English: Thank you, Deputy Presiding Officer. Can I just begin by saying how much I do respect Members' views on this issue? There have always been a wide range of opinions on this topic - passionately held beliefs and principled positions, and I recognise that strength of feeling. I hope that Members will also recognise the sincerity with which I respond to this debate today. There are Members in this Chamber who have been consistent for many years in either supporting or opposing the proposed black route - the M4 relief road. I don't think there is disagreement, to be honest, in this Chamber on the very question of whether something needs to be done around Newport and the Brynglas tunnels. I think everybody in this Chamber would agree that the situation is unacceptable and that it cannot go on. Commuters, passengers and businesses, freight goods and produce - they all spend far too long delayed, queuing and waiting on that stretch of the M4. Deputy Presiding Officer, even those who question the proposed scheme and those who hold principled concerns about the need for any major road upgrade do not think that 'do nothing' is a viable option. What I think is the cause of disagreement is what we do to tackle the problem around Newport and the Brynglas tunnels, just as how we go about tackling problems with congestion in other parts of Wales is often a central point of disagreement: whether we go blue or whether we go black, whether we pour the capital into a single road project or into active travel, or rail, or a combination of solutions. As a Welsh Government, we have put forward a proposal, based on a manifesto commitment my party was elected on at the last election. Crucially, the scheme is part of a wider vision for an integrated world-class sustainable and multimodal transport system in south Wales, which Mick Antoniw talked warmly of. One that, alongside the ambition and creativity of metro, can provide a strong and lasting foundation for inclusive growth - growth not just in, but around the region. Now, as I said, I am mindful of the varied views that have been expressed about this proposal today and over many years. And to ensure that all views on all sides are rigorously and systematically considered, independent inspectors have, over many, many months, been taking evidence, carefully listening to and considering all views. Every Member in this Chamber, every political party, every business, every group, every individual in Wales, has had the opportunity to input into that process, and evidence presented to the inquiry is now being tested rigorously. Given the rather unpleasant and unfair comments we have seen in recent times, concerning public officials who provide independent advice, I know that we will set a better standard and a better example over the next few months, by respecting the process by which evidence has been tested, and by respecting the outcome of the inquiry. The inquiry will soon conclude its work. I've always said that I want this public inquiry to be open, and also to be robust, testing all suggested alternatives to inform what would be a significant infrastructure investment for Wales. Given the interest from parties in this Chamber, that's why I instructed the blue route to be developed and assessed in considerable detail, with seven variations of it laid before the inquiry, to compare it against the Welsh Government's proposed scheme. Members have, of course, talked about the cost differential as justification for the motion today, and yet, until the inquiry has reported, we won't really know what the cost differential is. Indeed, there may not be a cost differential. I also recognise that many Members today have talked about the emerging technologies that can be utilised in cars in the future. Applying the so-called predict and provide model of the present to vehicles of the future could actually see, based on a lot of international evidence, increased need for road space, given that autonomous cars, certainly in their infant stage, are likely to require more space in order to comply with new rules and regulations. [ Interruption.] Yes, of course. Yes.