English: Well, we'll soon see what the reality of, 'Taking back control of our waters' looks like. Will Britain rule the waves or will Boris Johnson sell UK fisheries down the river, using them as a bargaining chip in the upcoming trade negotiations? Several EU politicians have made clear their intentions: they want British access to EU financial service markets predicated on access to UK waters. Given that fishing and aquaculture's gross value added contribution to the UK economy is 0.04 per cent, whereas financial services and insurance's contribution is 7.1 per cent, I'll let you do the maths for yourself. I fear that, as one Brexit Party MEP put it last week, 'Britain's fish may indeed be punished for their Brexit stance'. But, we'll see. But what we do know is that, overall, the UK currently imports 70 per cent of the fish that we eat and we export 80 per cent of what we catch. I think that we can all agree that, in terms of sustainability, it would be better to consume more of what we catch here and redress the imbalance in the long term, but the fact is maintaining access to EU markets is critical. Take shellfish for example: more than 80 per cent of the shellfish, lobsters, crabs and langoustines we catch are sold to the EU - mostly France and Spain. It accounts for more than a quarter of all UK fish exports by value. Two things, then, will happen: you will have to, if you're exporting, do that according to the EU rules. If you want to export to a country, you can only do it according to their rules of acceptance. The other thing that will also apply is that if there are any border hold-ups, and Llyr already mentioned that, that doesn't see delivery of fresh goods in a timely fashion, they won't be going anywhere. So, I'm sure that the Brexit Party know all this, and it was probably covered in the one fisheries committee meeting that Nigel Farage, the fisherman's friend, attended in the three years that he was a member. One meeting in three years. Absolutely disgraceful. When our own environment committee looked at this two years ago, we emphasised the need for a new relationship between the constituent nations of the UK after Brexit, and that is particularly true for fisheries management. Otherwise, there is a risk, and I'm quoting from that report, 'that one of the most pervasive negative perceptions of EU membership and fisheries - that some countries benefit from an unfairly inflated allocation of quota - will be transposed to the UK.' We're already hearing it today. Isn't that amazing? But, then, maybe you'll take notice more often than Nigel Farage, who only managed one meeting. But at least you did read the papers, I suppose. The other question is whether, post Brexit, we move towards extending the principle of payment for public goods to our seas, and, again, that's been mentioned. And I think that that is probably the most important thing that we need to do here, because most people who fish in Wales at the moment to do so from very small craft. It is essential for those, if they are going to grow in any way, that the sea that they are hoping to find their produce in is actually up to a really, really good standard. So, the environmental principles would be absolutely critical for those to survive, as will the marine conservation zones that protect some of those areas. So, I think those are the things that we can do. I look forward to your response, Minister.
