techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Leaving the transition period, even with a deal, will have profound implications for businesses and communities across Wales, including Merthyr Tydfil and Rhymney. We are doing all we can as a Government to prepare, and our end-of-transition action plan sets out the issues we face and the actions we are taking to support Wales. I would encourage everyone in Wales to visit the Preparing Wales website for advice on how to prepare for the end of transition.
Welsh: Bydd gadael y cyfnod pontio, hyd yn oed gyda chytundeb, yn arwain at oblygiadau dwfn i fusnesau a chymunedau ledled Cymru, gan gynnwys Merthyr Tudful a Rhymni. Rydym yn gwneud popeth yn ein gallu fel Llywodraeth i baratoi, ac mae ein cynllun gweithredu ar gyfer diwedd y cyfnod pontio yn nodi'r materion a wynebwn a'r camau rydym yn eu cymryd i gefnogi Cymru. Byddwn yn annog pawb yng Nghymru i ymweld â gwefan Paratoi Cymru i gael cyngor ar sut i baratoi ar gyfer diwedd y cyfnod pontio.
English: Thank you for that response, Minister. And for some considerable time, we've all been awaiting the vitally important details of the Prime Minister's oven-ready deal, which of course, as we now all know, never really existed. And as has already been pointed out, we're still also waiting for details of how Wales will benefit specifically from the elusive shared prosperity fund. In my constituency, like many others in Wales, I have major employers who trade with the European Union. They depend on supplies that are from and come through the European Union into Merthyr Tydfil and Rhymney. Would you agree that as 2020 draws to a close, not only are we faced with a shambolic situation, but also a very uncertain future for many jobs in our communities, because the Prime Minister of the UK lied to the people of this country? And can you tell me what are the latest representations that the Welsh Government has made to bring pressure on the UK Government to help ensure that constituencies like mine are not left behind in this Brexit shambles?
Welsh: Diolch am yr ymateb hwnnw, Weinidog. Ac ers cryn dipyn o amser, rydym i gyd wedi bod yn aros am fanylion hanfodol bwysig cytundeb parod i'w bobi y Prif Weinidog, nad oedd yn bodoli mewn gwirionedd, fel y mae pawb ohonom yn gwybod bellach. Ac fel y nodwyd eisoes, rydym yn dal i aros am fanylion ynglŷn â sut y bydd Cymru'n elwa'n benodol o'r gronfa ffyniant gyffredin ddi-ddal. Yn fy etholaeth i, fel llawer o rai eraill yng Nghymru, mae gennyf gyflogwyr mawr sy'n masnachu gyda'r Undeb Ewropeaidd. Maent yn dibynnu ar gyflenwadau sy'n dod o'r Undeb Ewropeaidd i Ferthyr Tudful a Rhymni. Wrth i 2020 ddirwyn i ben, a fyddech yn cytuno nid yn unig ein bod yn wynebu sefyllfa draed moch, ond dyfodol ansicr iawn hefyd i lawer o swyddi yn ein cymunedau, oherwydd bod Prif Weinidog y DU wedi dweud celwydd wrth bobl y wlad hon? Ac a allwch chi ddweud wrthyf beth yw'r sylwadau diweddaraf y mae Llywodraeth Cymru wedi'u gwneud i roi pwysau ar Lywodraeth y DU i helpu i sicrhau nad yw etholaethau fel fy etholaeth i yn cael eu gadael ar ôl yn llanastr Brexit?
English: I think Dawn Bowden's question cuts to the heart of the issue here. We face today a situation, less than a month before the end of transition, where none of us in this Chamber know the basis on which we will conduct our relationships with the European Union on 1 January. I know that in her constituency and right across Wales there are businesses and organisations crying out for that certainty, and fearful of the consequence, in particular, of leaving without any sort of trading relationship. The huge disruption and economic damage that that will bring; it's hard to overestimate the risks that we'll face. There will be employers in her constituency, in mine, and in others who know already that they'll face additional costs for customs declarations, customs paperwork and new red tape, but they're waiting to find out whether they will now have to pay tariffs, how their products will be treated, how component parts in the supply chains that she mentioned will be treated, and how standards will be treated in their international trade arrangements. Those are all fundamental to how businesses conduct themselves and, crucially, impose significant costs on how businesses and employers trade. I know, therefore, that she would be hopeful, as I am, that a trading relationship can be agreed, but also she will know, as I know, that at this point in time that trading relationship will not be of the quality that is required to put employers and exporters in Wales in the best possible position.
