English: The potential, Deputy Presiding Officer, is clearly vast, yet Wales is yet to play its full role or the role it is capable of performing, despite some commendable activity, which I'm sure the Minister will refer to later. But this is an industry that is yet to really take off, and if we get in there now and really capture these trends, then we can be a real leader. Other UK cities are capitalising on the industry's potential with both Birmingham and London, for instance, hosting major competitive gaming tournaments this year that are expected to draw crowds of 21,000 and 30,000 respectively. It's astonishing the level of spectator interest in these competitions. Imagine the impact that this could have on local economies and business in Wales if we were drawing on these spectators and seeing them come from all around the world, potentially. I just think, to put this in historical terms, in the late nineteenth century, I'm sure there were many stick-in-the-muds who said, 'Oh, these new recently regularised sports of rugby, cricket and football, it's just a fad and we shouldn't be building stadia for 30,000, 40,000 people because we won't know what to do with these places in 10 years - we'll be growing potatoes there.' But happily, we did not take that attitude and we captured the enthusiasm that the late Victorians and Edwardians had for spectator sports. It's been a massive part of our culture and our economy as a result. Indeed, the world of e-sports and traditional physical sports is now converging. There are many examples of sports teams getting involved in the e-sports, including Paris Saint-Germain, Manchester City, West Ham United, AS Roma and Formula 1 brands like McLaren, to name just a few. And, indeed, there are initiatives like the ePremier League that will launch later this year - a FIFA e-sports tournament featuring Premier League clubs playing virtually against one another - and the Formula 1 Esports Series, the champion of which, at the moment, is the British e-sports professional Brendon Leigh. The International Olympic Committee is also looking into e-sports, and even some of our universities across the UK have now begun to offer e-sport courses, such is their technological innovation and economic potential. If we look around abroad for international comparisons, we can see that other countries are some way ahead of us in developing this sector. E-sports are now part of mainstream culture in South Korea, with the country leading globally in games development, e-sports and the marketing of e-sports. Forty thousand people recently attended an e-sports world championship that was played inside a football stadium used in Korea during the 2002 World Cup semi-final, whilst a gaming culture has been built through the establishment of gaming cafes. In response to the growing popularity, the Korean Government became actively involved in promoting e-sports, creating the Korea e-Sports Association to drive growth in games development and participation in online gaming. And only last week, the Danish Government released an official e-sport strategy to foster domestic and international growth of the sector with a focus on healthy environments and communities. The UK Government has recognised the opportunities that the e-sports industry presents for our economy. The Department for Digital, Culture, Media and Sport is currently undertaking an inquiry to explore the potential of this sector in the UK among other technological trends, so we too need to get ahead. Dirprwy Lywydd, our motion today requests that the Welsh Government