techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank Russell George for the question. This section 137 power allows a community or town council to incur a limited amount of expenditure for purposes for which it has no other specific power or duty, and which will bring direct benefit to their area or any part of it.
Welsh: Diolch i Russell George am y cwestiwn. Mae'r pŵer hwn yn adran 137 yn caniatáu i gyngor tref neu gymuned fynd i gostau cyfyngedig at ddibenion nad oes ganddo unrhyw bŵer neu ddyletswydd benodol arall drostynt, ac a fydd yn sicrhau budd uniongyrchol i'w hardal neu unrhyw ran ohoni.
English: Cabinet Secretary, Llanfair Caereinion Town Council have been in correspondence with me on this issue for some time. The town council are keen to take on the running of the town library from county council control. If this doesn't happen then it's fearful the town library is likely to close. Now, legal advice provided to the town council actively prohibits them from funding the library under section 137 of the Local Government Act 1972. However, the local authority has received opposing legal advice. I'm grateful to you for writing to me on this matter today in quite some detail - I appreciate that, Cabinet Secretary. Would you agree to provide clarity on the application of section 137 in this regard?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, mae Cyngor Tref Llanfair Caereinion wedi bod yn gohebu â mi ar y mater hwn ers peth amser. Mae cyngor y dref yn awyddus i gymryd y gwaith o redeg llyfrgell y dref o reolaeth y cyngor sir. Os na fydd hyn yn digwydd mae'n ofni y bydd llyfrgell y dref yn debygol o gau. Nawr, mae cyngor cyfreithiol a roddwyd i gyngor y dref yn eu gwahardd yn weithredol rhag ariannu'r llyfrgell o dan adran 137 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972. Fodd bynnag, mae'r awdurdod lleol wedi derbyn cyngor cyfreithiol i'r gwrthwyneb. Rwy'n ddiolchgar i chi am ysgrifennu ataf ar y mater hwn mewn cryn fanylder heddiw - rwy'n gwerthfawrogi hynny, Ysgrifennydd y Cabinet. A fuasech yn cytuno i ddarparu eglurder ar weithredu adran 137 yn hyn o beth?
English: I'm grateful to Russell George for drawing this to my attention and providing copies of the correspondence from Llanfair Caereinion and Powys County Council, which illustrates the point that he is making. My officials have already provided advice to other town and community councils in Powys, and in general, our advice is that the financial restriction set out in section 137 (4) continues to apply in circumstances where a town or community council seeks to exercise the well-being power contained in the Local Government Act 2000 to support the required expenditure. However, you do have to apply that general principle in every particular set of circumstances, and that's the debate that is currently taking place between some town and community councils and Powys County Council itself. What I will say to the Member is this: I intend to bring forward proposals as part of any consultation on local government reform to clarify the law in relation to the power and capabilities of town and community councils in taking on services and assets. So, even if there is some ambiguity or difference of view at present, I want to support town and community councils in the important efforts they are making to sustain services in local communities. We'll take advantage of any consultation we bring forward to try and do just that.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i Russell George am dynnu fy sylw at hyn ac am ddarparu copïau o'r ohebiaeth rhwng Cyngor Tref Llanfair Caereinion a Chyngor Sir Powys, sy'n dangos y pwynt y mae'n ei wneud. Mae fy swyddogion eisoes wedi darparu cyngor i gynghorau tref a chymuned eraill ym Mhowys, ac yn gyffredinol, ein cyngor yw bod y cyfyngiad ariannol a nodir yn adran 137 (4) yn parhau i fod yn berthnasol mewn amgylchiadau lle y mae cyngor tref neu gymuned yn ceisio arfer y pŵer llesiant a geir yn Neddf Llywodraeth Leol 2000 i gefnogi'r gwariant angenrheidiol. Fodd bynnag, mae'n rhaid i chi gymhwyso'r egwyddor gyffredinol honno ym mhob cyfres benodol o amgylchiadau, a dyna'r ddadl sy'n digwydd ar hyn o bryd rhwng rhai cynghorau tref a chymuned a Chyngor Sir Powys ei hun. Yr hyn rwyf am ei ddweud wrth yr Aelod yw hyn: rwy'n bwriadu cyflwyno cynigion fel rhan o unrhyw ymgynghoriad ar ddiwygio llywodraeth leol i egluro'r gyfraith mewn perthynas â phŵer a galluoedd cynghorau tref a chymuned i gymryd rheolaeth ar wasanaethau ac asedau. Felly, hyd yn oed os oes rhywfaint o amwysedd neu wahaniaeth barn ar hyn o bryd, rwyf am gefnogi cynghorau tref a chymuned yn yr ymdrechion pwysig y maent yn eu gwneud i gynnal gwasanaethau mewn cymunedau lleol. Byddwn yn manteisio ar unrhyw ymgynghoriad y byddwn yn ei gyflwyno i geisio gwneud hynny.
