English: This debate, for the most part, has been really positive and it's shown how effective this Chamber can be when we're able to bring ideas forward that don't necessarily always grab the headlines, but we've had an opportunity to carefully consider things that really do affect every one of us, every day. As Alun said, it goes to the heart of everybody's lives in Wales. The food system is the backbone of the rural economy, creating prosperity and delivering jobs. It helps to showcase the very best of Wales through exporting of our renowned produce, and we've heard a lot of that today as well. It helps to cut carbon emissions and fight back against climate change. It helps to feed the nation, improving people's health and well-being, and giving them a platform they need to get on. It helps to give our children and young people the best start in life, as we heard from Laura and from Jenny Rathbone about the importance of having high-quality food into our schools, and the fact that those opportunities are there, yet so many of those bodies that can do something about that haven't managed to do it because there doesn't seem to be the weight to make those decisions happen, and we need to change that. Put simply, the food sector has a fundamental role to play in creating a more equal, healthier and greener Wales, as my colleague Sam Rowlands said. I would like to welcome some of the work that the Welsh Government has been doing on this, and as I've said all along, this isn't about trying to work against the Government. I know, Minister, you recognise that. It's about how we work together collectively to enhance the opportunities for Wales. And let's not hang around. We need to move fast. We need a system that really works. Can I thank the contributors? Jenny, you raised some really strong points and I do thank you for your support. The points on food labelling are absolutely fundamental. As I said earlier, this isn't a silver bullet yet - it's the start of a process. This is where we'll need to work closely together. As I said, there is a need for us to work with all Governments. There are some things out of our control, so we need to influence Government to change the shape of things that have shortcomings. That's why the commission is so important. I'm not talking of a navel-gazing commission that's looking at strategy for years and years. This is a commission that would do stuff, that would do things and make things happen with the right people on there to actually shape out and fill out some of these things that are seen as lacking. But with the labelling, I want to see it on meals when you go to a hotel. If you sit down and have a meal, you need to know that you're eating Welsh food. It needs to be labelled, and there are so many things we can do about that, but we've got a lot of work to do in fleshing all of this out, no pun intended. Cefin, thank you for your contribution. I recognise that many elements of this you and your party really support. I really do hear your messages and I really am thankful for the support you're offering me today. Alun, this is a catalyst for change. We spoke before about orange and green and what's happening in Ireland, and what a fantastic initiative - how can we apply some of that learning into what our food system needs? That's what we really do need - that joined-up thinking, that learning that we can bring together through sharing our experiences and sharing the experiences we've seen across the UK. I am disappointed, Minister, that you can't support the Bill, but thank you for your engagement to date and your correspondence. I appreciate that. I agree that we both, as do we all in this Chamber, share a similar goal of achieving a better future for the food system in Wales, and I really believe there is an opportunity for us to work together, as well as Members across this Chamber, to deliver on this. I know, Minister, you believe that all I suggest could be delivered without legislation, but I have to disagree, and I have to ask: if Scottish Government can bring forward legislation on this issue and UK Government also are developing legislation on this, why not in Wales? What is stopping it, apart from political will? I'm not saying there's anything wrong with the system we have in Wales - there are some good bits in it - but we need that holistic direction to pull it all together, and I believe the Wales food strategy would do that. I'm conscious, Deputy Llywydd, I am running out of time - [ Interruption. ] I'm out of time. Bear with me, two seconds. Voting in favour of this Bill is not to defy your political party, but to put the welfare and future success of Wales first. Failure to back this Bill will mean we are judged to have played party politics rather than put Wales first. Failure to back this Bill will be a vote against local producers and farmers as well as the health and well-being of consumers and communities across Wales. Failure to support this Bill will ultimately be judged as a historic mistake. Thank you, Members. Thank you, all.
