English: Both short and long-term exposure to ambient air pollution can lead to a host of conditions - reduced lung function, respiratory infections, aggravated asthma to name just three. Maternal exposure to ambient air pollution is associated with adverse birth outcomes, low birth-weight, for example, pre-term births, small for gestational age births. Emerging evidence also suggests that ambient air pollution may affect diabetes and neurological development in children. It's the cause of many cancers, and some air pollutants are also linked to psychiatric conditions. The effects of air pollution disproportionately affect people in deprived areas, and, unfortunately, the policy responses have often suggested that this is not understood. We're still waiting for a clean air Act. I'm not sure at this point in time whether the Government intends to deliver the commitment made by the First Minister in his leadership campaign to have such an Act. We are disappointed to see the wording used by the Government in amendments 1 and 3 in front of us this afternoon. Most of Wales doesn't have air quality monitoring, and it's well highlighted that the modelling used is inaccurate. A quote from Professor Paul Lewis, esteemed professor from Swansea University, noted that there's no detail in the clean air plan at all as to what a national air pollution monitoring network would do, and it might not actually lead to any significant increase in monitoring: it's likely that, rather than invest in technology, they'll just work with the modelling company to improve the models - currently having a 30 per cent error rate - to predict air pollution levels across Wales. My colleagues will elaborate further on why we in Plaid Cymru believe the current response is completely inadequate, and, I dare say, complacent. We will, however, support the Conservative amendments in front of us today, as they add to the motion, we believe, and are constructive. Of course, this isn't a problem in any way confined to Wales. We're talking about a global issue. We might, for example, note that over 1.5 million people - 1.5 million people - will die each year in China because of air pollution, and this somehow appears to be considered normal, perhaps inevitable. Let's contrast that with the measures that have, quite rightly, been taken to mitigate the spread of Coronavirus. In this case, the interests of industry, of the economy, have taken, quite rightly, second place to the priority of containing a very real threat to public health. But when it comes to environmental problems that cause a big threat to public health - and climate change is the obvious big one here - the scale of inaction really is quite telling. The point is: let's imagine if we took pollution to be as serious a threat as a virus. We would be solving the problem almost overnight, I believe. But, instead, we're really not seeing the culture change we need in a number of areas - in the planning system, in budgeting processes and wider attitudes within Government - that suggest that we're taking this as seriously as we ought to. It still seems that, too often, there's a conflict between economy departments, say, and everybody else, that views pollution somehow as a necessary phase of economic growth. Surely, if we're not at the end of that way of thinking, we're rapidly, rapidly approaching it. I'll finish with this quote from a recent Lancet report on pollution: 'The claim that pollution control stiﬂes economic growthhas repeatedly been proven to be untrue.' Pollution actually costs the economy in terms of lost productivity and spending on the consequences of it. Unfortunately, the industries responsible for pollution are also highly effective at public relations, lobbying and pressuring the media to create the impression that pollution control is bad for growth. But studies of the impact of clean air regulations in the US suggest otherwise. We know, don't we, deep down, that we have to change? We know surely, Welsh Government, that action has to be taken and that we need an Act. Surely it's now time to quit our addiction to poor air.
