English: First Minister, thank you for your statement, and, obviously, the previous statements that you've made to this house, both written and oral statements. I do commend you for going out to Mumbai, along with Sajid Javid, and standing there as two Governments, shoulder to shoulder, to seek assurances from Tata Steel. I would be grateful to understand exactly at what level those meetings were held between yourself and Tata Steel, so that, obviously, on the assurances that were given, can give us some clarity as to what level within the company they were passing those assurances back to you, because I think it is vital that we understand the structure that Tata are using, (a) to evaluate the bids and (b) to secure a successful outcome from this process. I do disagree with the previous speaker's comments about the UK Government's positions and back-room deals. I think that, from the Prime Minister down, each and every one has spoken about the long-term security and the importance to the UK economy of a steel industry here in the United Kingdom, rather than just shoring something up for three or four weeks. I think, given the commitment of the Prime Minister, Sajid Javid, and the UK Government, along with the First Minister's own Government, there is a willingness to make sure that this is a long-term deal rather than something that will burn out after a very brief period. Indeed, many of the comments in previous statements were around those very issues, that we do not want a purchaser going into any of these sites - because it is not just Port Talbot, it's many other sites in Wales and also across the UK - and dismantling those sites and lowering the output of those sites. I do hope that you've been given assurances from Tata that, in their bidding evaluation, they are looking to secure the long-term future of each and every one of the sites, and indeed the integrated nature of the operation that they do have here in the United Kingdom, because many of the satellite sites, shall we say, do depend on, obviously, the Port Talbot works staying and making sure that output continues at current and increased production levels going forward. So, I would be grateful as well, if Tata shared any information with you as to the viability of the bids that have come forward - . You said that there are seven bids on the table and I appreciate that there are non-disclosure agreements there for confidentiality reasons, but are you in a position to give any more clarity around the strength of those bids and the dynamics of the bids, in particular about the whole-company approach, or are quite a few of those bids just looking at the various options in isolation? I would also like to extract from the First Minister some understanding as to the work that his Government in particular has undertaken around business rates. You have said that the Welsh Government have been trying to re-evaluate the grounds that they might be able to work with - walk on, should I say - to present a more enhanced business rates package. Because your understanding, when you last addressed this house, was that it was a very minimal package that would have been able to have been offered by the Welsh Government, but I have seen in the press and have heard you previously saying that the Welsh Government have been undertaking work, and I presume that that work is discussing with the European Commission and discussing with the Westminster Government around what type of enhanced package you might be able to bring forward, and I'd be most interested to know whether there is any more progress on that business rates package that you might be able to bring forward. I would also like to understand: what does the First Minister understand by the term 'dumped steel'? Many Members in this house and in the press have speculated solely on the Chinese aspect of dumped steel, when, in fact, there's Russian dumped steel on the market, and there's South Korean dumped steel as well. Is there almost an understanding, when you're dealing with contracts - because you talk in your statement about having it in the terminology of contracts and the expectation of Government contracts that dumped steel would not be used. Do