techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: We know what those - .
Welsh: Gwyddom beth - .
English: Well, yes, you've been inviting - .
Welsh: Wel, ie, rydych chi wedi bod yn gwahodd - .
English: Is that a 'yes' or a - ?
Welsh: Ai 'ie' neu - ?
English: I think - . You've invited him. He's on his feet, so - .
Welsh: Rwy'n credu - . Rydych chi wedi ei wahodd. Mae ar ei draed, felly - .
English: Only because I was invited. I quoted exactly what this section of the manifesto states. Have you read it?
Welsh: Oherwydd imi gael fy ngwahodd, dyna'r unig reswm. Dyfynnais yn union beth y mae'r adran hon yn y maniffesto yn ei ddatgan. A ydych chi wedi'i ddarllen?
English: Yes, actually, the part of the manifesto that may impact directly on Wales, I have, the problem being that I simply don't believe it, and I'm not sure - [ Interruption.] I am not sure, because, when Conservative colleagues here get on their feet and bluster at length, I am always left with the Shakespearian quote, 'Me thinks, my lord, he doth protest too much', in my head, because I think there are elements that you may be as concerned about as I am. I'll bring my remarks to a close by saying this: I think there is consensus on the Labour and Plaid Cymru benches that this is a serious issue. Clearly, that's the way the Government has chosen to amend this motion. What I cannot understand is why, if the Government does believe it's a serious issue, they are not prepared to actually support doing something practical about it, because, if the Counsel General is going to ask me to believe that any Conservative Government is going to treat any Welsh Government respectfully around these issues, then I'm afraid he's another one who's heading for cloud-cuckoo-land.
Welsh: Do, fe wnes, y rhan o'r maniffesto a allai effeithio'n uniongyrchol ar Gymru, a'r broblem yw nad wyf yn ei gredu, ac nid wyf yn siŵr - [ T orri ar draws.] Nid wyf yn siŵr, oherwydd pan fydd cyd-Aelodau Ceidwadol yma'n codi ar eu traed ac yn malu awyr yn hir, daw'r dyfyniad Shakespearaidd i'r meddwl bob amser, 'Me thinks, my lord, he doth protest too much', oherwydd credaf fod yna elfennau y gallech fod lawn mor bryderus â minnau yn eu cylch. Rwyf am ddod â fy sylwadau i ben drwy ddweud hyn: credaf fod consensws ar feinciau'r Blaid Lafur a Phlaid Cymru fod hwn yn fater difrifol. Yn amlwg, dyna'r ffordd y mae'r Llywodraeth wedi dewis diwygio'r cynnig hwn. Os yw'r Llywodraeth yn credu ei fod yn fater difrifol, yr hyn na allaf ei ddeall yw pam nad yw'n barod i gefnogi gwneud rhywbeth ymarferol yn ei gylch, oherwydd, os yw'r Cwnsler Cyffredinol yn mynd i ofyn imi gredu bod unrhyw Lywodraeth Geidwadol yn mynd i drin unrhyw Lywodraeth Cymru â pharch yn y materion hyn, mae arnaf ofn ei fod yn un arall sydd â'i ben yn y cymylau.
English: Thank you, Rhun. Would you agree that we had a trade agreement with the United States long before we went into the EU and that there was an opportunity all along, from 1948 when we had the NHS, right up to 1975 when we went into the EU, for the United States pharmaceutical industry and all the other industries to have done exactly what you're saying to the NHS at that time?
Welsh: Diolch, Rhun. A fyddech yn cytuno bod gennym gytundeb masnach gyda'r Unol Daleithiau ymhell cyn inni ymuno â'r UE a bod cyfle ar hyd yr amser, o 1948 pan gawsom y GIG, hyd at 1975 pan aethom i mewn i'r UE, i ddiwydiant fferyllol yr Unol Daleithiau a'r holl ddiwydiannau eraill fod wedi gwneud yn union beth rydych chi'n ei ddweud i'r GIG bryd hynny?
