techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Okay. Thank you very much. No further questions from me, Chair.
Welsh: Ocê. Diolch yn fawr. Does dim rhagor o gwestiynau gen i, Gadeirydd.
English: Thank you very much and thank you to you, Minister, for your time this afternoon. You know that I'm very concerned about the situation facing apprenticeships in Wales at the moment. I note that section 111 of the Bill allows you as Ministers to specify new requirements in relation to Welsh apprenticeships. However, the Bill does not set out what form these requirements should take and what status they have, and how we, as Members of the Senedd, could scrutinise such requirements. So, how do you perceive these powers, these new powers, helping you to set out what kind of requirements providers will need to adhere to? And how would I scrutinise this work on behalf of my constituents in Blaenau Gwent?
Welsh: Diolch yn fawr, a diolch i chi, Gweinidog, am eich amser y prynhawn yma. Rydych chi'n gwybod fy mod i'n bryderus iawn amboutu'r sefyllfa sy'n wynebu prentisiaethau yng Nghymru ar hyn o bryd. Dwi'n nodi bod adran 111 o'r Bil yn caniatáu i chi fel Gweinidogion nodi gofynion newydd mewn perthynas â phrentisiaethau Cymraeg. Ond, dydy'r Bil ddim yn nodi ar ba ffurf y dylai'r gofynion yma fod a pha statws sydd ganddyn nhw, a sut buasem ni fel Aelodau'r Senedd yn gwneud y gwaith craffu ar ofynion o'r fath. Sut wyt ti'n gweld y grym yma, y pwerau newydd yma yn eich helpu chi i osod pa fath o ofynion fydd eu hangen o ran darparwyr? A sut buaswn i'n craffu ar y gwaith yma ar ran etholwyr Blaenau Gwent?
English: Well, we've discussed this in other contexts. You're entirely right to say that we need to ensure that the process that we have of designing and providing apprenticeships is appropriate. And the powers in the Bill replace those in the 2009 Act. And the arrangements at the moment are - I don't know what the Welsh word is for 'clunky' - quite clunky. So, these are far more flexible, and that's very important in this specific context, because it's responding to economic changes that we're trying to do so that the provision is appropriate and provides the skills that we need. So, that's the principle, of course. And the role of Welsh Government Ministers in this is to ensure, at the end of the day, that we can respond to, for example, changes in terms of investment into Wales or common policies across several aspects of Government. So, that is the intention here. In terms of how that transfers into action, the requirements will need to be published. We'll need to publish the date that they come into force. There'll have to be consultation as well with the commission themselves and any other body affected before that coming into force can happen. And the specification or the requirements create a responsibility on the commission to respond to that. So, in order for them to be apprenticeships that are authorised by the Bill, it has to respond to those requirements, and if there isn't that response, then the commission doesn't have the power to be able to fund that provision. So, that's the mechanism.