English: Historically, in the pre-poll-tax days, local authorities were able to use the equivalent of the product of the penny rate to carry out activity for the benefit of their local area. Does that Cabinet Secretary agree with me that what is needed, and what local authorities have asked for for as long as I can remember, is a power of general competence for local authorities, so that if it's for the benefit of their area, it's what the council votes for, it's what constituents want, then they can spend money on it.
Welsh: Yn hanesyddol, yn y dyddiau cyn treth y pen, roedd awdurdodau lleol yn gallu defnyddio'r hyn sy'n cyfateb i gynnyrch y dreth geiniog i gyflawni gweithgaredd er lles eu hardal leol. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno â mi mai'r hyn sydd ei angen, a'r hyn y mae awdurdodau lleol wedi gofyn amdano ers cyn cof, yw pŵer cymhwysedd cyffredinol i awdurdodau lleol, felly os yw er budd i'w hardal, os mai dyna y mae'r cyngor yn pleidleisio drosto, a dyna y mae'r etholwyr ei eisiau, yna gallant wario arian arno?
English: Mike Hedges is absolutely right and he reminds us that, in the draft Bill on local government that the previous Minister brought forward, there was exactly that proposal: to provide a general power of competence to principle authorities and, indeed, a power of competence to town and community councils that were able to reach a certain threshold of competence in their own affairs. While we've not been able, up until now, to reach an agreement on some important parts of reform of local government, that was an aspect that was generally welcomed, and I definitely intend to take it forward if I have an opportunity to do so.
Welsh: Mae Mike Hedges yn hollol gywir ac mae'n ein hatgoffa, yn y Bil drafft ar lywodraeth leol a gyflwynwyd gan y Gweinidog blaenorol, mai dyna'n union oedd y cynnig: darparu pŵer cymhwysedd cyffredinol i'r prif awdurdodau ac yn wir, pŵer cymhwysedd i gynghorau tref a chymuned a oedd yn gallu cyrraedd trothwy penodol o gymhwysedd yn eu materion eu hunain. Er nad ydym wedi gallu dod i gytundeb hyd yn hyn ar rai o agweddau pwysig o ddiwygio llywodraeth leol, roedd honno'n agwedd a gafodd ei chroesawu'n gyffredinol, ac yn bendant rwy'n bwriadu bwrw ymlaen â'r mater os caf gyfle i wneud hynny.
English: As set out in the draft budget published last month, the budget allocation for the education main expenditure group next year is £1.99 billion.
Welsh: Fel y nodir yn y gyllideb ddrafft a gyhoeddwyd y mis diwethaf, dyraniad y gyllideb ar gyfer prif grŵp gwariant addysg y flwyddyn nesaf yw £1.99 biliwn.
English: Cabinet Secretary, a big part of the job of Government is to decide on priorities, and for me there is no higher priority than education. I believe a well-educated population benefits all aspects of life and life chances in communities. In addition to that, the recent report by Gerry Holtham and Brian Morgan looked at economic development policy across the world and found the strongest correlation between spending on schools and economic success. So, I very much welcome the recent new allocation, but I wonder if, going forward, together with the First Minister and your cabinet colleagues, you will continue to consider very carefully whether additional resources can be made available to our schools in Wales.
