English: Diolch. Well, I've listened to the Deputy Minister and thank her for her response, but the bottom line is that this Labour Government appears set to vote against setting a target of reducing child abuse, neglect and other ACEs - adverse childhood experiences - by 70 per cent by 2030, despite this target being launched by the Worldwide Alternatives to Violence Trust, an international charity dedicated to making the world safer by reducing the root causes of violence, including child abuse, neglect and domestic violence. ACEs are potentially traumatic events that occur in childhood, affecting mental health and well-being, education and employment potential. Home-Start is a voluntary organisation committed to promoting the welfare of families with at least one child aged under 11. Last month, I met Home-Start Flintshire, when I heard that more than 53 per cent of the families they support have four or more ACEs, with the most common being parental separation and mental illness, closely followed by emotional neglect and domestic violence. As they told me, focus has to be on early intervention and prevention, rather than dealing with the consequences when things go wrong, adding that their service is predominantly delivered by trained volunteers whose skills, qualifications and life experiences are carefully matched to a family's needs and even down to family dynamics. They use a strength-based approach, identifying what is going well and building on this. Often, with families classed as hard to reach, this can take some time. They work with the whole family, allowing families to transition through their service and access a variety of interventions. As they say, tackling ACEs is not a quick fix and takes a holistic approach, rather than a prescriptive short parenting programme. We will support both the Plaid Cymru amendments. In opening the debate, Gareth Davies rightly stated that we have a real opportunity to put Wales on a path to be a world leader in tackling ACEs, but that needs a target to fill in the cracks children are falling through by adopting the 70-30 target. Heledd Fychan supported specific targets accompanied by real change, and highlighted the consequences of children being put at risk of harm in the home during lockdown. Jack Sargeant called for a kinder and more trauma-informed approach. Laura Anne Jones quoted the crime survey for England and Wales - 0.5 million people have suffered physical neglect before the age of 16 - and said we cannot continue setting children up to fail. Jane Dodds spoke of her 25 years working in child protection and the cycle of abuse and poverty she witnessed, and called for us to work together across parties to change things and for a rights-based approach to preventing trauma. Janet Finch-Saunders quoted research finding that 19 per cent of young people in Wales reported high levels of mental health symptoms before the pandemic and lockdown, and the increased number of children turning to cannabis instead of being supported to tackle their trauma. Joyce Watson rightly emphasised the importance of early- years intervention services, but then sadly attempted to party politicise this important debate. And Peredur Owen Griffiths was right to say that targets can provide direction and motivation for change, and that child poverty levels in Wales are a national disgrace. Well, preventing ACEs can help children and adults thrive and potentially stop ACEs from being passed from one generation to the next. I urge Members to support our motion accordingly, and put some teeth in the mouth of the repeatedly stated goals expressed by everybody here. Thank you.
