techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you. I know there are others who want to pursue some of those specific points, so I'll hand back to the Chair now. Thank you.
Welsh: Diolch. Dwi'n gwybod bod yna bobl eraill sydd eisiau mynd ar ôl rhai o'r pwyntiau penodol yna, so gwnaf basio yn ôl i'r Cadeirydd nawr. Diolch.
English: Thank you, Chair. I wanted to ask you about the role of the Welsh Government. Do you think that, in terms of your work with the Government, the way in which they work in terms of policies and decisions is aligned with the requirements of this Act?
Welsh: Diolch, Cadeirydd. Rôn i eisiau gofyn i chi am rôl Llywodraeth Cymru. Ydych chi'n meddwl, o ran eich gwaith chi gyda'r Llywodraeth, fod y ffordd maen nhw'n gweithio o ran polisïau a phenderfyniadau yn cyd-fynd â gofynion y Ddeddf yma, plis?
English: I'm not aware of a lot that isn't aligned with the Act. The majority of what they do certainly travels in the same direction. I'm not sure whether that's intentional or not, and I don't know to what extent the commissioner and her staff have been part of the development, whether it's legislation or policies or plans. There's not much that I've come across that goes against that. There is one example that I'm aware of where we in Powys felt that it contravened the requirements of the Act, and that was the development in Nant Helen coal mine. We've been working in partnership for years to provide innovative plans in terms of the use of that site when the coal comes to an end, but there was a decision about six months ago that made us think that the Welsh Government's decision on this wasn't consistent with the needs of the future, providing a long-term site and creating local employment. So, that was one disconnect that I've come across, but we've overcome that by now. But I do think that perhaps there is scope for further joining up of Welsh Government legislation with the requirements of this Act and the advice of the commissioner. Maybe one thing that we should see more of is the commissioner providing advice to the Welsh Government more clearly, so that the alignment is clearer than it's been, perhaps, in previous years.
Welsh: Dwi ddim yn ymwybodol o lawer sydd ddim yn cyd-fynd efo'r Ddeddf. Mae'r rhan fwyaf o'r hyn maen nhw'n ei wneud yn sicr yn mynd i'r un cyfeiriad. Dwi ddim mor siŵr os ydy hynny'n fwriadol ai peidio, a dwi ddim yn gwybod i ba raddau mae'r comisiynydd a'i staff wedi bod yn rhan o'r datblygu, boed e'n ddeddfwriaeth neu'n bolisïau neu gynlluniau. Does yna ddim llawer dwi wedi dod ar ei draws sydd yn mynd yn erbyn. Mae yna un enghraifft dwi'n ymwybodol ohoni hi roedden ni'n teimlo ym Mhowys oedd yn mynd yn groes i ofynion y Ddeddf, a hynny oedd y datblygiad yn y maes glo yn Nant Helen. Dŷn ni wedi bod yn cydweithio fel partneriaeth ers blynyddoedd i ddarparu cynlluniau arloesol o ran defnydd y safle yna, pan fydd y glo yn dod i ben. Ond mi fuodd yna benderfyniad ryw chwe mis yn ôl wnaeth wneud i ni feddwl dydy penderfyniad y Llywodraeth ar hwn ddim yn gyson efo medddwl am ofynion y dyfodol, darparu safle tymor hir a chreu cyflogaeth yn lleol. Felly roedd hwnna'n un disconnect dwi wedi dod ar ei draws o, ond dŷn ni wedi goresgyn hynny erbyn hyn. Ond dwi yn meddwl efallai fod yna mwy o le i joinio i fyny pethau yn fwy o ran deddfwriaeth Llywodraeth Cymru efo gofynion y Ddeddf a chyngor y comisiynydd. Efallai un peth y dylen ni fod yn gweld mwy ohono fo ydy'r comisiynydd yn rhoi cyngor i Lywodraeth Cymru yn fwy clir, fel bod yr alignment yn gliriach nag y mae o wedi bod, efallai, yn y blynyddoedd diwethaf yma.
English: Welcome to this Plenary session. Before we begin, I want to set out a few points. A Plenary meeting held by video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting, and these are noted on your agenda. I would remind Members that Standing Orders relating to order in Plenary meetings apply to this meeting.
