techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Llywydd, we must end our reliance on fossil fuels and shift to clean, renewable energy if we are to meet our climate change goals. Net Zero Wales sets out the actions we will take over the next five years to accelerate the energy transition here in Wales.
Welsh: Llywydd, mae'n rhaid i ni roi terfyn ar ein dibyniaeth ar danwydd ffosil a symud i ynni glân, adnewyddadwy os ydym ni am gyflawni ein nodau newid hinsawdd. Mae Cymru Sero Net yn nodi'r camau y byddwn ni'n eu cymryd dros y pum mlynedd nesaf i gyflymu'r broses o drosglwyddo ynni yma yng Nghymru.
English: Can I thank the First Minister for his answer, and take the opportunity to mention the new Blue Eden project proposed for Swansea bay by the Bridgend-based firm DST Innovations? As you'll be aware, First Minister, this project has the potential to be very exciting for the people of Swansea, providing clean, green marine energy, and boosting the local economy too. Crucially, unlike the last proposal of a green scheme in Swansea, this will be predominantly privately funded too, and therefore it's likely to be better value for the tax payer as well. We know how important it is for the future of our planet that Wales transitions to this cleaner, greener energy. So, can I ask what steps the Welsh Government is taking to ensure projects like this come to fruition?
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Prif Weinidog am ei ateb, a manteisio ar y cyfle i sôn am y prosiect Blue Eden newydd a gynigiwyd ar gyfer bae Abertawe gan y cwmni DST Innovations ym Mhen-y-bont ar Ogwr? Fel byddwch chi'n gwybod, Prif Weinidog, mae gan y prosiect hwn y potensial i fod yn gyffrous iawn i bobl Abertawe, gan ddarparu ynni morol glân a gwyrdd, a rhoi hwb i'r economi leol hefyd. Yn hollbwysig, yn wahanol i'r cynnig diwethaf o gynllun gwyrdd yn Abertawe, bydd hwn yn cael ei ariannu yn breifat yn bennaf hefyd, ac felly mae'n debygol o fod yn well gwerth am arian i'r trethdalwr hefyd. Rydym ni'n gwybod pa mor bwysig yw hi i ddyfodol ein planed bod Cymru yn trosglwyddo i'r ynni glanach a gwyrddach hwn. Felly, a gaf i ofyn pa gamau mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i sicrhau bod prosiectau fel hyn yn dwyn ffrwyth?
English: I thank Alun Davies for that, Llywydd. The way we travel will have to change if we are to secure a carbon-neutral Wales. Significant reductions in greenhouse gas emissions from transport will be needed, secured by reducing demand and encouraging modal shift, supporting the switch to low-carbon technologies and through energy efficiency measures.
Welsh: Diolch i Alun Davies am hynna, Llywydd. Bydd yn rhaid i'r ffordd yr ydym ni'n teithio newid os ydym ni'n mynd i sicrhau Cymru carbon niwtral. Bydd angen gostyngiadau sylweddol i allyriadau nwyon tŷ gwydr o drafnidiaeth, drwy leihau'r galw ac annog newid modd, gan gefnogi'r newid i dechnolegau carbon isel a thrwy fesurau effeithlonrwydd ynni.
English: I'm very grateful to the First Minister for that response. And I have to say it's great to see the First Minister in Glasgow today, ensuring that Wales is represented at COP26, and that the contribution that Wales can make in a carbon-neutral future is part of these global discussions, and we can also learn from others, of course. It's great to see the First Minister's leadership on that, but does he agree with me that, to make a real difference in transport, we need to see both an investment in the infrastructure and then a greater integration of all services? So, does he also agree with me that this will only be achieved when bus services are regulated according to public need and not private greed, and that rail infrastructure is fully devolved to provide the resources to develop new services, and not the current situation, where a lack of investment in Welsh rail infrastructure is a positive policy of the United Kingdom Government?
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Prif Weinidog am yr ymateb yna. Ac mae'n rhaid i mi ddweud ei bod hi'n wych gweld y Prif Weinidog yn Glasgow heddiw, gan sicrhau bod Cymru yn cael ei chynrychioli yn COP26, a bod y cyfraniad y gall Cymru ei wneud mewn dyfodol carbon niwtral yn rhan o'r trafodaethau byd-eang hyn, a gallwn ninnau hefyd ddysgu gan eraill, wrth gwrs. Mae'n wych gweld arweinyddiaeth y Prif Weinidog ar hynny, ond a yw'n cytuno â mi, i wneud gwahaniaeth gwirioneddol i drafnidiaeth, fod angen i ni weld buddsoddiad yn y seilwaith ac yna integreiddio'r holl wasanaethau yn well? Felly, a yw hefyd yn cytuno â mi y bydd hyn yn cael ei gyflawni dim ond pan fydd gwasanaethau bysiau yn cael eu rheoleiddio yn ôl angen y cyhoedd ac nid trachwant preifat, a phan fydd seilwaith rheilffyrdd wedi'i ddatganoli yn llawn i ddarparu'r adnoddau i ddatblygu gwasanaethau newydd, ac nid y sefyllfa bresennol, lle mae diffyg buddsoddiad yn seilwaith rheilffyrdd Cymru yn bolisi cadarnhaol gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig?