English: I congratulate Plaid on tabling this debate and a relatively lengthy motion. It would be a challenge to respond to every point in it, but generally, I don't know whether Plaid have put this motion because it's a cynical effort to exploit the NHS and scares of a US trade deal in advance of the election, or whether it's because of genuine, albeit misconceived, concern about how the health market and regulation operates in the United States. I agree with point 1 (a) of their motion about leaving the EU on 31 January 2020, and I think points 1 (c) and (d) are factual. But point 1 (b) and I think the references at 2 (b) and (c) to their beliefs I think I will address in combination. They refer to the marketisation of patents. Patents are issued by Governments or their patent offices and are enforced through the courts. Someone who has a patent can buy or sell that patent, but I don't think either of those are going to be influenced by any trade negotiation. The references - I think broadly they have a number of fears. One, and I think it's been suggested this isn't really held, is that the NHS is just going to be sold to US providers. The NHS costs about £140 billion a year across the UK, and it doesn't take in, generally, revenue, hence it's not attractive for a private provider to come and seek to buy it. Clearly there are other issues, which I'll turn to, but I'll take the intervention from Rhun.
Welsh: Rwy'n llongyfarch Plaid Cymru am gyflwyno'r ddadl hon a chynnig eithaf hirfaith. Byddai'n her i ymateb i bob pwynt ynddo, ond yn gyffredinol, nid wyf yn gwybod a yw Plaid Cymru wedi cyflwyno'r cynnig hwn oherwydd ei fod yn ymdrech sinigaidd i fanteisio ar y GIG a chodi bwganod am gytundeb masnach â'r Unol Daleithiau cyn yr etholiad, neu a yw'n deillio o bryder gwirioneddol, er yn gyfeiliornus, ynglŷn â'r ffordd y mae'r farchnad iechyd a rheoleiddio yn gweithredu yn yr Unol Daleithiau. Rwy'n cytuno â phwynt 1 (a) eu cynnig ynglŷn â gadael yr UE ar 31 Ionawr 2020, ac rwy'n credu bod pwyntiau 1 (c) a (d) yn ffeithiol. Ond rwy'n credu fy mod am fynd i'r afael â phwynt 1 (b) a'r cyfeiriadau yn 2 (b) ac (c) at eu credoau yn gyfunol. Maent yn cyfeirio at farchnadeiddio patentau. Caiff patentau eu cyhoeddi gan Lywodraethau neu eu swyddfeydd patentau a chânt eu gorfodi drwy'r llysoedd. Gall rhywun sydd â phatent brynu neu werthu'r patent hwnnw, ond ni chredaf y bydd unrhyw negodiadau masnach yn dylanwadu ar brynu na gwerthu patentau. Y cyfeiriadau - credaf yn fras eu bod yn creu nifer o ofnau. Un, ac rwy'n credu bod awgrym wedi'i wneud nad ydynt yn credu hyn mewn gwirionedd, yw fod y GIG yn mynd i gael ei werthu i ddarparwyr o'r Unol Daleithiau. Mae'r GIG yn costio tua £140 biliwn y flwyddyn ledled y DU, ac at ei gilydd nid yw'n derbyn refeniw, felly nid yw'n ddeniadol i ddarparwr preifat geisio ei brynu. Yn amlwg, mae yna faterion eraill y byddaf yn troi atynt, ond fe dderbyniaf yr ymyriad gan Rhun.
English: Just very briefly, as I said in my contribution earlier, it's not a matter of the NHS being sold off as one unit; it's the private sector having an ever-larger foothold within the NHS, and profiting from the NHS.
Welsh: Yn fyr iawn, fel y dywedais yn fy nghyfraniad yn gynharach, nid yw'n fater o werthu'r GIG fel un uned; mae'n ymwneud â'r sector preifat yn cael troedle mwy a mwy o fewn y GIG, ac yn elwa o'r GIG.
English: Thank you. With regard to the 460-page document that we're referring to in terms of that potential for trade, and we've talked marginally about diagnostics, what do you feel that document was all about? How would you paraphrase that very intricate document, which we now know is in the public domain for anybody to pick up and look at?