Welsh: Wel, fel rydyn ni wedi trafod mewn cyd-destunau eraill, rŷch chi'n gwbl iawn i ddweud bod angen sicrhau bod y broses sydd gennym ni o ddylunio a darparu prentisiaethau yn gymwys. Mae'r pwerau yn y Bil, wrth gwrs, yn cymryd lle y rheini sydd yn Neddf 2009 ar hyn o bryd, ac mae'r trefniadau ar hyn o bryd yn - dwi ddim yn gwybod beth yw'r gair Cymraeg am ' clunky ' - eithaf clunky. Felly, mae'r rhain lawer yn fwy hyblyg, ac mae hynny'n bwysig yn y cyd-destun penodol hwn, oherwydd mai ymateb i newidiadau economaidd rydych chi'n ceisio ei wneud fel bod y ddarpariaeth yn gymwys ac yn darparu'r sgiliau sydd eu hangen. Felly, dyna'r egwyddor, wrth gwrs. Rôl Gweinidogion Llywodraeth Cymru yn hyn yw sicrhau, ar ddiwedd y dydd, ein bod ni'n gallu ymateb i, er enghraifft, newidiadau o ran buddsoddiad i mewn i Gymru, dywedwch, neu bolisïau sydd yn torri ar draws neu'n gyffredin i amryw elfennau o'r Llywodraeth. Felly, dyna'r bwriad. O ran sut mae hynny'n trosglwyddo i mewn i weithredu, bydd angen, wrth gwrs, i'r gofynion gael eu cyhoeddi. Bydd angen inni gyhoeddi'r dyddiad y byddan nhw'n dod i rym. Bydd angen hefyd ymgynghori â'r comisiwn ei hunan ac unrhyw gyrff eraill sy'n cael eu heffeithio cyn bod hynny'n gallu digwydd. Ac mae'r specification, neu'r gofynion, yn creu cyfrifoldeb, felly, ar y comisiwn i ymateb i hynny. Felly, er mwyn bod yn brentisiaeth sy'n cael ei hyrwyddo, sy'n cael ei awdurdodi gan y Bil, mae'n rhaid iddo fe ymateb i'r gofynion hynny. Ac os nad yw e, does gan y comisiwn ddim pŵer i allu ei ariannu fe. Felly, dyna'r mecanwaith.
English: Yes, I understand that. I note that you used the word 'flexible'. Now, I believe that you do have to have that space, if you will, to be flexible, but it concerns me sometimes when Ministers use that word, because it gives you the power to decide when there is a need to be flexible. Where is the accountability for this power? And if the Senedd disagrees with you, and with the requirements that you've set out, how then can we stop you from doing it?
Welsh: Ie, dwi'n deall hynny. Dwi'n sylwi dy fod di'n defnyddio'r gair 'hyblyg'. Nawr, dwi'n credu bod yn rhaid ichi gael y lle, gofod, os ydych chi'n licio, i fod yn hyblyg. Ond, mae'n fy mecso i ambell waith pan fydd Gweinidogion yn defnyddio'r gair hwnnw, achos mae'n rhoi'r grym ichi benderfynu pryd mae angen bod yn hyblyg. Ble mae'r atebolrwydd o ran y grym yma, ac os ydy'r Senedd yn anghytuno â chi a'r gofynion rydych chi wedi eu gosod mas, sut ydyn ni wedyn yn dy stopio di rhag ei wneud e?
English: Well, the whole principle of the Bill - . If we, as a Government, wanted to keep hold of all these powers, we wouldn't create a commission and transfer almost all of the powers with regard to further education to the commission. So, that's the fundamental principle here. We have a great deal of flexibility within the current system that we have in this area in general. One example where there is insufficient flexibility is this area.
Welsh: Wel, mae holl egwyddor y Bil - . Petasen ni, fel Llywodraeth, eisiau cadw gafael ar yr holl bŵer yma, fydden ni ddim yn creu comisiwn a throsglwyddo'r pwerau bron i gyd yng nghyd-destun addysg bellach i'r comisiwn. Felly, dyna'r egwyddor sylfaenol. Mae gyda ni lot o hyblygrwydd o fewn y system sydd gyda ni nawr, yn y maes yna yn gyffredinol. Un o'r enghreifftiau lle nad oes digon o hyblygrwydd yw'r maes hwn.
English: Yes, I agree with that, as you know. But just because there are weaknesses in the current system, it doesn't mean that we have to transfer the same weaknesses into the new system. I don't mind the Government in principle having these powers to be flexible, but where is the accountability? That's my question. How do we prevent you as a Minister from doing something if the Senedd disagrees with it?
Welsh: Ie, dwi'n cytuno gyda hynny. Dwi'n cytuno gyda hynny, fel dŷch chi'n gwybod. Ond jest oherwydd bod yna wendidau yn y system bresennol, dwi ddim yn meddwl bod rhaid i ni drosglwyddo'r un gwendidau i'r system newydd. A dwi ddim yn meindio'r Llywodraeth, mewn egwyddor, yn cael y pwerau yma i fod yn hyblyg, ond ble mae'r atebolrwydd yw fy nghwestiwn i. Sut ydyn ni yn eich rhwystro chi fel Gweinidog rhag gwneud rhywbeth os yw'r Senedd yn anghytuno?