Welsh: Diolch. Wel, rwyf wedi gwrando ar y Dirprwy Weinidog a diolch iddi am ei hymateb, ond y gwir amdani yw ei bod yn ymddangos bod y Llywodraeth Lafur hon ar fin pleidleisio yn erbyn gosod targed o 70 y cant ar gyfer lleihau cam-drin plant, esgeulustod a phrofiadau niweidiol eraill yn ystod plentyndod erbyn 2030, er bod y targed hwn wedi'i lansio gan y Worldwide Alternatives to Violence Trust, elusen ryngwladol sydd wedi ymrwymo i wneud y byd yn fwy diogel drwy leihau achosion sylfaenol trais, gan gynnwys cam-drin plant, esgeulustod a thrais domestig. Mae profiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn ddigwyddiadau a all fod yn drawmatig sy'n digwydd yn ystod plentyndod, gan effeithio ar iechyd meddwl a llesiant, addysg a photensial cyflogaeth. Mae Home-Start yn sefydliad gwirfoddol sydd wedi ymrwymo i hyrwyddo lles teuluoedd a chanddynt o leiaf un plentyn o dan 11 oed. Y mis diwethaf, cyfarfûm â Home-Start sir y Fflint, pan glywais fod mwy na 53 y cant o'r teuluoedd y maent yn eu cefnogi wedi cael pedwar neu fwy o brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, a'r mwyaf cyffredin yw rhieni'n gwahanu a salwch meddwl, gydag esgeulustod emosiynol a thrais domestig heb fod ymhell ar eu holau. Fel roeddent yn dweud wrthyf, mae'n rhaid canolbwyntio ar atal ac ymyrraeth gynnar, yn hytrach nag ymdrin â'r canlyniadau pan aiff pethau o chwith, gan ychwanegu bod eu gwasanaeth yn cael ei ddarparu'n bennaf gan wirfoddolwyr hyfforddedig y mae eu sgiliau, eu cymwysterau a'u profiadau bywyd yn cael eu paru'n ofalus ag anghenion teuluoedd, a hyd yn oed â dynameg teuluoedd. Maent yn defnyddio dull sy'n seiliedig ar gryfderau, gan nodi beth sy'n gweithio'n dda ac adeiladu ar hynny. Yn aml, gyda theuluoedd yr ystyrir eu bod yn rhai anodd eu cyrraedd, gall hyn gymryd peth amser. Maent yn gweithio gyda'r teulu cyfan, gan alluogi teuluoedd i symud drwy eu gwasanaeth a chael mynediad at amrywiaeth o ymyriadau. Fel y dywedant, nid oes ffordd gyflym o fynd i'r afael â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, ac mae angen agwedd gyfannol, yn hytrach na rhaglen rianta fer ragnodol. Byddwn yn cefnogi'r ddau welliant gan Blaid Cymru. Wrth agor y ddadl, dywedodd Gareth Davies, yn gywir, fod gennym gyfle gwirioneddol i roi Cymru ar lwybr i fod yn arweinydd byd-eang ar fynd i'r afael â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, ond er mwyn gwneud hynny, mae angen targed er mwyn llenwi'r bylchau y mae plant yn syrthio drwyddynt drwy fabwysiadu'r targed 70-30. Cefnogodd Heledd Fychan dargedau penodol ynghyd â newid go iawn, a thynnodd sylw at ganlyniadau rhoi plant mewn perygl o niwed yn y cartref yn ystod y cyfyngiadau symud. Galwodd Jack Sargeant am ddull mwy caredig wedi'i lywio gan ymwybyddiaeth o effaith trawma. Dyfynnodd Laura Anne Jones arolwg troseddu Cymru a Lloegr - mae 0.5 miliwn o bobl wedi dioddef esgeulustod corfforol cyn eu bod yn 16 oed - a dywedodd na allwn barhau i baratoi plant i fethu. Soniodd Jane Dodds am ei 25 mlynedd yn gweithio ym maes diogelu plant a'r cylch o gam-drin a thlodi y bu'n dyst iddo, a galwodd arnom i weithio gyda'n gilydd ar draws y pleidiau i newid pethau ac am ddull o atal trawma sy'n seiliedig ar hawliau. Soniodd Janet Finch-Saunders am ganfyddiad ymchwil fod 19 y cant o bobl ifanc yng Nghymru wedi adrodd am lefelau uchel o symptomau iechyd meddwl cyn y pandemig a'r cyfyngiadau symud, a'r cynnydd yn nifer y plant sy'n troi at ganabis yn lle cael eu cefnogi i fynd i'r afael â'u trawma. Roedd Joyce Watson yn iawn i bwysleisio pa mor bwysig yw gwasanaethau ymyrraeth yn y blynyddoedd cynnar, ond yn anffodus, ceisiodd gyflwyno gwleidyddiaeth bleidiol i'r ddadl bwysig hon. Ac roedd Peredur Owen Griffiths yn llygad ei le pan ddywedodd y gall targedau roi cyfeiriad ac ysgogiad ar gyfer newid, a bod lefelau tlodi plant yng Nghymru yn destun cywilydd cenedlaethol. Wel, gall atal profiadau niweidiol yn ystod plentyndod helpu plant ac oedolion i ffynnu, ac o bosibl, atal profiadau niweidiol yn ystod plentyndod rhag cael eu trosglwyddo o un genhedlaeth i'r llall. Rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi ein cynnig yn unol â hynny, a rhoi dannedd yng ngheg y nodau a fynegir dro ar ôl tro gan bawb yma. Diolch.