you become country-specific? Is there a category that you focus on? I think that that is important to understand as well. In respect of the pensions and the pension liabilities, I think everyone would agree with the sentiment that you have identified within your statement, First Minister. It is a challenging territory that has been brought forward, but we do understand that, obviously, the pension liabilities are a major obstacle - for any successful purchaser to take on that liability. I would be grateful if you could expand on the language that you've used in your statement to clearly understand where the Welsh Government stands around the proposals that are in the consultation and whether the Welsh Government does formally support a particular proposal to help assist some of those liabilities being alleviated for any future purchasers of the sites so that the sites can be taken over and the production and the job security guaranteed for the workers on the sites, whether they be just site-specific or indeed across the whole steel industry. As I understand it, the consultation was asked for by the trustees of the pension fund and the UK Government obviously have come forward with that consultation. I do think that we do need to know clearly where the Welsh Government stands on that consultation and what is the favoured option of the Welsh Government, because it is such an integral part to concluding a successful sale of the steel-making operations. The one final point that I'd also like to make is that you do touch in your statement on the retraining opportunities. David Rees, the Member for Aberavon, touched on this. Regrettably, whatever the outcome of the sales process, there have been redundancies at the sites - in particular Port Talbot - and other steel sites - Llanwern in particular - have had redundancies announced. It is important to understand that the training packages that have been put in place are meeting the requirements of the redundancy notices that have been served and the workers that will require retaining and support. Are you confident that the packages that are in place are meeting the needs of those workers and, in particular, in a way that will get them back into employment in a timely manner? Thank you, First Minister.
Welsh: Brif Weinidog, diolch i chi am eich datganiad, a'r datganiadau blaenorol a wnaethoch i'r tŷ hwn, yn amlwg, y datganiadau ysgrifenedig a llafar. Rwy'n eich canmol am fynd allan i Mumbai, gyda Sajid Javid, a sefyll yno fel dwy Lywodraeth ysgwydd yn ysgwydd i ofyn am sicrwydd gan Tata Steel. Byddwn yn falch o ddeall yn union ar ba lefel y cynhaliwyd y cyfarfodydd hynny rhyngoch chi a Tata Steel, er mwyn i hynny, wrth gwrs, ar y sicrwydd a roddwyd, allu rhoi rhywfaint o eglurder i ni ynglŷn â pha lefel o fewn y cwmni roeddent yn trosglwyddo'r sicrwydd hwnnw yn ôl i chi, oherwydd rwy'n credu ei bod yn hanfodol i ni ddeall y strwythur y mae Tata yn ei ddefnyddio, (a) i werthuso'r cynigion a (b) i sicrhau canlyniad llwyddiannus o'r broses hon. Rwy'n anghytuno â sylwadau'r siaradwr blaenorol am safbwyntiau Llywodraeth y DU a tharo bargeinion drwy'r drws cefn. O'r Prif Weinidog i lawr, credaf fod pawb wedi siarad am ddiogelwch hirdymor a phwysigrwydd y diwydiant dur yma yn y Deyrnas Unedig i economi'r DU o ddiwydiant dur, yn hytrach na chynnal rhywbeth am dair neu bedair wythnos yn unig. O ystyried ymrwymiad y Prif Weinidog, Sajid Javid, a Llywodraeth y DU, ynghyd â Llywodraeth y Prif Weinidog ei hun, rwy'n credu bod yna barodrwydd i wneud yn siŵr fod hon yn fargen hirdymor yn hytrach na rhywbeth a fydd yn llosgi'n ddim ar ôl cyfnod byr iawn. Yn wir, roedd llawer o'r sylwadau mewn datganiadau blaenorol yn ymwneud â'r union faterion hynny, nad ydym yn dymuno gweld prynwr yn mynd i unrhyw un o'r safleoedd hyn - gan nad yw'n ymwneud â Phort Talbot yn unig, mae yna lawer o safleoedd eraill yng Nghymru a hefyd ar draws y DU - a datgymalu'r safleoedd a gostwng allbwn y safleoedd hynny. Rwy'n gobeithio eich bod wedi cael sicrwydd gan Tata eu bod, wrth werthuso'r ceisiadau, yn anelu i sicrhau dyfodol hirdymor pob un o'r safleoedd, ac yn wir, natur integredig y gwaith sydd ganddynt yma yn y Deyrnas Unedig, gan fod llawer