English: Thank you very much, Dirprwy Lywydd. I want to take this opportunity to urge the Government and the Minister here to raise their game, to show greater urgency in their response to the mental health crisis that we are facing at the moment. And the Minister, herself, is one, I know, who feels passionately about mental health. That's why she is in post. But that passion now needs to translate into a determination to take action, serious action, on a large scale, without any delay. I'll support that work in any way. We've collaborated in the past, on a committee. There is no reason why we can't all be agreed here on what needs to be done, even though we would bring different ideas to the table on how to achieve this, and it's important that we do, in order to move forward, share ideas. We'll support the Conservatives' motion. We, on these benches, have put forward similar suggestions in the past. I hope that everyone here can support our amendment too. I'll turn to that in a moment. But I urge the Government, because the crisis is getting ever worse. This week, I received news about another young person losing their life after a long battle with mental health issues. I think about the pain that that person went through, and the pain that their family and friends are going through now. I heard about a young woman from the same area, who lost her life recently. We know about the strain that the pandemic has caused to our young people. They've lost so much: they've lost those important milestones in their lives; they've lost that companionship; the normality; the structure; they've lost educational opportunities; and they've lost access to services, because of COVID pressures on those services. But, of course, that lack of sustainability and the lack of resources and continuity in mental health services were there a long time before the virus hit. Is it acceptable that a young man from my constituency was advised to go outwith his own health board to receive support for an eating disorder because the GP didn't have any confidence in the local provision, and then had to wait several months for an appointment? And others, of course, are waiting far longer than months - they can be waiting for years for therapies and some treatments. The progress report on the work of the Children, Young People and Education Committee, the report that was published almost exactly a year ago now, two years after the original report, 'Mind over matter', states that 'our children and young people are still struggling to find the emotional and mental health support they need, whether that is at an early stage to help prevent problems developing, or later down the line, when things have become worse and specialist help and care is needed.' Now, the current mental health Minister was the chair of that committee at the time, and she, I'm sure, will be eager to progress that work, to address those three central points in the report, and the three points that they asked about, namely that we need to do more to make improvements sooner; that we need to work in a whole-system approach with all parts of the service playing their part; and that the impact of the pandemic makes progress even more important. We've outlined some of our specific ideas in the amendment today. We call once again for that network of mental health and well-being centres where young people can receive support before issues become more acute. But our aim, of course, is to improve and accelerate access to care and treatment at all levels, and, as I say, we all need to have that clear, laser focus on that aim. There is a danger, of course, that a Government amendment, such as that we see today, could be seen as, 'Don't worry, we're doing everything already. Our commitment is clear enough.' But words aren't enough. Please, Minister, do show that commitment through actions now for the whole population, but particularly our young people.