English: Neither does its amendment indicate any kind of urgency in using the levers at its disposal to get on and sort out the lack of mobile coverage in large areas of Wales. Beyond a loose intention to work with the regulator and network operators, and an intention to reform the planning system, and an intention to reflect on the Scottish Government's mobile action plan, there is very little in the way of commitments to reassure communities across Wales that find themselves without adequate broadband connectivity or mobile coverage. Now, Deputy Presiding Officer, I don't want to be ungenerous to the Government; the Superfast Cymru project has undoubtedly improved the availability of fibre broadband across Wales, benefiting both residents and businesses in the intervention areas, and I for one get very excited when I see an Openreach van parked up at various locations in my constituency, working on a particular green cabinet, but let's just state the facts here: it's undeniable that the Welsh Government has failed to deliver on its 2011 ambition to, and I quote, 'ensure that all residential premises and all businesses in Wales will have access to Next Generation Broadband by 2015, with the ambition that 50 per cent or more have access to 100Mbps.' Now, the reality is that we are well off providing universal broadband access to next generation broadband, and according to Ofcom's 'The Connected Nations Report 2015', only 26 per cent of premises have download speeds of 100 Mbps. So, that's just half of the Government's stated objective. Now, a couple of weeks ago, my colleague, Darren Millar, responded to the Minister in regards to a statement, and what he said was the Government has overpromised about superfast broadband and failed to deliver, and the Minister dismissed his comments. Well, he is correct: the goalposts have been repeatedly moved, people have been fobbed off, and businesses have been unable to plan for the future. Constituents keep asking me why the Welsh Government just can't let them know when their business or property is going to have superfast broadband. They get told 'yes', then they get told 'maybe', and then they get told 'no'. All people want is to be able to have the Welsh Government be upfront with them on whether or not they're going to receive an upgrade. So, I would urge the Minister to bring forward a timescale for your commitment to provide a contract to extend superfast broadband access to every property in Wales. Now, given the fact that you have a gain share written into the Superfast Cymru contract, whereby the Welsh Government receives a profit share where take-up reaches more than 21 per cent in any area, I do ask why the Welsh Government has not been focused on broadband as it should have been, and why exploitation so far has been so woeful. Now, my understanding is that 0.6 per cent of the original budget allocation for the Superfast Cymru project was dedicated to marketing and communications, so I would say that there's little wonder that Wales has still the highest level of people who do not use the internet in Britain, and the Welsh Government, I'd say, can't be bothered to encourage people to use it, in spite of spending hundreds of millions of pounds in trying to provide it. Indeed, the evaluation of the next generation broadband Wales programme highlighted the lack of coherence and strategic approach to marketing and communications and has criticised the Welsh Government's 50 per cent take-up target for its lack of ambition, when take-up is already expected to approach 80 per cent by 2020. So I would be grateful if the Minister could set out today how the Welsh Government intends to encourage universal take-up of next generation broadband and how it intends to improve digital literacy, which I suggest will be essential for Wales's future economic prosperity. Now, my inbox, on a regular basis, is full of people with concerns about their lack of broadband. Every day, I've got more than one e-mail asking me when they're going to get broadband in their particular