English: Diolch yn fawr, Llywydd. I move the motion before us. The Health Protection (Coronavirus Restrictions) (No.5) (Wales) Regulations 2020 put in place the legislative framework for the alert levels described in the coronavirus control plan. Officials are working hard to update the current control plan to cover the autumn and winter period. Across Wales we've recently seen transmission of COVID-19 increase, as has the percentage of people testing positive. While evidence continues to indicate that the link between cases and hospitalisations has weakened thanks to the vaccination programme, it has not been broken. Pressure on hospitals has been rising steadily and wider pressures continue to impact our health and social care system. The First Minister was clear in his announcement on 17 September that, whilst we're able to remain at alert level 0, there is a need to take early action to avoid longer term harms. On 27 September, draft amended regulations were laid that will require people to show an NHS COVID pass that will prove that they've been double vaccinated or demonstrate that they can produce a negative lateral flow test in the last 48 hours. They will need to produce this if they want to enter the following venues and events from 11 October: nightclubs and similar venues; indoor, non-seated events for more than 500 people, where people are mixing closely for prolonged periods; outdoor non-seated events for more than 4,000 people, where people will be mixing closely for prolonged periods; and any event of any nature that has more than 10,000 people in attendance. My officials have been working with stakeholders to ensure that they are ready to implement the systems next week, and we've prepared guidance to help the public understand why and how the system will work. Llywydd, let me be clear: the COVID pass has already been used in Wales for some events over the summer, and some premises already require the pass to be shown as a condition of entry. This is not a vaccine passport, and people will have the opportunity to show that they've been fully vaccinated or they can provide evidence of a negative lateral flow test 48 hours before an event. I'm aware that the COVID pass currently states 'valid in England'. This is unfortunate and reflects the fact that we share the infrastructure with the UK Government. This wording will change before the system becomes mandatory in Wales. We are developing a Wales NHS app that will include our own NHS COVID pass as part of the digital services for patients and the public being delivered by Digital Health and Care Wales. This will be available early in 2022, and this will be available in Welsh as well. Marriage, civil partnership and alternative wedding receptions, together with wakes, will be exempt from the COVID pass requirements, together with protests and mass participation events. I'm aware there have been some teething problems with the system in Scotland. Here in Wales, the COVID pass is already being used extensively, as it is in England. The NHS COVID pass has been in use in Wales for four months already, and has been downloaded and used by thousands of people already to access events and to travel abroad. We already have clear instructions on gov.wales on how to access the pass, and we'll continue to raise awareness of the use of the pass in future communications. Can I be clear? We haven't taken the decision to introduce such measures lightly. Where we know that the rates amongst those under 25 are around 1,000 per 100,000 people, and that this age group is the most likely to attend some of these venues, in particular nightclubs, we are taking these measures to support venues to stay open and enable events to continue taking place through a potentially very difficult and challenging autumn and winter. Keeping these venues open is not an easy decision in the light of such high COVID rates. As we head into winter, it's vital that we all work together to keep Wales safe. I'm pleased we've had the opportunity to debate this motion today, and I look forward to hearing Members' contributions. I urge Members to support the motion to keep Wales safe this autumn and winter. Diolch.