English: We have always been clear that a 'no deal' Brexit would be catastrophic for Wales, and we make no apologies for describing it in that way. The statements this afternoon demonstrate the vast array of short-term, negative consequences across all aspects of Welsh life, whilst devastating the economy in the longer term. Before moving on to consider the positive actions that we are taking, let's take stock for a moment about whether 'no deal' remains likely or not. In January, when we provided Assembly Members with an in-depth review of our 'no deal' preparations, I'm sure none of us would have imagined that the political situation in the UK, and the constitutional situation, would be in such turmoil. In his first two months in power, Boris Johnson has lost seven major votes in the Commons, lost his working majority, broken the law by trying to suspend Parliament, and has misled the monarch. And he continues to claim that he will take the country out of the EU by 31 October. However, there is an Act on the statute book to prevent that, unless the UK Parliament agrees on a means of exiting. Boris Johnson's statement on his intention to take the country out of the EU on 31 October, with or without a deal, suggests that he does not intend to comply with the requirements of the legislation. With just a fortnight to go until the European Council summit, it doesn't seem likely that we will have time to reach agreement. First of all, the EU has been consistently clear that they will not agree to a new set of arrangements for withdrawal without them having the same impact as the backstop in the Theresa May agreement. As recently as last week, Michel Barnier said, 'The new Government of the UK wants us to get rid of the backstop and wants the EU to change the way the internal market and border controls operate after Brexit. I'm sure you will understand', he said, 'that this is unacceptable. Based on current UK thinking, it's difficult to see how we can arrive at a legally operative solution which fulfils all the objectives of the backstop'. Even were there support for a fourth meaningful vote, does anyone truly believe that the UK Parliament would pass the necessary legislation to pass the withdrawal agreement Bill in less than a fortnight? Given this, there is a very good chance that we will not see an agreement reached, and we will have to request an extension, as is mandated in law. But an extension will need unanimous agreement from each of the 27 member states of the European Union. We should not fall into the trap that so many politicians and media commentators have fallen into in believing that the final decision rests in our hands. And even if granted, in the worst-case scenario, an extension could only delay the risk of a 'no deal' exit for a few months. So, while we have a UK Government that insists on downplaying the scale of the challenges that leaving the EU poses, and whist we have a Prime Minister in the UK who is prepared to defy the law, the risk of a deeply damaging 'no deal' remains. I know that we will hear plenty of complaints and inconsiderate contributions today about project fear, but the Bank of England has proven that the decision to leave the EU has already cost the economy £80 billion - more than £1,000 for every single person living in this country. And all the evidence that I have seen, including evidence from the UK Government itself, shows that a 'no deal' should be unthinkable. In the short term, a 'no deal' would cause significant disruption, increase the risk of financial instability and threaten the supply of vital goods and services that many in society depend upon. In the longer term, a 'no deal' would permanently damage the economy, damage our international reputation, and depress livings standards across the country to levels not seen since the Conservative Government recklessly destroyed the industrial base in Wales in the 1980s. We have been clear in our position, and we have evidence to support it: to secure a brighter future for Wales, we must remain within the EU, and we therefore support a second referendum to achieve that aim.
