techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I thank the Counsel General for his reply. And I'm not seeking legal advice on the cheap, I assure him. But I'm particularly interested in what I understand to be the powers that will come to this place for us to ban fracking. And I wondered whether the Counsel General could tell us when he expects that part of the Act to be enacted, and whether, indeed, he is aware that the Welsh Government intends to exercise those powers, in order that this Assembly can take steps to ban fracking in Wales.
Welsh: Diolch yn fawr i'r Cwnsler Cyffredinol am ei ateb. Ac nid gofyn am gyngor cyfreithiol yn rhad wyf fi, gallaf ei sicrhau. Ond mae gennyf ddiddordeb arbennig yn yr hyn y deallaf yw'r pwerau a ddaw i'r lle hwn i ni wahardd ffracio. Ac rwy'n meddwl tybed a allai'r Cwnsler Cyffredinol ddweud wrthym pryd y mae'n disgwyl i'r rhan honno o'r Ddeddf gael ei rhoi mewn grym, ac a yw'n ymwybodol, yn wir, fod Llywodraeth Cymru yn bwriadu arfer y pwerau hynny er mwyn i'r Cynulliad hwn allu cymryd camau i wahardd ffracio yng Nghymru.
English: Okay. Well, the majority of the provisions in the Act, including the move to a reserved-powers model of devolution, are expected to come into force on what is labelled the principal appointed day. Our working expectation is that the Wales Office are working towards a principal appointed day sometime in April 2018. It's too early to say with certainty what the precise date will be, but, of course, there is an obligation on the Secretary of State to consult with Welsh Ministers, and with the Presiding Officer, before determining that particular date. My understanding is that the Secretary of State for Wales will shortly be writing to the First Minister, and the Presiding Officer, seeking views on the designation of that particular day.
Welsh: Iawn. Wel, mae disgwyl i'r rhan fwyaf o'r darpariaethau yn y Ddeddf, gan gynnwys symud i fodel cadw pwerau o ddatganoli, ddod i rym ar yr hyn a labelwyd yn brif ddydd penodedig. Ein disgwyliad gweithredol yw bod Swyddfa Cymru'n gweithio tuag at brif ddydd penodedig rywbryd ym mis Ebrill 2018. Mae'n rhy gynnar i ddweud gyda phendantrwydd beth fydd yr union ddyddiad, ond wrth gwrs, mae dyletswydd ar yr Ysgrifennydd Gwladol i ymgynghori gyda Gweinidogion Cymru, a chyda'r Llywydd, cyn penderfynu ar y dyddiad penodol hwnnw. Fy nealltwriaeth i yw y bydd Ysgrifennydd Gwladol Cymru yn ysgrifennu at Brif Weinidog Cymru a'r Llywydd cyn hir, yn gofyn am safbwyntiau ar bennu'r diwrnod penodol hwnnw.
English: The next item on our agenda is the topical questions, but no questions were tabled this week.
Welsh: Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni yw'r cwestiynau amserol, ond ni chyflwynwyd unrhyw gwestiynau yr wythnos yma.
English: Diolch, Llywydd. Thirty-five years ago, the Falkland islands, a small British overseas territory in the south Atlantic, was invaded by Argentina. The conflict that ensued was a major episode in the protracted confrontation in the territory's sovereignty. On 5 April 1982, the British Government sent a taskforce of over 100 vessels and 26,000 service personnel to reclaim the islands. While the conflict was fought over a relatively short two-month period, the effects of the horrors of war have had a deep cultural, political and psychological impact on both Britain and Argentina, and in particular, on the gallant servicemen and women who fought on both sides of that conflict. Of course, Welsh servicemen and women were also involved in the heart of the conflict, and the Welsh Guards paid an especially high price for their involvement, with 48 deaths and 97 casualties. As chair of the cross-party group on the armed forces and cadets in the National Assembly, I've been immensely pleased to be able to welcome some of those former service veterans and their families to the Senedd here today, as we commemorate the thirty-fifth anniversary of the date of the end of the war. In total, 907 were killed during the 74 days of the conflict - 255 British servicemen, 649 Argentine servicemen and three islanders. It's only right that we remember them today and that we pay tribute to all those involved in the conflict, and especially those who made the ultimate sacrifice in the service of our country.
