinol, ddwy flynedd yn ôl, roeddem yn sefyll ar garreg ein drysau'n clapio i'r gweithwyr, a nawr rydym yn gweld beth mae'r Torïaid yn ei feddwl go iawn, drwy gyflwyno Bil i'w diswyddo. Fel y dywedoch chi, caiff y Bil ei adnabod fel Bil 'diswyddo'r gweithwyr'. Mae'n bwysig iawn ein bod yn clywed lleisiau gweithwyr, oherwydd yn aml iawn, yr hyn a glywn yw gwirionedd dethol. Er mwyn cuddio'u dirmyg tuag at weithwyr allweddol, maent yn awgrymu bod rheolau'n bodoli mewn mannau eraill, heb gyfaddef bod gan Brydain rai o'r deddfau gwrth-undebau llafur mwyaf ymosodol yn Ewrop eisoes, gan ei gwneud yn anodd iawn i streicio. Rwyf am sicrhau ein bod yn parhau i weithio gyda'n gweithwyr allweddol, fel y cynrychiolwyr y gwnaethom eu cyfarfod heddiw - roedd yn sesiwn dda iawn ac fe wnaeth 20 o ASau ei mynychu a gwrando ar gynrychiolwyr Undeb y Gweithwyr Cyfathrebu. A Gwnsler Cyffredinol, onid yw hyn yn dangos pa mor bwysig yw parhau gyda'r Bil partneriaeth gymdeithasol yng Nghymru a'r bartneriaeth gymdeithasol i ddangos ein bod yn gweithio gyda'r gweithwyr? Diolch.