English: Thank you, Presiding Officer. I hope that this will lead to a great many statements of this kind and I'm very pleased to be making this statement today. I welcome the wisdom of the Business Committee to enable committee Chairs to inform the Chamber of their committee's work and priorities. As it is the start of a new Assembly term, and the Finance Committee has been busy setting out its work programme, this is an opportunity for me to share our thinking with you. This is both an exciting and challenging time for Wales with fiscal devolution and new budgetary processes. Just last week, the committee met with its key stakeholders to discuss these challenges and to look at our aspirations for the future. One of the main roles of the Finance Committee is to consider the draft budget and how fiscal devolution to Wales is going to impact on how we do this. This year's budget is due to be published on 18 October and we have already held a consultation, which is closing today. However, as the consultation has been issued prior to stakeholders having sight of the actual spending plans, we also intend to launch a dialogue that will allow interested parties to convey their views via the Dialogue app. We hope that this, along with the formal consultation, will provide evidence for not just the Finance Committee, but the other committees during their budget scrutiny sessions. We will also be holding a stakeholder event in Merthyr Tydfil. This will be the last year that the budget is considered under the current Standing Orders - hopefully - and just this morning in committee we considered a paper on the proposed changes. As Members will be aware and recall, from April 2018, Wales will be responsible for collecting and managing two new Welsh taxes, namely the land transaction tax and the landfill disposals tax. The Welsh Government will also have new borrowing powers for capital investment of up to £500 million, and borrowing powers of £500 million - an additional £500 million, that is - to manage short-term budgetary fluctuations arising from tax devolution. These changes will result in changes to our budgetary procedures, which I will return to shortly. In the last Assembly, Royal Assent was granted to the Tax Collection and Management (Wales) Act 2016. This Act establishes the Welsh Revenue Authority, responsible for collecting and managing these devolved taxes. By now, the Land Transaction Tax and Anti-avoidance of Devolved Taxes (Wales) Bill has been introduced to the Assembly. We had our first scrutiny session in committee this morning on that Bill. Therefore, the autumn term will be very busy for the committee as it scrutinises this technical and complex Bill, which I am pleased to tell the Assembly is the longest piece of legislation to be introduced into the Assembly so far. The Bill will impact on a great number of the Welsh public, so our engagement will be vital to ensure that it is clear, robust and workable as a piece of legislation shaped for the needs of Wales. Many of the key stakeholders for this inquiry are from professional and legal backgrounds. So, the committee will be hosting a roundtable CPD accredited event with a variety of professional organisations, institutions, law firms and those from the tax and conveyancing fields to discuss the implications of the Bill, as well as making a general call for evidence, which was issued last week. These taxation Bills will lead to revenue raising powers for the Welsh Government, which leads me to one of our key priorities for this coming period, which is to consider changes to the budget process in order to deal with these new fiscal developments and to ensure that funding arrangements are suited to Welsh circumstances and priorities. In preparation for these changes, the fourth Assembly's Finance Committee undertook work to consider a future budget process. A new budget process in required in readiness for the draft budget for 2018-19. The committee will begin scrutinising that budget next autumn. It's crucial that the Assembly has robust processes in place to scrutinise the Welsh Government's plans. Assembly officials have been meeting regularly with Welsh Government officials to discuss options for an interim non-statutory budget process and protocol, which would be achieved via changes to Standing Orders - hopefully - and by updating the existing protocol between the Finance Committee and the Welsh Government. In considering this process, we hope to develop a model that maximises time for meaningful scrutiny of Welsh Government spending, taxation and borrowing plans by the Finance Committee, other relevant committees and the public. We have also aimed to ensure that delivery partners have certainty of funding available at the earliest possible opportunity. This work on fiscal devolution means that it is an exciting time for the Finance Committee and, hopefully, for the Assembly as a whole. We hope that the Wales Bill will allow us to put our budgetary procedures on a statutory footing with an annual budget Bill, which is a further step in the Assembly's evolution to being our Parliament.