Welsh: Diolch, Lywydd. Dri deg pum mlynedd yn ôl, cafodd ynysoedd Falkland, tiriogaeth Brydeinig fach dramor yn ne'r Iwerydd, ei goresgyn gan yr Ariannin. Roedd y gwrthdaro a ddilynodd yn bennod bwysig yn y gwrthdaro hir ynglŷn â sofraniaeth y diriogaeth. Ar 5 Ebrill 1982, anfonodd Llywodraeth Prydain dasglu o dros 100 o longau a 26,000 o filwyr i adennill yr ynysoedd. Er mai dros gyfnod cymharol fyr o ddau fis y digwyddodd yr ymladd, mae effeithiau erchyllterau rhyfel wedi cael effaith ddiwylliannol, wleidyddol a seicolegol ddofn ar Brydain a'r Ariannin, ac yn arbennig, ar y milwyr dewr a ymladdodd ar ddwy ochr y gwrthdaro. Wrth gwrs, roedd milwyr o Gymru yn cymryd rhan hefyd yng nghanol y gwrthdaro, a thalodd y Gwarchodlu Cymreig bris arbennig o uchel am eu cyfraniad, gyda 48 o farwolaethau a 97 o anafiadau. Fel cadeirydd y grŵp trawsbleidiol ar y lluoedd arfog a chadetiaid yn y Cynulliad Cenedlaethol, rwyf wedi bod yn hynod o falch o allu croesawu rhai o gyn-filwyr y lluoedd arfog a'u teuluoedd i'r Senedd yma heddiw, wrth i ni nodi 35 mlynedd o ddyddiad diwedd y rhyfel. Lladdwyd 907 i gyd yn ystod 74 diwrnod y gwrthdaro - 255 o filwyr Prydain, 649 o filwyr yr Ariannin a thri o bobl yr ynys. Nid yw ond yn iawn ein bod yn cofio amdanynt heddiw a'n bod yn talu teyrnged i bawb a oedd yn rhan o'r gwrthdaro, ac yn enwedig y rhai a wnaeth yr aberth eithaf wrth wasanaethu ein gwlad.
English: Thank you, Llywydd. On 5 June, I was devastated to hear the news of the death of my friend and colleague Sam Gould. When Sam was diagnosed with bowel cancer, his reaction was to do what he knew best: to campaign. Through his videos and social media campaign, Sam raised awareness of the symptoms of bowel cancer. His videos have been viewed by over 100,000 people, and comments and messages that we've received suggest that many people have found comfort from them, and the strength to go to their GP with their symptoms. Today, I am proud to join Bowel Cancer UK's Never Too Young campaign, of which Sam was a supporter. The campaign is focusing on young people and raising awareness that you're never too young to get bowel cancer. Sam Gould was 33 years old. In Wales each year, 2,335 people are diagnosed with bowel cancer, and nearly 1,000 people die from it, making it the second biggest cancer killer. Unfortunately, younger people often have a worse experience of being diagnosed, treated and cared for than older people. Young people also tend to have poorer outcomes: 60 per cent are diagnosed at the later stages of the disease, and 34 per cent are diagnosed in emergency care, when the chance of survival is much lower. If diagnosed at the early stage of the disease, nearly everyone survives. This drops to around 7 per cent if diagnosed at the later stage. I hope all Members will join with me to help raise awareness for the Never Too Young campaign.
