English: Diolch yn fawr iawn, and I will indeed, Llywydd. I will keep this very short indeed. I welcome the debate. I will be supporting the Government amendment. Although there are good aspects, I have to say, of both amendments down, the Welsh Government amendment here, championing Welsh sporting successes, harnessing the creativity and sporting ability of the young people, investing in world-class sporting facilities, new facilities, including 3G artificial pitches and so on - it's a good amendment and is worthy of support. But can I just say, at this moment, Llywydd, it's not only the football that we are looking at at the moment and turning our minds to? Some Members are also thinking about the Tokyo Olympics - no, no, not those Tokyo Olympics, the 1964 Tokyo Olympics, where Lynn Davies, ever known as Lynn 'The Leap' Davies of Nantymoel, leapt in the wind and the rain into the legend book, taking the gold medal in the long jump. He did it because the conditions were appropriate for a boy from Nantymoel. And he beat, completely against the odds, against all the prophecies, the world champion in doing so. And the reason I mention that is because of the ability of people like Lynn Davies - 1964 he won that gold medal, but I sat with him in Bridgend Athletic Club and I sat with him in the Nantymoel Boys and Girls Club, where he brought his gold medal out, tattered and battered and weathered, and he shared it with the young people sitting around him, and you could see their eyes light up about, 'Why couldn't this be me, as somebody who also goes to that boys and girls club as well?' It's important we have those sporting heroes, including the sporting heroes we currently have running onto the pitches in Welsh colours this evening as well. But it's not only the sporting heroes, it's also the grand gestures of the events we bring here to Wales, which we have done before, with Welsh Government support. And I want to make one suggestion, and I'm sorry to bang on about Nantymoel once again, but we have the Bwlch mountain going just across the top - a spectacular intersection of three roads coming together on the mountain tops. It is glorious, it is spectacular, it lends itself to actually having spectators lining those roads, watching a stage of the Tour of Britain. Let's bring it here in future. Let's showcase the best of the south Wales Valleys. Let's showcase the best of active sport of that type right here, against that massive splendid grandeur of the south Wales Valleys, and show the world the best of what we have as well. But beyond all of these grand men and women of sport, but also grand events as well, what matters to most of us tends to be grass-roots sport. It's the football games that we go to watch in the wind and the rain and the hail, and stand on the side of, with our children, with the community, with teams that we know, and some teams that we oppose as well. It's the rugby, it's the netball - it's all of those local grass-roots sports that are so important, and they have had a pasting during the pandemic, an absolute pasting. And it's not simply, although importantly, the fact that they have got young members coming through who have gone a year, or 18 months now, without that ability to transition into the higher levels of youth teams and adult teams and so on, and we know that is causing difficulty, but it's also the loss of income in their bars and their meeting rooms and their venues. It's really hit them hard. So, Minister, my one plea to you in supporting the amendment today - and I guess we would all make the same plea here - is it's what more we can do to do two things: to make sure that these clubs, of all sports and all types, for everybody, not just the rugby and football clubs and not just the male sports but for everybody, can viably get through to the other side of this pandemic, with additional support if needs be. And secondly, how do we actually bridge that gap where young people are in danger right now of falling off the edge and not transitioning through to those more senior levels in sport? If we don't do it, we don't just lose grass-roots sports, we lose the next Lynn the Leap, the next Welsh football team players and so on. So, anything you can do on that front would be much appreciated.