Welsh: Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Dwi eisiau nodi ychydig o bwyntiau cyn cychwyn. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y cyfarfod yma, ac mae'r rhain wedi'u nodi ar eich agenda. Dwi eisiau atgoff Aelodau fod y Rheolau Sefydlog sy'n ymwneud â threfn yn y Cyfarfod Llawn yn berthnasol i'r cyfarfod.
English: The first item on our agenda is the emergency question. It will be asked to the Minister for Health and Social Services, and the question is to be asked by Rhun ap Iorwerth.
Welsh: Yr eitem gyntaf ar yr agenda fydd y cwestiwn brys dwi wedi cytuno iddo, i'w ofyn i'r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, ac mae'r cwestiwn i'w ofyn gan Rhun ap Iorwerth.
English: Thank you. Every vaccine is going to people who need them. Vaccines are not being held back in Wales. Every week, we are vaccinating more people. This week, we will provide a further 60,000 Pfizer vaccines in mass vaccination centres, almost double the number last week. Today's figure shows that at least 161,900 people have now had their first dose, and an average of 10,000 people a day are being vaccinated. I expect to see that increase further during the rest of this week. We're on track to meet the milestones in the vaccination plan that I published last week.
Welsh: Diolch. Bydd pob brechlyn yn cael ei roi i bobl sydd ei angen. Nid yw brechlynnau'n cael eu dal yn ôl yng Nghymru. Bob wythnos, rydym ni'n brechu mwy o bobl. Yr wythnos hon, byddwn yn darparu 60,000 yn rhagor o frechlynnau Pfizer mewn canolfannau brechu torfol, bron i ddwywaith nifer wythnos diwethaf. Mae'r ffigur heddiw yn dangos bod o leiaf 161,900 o bobl wedi cael eu dos cyntaf erbyn hyn, a bod 10,000 o bobl ar gyfartaledd yn cael eu brechu bob dydd. Rwy'n disgwyl gweld hynny'n cynyddu ymhellach yn ystod gweddill yr wythnos hon. Rydym ni ar y trywydd iawn i gyrraedd y cerrig milltir yn y cynllun brechu a gyhoeddais yr wythnos diwethaf.
English: Very briefly, as we're all aware, people are concerned regarding the wait for the vaccine. Will the Minister unequivocally commit that vaccines will be provided as fast as is possible?
Welsh: Yn fyr iawn, fel y gwyddom ni i gyd, mae pobl yn pryderu am yr amser aros am y brechlyn. A wnaiff y Gweinidog ymrwymo'n ddiamwys y caiff brechlynnau eu darparu cyn gynted â phosib?
English: Yes. Vaccines are being provided as fast as is possible and will continue to be provided as fast as is possible. It's worth pointing out that if there are any anxious over-80s watching this, not only have we already got to the majority of over-80s here in Wales, it is not the case that England have completed their over-80s programme. There are still gaps and there will still be people in England waiting for their vaccines too. In Wales, England, Scotland and Northern Ireland, we're all working through as fast as possible in those priority groups, and there will be no let up from the Welsh Government or our hard-working staff within our national health service, who I think are doing a fantastic job and are a credit to our country.
Welsh: Gwnaf. Caiff brechlynnau eu darparu cyn gynted â phosib a byddant yn parhau i gael eu darparu cyn gynted â phosib. Mae'n werth nodi, os oes unrhyw bobl bryderus dros 80 oed yn gwylio hyn, nid yn unig ein bod ni eisoes wedi brechu y rhan fwyaf o bobl dros 80 oed yma yng Nghymru, nid yw'n wir fod Lloegr wedi cwblhau eu rhaglen i bobl dros 80 oed. Mae bylchau o hyd a bydd pobl yn Lloegr yn aros am eu brechlynnau hefyd. Yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, rydym ni i gyd yn gweithio mor gyflym ag y gallwn ni yn y grwpiau blaenoriaeth hynny, ac ni fydd llaesu dwylo o ran Llywodraeth Cymru na'n staff diwyd yn ein gwasanaeth iechyd gwladol, sydd, yn fy marn i, yn gwneud gwaith gwych ac yn glod i'n gwlad.
