English: Diolch, Llywydd. Speaking in that capacity - although, can I just align myself with a lot of the comments made by the Chair of the other committee that I sit on? But also, Minister, I welcome the fact that you're bringing this forward. I think most people in this Chamber will say that this is making progress, and we've been waiting for this, and it's good to see it coming forward. But my remarks are going to be constrained to my role as Chair of the Legislation, Justice and Constitution Committee. It's good to have this debate in front of us. In the report that we laid this morning, we've drawn one conclusion and 17 recommendations, and I note that you're accepting, for all committees, the majority of recommendations, and you'll write to us with other more detailed comments, and we appreciate that. Our single conclusion concerns this issue that was raised by Llyr there on the bypassing of the Senedd's Stage 1 scrutiny process for Welsh Government Bills. On our committee, we're not persuaded that it was appropriate to do so, or indeed wholly necessary for Welsh Government to seek to do so. It does highlight the risk that that sort of bypassing that bypasses and curtails scrutiny could lead to unintended consequences. None of us would want to see it, but at the worst, it may mean that a Bill of this type may not deliver the outcomes that it is intending to do. We hope that that isn't the case, but hence why we have an in-principle objection to the bypassing of the scrutiny process there. We believe that the suggestion that the process of law making should be bypassed to potentially facilitate for, in this instance, the pursuit of a legal challenge by Welsh Government - and I say this whatever the merits or otherwise of that challenge - is not to be wholly welcome, because it risks undermining the functions of this legislature. So, we hope that such arguments are not routinely proposed by the Welsh Government in future. The question also arises as to whether the Welsh Government has acted as quickly as it could have done, which seems slightly perverse in what I've just said, but given that the intention to legislate was first stated in March 2020, we do think that opportunities did exist to bring forward either primary or secondary legislation much earlier. So, instead of seeking to expedite the Bill's progress through the Senedd and curtail scrutiny by dropping a Stage there, reducing the opportunities for valuable scrutiny, the Welsh Government could indeed have expedited the Bill's development ahead of its introduction and then done the whole Stages. And then there's the question of whether this Bill was so urgent - although we all want to see it - at this stage, that it needed to be expedited through the Senedd, or would it have been better being considered by the whole Senedd through the Senedd's emergency Bill procedure rather than being left for the Business Committee to decide on an expedited process? In order to provide clarity on some of these issues, we therefore made six recommendations seeking further explanation from the Minister, and we look forward to hearing from the Minister, either today or in writing, in response to that. The report that we've produced also highlights concerns that we have with the absence of any reference in the explanatory memorandum to the impact of UKIMA, the United Kingdom Internal Market Act 2020, on the Bill. Minister, once again, I state on the record: we accept that the 2020 Act cannot limit the Senedd's ability to legislate on matters that are within its devolved legislative