English: Llywydd, I thank Dawn Bowden for that. I heard a very informative interview that she gave at the weekend, reporting from the front line of testing in Merthyr, and I absolutely agree with her about the huge team effort there has been from the local authority, from the local health board and public health services, the assistance we've had through the armed forces. It really has been a remarkable effort, and, in these early days, it has met with a remarkable response from residents in Merthyr Tydfil as well. Llywydd, Dawn Bowden raised a number of points, first of all about workplaces and the importance of making sure that employers are aligned with all of this. There is an offer of a test for anybody who works in the county borough - whether they live elsewhere but work in Merthyr, a test is available for them. I'll be discussing this at the social partnership council, which is next due to meet on Thursday of this week. Dawn Bowden made an important point, Llywydd, about those people who are frail or vulnerable, shielding or with learning disabilities, and how we make sure that they are included in the programme. I'm pleased to say that I believe that the local authority has written out to everybody on the shielding list today offering them a home test, which means they don't need to leave home and go to a mass testing centre. So, I think that's another very strong sign of the progressive way that the testing regime is being delivered in the area, and of course, Llywydd, Dawn Bowden makes the very important point about reaching those communities where, conventionally, services struggle the most to have the impact that we want them to make. We're going to be using waste water surveillance methods in Merthyr, as they did in Liverpool - waste water surveillance, Members will recall, led by Bangor University during its creation. We will have seven different testing points in the Merthyr county borough area, and that will allow us to see that we are getting a response in different parts of the borough, and make additional efforts in places if we're not getting the response that's needed. As I know the local Member will know, it is part of the way in which the mass testing is being provided that, if someone does have a positive test, then they are being actively advised about the help that is available to them either through the self-isolation payment or through the discretionary assistance fund, where we've put £5 million more in to help in this way so that people are able to do the right thing, as they want to do, and don't find themselves with barriers in their way that we can help them to solve.
Welsh: Llywydd, diolchaf i Dawn Bowden am hynna. Clywais gyfweliad llawn gwybodaeth a roddodd hi yn ystod y penwythnos, yn adrodd o reng flaen y profion ym Merthyr, ac rwy'n cytuno'n llwyr â hi am yr ymdrech tîm enfawr a gafwyd gan yr awdurdod lleol, gan y bwrdd iechyd lleol a gwasanaethau iechyd cyhoeddus, y cymorth yr ydym ni wedi ei gael drwy'r lluoedd arfog. Bu'n ymdrech ryfeddol mewn gwirionedd, ac, yn y dyddiau cynnar hyn, mae wedi cael ymateb rhyfeddol gan drigolion Merthyr Tudful hefyd. Llywydd, cododd Dawn Bowden nifer o bwyntiau, yn gyntaf oll am weithleoedd a phwysigrwydd gwneud yn siŵr bod cyflogwyr yn cyd-fynd â hyn i gyd. Mae cynnig o brawf ar gael i unrhyw un sy'n gweithio yn y fwrdeistref sirol - pa un a ydyn nhw'n byw yn rhywle arall ond yn gweithio ym Merthyr, mae prawf ar gael iddyn nhw. Byddaf yn trafod hyn yn y cyngor partneriaeth gymdeithasol, sydd i fod i gyfarfod nesaf ddydd Iau yr wythnos hon. Gwnaeth Dawn Bowden bwynt pwysig, Llywydd, am y bobl hynny sy'n fregus neu'n agored i niwed, yn amddiffyn neu sydd ag anableddau dysgu, a sut yr ydym ni'n gwneud yn siŵr eu bod nhw'n cael eu cynnwys yn y rhaglen. Rwy'n falch o ddweud fy mod i'n credu bod yr awdurdod lleol wedi ysgrifennu at bawb ar y rhestr amddiffyn heddiw yn cynnig prawf cartref iddyn nhw, sy'n golygu nad oes angen iddyn nhw adael eu cartrefi a mynd i ganolfan profi torfol. Felly, rwy'n credu bod hynny yn arwydd cryf iawn arall o'r ffordd flaengar y mae'r drefn brofi yn cael ei darparu yn yr ardal, ac wrth gwrs, Llywydd, mae Dawn Bowden yn gwneud y pwynt pwysig iawn am gyrraedd y cymunedau hynny lle mae gwasanaethau, yn gonfensiynol, yn cael yr anhawster mwyaf i gael yr effaith yr ydym ni eisiau iddyn nhw ei chael. Rydym ni'n mynd i fod yn defnyddio dulliau gwyliadwriaeth dŵr gwastraff ym Merthyr, fel y gwnaethon nhw yn Lerpwl - gwyliadwriaeth dŵr gwastraff, y bydd yr Aelodau yn cofio, a arweiniwyd gan Brifysgol Bangor wrth ei chreu. Bydd gennym ni saith gwahanol bwynt profi yn ardal bwrdeistref sirol Merthyr, a bydd hynny yn caniatáu i ni weld ein bod ni'n cael ymateb mewn gwahanol rannau o'r fwrdeistref, ac yn gwneud ymdrechion ychwanegol mewn mannau os nad ydym ni'n cael yr ymateb sydd ei angen. Fel y gwn y bydd yr Aelod lleol yn gwybod, mae'n rhan o'r ffordd y mae'r profion torfol yn cael eu darparu, os bydd rhywun yn cael prawf cadarnhaol, yna maen nhw'n cael cyngor gweithredol am y cymorth sydd ar gael iddyn nhw naill ai drwy'r taliad hunanynysu neu drwy'r gronfa cymorth dewisol, lle'r ydym ni wedi cyfrannu £5 miliwn yn fwy i helpu yn y modd hwn fel bod pobl yn gallu gwneud y peth iawn, fel y maen nhw eisiau ei wneud, a ddim yn canfod eu hunain â rhwystrau yn eu ffordd y gallwn ni eu helpu i'w datrys.