English: I'm very grateful for the opportunity to speak in this debate brought forward by a cross-party group of Assembly Members. Alongside the future generations Act, the active travel Act is a truly ambitious and important piece of legislation and one that, as has already been said, we are all rightly proud of. It is a made-in-Wales Act that we all need to make sure is properly supported at all levels if we are to achieve its full and exciting potential for Wales. So, it is of course disappointing to see that levels of cycling and walking are in decline, and there are indeed a number of clear external societal and socioeconomic factors that are contributing to this. But I would like to focus my attention particularly on the issues around air pollution, as this is a particular concern for society and a concern for my constituents. It must be tackled on all fronts, and with all the mitigations in our power. In Islwyn we are fortunate enough to have a number of dedicated cycle routes, in particular making use of a number of disused railway lines that link our disparate communities and allow cyclists to take in some of our fantastic, unique stunning scenery of our Gwent Valleys. However, we must make sure that our roads are also a healthy and safe place to walk and cycle. Indeed, it is perfectly understandable that people may be averse to cycling on, for instance, the Hafodyrynys hill, which has received notoriety of late given the evaluated high levels of air pollution. Yet if we are truly to tackle this pollution, getting people our of their cars, as has already been said by many in this Chamber, must be a key feature of our national and local approach, and we cannot hide our head in the sand. The billions less to the Welsh block grant equate to that passported issue for our local authorities, and that passported issue is of a lack of capacity at a local level, both financial and human. Indeed, we should be doing nothing to make congestion worse, and pollution in this area, in Hafodyrynys, indeed must be looked at carefully, and is being looked at. We must do the opposite, and therefore in planning we must look at this also in terms of the quarry that is being proposed for this particular area, so I do say 'no' to that. So, I welcome the work that the Welsh Government is doing to improve our public transport network in the Valleys, but we need to make sure that this is linked with active travel networks that are integrated, smart, useable, affordable and healthy. So, for instance, at the bottom of Hafodyrynys hill is the former site of Crumlin railway station on the Cardiff to Ebbw Vale line, and if we were able to transform and reopen the station here, it would be an ideal and unique opportunity to alleviate pollution in a very congested area, if people were able to walk or cycle straight to the station, meeting many of our strategic well-being and active travel goals in one fell swoop. So, I hope that Welsh Government will continue, and I know it will, to listen to a number of the serious points raised across party lines in this debate, to fully support the active travel needed to increase active travel journeys. So, I'll be interested to hear in particular what the Welsh Government is doing to support active travel across the south Wales Valleys. Indeed, our unique topography has its own unique challenges, but also unique opportunities for active travel. I'd also be grateful to hear how active travel is being used alongside wider strategic efforts to tackle air pollution in Wales and for the common good of all in my constituency. And I would echo that we can and we must, and I hope we will, do better.