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Ar 5 Mehefin, cefais fy nhristáu'n fawr o glywed y newyddion am farwolaeth fy ffrind a fy nghydweithiwr, Sam Gould. Pan gafodd Sam ddiagnosis o ganser y coluddyn, ei ymateb oedd gwneud yr hyn yr oedd yn fwyaf cyfarwydd â'i wneud, sef ymgyrchu. Trwy ei fideos a'i ymgyrch ar y cyfryngau cymdeithasol, cododd Sam ymwybyddiaeth o symptomau canser y coluddyn. Mae ei fideos wedi'u gweld yma gan dros 100,000 o bobl, ac mae'r sylwadau a'r negeseuon a ddaeth i law yn awgrymu bod llawer o bobl wedi cael cysur ohonynt, a chryfder i fynd at eu meddyg teulu gyda'u symptomau. Heddiw, rwy'n falch o ymuno ag ymgyrch Never Too Young Bowel Cancer UK yr oedd Sam yn ei chefnogi. Mae'r ymgyrch yn canolbwyntio ar bobl ifanc a chodi ymwybyddiaeth nad ydych byth yn rhy ifanc i gael canser y coluddyn. Roedd Sam Gould yn 33 mlwydd oed. Yng Nghymru bob blwyddyn, mae 2,335 o bobl yn cael diagnosis o ganser y coluddyn, ac mae bron i 1,000 o bobl yn marw ohono, gan olygu mai dyma'r canser mwyaf ond un o ran y niferoedd y mae'n eu lladd. Yn anffodus, mae pobl iau yn aml yn cael profiad gwaeth o ran cael diagnosis, triniaeth a gofal na phobl hŷn. Mae pobl ifanc hefyd yn tueddu i gael canlyniadau gwaeth: mae 60 y cant yn cael diagnosis yn ystod camau diweddarach y clefyd, ac mae 34 y cant yn cael diagnosis mewn gofal brys, pan fo'r gobaith o oroesi yn llawer is. O gael diagnosis ar gam cynnar o'r clefyd, mae bron bawb yn goroesi. Mae hyn yn gostwng i tua 7 y cant o gael diagnosis ar y cam diweddarach. Rwy'n gobeithio y bydd pob Aelod yn ymuno â mi i helpu i godi ymwybyddiaeth o'r ymgyrch Never Too Young.
English: The next item on our agenda is the debate seeking the Assembly's agreement to introduce a Member-proposed Bill on the Autism (Wales) Bill. And I call on Paul Davies to move the motion.
Welsh: Yr eitem nesaf ar ein agenda ni yw'r ddadl yn ceisio cytundeb y Cynulliad i gyflwyno Bil arfaethedig Aelod ar Fil Awtistiaeth (Cymru). Ac rwy'n galw ar Paul Davies i wneud y cynnig.
English: Diolch, Llywydd. And I'm delighted to have the opportunity to present an autism Bill to the Assembly. I'd like to put on record my appreciation to the Commission staff who have supported me in this process, and helped put together the accompanying explanatory memorandum. I'd also like to put on record my sincere thanks to the National Autistic Society Cymru for their outstanding support throughout this process, and to the wider autistic community in Wales, who have made it very clear, time and time again, that they want to see an autism Act delivered, to bring about the necessary changes to autism provision and support in Wales. Well, the Assembly is now in the position to permit or deny the delivery of an autism Bill, and I hope that Members from all parties will listen to my arguments and seriously consider giving me leave to introduce this Bill.