English: Well, that's a philosophical question, isn't it, because I as a Minister am yielding powers to the commission so that the commission can deal in a different way, an alternative way, with these issues. But on the other hand, we have a process within the legislation. The line of sight is there between the decisions that we make strategically as a Government - the declaration of strategic priorities, and so on - and that turns into a strategic plan for the commission and then there is action through the regulatory system. Some have said, in other contexts, that that gives too many powers to the Welsh Government to decide what the commission can do. There were questions at the beginning of this discussion today on that point, but the question that you ask now is an example of why we need that line of sight, which is so that you can hold me as Minister to account in committee and ask me those difficult questions. I think that the Bill enables that to happen and ensures that we as Ministers continue to be accountable. But that does mean, on operational matters, that there are examples where the power is in somebody else's hands, namely the commission.
Welsh: Wel, mae cwestiwn athronyddol wrth wraidd hynny, onid oes e, oherwydd rydw i fel Gweinidog yn rhoi i fyny bwerau hefyd i'r comisiwn er mwyn i'r comisiwn allu delio mewn ffordd wahanol ac amgen i'r hyn y mae'r Llywodraeth yn gallu gwneud. Ond, ar y llaw arall, mae gyda ni broses o fewn y ddeddfwriaeth. Mae line of sight, onid oes e, rhwng y penderfyniadau rŷn ni'n eu gwneud yn strategol fel Llywodraeth - datganiad o flaenoriaethau strategol ac ati - ac mae hynny'n troi mewn i gynllun strategol gan y comisiwn ac wedyn gweithredu trwy'r system reoleiddio. Mae rhai wedi dweud, mewn cyd-destunau eraill, fod hynny'n rhoi gormod o bwerau yn nwylo Llywodraeth Cymru i allu mynnu beth mae'r comisiwn yn ei wneud. Roedd cwestiynau ar gychwyn y drafodaeth hon yn y cyd-destun hwnnw, ond mae'r cwestiwn rŷch chi'n ei ofyn nawr yn enghraifft o pam mae angen y line of sight hwnnw, fel eich bod chi'n gallu dwyn fi fel Gweinidog o flaen y pwyllgor a gofyn y cwestiynau anodd hynny i fi. Dwi'n credu bod y Bil yn caniatáu i hynny ddigwydd a'n bod ni fel Gweinidogion yn parhau i fod yn atebol. Ond mae hynny yn golygu, ar faterion gweithredol, fod yna enghreifftiau lle mae'r pwer yn nwylo rhywun arall, sef y comisiwn.
English: I note that my face has frozen on the screen, even though I am still here, by the way. So, if you don't mind, Chair, I'll just continue with the questions, even though you can't see my face. Perhaps that's a good thing.
Welsh: Dwi'n sylwi bod fy ngwyneb wedi rhewi ar y sgrin - dwi'n dal i fod yma, gyda llaw. So, os dŷch chi ddim yn meindio, Cadeirydd, mi wnaf i jest barhau gyda'r cwestiynau, er eich bod chi'n ffaelu gweld fy ngwyneb - efallai'n beth da.
English: Thank you. Section 124 sets out new provisions in the higher education Act, of course, and extends the remit of the office of the independent adjudicator. And again, in extending the remit of that office, you do so using the negative procedure again. There are many questions that we've discussed this afternoon that relate to this balance being struck, and you've been very open in responding to those questions and we're very grateful to you for that. Does this kind of wide-ranging power demand the use of a different procedure?
