English: Diolch, Llywydd. We have a climate emergency, an obesity epidemic and an air quality crisis. Getting more people travelling in ways that improve their health and our environment is key to tackling all those problems. Transport accounts for 13 per cent of Wales's climate changing emissions, and almost all of them come from the private car. Our recently published low-carbon delivery plan put achieving modal shift at its centre, and by that we mean making it easier for people to make fewer journeys by car, by making it easier to use alternatives. Over half of all car journeys are for distances of under five miles. Many of these trips could be made by walking and cycling. That is why encouraging active travel is a priority for this Government. The key is understanding what needs to change to open up this option to more people. Despite having world-leading legislation in the form of the Active Travel (Wales) Act 2013 and the well-being of future generations Act, we have not seen anything like the increase in walking and cycling levels that we want and need. We have rehearsed the reasons for that underperformance many times in this Chamber. Resources are key, and I am pleased to say that this year, for the first time ever, we'll be spending over £30 million on active travel schemes in Wales in one year. But resources aren't our only problem. The Economy, Infrastructure and Skills Committee report on the implementation of the Act made that very clear. We have a major issue with capacity and our approach to delivery. We often talk about austerity in this Chamber, but sometimes we don't pay enough attention to the way it has hollowed out the capacity of our local authorities to deliver on anything other than essential statutory services. Active travel is an area where understaffing is felt particularly severely. As well as capacity, there are also issues about capability to deliver what is, after all, a change in behaviour and culture.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae gennym argyfwng hinsawdd, epidemig gordewdra ac argyfwng o ran ansawdd aer. Mae cael mwy o bobl i deithio mewn ffyrdd sy'n gwella eu hiechyd a'n hamgylchedd yn allweddol i fynd i'r afael â'r holl broblemau hynny. Mae trafnidiaeth yn cyfrif am 13 y cant o'r allyriadau sy'n achosi newid yn yr hinsawdd yng Nghymru, ac mae bron pob un ohonynt yn dod o geir preifat. Mae ein cynllun cyflawni carbon isel a gyhoeddwyd yn ddiweddar yn sicrhau bod newid moddol yn ganolog, a thrwy hynny rydym yn golygu ei gwneud yn haws i bobl wneud llai o siwrneiau mewn car, drwy ei gwneud yn haws defnyddio dewisiadau eraill. Mae dros hanner yr holl deithiau mewn ceir ar gyfer pellteroedd o lai na phum milltir. Gellid gwneud llawer o'r teithiau hyn drwy gerdded a beicio. Dyna pam mae annog teithio llesol yn flaenoriaeth i'r Llywodraeth hon. Yr hyn sy'n allweddol yw deall beth sydd angen ei newid er mwyn gwneud y dewis hwn yn bosibilrwydd i fwy o bobl. Er bod gennym ddeddfwriaeth sy'n arwain y byd ar ffurf Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013 a Deddf Llesiant Cenedlaethau'r dyfodol, nid ydym wedi gweld y cynnydd mewn lefelau cerdded a beicio sydd ei angen ac y byddem yn dymuno ei weld. Rydym wedi trafod y rhesymau am y tanberfformio hwnnw droeon yn y Siambr hon. Mae adnoddau'n allweddol, ac rwyf yn falch o ddweud y byddwn eleni, am y tro cyntaf erioed, yn gwario dros £30 miliwn ar gynlluniau teithio llesol yng Nghymru mewn un flwyddyn. Ond nid adnoddau yw ein hunig broblem. Gwnaed hynny'n glir iawn yn adroddiad Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau ar weithredu'r Ddeddf. Mae gennym broblem fawr o ran capasiti a'n dull o gyflawni. Rydym yn sôn am gyni'n aml yn y Siambr hon, ond weithiau ni roddir digon o sylw i'r modd y mae wedi gwneud i awdurdodau lleol fod â'r capasiti i gyflawni dim heblaw am wasanaethau statudol hanfodol. Mae teithio llesol yn faes lle mae diffyg staffio difrifol iawn. Yn ogystal â chapasiti, mae problemau hefyd o ran y gallu i ddarparu'r hyn sydd, wedi'r cyfan, yn newid mewn ymddygiad a diwylliant.