Welsh: Gall dod i gysylltiad â llygredd aer amgylchynol yn y tymor byr a'r tymor hir arwain at lu o gyflyrau - llai o weithrediad yr ysgyfaint; heintiau anadlol; asthma gwaethygol i enwi dim ond tri. Mae perthynas rhwng cysylltiad y fam â llygredd aer amgylchynol a chanlyniadau geni niweidiol, pwysau geni isel, er enghraifft, geni cyn amser, genedigaethau bach o ystyried oed y ffetws. Mae tystiolaeth sy'n dod i'r amlwg hefyd yn awgrymu y gallai llygredd aer amgylchynol effeithio ar ddiabetes a datblygiad niwrolegol mewn plant. Mae'n achosi llawer o ganserau, ac mae cysylltiad rhwng rhai llygryddion aer â chyflyrau seiciatryddol. Mae llygredd aer yn effeithio'n anghymesur ar bobl mewn ardaloedd difreintiedig, ac yn anffodus, mae'r ymatebion polisi yn aml wedi awgrymu nad yw hyn wedi'i ddeall. Rydym yn dal i aros am Ddeddf aer glân. Nid wyf yn siŵr ar hyn o bryd a yw'r Llywodraeth yn bwriadu cyflawni'r ymrwymiad a wnaed gan y Prif Weinidog yn ei ymgyrch ar gyfer yr arweinyddiaeth i gael Deddf o'r fath. Mae'r geiriad a ddefnyddir gan y Llywodraeth yng ngwelliannau 1 a 3 o'n blaenau y prynhawn yma yn destun siom i ni. Nid oes gan y mwyafrif o Gymru systemau monitro ansawdd aer ar waith, ac mae'n hysbys iawn fod y modelau a ddefnyddir yn anfanwl. Nododd dyfyniad gan yr Athro Paul Lewis, athro uchel ei barch ym Mhrifysgol Abertawe, nad oes unrhyw fanylion yn y cynllun aer glân o gwbl ynglŷn â beth fyddai rhwydwaith monitro llygredd aer cenedlaethol yn ei wneud, ac efallai na fyddai'n arwain at unrhyw gynnydd sylweddol mewn monitro mewn gwirionedd: yn hytrach na buddsoddi mewn technoleg, mae'n debygol mai dim ond gweithio gyda'r cwmni modelu i wella'r modelau a wnânt - modelau sydd â chyfradd camgymeriad o 30 y cant ar hyn o bryd - i ragfynegi lefelau llygredd aer ledled Cymru. Bydd fy nghyd-Aelodau'n ymhelaethu ymhellach ynglŷn â pham ein bod ni ym Mhlaid Cymru yn credu bod yr ymateb presennol yn gwbl annigonol, ac rwy'n meiddio dweud, yn hunanfodlon. Fodd bynnag, byddwn yn cefnogi gwelliannau'r Ceidwadwyr ger ein bron heddiw gan y credwn eu bod yn ychwanegu at y cynnig, ac maent yn adeiladol. Ond wrth gwrs, nid yw hon yn broblem sydd wedi'i chyfyngu i Gymru mewn unrhyw ffordd. Rydym yn sôn am broblem fyd-eang. Gallem nodi, er enghraifft, y bydd dros 1.5 miliwn o bobl - 1.5 miliwn o bobl - yn marw bob blwyddyn yn Tsieina oherwydd llygredd aer, ac ymddengys bod hyn, rywsut, yn cael ei ystyried yn normal, yn anochel efallai. Gadewch inni gyferbynnu hynny â'r mesurau sydd wedi'u rhoi ar waith yn hollol briodol i liniaru lledaeniad Coronafirws. Yn yr achos hwn, mae buddiannau diwydiant, yr economi, yn eilradd, yn hollol briodol, i'r flaenoriaeth o gyfyngu ar y bygythiad real iawn i iechyd y cyhoedd. Ond o ran problemau amgylcheddol sy'n fygythiad mawr i iechyd y cyhoedd - y newid yn yr hinsawdd yw'r un mawr amlwg yma - ac mae graddau'r methiant i weithredu yn siarad cyfrolau. Y pwynt yw: gadewch inni ddychmygu pe baem yn ystyried bod llygredd yn fygythiad llawn mor ddifrifol â firws. Rwy'n credu y byddem yn datrys y broblem bron dros nos. Ond yn lle hynny, nid ydym yn gweld y newid diwylliant sydd ei angen arnom mewn nifer o feysydd - yn y system gynllunio, mewn prosesau cyllidebu ac agweddau ehangach o fewn y Llywodraeth - sy'n awgrymu ein bod lawn mor o ddifrif ynglŷn â hyn ag y dylem fod. Mae'n dal i ymddangos yn rhy aml fel pe bai gwrthdaro rhwng adrannau economi, dyweder, a phawb arall, sy'n ystyried llygredd yn gam angenrheidiol o dwf economaidd, rywsut. Yn sicr, os nad ydym ar ben draw'r ffordd honno o feddwl, rydym yn prysur agosáu ato. Fe ddof i ben gyda'r dyfyniad hwn o adroddiad diweddar yn y Lancet ar lygredd: Profwyd bod yr honiad fod rheoli llygredd yn llesteirio twf economaidd yn anghywir dro ar ôl tro. Mewn gwirionedd mae llygredd yn costio i'r economi mewn cynhyrchiant a gollir a gwariant ar ganlyniadau hynny. Yn anffodus, mae'r diwydiannau sy'n gyfrifol am lygredd hefyd yn effeithiol iawn gyda'u cysylltiadau cyhoeddus, gan lobïo a dwyn pwysau ar y cyfryngau i greu'r argraff fod rheoli llygredd yn ddrwg i dwf. Ond mae astudiaethau o effaith rheoliadau aer glân yn yr Unol Daleithiau'n awgrymu fel arall. Yn y bôn, rydym yn gwybod, onid ydym, fod yn rhaid i ni newid. Rydym yn gwybod, does bosibl, Lywodraeth Cymru, fod yn rhaid gweithredu a bod angen Deddf arnom. Does bosibl nad yw'n bryd bellach inni roi'r gorau i'n caethiwed i aer gwael.