examines the potential economic benefits of the e-sports industry to Wales, consult with suitable stakeholders to organise and host an international e-sports competition in Wales and report on its progress to the Assembly no later than 1 October. If we're going to put Wales at the forefront of this developing trend, we need to do it now. We are seeing new studies that look into the influence that performance in e-sports has, such as increased cognitive functions correlated with gaming and the positive effects on mental health. Now, it has to be said that there are some concerns out there about how gambling gets associated with e-sports, but it's not core to the activity; the activity is one of great innovation and invention on the people that play these games, particularly the professionals, and then the spectators that get involved in following them. Can I say, Dirprwy Lywydd, that I am disappointed with the Government's amendment? It deletes point 4, which I just quoted, in terms of the action we require, and I think it does weaken the motion slightly. And then it replaces item 4 with a fuzzy, slightly self-congratulatory amendment of its own. However, such is the importance, I think, of us sending a unanimous message today that if I'm able to persuade the Assembly to support our motion without amendment, and assuming that the Government's amendment, then, does carry, because it still leaves the motion largely intact - and, as I said, there's the need to send this unified message - I would still ask Members to support the motion if it's amended. I look forward to contributions to what I hope you will agree is an important discussion this afternoon.
Welsh: Mae'r potensial, Ddirprwy Lywydd, yn amlwg yn eang, ond eto, nid yw Cymru wedi chwarae ei rôl lawn na'r rôl y gall ei chyflawni, er gwaethaf rhywfaint o weithgarwch clodwiw, ac rwy'n siŵr y bydd y Gweinidog yn cyfeirio at hynny yn nes ymlaen. Ond dyma ddiwydiant sydd eto i gyflawni ei botensial llawn mewn gwirionedd, ac os gallwn fynd ati yn awr i fanteisio ar y tueddiadau hyn, gallwn fod yn arweinydd go iawn. Mae dinasoedd eraill yn y DU yn manteisio ar botensial y diwydiant gyda Birmingham a Llundain, er enghraifft, yn cynnal pencampwriaethiau gemau rhithwir cystadleuol mawr eleni a disgwylir y byddant yn denu torfeydd o 21,000 a 30,000 yn y drefn honno. Mae'n syndod faint o ddiddordeb sydd gan wylwyr yn y cystadlaethau hyn. Dychmygwch yr effaith y gallai hyn ei chael ar economïau a busnesau lleol yng Nghymru pe baem yn denu'r gwylwyr hyn ac yn eu gweld yn dod o bob cwr o'r byd, o bosibl. I roi hyn mewn termau hanesyddol, ar ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, rwy'n siŵr fod llawer o bobl hen ffasiwn wedi dweud, 'O, y chwaraeon newydd hyn sydd wedi cael eu gwneud yn ddigwyddiadau rheolaidd yn ddiweddar, rygbi, criced a phêl-droed, nid ydynt yn ddim mwy na chwiw ac ni ddylem adeiladu stadia ar gyfer 30,000, 40,000 o bobl oherwydd ni fyddwn yn gwybod beth i'w wneud â'r mannau hyn mewn 10 mlynedd - byddwn yn tyfu tatws yno.' Ond yn ffodus, ni wnaethom fabwysiadu'r ymagwedd honno ac fe wnaethom adeiladu ar frwdfrydedd y Fictoriaid a'r Edwardiaid tuag at chwaraeon i wylwyr. Mae wedi bod yn rhan enfawr o'n diwylliant a'n heconomi o ganlyniad i hynny. Yn wir, mae byd e-chwaraeon a chwaraeon corfforol traddodiadol bellach yn cydgyfarfod. Ceir llawer o enghreifftiau o dimau chwaraeon yn cymryd rhan mewn e-chwaraeon, gan gynnwys Paris Saint-Germain, Manchester City, West Ham United, AS Roma a brandiau Fformiwla 1 fel McLaren, i enwi rhai yn unig. Ac yn wir, mae mentrau fel yr