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, ac fe wnaf yn wir, Lywydd. Fe gadwaf hyn yn fyr iawn. Rwy'n croesawu'r ddadl. Byddaf yn cefnogi gwelliant y Llywodraeth. Er bod elfennau da, mae'n rhaid i mi ddweud, yn y ddau welliant a nodwyd, gwelliant Llywodraeth Cymru yma, hyrwyddo llwyddiannau ym maes chwaraeon yng Nghymru, hyrwyddo creadigrwydd a gallu ein pobl ifanc ym maes chwaraeon, buddsoddi mewn cyfleusterau chwaraeon o'r radd flaenaf, cyfleusterau newydd, gan gynnwys caeau artiffisial 3G ac yn y blaen - mae'n welliant da ac yn haeddu cefnogaeth. Ond a gaf fi ddweud, ar hyn o bryd, Lywydd, nad y pêl-droed yn unig sy'n mynd â'n sylw ar hyn o bryd? Mae rhai Aelodau hefyd yn meddwl am Gemau Olympaidd Tokyo - na, na, nid y Gemau Olympaidd hynny yn Tokyo, Gemau Olympaidd Tokyo 1964, lle neidiodd Lynn Davies, a adwaenid erioed fel Lynn 'The Leap' Davies o Nant-y-moel, yn y gwynt a'r glaw i mewn i'r llyfr chwedlau, gan ennill y fedal aur yn y naid hir. Fe'i gwnaeth am fod yr amodau'n briodol i fachgen o Nant-y-moel. Ac yn hollol groes i'r disgwyl, yn erbyn yr holl broffwydoliaethau, fe gurodd bencampwr y byd. A'r rheswm rwy'n crybwyll hynny yw oherwydd gallu pobl fel Lynn Davies - yn 1964 yr enillodd y fedal aur honno, ond eisteddais gydag ef yng Nghlwb Athletau Pen-y-bont ar Ogwr ac eisteddais gydag ef yng Nghlwb Bechgyn a Merched Nant-y-moel, lle tynnodd ei fedal aur allan, yn edrych fel pe bai wedi gweld dyddiau gwell, ac fe'i rhannodd gyda'r bobl ifanc a oedd yn eistedd o'i gwmpas, a gallech weld eu llygaid yn goleuo, 'Pam na allai fod yn fi, fel rhywun sydd hefyd yn mynd i'r clwb bechgyn a merched hwnnw?' Mae'n bwysig fod gennym arwyr chwaraeon, gan gynnwys yr arwyr chwaraeon sydd gennym ar hyn o bryd yn rhedeg ar y caeau yn lliwiau Cymru heno hefyd. Ond mae'n fwy na'r arwyr chwaraeon yn unig, mae'n ymwneud hefyd â'r digwyddiadau mawreddog a wahoddwn yma i Gymru, rhywbeth rydym wedi'i wneud o'r blaen gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru. Ac rwyf am wneud un awgrym, ac mae'n ddrwg gennyf rygnu ymlaen am Nant-y-moel unwaith eto, ond mae mynydd Bwlch yn mynd ar draws y top - lle daw tair ffordd at ei gilydd ar ben y mynyddoedd. Mae'n fendigedig, mae'n anhygoel, mae'n addas ar gyfer cael gwylwyr yn sefyll ar ochr y ffyrdd hynny'n gwylio un o gamau'r Tour of Britain. Gadewch inni ddod ag ef yma yn y dyfodol. Beth am arddangos y gorau o Gymoedd de Cymru. Gadewch inni arddangos y gorau o chwaraeon egnïol o'r fath yma, yng ngwychder ysblennydd Cymoedd de Cymru, a dangos i'r byd y gorau o'r hyn sydd gennym hefyd. Ond y tu hwnt i'r holl ddynion a menywod gwych hyn ym maes chwaraeon, a digwyddiadau gwych hefyd, chwaraeon ar lawr gwlad yw'r hyn sy'n tueddu i fod yn bwysig i'r rhan fwyaf ohonom. Y gemau pêl-droed yr awn i'w gwylio yn y gwynt a'r glaw a'r cesair, a sefyll ar yr ochr, gyda'n plant, gyda'r gymuned, gyda thimau rydym yn eu hadnabod, a rhai timau rydym yn chwarae yn eu herbyn hefyd. Y rygbi, pêl-rwyd - yr holl chwaraeon lleol llawr gwlad sydd mor bwysig, ac maent wedi dioddef yn ystod y pandemig, wedi cael eu taro'n galed. Ac nid yn unig fod ganddynt aelodau ifanc yn dod drwodd sydd wedi mynd flwyddyn, neu 18 mis bellach, heb allu trosglwyddo i lefelau uwch y timau ieuenctid a'r timau oedolion ac yn y blaen, er mor bwysig yw hynny, a gwyddom fod hynny'n achosi anhawster, ond y ffaith eu bod yn colli incwm yn eu bariau a'u hystafelloedd cyfarfod a'u lleoliadau. Mae wedi'u taro'n galed iawn. Felly, Weinidog, fy apêl i chi wrth gefnogi'r gwelliant heddiw - ac rwy'n tybio y byddem i gyd yma yn apelio yn yr un modd - yw gweld beth yn fwy y gallwn ei wneud i wneud dau beth: sicrhau bod y clybiau hyn, ar gyfer pob math o chwaraeon i bawb, nid clybiau rygbi a phêl-droed yn unig ac nid chwaraeon i ddynion yn unig ond i bawb, yn gallu croesi i ochr draw y pandemig hwn yn hyfyw, gyda chymorth ychwanegol os oes angen. Ac yn ail, sut rydym yn pontio'r bwlch lle mae pobl ifanc mewn perygl yn awr o ddisgyn oddi ar yr ymyl a methu trosglwyddo i lefelau uwch mewn chwaraeon? Os na wnawn ni hynny, nid colli chwaraeon ar lawr gwlad yn unig a wnawn, ond colli'r Lynn the Leap nesaf, chwaraewyr nesaf tîm pêl-droed Cymru ac yn y blaen. Felly, byddai unrhyw beth y gallwch ei wneud i'r perwyl hwnnw'n cael croeso mawr.