Welsh: Diolch, Llywydd. Ac rwyf wrth fy modd yn cael y cyfle i gyflwyno Bil awtistiaeth i'r Cynulliad. Hoffwn gofnodi fy ngwerthfawrogiad o staff y Comisiwn sydd wedi fy nghefnogi yn y broses hon, ac wedi helpu i roi'r memorandwm esboniadol cysylltiedig at ei gilydd. Hoffwn hefyd gofnodi fy niolch diffuant i Gymdeithas Genedlaethol Awtistiaeth Cymru am eu cefnogaeth ragorol drwy gydol y broses hon, ac i'r gymuned awtistig ehangach yng Nghymru, sydd wedi dweud yn glir iawn, dro ar ôl tro, eu bod eisiau gweld Deddf awtistiaeth yn cael ei chyflwyno, er mwyn sicrhau'r newidiadau angenrheidiol i ddarpariaeth a chymorth awtistiaeth yng Nghymru. Wel, mae'r Cynulliad bellach mewn sefyllfa i ganiatáu neu wrthod cyflwyno Bil awtistiaeth, ac rwy'n gobeithio y bydd Aelodau o bob plaid yn gwrando ar fy nadleuon ac o ddifrif yn ystyried caniatáu i mi gyflwyno'r Bil hwn.
English: Yes, I will in a minute. We all know that it's so crucial that pathways are in place for families as soon as they've visited their GP, as early intervention is vital in developing the right support for someone diagnosed with autism. It's my view that any pathways established should include a basic awareness campaign, so that families really understand what services and support are available in their local communities. It's disappointing that, in some parts of Wales, there is no clear and publicly available information on pathways to diagnosis, and so many people find it very difficult to fully understand exactly the process of diagnosis and assessment. Indeed, perhaps there's even some scope for users of existing pathways and those living with autism to be involved in the process of creating new pathways. Of course, this leads on to the wider point that more information must be made available more generally on autism, and I note that the refreshed autism spectrum disorder strategic action plan does highlight that information, guidance and training materials are being developed through the ASD national team, and the ASD Info Wales website. But I believe it's important that more localised information should be made available at a much more local and community level. I give way to the Member for Mid and West Wales.
Welsh: Gwnaf, fe wnaf mewn munud. Rydym i gyd yn gwybod ei bod mor hanfodol i lwybrau fod ar waith ar gyfer teuluoedd cyn gynted â'u bod wedi ymweld â'u meddyg teulu, gan fod ymyrraeth gynnar yn hanfodol er mwyn datblygu'r cymorth cywir i rywun sy'n cael diagnosis o awtistiaeth. Yn fy marn i, dylai unrhyw lwybrau a sefydlir gynnwys ymgyrch ymwybyddiaeth sylfaenol, fel bod teuluoedd yn deall yn iawn pa wasanaethau a chymorth sydd ar gael yn eu cymunedau lleol. Mae'n siomedig nad oes gwybodaeth glir ar gael i'r cyhoedd mewn rhai rhannau o Gymru ar lwybrau i ddiagnosis, ac felly mae llawer o bobl yn ei chael yn anodd iawn deall beth yn union yw'r broses o gael diagnosis ac asesiad llawn. Yn wir, gallai fod rhywfaint o le hyd yn oed i ddefnyddwyr llwybrau presennol a'r rhai sy'n byw gydag awtistiaeth fod yn rhan o'r broses o greu llwybrau newydd. Wrth gwrs, mae hyn yn arwain at y pwynt ehangach fod yn rhaid i fwy o wybodaeth fod ar gael yn fwy cyffredinol am awtistiaeth, a nodaf fod y cynllun gweithredu strategol ar gyfer anhwylderau'r sbectrwm awtistig ar ei newydd wedd yn tynnu sylw at y ffaith fod gwybodaeth, canllawiau a deunyddiau hyfforddi yn cael eu datblygu drwy dîm cenedlaethol anhwylderau'r sbectrwm awtistig, a gwefan ASD Info Cymru. Ond rwy'n credu ei bod yn bwysig sicrhau bod gwybodaeth fwy lleol ar gael ar lefel lawer mwy lleol a chymunedol. Ildiaf i'r Aelod dros Ganolbarth a Gorllewin Cymru.
English: I'm very grateful for his consideration to give way. I do support, indeed, the principle behind his Bill. I just want to return to the health board point that he was making. One of the difficulties dealing, at the moment, with strategies and plans is that the health sector has not come fully on board, and is that something that the Bill tries to address?
