English: It's a crashing irony, Presiding Officer, to be lectured on democracy by Mark Reckless, but let me say this: the Conservative argument that has been given to them by their bosses in London is that we have no right to oppose this Bill, that we have to accept whatever Bill is written in Downing Street and driven through the House of Commons, that this Parliament has no right to a view, that this Parliament has no right to express its opinion on whatever clauses are drafted by Boris Johnson, that we have no rights - [ Interruption.] - that we have no rights. So much for taking back control. We no longer have these rights. We were told that we had no right, of course, to oppose the previous Bills. This is the third iteration of this particular Bill, and we were told, clearly by the same people, that we had no right to oppose or comment upon either the first or the second iteration of this legislation. We were told the same thing. In this new British democracy, we do not have a right to oppose what the Executive demand of us, we have only the right to agree. That's not much of a democracy, is it? We were told that this would enhance the role of the British Parliament and of the Scottish and Welsh Parliaments and the Northern Irish Assembly. And then we are told that the clauses that submit the Executive to the control of Parliament are to be deleted from this Bill. So, there won't be any examination of a negotiating mandate, there won't be any reporting either to this Parliament or to the UK Parliament, there won't be any democratic scrutiny and there won't be any democratic accountability. And then we're told that we've just got to vote for it - that we've just got to vote for it - that whatever else is taken and removed from this Bill, we've got to sit there and take our medicine. That doesn't sound like democracy to me. And then we're told that because Bill Cash has had this fantasy of parliamentary sovereignty we have to accept another clause imposing the sovereignty of the British Parliament upon the interests of the people of Wales, the people, Mark, who elected us - elected us. I'll show you a dictionary. The people to whom we will be accountable next year. When I face the electorate in Blaenau Gwent, let me tell you this: I will not be running - [ Interruption. ] You don't know the people of Blaenau Gwent; they don't know you either. They will not be asking me what didn't I do; they'll be asking me what did I do. What did I do to defend our democracy? The First Minister will remember the rally for the national health service in Tredegar last summer where we spoke up for Welsh democracy, and we will not acquiesce today in the hollowing out of that democracy. So, this Parliament will stand for scrutiny. We will stand up for accountability and we will stand up for our rights. We will stand up for our democratically given right to disagree, to oppose and to stand up for that which we were elected to do. Let me say this: I listened to Conservative colleagues telling us that we cannot oppose. They've done nothing but oppose for 20 years, and they'll be opposing later this afternoon, and I support them in their right to oppose the legislation of this Government. It is right and proper that the Conservatives be given the opportunity to oppose, and to articulate and to argue their case. It is also right and proper that this place be given the same opportunity. Let me close by saying this: this is a very, very serious piece of legislation, not simply because of what it does in terms of Brexit, but what it does in terms of our own constitution. This is the dismantling of the Sewel convention. The points made by the Member for Pontypridd were absolutely clear. The UK Government has got this wrong. This is not an opportunity to legislate without the consent of this place, of the Scottish Parliament, of the Northern Irish Assembly, because it is extraordinary. It is because these are extraordinary times that that consent must be demanded and the not giving of that consent must be recognised. I cannot think of a time when the UK Parliament can have simply been so careless with the powers of the Parliaments of the United Kingdom, and then tell us that we have no choice but to acquiesce. This is a Bill that will not simply deliver Brexit, but could start to deliver the dismantling and the unraveling of the United Kingdom.