e-Uwch Gynghrair a fydd yn cael ei lansio yn ddiweddarach eleni - pencampwriaeth e-chwaraeon FIFA lle bydd clybiau'r Uwch Gynghrair yn cystadlu'n erbyn ei gilydd - a Chyfres E-Chwaraeon Fformiwla 1, a phencampwr y gyfres honno, ar y foment, yw'r e-chwaraewr proffesiynol o Brydain, Brendon Leigh. Mae'r Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol hefyd yn edrych ar e-chwaraeon, ac mae rhai o'n prifysgolion ledled y DU bellach wedi dechrau cynnig cyrsiau e-chwaraeon hyd yn oed, sy'n arwydd o'u dyfeisgarwch technolegol a'u potensial economaidd. Os edrychwn o gwmpas dramor am gymariaethau rhyngwladol, gallwn weld bod gwledydd eraill ymhell ar y blaen i ni mewn perthynas â datblygu'r sector hwn. Mae e-chwaraeon bellach yn rhan o'r diwylliant prif ffrwd yn Ne Corea, gyda'r wlad yn arwain yn fyd-eang ar ddatblygu gemau, e-chwaraeon a marchnata e-chwaraeon. Yn ddiweddar, mynychodd 40,000 o bobl bencampwriaeth e-chwaraeon y byd a chwaraewyd mewn stadiwm bêl-droed a ddefnyddiwyd yng Nghorea ar gyfer gêm gynderfynol Cwpan y Byd yn 2002, a datblygwyd diwylliant gemau drwy sefydlu caffis gemau. Mewn ymateb i'r poblogrwydd cynyddol, aeth Llywodraeth Corea ati i hyrwyddo e-chwaraeon, gan greu Cymdeithas e-chwaraeon Corea i ysgogi twf datblygiad gemau a chynyddu cyfranogiad mewn gemau ar-lein. A'r wythnos diwethaf, rhyddhaodd Llywodraeth Denmarc strategaeth e-chwaraeon swyddogol i feithrin twf domestig a rhyngwladol y sector gan ganolbwyntio ar amgylcheddau a chymunedau iach. Mae Llywodraeth y DU wedi cydnabod y cyfleoedd y mae'r diwydiant e-chwaraeon yn eu cynnig i'n heconomi. Mae'r Adran Ddigidol, Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon yn cynnal ymchwiliad ar hyn o bryd i archwilio potensial y sector hwn yn y DU ymysg tueddiadau technolegol eraill, felly mae angen i ni symud ymlaen hefyd. Ddirprwy Lywydd, mae ein cynnig heddiw yn gofyn i Lywodraeth Cymru archwilio manteision economaidd posibl y diwydiant e-chwaraeon i Gymru, ymgynghori â rhanddeiliaid addas i drefnu a chynnal cystadleuaeth e-chwaraeon ryngwladol yng Nghymru ac adrodd yn ôl i'r Cynulliad ar ei chynnydd erbyn 1 Hydref fan bellaf. Os ydym eisiau sicrhau bod Cymru ar y blaen yn y duedd hon sy'n datblygu, mae angen i ni wneud hynny yn awr. Rydym yn gweld astudiaethau newydd sy'n edrych ar y dylanwad y mae perfformiad mewn e-chwaraeon yn ei gael, megis y cydberthyniad rhwng cynnydd mewn gweithgarwch gwybyddol a gemau a'r effeithiau cadarnhaol ar iechyd meddwl. Nawr, mae'n rhaid dweud bod rhai pryderon ynglŷn â'r modd y gwneir cysylltiad rhwng hapchwarae ag e-chwaraeon, ond nid yw'n greiddiol i'r gweithgaredd; mae'r gweithgaredd yn arloesol ac yn ddyfeisgar iawn i'r bobl sy'n chwarae'r gemau hyn, yn enwedig y chwaraewyr proffesiynol, a'r gwylwyr sy'n eu dilyn. A gaf fi ddweud, Ddirprwy Lywydd, fy mod yn siomedig ynghylch gwelliant y Llywodraeth? Mae'n dileu pwynt 4 a ddyfynais yn awr, o ran y camau gweithredu rydym eu hangen, a chredaf ei fod yn gwanhau'r cynnig rhywfaint. Ac yna mae'n disodli eitem 4 gyda'i welliant niwlog a braidd yn hunanglodforus ei hun. Fodd bynnag, credaf ei bod yn bwysig iawn ein bod yn anfon neges unfrydol heddiw, os gallaf berswadio'r Cynulliad i gefnogi ein cynnig heb welliant, a chan gymryd bod gwelliant y Llywodraeth wedyn yn cael ei dderbyn, gan ei fod yn dal i adael y cynnig yn gyfan i raddau helaeth - ac fel y dywedais, mae angen anfon y neges unedig hon - buaswn yn dal i ofyn i Aelodau gefnogi'r cynnig os bydd yn cael ei ddiwygio. Edrychaf ymlaen at gyfraniadau i'r hyn y gobeithiaf y byddwch yn cytuno sy'n drafodaeth bwysig y prynhawn yma.