techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, First Minister, that didn't sound to me like an explanation of what that 11-day gap was all about, and there's no point saying that is all down to Public Health Wales, when we've had data issues three times in a row now. Once, obviously, that would be misfortune. Twice would be carelessness. But a third time suggests to me we've got a Welsh Government here that's not that keen on taking responsibility for something that has really shocked a lot of people here. We are relying on track and trace to be the answer to keeping this pandemic under control and to avoid the kind of national lockdowns that Adam Price was, hopefully, trying to avoid as well when he spoke earlier on. On the issue of trust, though, there is something pretty serious, I think, we need to discuss here today, as you've invited me to do that. And yesterday, in an interview on ITV Wales's Sharp End, the health Minister said that he would not rule out making it compulsory for people to have a COVID-19 vaccine, if and when one becomes available. Now, that's compulsory vaccines, First Minister. Did you know that he was going to say this, or was that another piece of information that the health Minister's kept from you? And what is there in such a statement? It's a completely Orwellian statement, a real attack on personal freedoms, which makes you think that anyone should dare trust a future Labour Government.
Welsh: Wel, Prif Weinidog, nid oedd hynna'n swnio i mi fel esboniad o beth oedd y rheswm am y bwlch hwnnw o 11 diwrnod, ac nid oes unrhyw ddiben dweud mai Iechyd Cyhoeddus Cymru sy'n gyfrifol am hynny i gyd, pan rydym ni wedi cael problemau data deirgwaith yn olynol erbyn hyn. Unwaith, yn amlwg, byddai hynny yn anffawd. Byddai dwywaith yn ddiofal. Ond mae trydydd tro yn awgrymu i mi bod gennym ni Lywodraeth Cymru yn y fan yma nad yw mor awyddus â hynny i gymryd cyfrifoldeb am rywbeth sydd wir wedi dychryn llawer o bobl yn y fan yma. Rydym ni'n dibynnu ar y system tracio ac olrhain i fod yr ateb i gadw'r pandemig hwn dan reolaeth ac i osgoi'r math o gyfyngiadau symud cenedlaethol yr oedd Adam Price, gobeithio, yn ceisio eu hosgoi hefyd pan siaradodd yn gynharach. O ran ffydd, fodd bynnag, mae rhywbeth eithaf difrifol, rwy'n meddwl, y mae angen i ni ei drafod yn y fan yma heddiw, gan eich bod chi wedi fy ngwahodd i wneud hynny. Ddoe, mewn cyfweliad ar raglen Sharp End ITV Wales, dywedodd y Gweinidog iechyd na fyddai'n diystyru ei gwneud yn orfodol i bobl gael brechlyn COVID-19, os a phan y bydd un ar gael. Nawr, brechlynnau gorfodol yw hynny, Prif Weinidog. A oeddech chi'n gwybod ei fod yn mynd i ddweud hyn, neu a oedd hwnnw'n ddarn arall o wybodaeth y mae'r Gweinidog iechyd wedi ei gadw oddi wrthych chi? A beth sydd mewn datganiad o'r fath? Mae'n ddatganiad cwbl Orwellaidd, yn ymosodiad gwirioneddol ar ryddid personol, sy'n gwneud i chi feddwl a ddylai unrhyw un fentro ymddiried mewn Llywodraeth Lafur yn y dyfodol.
English: Well, Llywydd, on the matter of trust that the Member seems so exercised about this afternoon, of the 440 positive cases that were eligible for follow up in the test, trace, protect system in the most recent period, 96 per cent were reached, and they provided details of their recent contacts. That says to me that our system is very well trusted and very well regarded, and 89 per cent of all those contacts were also successfully contacted and were able to have their cases resolved. We have very high levels of trust in the Welsh system, and anything that she says to the contrary is simply not borne out by the facts. The health Minister was asked a hypothetical question: would he rule something out? He simply said that he wouldn't. It went no further than that. There's no implication in what he said that he had made a decision of any sort. And in this context, in the context of coronavirus, when so much is unknown, and where the stakes are so high, to have ruled out something at this stage I think would not have been a responsible thing to have done, and I think he was absolutely right in the answer that he gave.
