English: People and businesses in Wales are already making changes. As a Government, we are committed to supporting them, building on their enthusiasm for change. People are demanding that this Government and their Senedd builds on their efforts, and that is what this Bill does today. It sends a clear message to everyone living and working in Wales. It will encourage more of us to change our habits and reduce plastic waste. To do this, we will all need to get used to doing things differently. We are alive to the fact that some people and businesses will find changes more difficult than others will, and they will need time and guidance to do so. Nevertheless, such change is entirely possible. As a Government, we must not shy away from the urgent need to accelerate the rate of change already in train. The purpose of the Bill is to reduce the flow of plastic pollution into our environment. This Bill forms part of our response to the climate and nature emergencies. The Bill will build on the momentum created by communities across Wales who have already chosen to go plastic free, defy throw-away culture, and help tackle littering. Dirprwy Lywydd, on 15 August, we published a draft of the Bill to give Senedd Members and interested stakeholders an opportunity to see the proposed scope and direction of the Bill, and the Climate Change, Environment and Infrastructure Committee an opportunity to consult on the proposal. In the same spirit of openness, the Minister for Climate Change has written to the Chair of the Climate Change, Environment and Infrastructure Committee today to set out some changes that we intend to propose to the Bill at Stage 2. The changes are technical and legal clarifications that do not alter the purpose or intent of the Bill. As we work together in the coming months, I hope that you will support these amendments that will provide the necessary clarity for the Bill. The Bill will make it a criminal offence to supply or to offer to supply to a consumer in Wales the single-use plastic items in the Schedule. It will also make provision for Ministers to introduce civil sanctions as an alternative means of enforcing the ban on prohibited single-use plastic products, which is similar to the arrangements for the existing ban on plastic microbeads in place since 2018. The Bill will also allow us to introduce regulations to ban or restrict more products as evidence of harm and the impact of these actions becomes available. Ministers will be required to report on the items they are considering banning under this provision. Such regulations will be subject to the approval of the Senedd by affirmative procedures. Many items in the Schedule of items to be banned include everyday products associated with food and drink on-the-go. This includes single-use plastic cutlery, plates, drink stirrers, expanded and foamed polystyrene fast-food containers and cups, as well as polystyrene lids for fast-food containers and cups. We are also banning drinking straws, which have an exemption to ensure that they can still be provided to those who, for medical reasons, need them to eat or drink. We have also included plastic-stemmed cotton buds and balloon sticks. And we also intend to ban all products made of oxo-degradable plastic, which is a type of plastic to which additives have been added that have been shown to alter the way it breaks down. Dirprwy Lywydd, building on the success of the 5p charge for single-use carrier bags, the Bill will take our ambition to cut waste from these products to the next level. Research shows that most households have changed their habits such that they no longer require these products. So, thin, single-use bags will also now be banned. This Bill will enable Wales to be at the forefront of action on plastics by removing single-use items from the supply chain. It will help achieve our ambition to develop the circular economy by focusing on reuse, generating value whilst reducing overall demand. It will help to address the visual and ecological impact of littered plastic and take us a step closer to being a nation that takes responsibility for what we consume, using no more than our fair share of the world's resources. Together, we can make a difference and we can create a better environment for current and future generations. So, Dirprwy Lywydd, I hope all Senedd Members will agree that the time for action is now. All Members of the Senedd will have been approached in their constituencies to act on this important matter. I hope Members are supportive of our proposals throughout the scrutiny process that will now follow, as I'm keen to see that this legislation is passed to achieve a greener, fairer and more prosperous Wales and to help make this Bill a success. Diolch, Dirprwy Lywydd.