English: Minister, despite whether the First Minister misspoke on the Radio 4 interview or not, the reality is that Wales is the worst home nation when it comes to vaccine roll-out. We are well behind both Northern Ireland and England, and if the smallest nation in our nation can get its act together, why can't we? It's vital that we vastly accelerate the vaccine roll-out when you consider that Wales has one of the highest death rates in the world. We're losing more people per capita than even the US, who have totally bungled their coronavirus response. So, facing this huge death toll, why are GPs in my region only receiving a third of the vaccine supplies they were promised and forced to cancel vaccinations at the last minute? Minister, when will Wales get its act together, considering that we have clearly demonstrated that vaccination is the only way out of this pandemic? Diolch.
Welsh: Gweinidog, er gwaethaf pa un a lithrodd y Prif Weinidog wrth siarad ar gyfweliad Radio 4 ai peidio, y gwir amdani yw mai Cymru yw'r wlad waethaf yn y DU o ran cyflwyno'r brechlyn. Rydym ni ymhell y tu ôl i Ogledd Iwerddon a Lloegr, ac os gall y genedl leiaf yn ein cenedl lwyddo i wneud hyn, pam na allwn ni? Mae'n hanfodol ein bod yn cyflymu'r broses o gyflwyno'r brechlyn yn sylweddol pan ystyriwch fod gan Gymru un o'r cyfraddau marwolaethau mwyaf yn y byd. Rydym yn colli mwy o bobl y pen na hyd yn oed yr Unol Daleithiau, sydd wedi gwneud traed moch llwyr o'u hymateb i'r coronafeirws. Felly, yn wyneb y gyfradd farwolaeth enfawr hon, pam nad yw meddygon teulu yn fy rhanbarth i ond yn cael traean o'r cyflenwadau brechlynnau a addawyd iddyn nhw ac yn cael eu gorfodi i ganslo brechiadau ar y funud olaf? Gweinidog, pryd fydd Cymru'n cael trefn ar bethau, o ystyried ein bod ni wedi dangos yn glir mai brechu yw'r unig ffordd allan o'r pandemig hwn? Diolch.
English: As a matter of fact, we're not the worst home nation. We've now caught up with and are tracking the progress in Scotland, and I expect us to go even faster during the rest of this week, as I've said repeatedly not just this afternoon, but also in other statements and interviews that I've given over the last couple of days. We are accelerating the roll-out, and, as I say, look at the figures, not just in the last few weeks where we've seen a week-on-week increase in the roll-out, but by the end of this week, when you'll see a further increase in the roll-out in Wales. I believe our NHS staff deserve praise for that increasing roll-out, and you'll see more of that moving forward. When it comes to international comparisons, of course, Wales is the fifth best country in the world at present, but we want to compare well with every other part of the UK. That's the commitment of our staff. That's the commitment of this Government. More people will be protected. The limiting step, as every other health Minister has acknowledged when being questioned about this, is supply. Those general practices that have not had all of the AstraZeneca supply they would have expected, it's simply a matter of delivery to them. But I am confident that the assurances we have had in every single UK nation about vaccine supply increasing will be met, and if they are, we will continue to increase our delivery. That means more people being protected at a faster rate in every community right across Wales.