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, rhan fawr o waith y Llywodraeth yw penderfynu ar flaenoriaethau, ac i mi nid oes blaenoriaeth sy'n uwch nag addysg. Rwy'n credu bod poblogaeth wedi'i haddysgu'n dda o fudd i bob agwedd ar fywyd a chyfleoedd bywyd mewn cymunedau. Yn ogystal â hynny, roedd yr adroddiad diweddar gan Gerry Holtham a Brian Morgan yn edrych ar bolisi datblygu economaidd ym mhob rhan o'r byd a chanfu'r gydberthynas gryfaf rhwng gwariant ar ysgolion a llwyddiant economaidd. Felly, rwy'n croesawu'r dyraniad newydd diweddar yn fawr iawn, ond rwy'n meddwl tybed a wnewch chi barhau i ystyried yn ofalus iawn, gyda'r Prif Weinidog a'ch cyd-Aelodau yn y cabinet, a ellir sicrhau bod adnoddau ychwanegol ar gael i'n hysgolion yng Nghymru.
English: I thank John Griffiths for that. He makes a point that others have made this afternoon: that investment in human capital is one of the most powerful ways in which we can continue to sustain our economy and our economic prosperity into the future. Figures published last week by the Treasury showed that expenditure on education in Wales continues to be 4 per cent higher than in England. The draft budget that I published has, by itself, more than £90 million extra to the baseline to be able to make the pupil deprivation grant a permanent part of our funding in Wales; £20 million above that to raise school standards; and £0.5 billion going primarily to the twenty-first century schools programme, of which £28 million is there for Newport. I hope the Member will be assured from that that, even when tough priorities have to be set, the requirement to go on investing in education is one that is much in our minds.
Welsh: Diolch i John Griffiths am hynny. Mae'n gwneud pwynt y mae eraill wedi'i wneud y prynhawn yma: fod buddsoddi mewn cyfalaf dynol yn un o'r ffyrdd mwyaf pwerus y gallwn barhau i gynnal ein heconomi a'n ffyniant economaidd yn y dyfodol. Dangosodd ffigurau a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf gan y Trysorlys fod y gwariant ar addysg yng Nghymru yn parhau i fod 4 y cant yn uwch nag yn Lloegr. Mae gan y gyllideb ddrafft a gyhoeddais, ynddi ei hun, fwy na £90 miliwn yn ychwanegol at y llinell sylfaen i allu gwneud y grant amddifadedd disgyblion yn rhan barhaol o'n cyllido yng Nghymru; £20 miliwn ar ben hynny i godi safonau ysgolion; a £0.5 biliwn yn mynd yn bennaf tuag at raglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, gyda £28 miliwn ohono yno ar gyfer Casnewydd. Rwy'n gobeithio y bydd hynny'n sicrhau'r Aelod fod yr angen i barhau i fuddsoddi mewn addysg, hyd yn oed pan fydd rhaid pennu blaenoriaethau anodd, yn un sy'n bendant yn ein meddyliau.
English: Those discussions do take place and they have focused on the results of the first round of procurement fitness checks, which my colleague Jane Hutt sponsored in the last Assembly. The results are available to assist those local authorities who may need support with specific aspects of their procurement practice.
Welsh: Mae'r trafodaethau hynny'n digwydd ac maent wedi canolbwyntio ar ganlyniadau'r rownd gyntaf o wiriadau ffitrwydd i gaffael, a gynigiwyd gan fy nghyd-Aelod, Jane Hutt yn y Cynulliad diwethaf. Mae'r canlyniadau ar gael i gynorthwyo'r awdurdodau lleol hynny a allai fod angen cymorth gydag agweddau penodol ar eu harferion caffael.
English: Thank you. At the last meeting of the board of the National Procurement Service, it was revealed that only three local authorities have been willing to share data on how they lease vehicles. What can the Cabinet Secretary do to require data sharing, and once that data is with the NPS, what can he do to make sure the focus isn't just on cost savings, but on capturing the value to local economies?
Welsh: Diolch. Yng nghyfarfod diwethaf bwrdd y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol, datgelwyd mai tri awdurdod lleol yn unig sydd wedi bod yn barod i rannu data ar sut y maent yn prydlesu cerbydau. Beth y gall Ysgrifennydd y Cabinet ei wneud i wneud rhannu data'n ofynnol, a phan fydd y data hwnnw gan y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol, beth y gall ei wneud i sicrhau nad yw'r ffocws ar arbed costau'n unig, ond ar sicrhau gwerth i economïau lleol?