Welsh: Credaf fod cwestiwn Dawn Bowden yn mynd i wraidd y mater yma. Rydym yn wynebu sefyllfa heddiw, lai na mis cyn diwedd y cyfnod pontio, pan nad oes yr un ohonom yn y Siambr hon yn gwybod ar ba sail y byddwn yn cynnal ein perthynas â'r Undeb Ewropeaidd ar 1 Ionawr. Gwn fod busnesau a sefydliadau'n gweiddi am y sicrwydd hwnnw yn ei hetholaeth a ledled Cymru, ac yn ofni'r canlyniad, yn arbennig, o adael heb unrhyw fath o berthynas fasnachol. Yr aflonyddwch enfawr a'r niwed economaidd a ddaw yn sgil hynny; mae'n anodd goramcangyfrif y risgiau y byddwn yn eu hwynebu. Bydd cyflogwyr yn ei hetholaeth, yn fy etholaeth i, ac mewn etholaethau eraill yn gwybod eisoes y byddant yn wynebu costau ychwanegol am ddatganiadau tollau, gwaith papur tollau a biwrocratiaeth newydd, ond maent yn aros i gael gwybod a fydd yn rhaid iddynt dalu tariffau nawr, sut y caiff eu cynnyrch ei drin, sut y bydd rhannau cydrannol yn y cadwyni cyflenwi y soniodd amdanynt yn cael eu trin, a sut y caiff safonau eu trin yn eu trefniadau masnach rhyngwladol. Mae'r rheini i gyd yn hanfodol i'r ffordd y mae busnesau'n ymddwyn ac yn hollbwysig, yn gosod costau sylweddol ar y ffordd y mae busnesau a chyflogwyr yn masnachu. Felly, rwy'n gwybod y byddai'n gobeithio, fel finnau, y gellir cytuno ar berthynas fasnachu, ond bydd hefyd yn gwybod, fel y gwn i, na fydd y berthynas fasnachu honno o'r ansawdd sydd ei angen ar y pwynt hwn i roi cyflogwyr ac allforwyr yng Nghymru yn y sefyllfa orau bosibl.
English: A positive relationship with the EU will remain an important priority for the Welsh Government whatever the outcome of the EU-UK negotiations, as our international strategy makes clear. We continue to foster that through engagement with EU institutions, member states, regions and networks, and in particular through our Brussels office.
Welsh: Bydd perthynas gadarnhaol â'r UE yn parhau i fod yn flaenoriaeth bwysig i Lywodraeth Cymru beth bynnag fydd canlyniad negodiadau'r UE a'r DU, fel y mae ein strategaeth ryngwladol yn ei nodi'n glir. Rydym yn parhau i'w meithrin drwy ymgysylltu â sefydliadau, aelod-wladwriaethau, rhanbarthau a rhwydweithiau'r UE, ac yn arbennig drwy ein swyddfa ym Mrwsel.
English: UK membership of the European Union bestowed great benefits on Wales, including enabling our country to play a significant role on the European stage in the Council of Ministers, European Parliament, Committee of the Regions and associated groupings. Outside the EU, I believe we should ensure the closest possible relationship with the European Union, and that should include the regions, with many of whom we have long enjoyed strong relationships, and also Members of the Senedd, who can add to the work of Welsh Government Ministers in maintaining Wales's profile. I think we should carefully consider European organisations and groupings to which we may fruitfully contribute.
Welsh: Roedd aelodaeth y DU o'r Undeb Ewropeaidd yn cynnig manteision mawr i Gymru, gan gynnwys galluogi ein gwlad i chwarae rhan bwysig ar y llwyfan Ewropeaidd yng Nghyngor y Gweinidogion, Senedd Ewrop, Pwyllgor y Rhanbarthau a grwpiau cysylltiedig. Y tu allan i'r UE, credaf y dylem sicrhau'r berthynas agosaf bosibl â'r Undeb Ewropeaidd, a dylai hynny gynnwys y rhanbarthau, y bu gennym berthynas gref â hwy ers amser maith, a hefyd Aelodau o'r Senedd, a all ychwanegu at waith Gweinidogion Llywodraeth Cymru wrth gynnal proffil Cymru. Credaf y dylem roi ystyriaeth ofalus i sefydliadau a grwpiau Ewropeaidd y gallwn gyfrannu'n fuddiol iddynt.
