English: Diolch, Llywydd. I'm also extremely grateful to Jack for tabling this debate today, because of course Wales can and should lead the way to promote kinder and more diverse politics. The quality of the discourse in this Chamber and elsewhere in public life of course should set the tone for public debate in Wales, and, Deputy Presiding Officer, I too think that the level of debate in the Chamber has changed significantly over the last year or so, and I regret that as well. I didn't hear the exchange between my colleague Kirsty Williams and Darren Millar earlier on, but I would like to say something that I have been very struck by here - we can often have very vigorous disagreements, vigorous debate, vigorous argument, and Darren and I have exchanged vigorous and passionate views on opposite sides of the spectrum, but what the public don't see is that, actually, we're friendly outside, that we have much more in common than that which divides us. If you wanted to do it as a percentage, we actually agree on a very large amount - we're arguing about a very small amount of difference. We're actually all here for the same reason: we're here because we want to make Wales a better place for constituents and for all of us, and we have a different route-map to get there, but we're all trying to get to the same place. So, I think what the debate does is it highlights that. So often in public life, it's regarded as a sort of adversarial thing, but we all know that, actually, much of what we do here is consensual, that we argue about small bits of factual detail and nuance, but, actually, very largely we agree. Otherwise, we wouldn't be able to get legislation through. We're often going in the same direction, but perhaps we have a slightly different route. If you want to use the Google Maps analogy: your estimated time of arrival might be two minutes slower if you go down this route, but we're trying to get to the same place. Actually, I think that's something we should talk about more. In encouraging, for example, young women to come forward into politics, it's often a surprise to them that we get on very well, that we all, across the parties, get on well outside of the Chamber, that we often have that discourse, because what they see, of course, is the vigorous debate in here. They assume that that goes out into the committees and so on, because, actually, people don't watch the committees as much. They don't see the consensual working, the hard work and the detail that goes on in them. I think, actually, we've got a duty to make sure that people do see that bit of consensual - to quote the Jo Cox quote that Darren used, we do have 'more in common than that which divides us.' It sometimes takes a horrific act like the death of the MP Jo Cox to bring forward that kind of surge of emotion. I was very struck by how, after Jo died, for a moment, the media talked about politicians as the public servants we all know they are, and this terrible dichotomy that we all have where a local politician is often very admired locally, but, actually, politicians in general are not. There was a little surge, wasn't there, of people actually understanding all of that work, and then we relapsed back into the hurly-burly of everyday life? But I think that the positive behaviour and role modelling should actually be something we celebrate, and when we do talk to the young people in our youth parliament, for example, and Jack's highlighted this, we should get them to have that kind of consensus building, because you know that we all achieve more when we build that consensus, and we're often trying to go in the same direction. I think there are several things that we need to also really consider very hard in this Chamber. There are things we