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwyf innau'n gobeithio y bydd hwn yn arwain at nifer o ddatganiadau o'r fath. Rwy'n falch iawn o wneud y datganiad hwn heddiw. Rwy'n croesawu penderfyniad doeth y Pwyllgor Busnes i alluogi Cadeiryddion pwyllgor i roi gwybod i'r Siambr am waith a blaenoriaethau eu pwyllgorau. A hithau'n ddechrau tymor newydd yn y Cynulliad, mae'r Pwyllgor Cyllid wedi bod yn brysur yn trefnu ei raglen waith, ac mae hwn yn gyfle inni rannu ein syniadau â chi. Mae hwn yn gyfnod cyffrous a heriol i Gymru wrth i faterion cyllidol gael eu datganoli ac wrth i brosesau cyllidebol newydd gael eu cyflwyno. Dim ond yr wythnos diwethaf, cyfarfu'r pwyllgor â'i randdeiliaid allweddol i drafod yr heriau hyn ac i edrych ar ein dyheadau ar gyfer y dyfodol. Un o brif rolau'r Pwyllgor Cyllid yw ystyried y gyllideb ddrafft a sut y bydd datganoli cyllidol i Gymru yn effeithio ar y ffordd yr ydym yn gwneud hyn. Bwriedir cyhoeddi'r gyllideb eleni ar 18 Hydref ac rydym eisoes wedi cynnal ymgynghoriad, sydd yn dod i ben heddiw. Fodd bynnag, gan fod yr ymgynghoriad wedi'i gynnal cyn bod rhanddeiliaid yn cael cyfle i weld y cynlluniau gwariant, rydym yn bwriadu lansio sgwrs deialog - dull ap Dialogue, hynny yw - a fydd yn caniatáu i bartïon â diddordeb roi eu barn. Gobeithio y bydd hyn, ynghyd â'r ymgynghoriad ffurfiol, yn darparu tystiolaeth nid yn unig i'r Pwyllgor Cyllid, ond i'r pwyllgorau eraill hefyd ar gyfer eu sesiynau craffu hwythau ar y gyllideb. Byddwn hefyd yn cynnal digwyddiad i randdeiliaid ym Merthyr Tudful. Dyma'r flwyddyn olaf i'r gyllideb gael ei hystyried o dan y Rheolau Sefydlog presennol - rydym yn gobeithio - a, dim ond y bore yma yn y pwyllgor, gwnaethom drafod papur ar y newidiadau arfaethedig. Fel y bydd Aelodau'n gwybod ac yn cofio, bydd Cymru yn gyfrifol am gasglu a rheoli dwy dreth newydd o fis Ebrill 2018 ymlaen, sef y dreth trafodiadau tir a'r dreth gwarediadau tirlenwi. Bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cael pwerau benthyca newydd ar gyfer buddsoddiadau cyfalaf o hyd at £500 miliwn, a phwerau i fenthyg hyd at £500 miliwn arall i reoli amrywiadau cyllidebol tymor byr sy'n deillio o ddatganoli trethi. Bydd y newidiadau hyn yn arwain at newidiadau i'n gweithdrefnau cyllidebau, a byddaf yn sôn am hynny maes o law. Yn ystod y Cynulliad diwethaf, rhoddwyd Cydsyniad Brenhinol i'r Ddeddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016. Dyma'r Ddeddf sy'n sefydlu Awdurdod Cyllid Cymru, sy'n gyfrifol am gasglu a rheoli'r trethi datganoledig hyn. Erbyn hyn, mae'r Bil Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) wedi'i gyflwyno i'r Cynulliad. Cawsom ni ein sesiwn graffu gyntaf y bore yma yn y pwyllgor. Bydd y tymor, felly, yn brysur iawn i'r pwyllgor wrth iddo graffu ar y Bil technegol a chymhleth hwn, sef - mae'n dda gennyf ddweud wrth y Cynulliad - y darn hiraf o ddeddfwriaeth i gael ei chyflwyno i'r Cynulliad hyd yma. Bydd y Bil yn effeithio ar nifer fawr o'r cyhoedd yng Nghymru, felly bydd yn hanfodol inni ymgysylltu er mwyn sicrhau ei fod yn glir, yn gadarn ac yn ymarferol fel darn o ddeddfwriaeth sydd wedi'i chreu i ddiwallu anghenion Cymru. Mae llawer o'r rhanddeiliaid allweddol ar gyfer yr ymchwiliad hwn yn dod o gefndiroedd proffesiynol a chyfreithiol. Felly, bydd y pwyllgor yn cynnal digwyddiad grŵp trafod ag achrediad datblygu proffesiynol parhaus gydag amrywiaeth o sefydliadau proffesiynol, cwmnïau cyfreithiol a gweithwyr o faes treth a thrawsgludo i drafod goblygiadau'r Bil, yn ogystal â chais cyffredinol am dystiolaeth a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf gan y pwyllgor. Bydd y Biliau treth hyn yn arwain at bwerau codi refeniw i Lywodraeth Cymru, ac mae hynny'n fy arwain at un o'n prif flaenoriaethau ni ar gyfer y cyfnod nesaf, sef ystyried newidiadau i broses y gyllideb er mwyn ymdrin â'r datblygiadau cyllidol newydd hyn ac er mwyn sicrhau bod trefniadau ariannu yn addas ar gyfer amgylchiadau a blaenoriaethau Cymru. Wrth baratoi ar gyfer y newidiadau hyn, gwnaed gwaith gan y Pwyllgor Cyllid yn y pedwerydd Cynulliad i ystyried proses y gyllideb yn y dyfodol. Mae angen proses newydd ar gyfer y gyllideb yn barod ar gyfer cyllideb ddrafft 2018-19, y bydd y pwyllgor yn dechrau craffu arni yr hydref nesaf. Mae'n hanfodol bod gan y Cynulliad brosesau cadarn ar waith i graffu ar gynlluniau Llywodraeth Cymru. Mae swyddogion y Cynulliad wedi bod yn cyfarfod yn rheolaidd â swyddogion Llywodraeth Cymru i drafod opsiynau am broses a phrotocol anstatudol dros dro ar gyfer y gyllideb, a gaiff eu cyflawni drwy newidiadau i Reolau Sefydlog - rwy'n gobeithio - a thrwy ddiweddaru'r protocol presennol rhwng y Pwyllgor Cyllid a Llywodraeth Cymru. Wrth ystyried y broses hon, rydym yn gobeithio datblygu model sy'n rhoi cymaint o amser â phosib i'r Pwyllgor Cyllid, pwyllgorau perthnasol eraill a'r cyhoedd i graffu'n ystyrlon ar gynlluniau Llywodraeth Cymru o ran gwariant, trethi a benthyca. Rydym hefyd wedi ceisio sicrhau bod partneriaid cyflenwi yn cael cadarnhad, cyn gynted â phosib, ynglŷn â faint o gyllid sydd ar gael iddyn nhw. Mae'r gwaith hwn ar ddatganoli cyllidol yn gyfnod cyffrous i'r Pwyllgor Cyllid ac, rwy'n gobeithio, i'r Cynulliad cyfan, ac rydym yn gobeithio y bydd Bil Cymru yn ein galluogi ni i roi ein gweithdrefnau cyllidebol ar sail statudol drwy gael Bil ar y gyllideb flynyddol, sy'n gam pellach yn esblygiad y Cynulliad hwn i fod yn Senedd lawn.