English: I'd like to thank the Member for his questions. We were very disappointed that the UK Government has not agreed to invest more in the network within Wales and those parts of the network in England that are operated as part of the current franchise. Historically, the network has been underfunded and I think the latest statistics suggest that only 1 per cent of the network spending has come to the Welsh routes. So, without a shadow of a doubt, there is a need to significantly increase the amount of investment in Welsh routes. Indeed, we would like to see those funds devolved so that we could ensure that a correct and appropriate amount of investment is available. Presiding Officer, I think I should say that, in order to ensure fair and open competition and, indeed, to protect the integrity of the process, it's not going to be possible for me to release any specific details, or the Welsh Government will face the risk of legal challenge insofar as the procurement exercise is concerned. However, I would like to, in response to the Member's questions, just outline again what I stated in July with some details about the actual dates. We've gone through the process of the consultation with the public. I think I said back in July that we had received something in the region of 190 responses from a very wide range of stakeholders. That consultation informed the initial stage of discussions with would-be bidders. Last week, four bidders were identified and named as having an interest in taking forward the next franchise. By November of this year, bidders will have responded to our call for outlying solutions. Leanne Wood mentioned earlier a specific issue in her consistency regarding rail travel. What will happen next is that, as bidders develop their technical solutions, their focus will be on how to achieve our critical objective of delivering four services per hour to each of the Valleys. So, what's going to be taking place up to November is that a series of outline solutions will be presented to Welsh Government. Following that, we will open up a consultation that will last approximately 12 weeks. That will be managed and operated by Transport for Wales. Again, it will enable the public and will enable stakeholders to give views on the future franchise. Dialogue will then commence with the bidders in the new year - we anticipate in January 2017 - with the final tender process taking place between July and September of next year and then, as Members are already aware, the contract will be awarded by the end of 2017, with operations beginning in 2018. The Member for UKIP earlier asked about dates and time frames for the operation of the metro. As the First Minister has already identified, phase 1 is actually being delivered, with £13 million of investment in the network. We expect the mobilisation of phase 2 to commence from 2017 onwards, with early works commencing on the metro phase 2 in 2018, so that by 2023 metro services in areas of the city region will be completed and operational.
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r Aelod am ei gwestiynau. Roeddem ni'n siomedig iawn nad yw Llywodraeth y DU wedi cytuno i fuddsoddi mwy yn y rhwydwaith yng Nghymru a'r rhannau hynny o'r rhwydwaith yn Lloegr sy'n cael eu gweithredu yn rhan o'r fasnachfraint bresennol. Yn hanesyddol, nid yw'r rhwydwaith wedi cael ei ariannu'n ddigonol, ac rwy'n credu bod yr ystadegau diweddaraf yn awgrymu mai dim ond 1 y cant o'r gwariant ar y rhwydwaith sydd wedi dod i lwybrau yng Nghymru. Felly, heb os nac oni bai, mae angen cynyddu'r buddsoddiad mewn llwybrau yng Nghymru yn sylweddol. Yn wir, hoffem weld y cyllid hwnnw'n cael ei ddatganoli fel y gallem ni sicrhau bod swm cywir a phriodol o fuddsoddiad ar gael. Lywydd, rwy'n credu y dylwn i ddweud, er mwyn sicrhau cystadleuaeth deg ac agored ac, yn wir, i amddiffyn uniondeb y broses, nad yw'n mynd i fod yn bosibl i mi gyhoeddi unrhyw fanylion penodol, neu bydd Llywodraeth Cymru yn wynebu'r risg o her gyfreithiol cyn belled ag y mae'r broses gaffael yn y cwestiwn. Fodd bynnag, hoffwn, mewn ymateb i gwestiynau'r Aelod, amlinellu unwaith eto yr hyn a ddywedais ym mis Gorffennaf gyda rhai manylion am y dyddiadau gwirioneddol. Rydym ni wedi mynd trwy broses yr ymgynghoriad gyda'r cyhoedd. Rwy'n credu fy mod i wedi dweud ôl ym mis Gorffennaf ein bod ni wedi derbyn oddeutu 190 o ymatebion gan amrywiaeth eang iawn o randdeiliaid. Hysbysodd yr ymgynghoriad hwnnw gam cychwynnol y trafodaethau gyda darpar gynigwyr. Yr wythnos diwethaf, nodwyd ac enwyd pedwar cynigydd fel rhai sydd â diddordeb mewn cymryd y fasnachfraint nesaf. Erbyn mis Tachwedd eleni, bydd y cynigwyr wedi ymateb i'n cais am atebion pellennig. Soniodd Leanne Wood yn gynharach am fater penodol o ran ei chysondeb ynghylch teithio ar y rheilffyrdd. Yr hyn fydd yn digwydd nesaf, wrth i'r cynigwyr ddatblygu eu datrysiadau technegol, yw y byddant yn canolbwyntio ar sut i gyflawni ein hamcan allweddol o ddarparu pedwar gwasanaeth yr awr i bob un o'r Cymoedd. Felly, yr hyn a fydd yn digwydd hyd at fis Tachwedd yw y bydd cyfres o atebion amlinellol yn cael eu cyflwyno i Lywodraeth Cymru. Yn dilyn hynny, byddwn yn agor ymgynghoriad a fydd yn para am oddeutu 12 wythnos. Bydd hwnnw'n cael ei reoli a'i weithredu gan Drafnidiaeth Cymru. Unwaith eto, bydd yn galluogi'r cyhoedd a bydd yn galluogi rhanddeiliaid i gynnig sylwadau ar y fasnachfraint yn y dyfodol. Bydd deialog yn cychwyn gyda'r cynigwyr wedyn yn y flwyddyn newydd - ym mis Ionawr 2017, rydym ni'n rhagweld - a bydd y broses dendro derfynol yn digwydd rhwng mis Gorffennaf a mis Medi y flwyddyn nesaf, ac yna, fel y mae'r Aelodau yn gwybod eisoes, bydd y contract yn cael ei ddyfarnu erbyn diwedd 2017, gyda gweithrediadau'n cychwyn yn 2018. Gofynnodd yr Aelod UKIP i mi'n gynharach am ddyddiadau ac amserlenni ar gyfer gweithrediad y metro. Fel y mae'r Prif Weinidog wedi ei nodi eisoes, mae cam 1 yn cael ei ddarparu mewn gwirionedd, gyda £13 miliwn o fuddsoddiad yn y rhwydwaith. Rydym ni'n disgwyl i gam 2 ddechrau o 2017 ymlaen, gyda gwaith cynnar yn dechrau ar gam 2 y metro yn 2018, fel bod gwasanaethau metro yn y dinas-ranbarth wedi'u cwblhau ac yn weithredol erbyn 2023.