could do, the Commission could do and we could all do, around things like internships - paid internships, proper internships - that encourage people who are not currently represented in the Chamber to be here. So, specific internships for people with disabilities, for example, or people from diverse communities who are not currently represented here could be offered so that we can show people that this place is a welcoming place for all of them. I recently met with a group, just like the Deputy Presiding Officer, of young people from a diverse range of ethnic minority backgrounds, and I was very struck by them saying that they had not felt welcome in the building because, when they looked through the glass walls into the building, they didn't see anybody who looked like them, and so they didn't feel it was a place for them. I was quite shocked by that. I think we need to do something about that. We need to make sure that this place is a welcoming, transparent place for all of our communities in Wales, for our young people as well as - well, for every community. That's the point. And people do look to see somebody who looks like them, to see if that place is a welcoming place for them. I personally, for example, would find it very difficult to walk into a coffee shop or a bar that didn't have anyone that looked like me in it. I think I probably wouldn't be very welcome there, and you can extrapolate that into public life. And you do see that that lack of role model really matters. In terms of things like hate crime, Jack mentioned the rise in hate crime. We are working very hard to make sure that we encourage people to come forward and report all of the crime that happens, because we know that there is under-reporting, and part of that issue is people - and we've spoken to all of our police commissioner colleagues on this as well - understanding that something will be done if they report it because, actually, there's a lot of assumption around that. The police commissioners across the party spectrum have worked very hard to ensure that, actually, something will be done if you report such a crime and that we highlight that - that this is not an acceptable way to behave in modern Wales, and we've worked very hard to do that. Similarly with our asylum and refugee plan and our nation of sanctuary plan, which we are very proud of and which we are just analysing the responses to. We want to make sure that everyone in Wales can make a proper contribution to our life, that they can use the talents that they brought with them in Wales for all of our benefit. We know that we couldn't run our national health service, we couldn't run many of our public services without the contribution of people who came here, escaping sometimes the most horrendous situations and then are able to turn themselves around and use their skills for our benefit. I'm never happier than when I see that happen, and I hope you will see the really lovely video that's available on Facebook - it comes up very often on my feed anyway - of the two young people in traditional Muslim dress in Carmarthenshire speaking Welsh over a stream. It's extremely heart-warming, and they talk about how their lives have changed since they've been in Wales in Welsh, which is just absolutely lovely. I think it's that kind of role model that we need - those young people to come forward into public life having made a life here that Jack is highlighting. So, I'm delighted that he said that. I just want to say one last thing about that. [ Interruption.] Of course, Angela.