English: There's no doubt that the teaching of all of our history is so much better today than it has been in the past, and there is some superb teaching practice that goes on throughout the country. The problem for us is that it isn't consistent. We can ensure that that best practice can benefit every child, wherever they live. With the development of the new curriculum, we've got the opportunity to join the front runners in progressive education and to teach all pupils a wider range of history, including Welsh history, which should be inclusive of black, Asian, minority ethnic history makers in and from Wales, because, put simply, that history is Welsh history. And I want to see history taught from a women's and a working class perspective, too. When it comes to history, we must include all of it - the good, the bad and the ugly. We need to talk about empire, we need to talk about Penrhyn castle's links to plantations in Jamaica, the copper works in the Greenfield valley in Holywell that produced manillas used to buy slaves, or Swansea's Grenfell family, who were deeply involved in the slave trade in El Cobre, Cuba. We need to talk about the positive contribution of our BAME communities. Whitewashing Wales's industrial legacy by omitting the role of Tiger bay's uniquely diverse community perpetuates ignorance. The seamen and workers from over 50 countries who settled in the community as a result of the bustling docks are central to the development of the industrial south of Wales. But as much as this is a matter of representation, it's also a matter of protecting minority groups in Wales. In the same vein as the Minister's decision to make sex and relationships education statutory, this, too, is about protecting people and understanding minorities. It will provide opportunities to challenge racism and xenophobia, and, as recent work from Show Racism the Red Card shows, that is essential. As racism and religious discrimination grows in schools, we can also see the effects in our criminal justice system. Wouldn't greater understanding make a difference to notorious cases like that of the Cardiff three: three black men wrongfully convicted of murder in 1987, right on the Senedd's doorstep? It's known as one of the worst miscarriages of justice in the history of the British criminal justice system, yet the disproportionate representation of black people in our prison population, the underrepresentation of BAME people in positions of authority, and the poor treatment of BAME people at the hands of the police in too many cases are not confined to history. The statistics show how much of a problem this still is today. Embedding anti-racism in the curriculum could be one small but significant step to be taken to abolish systemic and structural discrimination in Wales. It's the duty of our legislature and our Government to ensure that it's enshrined in law. We cannot overlook the uncomfortable elements of our history and, indeed, our present simply because they might make us feel awkward. Being honest, open and prepared to listen, challenge and take action to change the position of people who face discrimination will make us, as a nation, more aware of elements of prejudice and inequality in our society and communities that need to be rectified. Plaid Cymru believes that this new curriculum offers us a chance to correct many structural injustices in Wales, and I hope that opportunity won't be missed.
Welsh: Does dim amheuaeth bod dysgu ein hanes ni i gyd yn gymaint gwell heddiw nag y bu yn y gorffennol, ac mae arferion addysgu gwych yn digwydd ar hyd a lled y wlad. Y broblem i ni yw nad yw'n gyson. Gallwn ni sicrhau bod yr arfer gorau hwnnw yn gallu bod o fudd i bob plentyn, ble bynnag y mae'n byw. Gyda datblygiad y cwricwlwm newydd, mae gennym ni gyfle i ymuno â'r rhai hynny sydd ar y blaen ym maes addysg flaengar ac addysgu ystod ehangach o hanes i bob disgybl, gan gynnwys hanes Cymru, a ddylai gynnwys hanes pobl dduon, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig yng Nghymru ac o Gymru, oherwydd, yn syml iawn, yr hanes hwnnw yw hanes Cymru. Ac rwyf eisiau gweld hanes yn cael ei addysgu o safbwynt menywod a'r dosbarth gweithiol, hefyd. Pan ddaw i hanes, mae'n rhaid i ni gynnwys y cyfan i gyd - y da, y drwg a'r hyll. Mae angen i ni siarad am ymerodraeth, mae angen i ni siarad am gysylltiadau Castell Penrhyn â phlanhigfeydd yn Jamaica, y gwaith copr yn Nyffryn Maesglas yn Nhreffynnon a gynhyrchodd freichledau a ddefnyddiwyd i brynu caethweision, neu deulu Grenfell Abertawe, a fu'n ymwneud yn ddwfn â'r fasnach gaethweision yn El Cobre, Ciwba. Mae angen i ni siarad am gyfraniad cadarnhaol ein cymunedau pobl dduon ac Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig. Mae gwyngalchu etifeddiaeth ddiwydiannol Cymru drwy hepgor cyfraniad cymuned unigryw Tiger Bay yn golygu bod yr anwybodaeth yn parhau. Mae'r morwyr a'r gweithwyr o dros 50 o wledydd a ymsefydlodd yn y gymuned o ganlyniad i'r dociau prysur yn ganolog i ddatblygiad de diwydiannol Cymru. Ond er cymaint y mae hwn yn fater o gynrychiolaeth, mae hefyd yn fater o amddiffyn grwpiau lleiafrifol yng Nghymru. Yn yr un modd â phenderfyniad y Gweinidog i wneud addysg rhyw a pherthnasoedd yn statudol, mae hyn hefyd yn ymwneud â diogelu pobl a deall lleiafrifoedd. Bydd yn cynnig cyfleoedd i herio hiliaeth a senoffobia, ac, fel y dengys gwaith diweddar yr ymgyrch Dangos y Cerdyn Coch i Hiliaeth, mae hynny'n hanfodol. Wrth i hiliaeth a gwahaniaethu ar sail crefydd dyfu mewn ysgolion, gallwn hefyd weld yr effeithiau yn ein system cyfiawnder troseddol. Oni fyddai mwy o ddealltwriaeth yn gwneud gwahaniaeth i achosion drwg-enwog fel un Tri Caerdydd: tri dyn du a gafwyd yn euog yn anghyfiawn o lofruddiaeth yn 1987, yn union ar garreg drws y Senedd? Fe'i hadnabyddir fel un o'r achosion gwaethaf o anghyfiawnder yn hanes system cyfiawnder troseddol Prydain, ac eto nid yw'r gynrychiolaeth anghymesur o bobl dduon ym mhoblogaeth ein carchardai, y tangynrychiolaeth o bobl dduon ac Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig mewn swyddi o awdurdod, a thriniaeth wael pobl dduon ac Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig gan yr heddlu mewn gormod o achosion wedi'u cyfyngu i hanes. Mae'r ystadegau'n dangos faint o broblem yw hyn o hyd heddiw. Gallai ymwreiddio gwrth-hiliaeth yn y cwricwlwm fod yn un cam bach ond arwyddocaol i'w gymryd i ddileu gwahaniaethu systemig a strwythurol yng Nghymru. Mae'n ddyletswydd ar ein deddfwrfa a'n Llywodraeth i sicrhau y caiff ei ymgorffori yn y gyfraith. Ni allwn ddiystyru elfennau anghyfforddus ein hanes nac, yn wir, ein presennol, dim ond oherwydd y gallen nhw wneud i ni deimlo'n lletchwith. Bydd bod yn onest, yn agored ac yn barod i wrando, herio a chymryd camau i newid sefyllfa pobl sy'n wynebu gwahaniaethu yn ein gwneud ni, fel cenedl, yn fwy ymwybodol o elfennau o ragfarn ac anghydraddoldeb yn ein cymdeithas a'n cymunedau, y mae angen eu hunioni. Mae Plaid Cymru yn credu bod y cwricwlwm newydd hwn yn cynnig cyfle i ni unioni llawer o anghyfiawnderau strwythurol yng Nghymru, ac rwy'n gobeithio na chaiff y cyfle ei golli.