English: Diolch, Dirprwy Lywydd. It may surprise the Minister that I start off on a note of agreement with him regarding the lack of pace in responding to bids that have been submitted to the community renewal fund. We need to see much more progress. Now, today's statement calls for further information and detail from the UK Government, and, in fairness, if the funds are to be delivered effectively then clearly collaboration is crucial. Whilst I appreciate that a new Secretary of State for housing, communities and local government has been appointed to oversee this funding, local communities across Wales are still waiting for vital information regarding their bids, and it's essential that that information is forthcoming. Now, the Minister has made it clear today that he has written to the new Secretary of State to say that he is open to meaningful engagement. However, given the tone of his statement, perhaps he can confirm whether he has requested an urgent meeting so that he can make these points directly to the Secretary of State. Dirprwy Lywydd, we all want to see this funding reach communities in Wales and make a big difference. At its core, the community renewal fund empowers local communities by giving local authorities a direct role in delivering that investment. We have just seen how resilient our local authorities have been during the pandemic, and I believe they are perfectly placed to deliver this investment. Devolving the delivery of these funds to local authorities is something the Welsh Government should be supporting. And yet, today's statement shows again that the Welsh Government has used the levelling-up agenda to continue a constitutional conflict with counterparts at Westminster. And so, I want to remind the Minister that the people of Wales are served by two Governments, not one, and it has never been part of the devolution settlement that local government in Wales should become a no-go area for the UK Government. Indeed, rather than the usual 'blame Westminster' rhetoric, perhaps the Minister could tell us what engagement and support the Welsh Government has offered to local authorities to support them through this process. Now, the Minister has repeatedly said that if the UK Government is serious about future prosperity here in Wales then it must provide Wales with a fair share of UK spending, and he reiterated those comments again today. Well, the UK Government has made it very clear that Wales will not lose out via the shared prosperity fund, and the profile of spending will be set out in the next UK spending review, which is expected this autumn. In the meantime, there are opportunities here for the Welsh Government to support the UK Government by encouraging the continued use of the experience, and indeed expertise, that has been built up during decades of delivering EU funds here in Wales. So, I'd be grateful if the Minister could tell us what he and his officials are doing to promote that expertise and ensure that it's retained under these new funding streams. Now, I think it's fair to say that the community renewal fund and the wider shared prosperity fund will be judged on their outcomes, and it is very early days to form any serious assessment, but we have to look at where opportunities lie to constructively engage on this agenda, rather than spending time and effort politically point scoring. The Welsh Government could be using its time to tell us its own plans for supporting community renewal and delivering economic prosperity, but instead we're treated to another anti-Westminster lecture. The FSB are right to say this should not stop Welsh Government from outlining its economic development strategy for the future in detail, including where business support sits within it and aligns with its vision, values and principles. Therefore, I hope the Minister will take the opportunity today to tell us what the Welsh Government is doing to rebuild Wales's economy, what is being done to drive innovation, to create jobs and to drive lasting economic change. Today's statement also refers to the FSB's calls, and one of those is for the Welsh Government to use this opportunity to outline its vision through an economic development Bill. As they suggest, this would also set the parameters and principles underpinning all of its institutions, remits and goals, and its approach to business support and its aims. Of course, it's vital that Business Wales is protected under the shared prosperity fund, at least at its current levels, and that there's longer term funding stability for the Development Bank of Wales. I'd be grateful if the Minister could confirm whether he will be introducing an economic development Bill, what internal discussions are taking place to discuss the future of Business Wales, and what action the Welsh Government is taking to support the Development Bank of Wales in the longer term. In closing, Dirprwy Lywydd, I accept that there are some justified concerns in the Minister's statement today, and I hope that the Welsh Government will push for meaningful engagement to take place so that these funds can be delivered as effectively as possible for us here in Wales.