English: I'd like to start by saying a word of thanks to the Government for undertaking this debate in the absence of the Finance Committee during this period. I think that it is an important thing that the Senedd does have an opportunity to discuss the budget before the Government establishes it, so we have an opportunity to say, as the representatives of the people of Wales, what our priorities are as a nation. And I want to start by asking the Minister, in your response to this debate, to explain where the Government stands on the subject of a legislative budget. The Minister will know that I have discussed this several times over the years, and I think that this is an important thing, particularly in this Senedd. But like others, there are some areas where I think the Government should set its priorities. Like others, I would suggest climate, tackling poverty - I think that's vital - and safeguarding the future of public services. No-one here would be surprised by those priorities, and it's the easiest thing in the world to say that, but I also want to say that it's important during the coming years that the Government does do things that are not particularly popular. I have argued over the years - and I think it's about time that the Government tackled this - that the Welsh Government is too small to achieve the aims that we set for it. I think we need to invest in the network of the Government itself. The easiest thing in the world - and we all do this, all the parties, the opposition parties and the Labour backbenchers - is to criticise the Government for not introducing or rolling out what it wants to do. But for too long as well, we have all been arguing for cuts to the civil service and cuts to the administration of the Government. And if we are serious about the different policies that we have - and I've mentioned the climate, and I've mentioned poverty - we also need a Government who can do that, and that means that we invest in the Government, and I think that it's important to do that. And I'm very pleased that the First Minister is in his seat for this debate this afternoon, and the First Minister has said in response to questions that there will be a statement made by the Government on how the current, new Government is going to undertake work in the Valleys. I and others led work on the Valleys taskforce during the previous Senedd, and I'm eager to understand how this budget is going to consider investing in our most impoverished communities in the country. I hear what people say about there being impoverished communities right across the country, and it's possible to make strong arguments for investing in each community - I recognise that - but we all recognise that the most impoverished communities in Wales, Britain and Europe are still in the Valleys, and I think we do need this Government to make a clear statement that there will be investment in that region. The final thing I want to say is about how we afford all of this, because we all still think about a budget as a spending plan, and there hasn't been any contribution yet during this debate about where the income is going to come from. Now, we have the opportunity here to raise taxes, if that's what the Government's objective is; I've argued previously that we do need to do that in order to safeguard our public services. But what I want to hear from the Minister is this: she has said what the Government's priorities are, and I agree with all of them, but can I ask the Minister whether there is enough cash in the bank to do that? And if there isn't, where is that money coming from? What kind of impact has the pandemic had on income from Welsh taxes? Do we know that yet? Has there been any analysis of where the income is coming from? Because I do think that, as part of the maturing process of the Senedd, we have to move towards a legislative budget, but it has to be a budget, and not just a spending plan. I think that's the weakness that has underpinned our previous discussions on this. Everybody wants to spend money, but no-one is proposing where the money should come from, and I do think that we do need to start to consider that during the coming months. Thank you.