English: [ Inaudible.] - with John Griffiths's supplementary question, we take every opportunity to maintain those relationships. In September, for example, the First Minister, the then Minister for international relations and I each met the EU ambassador to the UK. That's obviously a new appointment, but that EU ambassador came to Cardiff. We've also been successfully chairing the Vanguard Initiative throughout 2020, which is a significant inter-regional grouping that focuses on smart specialisation on a collaborative basis to boost innovative industries. And he will know - he mentioned in his question the role of parliamentarians in that, and the UK contact group for the Committee of the Regions has representatives from this Senedd: David Rees, and Russell George as the alternative. Those are all important ways of maintaining that network of contacts, both at a member state level, a parliamentary level, but also at a regional level. And he will know from the international strategy that engagement at a regional level with Brittany, the Basque Country and Flanders in particular is an essential part of our important network of communications across the European Union into the future.
Welsh: [ Anghlywadwy. ] - gyda chwestiwn atodol John Griffiths, rydym yn manteisio ar bob cyfle i gynnal y cysylltiadau hynny. Ym mis Medi, er enghraifft, cyfarfu'r Prif Weinidog, y Gweinidog cysylltiadau rhyngwladol ar y pryd a minnau â llysgennad yr UE i'r DU. Mae hwnnw'n amlwg yn benodiad newydd, ond daeth y llysgennad UE hwnnw i Gaerdydd. Rydym hefyd wedi bod yn cadeirio Menter Vanguard yn llwyddiannus drwy gydol 2020, sef grŵp rhyngranbarthol arwyddocaol sy'n canolbwyntio ar arbenigo deallus ar sail gydweithredol i hybu diwydiannau arloesol. A bydd yn gwybod - soniodd yn ei gwestiwn am rôl seneddwyr yn hynny, ac mae gan grŵp cyswllt y DU ar gyfer Pwyllgor y Rhanbarthau gynrychiolwyr o'r Senedd hon: David Rees, a Russell George fel y dewis amgen. Mae'r rheini i gyd yn ffyrdd pwysig o gynnal y rhwydwaith hwnnw o gysylltiadau, ar lefel aelod-wladwriaeth, ar lefel seneddol, ond hefyd ar lefel ranbarthol. A bydd yn gwybod o'r strategaeth ryngwladol fod ymgysylltu ar lefel ranbarthol â Llydaw, Gwlad y Basg a Fflandrys yn arbennig yn rhan hanfodol o'n rhwydwaith cyfathrebu pwysig ar draws yr Undeb Ewropeaidd ar gyfer y dyfodol.
English: The UK Government pushing forward with its plans for a radically changed immigration system during this pandemic seems reckless, as was their decision to reject the Migration Advisory Committee's recommendation for a Wales-only shortage occupation list, which would go some way to reduce the adverse impact of the UK Government's new immigration policies on Wales.
Welsh: Mae i Lywodraeth y DU fwrw ymlaen â'i chynlluniau ar gyfer system fewnfudo sydd wedi newid yn radical yn ystod y pandemig hwn yn ymddangos yn fyrbwyll, fel roedd eu penderfyniad i wrthod argymhelliad y Pwyllgor Cynghori ar Ymfudo ar gyfer rhestr o alwedigaethau lle ceir prinder i Gymru'n unig, a fyddai'n gwneud rhywfaint i leihau effaith andwyol polisïau mewnfudo newydd Llywodraeth y DU ar Gymru.
English: The Counsel General will know that, since the Labour Government in 2004 opened the floodgates to mass migration, we've been adding nearly a third of a million people to the UK population every single year. This has had a depressing effect upon wages, particularly for those in low-paid, unskilled jobs, and it's also exacerbating the very real housing shortage that we've got throughout the United Kingdom and, indeed, in Wales. Does he not accept that a fair and balanced immigration control system is now vitally necessary in the interests of those who are in the most vulnerable position in society? And does he also accept that the Welsh Labour Government's irresponsible rhetoric on Wales as a nation of sanctuary has been a direct incitement to illegal migration?