Welsh: I ddweud y gwir, nid ni yw'r genedl waethaf yn y DU. Rydym ni bellach wedi dal i fyny ac yn olrhain y cynnydd yn yr Alban, ac rwy'n disgwyl i ni fynd hyd yn oed yn gyflymach yn ystod gweddill yr wythnos hon, fel rwyf wedi dweud dro ar ôl tro nid yn unig y prynhawn yma, ond hefyd mewn datganiadau a chyfweliadau eraill yr wyf wedi'u rhoi dros yr ychydig ddyddiau diwethaf. Rydym ni yn cyflymu'r broses gyflwyno, ac, fel y dywedais, edrychwch ar y ffigurau, nid yn unig yn ystod yr wythnosau diwethaf lle rydym ni wedi gweld cynnydd o wythnos i wythnos yn y broses o'i gyflwyno, ond erbyn diwedd yr wythnos hon, pan welwch chi gynnydd pellach yn y cyflwyno yng Nghymru. Credaf fod staff y GIG yn haeddu canmoliaeth am y cynnydd hwnnw, a byddwch yn gweld mwy o hynny yn y dyfodol. O ran cymariaethau rhyngwladol, wrth gwrs, Cymru yw'r bumed wlad orau yn y byd ar hyn o bryd, ond rydym ni eisiau cymharu'n dda â phob rhan arall o'r DU. Dyna ymrwymiad ein staff. Dyna ymrwymiad y Llywodraeth hon. Caiff mwy o bobl eu hamddiffyn. Yr hyn sy'n ein llesteirio, fel mae pob Gweinidog iechyd arall wedi cydnabod wrth gael ei holi am hyn, yw'r cyflenwad. O ran y meddygfeydd hynny nad ydyn nhw wedi cael yr holl gyflenwad o AstraZeneca y bydden nhw wedi'i ddisgwyl, nid yw ond mater o'i gyflenwi iddyn nhw. Ond rwy'n ffyddiog y bydd y sicrwydd a gawsom ni ym mhob un o wledydd y DU ynghylch cynyddu'r cyflenwad brechlynnau yn cael ei fodloni, ac os byddan nhw, byddwn yn parhau i gynyddu ein darpariaeth. Mae hynny'n golygu bod mwy o bobl yn cael eu hamddiffyn yn gyflymach ym mhob cymuned ledled Cymru.
English: My inbox on vaccine roll-out is full of anger, and our wonderful staff are chomping at the bit to deliver the vaccine. Now, we know Welsh Government has bought into the UK Government procurement for various vaccines, as we've heard. Can I ask what flexibility is there in the agreed provision of the Pfizer vaccine versus the Oxford-AstraZeneca vaccine? Is there flexibility to change as the situation potentially changes, or as the challenges change? Is there flexibility in the procurement agreement? Is Wales getting its fair share of the Oxford-AZ vaccine, which is easier to roll out within GP surgeries and community pharmacies and all the rest? My final point is: with high circulating levels of COVID still, though the lockdown is working and the figures are coming down, there remains high probability of new mutant strains developing, which is why you must vaccinate as a matter of urgency - pull out all the stops. The Welsh Government must be braver in its roll-out and go for broke and press for more vaccines if we're in danger of running out. Minister, would you agree, and also would you agree we must be flexible? If there's vaccine available anywhere, we must go for it. No administrative straitjacket should hold up this urgent vaccination programme.
Welsh: Mae fy mewnflwch ynglŷn â chyflwyno brechlynnau yn llawn negesau blin, ac mae ein staff gwych yn gweithio nerth eu deng ewin i ddarparu'r brechlyn. Nawr, rydym yn gwybod bod Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i'r modd y bydd Llywodraeth y DU yn caffael brechlynnau amrywiol, fel y clywsom ni. A gaf i ofyn pa hyblygrwydd sydd yn y ddarpariaeth y cytunwyd arni o'r brechlyn Pfizer o'i gymharu â brechlyn Rhydychen-AstraZeneca? A oes hyblygrwydd i newid wrth i'r sefyllfa newid o bosib, neu wrth i'r heriau newid? A oes hyblygrwydd yn y cytundeb caffael? A yw Cymru'n cael ei chyfran deg o frechlyn Rhydychen-AZ, sy'n haws ei gyflwyno mewn meddygfeydd teulu a fferyllfeydd cymunedol ac ati? Fy sylw olaf yw: gyda lefelau cylchredeg uchel o COVID yn dal i fodoli, er bod y cyfyngiadau symud yn gweithio a'r ffigurau'n gostwng, mae tebygolrwydd mawr o hyd y bydd mathau newydd o'r feirws yn datblygu, a dyna pam y mae'n rhaid i chi frechu fel mater o frys - hyd eithaf eich gallu. Rhaid i Lywodraeth Cymru fod yn ddewr wrth gyflwyno'r brechlyn gan fentro popeth a phwyso am fwy o frechlynnau os yw ein cyflenwad mewn peryg o ddarfod. Gweinidog, a fyddech yn cytuno, a hefyd a fyddech yn cytuno bod yn rhaid inni fod yn hyblyg? Os oes brechlyn ar gael yn unrhyw le, rhaid i ni geisio ei sicrhau. Ni ddylai unrhyw lyffetheiriau gweinyddol lesteirio'r rhaglen frechu frys hon.