Welsh: Diolch. Mewn perthynas â'r ddogfen 460 tudalen rydym yn cyfeirio ati ar y potensial ar gyfer masnach, ac rydym wedi siarad ychydig bach am ddiagnosteg, beth oedd diben y ddogfen honno yn eich tyb chi? Sut y byddech yn aralleirio'r ddogfen astrus honno, y gwyddom bellach ei bod ar gael yn gyhoeddus i unrhyw un ei chodi ac edrych arni?
English: Is your priority protecting the union or the NHS?
Welsh: Ai eich blaenoriaeth yw diogelu'r undeb neu'r GIG?
English: Our priority is protecting both the union and the NHS, and the best way of doing that is to elect a Labour Government to Westminster after this election. Our priority is to continue, in fact, pressing the UK Government for the Welsh Government to be fully involved at all stages of the process of international negotiations on devolved matters, and also to have a say in matters that impact on devolved responsibilities.
Welsh: Ein blaenoriaeth yw diogelu'r undeb a'r GIG, a'r ffordd orau o wneud hynny yw ethol Llywodraeth Lafur i San Steffan ar ôl yr etholiad hwn. Ein blaenoriaeth yw parhau, mewn gwirionedd, i bwyso ar Lywodraeth y DU i adael i Lywodraeth Cymru gymryd rhan lawn ar bob cam o'r broses negodi ryngwladol ar faterion datganoledig, a hefyd i gael llais mewn materion sy'n effeithio ar gyfrifoldebau datganoledig.
English: There is a really interesting example that's already come up on the committee, so ably chaired by David Rees, which is the negotiation, or the re-negotiation, of the UK-Korea trade deal, compared to the previous EU-Korea trade deal. In the EU trade deals, it has become common practice to put as part of the legally binding agreement human rights. It is common practice. In the UK-Korea agreement, it has been downgraded to a part of the written protocol that accompanies it. Now, on that basis, it is imperative that we do actually engage on devolved issues, which include well-being and future generations policy frameworks, so we can tell UK Ministers on no account do they downgrade human rights obligations when this could beggar people on the far side of the world when we are taking products and services from them.
Welsh: Mae enghraifft ddiddorol iawn sydd eisoes wedi dod i sylw'r pwyllgor, dan gadeiryddiaeth alluog David Rees, sef negodi, neu ail-negodi, cytundeb masnach rhwng y DU a Korea, o'i gymharu â'r cytundeb masnach blaenorol rhwng yr UE a Korea. Yng nghytundebau masnach yr UE, mae wedi dod yn arfer cyffredin i roi hawliau dynol yn rhan o'r cytundeb cyfreithiol rwymol. Mae'n arfer cyffredin. Yn y cytundeb rhwng y DU a Korea, mae wedi cael ei israddio i ran o'r protocol ysgrifenedig sy'n dod gydag ef. Nawr, ar y sail honno, mae'n hanfodol ein bod yn ymgysylltu ar faterion a ddatganolwyd, sy'n cynnwys fframweithiau polisi llesiant cenedlaethau'r dyfodol, fel y gallwn ddweud wrth Weinidogion y DU nad ydynt i israddio rhwymedigaethau hawliau dynol ar unrhyw gyfrif pan allai hynny wneud pobl ym mhen draw'r byd yn dlotach pan fyddwn yn cymryd cynnyrch a gwasanaethau ganddynt.
English: Yes, and it is exactly the role that we ask for, that we press for, to have an involvement in negotiations, in agreeing those mandates, and a direct role in negotiations. And the reason for that is that we can then stand up directly for Welsh interests in relation to devolved competencies. And this Senedd will have then the role of scrutinising, interrogating and ensuring that the Welsh Government is representing the interests of Wales in exactly that way. Robust arrangements for joint working and agreement between the Governments that facilitate scrutiny by all the relevant legislatures would help to ensure that situations never arise in which the UK Government could justify the use of extreme intervention powers, such as those in section 82 of the Government of Wales Act 2006. And whilst existence of those powers may be necessary in extreme cases to prevent one Government from holding the three others over a barrel, their use in any other situation would be outrageous in constitutional terms. Reform of the devolution settlement to reflect the changing context for international relations is necessary, but this is not a quick fix. We have called for a constitutional convention, and that process must address these key questions around international relations and devolution, as we have argued in detail elsewhere. Dirprwy Lywydd, I call on Members to support the Government amendment.
