English: First Minister, may I thank you for your statement and also thank you for the continuing extraordinary hard work that you've been putting in? We've been on recess - I suspect you're not going to have the chance to get away on holiday like, perhaps, some others may - and I know your workload has been extraordinary. So, thank you for that. You were speaking about the aim of the regulations. At the beginning, I thought we were told that it was to protect the NHS and for the capacity of the NHS not to be overcome. It seems, relatively early in the process, that that was achieved. When Adam Price invites you to say if you intend to eradicate - 'Is that the aim?' - you don't say 'yes' to that. I had thought not allowing R to go above 1 was a clear aim. I've questioned that before. It seems to me that prevalence is at least as important as R. I think, in your remarks just now, you did give more focus to that than, perhaps, we've had before. But the ambition of the lowest possible level - I don't see how, practically, that assists in making decisions, particularly when R is low and volatile. You mentioned prevalence rates of 0.7 per cent and 0.8 per cent compared to 4 per cent as the emerging concern standard - at least from the biosecurity centre - and you talk a lot about headroom, but how do you make these determinations? Surely there must be some degree of cost-benefit analysis involved when you look at the, thankfully, far lower level of deaths and serious hospitalisations we now have, but there's still pretty severe restrictions that people and their well-being and the economy operate under. When people think about whether they're going to interact, the chance of getting the virus is generally very low, yet the cost of not having those interactions - socially as well as economically - can still be high, and I'm not clear how you're determining what is eased and what is not. And you talk about headroom, but that ambition of the lowest possible level doesn't give a quantitative standard against which you can make judgements. We also still have a huge amount of detail and complexity and micromanagement of what people should or shouldn't do, and whether it's in law and whether it's in regulations, and a bit different in Wales than in England, and when you complain about people not following the precise instructions, many people find it very difficult to keep up with what they are. If they perceive the risk is very low, yet the cost to them of not doing something or not having an interaction - then many people will do that. Do you not understand that? We had £59 million for the arts. You mentioned that that was passed on, yet only £53 million of that has been distributed in Wales. What are you doing with the other £6 million? One area that I've had complaints in my constituency - the David Broome equestrian centre in Chepstow is saying that competitors across the border, they're fine, but because of the law and what you're doing in Wales, they can't have show-jumping events, and the 30 limit on anything outdoors, even if people aren't very connected, applies. Is there anything that you could do to assist them? My colleague David Rowlands wrote to you 10 days ago, but has not yet heard back. Finally, I think people's confidence and assessment of risk matters at least as much as what the law or the precise guidance is. Can you be clear to people: do you want people to go back to work when they can, or are you still saying people must stay home when they can? We have only around a third of office workers back at work. That compares to about three quarters in most European countries. Aren't we going to see absolute economic devastation while that remains the case?