English: The next item is questions to the First Minister, and the first question is from Huw Irranca-Davies.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, yw cwestiynau i'r Prif Weinidog, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Huw Irranca-Davies.
English: We take all opportunities to make such representations. The Minister for Economy, Transport and North Wales met the UK small business Minister on Thursday and the Secretary of State for Wales yesterday. A quadrilateral of UK Governments takes place tomorrow, where further representations will be made.
Welsh: Rydym ni'n manteisio ar bob cyfle i gyflwyno sylwadau o'r fath. Cafodd Gweinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru gyfarfod gyda Gweinidog busnesau bach y DU ddydd Iau ac Ysgrifennydd Gwladol Cymru ddoe. Mae cyfarfod pedairochrog rhwng Llywodraethau'r DU yn cael ei gynnal yfory, pryd y bydd sylwadau pellach yn cael eu cyflwyno.
English: First Minister, I'm glad to hear about the frequency of those meetings, because when I first laid this question, I thought to ask you to push the UK Government to provide more support for the self-employed and others who still fall outside the job support schemes available, and to push them to guarantee to protect, which they shamefully failed to do in a vote in the House of Commons this week, the £20 uplift to universal credit, which, as we know, goes to some of the poorest working families in Wales. But I did not foresee, First Minister, that, in the course of last weekend, the Conservatives would bring forward proposals for a bonfire of workers' rights and terms and conditions, so that, in the teeth of a jobs insecurity crisis, which is flowing from both leaving the EU and the global pandemic, the UK Government rips away hard-won protections for ordinary working people. So, First Minister, when you next meet Boris Johnson, would you ask him why working people in Ogmore and Wales should ever vote for his party, when he plans to make them work longer for less pay and strip away their employment rights?
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n falch o glywed am amlder y cyfarfodydd hynny, oherwydd pan osodais i y cwestiwn hwn am y tro cyntaf, fy mwriad oedd gofyn i chi bwyso ar Lywodraeth y DU i roi mwy o gefnogaeth i'r hunangyflogedig ac eraill sy'n dal i fod y tu allan i'r cynlluniau cymorth swyddi sydd ar gael, ac i bwyso arnyn nhw i sicrhau y byddan nhw'n gwarchod, y gwnaethon nhw fethu yn gywilyddus â'i wneud mewn pleidlais yn Nhŷ'r Cyffredin yr wythnos hon, y cynnydd o £20 i gredyd cynhwysol, sydd, fel y gwyddom, yn mynd i rai o'r teuluoedd sy'n gweithio tlotaf yng Nghymru. Ond ni wnes i ragweld, Prif Weinidog, y byddai'r Ceidwadwyr, yn ystod y penwythnos diwethaf, yn cyflwyno cynigion ar gyfer coelcerth o hawliau a thelerau ac amodau gweithwyr, fel bod Llywodraeth y DU, yn nannedd argyfwng ansicrwydd swyddi, sy'n llifo o adael yr UE a'r pandemig byd-eang, yn rhwygo ymaith amddiffyniadau y gweithiwyd yn galed i'w hennill i bobl gyffredin sy'n gweithio. Felly, Prif Weinidog, pan fyddwch chi'n cyfarfod â Boris Johnson nesaf, a wnewch chi ofyn iddo pam y dylai pobl sy'n gweithio yn Ogwr a Chymru fyth bleidleisio dros ei blaid, pan ei fod yn bwriadu gwneud iddyn nhw weithio yn hwy am lai o gyflog a chymryd eu hawliau cyflogaeth oddi arnyn nhw?
