English: Could I thank the leader of the house for her statement, please? There's a lot in that to welcome and to celebrate. But I think it is worth mentioning that, while we're celebrating this, we are actually marking a milestone rather than the end of the journey. It took another 10 years for the Baldwin Government to introduce equal suffrage, after all, but we've got a long way to go, I think, on equal participation. The arrival of Nancy Astor - I've got to mention her - in Parliament was of course one of those milestones, and Conservatives have been happy that some of our women representatives have been amongst the first to achieve high office: our two Prime Ministers - I think everybody knows about them, but, of course, they were no strangers to prejudice on their journey - but we've also got people like Betty Harvie Anderson, who was the first woman Deputy Speaker, Janet Young, who was the first Leader of the House who was a woman, Cheryl Gillan, the first woman Secretary of State for Wales, Liz Truss, first woman Lord Chancellor, and, of course, Nusrat Ghani - I'm sure all of us will welcome this - the first woman Muslim Minister to speak at the despatch box in Westminster. They're all role models to women of all political persuasions, just as women of other political persuasions have been a role model to me. Now, we're all doing better at getting women to stand at all levels here in Wales, and while perhaps getting our first Welsh Conservative woman MP may not be your priority, leader of the house - it'll be a great purple plaque when it happens - I'm sure we do share this aim, which is that universal suffrage doesn't mean as much as it should unless we move towards more universal interest in politics, and this is what my questions are about. We need more women taking an interest and then believing it's worthwhile voting in the first place, but then of course standing and reflecting back to communities that politics is a serious purpose and it needs an active and diverse - and you referred to the diversity plans in your statement - citizenry to participate and help prioritise what we should be voting about in the first place. So, alongside the action on barriers that we often discuss - caring responsibilities, poverty and so on - I think we need to work on societal attitude and placing greater value on the strengths and interests still primarily associated with women, but which benefit us all. In acknowledging the money made by all Governments in the UK today, especially Welsh Government, could I ask you, in working through the three themes that you mentioned, whether Welsh Government will be offering active support to the Ask Her to Stand cross-party campaign? Because there's plenty of research, I think, now to show that, in the workplace and in candidate applications across party, men are more willing than women to put themselves forward for consideration when they don't fulfil all elements of a job spec or even a candidacy requirement. Occasionally, maybe all you need is someone just to plant that seed and to ask. So, will you be restricting the support you're offering to Wales-only projects, or are you happy for that money to be used for leverage for cross-border projects, or even cross-country projects, really, because what we're celebrating today here is being watched elsewhere? Will you also be looking to support work that supports that societal change of attitude about what constitutes a strength in our politicians? RECLAIM in my region, for example, has been doing some wonderful work with year 7 and 8 girls - they're not even teenagers - about confidence and leadership; David