Welsh: Diolch. Mae adran 124 yn gosod darpariaethau newydd yn y Ddeddf addysg uwch, wrth gwrs, ac yn estyn cylch gwaith swyddfa'r dyfarnwr annibynnol. Ac eto, wrth ymestyn cylch gwaith y swyddfa honno, dŷch chi'n gwneud hynny gan ddefnyddio'r weithdrefn negyddol eto. Mae lot fawr o gwestiynau dŷn ni wedi'u trafod y prynhawn yma yn trafod y cydbwysedd yma, a dŷch chi wedi bod yn agored iawn wrth ateb hynny, ac rŷn ni'n ddiolchgar i chi am hynny. Ydy'r math o rym eang iawn yma yn mynnu gweithdrefn wahanol?
English: The Bill sets out a list of bodies that could be subject to the work of this office. So, as that is on the face of the Bill, it strikes me as being appropriate that it is the negative procedure that is used. The kinds of bodies that could be in those regulations are already listed in the Bill, so I think, in that context, it is appropriate.
Welsh: Mae'r Bil yn datgan rhestr o gyrff y gellid eu darostwng i waith y swyddfa hon. Felly, gan fod hynny ar wyneb y Bil, mae'n fy nharo i ei bod yn addas, felly, mai'r broses negyddol o ran gweithdrefn sydd yn addas. Mae'r mathau o gyrff sydd yn gallu bod yn y rheoliadau hynny eisoes wedi'u rhestru yn y Bil, felly rwy'n credu, yn y cyd-destun hwnnw, ei bod hi'n addas fan hyn.
English: Okay. Moving on, again, to section 128 of the Bill, you propose a different power here for you as a Minister to then confer new responsibilities on the Secretary of State and the Office for Students. From what I understand, the consent of the UK Government is needed in order to do that. Have you been discussing that? I take it that you have, and that your officials have been discussing that with the UK Government too. Have they been open to these new responsibilities?
Welsh: Ocê. Ac yn symud ymlaen, eto, i adran 128, dŷch chi'n cynnig grym gwahanol fan hyn i chi fel Gweinidog osod cyfrifoldebau newydd ar yr Ysgrifennydd Gwladol a'r Swyddfa Myfyrwyr. O beth dwi'n ei ddeall, mae angen cael caniatâd Llywodraeth y Deyrnas Unedig i wneud hynny. Ydych chi wedi bod yn trafod hyn? Dwi'n cymryd eich bod chi wedi, a bod eich swyddogion wedi bod yn trafod hyn gyda Llywodraeth y Deyrnas Unedig. Ydyn nhw wedi bod yn agored i'r cyfrifoldebau newydd hyn?
English: Yes. Those discussions have been very constructive and we expect to receive consent soon.
Welsh: Ydyn. Mae'r trafodaethau wedi bod yn adeiladol a dŷn ni'n disgwyl cael cydsyniad cyn bo hir.
English: Okay. And finally from me, section 141 contains very wide Henry VIII powers. I'm uncomfortable with this, I have to say. Are you comfortable and content that you aren't setting too wide-ranging a power, so that there are too many Henry VIII powers here? We see the UK Government misusing, in my view, those powers at the moment. Are you moving, perhaps, too much in that direction?
Welsh: Ocê. Ac yn olaf i fi, mae adran 141 yn cynnwys pwerau Harri VIII eang iawn. Dwi'n anghyfforddus gyda hyn, mae'n rhaid i mi ddweud. Ydych chi'n gyfforddus nad ydych chi'n gosod pwerau newydd yn rhy eang, fel bod yna ormod o bwerau Harri VIII. Rydyn ni'n gweld Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn camddefnyddio, yn fy marn i, y pwerau yma ar hyn o bryd. Ydych chi'n symud, efallai, gormod yn yr un cyfeiriad?
English: I don't think that we are. There are two elements here, namely what is the range of things that could be done being one question; and then the second question is for what purpose should those things be done. The first question deals with a range of other legislation, as you suggest in your question. So, on one level, that is wide-ranging. But the purpose for which that could be done is quite limited, I would say - namely, to ensure full use of the Bill or of things that follow on inevitably from the Bill. So, the justification for using those powers is relatively narrow, I would say. This kind of power is quite common in this kind of Bill, and perhaps the most important thing in the context of the discussion that we have had during this meeting so far is that if those powers were to be used in the context of primary legislation already on the statute book, that would have to go through the affirmative process in the Senedd. So, the Senedd would have the right to decide whether that's appropriate or not.