Welsh: Mae pobl a busnesau yng Nghymru eisoes yn gwneud newidiadau. Fel Llywodraeth, rydym wedi ymrwymo i'w cefnogi nhw, gan adeiladu ar eu brwdfrydedd dros newid. Mae pobl yn mynnu bod y Llywodraeth hon a'u Senedd yn adeiladu ar eu hymdrechion, a dyna mae'r Bil hwn yn ei wneud heddiw. Mae'n anfon neges glir at bawb sy'n byw ac yn gweithio yng Nghymru. Bydd yn annog mwy ohonon ni i newid ein harferion a lleihau gwastraff plastig. Er mwyn gwneud hyn, bydd angen i ni gyd ddod i arfer â gwneud pethau'n wahanol. Rydyn ni'n ymwybodol o'r ffaith y bydd rhai pobl a busnesau yn gweld newidiadau anos nag eraill, a bydd angen amser ac arweiniad arnyn nhw i wneud hynny. Serch hynny, mae newid o'r fath yn gwbl bosibl. Fel Llywodraeth, rhaid i ni beidio ag osgoi yr angen brys i gyflymu cyfradd y newid sydd eisoes ar waith. Pwrpas y Bil yw lleihau llif llygredd plastig i'n hamgylchedd. Mae'r Bil hwn yn rhan o'n hymateb i'r argyfyngau hinsawdd a natur. Bydd y Bil yn adeiladu ar y momentwm a grëwyd gan gymunedau ledled Cymru sydd eisoes wedi dewis mynd yn ddi-blastig, diwylliant taflu i ffwrdd, a helpu i fynd i'r afael â sbwriel. Dirprwy Lywydd, ar 15 Awst, cyhoeddwyd drafft o'r Bil er mwyn rhoi cyfle i Aelodau'r Senedd a rhanddeiliaid sydd â buddiant weld cwmpas a chyfeiriad arfaethedig y Bil, a chyfle i'r Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a Seilwaith i ymgynghori ar y cynnig. Yn yr un ysbryd o fod yn agored, mae'r Gweinidog Newid Hinsawdd wedi ysgrifennu at Gadeirydd y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a Seilwaith heddiw i nodi rhai newidiadau yr ydym yn bwriadu eu cynnig i'r Bil yng Nghyfnod 2. Mae'r newidiadau yn esboniadau technegol a chyfreithiol nad ydynt yn newid pwrpas na bwriad y Bil. Wrth i ni weithio gyda'n gilydd dros y misoedd nesaf, gobeithio y byddwch yn cefnogi'r gwelliannau hyn a fydd yn rhoi'r eglurder angenrheidiol i'r Bil. Bydd y Bil yn ei gwneud yn drosedd i gyflenwi neu gynnig cyflenwi i ddefnyddiwr yng Nghymru yr eitemau plastig untro yn yr Atodlen. Bydd hefyd yn gwneud darpariaeth i Weinidogion gyflwyno cosbau sifil fel ffordd amgen o orfodi'r gwaharddiad ar gynhyrchion plastig untro sydd wedi'u gwahardd, sy'n debyg i'r trefniadau ar gyfer y gwaharddiad presennol ar ficrobelenni plastig sydd ar waith ers 2018. Bydd y Bil hefyd yn caniatáu inni gyflwyno rheoliadau i wahardd neu gyfyngu mwy o gynhyrchion wrth i dystiolaeth o niwed ac effaith y camau hyn ddod ar gael. Bydd yn ofynnol i Weinidogion adrodd ar yr eitemau y maen nhw'n ystyried eu gwahardd o dan y ddarpariaeth hon. Bydd rheoliadau o'r fath yn amodol ar gymeradwyaeth y Senedd drwy weithdrefnau cadarnhaol. Mae llawer o'r eitemau yn yr Atodlen o eitemau i'w gwahardd yn cynnwys cynhyrchion bob dydd sy'n gysylltiedig â bwyd a diod pan fyddwch allan. Mae hyn yn cynnwys eitemau plastig untro fel cyllyll a ffyrc, platiau, troyddion diod, cynwysyddion bwyd a chwpanau wedi'u gwneud o bolystyren ehangedig neu bolystyren allwthiedig ewynnog, yn ogystal â chaeadau polystyren ar gyfer cynwysyddion bwyd a chwpanau. Rydym hefyd yn gwahardd gwellt yfed, sydd ag eithriad i sicrhau eu bod yn dal i allu cael eu darparu i'r bobl hynny sydd, am resymau meddygol, eu hangen i fwyta neu yfed. Rydym hefyd wedi cynnwys ffyn cotwm sydd â choesau plastic a ffyn balwnau plastig. Ac rydym hefyd yn bwriadu gwahardd yr holl gynhyrchion sydd wedi'u gwneud o blastig ocso-diraddadwy, sy'n fath o blastig y mae ychwanegion wedi'u hychwanegu ato sydd wedi'i ddangos i newid y ffordd y mae'n torri i lawr. Dirprwy Lywydd, i ategu llwyddiant y tâl 5c am fagiau siopa untro, bydd y Bil yn mynd â'n huchelgais i atal gwastraff o'r cynhyrchion hyn i'r lefel nesaf. Mae ymchwil yn dangos bod y rhan fwyaf o aelwydydd wedi newid eu harferion fel nad oes angen y cynhyrchion hyn arnyn nhw mwyach. Felly, bydd bagiau tenau, untro hefyd bellach yn cael eu gwahardd. Bydd y Bil hwn yn galluogi Cymru i fod ar flaen y gad o ran gweithredu ar blastigau drwy dynnu eitemau untro o'r gadwyn gyflenwi. Bydd yn helpu i gyflawni ein huchelgais i ddatblygu'r economi gylchol drwy ganolbwyntio ar ailddefnyddio, cynhyrchu gwerth gan leihau'r galw cyffredinol. Bydd yn helpu i fynd i'r afael ag effaith weledol ac ecolegol sbwriel plastig ac yn mynd â ni gam yn nes at fod yn genedl sy'n cymryd cyfrifoldeb am yr hyn yr ydym ni'n ei ddefnyddio, gan ddefnyddio dim mwy na'n cyfran deg o adnoddau'r byd. Gyda'n gilydd, gallwn wneud gwahaniaeth a gallwn greu amgylchedd gwell ar gyfer cenedlaethau'r presennol a chenedlaethau'r dyfodol. Felly, Dirprwy Lywydd, rwy'n gobeithio y bydd holl Aelodau'r Senedd yn cytuno mai nawr yw'r amser i weithredu. Bydd holl Aelodau'r Senedd wedi cael cais yn eu hetholaethau i weithredu ar y mater pwysig hwn. Rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau yn gefnogol i'n cynigion drwy gydol y broses graffu a fydd yn awr yn dilyn, gan fy mod yn awyddus i weld bod y ddeddfwriaeth hon yn cael ei phasio i sicrhau Cymru werddach a mwy ffyniannus ac i helpu i sicrhau bod y Bil hwn yn llwyddiant. Diolch, Dirprwy Lywydd.