English: There's a danger that this apparent consensus gives the impression that this is going to be easy, but I'd like to remind you that the car lobby is really powerful, and if we are going to do anything about this, we are going to have to face down the car lobby. I very much welcome the vigour - and, I hope, rigour - with which the new environment Minister is pursuing this important issue, and we now need action, not words. If we look at how all other modes of transport have been strangled by the dominance of the car: in the early 1950s, 42 per cent of journeys were taken by bus, and that's down to five per cent today, even though this is, obviously, the only mode of transport for most of our poorest citizens. Cycling: 11 per cent in 1952; 1 per cent today. And the car: 27 per cent in the early 1950s, and now over 80 per cent of journeys are taken by car. So, we have a huge problem that is fuelled by the fiscal and transport policies that have been going on for generations. The cost of a car becomes cheaper and cheaper, whilst rail and bus fares continue to rise and rise. In the last five years alone, rail fares have gone up 15 per cent, bus and taxi fares up 14 per cent, and the cost of running a car has decreased by 5 per cent. Little chance of change from the UK Government, as the Chancellor of the Exchequer has yet again frozen the climate change fuel levy, and today we learned that train fares next year will see the largest hike in five years. And all this while wages are stagnant, so it can't be any surprise, really, that four in five commuters into Cardiff - over 60,000 people every day - travel to work by car. Building more roads just leads to more people shifting to commuting by car. So, the investment we have to make is in better public transport, in increasing our rail capacity, delivering on the metro, and delivering better and more buses in the meantime, which must go hand in hand with tough measures to address this problem well before 2040. Because we have to acknowledge that the reason that this is such a huge public health issue is because one fifth of all cases of low birth weight babies is due to traffic-related air pollution, with the greatest harm occurring in early pregnancy, before women realise they're even pregnant. We think that maternal exposure to benzo[a]pyrene, which is generated by diesel engines, is linked to mental health problems in children and neurocognitive delay. The level of nitrogen dioxide in Cardiff and Vale residential areas, being the highest in Wales - we know that that is linked to an increased risk of attention deficit hyperactivity disorder. Above all, we need to get across to parents doing what is colloquially called 'the school run' that we need to listen to Professor Sir David King, the former Government chief scientific adviser, who says: 'Children sitting in the backseat of vehicles are likely to be exposed to dangerous levels of air pollutionIf more drivers knew the damage they could be doing to their children, I think they'd think twice about getting in the car.' People are not hearing this message at the moment, and we can see the evidence cluttered around practically all of our primary schools, where people are obviously living within easy walking distance of the school because, otherwise, they wouldn't be able to go that school. We know the benefit of exercise in improving people's concentration at school, yet we still have the situation we have. It isn't children who need persuading, it's adults. In Cardiff and Vale, a quarter of all adults are inactive, according to the director of public health; that is, they take less than half and hour's physical exercise a week - they just move from the sofa to the car to the desk and back again. So, we need a massive public education drive to persuade people to do short journeys of less than 2 km - just over a mile - by walking or cycling. We need to get tough with local authorities that fail to implement the Active Travel (Wales) Act 2013. We don't need more legislation - we just need to implement the legislation we've got. We know that imposing congestion zones - for example, in London - has led to an 80 per cent increase in people using bicycles. So, I think that there's a really clear indicator of what we need to do. We just need to get on and do it.