area. The other issue filling my postbag - or my inbox, now, probably, more to the point - is in regards to mobile coverage. Now, I'd say it's essential that the Welsh Government uses the devolved levers at its disposal to work with the regulator and network operators to promote the telecoms infrastructure investment and network deployment. Members will be aware our motion also indicates the Scottish Government's approach. The Scottish Government doesn't have any additional powers to the Welsh Government in this area, yet they have put in place a mobile action plan, which commits to non-domestic rate relief for new mobile masts in non-commercial areas, reform of the planning system to support commercial investment in mobile infrastructure, and improving public sector assets for the telecoms industry, and various forms of collaborative work with the telecoms industry. In contrast, the Welsh Government in its amendment to this motion commits to reflecting on the progress made by the Scottish Government. Why don't you just get on with it and bring forward a similar plan for Wales? The Welsh Government is consistently, I'd say, playing catch-up here. The UK Government has already implemented proposals making it easier to upgrade existing sites and build new masts, and, in spite of representations from the mobile network operators and from myself, correspondence to your previous Minister, Carl Sargeant, still we have not reformed permitted development rights here in Wales, and we're lagging behind England and Scotland. Please, Minister, don't tell me that you're going to have discussions with colleagues. Don't tell me that your officials are talking to other officials. Tell me that you have an agreed plan of action, and that you have a timetable. I very much hope that Members will contribute to this debate today, and I very much hope to have a positive response and a plan of action from the Minister.
Welsh: Nid yw ei gwelliant ychwaith yn dangos unrhyw fath o frys i ddefnyddio'r dulliau sydd ar gael iddi i fynd ati i ddatrys y diffyg signalau ffonau symudol mewn ardaloedd helaeth o Gymru. Y tu hwnt i fwriad llac i weithio gyda'r rheoleiddiwr a gweithredwyr rhwydwaith, a bwriad i ddiwygio'r system gynllunio, a bwriad i bwyso a mesur cynllun gweithredu ffonau symudol Llywodraeth yr Alban, ychydig iawn o ymrwymiadau a roddwyd i dawelu meddyliau cymunedau ledled Cymru sydd heb gysylltedd band eang digonol neu signalau ffonau symudol. Nawr, Ddirprwy Lywydd, nid wyf am fod yn angharedig wrth y Llywodraeth; yn ddi-os mae prosiect Cyflymu Cymru wedi gwella argaeledd band eang ffeibr ar draws Cymru, er budd trigolion a busnesau yn yr ardaloedd ymyrryd, ac rwy'n cyffroi'n arw pan welaf fan Openreach wedi parcio mewn mannau amrywiol yn fy etholaeth, yn gweithio ar gabinet gwyrdd arbennig, ond gadewch i ni ddatgan y ffeithiau yma: ni ellir gwadu bod Llywodraeth Cymru wedi methu cyflawni ei huchelgais yn 2011 i, ac rwy'n dyfynnu, 'sicrhau y bydd gan bob cartref a phob busnes yng Nghymru fynediad at Fand Eang y Genhedlaeth Nesaf erbyn 2016, gyda'r uchelgais y bydd gan 50% neu'n fwy gyswllt 100Mbps.' Nawr, y realiti yw ein bod ymhell o fod yn darparu mynediad band eang cyffredinol at fand eang y genhedlaeth nesaf, ac yn ôl adroddiad Ofcom, 'The Connected Nations Report 2015', dim ond 26 y cant o safleoedd sydd â chyflymder lawrlwytho o 100 Mbps. Felly, dim ond hanner yr amcan a nododd y Llywodraeth yw hynny. Nawr, ychydig wythnosau yn ôl, ymatebodd fy nghyd-Aelod, Darren Millar, i'r Gweinidog mewn perthynas â datganiad, a'r hyn a ddywedodd oedd bod y Llywodraeth wedi goraddo mewn perthynas â band eang cyflym iawn ac wedi methu cyflawni, a gwrthododd y Gweinidog ei sylwadau. Wel, mae'n gywir: mae'r pyst gôl wedi cael eu symud dro ar ôl tro, cafodd pobl eu troi ymaith gan esgusodion, ac mae busnesau wedi methu cynllunio ar gyfer y dyfodol. Mae etholwyr yn dal i ofyn i mi pam na all Llywodraeth Cymru roi gwybod iddynt pa bryd y bydd eu busnesau neu eu heiddo'n cael band eang cyflym iawn. Maent yn cael clywed 'cewch', yna