English: I think it's a high-quality debate, this, and can I commend the contributions of two excellent Chairs of the committees that I'm a member of, Mick Antoniw and David Rees? They've set the issues neatly before us, because the UK Trade Bill has many flaws, not least that it asks much of the devolved Parliaments yet fails to recognise our democratic right to approve trade agreements reached on our behalf and whose implementation we would govern. Devolved Parliaments must have their approval sought and the right to veto, but this Bill will not give us that right. As a result, Plaid Cymru will vote against this LCM. The COVID-19 crisis has proved we need to take a new approach to trade policy for our country. We must consider not only our international priorities and our deep commitment to our environment but also the interests of our communities, businesses and institutions. To achieve this, trade policy must come closer to home. There must be a greater role for our Parliament to make it our trade policy, more resilient and with stronger commitments to climate action. The UK Trade Bill under question today does not do that. Westminster still clings to its one-size-fits-all policy, the size that fits the south-east of England. It's this approach that has created the greatest regional inequalities in Europe, and has amplified divisions between the nations of the United Kingdom. With the value of Welsh goods exports alone totalling £17.7 billion for the year ending June 2019, international trade is the lifeblood of our economy, allowing Welsh firms, organisations and public bodies to access a global market that draws in investment, income and jobs. Yet the UK Government, despite its abysmal record on negotiating with the EU - to which Wales exported £10 billion of goods and services in 2019 - denies our Parliament the right to approve trade deals struck in our name. Our function, it seems, is merely to try to manage the outcomes of these trade deals; we have to lump it. This Bill fails to address the concerns that trade could negatively impact the climate and environment. Indeed, the UK Government refused to create legally binding trade standards to protect production and quality in areas such as agriculture, as we've heard. We should be taking stronger measures to ensure trade does not come at the cost of the natural world by building into trade agreements conditions relating to ecosystem protection and climate targets. Together with a greater focus on building a domestic circular economy to reduce demand for imported raw materials, measures such as these could reduce significantly the carbon footprint of Welsh trade. Our Parliament must have a say if we are to have any hope of negotiating trade deals that address the growing gulf in our society that respond to and encourage Welsh businesses to export and ensure that our domestic economy can recover from COVID-19. Anything other than equal say is further proof that the UK has learned nothing from the divisions of the last few years and is wilfully ignoring their causes. The Welsh Government's attitude towards this Bill, though, and securing Welsh interest has been shockingly inadequate. Indeed, the then Minister for international relations, as we've heard, who was previously responsible for this Bill, rejected many of the recommendations put forward by the LJC committee in their first report on this LCM and the tortuous journey it's been on. One of the reasons given for this was that the Minister felt that the UK Government was in a strengthened position with its 80-seat majority since December's election. It was, therefore - and I'm quoting directly here - 'extremely unlikely that any representations the Welsh Government should make to the UK Government on this matter would receive serious consideration.' So, we didn't bother making any. There we have it, in plain text: Welsh Labour raising the white flag before even making any effort to fight back against Westminster to stand up for the interests of Wales. What better advert for Welsh independence? Now, the Counsel General admits in the supplementary LCM that - and I quote again - 'Devolved areas may be heavily impacted by future trade agreements'. If this is the case, why are the Welsh Government content with securing commitments, as we've heard from the UK Government, that are, in the Welsh Government's own words, non-legislative and non-binding? The Sewel convention is patently ignored, inter-governmental agreements and despatch-box promises not worth the paper they are not written on, as LJC and external affairs committees both said, and we've heard in the eloquent presentations by both Chairs this afternoon. For how much longer will Welsh Labour continue to put their faith in Tories and Westminster, whose track record on promises broken is there for all to see? Plaid Cymru will vote against legislative consent on the Trade Bill. Diolch yn fawr.
