English: The case for a relief road for the M4 around Newport remains strong, Minister. First proposed way back in 1991, it tackled the problem of congestion that has never been properly addressed. The M4 is Wales's strategic gateway to the rest of the UK and Europe, but we are serviced by substandard dual carriageway that fails to meet modern motorway standards. In the last two years this stretch of road has been forced to close over 100 times; 100,000-plus vehicles travel on the M4 around Newport every day. This increases when major events such as concerts and rugby, football and cricket matches take place, and will do so again when the new convention centre at the Celtic Manor Resort is completed. Constrained by the oldest motorway tunnels in the United Kingdom, this stretch of road causes increased vehicle emissions, poor air quality and accidents around Newport. The National Assembly's own planning inspector spent more than a year considering the case for a new M4 route south of Newport. Minister, there are six junctions that actually go towards Newport, around Newport, and the motorway is not a motorway - it's like a zig-zag around it. It's a slow motorway; it's a car park around it. The inspector gave the proposal his overwhelming backing. In his report, he details the economic, environmental and health benefits of the project. Yet, his recommendation was rejected by the First Minister. This decision was met with dismay, anger and frustration by industry and business groups in Wales. The Confederation of British Industry said, and their quote is: 'This is a dark day for the Welsh economyCongestion and road pollution around Newport can only increase. Economic growth will be stifled, confidence in the region will weaken and the cost of an eventual relief road will rise'. The Freight Transport Association said, in their quote: 'The M4 is a vital stretch of infrastructure with international economic importance, yet it is blighted by heavy congestion'. Another quote from them is: 'It is frustrating that the opportunity to deliver this essential investment into South Wales' infrastructure has been missed.' The situation can only get worse. The Welsh Government predicts severe operational problems on congestion around Newport by 2020. The removal of the Severn bridge tolls, also set to inject over £100 million of economic activities into Wales, has increased congestion. Projection by the Department for Transport shows that traffic along the M4 is set to increase by nearly 38 per cent over the next 30 years. Failure to act is simply not an option, Minister. We need to look again at the alternatives to the black route. One option considered was to improve the existing A48 by upgrading the present junction on the route that impedes the free flow of traffic. This would entail new bridges and underpasses. The cost of this option was a great deal less than the black route. Could we not look again at using a combination of the A48 southern distributor road and the former steelworks road to create a high-standard dual carriageway that would be called the blue route? Much of the traffic is caused by commuters heading to or from work. The south Wales metro proposal is an ambitious scheme to get more commuters on our railways, but it is a long-term scheme that will take 10 to 15 years to deliver. We need options for rail now. We need a direct link between Newport and Ebbw Vale, Minister. We need to provide more communities, such as Magor and Undy, with railway stations. I know that the commission set up by the Welsh Government will report on its interim findings with recommendations for immediate practical interventions within the six months of its formation. I urge the Minister to stick to his timetable. The people of south-east Wales have waited long enough for the problem of congestion on the M4 to be addressed. Now is the time. Minister, it was music to the ears when you said it's time to change. How, when and which end of Newport? And I'm sure you will do your best to make sure that congestion is eased, the environmental side is covered and the lesson has been learned over the last eight or nine years of wasting time and money in the area. Thank you.
