English: Yes, absolutely, and if any Members have any suggestions or examples of best practice that can then be rolled out across councils, across the community or on a nationwide scale, then I'm sure both I and the Minister would be very happy to hear about that. Like you said, even if some people decide it isn't for them, we've also increased awareness of the role of the council in the community anyway. And also, likewise, we need to consider how we better support people who perhaps weren't successful in elections, and they've already shown that interest in wanting to get involved in local politics and the local community. And we've actually seen through the work we've done and through the committee's evidence that perhaps some people have then gone on to use those transferrable skills, perhaps as school governors and in other roles in the community. So, it's actually how we continue that support, perhaps, in the future, so people want to put themselves forward again. And it's really important that we make sure people don't become disinterested through that lack of success - most people don't get elected at the first attempt - so actually making sure we are there to support people and take them through that process. This report also focuses on a number of important issues, including remote attendance, job-share arrangements and support to assist people with disabilities to run for elected office. These are areas where work is already under way, but we can always build on this work. So, in the forthcoming local government elections (Wales) Bill, we intend to amend the remote attendance sections of the Local Government (Wales) Measure 2011 to include provisions to facilitate job-sharing arrangements for members of council executives and leaders. We'll obviously look to things where it's happened - in Swansea - and actually where we can learn from other initiatives as well, as I think Helen Mary said as well. It will include a duty on political group leaders to promote appropriate standards of behaviour, and require local authorities to publish the official address of its elected members, rather than their home address. So, local authorities would need to provide an official office address for members to use on publicity. Members raised the challenge of the rise in online abuse that politicians across the piece unfortunately experience - I know many of us in the Chamber have experienced that ourselves - and I understand that the Minister for Housing and Local Government has just today been in touch with the UK Government, actually, on how we can work to tackle online abuse with social media companies, because I think we're all aware this is something that really needs to be tackled head on and dealt with, because nobody deserves to have that. People make many personal sacrifices by putting themselves forward to serve their community and, actually, we need to respect each other as fellow human beings for what we do as well. In line with this, we will also legislate to remove the need to publish a candidate's address on the ballot paper. Lots of people will know where their local councillor lives, but I think that's extra security in making sure it's not then publicly available online as well, to give people that peace of mind where we can. We will also write to the UK Government about enacting section 106 of the Equality Act 2010, as proposed in the report, and officials have contacted the Information Commissioner's Office to seek a view on the proposed approach to the publication of reimbursement if costs occur. We are committed to working on delivering an access to an elected office fund for Wales, and that work is ongoing with officials across Government and also with my colleague, the Deputy Minister here. We should also acknowledge that measures have already been taken to support diversity. Wales was the first in the UK to make legislative provision for family absence for elected members to address some of the barriers to participation in local government for councillors who may have family responsibilities. We do intend to update these arrangements in the local government elections Bill to extend the provisions to those adopting, and we also intend to make it easier to update the absence arrangements as the policy in this area develops. Dirprwy Lywydd, in closing I just want to reiterate again how we welcome this important work of the committee and all involved, and look forward to working together to take this forward in the future. I think we can all agree that we have taken steps in the right direction, but it's time to step up our work in this area for all of our people, our community and our democracy. Diolch yn fawr.