Welsh: Dwi ddim yn credu ein bod ni. Mae dwy elfen yn fan hyn: hynny yw, beth yw'r ystod o bethau y gellir eu gwneud yw un cwestiwn; a'r ail gwestiwn yw i ba bwrpas gellir gwneud y pethau hynny. Ac mae'r cwestiwn cyntaf yn delio ag amryw o ffurfiau ar ddeddfwriaeth eraill, fel rŷch chi'n awgrymu yn eich cwestiwn. Felly, ar un lefel, mae hwnna'n eithaf eang, ond mae'r pwrpas o ran gwneud hynny'n eithaf cyfyng, buaswn i'n dweud - hynny yw, er mwyn sicrhau defnydd llawn o'r Bil neu bethau sydd yn dilyn yn anorfod o'r Bil. Felly, mae'r cyfiawnhad ar gyfer defnyddio'r pwerau yn un y byddwn i'n ei ddisgrifio fel un cymharol gul. Mae'r math yma o bŵer yn eithaf cyffredin yn y math yma o Fil, ac efallai mai'r peth pwysicaf yng nghyd-destun y drafodaeth rŷn ni wedi'i chael yn ystod y cyfarfod mor belled yw petasai'r pwerau hynny yn cael eu defnyddio yng nghyd-destun deddfwriaeth gynradd sydd ar y llyfr statud yn barod, byddai hynny'n gorfod mynd drwy broses gadarnhaol yn y Senedd. Felly, byddai gan y Senedd yr hawl i benderfynu a fyddai hynny'n addas ai beidio.
English: Chair, I'm very content with those answers, so I'm going to disappear and come back. Thank you.
Welsh: Cadeirydd, dwi'n fodlon iawn gyda'r atebion i gyd, so dwi'n mynd i ddiflannu a dod nôl. Diolch yn fawr.
English: Welcome to this Plenary session. Before we begin, I want to set out a few points. This meeting will be held in a hybrid format, with some Members in the Senedd Chamber and others joining by video-conference. All Members participating in proceedings of the Senedd, wherever they may be, will be treated equally. A Plenary meeting held using video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting, and these are set out on your agenda.
Welsh: Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Cyn i ni ddechrau, dwi angen nodi ychydig o bwyntiau. Cynhelir y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn Siambr y Senedd ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo. Bydd yr holl Aelodau sy'n cymryd rhan yn y trafodion, ble bynnag y bônt, yn cael eu trin yn gyfartal. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y Cyfarfod Llawn yma, ac mae'r rheini wedi eu nodi ar eich agenda chi.
English: Llywydd, I thank the Member for that question, and I welcome the Hendy review's support for our metro and the Burns commission recommendations. The Deputy Minister for Climate Change will meet the UK Minister responsible for the review on 15 December to discuss the report, the latest in a series of meetings concerning its work.
Welsh: Llywydd, rwy'n diolch i'r Aelod am y cwestiwn yna, ac yn croesawu cefnogaeth adolygiad Hendy i'n metro ac argymhellion comisiwn Burns. Bydd y Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd yn cyfarfod â Gweinidog y DU sy'n gyfrifol am yr adolygiad ar 15 Rhagfyr i drafod yr adroddiad, y diweddaraf mewn cyfres o gyfarfodydd yn ymwneud â'i waith.
English: Well, that's excellent news, First Minister, because it is now four years since the UK Government decided to cancel the electrification of the main line to Swansea. How long does it take for the UK Government to come up with their alternative plan for modernising Wales's rail network? And I hope that, in your discussions, and Lee Water's discussions with the UK Government, there's full understanding that Wales is entitled to a modernised railway system just like the rest of the United Kingdom.