Welsh: Wel, Llywydd, o ran y mater o ffydd y mae'r Aelod wedi cynhyrfu gymaint yn ei gylch y prynhawn yma, o'r 440 o achosion cadarnhaol a oedd yn gymwys ar gyfer camau dilynol yn y system profi, olrhain, diogelu yn y cyfnod diweddaraf, cyrhaeddwyd 96 y cant, a rhoddasant fanylion eu cysylltiadau diweddar. Mae hynny yn dweud wrthyf i bod llawer o ffydd yn ein system a'i bod yn uchel ei pharch, a chysylltwyd yn llwyddiannus gydag 89 y cant o'r holl gysylltiadau hynny hefyd a llwyddwyd i ddatrys eu hachosion. Mae gennym ni lefelau uchel iawn o ffydd yn system Cymru, ac nid yw unrhyw beth y mae hi'n ei ddweud i'r gwrthwyneb yn cael ei gadarnhau gan y ffeithiau. Gofynnwyd cwestiwn damcaniaethol i'r Gweinidog iechyd: a fyddai'n diystyru rhywbeth? Dywedodd yn syml na fyddai'n gwneud hynny. Nid aeth ymhellach na hynny. Nid oes unrhyw oblygiad yn yr hyn a ddywedodd ei fod wedi gwneud penderfyniad o unrhyw fath. Ac yn y cyd-destun hwn, yng nghyd-destun coronafeirws, pan fo cymaint yn ddirgelwch i ni, a phan fo cymaint yn y fantol, nid wyf i'n credu y byddai diystyru rhywbeth ar hyn o bryd wedi bod yn rhywbeth cyfrifol i'w wneud, ac rwy'n credu ei fod yn hollol gywir yn yr ateb a roddodd.
English: First Minister, I'm astonished by that answer in respect to your health Minister having said yesterday that you had the power to mandate vaccination, suggesting that people in Wales might be forcibly injected with a COVID vaccine. Is that what devolution has come to? Surely, such a programme of forced injections would break international law, or is that only a concern when you want to impede Brexit? Wouldn't it also break domestic law, which states at section 45E of the Public Health (Control of Disease) Act 1984, as amended by the Coronavirus Act 2020, that regulations 'may not include provision requiring a person to undergo medical treatment. '"Medical treatment" includes vaccination'. First Minister, as with Boris Johnson and Dominic Cummings, you exonerated your health Minister from breaching guidance when he had his family picnic in Cardiff Bay. Have you similarly exonerated him now for publishing the address and date of birth of everyone who tested positive for COVID in Wales because it wasn't significant, even though the rules require disclosure of such a data breach to the Information Commissioner within 72 hours? Will he now stay in place despite saying your Government could mandate vaccination in breach of UK and international law?
Welsh: Prif Weinidog, mae'r ateb yna yn ymwneud â'ch Gweinidog iechyd yn dweud ddoe bod gennych chi'r grym i orfodi brechiadau, gan awgrymu y gallai pobl yng Nghymru gael eu chwistrellu dan orfod gyda brechlyn COVID, yn fy syfrdanu. Ai dyna y mae datganoli wedi arwain ato? Oni fyddai rhaglen o'r fath o chwistrelliadau gorfodol yn torri cyfraith ryngwladol, neu a yw hynny'n bryder dim ond pan fyddwch chi eisiau rhwystro Brexit? Oni fyddai hefyd yn torri cyfraith ddomestig, sy'n nodi yn adran 45E Deddf Iechyd y Cyhoedd (Rheoli Clefydau) 1984, fel y'i diwygiwyd gan Ddeddf Coronafeirws 2020, efallai na fydd rheoliadau yn cynnwys darpariaeth sy'n ei gwneud yn ofynnol i berson gael triniaeth feddygol. Mae 'triniaeth feddygol' yn cynnwys brechiadau. Prif Weinidog, yn yr un modd â Boris Johnson a Dominic Cummings, fe wnaethoch chi ryddhau eich Gweinidog iechyd o fai am fynd yn groes i ganllawiau pan gafodd ei bicnic teuluol ym Mae Caerdydd. A ydych wedi ei ryddhau o fai yn yr un modd nawr am gyhoeddi cyfeiriad a dyddiad geni pawb a brofodd yn bositif ar gyfer COVID yng Nghymru oherwydd nad oedd yn arwyddocaol, er bod y rheolau yn ei gwneud yn ofynnol i ddatgelu mynediad diawdurdod at ddata o'r fath i'r Comisiynydd Gwybodaeth o fewn 72 awr? A wnaiff ef aros yn ei swydd nawr er iddo ddweud y gallai eich Llywodraeth orfodi brechiadau yn groes i gyfraith y DU a chyfraith ryngwladol?
