English: I certainly do, and I'd agree entirely with the Member making the case for crown green bowling. In Dinas Powys, for example, in Cowbridge, there are very good teams for bowling, both intergenerational teams and men and women playing as well, and, ultimately, it was a real pleasure at the Commonwealth Games to go along to Dinas Powis Bowling Club, who were hosting the New Zealand team, who were hosting the Irish team, as well as the Welsh team practising there ahead of the Commonwealth Games. And so, there's a rich tradition across the length and breadth of Wales that we can look at. But the important thing here, as many Members have highlighted, is the interdependency between the health service and sport and the ability for health to be radically improved and transformed, and that's why, in our debate, we've called on the Welsh Government to actually work with the governing bodies - not just the glamour governing bodies that have the big infrastructure, but those for some of the lesser sports as well that, ultimately, can raise significant funding through applications to the lottery, for example, or just donations from the communities themselves, to provide those assets in the community. Because, again, the point that came over from Angela Burns was that if you live in a rural environment and you only have the one car in the family, very often, understandably, that car is allocated to getting to work and getting back from work, rather than maybe attending that after-school club. I was really heartened by the Minister saying that she would look into this particular aspect of school transport, after-school transport, to allow greater participation levels, because it is a big obstacle, especially when you look at the demographics on the socioeconomic scale. Obviously, sadly, the poorer households in Wales, regrettably, do have the lower participation levels in sport, and that's a vital area that we do need because, obviously, if you look then at the health statistics, the health statistics show that the incidences of cancer, heart disease, et cetera actually do have a far higher percentage in those communities. Gareth Bennett was touching on the legacy issues. Obviously, we're all well aware of the legacy issues around the London Olympics, but, ultimately, unless those are carried through, the host areas very often find that their budgets get hit, because once the glamour event has moved out of town, very often the debts have to be met and debts have to be paid. And so, the legacy of any major event, obviously Cardiff next year is hosting the Champions League final, for example, and, hopefully, the Welsh Government will be working with other governing bodies to bring forward a Commonwealth bid for 2026, which I know has been spoken about in this Chamber, and those legacy issues are really important to make sure that it's not just a bandwagon that comes into town over the weeks and months that it's held, a big splash, and then, ultimately, a year or two down the road, the health indices and the participation levels disappear. It was disappointing to have a sports debate without Mike Hedges offering his insight into football. I do feel we've definitely been missing something this afternoon, because, obviously, Mike has a great insight into this from his former playing days. But, in this debate today, whilst there is a bit of fun to be had, there is a serious message to be delivered. If you look at cancer rates amongst women in particular, they have seen the highest increase over the last 10 years, especially in that 65 to 69 bracket, where they have gone up dramatically by 57 per cent. That is a huge increase, and, ultimately, in the question I put to the Minister in ministerial questions today, we know that when it comes to women, they lag behind men in participating in sports. Ultimately, in Wales, the gap is about 100,000; across the UK it's 2 million people. I do implore the Welsh Government to actually look at