Welsh: Ie, a dyna'r union rôl y gofynnwn amdani, y pwyswn amdani, cael rhan mewn negodiadau, yn y broses o gytuno ar y mandadau hynny, a rôl uniongyrchol mewn negodiadau. A'r rheswm am hynny yw y gallwn sefyll yn uniongyrchol dros fuddiannau Cymru mewn perthynas â chymwyseddau datganoledig. A bydd gan y Senedd hon rôl graffu wedyn, yn cwestiynu ac yn sicrhau bod Llywodraeth Cymru yn cynrychioli buddiannau Cymru yn yr union ffordd honno. Byddai trefniadau cydweithio a chytuno cadarn rhwng y Llywodraethau sy'n hwyluso gwaith craffu gan yr holl ddeddfwrfeydd perthnasol yn helpu i sicrhau na fyddai sefyllfaoedd byth yn codi lle gallai Llywodraeth y DU gyfiawnhau defnyddio pwerau ymyrraeth eithafol, fel y rhai yn adran 82 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006. Ac er y gall fod angen y pwerau hynny mewn achosion eithafol i atal y tair Llywodraeth arall rhag bod ar drugaredd un, byddai eu defnydd mewn unrhyw sefyllfa arall yn anfad mewn termau cyfansoddiadol. Mae angen diwygio'r setliad datganoli i adlewyrchu'r newid yn y cyd-destun ar gyfer cysylltiadau rhyngwladol, ond nid ateb cyflym yw hwn. Rydym wedi galw am gonfensiwn cyfansoddiadol, ac mae'n rhaid i'r broses honno fynd i'r afael â'r cwestiynau pwysig hyn ynghylch cysylltiadau rhyngwladol a datganoli, fel rydym wedi dadlau'n fanwl mewn man arall. Ddirprwy Lywydd, galwaf ar yr Aelodau i gefnogi gwelliant y Llywodraeth.
English: Thank you, Deputy Presiding Officer, and thank you to everyone who contributed to this debate this evening. Thank you to David Rees for his contribution, in which he agreed with a part of our motion at least. I agree with what David says about the threat to the NHS. Clearly we in Plaid Cymru wouldn't only want a veto, and that's why it's only one of the things that we propose in our motion today. But I agree with David's analysis in terms of the Conservative amendment, because Westminster will never put us first. Helen Mary Jones explained what the impact of deregulation would be on patient safety, and I'm sure that many who are listening would agree that we need to prevent such a situation from arising. As she said, the NICE regime is there to safeguard people and I'm pleased that Mark Reckless at least agrees with the evidence about the opioids. Rhun's contribution was also very valuable as he explained what the impact of the increase in prices for drugs would be, which the United States wants, and the impact that would have on the budget of our NHS. Thanks to Dai Lloyd for bringing the front-line perspective and for his passionate speech.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Wel, diolch i bawb wnaeth gyfrannu i'r ddadl yma heno. Diolch i David Rees am ei gyfraniad, oedd yn cytuno gyda rhan o'n cynnig ni o leiaf. Rwy'n cytuno â beth mae David yn ei ddweud am y bygythiad i'r NHS. Yn amlwg, buasem ni ddim, ym Mhlaid Cymru, dim ond eisiau feto, a dyna pam mae e ddim ond yn un o'r pethau dŷn ni'n ei gynnig yn ein cynnig ni heddiw. Ond rwy'n cytuno gyda analysis David o ran gwelliant y Ceidwadwyr, oherwydd bydd San Steffan byth yn ein rhoi ni yn gyntaf. Fe wnaeth Helen Mary Jones esbonio beth fyddai effaith dadreoleiddio ar ddiogelwch cleifion, ac rwy'n siŵr y bydd llawer oedd yn gwrando yn cytuno bod yn rhaid inni atal sefyllfa o'r fath rhag codi. Fel dywedodd hi, mae'r system NICE yno er mwyn diogelu pobl. Rwy'n falch bod Mark Reckless o leiaf yn cytuno â'r dystiolaeth am yr opioids. Roedd cyfraniad Rhun hefyd yn werthfawr dros ben wrth iddo esbonio beth fyddai effaith y cynnydd mewn prisiau ar gyffuriau mae'r Unol Daleithiau ei eisiau ar gyllideb ein gwasanaeth iechyd. Diolch i Dai Lloyd am ddod â phersbectif rheng flaen i'r ddadl unwaith eto ac am ei araith angerddol.