competence, and you've restated today your clarity that this does not impact on it, as you said to our committee. However, our concern is whether, once law is made by the Senedd, the 2020 Act may impact on how effective the law is because of the market access principles it introduces right across the UK. So, we ask the Minister whether, in not acknowledging the potential impact - and we note that it's potential impact - of the 2020 Act on the practical effect and the enforcement of this Bill, there is any danger that people and businesses affected in Wales are not being provided with accurate information about the effect of this legislation, or whether, indeed, this could result in individuals or businesses being unaware of or misinformed about the full extent of the law as it applies in Wales, or, indeed, uncertainty for local authorities when enforcing some of the provisions in the Bill. So, we hope, Minister, that you can answer some of those today. We made five recommendations in relation to these points, and they include asking the Minister to explain - we took the novel approach of putting a theoretical case study in our report - whether that's accurate regarding the application of the 2020 Act to oxo degradable plastic that is used as agricultural and horticultural mulch plastic. Not everybody will understand this, but it's a case study that we put to see if the Minister could tell us whether it's right or wrong. The key question is this: while the Bill may ban such plastic, because of the 2020 Act, will Welsh businesses still be able to buy mulch film from elsewhere in the UK, as suppliers in England, Scotland and Northern Ireland would be able to continue to supply to them? So that's what we're looking for an answer on. And Minister, you're shaking your head already, so I hope that you'll be standing up and telling us that that's not correct. Finally, we made a further five recommendations relating to some of the provisions in the Bill and the rule of law. One of the underlying principles of the rule of law is certainty. We therefore do not share the Minister's view that she expressed to us in committee that legislation could be open to interpretation, or that it's a trade-off between ease of understanding and absolute certainty. The rule of law necessitates a distinction between non-statutory guidance and requirements imposed by law. The Minister made reference to that statutory guidance in her evidence, but the Bill does not currently reflect this position. So, although guidance may influence behaviour, ultimately, the interpretation of the Bill would be left to the courts. So, if we have overly flexible definitions in the Bill, this may result in ambiguity and challenge. We're concerned, therefore, for local authorities enforcing the provisions in the Bill, given that they should not apply or enforce guidance as if it were the law. So, we have recommended that there should be better, more precise definitions in the Bill, rather than seeking to provide clarity through guidance. We also recommend that there's a duty to provide guidance and that the duty includes consultation with stakeholders and should be subject to scrutiny by the Senedd. So, Minister, we look forward to your response. We know that you'll be writing to us in detail as well, but we welcome the generous way in which you opened your remarks to this Bill and we hope that you'll respond positively to those recommendations.