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwyf innau hefyd yn hynod o ddiolchgar i Jack am gyflwyno'r ddadl hon heddiw, oherwydd wrth gwrs, fe all ac fe ddylai Cymru arwain y ffordd yn hyrwyddo gwleidyddiaeth fwy caredig a mwy amrywiol. Wrth gwrs, dylai ansawdd y drafodaeth yn y Siambr hon ac mewn mannau eraill mewn bywyd cyhoeddus osod y cywair ar gyfer dadleuon cyhoeddus yng Nghymru, ac rwyf innau hefyd yn credu, Ddirprwy Lywydd, fod lefel y ddadl yn y Siambr wedi newid yn sylweddol dros y flwyddyn ddiwethaf, ac rwy'n gresynu at hynny. Ni chlywais y ddadl rhwng fy nghyd-Aelod Kirsty Williams a Darren Millar yn gynharach, ond hoffwn ddweud rhywbeth sydd wedi fy nharo'n fawr yma - gallwn gael anghytundeb egnïol iawn yn aml, trafodaeth fywiog, dadl fywiog, ac mae Darren a minnau wedi cyfnewid safbwyntiau egnïol ac angerddol ar wahanol ochrau'r sbectrwm, ond yr hyn nad yw'r cyhoedd yn ei weld yw ein bod yn gyfeillgar iawn tu allan mewn gwirionedd, fod gennym lawer mwy yn gyffredin na'r hyn sy'n ein rhannu. Pe baech am ei ddangos fel canran, rydym yn cytuno ar lawer iawn - rydym yn dadlau am swm bach iawn o wahaniaeth. Mae pawb ohonom yma am yr un rheswm mewn gwirionedd: mae pawb ohonom yma oherwydd ein bod am wneud Cymru yn lle gwell i etholwyr ac i bawb ohonom, ac mae gennym fap llwybr gwahanol i gyrraedd yno, ond mae pawb ohonom yn ymdrechu i gyrraedd yr un man. Felly, rwy'n credu mai'r hyn y mae'r ddadl yn ei wneud yw amlygu hynny. Mor aml mewn bywyd cyhoeddus, mae'n cael ei ystyried yn waith gwrthwynebol, ond mae pawb ohonom yn gwybod bod llawer o'r hyn a wnawn yma'n gydsyniol mewn gwirionedd, ein bod yn dadlau am ddarnau bach o fanylion ffeithiol a phwyslais gwahanol, ond mewn gwirionedd, i raddau helaeth rydym yn cytuno. Fel arall, ni fyddem yn gallu pasio deddfwriaeth. Rydym yn aml yn symud i'r un cyfeiriad, ond efallai fod gennym lwybr ychydig yn wahanol. Os ydych am ddefnyddio'r gyfatebiaeth â mapiau Google: efallai y bydd eich amser cyrraedd ddau funud yn arafach os ewch ar hyd y llwybr hwn, ond rydym yn ceisio cyrraedd yr un lle. Mewn gwirionedd, credaf fod hynny'n rhywbeth y dylem sôn mwy amdano. Er enghraifft, wrth annog menywod ifanc i ddod i mewn i wleidyddiaeth, mae'n aml yn syndod iddynt ein bod yn cyd-fynd yn dda iawn, a bod pawb ohonom ar draws y pleidiau yn cyd-fynd yn dda y tu allan i'r Siambr, fel ein bod yn aml yn cael trafodaeth, oherwydd yr hyn a welant, wrth gwrs, yw dadl fywiog i mewn yma. Maent yn rhagdybio bod hynny'n lledaenu i'r pwyllgorau ac ati, oherwydd, mewn gwirionedd, nid yw pobl yn gwylio'r pwyllgorau i'r fath raddau. Nid ydynt yn gweld y gweithio caled cydsyniol a'r gwaith manwl sy'n digwydd ynddynt. Mewn gwirionedd, rwy'n credu bod dyletswydd arnom i wneud yn siŵr fod pobl yn gweld y rhan honno o'r gwaith cydsyniol - i ddyfynnu dyfyniad Jo Cox a ddefnyddiodd Darren, mae gennym fwy yn gyffredin na'r hyn sy'n ein rhannu. Weithiau mae'n cymryd gweithred erchyll fel marwolaeth Jo Cox AS i greu ton o emosiwn o'r fath. Gwnaed argraff fawr arnaf, ar ôl i Jo farw, gan y modd y siaradai'r cyfryngau, am ennyd, am wleidyddion fel gweision cyhoeddus, fel y gwyddom sy'n wir, a'r ddeuoliaeth ofnadwy sy'n wynebu pawb ohonom lle caiff gwleidydd lleol ei edmygu'n fawr yn lleol, ond mewn gwirionedd, ni chaiff gwleidyddion yn gyffredinol eu hedmygu. Cafwyd ymchwydd bach, oni chafwyd, pan oedd pobl yn deall yr holl waith hwnnw, ac yna aethom yn ôl at y miri beunyddiol. Ond rwy'n credu y dylai'r ymddygiad cadarnhaol a modelau rôl fod yn rhywbeth rydym yn ei ddathlu mewn gwirionedd, a phan fyddwn yn siarad â'r bobl ifanc yn ein senedd ieuenctid, er enghraifft, a thynnodd Jack sylw at hyn, dylem sicrhau eu bod yn adeiladu'r math hwnnw o gonsensws, oherwydd fe wyddoch ein bod i gyd yn cyflawni mwy pan fyddwn yn adeiladu'r consensws hwnnw, ac rydym yn aml yn ceisio mynd i'r un cyfeiriad. Credaf fod yna nifer o bethau sydd angen inni eu hystyried o ddifrif yn y Siambr hon hefyd. Mae yna bethau y gallem