English: I welcome the recommendations of this report in its entirety. I hadn't yet joined the committee when the inquiry was being conducted, but I would like to praise this piece of work and the skilful leadership provided by the Chair, David Rees. In the report, we see comprehensive and detailed recommendations as to which steps could be taken to increase the role of Wales at an international level in the next few years. Ensuring such a strategy is more important than ever in the shadow of Brexit. I welcome the fact that the Government has accepted seven of the recommendations, but I'm disappointed that another four, which were drawn up carefully, have only been accepted in principle. Fellow Members in this Chamber have noted concerns in the past about the Government's practice of agreeing in principle to recommendations, as the impact of this, if truth be told, is that the recommendations aren't implemented. Recommendation 5 calls on the Welsh Government to explore with the EU the possibility of Wales's continued participation in European programmes that are undertaken in devolved areas, adding that this should be progressed urgently. The Government's response is inadequate to this, because it agrees that the work needs to be done but doesn't want to commit to do it before the end of the year. I would urge the Government to reconsider its response to this recommendation and to proceed with the work as a matter of urgency. I will turn now to the response to recommendation 8, which calls on the Government to commission an independent baseline analysis of the operation of the Government's overseas offices. The Government states that it is giving further consideration to this recommendation as the strategy is drawn up. Again, a comprehensive strategy should be in place before then. Almost three years has passed since the referendum and a month since the first departure date. Recommendation 7 calls on the Government to draw up an action plan for engaging with the Welsh diaspora. The Welsh Government's response doesn't show much ambition and does not provide much detail as to which countries would be prioritised. The response insists, rather, that much is being done in this area already, which is true, but there's always room for improvement. It's disappointing that Government doesn't have greater ambition in this area. The Government's response also states that we can't have a one-size-fits-all approach. That's a valid point, and I do agree that we should have diverse plans that dovetail, rather than have a static, single approach. But the truth is that these plans don't exist in sufficient detail at the moment. The Welsh diaspora contributes so much to our nation, building bridges with people who represent us at a global level. The Government should provide a clear vision in developing that relationship with the Welsh diaspora rather than simply providing warm words. Brexit makes all of this urgent. We need clear, ambitious action now rather than dragging your feet. Will the Government therefore commit to drawing up a detailed plan to build bridges with the Welsh diaspora? I would also like to know what the latest is in terms of the Government's international strategy, Global Wales. A problem with the Welsh Government website means that it's impossible to find details of this work online. It's ironic - and quite Kafkaesque, really - that it's impossible to find information about a strategy that seeks to look out to the rest of the world. May I ask, therefore, where the is Government with this work? What is the timetable for it? Which principles will drive the work and what will the remit be? And finally, when can we expect a statement to be made by the Minister in the Chamber in order to provide Members with an update? It's about time that Wales took its place in the world as a proud, modern nation that's looking to the future. We should build bridges with other states and stateless countries, such as Catalunya, in order to place economic and cultural foundations that we can build on as our nation travels on the journey towards full autonomy. Wales has a bright future, but we must build it ourselves. Thank you.