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn iddo am ystyried ildio. Yn sicr, rwy'n cefnogi'r egwyddor sy'n sail i'w Fil. Rwyf eisiau dychwelyd at y pwynt a wnaeth am y bwrdd iechyd. Un o'r anawsterau o ymdrin ar hyn o bryd â strategaethau a chynlluniau yw nad yw'r sector iechyd wedi cefnogi hyn yn llawn, ac a yw hynny'n rhywbeth y mae'r Bil yn ceisio mynd i'r afael ag ef?
English: Thank you very much. Can I say from the start that I fully support this Bill? I may, like some other Members here, including the Member for Mid and West Wales, actually have to leave before the vote, but could I put on record my support for it? Can I also say that I think the one thing about it is that it brings clarity and it brings compulsion? I think that those are two very important things, and the danger is that you have one set of advice notes to be followed by another set of advice notes. Legislation gives you clarity and compulsion.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. A gaf fi ddweud o'r cychwyn fy mod yn llwyr gefnogi'r Bil hwn? Mae'n bosibl y bydd yn rhaid i mi, fel rhai o'r Aelodau eraill yma gan gynnwys yr Aelod dros Ganolbarth a Gorllewin Cymru, adael cyn y bleidlais mewn gwirionedd, ond a gaf fi gofnodi fy nghefnogaeth iddo? A gaf fi ddweud hefyd fy mod yn credu mai'r un peth amdano yw ei fod yn cynnig eglurder ac yn sicrhau gorfodaeth? Rwy'n meddwl bod y rheini'n ddau beth pwysig iawn, a'r perygl yw bod gennych un gyfres o nodiadau cyngor yn cael ei dilyn gan gyfres arall o nodiadau cyngor. Mae deddfwriaeth yn rhoi eglurder a gorfodaeth i chi.
English: Thank you. I call on the Minister for Social Services and Public Health, Rebecca Evans.
Welsh: Diolch. Galwaf ar y Gweinidog Gwasanaethau Cymdeithasol ac Iechyd y Cyhoedd, Rebecca Evans.
English: Yes, go on then.
Welsh: Gwnaf, ewch ymlaen.
English: Thank you very much for taking the intervention. I share some of the things that you were talking about, and I hope that you will join me in welcoming the statutory footing that the Minister has talked about and the additional funding. I just want to put on the record that I will be supporting this today; I think that Paul has had the right approach in his conciliatory manner, which he always employs when he does things.
Welsh: Diolch yn fawr am dderbyn yr ymyriad. Rwy'n rhannu rhai o'r pethau roeddech yn sôn amdanynt, ac rwy'n gobeithio y byddwch yn ymuno â mi i groesawu'r sail statudol y siaradodd y Gweinidog amdani a'r cyllid ychwanegol. Roeddwn eisiau cofnodi y byddaf yn cefnogi hyn heddiw; credaf fod Paul wedi mabwysiadu'r ymagwedd gywir yn y ffordd gymodlon y mae bob amser yn ei defnyddio pan fydd yn gwneud pethau.
English: Thank you, Joyce. Some families received a diagnosis from just one clinician, while others were seen by five or more. We need greater training for school staff to be able to support children with ASD. Not all schools are able to accommodate specialist needs. In England, continual professional development exists for teachers in order that they fully understand them. This needs to be done in Wales also. Transition support from child services to adult services is routinely problematic. Life skills support is scarce, and employment and housing needs are not met. Deputy Presiding Officer, the experience of the autism Act in England shows that real improvement can be achieved in improving the life of autistic people. Joint working with providers can ensure services are better planned and delivered. I believe an autism Act in Wales will do the same. I support this motion today, and I commend it. Thank you.