o'r safleoedd lloeren, gawn ni ddweud, yn amlwg yn dibynnu ar gadw gwaith Port Talbot ac ar wneud yn siŵr fod allbwn yn parhau ar y lefelau cynhyrchu presennol a lefelau cynyddol yn y dyfodol. Felly, byddwn yn ddiolchgar hefyd, pe bai Tata yn rhannu unrhyw wybodaeth gyda chi ynglŷn â hyfywedd y cynigion a ddaeth i law - . Fe ddywedoch fod saith cynnig ar y bwrdd ac rwy'n gwerthfawrogi bod yna gytundebau peidio â datgelu yno am resymau'n ymwneud â chyfrinachedd, ond a ydych mewn sefyllfa i roi rhagor o eglurder ynghylch cryfder y cynigion hynny a dynameg y cynigion, yn benodol ynghylch y dull cwmni cyfan o weithredu, neu a yw cryn dipyn o'r cynigion hynny ond yn edrych ar y gwahanol opsiynau ar eu pen eu hunain? Hefyd, hoffwn wybod gan y Prif Weinidog ynglŷn â'r gwaith y mae ei Lywodraeth yn arbennig wedi'i wneud ynglŷn ag ardrethi busnes. Rydych wedi dweud bod Llywodraeth Cymru wedi bod yn ceisio ailwerthuso'r sail y gallent fod yn gweithio gyda - arni, dylwn ddweud - ar gyfer cyflwyno pecyn ardrethi busnes gwell. Oherwydd eich dealltwriaeth, y tro diwethaf i chi annerch y tŷ hwn, oedd mai pecyn bach iawn fyddai Llywodraeth Cymru wedi gallu ei gynnig, ond rwyf wedi gweld yn y wasg ac wedi eich clywed yn dweud o'r blaen fod Llywodraeth Cymru wedi bod yn gwneud gwaith, ac rwy'n tybio mai'r gwaith hwnnw yw trafod gyda'r Comisiwn Ewropeaidd a thrafod gyda Llywodraeth San Steffan pa fath o becyn gwell y gallech ei gyflwyno, a byddai gennyf ddiddordeb mawr mewn gwybod a wnaed rhagor o gynnydd ar y pecyn ardrethi busnes y gallech fod yn ei gyflwyno. Hoffwn wybod hefyd: beth y mae'r ymadrodd 'dur wedi'i ddympio' yn ei olygu i'r Prif Weinidog? Mae nifer o'r Aelodau yn y tŷ hwn ac yn y wasg wedi canolbwyntio'n llwyr ar agweddau Tsieineaidd ar ddympio dur, er bod dur wedi'i ddympio o Rwsia ar y farchnad, a dur wedi'i ddympio o Dde Corea hefyd. A oes yna ddealltwriaeth bron, pan fyddwch yn ymdrin â chontractau - gan eich bod yn sôn yn eich datganiad am ei wneud yn rhan o derminoleg contractau a'r disgwyliad na fyddai dur wedi'i ddympio'n cael ei ddefnyddio yng nghontractau'r Llywodraeth? A ydych yn bod yn wlad-benodol? A oes yna gategori rydych yn canolbwyntio arno? Credaf fod hynny'n bwysig i'w wybod hefyd. O ran y pensiynau a'r rhwymedigaethau pensiwn, rwy'n credu y byddai pawb yn cytuno â'r teimlad a nodwyd gennych yn eich datganiad, Brif Weinidog. Dyma faes sy'n llawn o heriau, ond rydym yn deall, yn amlwg, fod rhwymedigaethau pensiwn yn rhwystr mawr - i unrhyw brynwr llwyddiannus ysgwyddo'r rhwymedigaeth honno. Byddwn yn ddiolchgar pe gallech ymhelaethu ar yr iaith a ddefnyddioch yn eich datganiad i ddeall yn glir ble mae Llywodraeth Cymru yn sefyll mewn perthynas â'r cynigion sydd yn yr ymgynghoriad ac a yw Llywodraeth Cymru yn cefnogi argymhelliad penodol yn ffurfiol er mwyn cynorthwyo i liniaru rhai o'r rhwymedigaethau hynny ar gyfer unrhyw rai sy'n prynu'r safleoedd yn y dyfodol fel y gellir meddiannu'r safleoedd a gwarantu cynhyrchiant a sicrwydd swydd i'r gweithwyr ar y safleoedd, pa un a ydynt yn safle-benodol neu'n wir ar draws y diwydiant dur yn ei gyfanrwydd. Yn ôl yr hyn a ddeallaf, ymddiriedolwyr y gronfa bensiwn a ofynnodd am yr ymgynghoriad ac yn amlwg, mae Llywodraeth y DU wedi cyflwyno'r ymgynghoriad hwnnw. Rwy'n credu bod angen i ni wybod yn glir ble mae Llywodraeth Cymru yn sefyll ar yr ymgynghoriad hwnnw a beth yw opsiwn dewisol Llywodraeth Cymru, gan ei fod yn rhan mor annatod o gwblhau gwerthiant y gweithfeydd dur yn llwyddiannus. Yr un pwynt olaf yr hoffwn ei wneud hefyd yw eich bod yn cyffwrdd yn eich datganiad ar y cyfleoedd ailhyfforddi. Crybwyllwyd hyn gan David Rees, yr Aelod dros Aberafan. Yn anffodus, beth bynnag fydd canlyniad y broses werthu, bu diswyddiadau ar y safleoedd - yn enwedig Port Talbot - a chyhoeddwyd diswyddiadau ar safleoedd dur eraill - Llanwern yn arbennig. Mae'n bwysig deall bod y pecynnau hyfforddi a roddwyd ar waith yn bodloni gofynion y rhybuddion diswyddo a gyflwynwyd a'r gweithwyr fydd angen eu cadw a'u cynorthwyo. A ydych yn hyderus y bydd y pecynnau sydd ar waith yn diwallu anghenion y gweithwyr hynny ac yn benodol, mewn ffordd a fydd yn eu cael yn ôl i gyflogaeth mewn modd amserol? Diolch, Brif Weinidog.