English: Her Majesty Queen Elizabeth II was a permanent feature of our lives for so long, combining continuity with change, example with empathy, and dignity with dedication. She achieved so much, and I will miss her presence among us, personally, greatly. When my wife and I were introduced to the Queen at successive official openings of the Senedd, she always made an effort to make everyone feel special. I was waiting for the delivery of my original digital hearing aids when I was first introduced to Her Majesty. She asked me a question; I said 'Pardon?' She repeated the question; I said 'Pardon?' again. In desperation and in breach of protocol, I asked her a question about her visit to Mold the preceding day. She answered with dignity and understanding. After overhearing my wife championing her, she held onto my wife's hand when my wife was subsequently introduced to her. As you know, when you shake her hand, it's normally brief. My wife had to wait until she agreed to let go of my wife's hand. On another occasion, when everyone in a line-up except my wife was introduced to the Queen, Her Majesty made sure that my wife was included. Her Majesty was truly the Queen of Britons - y Cymry - and the British nations, descended from the Welsh princes, Rhys of Deheubarth and Llywelyn the Great, the first via her descent from William Carey and Mary Boleyn, and the second via her descent from Henry VII. Henry VII came from an old, established Anglesey family, which claimed descent from Cadwaladr, who was in legend the last ancient British king. Elizabeth II was a direct descendant of Henry VII via his daughter Margaret, the older sister of Henry VIII. In her Jubilee speech to the UK Parliament in 1977, the Queen stated: 'I number Kings and Queens of England and of Scotland, and Princes of Wales among my ancestors But I cannot forget that I was crowned Queen of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland.' As the UK's longest serving monarch, after reigning 70 years, the Queen's impact upon the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, and on realms and territories, is of huge significance. We must unite in our grief and take strength that both our country and the Commonwealth are better places today for her long reign and life of public service. Eight countries came together in 1949 to form the modern Commonwealth. Her Majesty became head of the Commonwealth after being chosen for this role by Commonwealth member countries when she became Queen three years later. Since then, the Commonwealth has grown to become a free association not of eight countries, but of 56 independent and equal member countries. I thank Her Majesty for her service. I know what it's like to lose a parent. I know what it's like to lose a mother-in-law. My mother-in-law also passed on this year aged 96, and always felt an affinity, because of their year of birth, with Her Majesty. My condolences go to Her Majesty's family and loved ones. God bless Her Majesty. Long live the King.
Welsh: Roedd Ei Mawrhydi y Frenhines Elizabeth II yn nodwedd barhaol o'n bywydau ni am gymaint o amser, gan gyfuno parhad gyda newid, esiampl gydag empathi, ac urddas gydag ymroddiad. Fe gyflawnodd hi gymaint, ac fe fyddaf innau'n gweld eisiau ei phresenoldeb hi yn ein plith ni, yn bersonol, yn arw iawn. Pan gyflwynwyd fy ngwraig a minnau i'r Frenhines yn seremonïau agoriadol swyddogol olynol y Senedd, roedd hi bob amser yn gwneud ymdrech i wneud i bawb deimlo yn arbennig. Roeddwn i'n aros am fy nghymhorthion clyw digidol cyntaf pan gefais fy nghyflwyno i'w Mawrhydi am y tro cyntaf. Fe ofynnodd hi gwestiwn i mi; ac fe ofynnais 'Pardwn?' Ailadroddwyd y cwestiwn; ac fe ddywedais innau 'Pardwn?' eto. Mewn anobaith a chan dorri protocol, fe ofynnais i gwestiwn iddi hi am ei hymweliad â'r Wyddgrug y diwrnod cynt. Fe atebodd hithau gydag urddas a dealltwriaeth. Ar ôl clywed fy ngwraig yn ei chanmol hi, fe afaelodd yn llaw fy ngwraig wrth gael ei chyflwyno iddi hi wedyn. Fel y gwyddoch chi, pan fyddech chi'n ysgwyd llaw â hi, am eiliad yr oedd hynny'n para fel arfer. Roedd yn rhaid i fy ngwraig aros nes iddi gytuno i ollwng llaw fy ngwraig. Dro arall, pan gafodd pawb a oedd mewn rhes eu cyflwyno i'r Frenhines oni bai am fy ngwraig, fe wnaeth Ei Mawrhydi yn siŵr fod fy ngwraig yn cael ei chynnwys hefyd. Roedd Ei Mawrhydi yn wirioneddol yn Frenhines y Prydeinwyr - y Cymry - a chenhedloedd Prydain, ac yn ddisgynnydd i'r tywysogion Cymreig, Rhys o'r Deheubarth a Llywelyn Fawr, y cyntaf drwy ei disgyniad o William Carey a Mary Boleyn, a'r ail drwy ei disgyniad o Harri VII. Roedd Harri VII yn hannu o hen deulu o Fôn, a oedd yn honni disgyniad o Gadwaladr, sef brenin hynafol olaf Prydain, yn ôl y chwedl. Roedd Elizabeth II yn ddisgynnydd uniongyrchol i Harri VII drwy ei ferch Margaret, chwaer hŷn Harri VIII. Yn ei haraith Jiwbilî i Senedd y DU yn 1977, fe ddywedodd y Frenhines: 'Rwy'n cyfrif Brenhinoedd a Breninesau Lloegr a'r Alban, a Thywysogion Cymru ymhlith fy hynafiaid Ond ni allaf anghofio i mi gael fy nghoroni yn Frenhines ar Deyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon.' Am mai ei theyrnasiad hi oedd yr hiraf yn hanes y DU, gan deyrnasu am 70 mlynedd, mae effaith y Frenhines ar Deyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon, ac ar deyrnasoedd a thiriogaethau, yn arwyddocaol iawn. Mae'n rhaid i ni uno yn ein galar a chymryd nerth oherwydd bod ein gwlad ni a'r Gymanwlad yn well lleoedd heddiw yn sgil ei theyrnasiad maith a'i bywyd o wasanaeth cyhoeddus. Daeth wyth gwlad at ei gilydd ym 1949 i ffurfio'r Gymanwlad fodern. Daeth Ei Mawrhydi yn bennaeth ar y Gymanwlad ar ôl cael ei dewis ar gyfer y swyddogaeth hon gan wledydd sy'n aelodau o'r Gymanwlad pan ddaeth hi'n Frenhines dair blynedd yn ddiweddarach. Ers hynny, mae'r Gymanwlad wedi tyfu i fod yn gymdeithas rydd nid o wyth gwlad, ond o 56 o wledydd sy'n aelodau annibynnol a chyfartal ohoni. Rwy'n diolch i'w Mawrhydi am ei gwasanaeth. Rwy'n gwybod sut beth yw colli rhiant. Rwy'n gwybod sut beth yw colli mam yng nghyfraith. Bu farw fy mam yng nghyfraith eleni yn 96 oed hefyd, ac roedd hi'n teimlo cysylltiad bob amser, oherwydd blwyddyn eu genedigaeth, â'i Mawrhydi. Mae fy nghydymdeimlad yn mynd at deulu Ei Mawrhydi a'i hanwyliaid. Bendithied Duw Ei Mawrhydi. Hir oes i'r Brenin.