Welsh: Diolch i chi, Joyce. Cafodd rhai teuluoedd ddiagnosis gan un clinigydd yn unig, ond roedd eraill wedi cael eu gweld gan bump neu ragor o glinigwyr. Mae arnom angen mwy o hyfforddiant i staff ysgol allu cynorthwyo plant ag anhwylderau'r sbectrwm awtistig. Nid yw pob ysgol yn gallu darparu ar gyfer anghenion arbenigol. Yn Lloegr, mae datblygiad proffesiynol parhaus yn bodoli ar gyfer athrawon er mwyn iddynt allu eu deall yn iawn. Mae angen gwneud hyn yng Nghymru hefyd. Mae cymorth pontio o wasanaethau plant i wasanaethau oedolion yn broblem reolaidd. Mae cymorth sgiliau bywyd yn brin, ac nid yw anghenion cyflogaeth a thai yn cael eu diwallu. Dirprwy Lywydd, dengys profiad o'r Ddeddf awtistiaeth yn Lloegr fod modd sicrhau gwelliant go iawn i fywydau pobl ag awtistiaeth. Gall cydweithio gyda darparwyr sicrhau bod gwasanaethau yn cael eu cynllunio a'u darparu'n well. Credaf y bydd Deddf awtistiaeth yng Nghymru'n gwneud yr un peth. Rwy'n cefnogi'r cynnig hwn heddiw, ac fe'i cymeradwyaf. Diolch.
English: You're playing to the gallery now.
Welsh: Rydych yn chwarae i'r galeri yn awr.
English: No, I am not playing to the gallery. I'm speaking based on what I've experienced in my constituency, and the level of support for this that you can see here today. And if Government Ministers can see that, they should support that Bill. And in answering your question with regard to other conditions, I believe, having consulted the GP next to me before I stood up, that Asperger's will be part of autistic legislation.
Welsh: Na, nid wyf yn chwarae i'r galeri. Rwy'n siarad yn seiliedig ar yr hyn rwyf wedi'i brofi yn fy etholaeth, a lefel y gefnogaeth i hyn y gallwch ei weld yma heddiw. Ac os gall Gweinidogion y Llywodraeth weld hynny, dylent gefnogi'r Bil hwn. Ac wrth ateb eich cwestiwn mewn perthynas â chyflyrau eraill, ar ôl ymgynghori â'r meddyg teulu wrth fy ymyl cyn i mi sefyll, rwy'n credu y bydd Asperger yn rhan o ddeddfwriaeth awtistiaeth.
English: But what about any other condition?
Welsh: Ond beth am unrhyw gyflwr arall?
English: Well, okay, we can have a back and forth here -
Welsh: Wel, iawn, gallwn fynd yn ôl ac ymlaen yn y fan hon -
English: No, you can't -
Welsh: Na allwch -
English: [Continues.] - you are supporting the Bill, I'm supporting the Bill. Working on this consensus, perhaps - . I'm not doing it just to get a clap, I'm doing it because I care about the people who have come here today and are bothering to care about these issues. I have somebody on a waiting list for two and a half years for the interim diagnosis of global development delay, waiting in my constituency for that diagnosis. They do not deserve to wait any longer for that diagnosis, and if this legislation can do anything, it is to make that change a reality for them in their everyday lives, not for us sitting making policy - in their everyday lives. So, please support this Bill.
Welsh: [Yn parhau.] - rydych yn cefnogi'r Bil, rwy'n cefnogi'r Bil. Gan weithio ar y consensws hwn, efallai - . Nid wyf yn ei wneud er mwyn cael clap, rwy'n ei wneud am fy mod yn malio am y bobl sydd wedi dod yma heddiw ac sy'n trafferthu i falio am y materion hyn. Mae gennyf rywun ar y rhestr aros ers dwy flynedd a hanner am ddiagnosis interim o oedi mewn datblygiad cyflawn, yn aros am y diagnosis hwnnw yn fy etholaeth. Nid ydynt yn haeddu gorfod aros yn hwy am y diagnosis, ac os gall y ddeddfwriaeth hon wneud unrhyw beth, mae'n mynd i wneud y newid hwnnw'n realiti iddynt yn eu bywydau bob dydd, nid i ni sy'n llunio polisi - yn eu bywydau bob dydd. Felly, os gwelwch yn dda, cefnogwch y Bil hwn.