eu gwneud, y gallai'r Comisiwn eu gwneud ac y gallai pawb ohonom eu gwneud, pethau fel interniaethau - interniaethau cyflogedig, interniaethau priodol - sy'n annog pobl nad ydynt ar hyn o bryd yn cael eu cynrychioli yn y Siambr i fod yma. Felly, gellid cynnig interniaethau penodol ar gyfer pobl ag anableddau, er enghraifft, neu bobl o gymunedau amrywiol nad ydynt yn cael eu cynrychioli yma ar hyn o bryd fel y gallwn ddangos i bobl fod y lle hwn yn lle croesawgar ar gyfer pob un ohonynt. Yn ddiweddar, fel y Dirprwy Lywydd, cyfarfûm â grŵp o bobl ifanc o ystod o gefndiroedd lleiafrifol ethnig amrywiol, a gwnaed argraff fawr arnaf gan y modd yr oeddent yn dweud nad oeddent wedi teimlo croeso yn yr adeilad oherwydd, pan wnaethant edrych drwy'r waliau gwydr i mewn i'r adeilad, nid oeddent yn gweld unrhyw un a edrychai'n debyg iddynt hwy, ac felly nid oeddent yn teimlo ei fod yn lle ar eu cyfer hwy. Cefais fy syfrdanu'n fawr gan hynny. Credaf fod angen inni wneud rhywbeth ynglŷn â hynny. Mae angen inni wneud yn siŵr fod y lle hwn yn lle croesawgar a thryloyw i'n holl gymunedau yng Nghymru, ar gyfer ein pobl ifanc yn ogystal â - wel, i bob cymuned. Dyna'r pwynt. Ac mae'r bobl yn edrych am rywun sy'n edrych yn debyg iddynt hwy, i weld a yw'r lle'n eu croesawu. Yn bersonol, er enghraifft, buaswn i'n ei chael hi'n anodd iawn cerdded i mewn i siop goffi neu far nad oedd yn cynnwys unrhyw un a edrychai'n debyg i fi. Rwy'n credu na fyddai llawer o groeso i mi yno yn ôl pob tebyg, a gallwch allosod hynny i fywyd cyhoeddus. Ac fe welwch fod diffyg modelau rôl yn wirioneddol bwysig. O ran pethau fel troseddau casineb, soniodd Jack am y cynnydd mewn troseddau casineb. Rydym yn gweithio'n galed iawn i wneud yn siŵr ein bod yn annog pobl i roi gwybod am yr holl droseddau sy'n digwydd, oherwydd gwyddom nad yw'r holl droseddau'n cael eu cofnodi, a rhan o'r broblem honno yw sicrhau bod pobl yn deall - ac rydym wedi siarad â phob un o'n cydweithwyr ymhlith comisiynwyr yr heddlu am hyn hefyd - y bydd rhywbeth yn cael ei wneud os ydynt yn rhoi gwybod am drosedd oherwydd, mewn gwirionedd, mae llawer o ragdybiaeth ynghylch hynny. Mae comisiynwyr yr heddlu ar draws y sbectrwm pleidiol wedi gweithio'n galed iawn i sicrhau y bydd rhywbeth yn cael ei wneud os ydych yn rhoi gwybod am drosedd o'r fath ac rydym yn pwysleisio hynny - nad yw hon yn ffordd dderbyniol o ymddwyn yn y Gymru fodern, ac rydym wedi gweithio'n galed iawn i wneud hynny. Yn yr un modd gyda'n cynllun ar gyfer ceiswyr lloches a ffoaduriaid a'n cynllun cenedl noddfa sy'n destun balchder i ni ac rydym wrthi'n dadansoddi ymatebion iddo. Rydym am wneud yn siŵr y gall pawb yng Nghymru wneud cyfraniad priodol i'n bywyd, y gallant ddefnyddio'r doniau sydd ganddynt yng Nghymru er lles pawb ohonom. Rydym yn gwybod na allem weithredu ein gwasanaeth iechyd gwladol, ni allem weithredu llawer o'n gwasanaethau cyhoeddus heb gyfraniad pobl a ddaeth yma, gan ddianc weithiau rhag y sefyllfaoedd mwyaf echrydus ac sydd wedyn yn gallu trawsnewid eu hunain a defnyddio'u sgiliau er ein lles. Nid wyf byth yn hapusach na phan welaf hynny'n digwydd, a gobeithio y gwelwch y fideo hyfryd iawn sydd ar gael ar Facebook - mae'n ymddangos yn aml iawn ar fy ffrwd i beth bynnag - o'r ddau berson ifanc mewn gwisg draddodiadol Fwslimaidd yn siarad Cymraeg dros nant yn sir Gaerfyrddin. Mae'n galonogol dros ben, ac maent yn siarad yn Gymraeg ynglŷn â sut y mae eu bywydau wedi newid ers iddynt ddod i Gymru, sy'n wirioneddol hyfryd. Rwy'n credu mai dyna'r math o fodel rôl sydd ei angen arnom - i'r bobl ifanc hynny ddod i mewn i fywyd cyhoeddus ar ôl gwneud bywyd yma fel y mae Jack yn ei ddweud. Felly, rwy'n falch ei fod wedi dweud hynny. Rwyf am ddweud un peth olaf ynglŷn â hynny. [ Torri ar draws.] Wrth gwrs, Angela.