English: Okay. Thank you, Llywydd. I do welcome this motion today and the opportunity that it gives us to debate what is an absolutely vital issue. Despite repeated commitments from the UK Government that we won't be a penny worse of as a result of the UK's exit from the European Union, the UK Government has - and this is a fact - failed to honour its pledge to fully replace EU structural and investment funds, leaving our communities and businesses more than £1 billion worse off as a result. And I'd commend to colleagues the written statement I published in response to a request from Paul Davies on this issue just a couple of weeks ago, which sets out the details and the workings out, if you like, for that. Since 2016, the Welsh Government has worked intensively to create the strongest possible model for post-EU regional investment in Wales. I put on record my huge thanks to Huw Irranca-Davies for his work and his leadership in that particular area. During this time, we've also made frequent attempts to engage with the UK Government on these plans, but it wasn't until just two weeks before the publication of the SPF prospectus that the UK Government offered any kind of meaningful negotiation with us. And it's only then as a result of the intensive discussions that we engaged in at that point that concessions have been made and the UK Government now at least recognises in its plans the importance of regional partnership working and our existing partnership arrangements that we have in Wales. However, we simply cannot support the UK Government's decision to adopt a funding distribution model that redirects economic development funds away from those areas where poverty is most concentrated. And I'll repeat that, because this is what the UK Government's proposals do: they redirect economic funds away from areas where poverty is most concentrated. What Government would make that choice? Its structure really fails to advance the cause of social justice and equality, and it fails to meet any kind of test that the Welsh Government would set for this kind of expenditure. But, to my mind, it also fails badly the levelling-up test that the UK Government would want to set for itself. UK Government Ministers have said that they're devolving more locally, but let's be really clear: no funding or decision-making power is being devolved. Welsh local authorities, they have to prepare their plans, but then they're assessed by Whitehall civil servants and decided upon by UK Ministers in London. Our rural communities, too, are also suffering as a result of the UK Government's actions. When providing replacement EU farm funding, the UK Government is deducting EU receipts due to Wales for work that was part of the 2014-20 rural development programme. And, as we've heard, what this means in practice is that Wales's rural communities are £243 million worse off than if we had remained in the EU. Again, fact. The entire process has been an absolute abject lesson of what happens when a UK Government wades into devolved areas with such carelessness and in such a poorly informed manner. The UK Government has fundamentally disrespected Wales's devolution settlement through this process, and is using the United Kingdom Internal Market Act 2020 to take funding and decision making away from the Welsh Government and this Senedd, undermining, I have to say, even their own Welsh Conservative Members of the Senedd in the process. We have numerous examples of where powers that are devolved to Wales have been undermined by the UK Government, and where it's deliberately overriding Welsh devolution. The UK-wide levelling-up fund replaces England's towns fund, for which the Welsh Government previously would have had Barnett consequentials to support our priorities here in Wales. So, the fund is not new money. No local authorities in Wales would be guaranteed funding from the UK Government's competitive funding stream. Despite the Welsh Government having been democratically elected to lead on policies in devolved areas, the UK Government is administering UK-wide programmes such as grass-roots football or tennis facilities via third parties, bypassing scrutiny here. And the £100 million UK seafood fund, aimed at supporting UK fisheries and the seafood