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Efallai y byddai'n syndod i'r Gweinidog fy mod yn dechrau ar nodyn o gytundeb ag ef ynghylch y diffyg cyflymder wrth ymateb i geisiadau sydd wedi'u cyflwyno i'r gronfa adnewyddu cymunedol. Mae angen i ni weld llawer mwy o gynnydd. Nawr, mae'r datganiad heddiw yn galw am ragor o wybodaeth a manylion gan Lywodraeth y DU, ac, er tegwch, os yw'r arian i gael ei ddarparu'n effeithiol, yna mae'n amlwg bod cydweithio'n hanfodol. Er fy mod yn sylweddoli bod Ysgrifennydd Gwladol tai, cymunedau a llywodraeth leol newydd wedi'i benodi i oruchwylio'r cyllid hwn, mae cymunedau lleol ledled Cymru yn dal i aros am wybodaeth hanfodol am eu ceisiadau, ac mae'n hanfodol bod y wybodaeth honno ar gael. Nawr, mae'r Gweinidog wedi ei gwneud yn glir heddiw ei fod wedi ysgrifennu at yr Ysgrifennydd Gwladol newydd i ddweud ei fod yn agored i ymgysylltu ystyrlon. Fodd bynnag, o ystyried naws ei ddatganiad, efallai y gall gadarnhau a yw wedi gofyn am gyfarfod brys fel y gall wneud y pwyntiau hyn yn uniongyrchol i'r Ysgrifennydd Gwladol. Dirprwy Lywydd, mae pob un ohonom am weld y cyllid hwn yn cyrraedd cymunedau yng Nghymru ac yn gwneud gwahaniaeth mawr. Wrth ei wraidd, mae'r gronfa adnewyddu cymunedol yn grymuso cymunedau lleol drwy roi rôl uniongyrchol i awdurdodau lleol wrth gyflawni'r buddsoddiad hwnnw. Rydym newydd weld pa mor gadarn y mae ein hawdurdodau lleol wedi bod yn ystod y pandemig, ac rwy'n credu eu bod mewn sefyllfa berffaith i gyflawni'r buddsoddiad hwn. Mae datganoli'r arian hwn i awdurdodau lleol yn rhywbeth y dylai Llywodraeth Cymru fod yn ei gefnogi. Ac eto, mae'r datganiad heddiw'n dangos eto fod Llywodraeth Cymru wedi defnyddio'r agenda codi'r gwastad i barhau gyda gwrthdaro cyfansoddiadol â chymheiriaid yn San Steffan. Ac felly, hoffwn atgoffa'r Gweinidog bod dwy Lywodraeth yn gwasanaethu pobl Cymru, nid un, ac ni fu erioed yn rhan o'r setliad datganoli y dylai llywodraeth leol yng Nghymru ddod yn faes na ddylai Llywodraeth y DU fentro iddo. Yn wir, yn hytrach na'r rhethreg 'beio San Steffan' arferol, efallai y gallai'r Gweinidog ddweud wrthym pa gamau ymgysylltu a chefnogi mae Llywodraeth Cymru wedi'u cynnig i awdurdodau lleol i'w cefnogi drwy'r broses hon. Nawr, mae'r Gweinidog wedi dweud dro ar ôl tro, os yw Llywodraeth y DU o ddifrif ynghylch ffyniant yma yng Nghymru yn y dyfodol, fod yn rhaid iddi roi cyfran deg o wariant y DU i Gymru, ac ailadroddodd y sylwadau hynny eto heddiw. Wel, mae Llywodraeth y DU wedi ei gwneud yn glir iawn na fydd Cymru ar ei cholled drwy'r gronfa ffyniant a rennir, a bydd proffil y gwariant yn cael ei nodi yn adolygiad nesaf gwariant y DU, a ddisgwylir yr hydref hwn. Yn y cyfamser, mae cyfleoedd yma i Lywodraeth Cymru gefnogi Llywodraeth y DU drwy annog y defnydd parhaus o brofiad, ac yn wir arbenigedd, sydd wedi'i adeiladu yn ystod degawdau o ddarparu arian yr UE yma yng Nghymru. Felly, byddwn yn ddiolchgar pe gallai'r Gweinidog ddweud wrthym beth mae ef a'i swyddogion yn ei wneud i hybu'r arbenigedd hwnnw a sicrhau ei fod yn cael ei gadw o dan y ffrydiau ariannu newydd hyn. Nawr, rwy'n credu ei bod yn deg dweud y bydd y gronfa adnewyddu cymunedol a'r gronfa ffyniant a rennir ehangach yn cael ei barnu ar eu canlyniadau, ac mae'n ddyddiau cynnar iawn i ffurfio unrhyw asesiad difrifol, ond mae'n rhaid i ni edrych ar ble mae cyfleoedd i ymgysylltu'n adeiladol ar yr agenda hon, yn hytrach na threulio amser ac ymdrech yn sgorio pwyntiau yn wleidyddol. Gallai Llywodraeth Cymru fod yn defnyddio ei hamser i ddweud wrthym beth yw ei chynlluniau ei hun ar gyfer cefnogi adnewyddu cymunedol a sicrhau ffyniant economaidd, ond yn hytrach rydym yn cael pregeth arall yn erbyn San Steffan. Mae'r Ffederasiwn Busnesau Bach yn iawn i ddweud na ddylai hyn atal Llywodraeth Cymru rhag amlinellu ei strategaeth datblygu economaidd ar gyfer y dyfodol yn fanwl, gan gynnwys lle mae cymorth busnes yn rhan ohono ac yn cyd-fynd â'i gweledigaeth, ei gwerthoedd a'i hegwyddorion. Felly, rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn manteisio ar y cyfle heddiw i ddweud wrthym beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i ailadeiladu economi Cymru, yr hyn sy'n cael ei wneud i sbarduno arloesedd, creu swyddi a sbarduno newid economaidd parhaol. Mae'r datganiad heddiw hefyd yn cyfeirio at alwadau'r Ffederasiwn Busnesau Bach, ac un o'r rheini yw i Lywodraeth Cymru ddefnyddio'r cyfle hwn i amlinellu ei gweledigaeth drwy Fil datblygu economaidd. Fel maen nhw'n ei awgrymu, byddai hyn hefyd yn gosod y paramedrau a'r egwyddorion sy'n sail i'w holl sefydliadau, cylchoedd gwaith a nodau, a'i dull o ymdrin â chymorth busnes a'i nodau. Wrth gwrs, mae'n hanfodol bod Busnes Cymru yn cael ei ddiogelu o dan y gronfa ffyniant a rennir, o leiaf ar ei lefelau presennol, a bod sefydlogrwydd ariannu tymor hirach i Fanc Datblygu Cymru. Byddwn yn ddiolchgar pe gallai'r Gweinidog gadarnhau a fydd yn cyflwyno Bil datblygu economaidd, pa drafodaethau mewnol sy'n cael eu cynnal i drafod dyfodol Busnes Cymru, a pha gamau mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i gefnogi Banc Datblygu Cymru yn y tymor hirach. Wrth gloi, Dirprwy Lywydd, rwy'n derbyn bod rhai pryderon cyfiawn yn natganiad y Gweinidog heddiw, ac rwy'n gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru yn pwyso am ymgysylltu ystyrlon fel y gellir darparu'r arian hwn mor effeithiol â phosibl i ni yma yng Nghymru.