English: Can I thank the Member for that, Llywydd? The Welsh Government's anti-racist efforts are set out in our race equality action plan. Over 330 responses were received when consultation on the plan closed in the summer. These responses are currently being independently analysed and the results will be used to strengthen the plan still further.
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Aelod am hynny, Llywydd? Mae ymdrechion gwrth-hiliol Llywodraeth Cymru wedi'u nodi yn ein cynllun gweithredu cydraddoldeb hiliol. Cafodd dros 330 o ymatebion eu derbyn pan ddaeth ymgynghoriad ar y cynllun i ben yn yr haf. Mae'r ymatebion hyn yn cael eu dadansoddi'n annibynnol ar hyn o bryd a bydd y canlyniadau'n cael eu defnyddio i wneud y cynllun yn gryfach byth.
English: Diolch, Brif Weinidog. Two weeks ago, I co-presented an anti-racism motion here in the Senedd and made the argument that all our institutions, including the police, need to be proactive in their anti-racism efforts. However, it has recently come to light that South Wales Police tried to recruit Lowri Davies, a Swansea University student and Black Lives Matter activist, as an informant, by ominously calling her, completely out of the blue, and driving her around Swansea the next day for 90 minutes, seemingly in order to gain information about BLM and other anti-racist and left-wing groups. She described the approach as like 'grooming to entice me into being an informant'. The freedom to protest peacefully is a fundamental democratic right, and we owe all of the rights that we enjoy today - economic, social and otherwise - to groups campaigning against racism and for equality, past and present. Does the First Minister therefore agree with me that this type of behaviour from the police is unacceptable in a democracy, and will he write to South Wales Police and the UK Government expressing these concerns? Diolch.
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Bythefnos yn ôl, cyd-gyflwynais gynnig gwrth-hiliaeth yma yn y Senedd a gwnes i ddadlau bod angen i'n holl sefydliadau, gan gynnwys yr heddlu, fod yn rhagweithiol yn eu hymdrechion gwrth-hiliaeth. Fodd bynnag, daeth i'r amlwg yn ddiweddar fod Heddlu De Cymru wedi ceisio recriwtio Lowri Davies, myfyriwr o Brifysgol Abertawe ac ymgyrchydd Mae Bywydau Du o Bwys, fel hysbysydd, drwy alw arni hi, yn fygythiol, yn gwbl annisgwyl, a'i gyrru hi o amgylch Abertawe y diwrnod canlynol am 90 munud, yn ôl pob golwg er mwyn cael gwybodaeth am BLM a grwpiau gwrth-hiliol ac adain chwith eraill. Disgrifiodd y dull fel 'fy mharatoi er mwyn fy nenu i fod yn hysbysydd'. Mae'r rhyddid i brotestio'n heddychlon yn hawl ddemocrataidd sylfaenol, ac rydym ni'n ddyledus am yr holl hawliau yr ydym ni'n eu mwynhau heddiw - economaidd, cymdeithasol ac fel arall - i grwpiau sy'n ymgyrchu yn erbyn hiliaeth ac ar gyfer cydraddoldeb, yn y gorffennol a'r presennol. A yw'r Prif Weinidog felly'n cytuno â mi fod y math hwn o ymddygiad gan yr heddlu yn annerbyniol mewn democratiaeth, ac a wnaiff ef ysgrifennu at Heddlu De Cymru a Llywodraeth y DU yn mynegi'r pryderon hyn? Diolch.
English: Diolch yn fawr, Llywydd. I read the Member's powerful contribution to the debate two weeks ago, and, of course, I am aware of the very concerning reports of what happened in the case of Lowri Davies. I can assure the Member that these points have already been raised directly with South Wales Police. I'm assured that an investigation is under way into what is said to have taken place. For now, I think the right thing for me to do is to await the outcome of that investigation, and then to think of whatever further steps might be needed when we're able to see for ourselves what that investigation reveals.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Darllenais i gyfraniad pwerus yr Aelod i'r ddadl bythefnos yn ôl, ac, wrth gwrs, rwyf i'n ymwybodol o'r adroddiadau pryderus iawn ynghylch yr hyn a ddigwyddodd yn achos Lowri Davies. Gallaf i sicrhau'r Aelod bod y pwyntiau hyn eisoes wedi'u codi'n uniongyrchol gyda Heddlu De Cymru. Rwyf i wedi cael sicrwydd bod ymchwiliad ar y gweill i'r hyn y dywedir ei fod wedi digwydd. Am y tro, rwy'n credu mai'r peth iawn i mi ei wneud yw aros am ganlyniad yr ymchwiliad hwnnw, ac yna meddwl ynghylch pa gamau bynnag eraill y gallai fod eu hangen pan fyddwn ni'n gallu gweld drosom ni ein hunain beth mae'r ymchwiliad hwnnw'n ei ddatgelu.