sector, is again being administered directly by the UK Government, completely failing to understand or meet the specific needs of the sector here in Wales. The Welsh Government was elected to govern on devolved matters, and we will continue to fight for this Senedd to retain its democratic role in future regional investment. The Senedd is elected by the people of Wales to scrutinise and, ultimately, authorise spending by the Welsh Government. But the UK Government is now creating a parallel stream of activity that is outside this democratic oversight, and it will inevitably not get the same kind of focus in Westminster as it would get here in the Senedd. Bypassing the Welsh Government and the Senedd will lead to the duplication of provision across Wales, blurring accountability, creating funding gaps for sectors, and failing to deliver public value for public money. Having less say over less money means that there will be difficult decisions to make for the Welsh Government and other institutions across business, education and the third sector, and we've heard about some of those difficult decisions this afternoon. Vital programmes delivered with support from EU funds, at a time when we're recovering from the pandemic and addressing the cost-of-living crisis, will be put at risk. We have shared our learning from administering EU funds with the UK Government, emphasising that a greater strategic national approach will deliver better outcomes for Wales. But it's failed to listen and instead is continuing with a fragmented approach of investing predominantly in smaller local projects that may have no link to our wider objectives, such as our work on net zero or integrated transport. But we will continue to work with partners to mitigate as much of the disruption as we can, but, Llywydd, Members should be under no illusions as to the damage that this set of decisions will do to the communities across Wales that need this funding the most.
Welsh: O'r gorau. Diolch yn fawr, Lywydd. Rwy'n croesawu'r cynnig hwn heddiw a'r cyfle y mae'n ei roi inni drafod mater hollol hanfodol. Er gwaethaf ymrwymiadau niferus gan Lywodraeth y DU na fyddwn geiniog yn waeth o ganlyniad i ymadawiad y DU â'r Undeb Ewropeaidd, mae Llywodraeth y DU - ac mae hyn yn ffaith - wedi methu anrhydeddu ei haddewid i ddarparu arian yn lle cronfeydd strwythurol a buddsoddi'r UE yn llawn, gan adael ein cymunedau a'n busnesau dros £1 biliwn yn waeth eu byd o ganlyniad i hynny. A byddwn yn cymeradwyo i fy nghyd-Aelodau y datganiad ysgrifenedig a gyhoeddais mewn ymateb i gais gan Paul Davies ar y mater hwn ychydig wythnosau'n ôl, sy'n nodi'r manylion a'r cyfrifiadau, os mynnwch, ar gyfer hynny. Ers 2016, mae Llywodraeth Cymru wedi gweithio'n galed i greu'r model cryfaf posibl ar gyfer buddsoddi rhanbarthol ôl-UE yng Nghymru. Hoffwn gofnodi fy niolch enfawr i Huw Irranca-Davies am ei waith a'i arweinyddiaeth yn y maes penodol hwnnw. Yn ystod y cyfnod hwn, rydym hefyd wedi gwneud ymdrechion mynych i ymgysylltu â Llywodraeth y DU ar y cynlluniau hyn, ond ni chynigiodd y Llywodraeth honno unrhyw fath o drafodaeth ystyrlon gyda ni tan bythefnos yn unig cyn cyhoeddi prosbectws y gronfa ffyniant gyffredin. Ac ni fyddai consesiynau wedi'u gwneud bryd hynny oni bai am y trafodaethau dwys y cymerasom ran ynddynt ar yr adeg honno ac mae Llywodraeth y DU bellach o leiaf yn cydnabod yn ei chynlluniau pa mor bwysig yw gweithio mewn partneriaeth ranbarthol a'r trefniadau partneriaeth presennol sydd gennym yng Nghymru. Fodd bynnag, ni allwn gefnogi penderfyniad Llywodraeth y DU i fabwysiadu model dosbarthu cyllid sy'n ailgyfeirio cronfeydd datblygu economaidd i ffwrdd o'r ardaloedd lle y ceir y tlodi mwyaf dwys. Ac rwyf am ailadrodd hynny, oherwydd dyma y mae argymhellion Llywodraeth y DU yn ei wneud: maent yn ailgyfeirio cronfeydd economaidd oddi wrth ardaloedd lle y ceir y tlodi mwyaf dwys. Pa Lywodraeth fyddai'n gwneud y dewis hwnnw? Mae ei strwythur yn methu'n lân â hyrwyddo achos cyfiawnder cymdeithasol a chydraddoldeb, ac nid yw'n pasio unrhyw fath o brawf y byddai Llywodraeth Cymru yn ei osod ar gyfer y math hwn o wariant. Ond yn fy marn i, mae hefyd ymhell o fod yn pasio prawf codi'r gwastad y byddai Llywodraeth y DU am ei osod ar ei chyfer ei hun. Mae