Welsh: Ers i'r Llywodraeth Lafur agor y llifddorau i fudo torfol yn 2004, bydd y Cwnsler Cyffredinol yn gwybod ein bod wedi bod yn ychwanegu bron i draean o filiwn o bobl at boblogaeth y DU bob blwyddyn. Mae hyn wedi cael effaith lesteiriol ar gyflogau, yn enwedig i'r rheini mewn swyddi heb sgiliau ar gyflogau isel, ac mae hefyd yn gwaethygu'r prinder tai gwirioneddol sydd gennym ledled y Deyrnas Unedig, ac yng Nghymru yn wir. Onid yw'n derbyn bod system rheoli mewnfudo deg a chytbwys bellach yn hanfodol er budd y rhai sydd yn y sefyllfa fwyaf agored i niwed mewn cymdeithas? Ac a yw hefyd yn derbyn bod rhethreg anghyfrifol Llywodraeth Lafur Cymru ar Gymru fel cenedl noddfa wedi bod yn anogaeth uniongyrchol i fudo anghyfreithlon?
English: I don't accept any of that. So, I don't accept the language that the Member uses, which I think is inflammatory and designed to be inflammatory. I think we should have a fair and balanced immigration policy - it's the one we have until the UK Government replaces it.
Welsh: Nid wyf yn derbyn dim o hynny. Felly, nid wyf yn derbyn yr iaith y mae'r Aelod yn ei defnyddio, sy'n ymfflamychol yn fy marn i, ac wedi'i chynllunio i fod yn ymfflamychol. Rwy'n credu y dylem gael polisi mewnfudo teg a chytbwys - sef yr un sydd gennym nes bydd Llywodraeth y DU yn rhoi rhywbeth arall yn ei le.
English: It is extremely good news that the Medicines and Healthcare products Regulatory Agency has been able to approve the supply of the Pfizer/BioNTech vaccine. It has been able to do so using provisions under European law, which will apply until 1 January 2021.
Welsh: Mae'n newyddion da iawn fod yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd wedi gallu cymeradwyo'r cyflenwad o'r brechlyn Pfizer/BioNTech. Mae wedi gallu gwneud hynny gan ddefnyddio darpariaethau o dan y gyfraith Ewropeaidd, a fydd yn gymwys tan 1 Ionawr 2021.
English: Last week, the Financial Times carried on its front page an article emphasising the extent to which the European Medicines Agency, when it was based at Canary Wharf, leaned on our MHRA for assistance with much of its work. It has also faced very real challenges, at least from the FT evidence, since the relocation to Amsterdam because so many senior staff have not wanted to relocate from London. Would the Counsel General support and can he see any way perhaps that our regulators might be able to offer mutual aid and support to the EMA to support them in the regulatory requirements they need to fulfil for the European Union, hopefully, to speed up vaccines for them as well as for us?
Welsh: Yr wythnos diwethaf, roedd erthygl ar dudalen flaen y Financial Times yn pwysleisio i ba raddau roedd yr Asiantaeth Feddyginiaethau Ewropeaidd, pan oedd wedi'i lleoli yn Canary Wharf, yn pwyso ar ein Hasiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd am gymorth gyda llawer o'i gwaith. Mae hefyd wedi wynebu heriau gwirioneddol, o dystiolaeth y FT o leiaf, ers adleoli i Amsterdam am nad oedd cymaint o uwch staff eisiau adleoli o Lundain. A fyddai'r Cwnsler Cyffredinol yn cefnogi ac a all weld unrhyw ffordd efallai y gallai ein rheolyddion gynnig cyd-gymorth a chefnogaeth i'r Asiantaeth Feddyginiaethau Ewropeaidd i'w cefnogi gyda'r gofynion rheoliadol sydd angen eu cyflawni fel bod yr Undeb Ewropeaidd, gobeithio, yn cyflymu brechlynnau ar eu cyfer hwy yn ogystal â ninnau?
English: The capacity of the MHRA to act swiftly, as it has done, has been within the framework of existing European Union regulation, as the Member will know. I think his question points in the direction of international collaboration in this space, and I think it's important to recognise the development of the vaccines have, in fact, been an incredibly international effort. In a sense, looking at a competitive environment between regulators I think isn't necessarily the helpful way of looking at it. The history of the Pfizer/BioNTech vaccine process has been one of great European collaboration and significant European investment, and that is a very positive thing. Generally speaking, the process of Brexit will be adverse to a number of our existing arrangements in relation to health mutual aid, as he describes it, whether that's around early warning systems as well as regulatory barriers. So, I regret those new obstacles that will be put in the place of mutual aid and collaboration into the future.