Welsh: Brif Weinidog, a gaf fi ddiolch i chi am eich datganiad a hefyd am y gwaith parhaus eithriadol o galed rydych wedi bod yn ei wneud? Rydym wedi bod ar doriad - rwy'n amau na fyddwch yn cael cyfle i fynd ar eich gwyliau fel ambell un arall efallai - a gwn fod eich llwyth gwaith wedi bod yn eithriadol. Felly, diolch am hynny. Roeddech yn sôn am nod y rheoliadau. Ar y dechrau, roeddwn dan yr argraff mai eu diben oedd diogelu'r GIG ac i sicrhau nad oedd capasiti'r GIG yn cael ei orlethu. Yn gymharol gynnar yn y broses, ymddengys bod hynny wedi'i gyflawni. Pan fo Adam Price yn eich gwahodd i ddweud a ydych yn bwriadu dileu - 'Ai dyna'r nod?' - nid ydych yn dweud 'ie' wrth hynny. Roeddwn wedi meddwl bod peidio â chaniatáu i R fynd uwchlaw 1 yn nod clir. Rwyf wedi cwestiynu hynny o'r blaen. Ymddengys i mi fod nifer yr achosion o leiaf mor bwysig ag R. Yn eich sylwadau yn awr, rwy'n credu eich bod wedi rhoi mwy o ffocws ar hynny nag a gawsom o'r blaen efallai. Ond mae'r uchelgais o gael y lefel isaf bosibl - nid wyf yn gweld sut, yn ymarferol, y mae hynny o gymorth i wneud penderfyniadau, yn enwedig pan fo R yn isel ac yn ansefydlog. Soniasoch am gyfraddau achosion o 0.7 y cant a 0.8 y cant o gymharu â 4 y cant fel y lefel pryder am achosion newydd - gan y ganolfan bioddiogelwch o leiaf - a chafwyd llawer o sôn gennych am le i weithredu, ond sut y gwnewch y penderfyniadau hyn? Mae'n siŵr y bydd angen rhywfaint o ddadansoddi cost a budd wrth edrych ar y lefel is o lawer, diolch byth, o farwolaethau ac achosion difrifol yn yr ysbyty sydd gennym bellach, ond mae pobl a'u lles a'r economi yn gweithredu dan gyfyngiadau eithaf llym o hyd. Pan fydd pobl yn ystyried a ydynt yn mynd i ryngweithio, mae'r perygl o ddal y feirws yn isel iawn yn gyffredinol, ond gall cost peidio â rhyngweithio - yn gymdeithasol yn ogystal ag yn economaidd - fod yn uchel o hyd, ac nid wyf yn deall yn iawn sut rydych yn penderfynu beth sy'n cael ei lacio ai peidio. Ac rydych yn sôn am le i weithredu, ond nid yw'r uchelgais o gael y lefel isaf bosibl yn darparu safon feintiol y gallwch wneud penderfyniadau yn ei herbyn. Mae gennym hefyd lawer iawn o fanylder a chymhlethdod a microreoli o ran yr hyn y dylai pobl ei wneud ai peidio, a ph'un a yw'n gyfraith neu'n rheoliadau, ac mae pethau ychydig yn wahanol yng Nghymru i'r hyn ydynt yn Lloegr, a phan fyddwch yn cwyno am bobl nad ydynt yn dilyn yr union gyfarwyddiadau, mae llawer o bobl yn ei chael hi'n anodd iawn dal i fyny â beth yw'r cyfarwyddiadau hynny. Os ydynt yn ystyried bod y risg yn isel iawn, ond fod y gost iddynt o beidio â gwneud rhywbeth neu beidio â rhyngweithio - bydd llawer o bobl yn ei wneud. Onid ydych yn deall hynny? Cawsom £59 miliwn ar gyfer y celfyddydau. Dywedasoch fod yr arian hwnnw wedi'i basio ymlaen, ond £53 miliwn yn unig ohono sydd wedi'i ddosbarthu yng Nghymru. Beth a wnewch gyda'r £6 miliwn arall? Un maes rwyf wedi cael cwynion yn ei gylch yn fy etholaeth - dywed canolfan farchogaeth David Broome yng Nghas-gwent fod cystadleuwyr dros y ffin yn iawn, ond oherwydd y gyfraith a'r hyn rydych yn ei wneud yng Nghymru, ni allant gynnal digwyddiadau neidio ceffylau, ac mae'r cyfyngiad o 30 o bobl ar unrhyw beth yn yr awyr agored, hyd yn oed os nad yw pobl yn agos iawn at ei gilydd, yn berthnasol. A oes unrhyw beth y gallech ei wneud i'w cynorthwyo? Ysgrifennodd fy nghyd-Aelod David Rowlands atoch 10 diwrnod yn ôl, ond nid yw wedi cael ateb eto. Yn olaf, credaf fod hyder ac asesiad pobl o risg o leiaf yr un mor bwysig â beth yw'r gyfraith neu'r union ganllawiau. A allwch ddweud yn glir wrth bobl: a ydych am i bobl fynd yn ôl i'r gwaith pan allant, neu a ydych yn dal i ddweud bod yn rhaid i bobl aros gartref pan allant? Oddeutu traean yn unig o weithwyr swyddfa sydd gennym yn ôl yn y gwaith. Mae hynny'n cymharu ag oddeutu tri chwarter yn y rhan fwyaf o wledydd Ewrop. Onid ydym yn mynd i weld dinistr economaidd llwyr tra bo hynny'n parhau?