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Dwi eisiau defnyddio'r cyfle yma, yn syml iawn, i erfyn ar y Llywodraeth a'r Gweinidog yma i godi'u gêm, i ddangos mwy o frys yn eu hymateb i'r argyfwng iechyd meddwl rydyn ni'n ei wynebu ar hyn o bryd. Ac mae'r Gweinidog ei hun, yn un, dwi'n gwybod, sy'n teimlo'n angerddol am y maes iechyd meddwl. Dyna pam ei bod hi yn ei swydd. Ond mae angen i'r angerdd hwnnw rŵan droi yn benderfynoldeb i weithredu o ddifri, ar raddfa fawr, heb unrhyw oedi. Mi gefnogaf i yn unrhyw ffordd y gwaith hwnnw. Rydyn ni wedi cydweithio, o'r blaen, ar bwyllgor. Does yna ddim rheswm pam na allwn ni i gyd, yn fan hyn, fod yn gwbl gytûn ar beth sydd angen ei wneud, er y byddwn ni, wrth gwrs, yn dod â syniadau gwahanol at y bwrdd ar sut i'w gyflawni o, ac mae'n bwysig ein bod ni, er mwyn symud ymlaen, yn rhannu syniadau. Mi gefnogwn ni'r cynnig Ceidwadol. Rydyn ni, ar y meinciau yma, wedi cynnig cynigion tebyg ein hunain yn y gorffennol. Dwi'n gobeithio gall pawb yma gefnogi ein gwelliant ninnau hefyd. Mwy am hwnnw yn y man. Dwi yn erfyn ar y Llywodraeth, achos mae'r argyfwng yn mynd yn waeth ac yn waeth. Yr wythnos yma eto, mi ddaeth y newyddion ataf i am berson ifanc arall yn colli eu bywyd ar ôl brwydro'n hir efo problemau iechyd meddwl. Dwi'n meddwl am y boen aeth y person yna drwyddo fo, a'r boen mae ei deulu o a'i ffrindiau yn mynd drwyddo fo rŵan. Dwi'n clywed, wedyn, am ferch o'r un ardal, oedd hefyd wedi colli'i bywyd yn ddiweddar. Dŷn ni'n gwybod am y straen mae'r pandemig wedi ei roi ar ein pobl ifanc ni. Maen nhw wedi colli gymaint: colli cerrig milltir pwysig yn eu bywydau; colli cwmnïaeth; colli normalrwydd; strwythur; colli addysg; ac, ie, colli mynediad at wasanaethau, oherwydd pwysau COVID ar y gwasanaethau hynny. Ond, wrth gwrs, mi oedd y diffyg cynaliadwyedd hwnnw a diffyg adnoddau mewn gwasanaethau iechyd meddwl yno ymhell cyn i'r feirws daro. Ydy hi'n dderbyniol bod bachgen ifanc o fy etholaeth i'n cael ei gynghori i fynd y tu allan i'w fwrdd iechyd ei hun i chwilio am gefnogaeth am anhwylder bwyta achos nad oes gan y meddyg teulu ddim hyder yn y ddarpariaeth yn lleol, ac wedyn yn gorfod disgwyl misoedd lawer am apwyntiad? Ac mae eraill, wrth gwrs, yn aros llawer hirach na misoedd - mae flynyddoedd yn gallu bod am apwyntiad am therapi ac ambell i driniaeth. Mae adroddiad cynnydd ar waith y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y Senedd, 'Cadernid Meddwl', a gyhoeddwyd bron union flwyddyn yn ôl rŵan, ddwy flynedd ar ôl cyhoeddi'r adroddiad gwreiddiol, yn dweud: 'mae ein plant a phobl ifanc yn dal i gael trafferth dod o hyd i'r gefnogaeth ym maes iechyd emosiynol ac iechyd meddwl y mae ei hangen arnynt, boed ar adeg gynnar i helpu i atal problemau rhag datblygu, neu'n hwyrach, pan fydd pethau wedi gwaethygu a bod angen cymorth a gofal arbenigol.' Rŵan, y Gweinidog iechyd meddwl presennol oedd yn cadeirio'r pwyllgor hwnnw ar y pryd, ac mi fydd hi, dwi yn reit siŵr, yn eiddgar i fwrw ymlaen i wireddu'r tri phwynt canolog yr oedd yn yr adroddiad hwnnw, a'r tri phwynt yr oedden nhw'n gofyn amdanyn nhw, sef bod angen gwneud mwy i wneud gwelliannau yn gyflymach; bod angen gweithio mewn modd system gyfan efo bob rhan o'r gwasanaeth yn chwarae ei rhan; a bod effaith y pandemig yn gwneud cynnydd yn fwy angenrheidiol nag erioed. Rydym ni wedi amlinellu rhai o'n syniadau penodol ni yn y gwelliant heddiw. Rydym ni'n galw eto am rwydwaith o ganolfannau llesiant ar draws Cymru lle gall pobl ifanc gael cefnogaeth cyn i broblemau dyfu yn broblemau acíwt. Ond heb os, ein nod ni, wrth gwrs, ydy gwella a chyflymu mynediad at ofal a thriniaeth ar bob lefel, ac, fel dwi'n dweud, mae'n rhaid i ni gyd fod â ffocws berffaith glir ar y nod yna. Mae yna berig, wrth gwrs, i welliant Llywodraeth, fel yr un sydd gennym ni'r heddiw yma, gael ei weld fel, 'Peidiwch â phoeni, rydym ni'n gwneud popeth yn barod. Mae ein commitment ni yn ddigon clir.' Ond dydy geiriau ddim yn ddigon. Plîs, Weinidog, dangoswch y commitment yna drwy weithredoedd rŵan ar gyfer y boblogaeth gyfan, ond yn enwedig ein pobl ifanc ni.