Rees will know about them as well. Because I would say that a more diverse political class with a range of strengths will give life to new ideas, and I hope that you will be able to help support the removal of intimidation and aggression that's corrupting public discourse at the moment - political discourse - and there is quite a lot of work out there starting. And then, finally, women's suffrage, of course, is not universal. There's one canton in Switzerland that didn't allow women to vote in local elections until 1991 - 1991 - but that's actually not - . [ Interruption.] I'm talking about countries where having the vote is not the same as having power to make a real difference to women's lives. Just a few examples here, if you will permit me, Llywydd: so, we've got Iraq, a constitution that states that a quarter of parliamentary seats and Government positions must go to women, but as of 2015 had no domestic violence laws. Malaysia: you've got YouGov research finding that the majority of people in that country agree that it is still likely to cause problems if a woman earns more money than her husband. Algeria: 32 per cent of the seats are held by women in national Parliaments, but the same study that reaffirmed that reported that Algeria is still more likely to say it's unattractive for women to express strong opinions in public. I just want to be sure that, as we work to encourage more people in Wales to take part in democracy, participate in it, particularly women, obviously we need to make sure we don't allow claims of women's suffrage to disguise the problems that sometimes it should be helping to solve. Thank you.
Welsh: A gaf i ddiolch i arweinydd y tŷ am ei datganiad, os gwelwch yn dda? Mae llawer yn y datganiad i'w groesawu a'i ddathlu. Ond mae'n werth dweud, wrth inni ddathlu hyn, mai nodi carreg filltir yr ydym mewn gwirionedd, nid diwedd y daith. Cymerodd 10 mlynedd arall i Lywodraeth Baldwin gyflwyno pleidlais gyfartal, wedi'r cyfan, ond mae gennym ffordd bell i fynd eto, yn fy marn i, o ran cyfranogiad cyfartal. Roedd dyfodiad Nancy Astor - mae'n rhaid i mi sôn amdani hi - i'r Senedd yn un o'r cerrig milltir hynny wrth gwrs, a thestun llawenydd i Geidwadwyr yw mai rhai o'n cynrychiolwyr benywaidd ni sydd wedi bod ymhlith y cyntaf i gyrraedd swyddi uchel: ein dwy Brif Weinidog - rwy'n credu bod pawb yn gwybod amdanyn nhw, ond, wrth gwrs, nid oedden nhw'n anghyfarwydd â rhagfarn ar eu taith - hefyd mae gennym rai fel Betty Harvie Anderson, sef y fenyw gyntaf i fod yn Ddirprwy Lefarydd yn Nhŷ'r Cyffredin, Janet Young, y fenyw gyntaf i fod yn Arweinydd y Tŷ, Cheryl Gillan, y fenyw gyntaf i fod yn Ysgrifennydd Gwladol Cymru, Liz Truss, y fenyw gyntaf i fod yn Arglwydd Ganghellor, ac, wrth gwrs, Nusrat Ghani - rwy'n siŵr y byddwn i gyd yn croesawu hyn - y fenyw Fwslimaidd gyntaf sy'n Weinidog i siarad yn y blwch dogfennau yn San Steffan. Mae pob un o'r rhain yn batrymau o ymddygiad i fenywod o bob barn wleidyddol, yn union fel y mae menywod o bleidiau eraill wedi bod yn batrymau o ymddygiad i mi. Nawr, rydym ni'n gwneud yn well yma o ran cael merched i sefyll ar bob lefel yng Nghymru, ac er nad eich blaenoriaeth chi o bosib fyddai cael y fenyw gyntaf gennym ni Geidwadwyr Cymru yn AS, arweinydd y tŷ - a bydd hwnnw'n blac porffor da iawn pan ddaw - rwy'n siŵr y byddwn yn rhannu'r nod hwn, sef nad yw'r bleidlais gyffredinol yn golygu cymaint ag y dylai heb inni symud tuag at fwy o ddiddordeb cyffredinol mewn gwleidyddiaeth, a dyna fydd testun fy nghwestiynau i. Mae angen i fwy o fenywod gymryd diddordeb ac yna i gredu ei bod yn werth chweil pleidleisio yn y lle cyntaf, ond yna wrth