Welsh: Rwy'n credu bod hon yn ddadl o safon uchel, ac a gaf i gymeradwyo cyfraniadau dau Gadeirydd rhagorol y pwyllgorau yr wyf i'n aelod ohonyn nhw, Mick Antoniw a David Rees? Maen nhw wedi gosod y materion yn daclus ger ein bron, oherwydd mae gan Fil Masnach y DU lawer o ddiffygion, yn bennaf ei fod yn gofyn llawer gan y Seneddau datganoledig ond eto'n methu â chydnabod ein hawl ddemocrataidd i gymeradwyo cytundebau masnach sydd wedi'u gwneud ar ein rhan ac y byddem ni'n llywodraethu eu gweithredu. Mae'n rhaid ceisio cymeradwyaeth Seneddau Datganoledig a'r hawl i roi feto arnyn nhw, ond ni fydd y Bil hwn yn rhoi'r hawl honno i ni. O ganlyniad, bydd Plaid Cymru yn pleidleisio yn erbyn y cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn. Mae argyfwng COVID-19 wedi profi bod angen i ni gymryd agwedd newydd at bolisi masnach ar gyfer ein gwlad. Mae'n rhaid i ni ystyried nid yn unig ein blaenoriaethau rhyngwladol a'n hymrwymiad dwfn i'n hamgylchedd ond hefyd fuddiannau ein cymunedau, ein busnesau a'n sefydliadau. Er mwyn cyflawni hyn, mae'n rhaid i bolisi masnach ddod yn nes at adref. Mae'n rhaid bod mwy o rôl i'n Senedd i'w gwneud yn bolisi masnach i ni, yn fwy cadarn a gydag ymrwymiadau cryfach i weithredu ar yr hinsawdd. Nid yw Bil Masnach y DU sydd dan sylw heddiw yn gwneud hynny. Mae San Steffan yn dal i lynu wrth ei pholisi sy'n addas i bawb, yr un sy'n gweddu i dde-ddwyrain Lloegr. Y dull gweithredu hwn sydd wedi creu'r anghydraddoldebau rhanbarthol mwyaf yn Ewrop, ac sydd wedi cynyddu'r rhaniadau rhwng cenhedloedd y Deyrnas Unedig. Gyda gwerth allforion nwyddau o Gymru yn unig yn dod i gyfanswm o £17.7 biliwn ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mehefin 2019, masnach ryngwladol yw anadl einioes ein heconomi, sy'n caniatáu i gwmnïau, sefydliadau a chyrff cyhoeddus o Gymru gael mynediad i farchnad fyd-eang sy'n denu buddsoddiad, incwm a swyddi. Ac eto, mae Llywodraeth y DU, er gwaethaf ei record echrydus o ran negodi â'r UE - yr allforiodd Cymru £10 biliwn o nwyddau a gwasanaethau iddo yn 2019 - yn gwadu'r hawl i'n Senedd ni gymeradwyo cytundebau masnach sydd wedi eu gwneud yn ein henw ni. Ein swyddogaeth, mae'n ymddangos, yw dim ond ceisio rheoli canlyniadau'r cytundebau masnach hyn; mae'n rhaid i ni eu dioddef. Nid yw'r Bil hwn yn mynd i'r afael â'r pryderon y gallai masnach effeithio'n negyddol ar yr hinsawdd a'r amgylchedd. Yn wir, gwrthododd Llywodraeth y DU greu safonau masnach sy'n ymrwymo yn gyfreithiol i ddiogelu cynhyrchu ac ansawdd mewn meysydd fel amaethyddiaeth, fel yr ydym ni wedi clywed. Dylem ni fod yn cymryd camau cryfach i sicrhau nad yw masnach yn dod ar draul y byd naturiol drwy gynnwys amodau cytundebau masnach sy'n ymwneud â diogelu ecosystemau a thargedau hinsawdd. Ynghyd â mwy o ganolbwyntio ar ddatblygu economi gylchol ddomestig i leihau'r galw am ddeunyddiau crai wedi'u mewnforio, gallai mesurau fel y rhain leihau ôl troed carbon masnach Cymru yn sylweddol. Mae'n rhaid i'n Senedd ni gael dweud ei dweud os ydym ni eisiau bod ag unrhyw obaith o drafod cytundebau masnach sy'n mynd i'r afael â'r bwlch cynyddol yn ein cymdeithas sy'n ymateb i fusnesau Cymru ac yn eu hannog ni i allforio a sicrhau y gall ein heconomi ddomestig wella o COVID-19. Mae unrhyw beth heblaw am ran gyfartal yn rhagor o dystiolaeth nad yw'r DU wedi dysgu dim gan raniadau'r blynyddoedd diwethaf a'i bod yn anwybyddu eu hachosion yn fwriadol. Er hynny, mae agwedd Llywodraeth Cymru tuag at y Bil hwn, a sicrhau diddordeb Cymru, wedi bod yn frawychus o annigonol. Yn wir, gwrthododd y Gweinidog dros gysylltiadau rhyngwladol ar y pryd, fel yr ydym ni wedi clywed, a oedd gynt yn gyfrifol am y Bil hwn, lawer o'r argymhellion a gafodd eu cyflwyno gan y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad yn ei adroddiad cyntaf ar y memorandwm cydsyniad deddfwriaethol hwn a'r daith arteithiol y bu arno. Un o'r rhesymau a gafodd ei roi am hyn oedd bod y Gweinidog o'r farn bod Llywodraeth y DU mewn sefyllfa gryfach gyda'i mwyafrif o 80 sedd ers etholiad mis Rhagfyr. Yr oedd, felly - ac rwy'n dyfynnu'n uniongyrchol yma - yn 'eithriadol o annhebygol y byddai unrhyw sylwadau y byddem yn eu cyflwyno i Lywodraeth y DU ar y mater hwn yn cael eu hystyried o ddifrif.' Felly, ni wnaethon ni drafferthu i'w gwneud. Dyna ni, mewn du a gwyn: Llafur Cymru yn codi'r faner wen cyn hyd yn oed gwneud unrhyw ymdrech i ymladd yn ôl yn erbyn San Steffan i sefyll dros fuddiannau Cymru. Pa hysbyseb well ar gyfer annibyniaeth i Gymru? Nawr, mae'r Cwnsler Cyffredinol yn cyfaddef yn y memorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol - ac rwy'n dyfynnu eto - 'Gallai trefniadau masnachu yn y dyfodol effeithio'n sylweddol ar feysydd datganoledig'. Os felly, pam mae Llywodraeth Cymru yn fodlon sicrhau ymrwymiadau, fel yr ydym ni wedi clywed gan Lywodraeth y DU, hynny yw, yng ngeiriau Llywodraeth Cymru ei hun, yn aneddfwriaethol ac yn anghyfrwymol? Mae'n amlwg bod confensiwn Sewel yn cael ei anwybyddu, nid yw cytundebau rhynglywodraethol ac addewidion ar lafar yn Nhŷ'r Cyffredin yn werth dim byd, fel y dywedodd y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad a phwyllgorau materion allanol, ac rydym ni wedi clywed yn y cyflwyniadau huawdl gan y ddau Gadeirydd y prynhawn yma. Am faint yn hwy y bydd Llafur Cymru yn parhau i roi eu ffydd yn y Torïaid a San Steffan, y mae eu hanes o dorri addewidion yno i bawb ei weld? Bydd Plaid Cymru yn pleidleisio yn erbyn cydsyniad deddfwriaethol ar y Bil Masnach. Diolch yn fawr.