English: Thank you very much, Llywydd, and I'm very pleased to open this debate on unadopted roads. Following my election to Swansea County Council in 1998, one of the first pieces of casework I received involved an unadopted road in Waunarlwydd. The road in question was full of potholes and uneven, it posed a risk to the health and safety of its users, and, ultimately, it detracted from the local area's beauty. The road had been unadopted for decades, and walkers and vehicles would have a hard time traversing it. The local residents and visitors were entirely fed up. Twenty years later, the road remains unadopted, and they continue to be fed up. The road in Waunarlwydd, of course, is not an isolated case. Throughout Wales, in almost every constituency, we see example after example of these roads. Some of these roads are ancient, and who owns them is unknown. In Wales, several of these roads were developed during the nineteenth century, when land was provided for miners' cottages on coal magnates' estates. Terraced houses were often built with minimal infrastructure. With the nationalisation of the industry, some of these houses were sold to the National Coal Board, but what happened to the land between them wasn't clear. When the coal industry was decimated in the 1980s, the issue of who owned the land became even less clear. Often without any street lighting, without drainage and without a proper surface, these roads become inaccessible to older residents, especially at night and in the winter months. They are also unsuitable for children in our most disadvantaged communities - they are no place for a bike or skateboard, nor are they safe places to kick a ball. In addition, these roads can also be wholly unsuitable for the emergency services, such as ambulances or fire engines, and can create additional pressures as these services attempt to respond to an emergency. Due to their poor condition, they're often the cause of a significant amount of letters, e-mails and telephone conversations between residents and county councils across Wales, often going round and round in circles, with the problems persisting.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd, ac rydw i'n falch o agor y ddadl yma ar ffyrdd sydd heb eu mabwysiadu. Nawr, yn dilyn fy etholiad i Gyngor Sir Abertawe yn 1998, un o'r darnau cyntaf o waith achos y gwnes i eu derbyn oedd un yn ymwneud â heol oedd heb ei mabwysiadu, ym mhentref Waunarlwydd. Roedd y ffordd dan sylw yn llawn tyllau, yn anwastad, yn peri risg iechyd a diogelwch i'r rheini a oedd yn ei defnyddio, ac, yn y pen draw, yn tynnu oddi wrth harddwch yr ardal leol. Roedd y ffordd heb ei mabwysiadu ers degawdau, a byddai cerddwyr a cherbydau yn wynebu amser anodd wrth iddynt geisio symud ar ei hyd. Roedd y trigolion lleol ac ymwelwyr yn gwbl anfodlon, ac, 20 mlynedd yn ddiweddarach, mae'r ffordd yn parhau heb ei mabwysiadu, ac maent yn parhau i fod yn anfodlon. Nid yw'r ffordd yn Waunarlwydd, wrth gwrs, yn enghraifft unigryw. Trwy Gymru gyfan, ym mhob etholaeth, gwelwn enghraifft ar ôl enghraifft o'r ffyrdd hyn. Mae rhai o'r ffyrdd hyn yn hynafol, ac mae perchnogaeth o'r ffyrdd hŷn yn aml yn anhysbys. Yng Nghymru, gwelwyd llawer o'r ffyrdd yma yn cael eu datblygu ar ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, pan ddarparwyd tir ar gyfer bythynnod glowyr o ystadau'r aristocratiaeth glo. Tai teras a adeiladwyd yn aml, gyda'r seilwaith lleiaf posib. Gyda gwladoli'r diwydiant, gwerthwyd rhai tai i'r Bwrdd Glo Cenedlaethol, ond nid oedd yr hyn a ddigwyddodd i'r tir rhyngddynt yn glir. Pan ddinistriwyd y diwydiant glo yn y 1980au, daeth y materion perchnogaeth tir yma hyd yn oed yn fwy aneglur. Yn aml heb unrhyw oleuadau stryd, dim draeniad a dim wyneb ar y ffordd, mae'r ffyrdd hyn yn troi'n ardaloedd anhygyrch i drigolion oedrannus, yn enwedig yn ystod y nosweithiau a misoedd y gaeaf. Maen nhw hefyd yn anaddas ar gyfer plant yn ein cymunedau mwyaf difreintiedig - ddim yn lle ar gyfer beic neu fwrdd sglefrio, neu'n lle diogel i gicio pêl. Yn ychwanegol i hyn, mae'r ffyrdd hyn hefyd yn gallu bod yn hollol anaddas ar gyfer cerbydau'r gwasanaethau brys, fel ambiwlans neu injan dân, ac yn gallu creu straen ychwanegol wrth i'r gwasanaethau brys drial ymateb i argyfwng. Oherwydd eu cyflwr gwael, maent yn aml yn arwain at lefelau sylweddol o lythyrau, negeseuon e-bost a chysylltiadau ffôn rhwng trigolion a chynghorau sir ledled Cymru, yn aml yn mynd rownd mewn cylchoedd, a'r problemau yn parhau.