English: I will take an intervention.
Welsh: Fe wnaf dderbyn ymyriad.
English: Would you also agree that it is not just Boris Johnson? This is ideology that is prevalent throughout the Cabinet, and if you look at Dominic Raab's words in the book that he published not so long ago, it's exactly the same philosophy that they do wish to sell off parts, slowly or quickly, to the US of our NHS.
Welsh: A gytunech hefyd nad Boris Johnson yn unig yw hyn? Ideoleg yw hon sy'n gyffredin ym mhob rhan o'r Cabinet, ac os edrychwch ar eiriau Dominic Raab yn y llyfr a gyhoeddodd heb fod mor bell yn ôl â hynny, yr un athroniaeth yn union yw hi eu bod am werthu rhannau, yn araf neu'n gyflym, o'n GIG i'r UDA.
English: Thank you. The proposal is to agree the motion without amendment. Does any Member object? [ Objection.] Therefore, we defer voting until voting time.
Welsh: Diolch. Y cwestiwn yw a ddylid derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [ Gwrthwynebiad.] Felly, gohiriwn y pleidleisio tan y cyfnod pleidleisio.
English: We are now on voting time. Unless three Members wish for the bell to be rung, I intend to go to the vote. No? Right. Okay. So, the vote today, then, is on the Plaid Cymru debate, Brexit and future trade, and I call for a vote on the motion tabled in the name of Rhun ap Iorwerth. If the proposal is not agreed, we'll vote on the amendments tabled to the motion. Open the vote. Close the vote. For the motion seven, no abstentions, 37 against. Therefore, the motion is not agreed and we move to vote on the amendments.
Welsh: Rydym wedi cyrraedd y cyfnod pleidleisio yn awr. Oni bai fod tri Aelod yn dymuno i'r gloch gael ei chanu, rwy'n bwriadu symud ymlaen at y bleidlais. Na? O'r gorau. Iawn. Felly, mae'r bleidlais heddiw ar ddadl Plaid Cymru, Brexit a masnach yn y dyfodol, a galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Os gwrthodir y cynnig, byddwn yn pleidleisio ar y gwelliannau a gyflwynwyd i'r cynnig. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y cynnig saith, neb yn ymatal, 37 yn erbyn. Felly, gwrthodwyd y cynnig a symudwn ymlaen i bleidleisio ar y gwelliannau.
English: If amendment 1 is agreed, amendment 2 will be deselected. So, I call for a vote on amendment 1, tabled in the name of Darren Millar. Open the vote. Close the vote. For the amendment 11, no abstentions, 33 against. Therefore, amendment 1 is not agreed.
Welsh: Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliant 2 ei ddad-ddethol. Felly, galwaf am bleidlais ar welliant 1, a gyflwynwyd yn enw Darren Millar. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y gwelliant 11, neb yn ymatal, 33 yn erbyn. Felly, gwrthodwyd gwelliant 1.
English: I now call for a vote on amendment 2, tabled in the name of Rebecca Evans. Open the vote. Close the vote. For amendment 2, 26, three abstentions, 15 against. Therefore, amendment 2 is agreed.
Welsh: Galwaf yn awr am bleidlais ar welliant 2, a gyflwynwyd yn enw Rebecca Evans. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid gwelliant 2, 26, tri yn ymatal, 15 yn erbyn. Felly, derbynnir gwelliant 2.