English: I thank Huw Irranca-Davies for that supplementary question. When I next get an opportunity to meet with the Prime Minister, I will certainly put those points to him. People in Wales have a right to know why promises that were made are so rapidly torn up by this Government. We were provided with a promise that workers' rights would be protected as we left the European Union. We see how shallow that promise was. We were promised that Wales would not be a penny worse off through leaving the European Union. That promise has been shredded time and time again just in recent weeks. We're promised that we will get protections that other parts of the United Kingdom get, yet when, at the weekend, the UK Government made a very great deal of fuss about the support it was going to give to airports, having decided that travel corridors could no longer be sustained, it turned out that while Bristol will get £8 million, Cardiff Airport is to get nothing from them. Time and time again, this Government fulfills that well-known saying, known everywhere in Wales, 'You can't trust the Tories'.
Welsh: Diolchaf i Huw Irranca-Davies am y cwestiwn atodol yna. Y tro nesaf y caf i gyfle i gyfarfod â Phrif Weinidog y DU, byddaf yn sicr yn rhannu'r pwyntiau hynny gydag ef. Mae gan bobl yng Nghymru hawl i wybod pam mae'r Llywodraeth hon yn cefnu mor gyflym ar addewidion a wnaed. Cawsom addewid y byddai hawliau gweithwyr yn cael eu diogelu wrth i ni adael yr Undeb Ewropeaidd. Rydym ni'n gweld pa mor ddi-sail oedd yr addewid hwnnw. Addawyd i ni na fyddai Cymru geiniog yn waeth ei byd o adael yr Undeb Ewropeaidd. Mae'r addewid hwnnw wedi cael ei rwygo'n ddarnau dro ar ôl tro yn ystod yr wythnosau diwethaf. Addewir i ni y byddwn ni'n cael amddiffyniadau y mae rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig yn eu cael, ac eto pan wnaeth Llywodraeth y DU lawer iawn o stŵr dros y penwythnos am y cymorth yr oedd yn mynd i'w roi i feysydd awyr, ar ôl penderfynu na ellid cynnal coridorau teithio mwyach, daeth i'r amlwg er y bydd Bryste yn cael £8 miliwn, ni fydd Maes Awyr Caerdydd yn cael dim ganddyn nhw. Dro ar ôl tro, mae'r Llywodraeth hon yn gwireddu'r dywediad adnabyddus hwnnw, a adwaenir ym mhobman yng Nghymru, 'Allwch chi ddim ymddiried yn y Torïaid'.
English: First Minister, I've had a number of concerns raised with me from those businesses in the hospitality and tourism sector. The issue seems to be that the criteria for the economic resilience fund are that they have to employ staff on the pay-as-you-earn system. Many in that industry, of course, would point out that that's the very nature of the industry, where they do employ people on a self-employed basis, whether they're cleaners or on a short-term basis. Can you agree, First Minister, to have a look at this particular issue in terms of the next round of the economic resilience fund? Because the hospitality and tourism sector needs urgent support, and these criteria, which could be helping them through the economic resilience fund, are preventing them from actually being able to access the support.
Welsh: Prif Weinidog, codwyd nifer o bryderon gyda mi gan y busnesau hynny yn y sector lletygarwch a thwristiaeth. Mae'n ymddangos mai'r broblem yw mai'r meini prawf ar gyfer y gronfa cadernid economaidd yw bod yn rhaid iddyn nhw gyflogi staff ar y system talu wrth ennill. Byddai llawer yn y diwydiant hwnnw, wrth gwrs, yn tynnu sylw at y ffaith mai dyna union natur y diwydiant, lle maen nhw'n cyflogi pobl ar sail hunangyflogedig, pa un a ydyn nhw'n lanhawyr neu ar sail fyrdymor. A allwch chi gytuno, Prif Weinidog, i edrych ar y mater penodol hwn o ran cylch nesaf y gronfa cadernid economaidd? Oherwydd mae'r sector lletygarwch a thwristiaeth angen cymorth brys, ac mae'r meini prawf hyn, a allai fod yn eu helpu drwy'r gronfa cadernid economaidd, yn eu hatal rhag gallu cael gafael ar y cymorth mewn gwirionedd.