cânt glywed 'efallai', ac yna, 'na'. Y cyfan y mae pobl ei eisiau yw i Lywodraeth Cymru ddweud wrthynt yn agored pa un a yw eu gwasanaeth yn mynd i gael ei uwchraddio. Felly, byddwn yn annog y Gweinidog i gyflwyno amserlen ar gyfer eich ymrwymiad i ddarparu contract i ymestyn mynediad band eang cyflym iawn i bob eiddo yng Nghymru. Nawr, o ystyried y ffaith fod gennych gyfran o'r budd wedi ei chynnwys yn y contract Cyflymu Cymru, lle y mae Llywodraeth Cymru yn derbyn cyfran o'r elw pan fo'r lefelau manteisio yn cyrraedd mwy na 21 y cant mewn unrhyw ardal, rwy'n gofyn pam nad yw Llywodraeth Cymru wedi bod yn canolbwyntio ar fand eang fel y dylai, a pham y mae ymelwa wedi bod mor druenus hyd yn hyn. Nawr, fy nealltwriaeth i yw bod 0.6 y cant o ddyraniad y gyllideb wreiddiol ar gyfer prosiect Cyflymu Cymru wedi'i bennu ar gyfer marchnata a chyfathrebu, felly byddwn yn dweud nad yw'n syndod mai gan Gymru y mae'r lefel uchaf o hyd o bobl nad ydynt yn defnyddio'r rhyngrwyd ym Mhrydain, a byddwn yn dweud nad yw Llywodraeth Cymru yn trafferthu annog pobl i'w defnyddio, er ei bod yn gwario cannoedd o filiynau o bunnoedd yn ceisio ei darparu. Yn wir, amlygodd y gwerthusiad o raglen band eang y genhedlaeth nesaf yng Nghymru ddiffyg cydlyniad a dull strategol o farchnata a chyfathrebu a beirniadodd darged manteisio Llywodraeth Cymru o 50 y cant am ei ddiffyg uchelgais, pan fo disgwyl eisoes i'r lefel fanteisio gyrraedd 80 y cant erbyn 2020. Felly byddwn yn ddiolchgar pe gallai'r Gweinidog nodi heddiw sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu annog pawb i fanteisio ar fand eang y genhedlaeth nesaf a sut y mae'n bwriadu gwella llythrennedd digidol, ac rwy'n awgrymu y bydd hynny'n hanfodol ar gyfer ffyniant economaidd Cymru yn y dyfodol. Nawr, mae fy mewnflwch, yn rheolaidd, yn llawn o bobl sy'n pryderu am nad oes ganddynt wasanaeth band eang. Bob dydd, rwy'n cael mwy nag un e-bost yn gofyn i mi pa bryd y maent yn mynd i gael band eang yn eu hardal hwy. Y mater arall sy'n llenwi fy mag post - neu fy mewnflwch, mae'n debyg nawr, yn agosach ati - yw signalau ffonau symudol. Nawr, byddwn yn dweud ei bod yn hanfodol fod Llywodraeth Cymru yn defnyddio'r dulliau datganoledig sydd ar gael iddi er mwyn gweithio gyda'r rheoleiddiwr a'r gweithredwyr rhwydwaith i hyrwyddo buddsoddiad yn y seilwaith telathrebu a defnydd o'r rhwydwaith. Bydd yr Aelodau'n ymwybodol fod ein cynnig hefyd yn dangos ymagwedd Llywodraeth yr Alban. Nid oes gan Lywodraeth yr Alban unrhyw bwerau ychwanegol i'r rhai sydd gan Lywodraeth Cymru yn y maes hwn, ac eto maent wedi sefydlu cynllun gweithredu darpariaeth symudol, sy'n ymrwymo i ryddhad ardrethi annomestig ar gyfer mastiau ffonau symudol newydd mewn ardaloedd anfasnachol, diwygio'r system gynllunio i gefnogi buddsoddiad masnachol mewn seilwaith symudol, a gwella asedau sector cyhoeddus ar gyfer y diwydiant telathrebu, a gwahanol fathau o waith ar y cyd gyda'r diwydiant telathrebu. Mewn cyferbyniad, mae Llywodraeth Cymru yn ei gwelliant i'r cynnig hwn yn ymrwymo i ystyried y cynnydd a wnaed gan Lywodraeth yr Alban. Pam na wnewch chi fwrw iddi a chyflwyno cynllun tebyg ar gyfer Cymru? Byddwn yn dweud fod Llywodraeth Cymru yn gyson yn gorfod ceisio dal i fyny yma. Mae Llywodraeth y DU eisoes wedi rhoi argymhellion ar waith i'w gwneud yn haws uwchraddio safleoedd presennol ac adeiladu mastiau newydd, ac er gwaethaf sylwadau a gyflwynwyd gan y gweithredwyr rhwydwaith darpariaeth symudol, a gohebiaeth gennyf fi at eich Gweinidog blaenorol, Carl Sargeant, rydym yn dal i fod heb ddiwygio hawliau datblygu a ganiateir yma yng Nghymru, ac rydym yn llusgo ar ôl Lloegr a'r Alban. Os gwelwch yn dda, Weinidog, peidiwch â dweud wrthyf eich bod yn mynd i gael trafodaethau gyda chyd-Aelodau. Peidiwch â dweud wrthyf fod eich swyddogion yn siarad â swyddogion eraill. Dywedwch wrthyf fod gennych gynllun gweithredu wedi'i gytuno, a bod gennych amserlen. Mawr obeithiaf y bydd yr Aelodau'n cyfrannu at y ddadl hon heddiw, ac rwy'n mawr obeithio cael ymateb cadarnhaol a chynllun gweithredu gan y Gweinidog.