English: Leader of the house, I wondered whether we could have a debate in Government time about what we can do to increase breastfeeding in Wales. The UK has the worst breastfeeding rates in the world, and that puts Wales, I'm afraid, in a very poor position. We know that 71 per cent of mothers start breastfeeding, compared with 83 per cent in England, but it's devastating to know that only 17 per cent are still breastfeeding just six weeks after the birth. This isn't just about the professional support that we give to mothers, which I know that the Cabinet Secretary for health is looking into, to try and improve breastfeeding rates, it is also about society's attitudes to breastfeeding, which is all our responsibility. Because we heard last week from Dr Aimee Grant of Cardiff University on the research she's done in a Communities First area in Newport, about the attitudes to people feeding in public. And this is an absolutely crucial issue, because women don't go into purdah when they have babies - they need to be out and about, doing their daily tasks. So, when I read that people are saying that the 'standard joke in my house, if I breastfeed in Starbucks the whole café's just gonna leaveand every middle-class, y'know, over 60-year-old woman is just going to be horrified.' This is absolutely appalling. Breasts are for feeding babies, not for selling newspapers. And another woman, who said she always felt she had to cover up when she breastfed in public, was made to feel like she was pole dancing, because she was breastfeeding. This is completely outrageous, and we all have to do something about this, because it has a devastating impact on both the baby and the mother in later life. And it is feeding into our obesity, diabetes and cancer rates, and we just have to do something about it. So, I wondered if we could have a statement, and a debate, about how we collectively can do something about this.
Welsh: Arweinydd y Tŷ, tybed a ellid cael dadl yn amser y Llywodraeth am yr hyn y gallwn ei wneud i gynyddu bwydo ar y fron yng Nghymru. Y DU sydd â'r cyfraddau isaf o fwydo ar y fron yn y byd, ac mae hynny'n rhoi Cymru, mae arnaf ofn, mewn sefyllfa wael iawn. Gwyddom fod 71 y cant o famau yn dechrau bwydo ar y fron, o'i gymharu ag 83 y cant yn Lloegr. Ond mae'n dorcalonnus i wybod mai dim ond 17 y cant sydd yn dal i fwydo ar y fron chwe wythnos yn unig ar ôl yr enedigaeth. Nid yw hyn yn ymwneud yn unig â'r cymorth proffesiynol yr ydym yn ei roi i famau, y gwn y mae Ysgrifennydd y Cabinet dros iechyd yn ei ystyried, i geisio gwella cyfraddau bwydo ar y fron, ond mae hefyd yn ymwneud ag agweddau cymdeithas tuag at fwydo ar y fron, sydd yn gyfrifoldeb inni oll. Oherwydd clywsom yr wythnos ddiwethaf gan Dr Aimee Grant o Brifysgol Caerdydd am yr ymchwil a wnaed ganddi mewn ardal Cymunedau yn Gyntaf yng Nghasnewydd, i'r agweddau tuag at bobl yn bwydo ar y fron yn gyhoeddus. Ac mae hwn yn fater cwbl ganolog, oherwydd nid yw menywod yn mynd i gyfnod o encilio pan fydd babanod ganddyn nhw - mae angen iddyn nhw fod allan ac o gwmpas y lle, wrth eu gorchwylion beunyddiol. Felly, pan ddarllenais fod pobl yn dweud mai y jôc safonol yn fy nghartref i, pe byddwn yn bwydo ar y fron yn Starbucks byddai pawb yn gadael y caffi a byddai pob menyw ddosbarth canol, dros 60 oed, yn cael ei harswydo. Mae hyn yn gwbl warthus. Mae bronnau yno er mwyn bwydo babanod, nid er mwyn gwerthu papurau newydd. A dywedodd menyw arall ei bod bob amser yn teimlo bod yn rhaid iddi guddio'r weithred o fwydo ar y fron yn gyhoeddus, a byddai'n teimlo ei bod yn dawnsio ar bolyn wrth fwydo ar y fron. Mae hyn yn gwbl sarhaus, a rhaid i bob un ohonom wneud rhywbeth am hyn, oherwydd yr effaith ddinistriol ar y baban ac ar y fam yn ddiweddarach mewn bywyd. Mae'n cyfrannu at ein cyfraddau gordewdra, diabetes a chanser, ac mae'n rhaid inni wneud rhywbeth amdano. Felly, tybed a gawn ni ddatganiad, a dadl ynghylch sut y gallwn ni gyda'n gilydd wneud rhywbeth am hyn.