English: Open the vote. Close the vote. For the motion 26, seven abstentions, 11 against. Therefore, the motion as amended is agreed.
Welsh: Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y cynnig 26, saith yn ymatal, 11 yn erbyn. Felly, derbynnir y cynnig fel y'i diwygiwyd.
English: As no short debate item has been tabled, that brings today's proceedings to a close. Thank you.
Welsh: Gan na chyflwynwyd eitem ar gyfer y ddadl fer, daw hynny â thrafodion heddiw i ben. Diolch.
English: The first item on our agenda this afternoon is questions to the First Minister, and the first question is from Caroline Jones.
Welsh: Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni y prynhawn yma yw'r cwestiynau i'r Prif Weinidog, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Caroline Jones.
English: I thank the Member for that question. The Welsh Government supports a wide range of measures to protect and enhance biodiversity in South Wales West. To provide just one example, at Kenfig burrows, we are investing £428,000 to restore complex sand-dune ecosystems, supporting scarce and specialised species, such as orchids and song birds.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi amrywiaeth eang o fesurau i ddiogelu a gwella bioamrywiaeth yng Ngorllewin De Cymru. I roi un enghraifft yn unig, yn nhyllau turio Cynffig, rydym ni'n buddsoddi £428,000 i adfer ecosystemau cymhleth o dwyni tywod, gan gynnal rhywogaethau prin ac arbenigol, fel tegeirian ac adar cân.
English: Thank you, First Minister. With my region home to one of the last remaining colonies of the fen raft spider, and as the species champion for this rarest of British spiders, I take a keen interest in preserving the biodiversity of South Wales West. My region is also home to one of the greatest example of sand-dune habitat in Europe - the Kenfig national nature reserve, as you've just mentioned. First Minister, in just a few short months, these 1,300 acres of managed coastal sand-dunes and wetlands will be potentially left without any management. Bridgend council walks away from running the nature reserve on New Year's Eve and a lease for its future management is yet to be signed. It is vital that the Kenfig national nature reserve is properly managed going forward in order to protect this vital part of our natural heritage and an important part of the nation's biodiversity. First Minister, please can you update us on progress being made by Natural Resources Wales to take on the long-term lease for the nature reserve and the steps they will take to protect the many rare species of plants and animals that call it home?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Gan fod fy rhanbarth i yn gartref i un o'r cytrefi olaf sy'n weddill o'r pryf cop fen raft, ac fel yr hyrwyddwr rhywogaeth dros y pryf cop prinnaf hwn ym Mhrydain, mae gen i ddiddordeb brwd mewn cynnal bioamrywiaeth Gorllewin De Cymru. Mae fy rhanbarth i hefyd yn gartref i un o'r enghreifftiau gorau o gynefin twyni tywod yn Ewrop - gwarchodfa natur genedlaethol Cynffig, fel yr ydych chi newydd grybwyll. Prif Weinidog, mewn dim ond ychydig fisoedd, bydd y 1,300 erw hyn o dwyni tywod a gwlyptiroedd arfordirol a reolir o bosibl yn cael eu gadael heb unrhyw reolaeth. Mae cyngor Pen-y-bont ar Ogwr yn rhoi'r gorau i redeg y warchodfa natur ar Nos Calan ac nid oes prydles ar gyfer ei rheoli yn y dyfodol wedi ei llofnodi eto. Mae'n hanfodol bod gwarchodfa natur genedlaethol Cynffig yn cael ei rheoli'n briodol yn y dyfodol er mwyn diogelu'r rhan hanfodol hon o'n treftadaeth naturiol a rhan bwysig o fioamrywiaeth y genedl. Prif Weinidog, a allwch chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni am y cynnydd sy'n cael ei wneud gan Cyfoeth Naturiol Cymru i ymgymryd â'r brydles hirdymor ar gyfer y warchodfa natur a'r camau y byddan nhw yn eu cymryd i ddiogelu'r nifer fawr o rywogaethau prin o blanhigion ac anifeiliaid sy'n ei galw'n gartref?