Welsh: Gwnaf, yn bendant, ac os oes gan unrhyw Aelodau awgrymiadau neu enghreifftiau o arferion gorau y gellir eu cyflwyno wedyn ar draws y cynghorau, ar draws y gymuned neu ar raddfa genedlaethol, rwy'n siŵr y buaswn i a'r Gweinidog yn hapus iawn i glywed am hynny. Fel y dywedoch chi, hyd yn oed os yw rhai pobl yn penderfynu nad yw'n gweddu iddynt hwy, byddwn wedi codi ymwybyddiaeth o rôl y cyngor yn y gymuned beth bynnag. Hefyd, yn yr un modd, mae angen i ni ystyried sut y gallwn roi cymorth gwell i bobl nad ydynt wedi llwyddo mewn etholiadau o bosibl, ac sydd eisoes wedi dangos diddordeb mewn cymryd rhan mewn gwleidyddiaeth leol a'r gymuned leol. Ac mewn gwirionedd, rydym wedi gweld drwy'r gwaith a wnaethpwyd gennym a thrwy dystiolaeth y pwyllgor fod rhai pobl, efallai, wedi mynd ymlaen i ddefnyddio'r sgiliau trosglwyddadwy hynny wedyn, fel llywodraethwyr ysgol ac mewn rolau eraill yn y gymuned. Felly, mae'n fater o sut y byddwn yn parhau â'r gefnogaeth honno yn y dyfodol, fel bod pobl am ymgeisio eto. Ac mae'n bwysig iawn ein bod yn gwneud yn siŵr nad yw pobl yn colli diddordeb oherwydd y diffyg llwyddiant hwnnw - nid yw'r rhan fwyaf o bobl yn cael eu hethol ar y cynnig cyntaf - felly, sicrhau ein bod yno i gefnogi pobl a mynd â hwy drwy'r broses honno. Mae'r adroddiad hwn hefyd yn canolbwyntio ar nifer o faterion pwysig, gan gynnwys mynychu o bell, trefniadau rhannu swydd a chymorth i gynorthwyo pobl ag anableddau i geisio am swydd etholedig. Mae'r rhain yn feysydd lle mae gwaith eisoes ar y gweill, ond gallwn bob amser adeiladu ar y gwaith hwn. Felly, yn y Bil etholiadau llywodraeth leol (Cymru) sydd ar y gweill, rydym yn bwriadu diwygio'r adrannau ar fynychu o bell ym Mesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2011 i gynnwys darpariaethau i hwyluso trefniadau rhannu swydd ar gyfer swyddogion gweithredol ac arweinwyr cynghorau. Byddwn yn amlwg yn ystyried pethau lle mae wedi digwydd - yn Abertawe - a lle gallwn ddysgu o fentrau eraill hefyd, fel y dywedodd Helen Mary, rwy'n credu. Bydd yn cynnwys dyletswydd ar arweinwyr grwpiau gwleidyddol i hyrwyddo safonau ymddygiad priodol, a'i gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol gyhoeddi cyfeiriad swyddogol eu haelodau etholedig, yn hytrach na'u cyfeiriad cartref. Felly, byddai angen i'r awdurdodau lleol roi cyfeiriad swyddfa swyddogol i'r Aelodau ei ddefnyddio ar gyfer cyhoeddusrwydd. Cododd Aelodau her y cynnydd mewn cam-drin ar-lein y mae gwleidyddion yn gyffredinol yn ei brofi, yn anffodus - gwn fod llawer ohonom yn y Siambr wedi profi hynny ein hunain - a deallaf fod y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol newydd fod mewn cysylltiad â Llywodraeth y DU heddiw, mewn gwirionedd, ynglŷn â sut y gallwn weithio i fynd i'r afael â cham-drin ar-lein gyda chwmnïau cyfryngau cymdeithasol, oherwydd credaf ein bod i gyd yn ymwybodol fod hyn yn rhywbeth y mae gwir angen mynd i'r afael ag ef a'i ddileu, oherwydd nid oes neb yn haeddu hynny. Mae pobl yn aberthu llawer yn bersonol drwy sefyll etholiad i wasanaethu eu cymuned ac mae angen inni barchu ein gilydd fel pobl am yr hyn a wnawn hefyd. Yn unol â hyn, byddwn yn deddfu i ddileu'r angen i gyhoeddi cyfeiriad yr ymgeisydd ar y papur pleidleisio. Bydd llawer o bobl yn gwybod ble mae eu cynghorydd lleol yn byw, ond rwy'n credu bod hynny'n darparu sicrwydd ychwanegol i wneud yn siŵr nad yw ar gael yn gyhoeddus ar-lein er mwyn rhoi tawelwch meddwl i bobl lle gallwn wneud hynny. Byddwn hefyd yn ysgrifennu at Lywodraeth y DU ynglŷn â rhoi adran 106 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 mewn grym, fel y cynigir yn yr adroddiad, ac mae swyddogion wedi cysylltu â Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth i ofyn am farn ar y dull arfaethedig o gyhoeddi ad-daliadau os bydd costau. Rydym wedi ymrwymo i weithio ar ddarparu cronfa mynediad i swydd etholedig ar gyfer Cymru, ac mae'r gwaith hwnnw'n mynd rhagddo gyda swyddogion ar draws y Llywodraeth a hefyd gyda fy nghyd-Aelod, y Dirprwy Weinidog yma. Dylem hefyd gydnabod bod camau eisoes wedi'u cymryd i gefnogi amrywiaeth. Cymru oedd y wlad gyntaf yn y DU i wneud darpariaeth ddeddfwriaethol ar gyfer absenoldeb teuluol i aelodau etholedig er mwyn mynd i'r afael â rhai o'r rhwystrau i gyfranogiad mewn llywodraeth leol ar gyfer cynghorwyr a allai fod â chyfrifoldebau teuluol. Rydym yn bwriadu diweddaru'r trefniadau hyn yn y Bil etholiadau llywodraeth leol er mwyn ymestyn y darpariaethau i gynnwys rhai sy'n mabwysiadu, ac rydym hefyd yn bwriadu ei gwneud yn haws diweddaru'r trefniadau absenoldeb wrth i'r polisi ddatblygu yn y maes hwn. Ddirprwy Lywydd, wrth gloi, hoffwn ailadrodd unwaith eto ein bod yn croesawu'r gwaith pwysig hwn gan y pwyllgor a phawb sy'n gysylltiedig ag ef, ac edrychwn ymlaen at weithio gyda'n gilydd i fwrw ymlaen â hyn yn y dyfodol. Rwy'n credu y gallwn i gyd gytuno ein bod wedi camu i'r cyfeiriad iawn, ond mae'n bryd i ni gynyddu ein gwaith yn y maes hwn ar gyfer ein holl bobl, ein cymuned a'n democratiaeth. Diolch yn fawr.