English: Llywydd, there is no such programme; there never has been such a programme; there's no proposal to have such a programme. It's just a got-up job. He knows it is, but he wants to appeal to a certain sort of person in the population and so he makes up such charges on the floor of the National Assembly. Let me tell him again, in case he wants to ask me again: there is no such programme; there never has been such a programme; there is no proposal for a programme. And people who want to pretend that there is are doing it entirely for their own political advantage and nothing else.
Welsh: Llywydd, nid oes rhaglen o'r fath; ni fu erioed raglen o'r fath; does dim cynnig i gael rhaglen o'r fath. Mae'n rhywbeth sydd wedi cael ei ddychmygu. Mae'n gwybod hynny, ond mae eisiau apelio at fath penodol o berson yn y boblogaeth ac felly mae'n gwneud ffugio cyhuddiadau o'r fath ar lawr y Cynulliad Cenedlaethol. Gadewch i mi ddweud wrtho eto, rhag ofn ei fod eisiau gofyn i mi eto: nid oes rhaglen o'r fath; ni fu erioed raglen o'r fath; nid oes cynnig ar gyfer rhaglen. Ac mae pobl sydd eisiau esgus bod rhaglen o'r fath yn gwneud hynny yn gyfan gwbl er eu mantais wleidyddol eu hunain a dim byd arall.
English: First Minister, I could easily say the same to you in respect of what you've said about the internal market Bill and what you say would be a breach of the law and international law from the Prime Minister. Your health Minister said yesterday that he should keep open the option of forcibly vaccinating people with a COVID vaccine in Wales. You said just now that he was right to keep that option open, despite the fact that it is against the law. Could you clarify the position on shielding? You previously told old and vulnerable people to maintain shielding through to 16 August, even though, by then, virus prevalence had been low for some weeks. Will it not be now more difficult for them to shield again, having only so recently come out of such a long period of confinement? Would not older and vulnerable people be at less risk from COVID now, as in Sweden, if more younger people had already been through it rather than having postponed infections through lockdown?
Welsh: Prif Weinidog, gallwn ddweud yr un peth yn rhwydd wrthych chi ynglŷn â'r hyn yr ydych chi wedi ei ddweud am Fil y farchnad fewnol a'r hyn yr ydych chi'n ei ddweud a fyddai'n torri'r gyfraith a chyfraith ryngwladol gan Brif Weinidog y DU. Dywedodd eich Gweinidog iechyd ddoe y dylai gadw'r dewis yn agored o frechu pobl â brechlyn COVID yng Nghymru dan orfodaeth. Dywedasoch nawr ei fod yn iawn i gadw'r dewis hwnnw yn agored, er gwaethaf y ffaith ei fod yn erbyn y gyfraith. A allech chi egluro'r sefyllfa o ran amddiffyn? Dywedasoch wrth bobl hen ac agored i niwed yn y gorffennol am barhau i amddiffyn tan 16 Awst, er bod nifer yr achosion o'r feirws wedi bod yn isel ers rhai wythnosau erbyn hynny. Oni fydd yn fwy anodd iddyn nhw amddiffyn eto erbyn hyn, ar ôl dim ond dod allan o gyfnod mor faith o gaethiwed mor ddiweddar? Oni fyddai pobl hŷn ac agored i niwed mewn llai o berygl o COVID nawr, fel yn Sweden, pe byddai mwy o bobl iau eisoes wedi bod drwyddo yn hytrach na gohirio heintiau trwy gyfyngiadau symud?
English: Llywydd, I see the question swerved to something completely different at the end of it. No international law has been broken. No law of any sort has been broken, because there is no proposal of any sort that would lead to that eventuality. When I criticise the UK Government for its deliberate intention to breach international law, I'm not just doing that by myself. I commend the Member to read Theresa May's speech in the House of Commons yesterday, a speech in which she said that the UK Government are putting the integrity of the United Kingdom at risk - a speech in which she said that this is a Conservative Government willing to go back on its word, to break an international agreement signed in good faith and to break international law. That's not me - that's the previous Conservative Prime Minister of this country, supported by the two previous Conservative Prime Ministers in their turn. This is not some idiosyncratic view of the Welsh Government; it's a view widely shared in the party that has proposed it. As to the shielding population, I note again what he says about Sweden. In Sweden, 10 times more people have died than in Norway, its immediate neighbour. Imagine - imagine the situation here: imagine what the Member would be saying to me if Wales had pursued a policy that led to 10 times the number of citizens in Wales dying compared to the number across our border. Would he be standing up here advocating it then? Of course he wouldn't be.