gwrs i sefyll ac adrodd yn ôl i'r cymunedau fod diben difrifol i wleidyddiaeth a bod angen dinasyddiaeth weithgar ac amrywiol - ac roeddech chi'n cyfeirio at y cynlluniau amrywiaeth yn eich datganiad - i gymryd rhan a helpu i flaenoriaethu'r hyn y dylsem ni fod yn pleidleisio arno yn y lle cyntaf. Felly, ochr yn ochr â'r gweithredu ar y rhwystrau yr ydym yn eu trafod yn aml - cyfrifoldebau gofalu, tlodi ac ati - rwy'n credu bod angen inni weithio ar agweddau'r gymdeithas a rhoi mwy o werth ar y cryfderau a'r buddiannau sy'n gysylltiedig yn bennaf â menywod, ond sydd o fudd inni oll. Wrth gydnabod yr arian a roddwyd gan bob Llywodraeth yn y DU heddiw, Llywodraeth Cymru yn benodol, a gaf i ofyn ichi, wrth weithio trwy'r tair thema a grybwyllwyd gennych, a fydd Llywodraeth Cymru yn cynnig cefnogaeth weithredol i'r ymgyrch drawsbleidiol Gofynnwch iddi Hi Sefyll? Oherwydd credaf fod digon o ymchwil yn dangos bellach, yn y gweithle ac mewn ceisiadau i fod yn ymgeisydd ar draws y pleidiau, fod dynion yn fwy parod na menywod i gynnig eu hunain i gael eu hethol fel ymgeisydd pan nad ydyn nhw'n ateb holl elfennau'r fanyleb swydd neu hyd yn oed y gofynion i fod yn ymgeisydd. Yn achlysurol, efallai mai'r cyfan sydd ei angen yw i rywun blannu'r hedyn a gofyn. Felly, a fyddwch chi'n cyfyngu'r cymorth yr ydych yn ei gynnig i brosiectau yng Nghymru yn unig, neu a ydych yn fodlon i'r arian hwnnw gael ei ddefnyddio ar gyfer prosiectau trawsffiniol, neu brosiectau traws gwlad hyd yn oed, oherwydd mae'r hyn yr ydym ni'n ei ddathlu yma heddiw yn cael ei wylio mewn mannau eraill? A fyddwch hefyd yn ystyried cefnogi gwaith sy'n cefnogi newid yr agwedd gymdeithasol honno tuag at yr hyn y mae cryfder yn ein gwleidyddion yn ei olygu? Mae RECLAIM yn fy rhanbarth i, er enghraifft, wedi bod yn gwneud gwaith rhagorol gyda merched blwyddyn 7 ac 8 - nid ydyn nhw yn eu harddegau eto - o ran hyder ac arweinyddiaeth; bydd David Rees yn gwybod amdanyn nhw hefyd. Byddwn i'n dweud y byddai dosbarth gwleidyddol mwy amrywiol ei natur gydag ystod o gryfderau yn rhoi bywyd i syniadau newydd, ac rwy'n gobeithio y byddwch yn gallu helpu i gefnogi'r gwaith o ddileu'r bygythiadau ac ymddygiad ymosodol sy'n llygru'r drafodaeth gyhoeddus ar hyn o bryd - y drafodaeth wleidyddol - ac mae llawer o waith allan yno ar ddechrau. Ac yna, yn olaf, nid yw'r bleidlais i fenywod, wrth gwrs, yn gyffredin yn fyd-eang. Roedd yna un cantref yn y Swistir nad oedd yn caniatáu i fenywod bleidleisio mewn etholiadau lleol tan 1991 - 1991 - ond nid yw hynny mewn gwirionedd - . [ Torri ar draws.] Rwy'n sôn am wledydd lle nad yw bod â phleidlais yn cyfateb i fod â'r gallu i wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau menywod. Rhof ychydig o enghreifftiau yma, os y caf i, Llywydd: dyna Irac, cyfansoddiad sy'n nodi bod yn rhaid i chwarter y seddi seneddol a swyddi Llywodraeth fynd i fenywod, ond hyd 2015 nid oedd yno unrhyw gyfreithiau yn ymwneud â thrais yn y cartref. Malaysia: mae gennych ymchwil gan YouGov yn canfod bod y rhan fwyaf o bobl y wlad honno yn cytuno ei bod yn debygol o achosi problemau os y bydd y wraig yn ennill mwy o arian na'i gŵr. Algeria: mae 32 y cant o'r seddi yn y seneddau cenedlaethol yn cael eu dal gan fenywod, ond nododd yr un astudiaeth, a wnaeth gadarnhau hynny, ei bod yn dal yn fwy tebygol i rywun ddweud yn Algeria ei bod yn annymunol i ferched fynegi barn gref yn gyhoeddus. Wrth inni weithio tuag at annog mwy o bobl yng Nghymru, menywod yn arbennig, i gymryd rhan mewn democratiaeth, rwyf eisiau gwneud yn siŵr nad ydym yn caniatáu i'r honiadau o bleidlais i fenywod guddio'r problemau y dylai fod yn helpu i'w datrys. Diolch.