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. A gaf fi ddechrau drwy ddweud cymaint rwy'n parchu barn yr Aelodau ar y mater hwn? Cafwyd ystod eang o safbwyntiau ar y pwnc hwn bob amser - safbwyntiau egwyddorol y credir yn angerddol ynddynt, ac rwy'n cydnabod cryfder y teimlad hwnnw. Gobeithiaf y bydd yr Aelodau hefyd yn cydnabod fy niffuantrwydd wrth ymateb i'r ddadl hon heddiw. Ceir Aelodau yn y Siambr hon sydd wedi cefnogi neu wrthwynebu'r llwybr du arfaethedig - ffordd liniaru'r M4 - yn gyson ers blynyddoedd lawer. Nid wyf yn meddwl bod anghytundeb, i fod yn onest, yn y Siambr ynglŷn â'r cwestiwn fod angen gwneud rhywbeth o gwmpas Casnewydd a thwnelau Bryn-glas. Credaf y byddai pawb yn y Siambr hon yn cytuno bod y sefyllfa'n annerbyniol ac na all barhau. Mae cymudwyr, teithwyr a busnesau, cludwyr nwyddau a chynnyrch - maent i gyd yn treulio gormod o amser o lawer mewn ciwiau a thagfeydd ar y rhan honno o'r M4. Ddirprwy Lywydd, nid yw hyd yn oed y rheini sy'n cwestiynu'r cynllun arfaethedig a'r rhai sydd â phryderon egwyddorol ynghylch yr angen i wneud gwaith uwchraddio mawr ar ffyrdd yn meddwl bod 'gwneud dim' yn opsiwn posibl. Yr hyn y credaf sy'n achosi anghytundeb yw beth a wnawn i fynd i'r afael â'r broblem o amgylch Casnewydd a thwneli Bryn-glas, yn yr un modd ag y mae sut yr awn ati i fynd i'r afael â phroblemau gyda thagfeydd mewn rhannau eraill o Gymru yn aml yn destun anghytundeb canolog: a ddewiswn y llwybr glas, neu a awn am y llwybr du, a ydym yn mynd i arllwys y cyfalaf i mewn i un prosiect ffordd neu i mewn i deithio llesol, neu'r rheilffyrdd, neu gyfuniad o atebion. Fel Llywodraeth Cymru, rydym wedi cyflwyno cynnig, yn seiliedig ar ymrwymiad maniffesto yr etholwyd fy mhlaid arno adeg yr etholiad diwethaf. Yn allweddol, mae'r cynllun yn rhan o weledigaeth ehangach ar gyfer system drafnidiaeth integredig amlfoddol gynaliadwy o'r radd flaenaf yn ne Cymru, y soniodd Mick Antoniw yn gynnes amdani. Un sydd, ochr yn ochr ag uchelgais a chreadigrwydd y metro, yn gallu darparu sylfaen gref a pharhaol ar gyfer twf cynhwysol - twf yn y rhanbarth, ac o'i gwmpas hefyd. Nawr, fel y dywedais, rwy'n ymwybodol o'r amrywiol safbwyntiau a fynegwyd ar y cynnig hwn heddiw a dros nifer o flynyddoedd. Ac er mwyn sicrhau bod barn pawb ar bob ochr yn cael eu hystyried yn drylwyr ac yn systematig, mae arolygwyr annibynnol wedi bod wrthi dros fisoedd lawer yn cymryd tystiolaeth, yn gwrando'n ofalus ac yn ystyried barn pawb. Mae pob Aelod yn y Siambr hon, pob plaid wleidyddol, pob busnes, pob grŵp, pob unigolyn yng Nghymru, wedi cael cyfle i gyfrannu at y broses honno, a bellach mae'r dystiolaeth a gyflwynwyd i'r ymchwiliad yn cael ei phrofi'n drwyadl. O ystyried y sylwadau braidd yn annymunol ac annheg a welsom yn ddiweddar, yn ymwneud â swyddogion cyhoeddus sy'n darparu cyngor annibynnol, gwn y byddwn yn gosod safon well ac esiampl well dros y misoedd nesaf, drwy barchu'r broses a ddefnyddiwyd ar gyfer profi'r dystiolaeth, a thrwy barchu canlyniad yr ymchwiliad. Bydd yr ymchwiliad yn gorffen ei waith cyn bo hir. Rwyf bob amser wedi dweud fy mod am i'r ymchwiliad cyhoeddus hwn fod yn agored, a hefyd i fod yn gadarn, gan brofi pob dewis amgen a awgrymir i lywio'r hyn a fydd yn fuddsoddiad seilwaith sylweddol i Gymru. O ystyried y diddordeb o du'r pleidiau yn y Siambr hon, dyna pam fy mod wedi rhoi cyfarwyddyd i'r llwybr glas gael ei ddatblygu a'i asesu mewn cryn fanylder, gyda saith amrywiad ohono wedi'u gosod gerbron yr ymchwiliad, i'w gymharu â chynllun arfaethedig Llywodraeth Cymru. Wrth gwrs, soniodd yr Aelodau am wahaniaethau yn y gost fel cyfiawnhad dros y cynnig heddiw, ac eto, hyd nes y bydd yr ymchwiliad wedi cyflwyno ei adroddiad, ni fyddwn yn gwybod beth yw'r gwahaniaeth yn y gost mewn gwirionedd. Yn wir, efallai na fydd gwahaniaeth yn y gost. Rwy'n cydnabod hefyd fod nifer o'r Aelodau heddiw wedi sôn am y technolegau sy'n dod i'r amlwg y gellir eu defnyddio mewn ceir yn y dyfodol. Ar sail llawer o dystiolaeth ryngwladol, gallai defnyddio'r hyn a elwir yn fodel rhagweld a darparu y presennol ar gyfer cerbydau yn y dyfodol arwain at angen cynyddol am ofod ffyrdd, o gofio y bydd ceir awtonomaidd, yn sicr dros gyfnod eu datblygu, yn debygol o alw am fwy o le er mwyn cydymffurfio â rheolau a rheoliadau newydd. [ Torri ar draws.] Ie, wrth gwrs. Gwnaf.