Welsh: Mae'r ddadl hon, ar y cyfan, wedi bod yn gadarnhaol iawn ac wedi dangos pa mor effeithiol y gall y Siambr hon fod pan ydym yn gallu cyflwyno syniadau nad ydynt o reidrwydd yn bachu'r penawdau, ond cawsom gyfle i roi ystyriaeth ofalus i bethau sydd o ddifrif yn effeithio ar bob un ohonom, bob dydd. Fel y dywedodd Alun, mae'n ganolog i fywydau pawb yng Nghymru. Y system fwyd yw asgwrn cefn yr economi wledig, gan greu ffyniant a darparu swyddi. Mae'n helpu i arddangos y gorau o Gymru drwy allforio ein cynnyrch enwog, a chlywsom lawer o sôn am hynny heddiw hefyd. Mae'n helpu i leihau allyriadau carbon ac ymladd yn erbyn newid hinsawdd. Mae'n helpu i fwydo'r wlad, gwella iechyd a lles pobl, a rhoi'r platfform sydd ei angen arnynt i lwyddo. Mae'n helpu i roi'r dechrau gorau mewn bywyd i'n plant a'n pobl ifanc, fel y clywsom gan Laura a Jenny Rathbone mewn perthynas â phwysigrwydd cael bwyd o ansawdd uchel yn ein hysgolion, a'r ffaith bod y cyfleoedd hynny yno, ac eto nid yw cymaint o'r cyrff a all wneud rhywbeth am hynny wedi llwyddo i'w wneud gan nad yw'n ymddangos bod nerth yno i wneud i'r penderfyniadau hynny ddigwydd, ac mae angen inni newid hynny. Yn syml, mae gan y sector bwyd ran sylfaenol i'w chwarae yn creu Cymru fwy cyfartal, iachach a gwyrddach, fel y dywedodd fy nghyd-Aelod, Sam Rowlands. Hoffwn groesawu peth o'r gwaith y mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ei wneud ar hyn, ac fel rwyf wedi'i ddweud bob amser, nid mater o geisio gweithio yn erbyn y Llywodraeth yw hyn. Weinidog, rwy'n gwybod eich bod yn cydnabod hynny. Mae'n ymwneud â sut rydym yn gweithio gyda'n gilydd i wella'r cyfleoedd i Gymru. A gadewch inni beidio â thin-droi. Mae angen inni symud yn gyflym. Rydym angen system sy'n gweithio go iawn. A gaf fi ddiolch i'r cyfranwyr? Jenny, fe godoch chi rai pwyntiau cryf iawn a diolch i chi am eich cefnogaeth. Mae'r pwyntiau ar labelu bwyd yn hollbwysig. Fel y dywedais yn gynharach, nid yw hyn yn ateb i bob dim - mae'n ddechrau proses. Dyma lle fydd angen inni weithio'n agos gyda'n gilydd. Fel y dywedais, mae angen inni weithio gyda'r holl Lywodraethau. Mae rhai pethau y tu hwnt i'n rheolaeth, felly mae angen inni ddylanwadu ar y Llywodraeth er mwyn newid pethau sy'n ddiffygiol. Dyna pam fod y comisiwn mor bwysig. Nid wyf yn sôn am gomisiwn sy'n bogailsyllu drwy edrych ar strategaeth am flynyddoedd maith. Mae hwn yn gomisiwn a fyddai'n gwneud pethau ac yn gwneud i bethau ddigwydd gyda'r bobl iawn yno i lunio ac ychwanegu at rai o'r pethau hyn yr ystyrir eu bod yn ddiffygiol. Ond o ran y labeli, hoffwn eu gweld ar brydau bwyd pan fyddwch yn mynd i westy. Os ydych yn eistedd i gael pryd o fwyd, mae angen ichi wybod eich bod yn bwyta bwyd o Gymru. Mae angen ei labelu, ac mae cymaint o bethau y gallwn eu gwneud ynglŷn â hynny, ond mae gennym lawer i'w wneud i roi cig ar yr asgwrn, fel petai. Cefin, diolch am eich cyfraniad. Rwy'n cydnabod eich bod chi a'ch plaid yn cefnogi llawer o'r elfennau. Rwy'n clywed eich negeseuon ac rwy'n ddiolchgar iawn am eich cefnogaeth heddiw. Alun, mae hwn yn gatalydd ar gyfer newid. Rydym wedi siarad o'r blaen am oren a gwyrdd a'r hyn sy'n digwydd yn Iwerddon, ac am fenter wych - sut y gallwn roi rhywfaint o'r gwersi a ddysgwyd o hynny ar waith yn yr hyn sydd ei angen ar ein system fwyd? Dyna sydd ei angen arnom mewn gwirionedd - y syniadau cydgysylltiedig hynny, y dysgu y gallwn ei ddwyn ynghyd drwy rannu ein profiadau a rhannu'r profiadau a welsom ledled y DU. Rwy'n siomedig na allwch gefnogi'r Bil, Weinidog, ond diolch am eich ymwneud hyd yma a'ch gohebiaeth. Rwy'n ei werthfawrogi. Rwy'n cytuno bod y ddau ohonom, fel pob un ohonom yn y Siambr hon, yn rhannu nod tebyg o sicrhau dyfodol gwell i'r system fwyd yng Nghymru, ac rwy'n credu'n wirioneddol fod cyfle inni weithio gyda'n gilydd, gydag Aelodau ar draws y Siambr hon, i gyflawni hyn. Weinidog, rwy'n gwybod eich bod o'r farn y gellid cyflawni'r holl bethau rwy'n eu hawgrymu heb ddeddfwriaeth, ond mae'n rhaid imi anghytuno, ac mae'n rhaid imi ofyn: os gall Llywodraeth yr Alban gyflwyno deddfwriaeth ar y mater hwn a bod Llywodraeth y DU hefyd yn datblygu deddfwriaeth ar hyn, pam na allwn wneud hynny yng Nghymru? Beth sy'n ei rwystro, ar wahân i ewyllys wleidyddol? Nid wyf yn dweud bod unrhyw beth o'i le ar y system sydd gennym yng Nghymru - mae rhai darnau da ynddi - ond mae angen y cyfarwyddyd cyfannol hwnnw arnom i ddwyn popeth ynghyd, a chredaf y byddai strategaeth fwyd Cymru yn gwneud hynny. Rwy'n ymwybodol, Ddirprwy Lywydd, fy mod yn brin o amser - [ Torri ar draws.] Mae fy amser wedi dod i ben. Maddeuwch i mi, dwy eiliad. Ni fyddech yn herio eich plaid wleidyddol wrth bleidleisio o blaid y Bil hwn, ond byddech yn rhoi lles a llwyddiant Cymru yn y dyfodol yn gyntaf. Bydd peidio â chefnogi'r Bil hwn yn golygu y bernir ein bod wedi chwarae gwleidyddiaeth bleidiol yn hytrach na rhoi Cymru yn gyntaf. Bydd methiant i gefnogi'r Bil hwn yn bleidlais yn erbyn ffermwyr a chynhyrchwyr lleol yn ogystal ag iechyd a lles defnyddwyr a chymunedau ledled Cymru. Yn y pen draw, bydd methiant i gefnogi'r Bil yn cael ei ystyried yn gamgymeriad hanesyddol. Diolch, Aelodau. Diolch yn fawr, bawb.