English: I just wanted to speak very briefly, if I can, in this important debate. Can I welcome the fact that the Welsh Government brought back a Bill without any proposals for significant restrictions on e-cigarettes? We know that we've had some success in bringing down smoking rates here in Wales in recent years, and that's gone hand in hand with people choosing to have an e-cigarette rather than smoking tobacco, which is obviously much more beneficial to their health. Can I also put on record how much I wholeheartedly agree with Jenny Rathbone, who made a powerful case, I thought, for minimum alcohol pricing here in Wales? I can remember, when I first took on the shadow health brief a number of years back, having a conversation with Alcohol Concern Cymru about this. I was very resistant at all to having any sort of minimum alcohol pricing, but when I looked at the statistics, they were very stark indeed in terms of the significant affordability of alcohol compared to the situation back in the 1970s and 1980s from when the price of alcohol, in relative terms, has gone down significantly as a proportion of people's income. I think that it is time that we stepped up to the plate and brought forward some proposals on minimum alcohol pricing in order to deal with the harms that alcohol is causing society and the significant costs that alcohol is putting on taxpayers in terms of mopping up the cost of treating alcohol-related diseases, and the crime consequences, of course, of alcohol, which Jenny didn't actually touch on. In terms of the smoke-free requirements, I welcome some of the extensions that have been brought forward by the Government, but the Minister will know that I have raised with her a proposal from schoolchildren in my own constituency in Ysgol Pen y Bryn in Colwyn Bay, who've actually said that one of the things that they really detest is hanging around at bus stops when people are puffing away on cigarettes. I think, particularly between the hours that children are travelling to and from school, there might be something that you could consider perhaps around restricting smoking at bus stops, because it is a place where children congregate on a regular basis. I think that your intentions are absolutely right in terms of the drive to discourage people from smoking in areas where children congregate, but that, I think, is an easy win and it's difficult to see why you haven't been able to put it on the face of the Bill at the moment. I wonder, Minister, whether you could say whether that is something that you're prepared to consider at Stage 2. Just in terms of public lavatories, obviously, one of the things that we proposed in Stage 3 when the previous Bill was up for debate in the last Assembly, was the need for not just local strategies on public conveniences, but also, of course, for a national strategy to be developed. Because the Government seems to be saying that local authorities should produce their local strategies and, if they fall short, then the electorate can dump them at the next election. That's absolutely fine for locally important toilets, but the problem is that there are some nationally strategically important toilets that are not important to local electorates. So, for example, we famously quoted, on many an occasion - and Kirsty Williams will be pleased that I'm raising this point - toilets along the A470 trunk road that are, frankly, not well used by locals, but used a lot by people who are passing through on the trunk road, or people who're vising that locality. Of course, those individuals will not have a vote locally, in Powys, to ditch the local councillors who refuse to acknowledge the importance of those conveniences. This is something that the Government, to be fair, has recognised as an issue, and that's why the Government has put funding in to maintaining some of those public toilets. Yet, there is no provision whatsoever for a public convenience strategy on a national basis in order to make sure that those gaps in provision are actually accounted for. And let me tell you, the fact that there are no public conveniences in some parts of Wales does prohibit people, particularly those with medical conditions, from being able to get out of the house and to make long-distance journeys. That, I think, is unacceptable and that's why I want to see the Bill strengthened. I wonder, Minister, whether you will consider strengthening the Bill through the provision of some sort of national strategy, an overarching strategy that looks at the provision across Wales, that the Welsh Government takes some responsibility for actually implementing.
