English: Diolch, Llywydd. The Royal Glamorgan Hospital serves my constituents from Llanharan and Gilfach Goch and Evanstown areas, though the Princess of Wales Hospital in Bridgend, which also now falls within the Cwm Taf Morgannwg University Health Board footprint, is also of vital importance to those and other constituents. So, whilst none of us, as responsible Members of the Senedd, can ignore the implications of the imminent retirement, earlier than expected, of the sole permanent consultant at the Royal Glam, and the subsequent reliance on locums, my constituents do have questions, which require some frank answers. How did we arrive at a situation where there is only one permanent consultant at the Royal Glam? And why has the health board been unable to recruit additional consultants over a lengthy period? This has not come out of the blue. The implications for the Royal Glam are significant and immediate, as it seems untenable to run a fully functioning A&E with the appropriate degree and depth of expertise on locum-only provision. Locums are a vital part of A&E, but the depth and breadth of expertise required in modern A&E requires numbers of full-time specialist consultants. So, can I ask, for my constituents, whether attempts have been made to source additional A&E consultants across the wider health board footprint, or even in neighbouring health boards, to sustain the service there temporarily, while further efforts at recruitment continue? And, of course, lurking in the background is the original south Wales programme for A&E, which goes back some years now, and it was never put into place. So, can I ask whether this is, through accident or design, an attempt to belatedly put into place the south Wales programme, and, if that is so, whether the proposals in that plan are up to date to take account of the current pressures in the system and future pressures, including the development of thousands - thousands - of new homes in the east of my constituency, as well as thousands more in the Pontypridd area, west of Cardiff? Is that programme in any way part of this, and, if so, isn't it the case that some of those calculations will, indeed, be out of date? And, on that basis, what assessment has been made of the impact of the fresh proposals not just on Royal Glam, but on the Princess of Wales in Bridgend and the Prince Charles in Merthyr Tydfil, which have their own A&Es, which are under, of course, intense pressure at the moment? And, finally, Minister, can you urge to the health board that they have to continue their engagement - frank, honest engagement, open engagement - with the public, not only with elected leaders, to get through this? It may be that they've now found themselves in an invidious position, but the only way through this is to be honest and open and constantly engaged with constituents, who genuinely have fears over what may come.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae Ysbyty Brenhinol Morgannwg yn gwasanaethu fy etholwyr o ardaloedd Llanharan a Gilfach Goch ac Evanstown, er bod Ysbyty Tywysoges Cymru ym Mhen-y-bont ar Ogwr, sydd hefyd o fewn ardal Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg bellach, yn hanfodol bwysig i'r rheini ac i etholwyr eraill. Felly, er na all yr un ohonom, fel Aelodau cyfrifol o'r Senedd, anwybyddu goblygiadau ymddeoliad yr unig feddyg ymgynghorol parhaol yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg sydd ar fin digwydd yn gynharach na'r disgwyl, a'r ddibyniaeth yn sgil hynny ar feddygon locwm, mae gan fy etholwyr gwestiynau sy'n haeddu atebion gonest. Sut y cyraeddasom sefyllfa lle nad oes ond un meddyg ymgynghorol parhaol yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg? A pham nad yw'r bwrdd iechyd wedi gallu recriwtio meddygon ymgynghorol ychwanegol dros gyfnod hir? Nid yw hyn yn gwbl annisgwyl. Mae'r goblygiadau i Ysbyty Brenhinol Morgannwg yn sylweddol ac yn uniongyrchol, gan ei bod yn ymddangos bod gweithredu adran damweiniau ac achosion brys sy'n gweithredu'n llawn gyda'r radd a'r dyfnder priodol o arbenigedd ar ddarpariaeth locwm yn unig yn anghynaliadwy. Mae meddygon locwm yn rhan hanfodol o adrannau damweiniau ac achosion brys, ond mae dyfnder ac ehangder yr arbenigedd sydd ei angen mewn adrannau damweiniau ac achosion brys modern yn galw am nifer o feddygon ymgynghorol arbenigol amser llawn. Felly, a gaf fi ofyn ar ran fy etholwyr, a wnaed ymdrechion i ddod o hyd i feddygon ymgynghorol damweiniau ac achosion brys ychwanegol ar draws ardal y bwrdd iechyd ehangach, neu hyd yn oed mewn byrddau iechyd cyfagos i gynnal y gwasanaeth yno dros dro, tra bod ymdrechion pellach i recriwtio yn parhau? Ac wrth gwrs, yn llechu yn y cefndir mae'r rhaglen de Cymru wreiddiol ar gyfer damweiniau ac achosion brys, rhaglen a gynlluniwyd rai blynyddoedd yn ôl bellach, ac na fu erioed yn weithredol. Felly, a gaf fi ofyn a yw hyn, trwy ddamwain neu gynllun, yn ymgais i roi rhaglen de Cymru ar waith yn hwyr yn y dydd, ac os felly, a yw'r cynigion yn y cynllun hwnnw'n gyfredol ar gyfer ystyried y pwysau cyfredol yn y system a phwysau yn y dyfodol, gan gynnwys datblygu miloedd - miloedd - o gartrefi newydd yn nwyrain fy etholaeth, yn ogystal â miloedd yn rhagor yn ardal Pontypridd, i'r gorllewin o Gaerdydd? A yw'r rhaglen honno'n rhan o hyn mewn unrhyw ffordd? Ac os felly, onid yw'n wir na fydd rhai o'r cyfrifiadau hynny'n gyfredol bellach? Ac ar y sail honno, pa asesiad a wneir o effaith y cynigion newydd nid yn unig ar Ysbyty Brenhinol Morgannwg, ond ar Ysbyty Tywysoges Cymru ym Mhen-y-bont ar Ogwr ac Ysbyty Tywysog Siarl ym Merthyr Tudful, sydd â'u hadrannau damweiniau ac achosion brys eu hunain, sydd o dan bwysau enfawr ar hyn o bryd wrth gwrs? Ac yn olaf, Weinidog, a allwch chi annog y bwrdd iechyd i barhau â'u hymgysylltiad - ymgysylltiad gonest, didwyll ac agored - â'r cyhoedd, nid yn unig ag arweinwyr etholedig, i fynd trwy hyn? Efallai eu bod bellach mewn sefyllfa annymunol, ond yr unig ffordd trwy hyn yw bod yn onest ac yn agored ac ymgysylltu'n barhaus ag etholwyr, sydd ag ofnau go iawn ynglŷn â'r hyn a allai ddod.