Welsh: Mae'r achos dros ffordd liniaru ar gyfer yr M4 o amgylch Casnewydd yn dal yn gryf, Gweinidog. Cafodd ei gynnig gyntaf yn ôl ym 1991, ac aeth i'r afael â phroblem tagfeydd nad yw wedi cael sylw priodol erioed. Yr M4 yw cyswllt strategol Cymru â gweddill y DU ac Ewrop, ond cawn ein gwasanaethu drwy ffordd ddeuol dila sy'n methu â chyrraedd safonau traffyrdd modern. Yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf gorfodwyd y darn hwn o ffordd i gau dros 100 o weithiau; mae 100,000 o gerbydau a mwy yn teithio ar yr M4 o amgylch Casnewydd bob dydd. Mae hyn yn cynyddu pan gaiff digwyddiadau mawr fel cyngherddau a gemau rygbi, pêl-droed a chriced eu cynnal, a bydd hynny'n digwydd eto pan gaiff y ganolfan gynadledda newydd yng Ngwesty'r Celtic Manor ei chwblhau. Wedi'i chyfyngu gan y twneli traffordd hynaf yn y Deyrnas Unedig, mae'r darn hwn o'r ffordd yn achosi cynnydd mewn allyriadau cerbydau, ansawdd aer gwael a damweiniau o amgylch Casnewydd. Treuliodd arolygydd cynllunio'r Cynulliad Cenedlaethol ei hun fwy na blwyddyn yn ystyried yr achos dros lwybr M4 newydd i'r de o Gasnewydd. Gweinidog, ceir chwe chyffordd sydd mewn gwirionedd yn mynd i Gasnewydd, o amgylch Casnewydd, ac nid traffordd yw'r draffordd - mae'n debyg i ffordd igam-ogam o'i hamgylch. Mae'n draffordd araf; mae'n faes parcio o'i hamgylch. Roedd yr arolygydd yn gefnogol iawn o'r cynnig. Yn ei adroddiad, mae'n sôn yn fanwl am fanteision economaidd, amgylcheddol ac iechyd y prosiect. Eto i gyd, gwrthodwyd ei argymhelliad gan y Prif Weinidog. Roedd y penderfyniad hwn yn destun siom, dicter a rhwystredigaeth ymhlith y diwydiant a grwpiau busnes yng Nghymru. Dywedodd Cydffederasiwn Diwydiant Prydain, a'u dyfyniad yw: Mae hwn yn ddiwrnod tywyll i economi CymruNi all tagfeydd a llygredd ffyrdd o amgylch Casnewydd ond cynyddu. Bydd twf economaidd yn cael ei fygu, bydd hyder yn y rhanbarth yn gwanhau a bydd cost ffordd liniaru yn y pen draw yn codi. Dywedodd y Sefydliad Trafnidiaeth Cludo Nwyddau, yn eu dyfyniad: Mae'r M4 yn ddarn hanfodol o seilwaith sydd â phwysigrwydd economaidd rhyngwladol, ond mae tagfeydd trwm yn ei ddifetha. Dyfyniad arall ganddynt yw: Mae'n rhwystredig y collwyd y cyfle i gyflawni'r buddsoddiad hanfodol hwn yn seilwaith de Cymru. Ni all y sefyllfa ond gwaethygu. Mae Llywodraeth Cymru yn rhagweld problemau gweithredol difrifol o ran tagfeydd o amgylch Casnewydd erbyn 2020. Mae dileu tollau pontydd Hafren, y rhagwelir hefyd y bydd yn chwistrellu dros £100 miliwn o weithgareddau economaidd i Gymru, wedi cynyddu tagfeydd. Dengys amcanestyniadau gan yr Adran Drafnidiaeth y disgwylir i draffig ar hyd yr M4 gynyddu bron 38 y cant dros y 30 mlynedd nesaf. Nid yw methu â gweithredu yn ddewis, Gweinidog. Mae angen inni edrych eto ar y dewisiadau eraill yn lle'r llwybr du. Un dewis a ystyriwyd oedd gwella'r A48 presennol drwy uwchraddio'r gyffordd bresennol ar y llwybr sy'n amharu ar lif rhydd y traffig. Byddai hyn yn golygu pontydd a thanffyrdd newydd. Roedd cost y dewis hwn gryn dipyn yn llai na'r llwybr du. Oni allem ni edrych eto ar ddefnyddio cyfuniad o ffordd ddosbarthu ddeheuol yr A48 a ffordd yr hen waith dur i greu ffordd ddeuol o safon uchel a fyddai'n cael ei galw'n llwybr glas? Mae llawer o'r traffig yn cael ei achosi gan gymudwyr yn mynd i neu o'r gwaith. Mae cynnig metro de Cymru yn gynllun uchelgeisiol i gael mwy o gymudwyr ar ein rheilffyrdd, ond mae'n gynllun hirdymor a fydd yn cymryd rhwng 10 a 15 mlynedd i'w gyflawni. Mae arnom ni angen dewisiadau ar gyfer y rheilffyrdd nawr. Mae arnom ni angen cysylltiad uniongyrchol rhwng Casnewydd a Glynebwy, Gweinidog. Mae angen inni sicrhau bod mwy o gymunedau, megis Magwyr a Gwndy, yn cael gorsafoedd rheilffordd. Rwy'n gwybod y bydd y comisiwn a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru yn cyflwyno adroddiad ar ei ganfyddiadau dros dro gydag argymhellion ar gyfer ymyriadau ymarferol uniongyrchol o fewn chwe mis i'w ffurfio. Anogaf y Gweinidog i gadw at ei amserlen. Mae pobl y de-ddwyrain wedi aros yn ddigon hir am fynd i'r afael â phroblem tagfeydd ar yr M4. Nawr yw'r amser. Gweinidog, roedd hi'n wych eich clywed yn dweud ei bod hi'n bryd newid. Sut, pryd a pha ben o Gasnewydd? Ac rwy'n siŵr y byddwch yn gwneud eich gorau i sicrhau bod tagfeydd yn cael eu lliniaru, bod yr ochr amgylcheddol yn cael sylw a bod y wers wedi'i dysgu dros yr wyth neu'r naw mlynedd diwethaf o wastraffu amser ac arian yn yr ardal. Diolch.