Welsh: Diolch, Llywydd. Wrth siarad yn y capasiti hwnnw - er, a gaf i gyfochri fy hun â llawer o'r sylwadau a wnaed gan Gadeirydd y pwyllgor arall yr wyf yn eistedd arno? Ond hefyd, Gweinidog, rwy'n croesawu'r ffaith eich bod chi'n cyflwyno hyn. Rwy'n credu y bydd y rhan fwyaf o bobl yn y Siambr hon yn dweud bod hyn yn gwneud cynnydd, ac rydym ni wedi bod yn aros am hyn, ac mae'n dda ei weld yn cael ei gyflwyno. Ond mae fy sylwadau yn mynd i gael eu cyfyngu i fy rôl fel Cadeirydd y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad. Mae'n dda cael y ddadl hon o'n blaenau. Yn yr adroddiad a gyflwynwyd gennym ni y bore yma, rydym ni wedi dod i un casgliad ac 17 o argymhellion, a nodaf eich bod chi'n derbyn, ar gyfer pob pwyllgor, y mwyafrif o'r argymhellion, ac y byddwch chi'n ysgrifennu atom gyda sylwadau manylach eraill, ac rydym ni'n gwerthfawrogi hynny. Mae ein casgliad unigol yn ymwneud â'r mater hwn a godwyd gan Llyr ar osgoi proses graffu Cyfnod 1 y Senedd ar gyfer Biliau Llywodraeth Cymru. Ar ein pwyllgor ni, nid ydym ni wedi ein perswadio ei bod hi'n briodol i wneud hynny, nac yn wir yn gwbl angenrheidiol i Lywodraeth Cymru geisio gwneud hynny. Mae'n tynnu sylw at y risg y gallai'r math yna o osgoi sy'n golygu osgoi a chwtogi craffu arwain at ganlyniadau anfwriadol. Ni fyddai'r un ohonom ni am ei weld, ond ar y gwaethaf, efallai y bydd yn golygu efallai na fydd Bil o'r math hwn yn cyflawni'r canlyniadau mae'n bwriadu eu cyflawni. Rydym ni'n gobeithio nad yw hynny'n wir, ond dyna pam ein bod ni, mewn egwyddor, yn gwrthwynebu osgoi'r broses graffu yno. Rydym ni'n credu na ddylid croesawu'r awgrym y dylai'r broses o wneud cyfraith gael ei hosgoi i hwyluso ar er enghraifft, yn yr achos hwn, Llywodraeth Cymru yn mynd ar drywydd her gyfreithiol - ac rwy'n dweud hyn ni waeth beth fo rhinweddau neu fel arall yr her honno - yn llwyr, oherwydd mae perygl iddo danseilio swyddogaethau'r ddeddfwrfa hon. Felly, rydym ni'n gobeithio nad yw dadleuon o'r fath yn cael eu cynnig fel mater o drefn gan Lywodraeth Cymru yn y dyfodol. Mae'r cwestiwn hefyd yn codi ynghylch a yw Llywodraeth Cymru wedi gweithredu mor gyflym ag y gallai fod wedi gwneud, sy'n ymddangos ychydig yn groes i'r hyn yr wyf newydd ei ddweud, ond o ystyried bod y bwriad i ddeddfu wedi cael ei nodi gyntaf ym mis Mawrth 2020, rydym ni'n credu bod cyfleoedd yn bodoli i gyflwyno naill ai deddfwriaeth gynradd neu is-ddeddfwriaeth yn llawer cynt. Felly, yn lle ceisio hwyluso cynnydd y Bil drwy'r Senedd a chwtogi ar graffu trwy ollwng Cyfnod yn y fan yna, gan leihau'r cyfleoedd i gael craffu gwerthfawr, gallai Llywodraeth Cymru yn wir fod wedi hwyluso datblygiad y Bil cyn ei gyflwyno ac yna gwneud y Cyfnodau cyfan. Ac yna mae'r cwestiwn a oedd gymaint o frys am y Bil hwn - er ein bod ni i gyd eisiau ei weld - ar y pwynt hwn, fel bod angen ei gyflymu drwy'r Senedd, neu a fyddai wedi bod yn well iddo gael ei ystyried gan y Senedd gyfan drwy drefn Bil brys y Senedd yn hytrach na chael ei adael i'r Pwyllgor Busnes benderfynu ar broses gyflym? Er mwyn rhoi eglurder ar rai o'r materion hyn, fe wnaethom felly wneud chwe argymhelliad yn gofyn am esboniad pellach gan y Gweinidog, ac edrychwn ymlaen at glywed gan y Gweinidog, naill ai heddiw neu'n ysgrifenedig, mewn ymateb i hynny. Mae'r adroddiad yr ydym ni wedi'i gynhyrchu hefyd yn tynnu sylw at bryderon sydd gennym ni gydag absenoldeb unrhyw gyfeiriad yn y memorandwm esboniadol i effaith UKIMA, Deddf Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig 2020, ar y Bil. Gweinidog, unwaith eto, rwy'n datgan ar y cofnod: rydym ni'n derbyn na all Deddf 2020 gyfyngu ar allu'r Senedd i ddeddfu ar faterion sydd o fewn ei chymhwysedd deddfwriaethol datganoledig, ac