English: It's an interesting question that the Member raises and, actually, car leasing turns out to be a more complex subject than I first realised when I was originally briefed some time ago by the National Procurement Service on this topic. There is a Wales-wide National Procurement Service framework for car hire that all local authorities participate in, but that's only for cars that are being hired for up to a week. If you want to hire a vehicle for more than a week, you have two choices in Wales: you can become part of the Crown Commercial Service system, and three local authorities in Wales have chosen to be a part of that, but it doesn't suit all local authorities in Wales, particularly those from rural areas. They prefer to enter into long-term hire arrangements, most often with those companies that they use from the car-hire framework. The car-hire framework provides eight or nine different companies that you can choose to hire from. Local authorities in Wales do not choose the cheapest supplier. Why is that? It's because they make a conscious decision to hire from local suppliers because of the effect that that has on jobs and other economic prosperity in their localities. So, the point that the Member makes is an important one and I think the data suggest that it is actively in the minds of local authorities when they make these decisions.
Welsh: Mae'r Aelod yn gofyn cwestiwn diddorol ac mewn gwirionedd, mae'n ymddangos bod prydlesu ceir yn bwnc mwy cymhleth nag y sylweddolais i gychwyn pan gefais fy mriffio ar y pwnc hwn yn wreiddiol gan y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol beth amser yn ôl. Mae pob awdurdod lleol yn rhan o fframwaith llogi ceir y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol ar gyfer Cymru gyfan, ond mae hwnnw ar gyfer ceir sy'n cael eu llogi am hyd at wythnos yn unig. Os ydych am logi cerbyd am fwy nag wythnos, mae gennych ddau ddewis yng Nghymru: gallwch ddod yn rhan o system Gwasanaeth Masnachol y Goron, ac mae tri awdurdod lleol yng Nghymru wedi dewis bod yn rhan o'r system honno, ond nid yw'n addas ar gyfer pob awdurdod lleol yng Nghymru, yn enwedig y rhai yn yr ardaloedd gwledig. Mae'n well ganddynt ymrwymo i drefniadau llogi hirdymor, gan amlaf gyda'r cwmnïau y maent yn eu defnyddio o'r fframwaith llogi ceir. Mae'r fframwaith llogi ceir yn darparu wyth neu naw o gwmnïau gwahanol y gallwch ddewis llogi ganddynt. Nid yw awdurdodau lleol yng Nghymru yn dewis y cyflenwr rhataf. Pam hynny? Oherwydd eu bod yn gwneud penderfyniad ymwybodol i logi gan gyflenwyr lleol oherwydd yr effaith a gaiff hynny ar swyddi a ffyniant economaidd arall yn eu hardaloedd. Felly, mae'r pwynt y mae'r Aelod yn ei wneud yn un pwysig ac rwy'n credu bod y data'n awgrymu ei fod yn sicr ym meddyliau awdurdodau lleol pan fyddant yn gwneud y penderfyniadau hyn.
English: The apprenticeship levy is a UK Government employment tax that directly conflicts with areas of devolved competence. It does not provide significant new money for Wales. Any positive consequentials as a result of it are largely offset by negative consequentials and the additional costs to public sector providers.
Welsh: Mae'r ardoll brentisiaethau yn dreth gyflogaeth Llywodraeth y DU sy'n gwrthdaro'n uniongyrchol â meysydd lle y mae cymhwysedd wedi ei ddatganoli. Nid yw'n darparu arian newydd sylweddol i Gymru. Bydd unrhyw arian canlyniadol cadarnhaol o ganlyniad iddo yn cael eu gwrthbwyso i raddau helaeth gan symiau canlyniadol negyddol a'r costau ychwanegol i ddarparwyr y sector cyhoeddus.