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Cynigiaf y cynnig sydd ger ein bron. Mae Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020 yn rhoi'r fframwaith deddfwriaethol ar waith ar gyfer y lefelau rhybuddio a ddisgrifir yng nghynllun rheoli'r coronafeirws. Mae swyddogion yn gweithio'n galed i ddiweddaru'r cynllun rheoli presennol ar gyfer cyfnod yr hydref a'r gaeaf. Ledled Cymru rydym ni wedi gweld cynnydd i gyfradd trosglwyddo COVID-19 yn ddiweddar, yn ogystal â chanran y bobl sy'n profi'n gadarnhaol. Er bod tystiolaeth yn parhau i ddangos bod y cysylltiad rhwng achosion a derbyniadau i'r ysbyty wedi gwanhau o ganlyniad i'r rhaglen frechu, nid yw wedi ei dorri. Mae pwysau ar ysbytai wedi bod yn cynyddu'n gyson ac mae pwysau ehangach yn parhau i effeithio ar ein system iechyd a gofal cymdeithasol. Roedd y Prif Weinidog yn glir yn ei gyhoeddiad ar 17 Medi, er ein bod ni'n gallu aros ar lefel rhybudd 0, fod angen cymryd camau cynnar i osgoi niwed tymor hwy. Ar 27 Medi, cafodd rheoliadau diwygiedig drafft eu cyflwyno a fydd yn ei gwneud yn ofynnol i bobl ddangos pàs COVID y GIG a fydd yn profi eu bod wedi cael eu brechu ddwywaith neu'n dangos y gallan nhw gyflwyno prawf llif ochrol negyddol yn ystod y 48 awr ddiwethaf. Bydd angen iddyn nhw gyflwyno hyn os ydyn nhw'n dymuno cael mynediad i'r lleoliadau a'r digwyddiadau canlynol o 11 Hydref ymlaen: clybiau nos a lleoliadau tebyg; digwyddiadau dan do, heb seddi ar gyfer mwy na 500 o bobl, lle mae pobl yn cymysgu'n agos am gyfnodau hir; digwyddiadau awyr agored heb seddi ar gyfer mwy na 4,000 o bobl, lle bydd pobl yn cymysgu'n agos am gyfnodau hir; ac unrhyw ddigwyddiad o unrhyw natur sydd â mwy na 10,000 o bobl yn bresennol. Mae fy swyddogion wedi bod yn gweithio gyda rhanddeiliaid i sicrhau eu bod yn barod i weithredu'r systemau yr wythnos nesaf, ac rydym ni wedi paratoi canllawiau i helpu'r cyhoedd i ddeall pam a sut y bydd y system yn gweithio. Llywydd, gadewch i mi fod yn glir: mae'r pàs COVID eisoes wedi ei ddefnyddio yng Nghymru ar gyfer rhai digwyddiadau dros yr haf, ac mae rhai safleoedd eisoes yn mynnu bod y pàs yn cael ei ddangos fel amod mynediad. Nid pasbort brechlyn yw hwn, a bydd gan bobl gyfle i ddangos eu bod wedi eu brechu'n llawn neu gallan nhw ddarparu tystiolaeth o brawf llif ochrol negyddol 48 awr cyn digwyddiad. Rwy'n ymwybodol bod y pàs COVID yn datgan 'yn ddilys yn Lloegr' ar hyn o bryd. Mae hyn yn anffodus ac yn adlewyrchu'r ffaith ein bod ni'n rhannu'r seilwaith â Llywodraeth y DU. Bydd y geiriad hwn yn newid cyn i'r system fod yn orfodol yng Nghymru. Rydym yn datblygu ap GIG Cymru a fydd yn cynnwys ein pàs COVID GIG ein hunain yn rhan o'r gwasanaethau digidol i gleifion a'r cyhoedd sy'n cael eu darparu gan Iechyd a Gofal Digidol Cymru. Bydd hwn ar gael yn gynnar yn 2022, a bydd hwn ar gael yn Gymraeg hefyd. Bydd derbyniadau priodas, partneriaeth sifil ac amgen, ynghyd â the angladdau, wedi eu heithrio o ofynion pàs COVID, ynghyd â phrotestiadau a digwyddiadau cyfranogiad torfol. Rwy'n ymwybodol y bu rhai problemau cychwynnol gyda'r system yn yr Alban. Yma yng Nghymru, mae'r pàs COVID eisoes yn cael ei ddefnyddio'n helaeth, ac yn Lloegr yn yr un modd. Mae pàs COVID y GIG wedi ei ddefnyddio yng Nghymru ers pedwar mis yn barod, ac mae wedi ei lawrlwytho a'i ddefnyddio gan filoedd o bobl eisoes i gael mynediad i ddigwyddiadau ac i deithio dramor. Mae gennym ni gyfarwyddiadau clir eisoes ar llyw.cymru ar sut i gael gafael ar y pàs, a byddwn yn parhau i godi ymwybyddiaeth o'r defnydd o'r pàs mewn cyfathrebiadau yn y dyfodol. A gaf i fod yn glir? Nid ydym ni wedi penderfynu cyflwyno mesurau o'r fath yn ysgafn. Er ein bod ni'n gwybod bod y cyfraddau ymhlith y rhai dan 25 oed tua 1,000 fesul 100,000 o bobl, ac mai'r grŵp oedran hwn yw'r mwyaf tebygol o fynychu rhai o'r lleoliadau hyn, yn enwedig clybiau nos, rydym yn cymryd y camau hyn i gefnogi lleoliadau i aros ar agor a galluogi digwyddiadau i barhau trwy hydref a gaeaf a all fod yn anodd a heriol iawn. Nid yw cadw'r lleoliadau hyn ar agor yn benderfyniad hawdd yng ngoleuni cyfraddau COVID mor uchel. Wrth i ni nesáu at y gaeaf, mae'n hanfodol ein bod ni i gyd yn gweithio gyda'n gilydd i gadw Cymru'n ddiogel. Rwy'n falch ein bod ni wedi cael y cyfle i drafod y cynnig hwn heddiw, ac edrychaf ymlaen at glywed cyfraniadau'r Aelodau. Anogaf yr Aelodau i gefnogi'r cynnig i gadw Cymru'n ddiogel yn ystod yr hydref a'r gaeaf hwn. Diolch.