Welsh: Rwy'n croesawu argymhellion yr adroddiad yn ei gyfanrwydd. Doeddwn i ddim eto wedi ymuno â'r pwyllgor pan oedd yr ymchwiliad yn cael ei gynnal, ond hoffwn glodfori'r darn hwn o waith a'r arweiniad crefftus gafodd ei ddarparu gan y Cadeirydd, David Rees. Ynddo, ceir argymelliadau cynhwysfawr a manwl ynglŷn â pha gamau all gael eu cymryd i gynyddu rôl Cymru ar lefel ryngwladol yn y blynyddoedd nesaf. Mae sicrhau strategaeth o'r fath yma yn bwysicach nag erioed yng nghysgod Brexit. Rwy'n croesawu'r ffaith bod y Llywodraeth wedi derbyn saith o'r argymhellion, ond yn siomedig bod pedwar arall, a gafodd eu llunio'n feddylgar, ond wedi'u derbyn mewn egwyddor. Mae cyd-Aelodau yn y Siambr hon wedi codi pryderon yn y gorffennol am arferiad y Llywodraeth o g ytuno mewn egwyddor gydag argymhellion, gan mai effaith hyn mewn gwirionedd yw nad yw'r argymhellion yn cael eu gweithredu. Mae argymhelliad 5 yn galw ar Lywodraeth Cymru i ymchwilio gyda'r Undeb Ewropeaidd i'r posibilrwydd y bydd Cymru yn parhau i gymryd rhan yn rhaglenni Ewrop a geir mewn meysydd datganoledig, gan ychwanegu y dylid symud ymlaen â'r gwaith hwn ar frys. Mae ymateb y Llywodraeth yma yn annigonol gan ei bod yn cytuno fod y gwaith angen ei wneud ond ddim eisiau ymrwymo i'w wneud cyn diwedd y flwyddyn. Byddwn yn erfyn ar y Llywodraeth i ailfeddwl ei hymateb i'r argymhelliad hwn a bwrw ymlaen gyda'r gwaith ar fyrder. Mi wnaf droi nawr i'r ymateb i argymhelliad 8, sy'n galw ar y Llywodraeth i gomisiynu dadansoddiad llinell sylfaen annibynnol o weithrediad swyddfeydd tramor y Llywodraeth. Mae'r Llywodraeth yn dweud ei bod yn rhoi ystyriaeth bellach i'r argymhelliad wrth i'r strategaeth gael ei datblygu. Eto, dylai strategaeth gynhwysfawr fod mewn yn gynt na hynny. Mae bron i dair blynedd wedi pasio ers y refferendwm, a mis ers y dyddiad gwreiddiol gadael. Mae argymhelliad 7 yn galw ar y Llywodraeth i lunio cynllun gweithredu ar gyfer ymgysylltu â Chymry alltud. Nid yw ymateb y Llywodraeth yn dangos llawr o uchelgais, byddwn i'n dweud, nac yn mynd i fanylder ynglŷn â pha wledydd fyddai'n cael eu blaenoriaethu. Mae'r ymateb yn hytrach yn mynnu bod llawer yn cael ei wneud yn y maes yma eisoes, sy'n wir, ond mae wastad lle i wneud cynnydd, ac mae'n siomedig nad oes gan y Llywodraeth fwy o'r uchelgais yma. Mae ymateb y Llywodraeth hefyd yn dweud na ellir cael one-size-fits-all approach yma. Mae hyn yn bwynt dilys ac rwy'n cytuno y dylid cael cynlluniau amrywiol sy'n plethu gyda'i gilydd yn hytrach na chael dim ond un cynllun statig. Ond, y gwir amdani yw nad yw'r cynlluniau hyn yn bodoli mewn digon o fanylder ar hyn o bryd. Mae Cymry alltud yn cyfrannu cymaint i'n cenedl gan adeiladu pontydd gyda phobl sy'n ein cynrychioli ni ar lefel fyd-eang. Dylai'r Llywodraeth gynnig gweledigaeth bendant o ran datblygu'r berthynas hynny gyda Chymry dramor yn hytrach na geiriau cynnes yn unig. Mae Brexit yn gwneud hyn i gyd yn fater brys. Mae angen gweithredu pendant ac uchelgeisiol yn awr yn hytrach na llusgo traed. A wnaiff y Llywodraeth, felly, ymrwymo i lunio cynllun manwl i adeiladu pontydd gyda Chymry alltud? Byddwn i hefyd yn hoffi gwybod beth yw'r newyddion diweddaraf o ran strategaeth ryngwladol y Llywodraeth, Global Wales. Mae nam gyda gwefan newydd y Llywodraeth yn golygu ei bod yn amhosib darganfod manylion am y gwaith hwn ar y we. Mae'n eironig - eithaf Kafkaesque mewn ffordd - ei bod hi'n amhosib canfod gwybodaeth am y strategaeth sy'n ceisio edrych allan tuag at y byd. Gaf i ofyn lle mae'r Llywodraeth wedi cyrraedd gyda'r gwaith? Beth yw'r amserlen ar ei gyfer? Pa egwyddorion fydd yn gyrru'r gwaith, a beth fydd y cylch gorchwyl? Yn olaf, pryd gallwn ddisgwyl i ddatganiad gael ei wneud gan y Gweinidog yn y Siambr i roi diweddariad i Aelodau? Mae'n hen bryd i Gymru gymryd ei lle yn y byd fel gwlad falch, fodern sy'n edrych tua'r dyfodol. Dylsem adeiladu pontydd gyda gwladwriaethau eraill, a'r rhai di-wladwriaeth fel Catalwnia, er mwyn gosod sylfeini economaidd a diwylliannol y gallem adeiladu arnynt wrth i'n cenedl deithio ar y llwybr tuag at hunanreolaeth lawn. Mae gan Gymru ddyfodol ddisglair, ond mae'n rhaid i ni ei adeiladu. Diolch.