Welsh: Mae'n eironig iawn, Llywydd, cael pregeth ar ddemocratiaeth gan Mark Reckless, ond gadewch i mi ddweud hyn: dadl y Ceidwadwyr a roddwyd iddyn nhw gan eu penaethiaid yn Llundain yw nad oes gennym ni hawl i wrthwynebu'r Bil hwn, bod yn rhaid i ni dderbyn pa bynnag Fil a gaiff ei ysgrifennu yn Stryd Downing a'i anfon drwy Dŷ'r Cyffredin, nad oes gan y Senedd hon unrhyw hawl i farn, nad oes gan y Senedd hon unrhyw hawl i fynegi ei barn ar ba gymalau bynnag a gaiff eu drafftio gan Boris Johnson, nad oes gennym ni ddim hawliau - [ Torri ar draws.] - nad oes gennym ni ddim hawliau. Dydym ni ddim yn adennill rheolaeth. Nid yw'r hawliau hyn gennym ni mwyach. Dywedwyd wrthym ni nad oedd gennym ni hawl, wrth gwrs, i wrthwynebu'r Biliau blaenorol. Dyma drydydd fersiwn y Bil penodol hwn, a dywedwyd wrthym ni, yn amlwg gan yr un bobl, nad oedd gennym ni hawl i wrthwynebu na nodi sylwadau ar y fersiwn gyntaf na'r ail fersiwn o'r ddeddfwriaeth hon. Dywedwyd yr un peth wrthym ni. Yn y ddemocratiaeth Brydeinig newydd hon, nid oes gennym ni'r hawl i wrthwynebu'r hyn y mae'r Weithrediaeth yn galw amdano gennym, y cyfan sydd gennym ni yw'r hawl i gytuno. Nid yw hynny'n fawr o ddemocratiaeth, ydy e'? Dywedwyd wrthym ni y byddai hyn yn gwella swyddogaeth Senedd Prydain a Senedd Cymru a Senedd Yr Alban a Chynulliad Gogledd Iwerddon. Ac yna dywedir wrthym ni y bydd y cymalau sy'n cyflwyno'r Weithrediaeth i reolaeth y Senedd yn cael eu dileu o'r Bil hwn. Felly, ni fydd unrhyw archwiliad o fandad negodi, ni fydd unrhyw adrodd naill ai i'r Senedd hon nac i Senedd y DU, ni fydd unrhyw graffu democrataidd ac ni fydd unrhyw atebolrwydd democrataidd. Ac yna dywedir wrthym bod yn rhaid i ni bleidleisio o'i blaid - bod yn rhaid i ni bleidleisio o'i blaid - beth bynnag arall sy'n cael ei gymryd a'i ddileu o'r Bil hwn, mae'n rhaid i ni eistedd yno a derbyn hynny. Nid yw hynny'n swnio fel democratiaeth i mi. Ac yna dywedir wrthym ni, oherwydd bod Bill Cash wedi cael y ffantasi hwn o sofraniaeth seneddol bod yn rhaid i ni dderbyn cymal arall sy'n gorfodi sofraniaeth Senedd Prydain ar fuddiannau pobl Cymru, y bobl, Mark, sydd wedi ein hethol ni - sydd wedi ein hethol. Fe ddangosaf i eiriadur i chi. Y bobl y byddwn ni'n atebol iddyn nhw y flwyddyn nesaf. Pan fyddaf i'n wynebu'r etholwyr ym Mlaenau Gwent, gadewch i mi ddweud hyn wrthych chi: ni fyddaf i'n rhedeg - [ Torri ar draws. ] Dydych chi ddim yn adnabod pobl Blaenau Gwent; dydyn nhw ddim yn eich adnabod chithau ychwaith. Fyddan nhw ddim yn gofyn i mi beth nad wyf i wedi ei wneud; byddan nhw'n gofyn i mi beth yr wyf i wedi ei wneud. Beth wnes i i amddiffyn ein democratiaeth? Bydd y Prif Weinidog yn cofio'r rali ar gyfer y Gwasanaeth Iechyd Gwladol yn Nhredegar yr haf diwethaf pryd y buom yn siarad dros ddemocratiaeth yng Cymru, ac ni fyddwn yn cydsynio heddiw i lastwreiddio'r ddemocratiaeth honno. Felly, bydd y Senedd hon yn sefyll dros graffu. Byddwn yn sefyll dros atebolrwydd a byddwn yn sefyll dros ein hawliau. Byddwn yn sefyll dros ein hawl ddemocrataidd i anghytuno, i wrthwynebu ac i sefyll dros yr hyn y cawsom ein hethol i'w wneud. Gadewch i mi ddweud hyn: gwrandewais ar fy nghyd-Aelodau Ceidwadol yn dweud wrthym na allwn ni wrthwynebu. Nid ydyn nhw wedi gwneud dim ond gwrthwynebu am 20 mlynedd, a byddan nhw'n gwrthwynebu yn ddiweddarach y prynhawn yma, ac rwy'n eu cefnogi nhw yn eu hawl i wrthwynebu deddfwriaeth y Llywodraeth hon. Mae'n iawn ac yn briodol bod y Ceidwadwyr yn cael y cyfle i wrthwynebu, ac i fynegi a dadlau eu hachos. Mae hefyd yn iawn ac yn briodol bod y lle hwn yn cael yr un cyfle. Gadewch i mi gloi drwy ddweud hyn: mae hwn yn ddarn difrifol iawn o ddeddfwriaeth, nid yn unig oherwydd yr hyn y mae'n ei wneud o ran Brexit, ond yr hyn y mae'n ei wneud o ran ein cyfansoddiad ein hunain. Mae hyn yn chwalu Confensiwn Sewel. Roedd y pwyntiau a wnaed gan yr Aelod dros Bontypridd yn gwbl glir. Mae Llywodraeth y DU yn anghywir ynglŷn â hyn. Nid yw hwn yn gyfle i ddeddfu heb gydsyniad y lle hwn, Senedd yr Alban, Cynulliad Gogledd Iwerddon, oherwydd mae hyn yn eithriadol. Oherwydd bod hwn yn gyfnod eithriadol mae'n rhaid mynnu'r cydsyniad hwnnw ac mae'n rhaid cydnabod nad yw'r caniatâd hwnnw'n cael ei roi. Ni allaf feddwl am adeg pan fo Senedd y DU wedi bod mor ddiofal o ran pwerau Seneddau'r Deyrnas Unedig, a dweud wrthym wedyn nad oes gennym ni unrhyw ddewis heblaw cydsynio. Mae hwn yn Fil a fydd nid yn unig yn cyflawni Brexit, ond a allai ddechrau cyflawni datgymaliad a datgysylltiad y Deyrnas Unedig.