Welsh: Roeddwn i eisiau siarad yn fyr iawn, os caf i, yn y ddadl bwysig hon. A gaf i groesawu'r ffaith bod Llywodraeth Cymru wedi dod â Bil yn ôl heb unrhyw gynigion am gyfyngiadau sylweddol ar e-sigaréts? Rydym yn gwybod ein bod wedi cael rhywfaint o lwyddiant wrth ostwng cyfraddau smygu yma yng Nghymru yn y blynyddoedd diwethaf, ac mae hynny wedi mynd law yn llaw â phobl yn dewis cael e-sigarét yn hytrach na smygu tybaco, sydd yn amlwg yn llawer mwy buddiol i'w hiechyd. A gaf i hefyd ei roi ar gofnod gymaint yr wyf yn cytuno'n llwyr â Jenny Rathbone, a wnaeth achos cryf, yn fy marn i, dros isafbris alcohol yma yng Nghymru? Gallaf gofio, pan oeddwn yn ymwneud yn gyntaf â'r briff iechyd cysgodol nifer o flynyddoedd yn ôl, imi gael sgwrs gydag Alcohol Concern Cymru am hyn. Roeddwn yn gwrthwynebu'n llwyr gael unrhyw fath o isafbris alcohol, ond pan edrychais ar yr ystadegau, roeddent yn llwm iawn o ran fforddiadwyedd sylweddol alcohol o'i gymharu â'r sefyllfa yn ôl yn y 1970au a'r 1980au. Mae pris alcohol, mewn termau cymharol, wedi gostwng yn sylweddol fel cyfran o incwm pobl. Rwy'n credu ei bod yn bryd i ni dderbyn cyfrifoldeb a chyflwyno rhai cynigion ar isafbris alcohol. Byddai hyn yn ymdrin â'r niwed y mae alcohol yn ei achosi i gymdeithas a'r costau sylweddol y mae alcohol yn eu rhoi ar drethdalwyr o ran ceisio clirio cost trin clefydau sy'n gysylltiedig ag alcohol, a chanlyniadau troseddu oherwydd alcohol, wrth gwrs, na wnaeth Jenny eu crybwyll mewn gwirionedd. O ran y gofynion di-fwg, rwy'n croesawu rhai o'r estyniadau a gyflwynwyd sydd wedi cael eu dwyn ymlaen gan y Llywodraeth, ond bydd y Gweinidog yn gwybod fy mod wedi codi gyda hi gynnig gan blant ysgol yn fy etholaeth i yn Ysgol Pen y Bryn ym Mae Colwyn, sydd mewn gwirionedd wedi dweud mai un o'r pethau y maent wir yn ei gasáu yw hongian o gwmpas mewn arosfannau bysiau pan fydd pobl yn pwffian ar sigaréts. Rwy'n meddwl, yn enwedig rhwng yr oriau y mae plant yn teithio i'r ysgol ac oddi yno, efallai y bydd rhywbeth y gallech ei ystyried o bosibl o ran cyfyngu ar smygu mewn arosfannau bysiau, gan ei fod yn fan lle mae plant yn ymgynnull yn rheolaidd. Rwy'n meddwl bod eich bwriadau yn gwbl gywir o ran yr ymgyrch i atal pobl rhag smygu mewn ardaloedd lle mae plant yn ymgynnull, ond mae hynny, rwy'n credu, yn fuddugoliaeth hawdd ac mae'n anodd gweld pam nad ydych wedi gallu ei roi ar wyneb y Bil ar hyn o bryd. Tybed, Weinidog, a allech ddweud a yw hynny'n rhywbeth yr ydych yn barod i'w ystyried yng Nghyfnod 2. O ran tai bach cyhoeddus, yn amlwg, un o'r pethau a gynigiwyd gennym yng Nghyfnod 3 pan oedd y Bil blaenorol yn cael ei drafod yn y Cynulliad diwethaf, oedd yr angen nid yn unig am strategaethau lleol ar gyfleusterau cyhoeddus, ond hefyd, wrth gwrs, am ddatblygu strategaeth genedlaethol. Ymddengys bod y Llywodraeth yn dweud y dylai awdurdodau lleol gynhyrchu eu strategaethau lleol ac, os nad ydynt yn llwyddo, yna gall yr etholwyr gael gwared arnynt yn yr etholiad nesaf. Mae hynny'n hollol iawn ar gyfer tai bach sy'n bwysig yn lleol, ond y broblem yw bod rhai tai bach sy'n bwysig yn strategol yn genedlaethol nad ydynt yn bwysig i'r etholwyr lleol. Felly, er enghraifft, cafwyd dyfyniad enwog, ar lawer achlysur - a bydd Kirsty Williams yn falch fy mod yn codi'r pwynt hwn - bod tai bach ar hyd cefnffordd yr A470 nad ydynt, a dweud y gwir, yn cael eu defnyddio yn aml gan y bobl leol, ond sy'n cael eu defnyddio lawer gan bobl sy'n pasio drwodd ar y gefnffordd, neu bobl sy'n ymweld â'r ardal honno. Wrth gwrs, ni fydd gan yr unigolion hynny bleidlais leol, ym Mhowys, i gael gwared ar y cynghorwyr lleol sy'n gwrthod cydnabod pwysigrwydd y cyfleusterau hynny. Mae hyn yn rhywbeth y mae'r Llywodraeth, i fod yn deg, wedi ei gydnabod fel problem, a dyna pam mae'r Llywodraeth wedi rhoi cyllid i gynnal a chadw rhai o'r tai bach cyhoeddus hynny. Eto i gyd, nid oes darpariaeth o gwbl ar gyfer strategaeth cyfleusterau cyhoeddus ar sail genedlaethol er mwyn gwneud yn siŵr y cyfrifir ar gyfer y bylchau hynny yn y ddarpariaeth. A gadewch i mi ddweud wrthych, mae'r ffaith nad oes unrhyw gyfleusterau cyhoeddus mewn rhai rhannau o Gymru yn gwahardd pobl, yn enwedig y rheini â chyflyrau meddygol, rhag mynd allan o'r tŷ a mynd ar deithiau hir. Mae hynny, rwy'n credu, yn annerbyniol a dyna pam rwyf am weld y Bil yn cael ei gryfhau. Tybed, Weinidog, a fyddwch yn ystyried cryfhau'r Bil drwy ddarparu rhyw fath o strategaeth genedlaethol, strategaeth gyffredinol sy'n edrych ar y ddarpariaeth ledled Cymru, y bydd Llywodraeth Cymru yn cymryd rhywfaint o gyfrifoldeb dros ei gweithredu mewn gwirionedd.