the programme that I touched on with them, the This Girl Can programme, to try and incorporate that into its policies and into its proposals. But sadly, in the last budget round, it is a fact that the Welsh Government, for its sports initiatives, did cut the budget by 7 per cent. So, if we are to actually make a difference here, whilst it's not just money related, it does have to be working with the governing bodies and delivering for communities. As the health Minister in his response to questions this afternoon made clear, it is about the priorities. The Government has a limited amount of money, I accept that, but you can talk in this Chamber all you want; unless you're prepared to put some resource behind it, then it's going to be difficult to deliver those projects and programmes. Clearly, with a 7 per cent cut in the budget last year, the last Welsh Government didn't see this as a key line to deliver. I will deliver the final point, if I may: we need to look at young people and children. If you actually look at participation levels in primary schools, which was identified by some speakers earlier, regrettably over the last 10 years participation levels at schools have declined dramatically in Wales. A quarter of an hour per week has been taken out of physical activity in schools, going from 115 minutes on average down to 101 minutes. That's the direction of travel. The direction of travel, as I highlighted in public health, is sadly that many of the conditions are spiralling out of control, and at the other end of the spectrum, participation levels in sport are declining in many of our communities. We need to link up and get it joined up and deliver a coherent strategy, and I do hope that the new Minister will do that, and be more successful than her predecessors, and that's why I urge support for the motion before the Assembly this afternoon.
Welsh: Yn bendant, a byddwn yn cytuno'n llwyr gyda'r Aelod yn cyflwyno'r achos dros fowlio lawnt goron. Yn Ninas Powys, er enghraifft, yn y Bont-faen, ceir timau bowlio da iawn, gyda thimau sy'n pontio'r cenedlaethau a dynion a menywod yn chwarae hefyd, ac yn y pen draw, adeg Gemau'r Gymanwlad roedd yn bleser go iawn cael mynd i Glwb Bowlio Dinas Powys, lle'r oedd tîm Seland Newydd, lle roedd y tîm Gwyddelig, yn ogystal â bod tîm Cymru yn ymarfer yno cyn Gemau'r Gymanwlad. Ac felly, mae yna draddodiad cyfoethog ar hyd a lled Cymru y gallwn edrych arno. Ond y peth pwysig yma, fel y mae nifer o'r Aelodau wedi nodi, yw'r gyd-ddibyniaeth rhwng y gwasanaeth iechyd a chwaraeon a'r gallu i wella iechyd a'i drawsnewid yn sylweddol, a dyna pam rydym wedi galw ar Lywodraeth Cymru yn ein dadl i fynd ati i weithio gyda'r cyrff llywodraethu - nid y cyrff llywodraethu atyniadol sydd â'r seilwaith mawr, ond y cyrff ar gyfer rhai o'r chwaraeon llai hefyd, yn y pen draw, sy'n gallu codi arian sylweddol drwy geisiadau i'r loteri, er enghraifft, neu roddion gan y cymunedau eu hunain, er mwyn darparu'r asedau hyn yn y gymuned. Oherwydd, unwaith eto, y pwynt a wnaed yn glir gan Angela Burns oedd hwn: os ydych yn byw mewn amgylchedd gwledig ac nad oes gennych fwy nag un car yn y teulu, yn aml iawn, ac yn ddealladwy, caiff y car ei ddefnyddio ar gyfer mynd i'r gwaith ac yn ôl, yn hytrach na mynychu'r clwb ar ôl ysgol efallai. Cefais fy nghalonogi'n fawr gan y Gweinidog yn dweud y byddai'n edrych ar yr agwedd benodol hon o gludiant ysgol, cludiant ôl-ysgol, i ganiatáu i fwy o blant gymryd rhan, gan ei fod yn rhwystr mawr, yn enwedig os edrychwch ar ddemograffeg ar y raddfa economaidd-gymdeithasol. Yn amlwg, yn anffodus, mae'r niferoedd sy'n cymryd rhan mewn chwaraeon ymhlith aelwydydd tlotach yng Nghymru, yn is, ac mae hwnnw'n faes hanfodol sydd ei angen arnom oherwydd, yn amlwg, os edrychwch wedyn ar yr ystadegau iechyd, mae'r ystadegau iechyd yn dangos bod canran lawer uwch o achosion o ganser, clefyd y galon, ac ati yn y cymunedau hynny mewn gwirionedd. Cyffyrddodd Gareth Bennett ar faterion yn