English: Welsh local government can only see this as Labour's austerity here in Welsh Government, compounding a decade, almost, of deep and, to me, unforgivable Tory austerity cuts. Cutting spending by nearly 2 per cent when overall revenue funding is up by over 2.4 per cent - or 2.4 per cent - is about local government not being given the priority we on the Plaid Cymru benches say it deserves. Now, UK budget consequentials did loosen the constrictor grip on Welsh councils, but I do question why Welsh Government chose to opt for putting councils in that vice-like grip in the first place. What do we see elsewhere in this budget? We see a significant uplift again in health spending. Now, I'm not going to argue against giving money to health and social care, but we really have to see the delivery of public services in the round. Local government is a major part of the delivery of health and social care. And with councils starved of money, social services struggle, the pressure then on expensive secondary healthcare goes up and up, they overspend, additional funds are directed to them in budget after budget. It's a vicious spiral. Are we just seeing here Government reacting to a public cry for more money for health? Possibly, perhaps, that may be the case, but we need to see investment in those things that help the delivery of healthcare, not just the NHS. And that not only means funding hospitals, it means funding councils so they can provide strong social care, so they can provide strong leisure services in order that people are kept healthy, in order that education gets the investment that it needs, because education clearly is the route to making sure that people have the tools to equip them for making the right decisions.
Welsh: Ni all llywodraeth leol Cymru ond gweld hwn fel cyni'r Blaid Lafur yma yn Llywodraeth Cymru, yn dwysau degawd bron o doriadau cyni Torïaidd dwfn ac, i mi, anfaddeuol. Mae torri gwariant gan bron 2 y cant pan fo cyllid refeniw cyffredinol i fyny dros 2.4 y cant - neu 2.4 y cant - yn ymwneud â llywodraeth leol ddim yn cael y flaenoriaeth yr ydym ni ar feinciau Plaid Cymru yn ddweud y mae'n ei haeddu. Nawr, fe wnaeth symiau canlyniadol cyllideb y DU lacio'r gafael cryf ar gynghorau Cymru, ond rwy'n cwestiynu pam y dewisodd Llywodraeth Cymru roi'r cynghorau yn y gafael cryf iawn hwnnw yn y lle cyntaf. Beth ydym ni'n ei weld mewn mannau eraill yn y gyllideb hon? Rydym yn gweld cynnydd sylweddol unwaith eto yn y gwariant ar iechyd. Nawr, nid wyf yn mynd i ddadlau yn erbyn rhoi arian i iechyd a gofal cymdeithasol, ond mae'n rhaid inni weld darparu gwasanaethau cyhoeddus yn y cylch. Mae llywodraeth leol yn rhan bwysig o ddarparu iechyd a gofal cymdeithasol. Gan fod y cynghorau'n cael eu hamddifadu o arian, mae'r gwasanaethau cymdeithasol yn ei chael hi'n anodd, a bydd y pwysau wedyn ar ofal iechyd eilaidd drud yn codi a chodi, maen nhw'n gorwario, mae arian ychwanegol yn cael ei gyfeirio atyn nhw mewn cyllideb ar ôl cyllideb. Mae'n sefyllfa ddieflig. A ydym yn gweld yma y Llywodraeth yn ymateb i alwad gyhoeddus am fwy o arian ar gyfer iechyd? O bosib, efallai fod hynny'n wir, ond mae angen inni weld buddsoddi yn y pethau hynny sy'n helpu i ddarparu gofal iechyd, nid dim ond y GIG. Ac mae hynny nid yn unig yn golygu ariannu ysbytai, mae'n golygu ariannu cynghorau fel y gallant ddarparu gofal cymdeithasol cadarn, fel y gallant ddarparu gwasanaethau hamdden cryf fel y cedwir pobl yn iach, er mwyn i addysg gael y buddsoddiad sydd ei angen arno, oherwydd addysg yn amlwg yw'r llwybr ar gyfer gwneud yn siŵr bod pobl yn cael yr offer i'w harfogi i wneud y penderfyniadau iawn.