Gweinidogion Llywodraeth y DU wedi dweud eu bod yn datganoli'n fwy lleol, ond gadewch inni fod yn glir iawn: nid oes unrhyw gyllid na phŵer i wneud penderfyniadau'n cael ei ddatganoli. Rhaid i awdurdodau lleol Cymru baratoi eu cynlluniau, ond cânt eu hasesu wedyn gan weision sifil Whitehall a phenderfynir arnynt gan Weinidogion y DU yn Llundain. Mae ein cymunedau gwledig hefyd yn dioddef o ganlyniad i weithredoedd Llywodraeth y DU. Wrth ddarparu arian newydd yn lle arian yr UE ar gyfer ffermio, mae Llywodraeth y DU yn didynnu derbyniadau'r UE sy'n ddyledus i Gymru am waith a oedd yn rhan o raglen datblygu gwledig 2014-20. Ac fel y clywsom, yn ymarferol mae hynny'n golygu bod cymunedau gwledig Cymru £243 miliwn yn waeth eu byd na phe baem wedi aros yn yr UE. Ffaith, unwaith eto. Mae'r broses gyfan wedi bod yn wers druenus ynglŷn â'r hyn sy'n digwydd pan fydd Llywodraeth y DU yn camu i feysydd a ddatganolwyd gyda'r fath ddiofalwch ac mewn modd mor anwybodus. Mae Llywodraeth y DU wedi amharchu setliad datganoli Cymru yn sylfaenol drwy'r broses hon, ac mae'n defnyddio Deddf Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig 2020 i fynd â chyllid a phenderfyniadau oddi wrth Lywodraeth Cymru a'r Senedd hon, gan danseilio, mae'n rhaid imi ddweud, hyd yn oed eu Haelodau Ceidwadol Cymreig eu hunain o'r Senedd yn y broses. Mae gennym nifer o enghreifftiau o lle y cafodd pwerau a ddatganolwyd i Gymru eu tanseilio gan Lywodraeth y DU, a lle mae'n fwriadol yn sathru ar ddatganoli yng Nghymru. Mae'r gronfa ffynant bro ar gyfer y DU gyfan yn cymryd lle cronfa'r trefi yn Lloegr, y byddai Llywodraeth Cymru wedi cael symiau canlyniadol Barnett yn ei sgil yn flaenorol i gefnogi ein blaenoriaethau yma yng Nghymru. Felly, nid arian newydd yw'r gronfa. Ni fyddai'r un awdurdod lleol yng Nghymru yn cael sicrwydd o gyllid o ffrwd ariannu gystadleuol Llywodraeth y DU. Er bod Llywodraeth Cymru wedi cael ei hethol yn ddemocrataidd i arwain ar bolisïau mewn meysydd datganoledig, mae Llywodraeth y DU yn gweinyddu rhaglenni ar gyfer y DU gyfan megis cyfleusterau pêl-droed neu dennis llawr gwlad drwy drydydd partïon, gan osgoi craffu yma. Ac mae cronfa bwyd môr y DU, sy'n werth £100 miliwn, sydd â'r nod o gefnogi pysgodfeydd y DU a'r sector bwyd môr, unwaith eto'n cael ei gweinyddu'n uniongyrchol gan Lywodraeth y DU, gan fethu'n llwyr â deall neu ddiwallu anghenion penodol y sector yma yng Nghymru. Etholwyd Llywodraeth Cymru i lywodraethu ar faterion datganoledig, a byddwn yn parhau i frwydro dros hawl y Senedd hon i gadw ei rôl ddemocrataidd mewn buddsoddiad rhanbarthol yn y dyfodol. Caiff y Senedd ei hethol gan bobl Cymru i graffu, ac yn y pen draw, i awdurdodi gwariant gan Lywodraeth Cymru. Ond mae Llywodraeth y DU bellach yn creu ffrwd gyfochrog o weithgarwch sydd y tu allan i'r oruchwyliaeth ddemocrataidd hon, ac mae'n anochel na fydd yn cael yr un math o ffocws yn San Steffan ag y byddai'n ei gael yma yn y Senedd. Bydd camu heibio i Lywodraeth Cymru a'r Senedd yn arwain at ddyblygu darpariaeth ledled Cymru, gan gymylu atebolrwydd, creu bylchau ariannu mewn sectorau, a methu sicrhau gwerth cyhoeddus am arian cyhoeddus. Mae cael llai o lais dros lai o arian yn golygu y bydd gan Lywodraeth Cymru a sefydliadau eraill ym myd busnes, addysg a'r trydydd sector benderfyniadau anodd i'w gwneud, ac rydym wedi clywed am rai o'r penderfyniadau anodd hynny y prynhawn yma. Bydd rhaglenni hanfodol a ddarperir gyda chymorth cronfeydd yr UE, ar adeg pan fyddwn yn gwella o'r pandemig ac yn mynd i'r afael â'r argyfwng costau byw, yn cael eu rhoi mewn perygl. Rydym wedi rhannu'r gwersi a ddysgwyd gennym o weinyddu cronfeydd yr UE gyda Llywodraeth y DU, gan bwysleisio y bydd dull cenedlaethol mwy strategol yn sicrhau gwell canlyniadau i Gymru. Ond mae wedi methu gwrando ac yn hytrach mae'n parhau â dull tameidiog o fuddsoddi'n bennaf mewn prosiectau lleol llai nad oes ganddynt unrhyw gysylltiad â'n hamcanion ehangach, megis ein gwaith ar sero net neu drafnidiaeth integredig. Ond byddwn yn parhau i weithio gyda phartneriaid i liniaru cymaint o'r aflonyddwch ag y gallwn, ond Lywydd, ni ddylai'r Aelodau fod o dan unrhyw gamargraff o gwbl ynghylch y niwed y bydd y set hon o benderfyniadau yn ei wneud i'r cymunedau ledled Cymru sydd fwyaf o angen y cyllid hwn.