Welsh: Llywydd, rwy'n gweld y cwestiwn yn cael ei wyro i rywbeth hollol wahanol ar ei ddiwedd. Ni thorrwyd unrhyw gyfraith ryngwladol. Ni thorrwyd cyfraith o unrhyw fath, oherwydd nid oes cynnig o unrhyw fath a fyddai'n arwain at y canlyniad hwnnw. Pan fyddaf yn beirniadu Llywodraeth y DU am ei bwriad pendant o dorri cyfraith ryngwladol, nid wyf i'n gwneud hynny ar ben fy hun yn unig. Rwy'n argymell bod yr Aelod yn ddarllen araith Theresa May yn Nhŷ'r Cyffredin ddoe, araith pryd y dywedodd bod Llywodraeth y DU yn peryglu uniondeb y Deyrnas Unedig - araith pryd y dywedodd mai Llywodraeth Geidwadol yw hon sy'n barod i fynd yn ôl ar ei gair, i dorri cytundeb rhyngwladol a lofnodwyd yn ddidwyll ac i dorri cyfraith ryngwladol. Nid fi sy'n dweud hynny - Prif Weinidog Ceidwadol blaenorol y wlad hon sy'n dweud hynny, gyda chefnogaeth y ddau Brif Weinidog Ceidwadol blaenorol yn eu tro. Nid rhyw farn idiosyncratig gan Lywodraeth Cymru yw hon; mae'n farn a rennir yn eang yn y blaid sydd wedi ei chynnig. O ran y boblogaeth sy'n amddiffyn, nodaf eto yr hyn y mae'n ei ddweud am Sweden. Yn Sweden, mae 10 gwaith mwy o bobl wedi marw nag yn Norwy, ei chymydog agos. Dychmygwch - dychmygwch y sefyllfa yn y fan yma: dychmygwch yr hyn y byddai'r Aelod yn ei ddweud wrthyf i pe byddai Cymru wedi dilyn polisi a arweiniodd at 10 gwaith nifer y dinasyddion yng Nghymru yn marw o'i gymharu â'r nifer dros ein ffin. A fyddai'n sefyll yn y fan yma yn ei argymell yn yr achos hwnnw? Wrth gwrs na fyddai.
English: I thank the Member for that question, Llywydd. The announcement that the Grange hospital will open in mid November instead of the original planned date in March 2021 is very welcome. In the coronavirus context, it will provide critical care and acute respiratory care to 600,000 people in the Aneurin Bevan University Health Board area.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna, Llywydd. Mae'r cyhoeddiad y bydd ysbyty'r Faenor yn agor ganol mis Tachwedd yn hytrach na'r dyddiad gwreiddiol a fwriadwyd ym mis Mawrth 2021 i'w groesawu'n fawr. Yng nghyd-destun coronafeirws, bydd yn darparu gofal critigol a gofal anadlol acíwt i 600,000 o bobl yn ardal Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan.
English: Thank you, First Minister, for that answer. I'm sure you'd like to join me in thanking the construction workers who've helped keep this important project on time and on budget over the last few months and years, particularly at a time when the sector has been so badly affected by the pandemic, with construction microbusinesses making up around a third of applications to the economic resilience fund. You've just touched on the hospitals' role in the COVID-19 pandemic. What discussions - or could you say a little bit more about any discussions that your officials have had with the local health board about a strategy of using the hospital for COVID cases, and therefore removing the risk of infection from the other general hospitals in the Gwent area? And also is the Welsh Government looking at transport links to the new hospital? I have raised this before, as there are concerns about connectivity. The A4042 through Monmouthshire badly needs upgrading and there's also certainly a need for better public transport links for patients and for families to and from the new hospital.
