English: It's interesting, I think, this debate about the role of Government and opposition. It reminds me of a famous phrase by the American political scientist Robert Dahl, who once said: 'To say where the government leaves off and the opposition begins is an exercise in metaphysics.' He was a great theorist of pluralism in democracy; that, actually, in a true democracy, power is distributed and we all have a role - we all have a role - in actually being part of policy making and making a difference. So, I don't buy into this very arid Westminster adversarial model. We all have a responsibility in this Chamber. Everyone who's not in the Cabinet, actually, including Labour backbenchers, has a scrutiny role, and it's a role that we should all take very, very seriously. But we also should be co-operative in our approach to making a difference. It was interesting to read the legal advice that you've received from Lord Pannick, Llywydd, that's been distributed to Members this afternoon. He goes on to say about the co-operation agreement that, 'From a constitutional perspective, it's difficult to see how it could be improper to adopt a procedure that develops policy by seeking to build consensus, thereby gaining the support of those representing a greater proportion of the electorate'. It should be at the heart of any democratic system, but it certainly was baked into the foundational principles of this institution. Though this is the programme of the Government - it sets out the outcomes that you, as an executive, are seeking to achieve - I applaud the embrace of a co-operative approach to politics, because that's the way in which we can have, collectively, as an entire Senedd - . Because I know that there are constructive ideas, and I was glad to support Peter Fox's Bill in terms of creating a food system for Wales. Good ideas can come from everywhere, and by working together we can better achieve that better Wales that we should aspire to on all sides.
Welsh: Mae'r ddadl hon ynglŷn â swyddogaeth y Llywodraeth a'r wrthblaid yn un ddiddorol yn fy marn i. Mae'n fy atgoffa o ymadrodd enwog gan y gwyddonydd gwleidyddol Americanaidd Robert Dahl, a ddywedodd unwaith: 'Mae dweud lle mae'r llywodraeth yn gorffen a'r wrthblaid yn dechrau yn ymarfer mewn metaffiseg.' Roedd yn ddamcaniaethwr mawr o ran plwraliaeth mewn democratiaeth; bod pŵer, mewn gwirionedd, mewn democratiaeth wirioneddol, wedi ei ddosbarthu a bod gan bob un ohonom ni ran yn hynny - mae gan bob ohonom ni ran - mewn llunio polisïau a gwneud gwahaniaeth mewn gwirionedd. Felly, nid wyf i wedi fy argyhoeddi gan y model gwrthwynebus a sychlyd iawn hwn yn San Steffan. Mae gan bob un ohonom ni gyfrifoldeb yn y Siambr hon. Mae gan bawb nad ydyn nhw yn y Cabinet, mewn gwirionedd, gan gynnwys aelodau meinciau cefn Llafur, swyddogaeth graffu, ac mae honno'n swyddogaeth y dylem ni i gyd ei chymryd o ddifrif calon. Ond fe ddylem fod yn gydweithredol hefyd yn ein dull o wneud gwahaniaeth. Roedd hi'n ddiddorol darllen y cyngor cyfreithiol yr ydych chi wedi ei gael gan yr Arglwydd Pannick, Llywydd, sydd wedi ei ddosbarthu i'r Aelodau y prynhawn yma. Mae'n mynd ymlaen i drafod y cytundeb cydweithredu, 'O safbwynt cyfansoddiadol, mae hi'n anodd gweld sut y gallai mabwysiadu gweithdrefn sy'n datblygu polisi drwy geisio meithrin consensws fod yn rhywbeth amhriodol, a chael cefnogaeth y rhai sy'n cynrychioli cyfran fwy o'r etholwyr yn sgil hynny'. Dylai hynny fod wrth hanfod unrhyw system ddemocrataidd, ond yn sicr fe gafodd ei sefydlu yn egwyddorion sylfaenol y sefydliad hwn. Er mai'r rhaglen Lywodraethu yw hon - mae'n nodi'r canlyniadau yr ydych chi, mewn swydd weithredol, yn ceisio eu cyflawni - rwy'n cymeradwyo'r croeso i ymagwedd gydweithredol tuag at wleidyddiaeth, oherwydd dyna'r ffordd y gallwn ni gael, gyda'n gilydd, yn Senedd gyfan - . Gan fy mod i'n gwybod bod syniadau adeiladol, ac roeddwn i'n falch o gefnogi Bil Peter Fox o ran llunio system fwyd i Gymru. Fe all syniadau da ddod o bob man, a thrwy gydweithio gallwn ni gyflawni'r Gymru well honno y dylem ni fod yn gweithio tuag ati ar bob ochr.