Welsh: Wel, fe welwn yn fuan beth yw realiti 'adfer rheolaeth ar ein dyfroedd'. A fydd Prydain yn rheoli'r tonnau neu a fydd Boris Johnson yn gwerthu pysgodfeydd y DU gan eu defnyddio fel arf bargeinio yn y negodiadau masnach sydd ar y ffordd? Mae nifer o wleidyddion yr UE wedi datgan eu bwriadau'n glir: maent am i Brydain gael mynediad at farchnadoedd gwasanaeth ariannol yr UE yn amodol ar fynediad at ddyfroedd y DU. O gofio mai 0.04 y cant yw cyfraniad ychwanegol gros pysgota a dyframaethu i economi'r DU, tra bod cyfraniad gwasanaethau ariannol ac yswiriant yn 7.1 y cant, fe adawaf i chi wneud y fathemateg drosoch eich hun. Fel y dywedodd un ASE o Blaid Brexit yr wythnos diwethaf, rwy'n ofni 'Yn wir, gallai pysgod Prydain gael eu cosbi am eu safiad ar Brexit'. Ond cawn weld. Ond yr hyn a wyddom, yn gyffredinol, yw bod y DU ar hyn o bryd yn mewnforio 70 y cant o'r pysgod rydym yn eu bwyta a'n bod yn allforio 80 y cant o'r hyn a ddaliwn. Credaf y gallwn i gyd gytuno, o ran cynaliadwyedd, y byddai'n well inni fwyta mwy o'r hyn a ddaliwn yma ac unioni'r anghydbwysedd yn y tymor hir, ond y ffaith amdani yw bod cynnal mynediad at farchnadoedd yr UE yn hollbwysig. Cymerwch bysgod cregyn er enghraifft: mae mwy na 80 y cant o'r pysgod cregyn, y cimychiaid, y crancod a'r langwstîn a ddelir gennym yn cael eu gwerthu i'r UE - Ffrainc a Sbaen yn bennaf. Mae'n fwy na chwarter yr holl allforion pysgod o'r DU yn ôl eu gwerth. Bydd dau beth yn digwydd felly: os ydych yn allforio, rhaid i chi wneud hynny yn unol â rheolau'r UE. Os ydych am allforio i wlad, ni allwch wneud hynny heb gydymffurfio â'u rheolau derbyn hwy. Y peth arall a fydd yn berthnasol hefyd, os oes unrhyw oedi ar y ffin, a chrybwyllodd Llyr hynny eisoes, mae'n golygu na ellir cyflenwi nwyddau ffres yn brydlon, ni fyddant yn mynd i unman. Felly, rwy'n siŵr fod Plaid Brexit yn gwybod hyn i gyd, ac mae'n siŵr iddo gael sylw yn yr unig gyfarfod o'r pwyllgor pysgodfeydd a fynychodd Nigel Farage, cyfaill y pysgotwr, yn y tair blynedd y bu'n aelod ohono. Un cyfarfod mewn tair blynedd. Cwbl warthus. Pan edrychodd ein pwyllgor amgylchedd ein hunain ar hyn ddwy flynedd yn ôl, pwysleisiwyd yr angen am berthynas newydd rhwng gwledydd cyfansoddol y DU ar ôl Brexit, ac mae hynny'n arbennig o wir mewn perthynas â rheoli pysgodfeydd. Fel arall, mae risg, ac rwy'n dyfynnu o'r adroddiad hwnnw, y bydd 'un o'r canfyddiadau negyddol mwyaf trawiadol o aelodaeth yr UE a physgodfeydd - bod rhai gwledydd yn elwa o ddyraniad cwota sydd wedi'i chwyddo'n annheg - yn cael ei drosglwyddo i'r DU.' Rydym yn ei glywed heddiw eisoes. Onid yw hynny'n anhygoel? Ond efallai y cymerwch chi sylw'n fwy aml na Nigel Farage, na lwyddodd i fynychu mwy nag un cyfarfod. Ond o leiaf fe ddarllenoch chi'r papurau, mae'n debyg. Y cwestiwn arall, ar ôl Brexit, yw a fyddwn yn symud tuag at ymestyn yr egwyddor o dalu am nwyddau cyhoeddus i gynnwys ein moroedd, ac unwaith eto, crybwyllwyd hynny. Ac rwy'n credu mai dyna'r peth pwysicaf, mae'n debyg, y mae angen i ni ei wneud yma, gan fod y rhan fwyaf o'r bobl sy'n pysgota yng Nghymru ar hyn o bryd yn gwneud hynny o gwch bach iawn. Os ydynt yn mynd i dyfu mewn unrhyw ffordd, mae'n hanfodol i'r rheini fod y môr y maent yn gobeithio dod o hyd i'w cynnyrch ynddo yn cyrraedd safon wirioneddol dda. Felly, byddai'r egwyddorion amgylcheddol yn gwbl hanfodol er mwyn i'r rheini allu goroesi, fel y bydd y parthau cadwraeth morol sy'n diogelu rhai o'r ardaloedd hynny. Felly, rwy'n credu mai dyna'r pethau y gallwn eu gwneud. Edrychaf ymlaen at eich ymateb, Weinidog.