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am yr ateb yna. Rwy'n siŵr yr hoffech chi ymuno â mi i ddiolch i'r gweithwyr adeiladu sydd wedi helpu i gadw'r prosiect pwysig hwn ar amser a gan gyd-fynd â'r gyllideb dros y misoedd a'r blynyddoedd diwethaf, yn enwedig ar adeg pan fo'r pandemig wedi effeithio mor ofnadwy ar y sector, gydag oddeutu traean o'r ceisiadau i'r gronfa cadernid economaidd yn ficrofusnesau adeiladu. Rydych chi newydd sôn am swyddogaeth yr ysbytai yn ystod pandemig COVID-19. Pa drafodaethau - neu a allech chi ddweud ychydig mwy am unrhyw drafodaethau y mae eich swyddogion wedi eu cael gyda'r bwrdd iechyd lleol am strategaeth o ddefnyddio'r ysbyty ar gyfer achosion COVID, ac felly cael gwared ar y risg o haint o'r ysbytai cyffredinol eraill yn ardal Gwent? Ac a yw Llywodraeth Cymru hefyd yn edrych ar gysylltiadau trafnidiaeth i'r ysbyty newydd? Rwyf i wedi codi hyn o'r blaen, gan fod pryderon ynghylch cysylltedd. Mae angen dybryd i uwchraddio'r A4042 drwy Sir Fynwy ac yn sicr hefyd mae angen cysylltiadau cludiant cyhoeddus gwell i gleifion ac i deuluoedd i'r ysbyty newydd ac oddi yno.
English: I thank the Member for that, Llywydd. A green recovery is at the heart of our response to the coronavirus pandemic. It will improve outcomes for Wales, generate a more sustainable and resilient economy for the future, tackle the climate emergency and address declines in biodiversity.
Welsh: Diolchaf i'r Aelod am hynna, Llywydd. Mae adferiad gwyrdd wrth wraidd ein hymateb i bandemig y coronafeirws. Bydd yn gwella canlyniadau i Gymru, yn creu economi fwy cynaliadwy a chydnerth ar gyfer y dyfodol, yn mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd ac yn mynd i'r afael â dirywiad mewn bioamrywiaeth.
English: First Minister, the Organisation for Economic Co-operation and Development report that was published recently really highlights the importance of high-performing transport networks and skills development to address the historic low productivity that we've suffered in Wales, given the very low level of investment by the UK Government since the industrialisation in the 1970s and 1980s. It is very disappointing to read that the UK Government seems hell bent on using the internal market Bill to undermine the climate reduction commitments of devolved Governments. How can the Welsh Government stay focused on the precision skills required to deliver its clean, green transport and housing ambitions - essential to deliver our carbon reduction commitments - when the UK Government seems determined to top-slice the money that Wales is entitled to to build redundant relief roads and, I fear, carpet the countryside with poor-quality building developments to become the slums of the future?
Welsh: Prif Weinidog, mae adroddiad y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd a gyhoeddwyd yn ddiweddar wir yn tynnu sylw at bwysigrwydd rhwydweithiau trafnidiaeth sy'n perfformio'n dda a datblygu sgiliau i fynd i'r afael â'r cynhyrchiant isel hanesyddol yr ydym ni wedi ei ddioddef yng Nghymru, o gofio'r lefel isel iawn o fuddsoddiad gan Lywodraeth y DU ers y diwydiannu yn y 1970au a'r 1980au. Mae'n siomedig iawn darllen bod Llywodraeth y DU yn ymddangos yn benderfynol o ddefnyddio Bil y farchnad fewnol i danseilio ymrwymiadau Llywodraethau datganoledig i leihau'r hinsawdd. Sut y gall Llywodraeth Cymru barhau i ganolbwyntio ar y sgiliau manwl sydd eu hangen i gyflawni ei huchelgeisiau trafnidiaeth a thai glân a gwyrdd - sy'n hanfodol er mwyn cyflawni ein hymrwymiadau lleihau carbon - pan fo'n ymddangos bod Llywodraeth y DU yn benderfynol o frigdorri'r arian y mae gan Gymru hawl iddo i adeiladu ffyrdd lliniaru diangen ac, mae arnaf ofn, gorchuddio cefn gwlad gyda datblygiadau adeiladu o ansawdd gwael i ddod yn hofelau'r dyfodol?