Welsh: Mae perygl bod y consensws ymddangosiadol hwn yn rhoi'r argraff bod hyn yn mynd i fod yn hawdd, ond hoffwn eich atgoffa bod y lobi ceir yn bwerus iawn, ac os ydym ni'n mynd i wneud unrhyw beth ynglŷn â hyn, bydd yn rhaid i ni wynebu'r lobi ceir. Rwy'n croesawu'n fawr yr egni - a, gobeithio, y trylwyredd - a ddangosir gan y Gweinidog newydd dros yr amgylchedd wrth fynd ar drywydd y mater pwysig hwn, a bellach mae angen gweithredu arnom, nid geiriau. Os edrychwn ni ar sut y mae pob math arall o drafnidiaeth wedi ei dagu gan oruchafiaeth y car: yn y 1950au cynnar, roedd 42 y cant o bob taith ar y bws, ac mae hynny i lawr i bump y cant heddiw, er mai hwn yn amlwg yw'r unig fodd o drafnidiaeth ar gyfer y rhan fwyaf o'n dinasyddion tlotaf. Seiclo: 11 y cant yn 1952; 1 y cant heddiw. Ac yn y car: 27 y cant yn y 1950au cynnar, a bellach mae mwy na 80 y cant o deithiau mewn car. Felly, mae gennym ni broblem enfawr sy'n cael ei hybu gan bolisïau cyllidol a thrafnidiaeth sydd wedi bod yn digwydd ers cenedlaethau. Mae cost car yn dod yn rhatach ac yn rhatach, ond mae prisiau tocynnau trên a bws yn parhau i gynyddu a chynyddu. Yn y pum mlynedd diwethaf yn unig, mae tocynnau trên wedi codi 15 y cant, prisiau bysiau a thacsis wedi codi 14 y cant, ac mae'r gost o redeg car wedi gostwng gan 5 y cant. Does fawr o obaith o newid gan Lywodraeth y DU, gan fod Canghellor y Trysorlys unwaith eto wedi rhewi y dreth tanwydd newid yn yr hinsawdd, a heddiw clywsom y bydd prisiau tocynnau trên y flwyddyn nesaf yn gweld y cynnydd mwyaf mewn pum mlynedd. A hyn i gyd tra bod cyflogau yn ddisymud, felly ni all fod yn syndod, mewn gwirionedd, bod pedwar o bob pump cymudwyr i mewn i Gaerdydd - dros 60,000 o bobl bob dydd - yn teithio i'r gwaith mewn car. Mae adeiladu mwy o ffyrdd yn golygu bod mwy o bobl yn newid i gymudo mewn ceir. Felly, mae'n rhaid i ni fuddsoddi mewn trafnidiaeth gyhoeddus well, cynyddu capasiti ein rheilffyrdd, cyflawni ar y metro, a darparu bysiau gwell a mwy ohonyn nhw yn y cyfamser, sy'n gorfod mynd law yn llaw â mesurau llym i ddatrys y broblem hon ymhell cyn 2040. Oherwydd, mae'n rhaid inni gydnabod mai'r rheswm y mae hon yn broblem iechyd cyhoeddus mor enfawr yw bod un o bob pump o'r holl achosion o fabanod â phwysau geni isel oherwydd llygredd aer yn sgil traffig, a'r niwed mwyaf yn digwydd yn ystod beichiogrwydd cynnar, cyn bod menywod yn sylweddoli eu bod yn feichiog hyd yn oed. Rydym ni'n credu bod amlygiad mamau i benso[a]pyren, a gynhyrchir gan injan ddiesel, yn gysylltiedig â phroblemau iechyd meddwl mewn plant ac oedi niwrowybyddol. Mae lefel nitrogen deuocsid mewn ardaloedd preswyl yng Nghaerdydd a'r Fro yr uchaf yng Nghymru - rydym yn gwybod bod hynny'n gysylltiedig â mwy o risg o anhwylder diffyg canolbwyntio a gorfywiogrwydd. Yn anad dim, mae angen inni gyfleu i rieni sy'n mynd â'u plant i'r ysgol bod angen inni wrando ar yr Athro Syr David King, cyn brif gynghorydd gwyddonol y llywodraeth, sy'n dweud bod plant sy'n eistedd yn sedd gefn cerbydau yn fwy tebygol o fod yn agored i lefelau peryglus o lygredd aer. Pe byddai mwy o yrwyr yn ymwybodol o'r difrod y gallent fod yn ei wneud i'w plant, rwy'n credu y bydden nhw'n meddwl ddwywaith am fynd yn y car. Nid yw pobl yn clywed y neges hon ar hyn o bryd, a gallwn weld y dystiolaeth yn llenwi'r lle o amgylch bron pob un o'n hysgolion cynradd, ac mae'r bobl hyn yn amlwg yn byw o fewn pellter cerdded i'r ysgol oherwydd, fel arall, ni fyddai modd i'r plant fynd i'r ysgol honno. Gwyddom pa mor fuddiol yw ymarfer corff o ran gwella gallu pobl i ganolbwyntio yn yr ysgol, ac eto mae'r sefyllfa sydd gennym yn dal gennym. Nid plant sydd angen eu perswadio, ond yr oedolion. Yng Nghaerdydd a'r Fro, mae chwarter yr holl oedolion yn anactif, yn ôl cyfarwyddwr iechyd y cyhoedd; hynny yw, maen nhw'n gwneud llai na hanner awr o ymarfer corff yr wythnos - dim ond symud oddi ar y soffa i'r car i'r ddesg ac yn ôl eto. Felly, mae angen ymgyrch addysg gyhoeddus enfawr i berswadio pobl i wneud teithiau byr o lai na 2 km - ychydig dros filltir - ar droed neu ar feic. Mae angen inni fod yn llym gydag awdurdodau lleol sy'n methu â gweithredu Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013. Does dim angen rhagor o ddeddfwriaeth arnom ni - dim ond angen inni weithredu'r ddeddfwriaeth sydd gennym. Rydym ni'n gwybod bod gosod parthau tagfeydd - er enghraifft, yn Llundain - wedi arwain at gynnydd o 80 y cant mewn pobl yn defnyddio beiciau. Felly, rwy'n credu bod hwn yn ddangosydd clir iawn o'r hyn y mae angen inni ei wneud. Mae angen inni fwrw ymlaen a gwneud hynny.