Welsh: Rŷn ni wedi nodi'n glir o'r dechrau y byddai Brexit heb gytundeb yn drychinebus i Gymru, a wnawn ni ddim ymddiheuro am ei ddisgrifio yn y fath fodd. Mae'r datganiadau y prynhawn yma yn dangos y byddai'n cael effaith negyddol ar feysydd niferus yng Nghymru yn y tymor byr, ac yn dinistrio'r economi yn y tymor hir. Cyn symud ymlaen i ystyried y camau cadarnhaol yr ydyn ni'n eu cymryd, gadewch inni ystyried am eiliad a yw gadael heb gytundeb yn parhau i fod yn debygol neu beidio. Ym mis Ionawr, wrth inni roi adolygiad manwl i Aelodau'r Cynulliad o'n paratoadau ar gyfer Brexit heb gytundeb, rwy'n siŵr nad oedd unrhyw un ohonom wedi dychmygu y byddai'r sefyllfa wleidyddol yn y Deyrnas Unedig, a'r sefyllfa gyfansoddiadol erbyn hyn, wedi mynd i gyflwr mor enbydus. Yn ei ddau fis cyntaf mewn grym, mae Boris Johnson wedi colli ei saith pleidlais fawr gyntaf yn Nhŷ'r Cyffredin, wedi colli ei fwyafrif gweithredol, wedi torri'r gyfraith drwy geisio atal y Senedd dros dro, ac wedi camarwain y Frenhines. Ac mae'n parhau i honni y bydd yn mynd â'r wlad allan o'r Undeb Ewropeaidd erbyn 31 Hydref. Fodd bynnag, mae Deddf yn y llyfr statud i atal hynny, oni bai bod Senedd y Deyrnas Unedig yn cytuno ar ffurf o ymadael. Mae datganiad Boris Johnson am ei fwriad i fynd â'r wlad allan o'r Undeb Ewropeaidd ar ddiwrnod olaf Hydref, cytundeb neu beidio, awgrymu nad yw e'n bwriadu cydymffurfio â gofynion y ddeddfwriaeth. A dim ond rhyw bythefnos i fynd tan uwchgynhadledd y Cyngor Ewropeaidd, dyw hi ddim yn edrych yn debyg bod amser inni gael cytundeb. Yn gyntaf, mae'r Undeb Ewropeaidd wedi bod yn glir o'r dechrau na wnân nhw ddim cytuno ar drefniadau newydd ar gyfer ymadael heb eu bod yn cael yr un effaith â'r backstop yng nghytundeb Theresa May. Mor ddiweddar ag wythnos diwethaf, dywedodd Michel Barnier, 'Mae Llywodraeth newydd y Deyrnas Unedig am inni gael gwared ar y backstop, ac mae hi am i'r Undeb Ewropeaidd newid y ffordd y bydd y farchnad fewnol a'r ffiniau'n gweithio ar ôl Brexit. 'Rwy'n siŵr y gwnewch chi ddeall', medde fe, 'fod hyn yn annerbyniol. Fel mae'r Deyrnas Unedig yn meddwl ar hyn o bryd, mae'n anodd gweld sut mae modd cael ateb cyfreithlon fyddai'n cyflawni holl amcanion y backstop '. Hyd yn oed pe bai cefnogaeth i bedwaredd bleidlais ystyrlon, a oes unrhyw un yn wir yn credu y byddai Senedd y Deyrnas Unedig yn pasio'r ddeddfwriaeth angenrheidiol i gymeradwyo'r Bil ymadael mewn llai na phythefnos? O gofio hyn, felly, mae siawns dda iawn na chawn ni gytundeb ac y bydd yn rhaid gofyn am estyniad, fel ag sy'n ofynnol o dan y gyfraith. Ond i gael estyniad, rhaid cael cytundeb unfrydol pob un o 27 gwlad yr Undeb Ewropeaidd. Rhaid peidio â chwympo i'r trap y mae cymaint o wleidyddion a sylwebwyr wedi cwympo iddo a chredu taw yn ein dwylo ni y mae'r penderfyniad terfynol. A hyd yn oed o'i gael, o edrych ar yr ochr dduaf, byddai estyniad ond yn gohirio gadael heb gytundeb am ryw ychydig fisoedd. Felly, tra bod gennym ni Lywodraeth yn y Deyrnas Unedig sy'n benderfynol o wneud yn fach o aruthredd y broblem y mae gadael yr Undeb Ewropeaidd yn ei chreu, a thra bo gennym Brif Weinidog yn y Deyrnas Unedig sy'n barod i fynd yn groes i'r gyfraith, mae'r risg o ymadawiad niweidiol iawn heb gytundeb yn parhau'n fyw. Rwy'n gwybod y cawn ni glywed digon o achwyn a geiriau byrbwyll heddiw am project fear, ond mae Banc Lloegr wedi profi bod y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd eisoes wedi costio £80 biliwn i'r economi - mwy na £1,000 am bob person sy'n byw yn y wlad hon. Mae'r holl dystiolaeth rwy wedi'i gweld, gan gynnwys tystiolaeth Llywodraeth y Deyrnas Unedig ei hun, yn dangos na ddylai unrhyw un hyd yn oed ystyried gadael heb gytundeb. Yn y tymor byr, byddai gadael heb gytundeb yn creu aflonyddwch mawr, yn cynyddu'r peryg o ansefydlogrwydd ariannol, ac yn bygwth y cyflenwad o nwyddau a gwasanaethau hanfodol y mae llawer yn ein cymdeithas yn dibynnu arnyn nhw. Yn y tymor hir, byddai gadael heb gytundeb yn gwneud niwed parhaol i'r economi, yn gwneud drwg i'n henw da rhyngwladol ni ac yn gostwng safonau byw ar draws y wlad i'r graddau na welwyd mo'u tebyg ers i'r Llywodraeth Geidwadol ddifetha sylfeini diwydiant Cymru yn ôl yn y 1980au. Rydyn ni wedi bod yn glir yn ein safbwynt ac mae gennym dystiolaeth i'w chefnogi: i sicrhau dyfodol mwy llewyrchus i Gymru, rhaid aros yn yr Undeb Ewropeaidd, ac rydyn ni felly'n cefnogi ail refferendwm i wireddu'r amcan hwnnw.