English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to move the amendment in the name of Paul Davies, and in doing so very much welcome this debate and indicate our support for the objectives contained within the Plaid motion. I hope that our amendments will be supported because, as we believe, of course, they strengthen the motion further. We must not forget that the Welsh Development Agency stated in 2005, 13 years ago, that it wished to develop a micro-economy in south Wales based on hydro technology. The then Minister for development and transport, Andrew Davies, envisaged that there would be hydrogen fuelling stations, zero-emission integrated transport networks, hydrogen-powered water taxis and hubs where heavy goods vehicles can transfer goods onto electric vehicles for delivery. All this, at the time, was envisaged within 10 years, and as Jenny Rathbone, actually, rightly said in the Chamber last October, none of this has materialised, and while it's regrettable, I think, perhaps, this indicates that the Welsh Government's commitment to decarbonisation of the Welsh transport system is somewhat overstated, and that's why I raise this, because that's why I'd suggest we won't be supporting the Government's amendments. I read Simon Thomas's paper with great interest - I learnt a lot. I just thought it was a very good way to use the Assembly's research funds. It is a really good document, and it certainly is - . It's right that we debate this kind of item in opposition time, as we are today. Now, both electric vehicles and hydrogen fuel cells are cleaner than carbon fuels and have the potential to deliver a host of benefits including reduced carbon emissions and low-running costs and safety improvements, but to ensure, of course, Wales is leading the way in this regard, to adapt to this new technology and to diversify our energy portfolio, of course improvements to Wales's grid infrastructure will be required, otherwise the plans that are outlined in Simon Thomas's report will never come to reality. It's my understanding that the viability of green hydrogen fuel generation comes from surplus electricity generation, and as the grid develops, the electricity storage is incorporated into the grid's model, and there would be less, of course, surplus electricity, as it would now be stored by distribution system operators for later distribution. That's what I've understood, but I'm quite happy to be corrected by Simon Thomas if I've not got that right.
Welsh: Diolch ichi, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn gynnig y gwelliant yn enw Paul Davies, ac wrth wneud hynny rwy'n croesawu'r ddadl hon yn fawr ac yn nodi ein cefnogaeth i'r amcanion sydd wedi'u cynnwys yng nghynnig Plaid Cymru. Rwy'n gobeithio y caiff ein gwelliannau eu cefnogi gan y credwn, wrth gwrs, eu bod yn cryfhau'r cynnig ymhellach. Rhaid inni beidio ag anghofio bod Awdurdod Datblygu Cymru wedi datgan yn 2005, 13 mlynedd yn ôl, ei fod am ddatblygu microeconomi yn ne Cymru yn seiliedig ar dechnoleg ynni dŵr. Roedd y Gweinidog datblygu a thrafnidiaeth ar y pryd, Andrew Davies, yn rhagweld y byddai gennym orsafoedd hydrogen, rhwydweithiau trafnidiaeth integredig di-allyriadau, tacsis dŵr wedi'u pweru gan hydrogen a chanolfannau lle y gall cerbydau nwyddau trwm drosglwyddo nwyddau i'w dosbarthu ar gerbydau trydan. Ar y pryd, rhagwelwyd y byddai hyn i gyd yn digwydd o fewn 10 mlynedd, ac fel y dywedodd Jenny Rathbone yn briodol yn y Siambr fis Hydref diwethaf, nid oes dim o hyn wedi'i wireddu, ac er bod hynny'n anffodus, rwy'n meddwl, efallai fod hyn yn dangos bod ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddatgarboneiddio system drafnidiaeth Cymru wedi'i orddatgan braidd, a dyna pam rwy'n codi hyn, gan mai dyna pam y buaswn yn awgrymu na fyddwn yn cefnogi gwelliannau'r Llywodraeth. Darllenais bapur Simon Thomas gyda diddordeb mawr - dysgais lawer. Roeddwn yn meddwl ei fod yn ffordd dda iawn o ddefnyddio cronfeydd ymchwil y Cynulliad. Mae'n ddogfen dda iawn, ac mae'n sicr - . Mae'n iawn ein bod yn trafod eitem fel hon yn amser y gwrthbleidiau, fel rydym yn ei wneud heddiw. Nawr, mae cerbydau trydan a chelloedd tanwydd hydrogen yn lanach na thanwyddau carbon ac mae ganddynt botensial i gyflawni llu o fanteision gan gynnwys lleihau allyriadau carbon a chostau rhedeg isel a gwelliannau diogelwch, ond er mwyn sicrhau, wrth gwrs, fod Cymru yn arwain yn hyn o beth, er mwyn addasu i'r dechnoleg newydd hon ac arallgyfeirio ein portffolio ynni, bydd angen gwelliannau i seilwaith grid Cymru wrth gwrs, neu fel arall ni chaiff y cynlluniau a amlinellir yn adroddiad Simon Thomas byth mo'u gwireddu. Rwy'n deall bod hyfywedd cynhyrchiant tanwydd hydrogen gwyrdd yn dod o gynhyrchiant trydan dros ben, ac wrth i'r grid ddatblygu, caiff y trydan sy'n cael ei storio ei ymgorffori ym model y grid, a byddai yna lai o drydan dros ben, wrth gwrs, gan y byddai bellach yn cael ei storio gan weithredwyr y system ddosbarthu ar gyfer ei ddosbarthu'n diweddarach. Dyna a ddeallais, ond rwy'n ddigon hapus i gael fy nghywiro gan Simon Thomas os nad wyf wedi cael hynny'n iawn.