English: Llywydd, I thank Jenny Rathbone for that very important supplementary question. I was very glad that the Welsh Government was able to commission from the OECD an independent report drawing on best international evidence to help us with the important job of designing future policies and future structures for regional economic development. The report does, absolutely, put a focus on skill development. It's really important that we are able to invest in the people that we have here in Wales, so that they are ready to be able to take advantage of employment opportunities when they come. The Member, Llywydd, raises, I think, an extraordinary possibility. When I first saw the internal market Bill, that was bad enough when I thought that what the UK Government was planning was to take all the money that had come to Wales from European sources and hug it to itself, and eek it back out according to ideas that they may have, rather than the ideas that people in Wales may have for what is necessary here. But the idea that they would seek to top-slice budgets that are available to this Senedd, to deploy in the way that we choose, in order to run schemes of their own is, I think, an idea even beyond what we originally thought they may have in mind. To do so would make a mockery of the words that the Prime Minister uses about respecting devolution, and being a devolutionist himself. Let us hope that there is a UK Government Minister who is willing to put on record the fact that they intend no such thing.
Welsh: Llywydd, diolchaf i Jenny Rathbone am y cwestiwn atodol pwysig iawn yna. Roeddwn i'n falch iawn bod Llywodraeth Cymru wedi gallu comisiynu adroddiad annibynnol gan yr OECD gan ddefnyddio'r dystiolaeth ryngwladol orau i'n helpu ni gyda'r gwaith pwysig o gynllunio polisïau'r dyfodol a strwythurau'r dyfodol ar gyfer datblygu economaidd rhanbarthol. Mae'r adroddiad, yn sicr, yn canolbwyntio ar ddatblygu sgiliau. Mae'n bwysig iawn ein bod ni'n gallu buddsoddi yn y bobl sydd gennym ni yma yng Nghymru, fel eu bod nhw'n barod i allu manteisio ar gyfleoedd cyflogaeth pan fyddan nhw'n dod. Mae'r Aelod, Llywydd, yn codi, rwy'n credu, posibilrwydd eithriadol. Pan welais i Fil y farchnad fewnol am y tro cyntaf, roedd hynny'n ddigon drwg pan roeddwn i'n meddwl mai'r hyn yr oedd Llywodraeth y DU yn bwriadu ei wneud oedd cymryd yr holl arian a oedd wedi dod i Gymru o ffynonellau Ewropeaidd a'i chadw iddi hi ei hun, ac ailddosbarthu rhywfaint yn ôl syniadau a allai fod ganddyn nhw, yn hytrach na'r syniadau a allai fod gan bobl yng Nghymru am yr hyn sy'n angenrheidiol yma. Ond mae'r syniad y bydden nhw'n ceisio brigdorri cyllidebau sydd ar gael i'r Senedd hon, i'w defnyddio yn y ffordd yr ydym ni'n ei ddewis, er mwyn rhedeg cynlluniau eu hunain, rwy'n credu, yn syniad hyd yn oed y tu hwnt i'r hyn yr oeddem ni'n credu yn wreiddiol y gallai fod ganddyn nhw mewn golwg. Byddai gwneud hynny yn gwneud y geiriau y mae Prif Weinidog y DU yn eu defnyddio am barchu datganoli, a bod yn ddatganolwr ei hun, yn chwerthinllyd. Gadewch i ni obeithio bod Gweinidog yn Llywodraeth y DU sy'n fodlon cofnodi'r ffaith nad ydyn nhw'n bwriadu gwneud unrhyw beth o'r fath.
English: I thank John Griffiths for that question, Llywydd. The coronavirus control plan, published in August, and last week's winter protection plan are both rooted in the lessons we have learnt during the coronavirus crisis. Adapted responses can be seen, for example, in more effective treatments for the disease and in COVID-specific rehabilitation measures.
Welsh: Diolchaf i John Griffiths am y cwestiwn yna, Llywydd. Mae'r cynllun rheoli coronafeirws, a gyhoeddwyd ym mis Awst, a chynllun diogelu'r gaeaf yr wythnos diwethaf ill dau wedi'u gwreiddio yn y gwersi yr ydym ni wedi eu dysgu yn ystod argyfwng y coronafeirws. Gellir gweld ymatebion wedi'u haddasu, er enghraifft, mewn triniaethau mwy effeithiol ar gyfer y clefyd ac mewn mesurau adsefydlu penodol i COVID.