English: Thank you for that answer, Cabinet Secretary. It is worrying to see that, in fact, what we are getting from the UK central Government is being taken away in another part, but also we are funding our public bodies and they have to put that money back to the Treasury under the apprenticeship levy. Can you give guarantees that the money will be used for apprenticeships? There are many bodies I've met with that happen to pay this levy and therefore feel that they're being penalised for actually trying to take on apprentices but are not getting anything back. In England I know there's a voucher system, but here we seem to have nothing.
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae'n destun pryder fod yr hyn rydym yn ei gael gan Lywodraeth ganolog y DU, mewn gwirionedd, yn cael ei gymryd yn ôl mewn rhan arall, ond hefyd rydym yn ariannu ein cyrff cyhoeddus ac mae'n rhaid iddynt roi'r arian hwnnw yn ôl i'r Trysorlys o dan yr ardoll brentisiaethau. A allwch roi sicrwydd y bydd yr arian yn cael ei ddefnyddio ar gyfer prentisiaethau? Mae llawer o'r cyrff rwyf wedi eu cyfarfod yn digwydd bod yn talu'r ardoll hon ac felly maent yn teimlo eu bod yn cael eu cosbi am gyflogi prentisiaid mewn gwirionedd ond nid ydynt yn cael unrhyw beth yn ôl. Yn Lloegr gwn fod ganddynt system dalebau, ond ymddengys nad oes gennym unrhyw beth o gwbl yma.
English: Let me provide the figures for Members to see. It takes me back to almost the very first question I was asked by Andrew R.T. Davies when I said that the small print in all of this is important. So, in the spending review settlement, the Treasury announced that there was to be £114 million added to the Welsh block grant as a result of the apprenticeship levy. Had you read further down the page into the small print, you would have discovered that, at the same time, £90 million was being taken out of the block grant because of a reduction in English apprenticeship programmes. If you had read further down the page again, you would have discovered that Welsh public sector bodies were being required to pay in £30 million to the apprenticeship levy scheme. So, we were being given £114 million and £120 million was being taken away. That's why, on days like today, it's important to wait to see the whole story before making any spending commitments. As a result of combined pressure from all devolved administrations, the Treasury announced within the last week or so a change to the basis of calculation of the apprenticeship levy, which will provide and extra £13.7 million for Wales next year. I will be in discussions with Cabinet colleagues as to how that money can be invested. But any idea that there are millions and millions of pounds coming to Wales through the apprenticeship levy is simply a fiction.
Welsh: Gadewch i mi ddarparu'r ffigurau i'r Aelodau gael gweld. Mae'n fy atgoffa o un o'r cwestiynau cyntaf un a ofynnodd Andrew R.T. Davies i mi pan ddywedais fod y print mân yn bwysig yn hyn oll. Felly, yn y setliad yn sgil yr adolygiad o wariant, cyhoeddodd y Trysorlys y bydd £114 miliwn yn cael ei ychwanegu at grant bloc Cymru oherwydd yr ardoll brentisiaethau. Pe baech wedi darllen y print mân tuag at waelod y dudalen, buasech wedi darganfod bod £90 miliwn yn cael ei dynnu o'r grant bloc ar yr un pryd oherwydd gostyngiad yn rhaglenni prentisiaethau Lloegr. Pe baech wedi darllen ymhellach eto tuag at waelod y dudalen, buasech wedi darganfod bod gofyn i gyrff sector cyhoeddus yng Nghymru dalu £30 miliwn tuag at gynllun yr ardoll brentisiaethau. Felly, roeddem yn cael £114 miliwn ac roedd £120 miliwn yn cael ei dynnu ymaith. Dyna pam, ar ddyddiau fel heddiw, mae'n bwysig aros i weld y stori lawn cyn gwneud unrhyw ymrwymiadau gwario. O ganlyniad i bwysau cyfunol gan yr holl weinyddiaethau datganoledig, yn yr wythnos neu ddwy ddiwethaf cyhoeddodd y Trysorlys newid i sylfaen gyfrifo'r ardoll brentisiaethau, a fydd yn darparu £13.7 miliwn ychwanegol i Gymru y flwyddyn nesaf. Byddaf yn cael trafodaethau gyda fy nghyd-Aelodau Cabinet ynglŷn â sut y gellir buddsoddi'r arian hwnnw. Ond mae unrhyw syniad fod yna filiynau a miliynau o bunnoedd yn dod i Gymru drwy'r ardoll brentisiaethau yn anwiredd llwyr.