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn am y cyfle i siarad yn y ddadl a gyflwynwyd gan grŵp trawsbleidiol o Aelodau'r Cynulliad. Ochr yn ochr â Deddf cenedlaethau'r dyfodol, mae'r Ddeddf teithio llesol yn ddeddfwriaeth wirioneddol uchelgeisiol a phwysig, ac un y mae pawb ohonom yn falch iawn ohoni, fel y dywedwyd eisoes, ac yn briodol felly. Mae'n Ddeddf a wnaed yng Nghymru y dylai pawb ohonom sicrhau ei bod yn cael ei chefnogi'n briodol ar bob lefel os ydym i gyflawni ei photensial llawn a chyffrous ar gyfer Cymru. Felly, wrth gwrs, mae'n siomedig gweld bod lefelau beicio a cherdded yn dirywio, ac yn wir ceir nifer o ffactorau cymdeithasol ac economaidd-gymdeithasol allanol clir sy'n cyfrannu at hyn. Ond hoffwn ganolbwyntio fy sylw'n arbennig ar faterion sy'n ymwneud â llygredd aer, gan fod hyn yn peri pryder penodol i gymdeithas ac yn peri pryder i fy etholwyr. Rhaid mynd i'r afael â phob agwedd ar y broblem, a chyda'r holl gamau lliniaru y mae gennym bŵer drostynt. Yn Islwyn rydym yn ddigon ffodus i gael nifer o lwybrau beicio pwrpasol, gan wneud defnydd arbennig o nifer o reilffyrdd segur sy'n cysylltu ein cymunedau amrywiol ac yn caniatáu i feicwyr weld rhai o olygfeydd godidog, gwych ac unigryw Cymoedd Gwent. Fodd bynnag, rhaid inni wneud yn siŵr fod ein ffyrdd yn lleoedd iach a diogel i gerdded a beicio hefyd. Yn wir, mae'n gwbl ddealladwy y gallai pobl fod am osgoi beicio ar fryn Hafodyrynys, er enghraifft, sydd wedi cael amlygrwydd yn ddiweddar o ystyried y gwerthusiad o lefelau uchel o lygredd aer. Eto os ydym am fynd i'r afael â'r llygredd hwn, fel y dywedwyd eisoes gan lawer yn y Siambr, rhaid i gael pobl allan o'u ceir fod yn nodwedd allweddol o'n dull cenedlaethol a lleol o weithredu, ac ni allwn guddio ein pennau yn y tywod. Mae'r biliynau'n llai i grant bloc Cymru yn cyfateb i'r mater a basbortiwyd i'n hawdurdodau lleol, a'r mater hwnnw a basbortiwyd yw diffyg capasiti ar lefel leol, yn ariannol a dynol. Yn wir, ni ddylem fod yn gwneud dim i wneud tagfeydd yn waeth, ac yn wir rhaid edrych ar lygredd yn yr ardal hon, yn Hafodyrynys, yn ofalus, ac mae hynny'n digwydd. Rhaid inni wneud y gwrthwyneb, ac felly yn y broses gynllunio rhaid inni edrych ar hyn hefyd mewn perthynas â'r chwarel a argymhellir ar gyfer yr ardal benodol hon, felly rwy'n dweud 'na' i hynny. Felly, croesawaf y gwaith y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i wella ein rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus yn y Cymoedd, ond mae angen inni wneud yn siŵr fod hyn yn cael ei gysylltu â rhwydweithiau teithio llesol sy'n integredig, yn glyfar, yn ddefnyddiadwy, yn fforddiadwy ac yn iach. Felly, er enghraifft, ar waelod bryn Hafodyrynys mae safle hen orsaf reilffordd Crymlyn ar reilffordd Caerdydd i Lynebwy, a phe baem yn gallu trawsnewid ac ailagor yr orsaf yma, byddai'n gyfle delfrydol ac unigryw i liniaru llygredd mewn ardal lle ceir llawer o dagfeydd, pe bai pobl yn gallu cerdded neu feicio'n syth i'r orsaf, gan ateb llawer o'n nodau lles a theithio llesol strategol mewn un weithred. Felly, gobeithiaf y bydd Llywodraeth Cymru yn parhau, a gwn y bydd yn gwneud hynny, i wrando ar nifer o'r pwyntiau difrifol a godwyd ar draws y pleidiau yn y ddadl hon, i roi cefnogaeth lawn i'r teithio llesol sydd ei angen er mwyn cynyddu nifer y teithiau llesol. Felly, bydd yn ddiddorol clywed yn benodol beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i gefnogi teithio llesol ar draws Cymoedd de Cymru. Yn wir, mae gan ein topograffeg unigryw ei heriau unigryw ei hun, ond mae ganddi gyfleoedd unigryw hefyd ar gyfer teithio llesol. Buaswn yn ddiolchgar hefyd i glywed sut y caiff teithio llesol ei ddefnyddio ochr yn ochr ag ymdrechion strategol ehangach i fynd i'r afael â llygredd aer yng Nghymru ac er lles pawb yn fy etholaeth. A hoffwn ailddatgan y gallwn, a bod yn rhaid inni wneud yn well, ac rwy'n gobeithio y gwnawn.