English: Thank you very much. I call on Paul Davies to reply to the debate.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Galwaf ar Paul Davies i ymateb i'r ddadl.
English: Thank you very much. The proposal is to agree the motion. Does any Member object? [Objection.] Thank you. Therefore, I defer voting under this item until voting time.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Y cynnig yw derbyn y cynnig. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Diolch yn fawr. Felly, gohiriaf y pleidleisio o dan yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
English: The next item is on the agenda is a debate by individual Members under Standing Order 11.21, and I call on Julie Morgan to move the motion - Julie.
Welsh: Yr eitem nesaf ar yr agenda yw dadl gan Aelodau Unigol o dan Reol Sefydlog 11.21, a galwaf ar Julie Morgan i gynnig y cynnig - Julie.
English: An estimated - we heard - 12,000 to 14,000 people are currently living with hepatitis C in Wales, around half undiagnosed. It's one of three main causes of liver disease and the only one of the five big killers in Wales and England where deaths are rising. It therefore represents a significant public health challenge. As I said in January's debate on the contamination of blood, in the 1970s and 1980s, a large proportion of blood products supplied to patients by the NHS was contaminated with HIV or hepatitis C. Around 4,670 patients with haemophilia were infected and over 2,000 have since died in the UK, including 70 in Wales, from the effects of these viruses. However, evidentially, hepatitis C primarily affects people from particular groups, such as injecting drug users, homeless people, gay and bisexual men, and migrant populations from high-prevalence regions.
Welsh: Clywsom fod 12,000 i 14,000 amcangyfrifedig o bobl yn byw gyda hepatitis C yng Nghymru ar hyn o bryd, ac oddeutu eu hanner heb gael diagnosis. Mae'n un o dri phrif achos clefyd yr afu a'r unig un o'r pum clefyd sy'n lladd fwyaf o bobl yng Nghymru a Lloegr lle mae nifer y marwolaethau ar gynnydd. Felly, mae'n her iechyd cyhoeddus sylweddol. Fel y dywedais yn y ddadl ym mis Ionawr ar waed halogedig, yn y 1970au a'r 1980au roedd cyfran fawr o'r cynhyrchion gwaed a ddarparwyd i gleifion gan y GIG wedi'i halogi â HIV neu hepatitis C. Cafodd oddeutu 4,670 o gleifion â hemoffilia eu heintio ac ers hynny mae dros 2,000 wedi marw o effeithiau'r feirysau hyn yn y DU, gan gynnwys 70 yng Nghymru. Fodd bynnag, yn ôl y dystiolaeth, mae hepatitis C yn effeithio'n bennaf ar bobl o grwpiau penodol, megis defnyddwyr cyffuriau sy'n chwistrellu, pobl ddigartref, dynion hoyw a deurywiol, a phoblogaethau mudol o fannau sydd â nifer fawr o achosion.
English: The next item on our agenda is the debate on the report by the Culture, Welsh Language and Communications Committee, 'The Big Picture: The Committee's Initial Views on Broadcasting in Wales', and I call on Bethan Jenkins, the Chair, to move the motion.
Welsh: Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni yw'r ddadl ar adroddiad y Pwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chyfathrebu, 'Y Darlun Mawr: Safbwyntiau Cychwynnol y Pwyllgor ar Ddarlledu yng Nghymru', ac rwy'n galw ar Bethan Jenkins, y Cadeirydd, i wneud y cynnig.
English: I call upon the Minister for Lifelong Learning and Welsh Language, Alun Davies.
Welsh: Galwaf ar Weinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, Alun Davies.