English: Thank you, Cabinet Secretary. EU funds have helped enable innovation in north Wales, assisting the likes of ADC Biotechnology based in OpTIC in St Asaph, as well as ESF funding supporting the provision of intensive support and a range of bespoke interventions to help get people closer to the labour market through the North Wales Economic Ambition board's OPUS programme and, of course, Jobs Growth Wales. This is just a snapshot of what EU funds have helped make happen in north Wales. Cabinet Secretary, can our organisations and communities in north Wales count on the Welsh Government's continued support to draw down EU funding to support business and jobs in the region?
Welsh: Diolch i chi, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae arian yr UE wedi helpu i sicrhau arloesedd yng ngogledd Cymru, drwy gynorthwyo mentrau fel ADC Biotechnology a leolir yn OpTIC yn Llanelwy, yn ogystal â chyllid Cronfa Gymdeithasol Ewrop sy'n cefnogi darpariaeth cymorth dwys ac ystod o ymyriadau pwrpasol i helpu i ddod â phobl yn agosach at y farchnad lafur drwy raglen OPUS Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru, a Twf Swyddi Cymru wrth gwrs. Cipolwg yn unig yw hyn ar yr hyn y mae cronfeydd yr UE wedi helpu i'w wireddu yng ngogledd Cymru. Ysgrifennydd y Cabinet, a all ein sefydliadau a'n cymunedau yng ngogledd Cymru ddibynnu ar gefnogaeth barhaus Llywodraeth Cymru i sicrhau arian yr UE i gefnogi busnesau a swyddi yn y rhanbarth?
English: I'm grateful to the Member for the opportunity to restate the Welsh Government's position, which is, for as long as we remain in membership of the European Union, we will try and draw down the maximum possible investment for the benefit of communities across Wales. By the end of this month, as a result of accelerating the programme in the conditions we now face, we will have agreements in place covering 60 per cent of the £1.9 billion-worth of EU structural fund allocations. We will continue to make approvals beyond that and those approvals will apply to north Wales as much as to any other part of our nation.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Aelod am y cyfle i ailddatgan safbwynt Llywodraeth Cymru, sef y byddwn yn ceisio sicrhau'r buddsoddiad mwyaf posibl er lles cymunedau ledled Cymru cyhyd ag y byddwn yn parhau'n aelodau o'r Undeb Ewropeaidd. Erbyn diwedd y mis hwn, o ganlyniad i gyflymu'r rhaglen yn yr amgylchiadau rydym yn eu hwynebu yn awr, bydd gennym gytundebau ar waith mewn perthynas â 60 y cant o'r gwerth £1.9 biliwn o ddyraniadau cronfeydd strwythurol yr UE. Byddwn yn parhau i gymeradwyo cynlluniau y tu hwnt i hynny a bydd y cymeradwyaethau hynny yr un mor berthnasol i ogledd Cymru ag i unrhyw ran arall o'n cenedl.
English: We move on to item 2, which is questions to the Cabinet Secretary for Environment and Rural Affairs. Question 1 - Russell George.
Welsh: Symudwn ymlaen at eitem 2, sef cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig. Cwestiwn 1 - Russell George.
English: Thank you. The Environmental Protection Act 1990 provides controls and supports enforcement on a number of issues, including the disposal of controlled waste, litter and remedial action for contaminated land. Under the devolution settlement, we have successfully amended the Act to enable its application to more specifically address Wales's needs.
Welsh: Diolch. Mae Deddf Diogelu'r Amgylchedd 1990 yn darparu rheolaethau ac yn cefnogi gorfodaeth mewn perthynas â nifer o faterion, gan gynnwys gwaredu gwastraff rheoledig, sbwriel a chamau i adfer tir halogedig. O dan y setliad datganoli, rydym wedi diwygio'r Ddeddf yn llwyddiannus i alluogi ei chymhwyso i fynd i'r afael ag anghenion Cymru yn fwy penodol.