Welsh: Wel, mae hynny'n newyddion ardderchog, Prif Weinidog, oherwydd ei bod hi'n bedair blynedd bellach ers i Lywodraeth y DU benderfynu canslo trydaneiddio'r brif reilffordd i Abertawe. Pa mor hir mae'n ei gymryd i Lywodraeth y DU lunio eu cynllun amgen ar gyfer moderneiddio rhwydwaith rheilffyrdd Cymru? Ac rwy'n gobeithio, yn eich trafodaethau, a thrafodaethau Lee Waters gyda Llywodraeth y DU, fod dealltwriaeth lawn bod gan Gymru hawl i system reilffordd wedi'i moderneiddio yn union fel gweddill y Deyrnas Unedig.
English: Well, I thank Jenny Rathbone for that. Of course those are the points we make repeatedly to the UK Government. The current system simply doesn't work for Wales. The rail network enhancement pipeline is still focused on investment in the south-east of England. We have no control over it. We have no say over the process, and the process itself is opaque, it's bureaucratic and it's slow, as Jenny Rathbone has said. And then the playing field simply isn't level here. HS2 we talk about here in the Chamber often. With the HS2 programme, the comparability factor, which drives money through the Barnett formula for Scotland, is 100 per cent. For Northern Ireland, it is 100 per cent. For Wales, it's 0 per cent, despite the fact that HS2 does not enter Wales at any point, and the UK Government's own analysis shows that it is more likely to do economic damage to Wales than to do economic good. And Jenny Rathbone, Llywydd, is absolutely right to point to the fact that when the electrification of the south Wales main line was cancelled by the Conservative Government as far back as 2017, the Secretary of State for Wales at the time made a great deal of the fact that there would be a series of business cases coming through to improve journey times along that line. Not a single one of those business cases, four years later, has been completed.
Welsh: Wel, rwy'n diolch i Jenny Rathbone am hynna. Wrth gwrs, dyna'r pwyntiau yr ydym ni'n eu gwneud dro ar ôl tro i Lywodraeth y DU. Yn syml, nid yw'r system bresennol yn gweithio i Gymru. Mae'r gwelliannau arfaethedig i'r rhwydwaith rheilffyrdd yn dal i ganolbwyntio ar fuddsoddi yn ne-ddwyrain Lloegr. Nid oes gennym ni unrhyw reolaeth drosto. Nid oes gennym ni lais yn y broses, ac mae'r broses ei hun yn anhryloyw, mae'n fiwrocrataidd ac mae'n araf, fel y mae Jenny Rathbone wedi ei ddweud. Ac yna nid oes chwarae teg yma. Rydym ni'n sôn yn aml am HS2 yma yn y Siambr. Gyda'r rhaglen HS2, 100 y cant yw'r ffactor cymharedd sy'n ysgogi arian drwy fformiwla Barnett ar gyfer yr Alban. Ar gyfer Gogledd Iwerddon, mae'n 100 y cant. I Gymru, mae'n 0 y cant, er gwaethaf y ffaith nad yw HS2 yn dod i mewn i Gymru yn unman, ac mae dadansoddiad Llywodraeth y DU ei hun yn dangos ei fod yn fwy tebygol o wneud niwed economaidd i Gymru na gwneud lles economaidd. Ac mae Jenny Rathbone, Llywydd, yn llygad ei lle i dynnu sylw at y ffaith, pan gafodd trydaneiddio prif reilffordd de Cymru ei ganslo gan y Llywodraeth Geidwadol mor bell yn ôl â 2017, fod Ysgrifennydd Gwladol Cymru ar y pryd wedi gwneud llawer iawn o'r ffaith y byddai cyfres o achosion busnes yn cael eu cyflwyno i wella amseroedd teithio ar hyd y rheilffordd honno. Nid oes un o'r achosion busnes hynny, bedair blynedd yn ddiweddarach, wedi ei gwblhau.