Welsh: Liciwn i ddechrau trwy ddweud gair o ddiolch i'r Llywodraeth am gynnal y drafodaeth yma yn absenoldeb y Pwyllgor Cyllid yn ystod y cyfnod yma. Dwi'n credu ei bod yn beth pwysig bod y Senedd yn cael cyfle i drafod y gyllideb cyn i'r Llywodraeth sefydlu'r gyllideb, so mae gennym ni gyfle i ddweud, fel cynrychiolwyr pobl Cymru, beth yw ein blaenoriaethau ni fel cenedl. A dwi eisiau dechrau trwy ofyn i'r Gweinidog os gallech chi yn eich ymateb i'r drafodaeth yma esbonio lle mae'r Llywodraeth yn sefyll ar hyn o bryd ar yr holl bwnc o gyllideb ddeddfwriaethol. Mi fydd y Gweinidog yn gwybod fy mod i wedi trafod hyn ar sawl achlysur yn ystod y blynyddoedd diwethaf, a dwi yn meddwl bod hyn yn rhywbeth sy'n bwysig, yn arbennig yn y Senedd yma. Ond fel eraill, mae yna ambell le ble dwi'n meddwl y dylai'r Llywodraeth bennu ei blaenoriaethau. Fel eraill hefyd, mi fuaswn i'n awgrymu hinsawdd, mynd i'r afael â thlodi - dwi'n credu bod hynny'n hynod o bwysig - a diogelu dyfodol gwasanaethau cyhoeddus. Fuasai dim un ohonoch chi yn cael eich synnu gan y fath flaenoriaethau, ac mi fyddai'r peth rhwyddaf yn y byd i ddweud hynny, ond dwi hefyd eisiau dweud ei bod yn bwysig yn ystod y blynyddoedd nesaf fod y Llywodraeth yn gwneud pethau sydd efallai ddim yr un mor boblogaidd. Dwi wedi dadlau dros y blynyddoedd - a dwi'n credu ei bod hi'n hen bryd nawr i'r Llywodraeth fynd i'r afael â hyn - fod Llywodraeth Cymru yn rhy fach i actually cyrraedd y nod dŷn ni'n ei osod iddi hi. Dwi'n credu bod angen i ni fuddsoddi yn rhwydwaith y Llywodraeth ei hun. Y peth rhwyddaf yn y byd - ac mae pob un ohonom ni'n ei wneud e, pob un blaid, y gwrthbleidiau ac Aelodau meinciau cefn Llafur - yw beirniadu'r Llywodraeth am beidio cyflwyno beth mae eisiau gwneud. Ond am yn rhy hir hefyd, dŷn ni i gyd, pob un ohonom ni, wedi bod yn dadlau dros doriadau i'r gwasanaeth sifil a thoriadau i weinyddiaeth y Llywodraeth. Ac os ydyn ni o ddifrif amboutu y polisïau gwahanol sydd gyda ni - dwi wedi sôn amboutu'r hinsawdd, dwi'n sôn amboutu tlodi - mae'n rhaid inni hefyd gael Llywodraeth sy'n gallu gwneud hynny, ac mae hynny'n meddwl ein bod ni'n buddsoddi yn y Llywodraeth, a dwi'n credu ei bod yn bwysig gwneud hynny. A dwi'n falch iawn bod y Prif Weinidog yn ei sêt y prynhawn yma ar gyfer y drafodaeth yma, ac mae'r Prif Weinidog wedi dweud wrth ymateb i gwestiynau fod datganiad yn mynd i fod gan y Llywodraeth ar sut mae'r Llywodraeth bresennol, newydd yn mynd i gyflwyno gwaith yn y Cymoedd. Mi wnes i ac eraill arwain gwaith ar dasglu'r Cymoedd yn ystod y Senedd sydd newydd ddod i ben, a dwi'n awyddus i ddeall sut mae'r gyllideb yn mynd i ystyried buddsoddi yn ein cymunedau mwyaf tlawd yn y wlad. Dwi yn clywed beth mae pobl yn ei ddweud amboutu pob man yn y wlad, ac mae'n bosibl gwneud dadl gref iawn dros fuddsoddi ym mhob un cymuned - dwi'n cydnabod hynny - ond dŷn ni i gyd yn gwybod hefyd fod y cymunedau mwyaf difreintiedig yng Nghymru, ym Mhrydain ac yn Ewrop yn dal i fod yn y Cymoedd, a dwi'n credu bod angen i'r Llywodraeth yma wneud datganiad clir fod buddsoddiadau'n mynd i fod yn y rhanbarth yma. Y peth olaf dwi eisiau dweud yw amboutu sut dŷn ni'n fforddio hyn i gyd, achos dŷn ni i gyd yn dal yn meddwl amboutu cyllideb fel cynllun gwario, a does dim un cyfraniad wedi bod eto yn ystod y drafodaeth yma amboutu o ble mae'r incwm yn dod. Mae gyda ni gyfle yn fan hyn i godi trethi, os dyna beth ydy nod y Llywodraeth; dwi wedi dadlau yn y gorffennol bod angen gwneud hynny er mwyn diogelu ein gwasanaethau cyhoeddus. Ond beth dwi eisiau clywed gan y Gweinidog ydy hyn: mae hi wedi dweud beth ydy blaenoriaethau'r Llywodraeth, a dwi'n cyd-fynd â phob un ohonyn nhw, ond gaf i ofyn i'r Gweinidog oes yna ddigon o cash yn y banc i wneud hynny? Ac os nad oes, o ble mae'r arian yn dod? Pa fath o impact mae'r pandemig wedi'i gael ar yr incwm o drethi Cymreig? Ydyn ni'n gwybod hynny eto? Oes yna ddadansoddiad wedi bod o ble mae'r incwm yn dod? Achos dwi'n credu, fel rhan o aeddfedu fel Senedd, fod yn rhaid inni symud i gyllideb ddeddfwriaethol, ond mae'n rhaid iddi fod yn gyllideb, a dim jest cynllun gwario. Dwi'n credu mai dyna'r gwendid rydyn ni wedi'i gael yn ein trafodaethau yn y gorffennol. Mae pob un eisiau gwario arian, a does neb yn cynnig o ble mae'r arian yn dod. Dwi'n meddwl bod yn rhaid i ni ddechrau ystyried hynny yn ystod y misoedd nesaf. Diolch yn fawr.