Welsh: Mae gallu'r Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd i weithredu'n gyflym, fel y gwnaeth, wedi bod o fewn fframwaith rheoliadau presennol yr Undeb Ewropeaidd, fel y gŵyr yr Aelod. Rwy'n credu bod ei gwestiwn yn cyfeirio at gydweithrediad rhyngwladol yn y gofod hwn, a chredaf ei bod yn bwysig cydnabod bod datblygu'r brechlynnau wedi bod yn ymdrech ryngwladol anhygoel mewn gwirionedd. Ar un ystyr, nid wyf yn credu mai edrych ar amgylchedd cystadleuol rhwng rheoleiddwyr yw'r ffordd fwyaf defnyddiol o edrych arno o reidrwydd. Mae hanes proses brechlyn Pfizer/BioNTech wedi bod yn un o gydweithrediad Ewropeaidd mawr a buddsoddiad Ewropeaidd sylweddol, ac mae hynny'n beth cadarnhaol iawn. Yn gyffredinol, bydd proses Brexit yn andwyol i nifer o'n trefniadau presennol mewn perthynas â chyd-gymorth iechyd, fel y mae'n ei ddisgrifio, mewn perthynas â systemau rhybuddio cynnar yn ogystal â rhwystrau rheoleiddio. Felly, mae'r rhwystrau newydd a fydd yn cael eu rhoi yn lle cyd-gymorth a chydweithredu yn y dyfodol yn peri gofid i mi.
English: Indeed, I have. I have regular discussions with ministerial colleagues on the implications of post-EU transition international trade, and these include the meetings of the Cabinet sub-committee on European transition and trade.
Welsh: Do'n wir. Rwy'n cael trafodaethau rheolaidd gyda chyd-Weinidogion ar oblygiadau masnach ryngwladol ar ôl cyfnod pontio'r UE, ac mae'r rhain yn cynnwys cyfarfodydd is-bwyllgor y Cabinet ar bontio Ewropeaidd a masnach.
English: Thank you for that answer, Counsel General. As 1 January and Brexit looms ever closer, it's clearly important that the UK develops as many trade deals as possible and that Wales is involved with those. As you'll be aware, the UK Government recently struck a trade deal with Japan, which includes important geographical protections that will hopefully benefit a range of Welsh businesses. I wonder if you could tell us if the Welsh Government has had any involvement in securing protections and putting the Welsh viewpoint forward on that with regard to that trade deal and also any other trade deals that might be in the offing. I'm sure you'll agree with me it's important that although it's the UK that is sovereign in these matters, it's important that the Welsh Government has a voice and we do our best to make sure that Wales is well placed to take part in the brave new world beyond 1 January.
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw, Gwnsler Cyffredinol. Wrth i 1 Ionawr a Brexit ddod yn agosach, mae'n amlwg yn bwysig fod y DU'n datblygu cymaint o gytundebau masnach â phosibl a bod rhan i Gymru yn y rheini. Fel y gwyddoch, yn ddiweddar, lluniodd Llywodraeth y DU gytundeb masnach gyda Japan, sy'n cynnwys amddiffyniadau daearyddol pwysig a fydd, gobeithio, o fudd i amrywiaeth o fusnesau yng Nghymru. Tybed a allech ddweud wrthym a yw Llywodraeth Cymru wedi cael rhan o gwbl yn y broses o sicrhau amddiffyniadau a chyflwyno safbwynt Cymru ar hynny mewn perthynas â'r cytundeb masnach hwnnw a hefyd unrhyw gytundebau masnach eraill a allai fod yn yr arfaeth. Rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno, er mai'r DU sy'n sofran yn y materion hyn, ei bod hi'n bwysig fod gan Lywodraeth Cymru lais a'n bod yn gwneud ein gorau i sicrhau bod Cymru mewn sefyllfa dda i gymryd rhan yn y byd mawr newydd y tu hwnt i 1 Ionawr.
English: I would just like to reassure him that in relation to the Japan trade deal in particular, which he mentioned in his question, we have had good involvement in relation to that. I published this week an assessment of the impact of the trade deal for the Welsh economy, generally speaking. Broadly speaking, it replicates the current arrangement, but there are some ways in which it extends opportunities, which is obviously very positive. I think the approach that we've taken in relation to that has been one of, obviously, proactive engagement, and we will continue to do that in relation to all other trade deals that the UK Government seeks to negotiate.