rydych chi wedi ailddatgan heddiw eich eglurder nad yw hyn yn effeithio arno, fel y dywedoch chi wrth ein pwyllgor. Fodd bynnag, ein pryder yw y gallai Deddf 2020, pan fydd y gyfraith yn cael ei gwneud gan y Senedd, effeithio ar ba mor effeithiol yw'r gyfraith oherwydd egwyddorion mynediad y farchnad mae'n eu cyflwyno ledled y DU. Felly, rydym ni'n gofyn i'r Gweinidog a oes, wrth beidio â chydnabod effaith bosibl - ac rydym yn nodi ei bod yn effaith bosibl - Ddeddf 2020 ar yr effaith ymarferol a gorfodi'r Bil hwn, unrhyw berygl nad yw pobl a busnesau sy'n cael eu heffeithio yng Nghymru yn cael gwybodaeth gywir am effaith y ddeddfwriaeth hon, neu a allai hyn, yn wir, olygu nad yw unigolion neu fusnesau yn ymwybodol o'r gyfraith neu'n cael camwybodaeth ynghylch maint llawn y gyfraith fel y mae'n gymwys yng Nghymru, neu, yn wir, ansicrwydd i awdurdodau lleol wrth orfodi rhai o'r darpariaethau yn y Bil. Felly, rydym ni'n gobeithio, Gweinidog, y gallwch chi ateb rhai o'r rheini heddiw. Fe wnaethom ni bum argymhelliad mewn perthynas â'r pwyntiau hyn, ac maen nhw'n cynnwys gofyn i'r Gweinidog esbonio - fe wnaethom ni gymryd y dull newydd o roi astudiaeth achos damcaniaethol yn ein hadroddiad - p'un a yw hwnnw'n gywir ynghylch cymhwyso Deddf 2020 i blastig diraddadwy sy'n cael ei ddefnyddio fel plastig gwellt amaethyddol a garddwriaethol. Ni fydd pawb yn deall hyn, ond mae'n astudiaeth achos rydym ni'n ei rhoi i weld a allai'r Gweinidog ddweud wrthym a yw'n iawn neu'n anghywir. Y cwestiwn allweddol yw hyn: tra gall y Bil wahardd plastig o'r fath, oherwydd Deddf 2020, a fydd busnesau Cymru yn dal i allu prynu ffilm gwellt o fannau eraill yn y DU, gan y byddai cyflenwyr yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon yn gallu parhau i gyflenwi iddyn nhw? Felly dyna beth rydym ni'n chwilio am ateb arno. A Gweinidog, rydych chi'n ysgwyd eich pen yn barod, felly gobeithio y byddwch chi'n sefyll i fyny ac yn dweud wrthym ni nad yw hynny'n gywir. Yn olaf, fe wnaethom ni bum argymhelliad arall yn ymwneud â rhai o'r darpariaethau yn y Bil a rheolaeth y gyfraith. Un o egwyddorion sylfaenol rheolaeth y gyfraith yw sicrwydd. Felly, nid ydym yn rhannu barn y Gweinidog iddi fynegi i ni mewn pwyllgor y gallai deddfwriaeth fod yn agored i'w dehongli, neu ei bod yn gyfaddawd rhwng rhwyddineb dealltwriaeth a sicrwydd llwyr. Mae rheolaeth y gyfraith yn golygu bod angen gwahaniaeth rhwng canllawiau a gofynion anstatudol a gofynion a osodir yn ôl y gyfraith. Cyfeiriodd y Gweinidog at y canllawiau statudol hynny yn ei thystiolaeth, ond nid yw'r Bil yn adlewyrchu'r safbwynt hwn ar hyn o bryd. Felly, er y gall canllawiau ddylanwadu ar ymddygiad, yn y pen draw, byddai dehongli'r Bil yn cael ei adael i'r llysoedd. Felly, os oes gennym ni ddiffiniadau rhy hyblyg yn y Bil, gall hyn arwain at amwysedd a her. Rydym ni'n poeni, felly, ar gyfer awdurdodau lleol sy'n gorfodi'r darpariaethau yn y Bil, o ystyried na ddylent gymhwyso na gorfodi canllawiau fel pe baent yn gyfraith. Felly, rydym ni wedi argymell y dylai fod diffiniadau gwell, mwy manwl gywir yn y Bil, yn hytrach na cheisio darparu eglurder drwy ganllawiau. Rydym ni hefyd yn argymell bod dyletswydd i ddarparu canllawiau a bod y ddyletswydd yn cynnwys ymgynghori â rhanddeiliaid ac y dylai fod yn destun craffu gan y Senedd. Felly, Gweinidog, rydym ni'n edrych ymlaen at eich ymateb. Rydym ni'n gwybod y byddwch chi'n ysgrifennu atom yn fanwl hefyd, ond rydym ni'n croesawu'r ffordd hael y gwnaethoch chi agor eich sylwadau i'r Bil hwn a gobeithiwn y byddwch yn ymateb yn gadarnhaol i'r argymhellion hynny.