ymwneud ag etifeddiaeth. Yn amlwg, rydym i gyd yn ymwybodol iawn o'r materion etifeddiaeth mewn perthynas â Gemau Olympaidd Llundain, ond yn y pen draw, oni bai bod y rheini'n cael eu parhau, yn aml iawn mae'r ardaloedd lle y cynhelir y digwyddiadau yn gweld eu cyllidebau'n dioddef, oherwydd pan fydd y digwyddiad mawr wedi symud o'r dref, yn aml iawn rhaid talu'r dyledion. Ac felly, etifeddiaeth unrhyw ddigwyddiad mawr - yn amlwg mae Caerdydd yn cynnal rownd derfynol Cynghrair y Pencampwyr y flwyddyn nesaf, er enghraifft, a bydd Llywodraeth Cymru, gobeithio, yn gweithio gyda chyrff llywodraethu eraill i gyflwyno cais am Gemau'r Gymanwlad yn 2026, a gwn ein bod wedi siarad am hyn yn y Siambr hon, ac mae'r materion hynny sy'n ymwneud ag etifeddiaeth yn bwysig iawn er mwyn gwneud yn siŵr nad sioe sy'n dod i'r dref dros yr wythnosau a'r misoedd y caiff ei chynnal yw hi, sblash mawr, ac yna, yn y pen draw, flwyddyn neu ddwy yn ddiweddarach, mae'r mynegeion iechyd a'r niferoedd sy'n cymryd rhan mewn chwaraeon yn diflannu. Roedd yn siomedig ein bod wedi cael dadl ar chwaraeon heb Mike Hedges i gynnig ei ddealltwriaeth o bêl-droed. Rwy'n teimlo ein bod yn bendant wedi colli rhywbeth y prynhawn yma, oherwydd, yn amlwg, mae gan Mike ddealltwriaeth wych o hyn o'i ddyddiau fel chwaraewr. Ond yn y ddadl hon heddiw, er bod tipyn o hwyl i'w gael, mae yna neges ddifrifol i'w chyflwyno. Os edrychwch ar gyfraddau canser ymhlith menywod yn arbennig, dyna lle y gwelwyd y cynnydd mwyaf dros y 10 mlynedd diwethaf, yn enwedig ymhlith menywod 65-69 oed, lle mae'r cyfraddau wedi codi'n sylweddol, 57 y cant. Mae hwnnw'n gynnydd aruthrol, ac yn y pen draw, yn y cwestiwn a ofynnais i'r Gweinidog yn ystod y cwestiynau i'r gweinidogion heddiw, o ran menywod, gwyddom eu bod yn llusgo y tu ôl i'r dynion o ran y niferoedd sy'n cymryd rhan mewn chwaraeon. Yn y pen draw, yng Nghymru, mae'r bwlch oddeutu 100,000; ar draws y DU mae'n 2 filiwn o bobl. Rwy'n erfyn ar Lywodraeth Cymru i edrych ar y rhaglen a grybwyllais, y rhaglen This Girl Can, i geisio ymgorffori hynny yn ei pholisïau ac yn ei hargymhellion. Ond yn anffodus, yn y cylch cyllidebol diwethaf, mae'n ffaith fod Llywodraeth Cymru wedi torri 7 y cant oddi ar ei chyllideb i'w mentrau chwaraeon. Felly, os ydym am wneud gwahaniaeth yma mewn gwirionedd, er nad yw'n ymwneud ag arian yn unig, mae'n rhaid iddo weithio gyda'r cyrff llywodraethu a darparu ar gyfer cymunedau. Fel y mae'r Gweinidog iechyd wedi dweud yn glir yn ei ymateb i'r cwestiynau y prynhawn yma, mae'n ymwneud â'r blaenoriaethau. Swm cyfyngedig o arian sydd gan y Llywodraeth, rwy'n derbyn hynny, ond gallwch siarad faint a fynnwch yn y Siambr hon; oni bai eich bod yn barod i roi adnoddau y tu ôl i hyn, yna mae'n mynd i fod yn anodd cyflwyno'r prosiectau a'r rhaglenni hynny. Yn amlwg, gyda thoriad o 7 y cant yn y gyllideb y llynedd, nid oedd y Llywodraeth ddiwethaf yn gweld hon fel llinell allweddol i'w chyflenwi. Rwyf am gyflwyno'r pwynt olaf, os caf: mae angen i ni edrych ar bobl ifanc a phlant. Os edrychwch mewn gwirionedd ar y niferoedd sy'n cymryd rhan mewn ysgolion cynradd, a nodwyd hyn gan rai siaradwyr yn gynharach, yn anffodus dros y 10 mlynedd diwethaf mae'r niferoedd sy'n cymryd rhan yn yr ysgolion wedi gostwng yn ddramatig yng Nghymru. Mae chwarter awr yr wythnos wedi cael ei dynnu oddi ar weithgarwch corfforol mewn ysgolion, gan ostwng o 115 munud ar gyfartaledd i 101 munud. Dyna'r cyfeiriad teithio. Yn anffodus, y cyfeiriad teithio, fel y tynnais sylw ato ym maes iechyd y cyhoedd, yw bod nifer o'r amodau yn mynd allan o reolaeth, ac ar ben arall y sbectrwm, mae'r niferoedd sy'n cymryd rhan mewn chwaraeon yn gostwng yn llawer o'n cymunedau. Mae angen i ni gydgysylltu a'i gael yn gydlynus a chyflwyno strategaeth gydlynol, ac rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog newydd yn gwneud hynny, ac yn fwy llwyddiannus na'i rhagflaenwyr, a dyna pam rwy'n eich annog i gefnogi'r cynnig sydd gerbron y Cynulliad y prynhawn yma.