Welsh: Hoffwn ei sicrhau, o ran y cytundeb masnach gyda Japan yn benodol y soniodd amdano yn ei gwestiwn, ein bod wedi cymryd rhan dda yn hynny. Yr wythnos hon, cyhoeddais asesiad o effaith y cytundeb masnach ar economi Cymru yn gyffredinol. Yn fras, mae'n efelychu'r trefniant presennol, ond ceir rhai ffyrdd lle mae'n ymestyn cyfleoedd, sy'n amlwg yn gadarnhaol iawn. Credaf mai ymgysylltu rhagweithiol, yn amlwg, yw'r dull rydym wedi'i fabwysiadu mewn perthynas â hynny, a byddwn yn parhau i wneud hynny mewn perthynas â'r holl gytundebau masnach eraill y mae Llywodraeth y DU yn ceisio eu negodi.
English: Thank you very much, Counsel General. We've exceeded all the questions on the order paper, so da iawn.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Gwnsler Cyffredinol. Rydym wedi mynd drwy'r holl gwestiynau ar y papur trefn, felly da iawn.
English: Item 3, then, is topical questions, of which none have been accepted this week.
Welsh: Eitem 3, felly, yw'r cwestiynau amserol, ac ni ddaeth yr un i law yr wythnos hon.
English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Congratulations, Mr Church. Our school staff have given their all in what has been a very challenging year. For some, their extra special qualities have led to particular recognition for their work, and one such figure is David Church - the very aptly named teacher of religious education at Mountain Ash Comprehensive School. A teacher at the school for over 20 years, Mr Church is renowned for his caring attitude, his commitment to the community, and his compassionate social ethos. I met Mr Church when I was a judge at Mount comp's First Give final, and it was clear to see that Mr Church was one of those most special of teachers, who lived and breathed the job, who went above and beyond, whose students trusted, respected and were inspired by. Our paths have crossed many times, on each occasion with him giving 110 per cent to projects that empower his pupils to engage with their local community. Yet, he also broadens their horizons. With his help, pupils won scholarships to help build a school in India - a life-changing experience for all. It was a pleasure, then, to see Mr Church win the inaugural pupils' award for best teacher at the 2020 Professional Teaching Awards Cymru. The judging panel noted that Mr Church 'personifies the unique qualities of a great teacher', and I couldn't agree more. Some people are born to teach, changing lives by their work, and are remembered for a lifetime. Mr Church is one of these.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Llongyfarchiadau, Mr Church. Mae staff ein hysgolion wedi gwneud eu gorau glas mewn blwyddyn heriol iawn. I rai, mae eu rhinweddau ychwanegol arbennig wedi arwain at gydnabyddiaeth arbennig i'w gwaith, ac un ffigur o'r fath yw David Church - yr athro addysg grefyddol gyda'r enw priodol iawn yn Ysgol Gyfun Aberpennar. Bu'n athro yn yr ysgol am dros 20 mlynedd, ac mae Mr Church yn enwog am ei natur ofalgar, ei ymrwymiad i'r gymuned, a'i ethos cymdeithasol tosturiol. Cyfarfûm â Mr Church pan oeddwn yn feirniad yn rownd derfynol First Give Ysgol Gyfun Aberpennar, ac roedd hi'n amlwg fod Mr Church yn un o'r athrawon mwyaf arbennig hynny a oedd yn byw ei swydd, athro a âi y tu hwnt i'r galw, athro roedd ei fyfyrwyr yn ymddiried ynddo, yn ei barchu ac yn cael eu hysbrydoli ganddo. Mae ein llwybrau wedi croesi droeon, ac ar bob achlysur, byddai'n rhoi 110 y cant i brosiectau sy'n grymuso ei ddisgyblion i ymgysylltu â'u cymuned leol. Ac eto, mae hefyd yn ehangu eu gorwelion. Gyda'i gymorth ef, enillodd disgyblion ysgoloriaethau i helpu i adeiladu ysgol yn India - profiad i newid bywydau pawb. Felly, roedd hi'n bleser gweld Mr Church yn ennill gwobr gyntaf y disgyblion am yr athro gorau yng Ngwobrau Addysgu Proffesiynol Cymru 2020. Nododd y panel beirniadu fod Mr Church yn ymgnawdoliad o rinweddau unigryw athro gwych, ac rwy'n cytuno'n llwyr. Mae rhai pobl wedi cael eu geni i addysgu, ac yn newid bywydau drwy eu gwaith, ac fe'u cofir am oes. Mae Mr Church yn un o'r rhain.