English: As Chair of the Equality, Local Government and Communities Committee, I'd like to refer to our report on the draft budget passed last week. Within that, Llywydd, we reiterated our view that Welsh Government would benefit, Wales would benefit, from a tackling poverty strategy that provided an improved focus on those very important issues. We welcome the additional £18 million across portfolios for tackling poverty in the draft budget, addressing, for example, period poverty, the pupil deprivation grant, holiday hunger, school meals and indeed fuel poverty. But we do believe that a more coherent strategy, pulling all the Welsh Government's work on tackling poverty together, would be more effective and we believe that there should be more emphasis on tackling the root causes of poverty rather than the symptoms. Our headline recommendation in the report, Llywydd, was about the budget allocations to the housing support grant and the homelessness prevention budget line. Over the past two years, we have done a lot of work as a committee looking at rough sleeping in Wales. We've welcomed the increased activity and focus that Welsh Government has brought to this issue in recent months, and in particular, the establishment of the homelessness action group and the Government's acceptance of the group's first set of recommendations. Throughout our work it has been clear that there is a particular challenge in this area to make the shift from providing emergency reactive support while at the same time reshaping services to deliver more preventative help. There is a clear cost to delivering both types of service at the same time. As we say in our report, any increase in funding both is likely to be temporary until the preventative work starts to bear fruit and we move towards meeting the aim of making homelessness rare, brief and unrepeated. We therefore do not believe that the maintenance of the funding for both the housing support grant and the homelessness prevention budget line at the same levels as 2019-20 is sufficient - it is, in effect, a real-terms cut. While the Welsh Government told us that the increase in funding in previous years has been maintained to support its ambitions, others in the sector suggested that budget increases had been insufficient. The sector told us that despite additional funding in recent years, the increasing number and complexity of cases they are dealing with means that they are still struggling to deliver all the necessary support in the right place at the right time. The Welsh Government have stated that reducing homelessness is a priority. We can see this prioritisation in the policy choices being made, but we do not believe that we are seeing it sufficiently within the 2020-21 budget allocations. The release of the figures from the annual rough-sleeper count today show an increase in the numbers sleeping rough, and we believe that this illustrates the need to tackle this issue now. We acknowledge that the count itself has its limitations, but we still believe it underlines the importance of ensuring that there is sufficient funding to address this problem. Protecting the budget is not enough; it needs to be increased. We are therefore calling on Welsh Government to increase the allocation of funding within the 2020-21 budget for housing support and homelessness prevention. The human cost as well as the financial cost to public services of homelessness is too high not to do this. Diolch yn fawr.
Welsh: Fel Cadeirydd y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau, hoffwn gyfeirio at ein hadroddiad ar y gyllideb ddrafft a basiwyd yr wythnos diwethaf. Yn hwnnw, Llywydd, fe wnaethom ailadrodd ein barn y byddai Llywodraeth Cymru ar ei hennill, y byddai Cymru ar ei hennill o gael strategaeth trechu tlodi a fyddai'n rhoi gwell pwyslais ar y materion pwysig iawn hynny. Rydym yn croesawu'r £18 miliwn ychwanegol ar draws portffolios ar gyfer trechu tlodi yn y gyllideb ddrafft, gan fynd i'r afael, er enghraifft, â thlodi mislif, y grant amddifadedd disgyblion, llwgu yn ystod y gwyliau, prydau ysgol ac yn wir tlodi tanwydd. Ond rydym yn credu y byddai strategaeth fwy cydlynol, sy'n tynnu holl waith Llywodraeth Cymru ar fynd i'r afael â thlodi at ei gilydd, yn fwy effeithiol ac rydym yn credu y dylid rhoi mwy o bwyslais ar fynd i'r afael â'r hyn sy'n achosi tlodi yn hytrach na'r symptomau. Roedd ein prif argymhelliad yn yr adroddiad, Llywydd, yn ymwneud â'r dyraniadau yn y gyllideb i'r grant cymorth tai a llinell y gyllideb ar gyfer atal digartrefedd. Yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf, rydym wedi gwneud llawer o waith fel pwyllgor yn edrych ar gysgu ar y stryd yng Nghymru. Rydym wedi croesawu'r cynnydd yn y gweithgarwch a'r pwyslais y mae Llywodraeth Cymru wedi ei roi ar y mater hwn yn ystod y misoedd diwethaf, ac yn arbennig, sefydlu'r grŵp gweithredu digartrefedd a'r ffaith fod y Llywodraeth wedi derbyn y gyfres gyntaf o argymhellion gan y grŵp. Ym mhob rhan o'n gwaith, mae wedi bod yn glir bod her arbennig yn y maes hwn i newid o ddarparu cymorth adweithiol brys wrth, ac ar yr un pryd, ail-lunio gwasanaethau i ddarparu mwy o gymorth ataliol. Mae cost amlwg i ddarparu'r ddau fath o wasanaeth ar yr un pryd. Fel y dywedwn yn ein hadroddiad, mae unrhyw gynnydd mewn cyllid yn debygol o fod dros dro tan fydd y gwaith ataliol yn dechrau dwyn ffrwyth a'n bod yn symud tuag at gyflawni'r nod o wneud digartrefedd yn brin, yn fyrhoedlog ac na fydd yn digwydd yr eildro. Felly, nid ydym yn credu bod cynnal yr arian ar gyfer y grant cynnal tai a'r llinell gyllideb atal digartrefedd ar yr un lefelau â 2019-20 yn ddigonol - mae hynny, i bob pwrpas, yn doriad mewn termau real. Er i Lywodraeth Cymru ddweud wrthym fod y cynnydd mewn cyllid yn y blynyddoedd blaenorol wedi ei gynnal i gefnogi ei huchelgeisiau, awgrymodd eraill yn y sector nad oedd y cynnydd yn y gyllideb yn ddigonol. Er gwaethaf arian ychwanegol yn ystod y blynyddoedd diwethaf, dywedodd y sector wrthym fod y nifer gynyddol o achosion y maen nhw yn ymdrin â hwy a'u cymhlethdod yn golygu eu bod yn dal i'w chael yn anodd darparu'r holl gymorth angenrheidiol yn y lle cywir ar yr adeg gywir. Mae Llywodraeth Cymru wedi datgan bod lleihau digartrefedd yn flaenoriaeth. Gallwn weld y blaenoriaethu hwn yn y dewisiadau polisi sy'n cael eu gwneud, ond nid ydym yn credu ein bod yn ei weld yn ddigonol o fewn dyraniadau cyllideb 2020-21. Mae rhyddhau'r ffigurau o'r cyfrif cysgu ar y stryd blynyddol heddiw yn dangos cynnydd yn y niferoedd sy'n cysgu ar y stryd, a chredwn fod hyn yn dangos yr angen i fynd i'r afael â'r mater hwn nawr. Rydym yn cydnabod bod cyfyngiadau i'r cyfrif ei hun, ond rydym yn dal i gredu ei fod yn tanlinellu pwysigrwydd sicrhau bod digon o arian ar gael i fynd i'r afael â'r broblem hon. Nid yw gwarchod y gyllideb yn ddigon; mae angen ei chynyddu. Felly, rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i gynyddu'r dyraniad cyllid yng nghyllideb 2020-21 ar gyfer cymorth tai ac atal digartrefedd. Mae'r gost ddynol yn ogystal â chost ariannol digartrefedd i wasanaethau cyhoeddus yn rhy uchel i beidio â gwneud hyn. Diolch yn fawr.