English: Can I first of all start off by congratulating David Rowlands on an excellent speech to open this very important debate, which summarises the situation very well indeed, and also the powerful campaign that we know has been run by the Baldwin family now for a long time because we do need change? Now, I don't know if I've mentioned before that I've been a GP in Swansea for the last 34 years, but if I haven't, I put it out there again, and obviously type 1 diabetes, especially in very young children in their diabetic ketoacidosis phase, is really a terrifying disease that I get confronted with about once every seven years on average. You've just got to think about it as a GP and just check the blood sugar with a pinprick there, because the classic 4 Ts are not always there in a very young child, in the toddler and in the baby. The situation there is that a child can just present with a chest infection when the rest of the family have got a chest infection; the child can just present with diarrhoea and vomiting when the rest of the family have diarrhoea and vomiting. What makes you check the pinprick blood sugar? Well, there's an innate sort of gut feeling and stuff. So, yes, in older children, you have the 4 Ts: the children have been drinking gallons, they have been passing urine by the gallon, they have lost weight, they are ill and tired and feel dreadful. Those are the sorts of symptoms that we need to highlight and get out there, as David has very eloquently stated, in terms of awareness raising. But in terms of the GP and the primary care response to this, we have to have pinprick glucometers on our desks, and in our medical bags when we do house calls. Because when there's an ill child, we check the blood sugar - it should be there automatically. Thinking ill child - and particularly a child who is more ill than I would think it should be with the diarrhoea and vomiting - check the blood sugar. Yes, about once every seven years, it's going to turn out to be diabetic ketoacidosis, rather than the ordinary gastroenteritis. But, as we hear, the tragic conclusions and legacy of not making that diagnosis lives with families, and the professionals concerned, forever more. So, the main thrust is to run with the recommendations from an excellent report by the Petitions Committee. Frankly, in terms of pinpricks, and we're talking resources for primary care - the Cabinet Secretary will always know that I'm banging on about the shift of the resources to primary care - this should be happening anywhere. So, I'm not going to be particularly harsh on the Cabinet Secretary this afternoon. We should be having the pinprick glucometers, the glucose testing in practice anyway. Every GP should do that as a measure of professional excellence. And we owe it to our patients, because sometimes the clinical picture is not clear-cut - you just have an ill child. And I would recommend to my GP colleagues: an ill child, you can't work out what's going on - check the blood sugar. Support the motion. Diolch yn fawr.
Welsh: A gaf fi ddechrau yn gyntaf oll drwy longyfarch David Rowlands ar araith ragorol i agor y ddadl bwysig hon, sy'n crynhoi'r sefyllfa'n dda iawn, a hefyd yr ymgyrch rymus y gwyddom iddi gael ei hymladd gan y teulu Baldwin ers amser hir bellach, oherwydd mae angen newid? Nawr, nid wyf yn gwybod a ydw i wedi sôn o'r blaen fy mod wedi bod yn feddyg teulu yn Abertawe dros y 34 o flynyddoedd diwethaf, ond os nad wyf fi, rwy'n ei ddweud eto, ac yn amlwg, mae diabetes math 1, yn enwedig mewn plant ifanc iawn mewn cetoasidosis diabetig, yn glefyd brawychus mewn gwirionedd ac rwy'n gweld achos ohono oddeutu unwaith bob saith mlynedd ar gyfartaledd. Rhaid i chi feddwl amdano fel meddyg teulu a gwirio'r siwgr yn y gwaed drwy bigiad bach yn y bys, oherwydd nid yw'r 4T clasurol bob amser yn bresennol mewn plant ifanc iawn neu mewn babanod. Y sefyllfa yno yw y gall plentyn ddod i mewn gyda haint ar ei frest pan fydd gan weddill y teulu haint ar y frest; gall y plentyn ddod ataf gyda dolur rhydd a chwydu pan fo gweddill y teulu'n dioddef o ddolur rhydd a chwydu. Beth sy'n gwneud i chi wirio'r siwgr yn y gwaed drwy brawf pigo bys? Wel, mae yna ryw deimlad greddfol yn y bol a phethau. Felly ie, mewn plant hŷn, fe welwch y 4T: mae'r plant wedi bod yn yfed galwyni, maent wedi bod yn pasio wrin wrth y galwyn, maent wedi colli pwysau, maent yn sâl ac wedi blino ac yn teimlo'n ofnadwy. Dyna'r mathau o symptomau y mae angen inni dynnu sylw atynt a'u cyhoeddi, fel y dywedodd David yn huawdl iawn, o ran codi ymwybyddiaeth. Ond o ran ymateb meddygon teulu a gofal sylfaenol i hyn, rhaid inni gael profion pigo bys i ganfod glwcos yn y gwaed ar ein desgiau, ac yn ein bagiau meddygol pan fyddwn yn galw yng nghartrefi pobl. Oherwydd pan fo plentyn yn sâl, rydym yn edrych ar siwgr yn y gwaed - dylai fod yno'n awtomatig. Wrth feddwl am blentyn sâl - ac yn enwedig plentyn sy'n fwy sâl nag y buaswn yn credu y dylai fod gyda dolur rhydd a chwydu - gwiriwch y siwgr yn y gwaed. Ydy, unwaith ym mhob saith mlynedd mae'n mynd i fod yn getoasidosis diabetig, yn hytrach na gastroenteritis cyffredin. Ond fel y clywn, mae canlyniadau trasig ac effeithiau peidio â gwneud y diagnosis yn byw gyda'r teuluoedd a'r gweithwyr proffesiynol dan sylw am byth. Felly, prif fyrdwn hyn yw y dylid dilyn argymhellion adroddiad rhagorol y Pwyllgor Deisebau. A dweud y gwir, o ran pigo bysedd, ac rydym yn siarad am adnoddau ar gyfer gofal sylfaenol - bydd Ysgrifennydd y Cabinet bob amser yn gwybod fy mod yn rhygnu ymlaen am symud adnoddau i ofal sylfaenol - dylai hyn fod yn digwydd ym mhobman. Felly, nid wyf am fod yn arbennig o lym ar Ysgrifennydd y Cabinet y prynhawn yma. Dylem fod yn cael offer profi glwcos yn y gwaed ar waith beth bynnag. Dylai pob meddyg teulu wneud hynny fel mesur o ragoriaeth broffesiynol. Ac mae'n ddyletswydd arnom i'n cleifion, oherwydd weithiau nid yw'r darlun clinigol yn hollol glir - dim ond plentyn sâl sydd gennych. A buaswn yn argymell i fy nghyd-feddygon teulu: gyda phlentyn sâl, os na allwch ddarganfod beth sydd o'i le - edrychwch ar siwgr yn y gwaed. Cefnogwch y cynnig. Diolch yn fawr.