English: We'll move, therefore, to our next item, the business statement and announcement, and I call on the Trefnydd to make the statement. Lesley Griffiths.
Welsh: Ac felly, rŷn ni'n symud ymlaen i'r eitem nesaf, a'r eitem honno yw'r datganiad a chyhoeddiad busnes, a dwi'n galw ar y Trefnydd i wneud y datganiad. Lesley Griffiths.
English: Diolch, Llywydd. There are two changes to this week's business: the order of the statements by the Minister for Education and Welsh Language and the Minister for Economy has been reversed, and I've scheduled a debate on a supplementary legislative consent memorandum on the Environment Bill, subject to the Senedd agreeing a suspension of Standing Orders. Draft business for the next three weeks is set out in the business statement and announcement, which can be found among the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae dau newid i fusnes yr wythnos hon: mae trefn y datganiadau gan y Gweinidog Addysg a'r Gymraeg a Gweinidog yr Economi wedi'i cyfnewid, ac rwyf i wedi trefnu dadl ar femorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol ar Fil yr Amgylchedd, yn amodol ar i'r Senedd gytuno ar atal y Rheolau Sefydlog. Mae'r busnes drafft ar gyfer y tair wythnos nesaf wedi'i nodi yn y datganiad a'r cyhoeddiad busnes, sydd i'w weld ymhlith y papurau cyfarfod sydd ar gael i'r Aelodau'n electronig.
English: Minister, may I ask for a statement from the Minister of health on the threshold for a public inquiry into cases concerning the care and treatment offered by health boards in Wales? I know the answer will probably be, 'Go and Google it, Natasha', but the reason why is something different. I've actually been in correspondence with the health Minister and the Aneurin Bevan University Local Health Board regarding one of my constituents, whose name is Celia Jones, on the circumstances regarding the passing of her partner, who sadly died at the Royal Gwent Hospital in 2017. Celia Jones was and remains dissatisfied and distressed by the way the health board investigated her serious concerns about the treatment Mr Boulton was getting at the time. She made a complaint to the Public Services Ombudsman for Wales, as anyone would do, who upheld the vast majority of her concerns and who made a series of recommendations. The Aneurin Bevan health board say that they have implemented these recommendations, but my request for details about what action was taken has actually been met with a flat refusal to enter into any further discourse as they regard the matter as a closed case. Only a public inquiry into the circumstances surrounding Brian's passing will satisfy Celia, but the Minister says the threshold is high and has not been met. Please can we have a statement therefore from the Minister on why this should be the case, when serious failings in care and treatment such as this have had such tragic consequences? Thank you so much, Minister.
Welsh: Gweinidog, a gaf i ofyn am ddatganiad gan y Gweinidog iechyd ar y trothwy ar gyfer ymchwiliad cyhoeddus i achosion sy'n ymwneud â'r gofal a'r driniaeth y mae byrddau iechyd yn eu cynnig yng Nghymru? Rwy'n gwybod mai'r ateb, mae'n debyg, fydd, 'Ewch i chwilio ar Google, Natasha', ond mae'r rheswm pam yn rhywbeth gwahanol. Rwyf i wedi bod yn gohebu â'r Gweinidog iechyd a Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Aneurin Bevan ynghylch un o fy etholwyr, a'i henw yw Celia Jones, ar amgylchiadau marwolaeth ei phartner, a fu farw yn Ysbyty Brenhinol Gwent yn 2017. Roedd Celia Jones yn anfodlon ac yn dal yn anfodlon ac yn ofidus ynghylch y ffordd yr ymchwiliodd y bwrdd iechyd i'w phryderon difrifol am y driniaeth yr oedd Mr Boulton wedi'i ei chael ar y pryd. Gwnaeth hi gŵyn i Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, fel y byddai unrhyw un wedi'i wneud, a chadarnhaodd ef y mwyafrif helaeth o'i phryderon a gwnaeth gyfres o argymhellion. Mae bwrdd iechyd Aneurin Bevan yn dweud eu bod wedi gweithredu'r argymhellion hyn, ond mae fy nghais i am fanylion ynghylch pa gamau sydd wir wedi'u cymryd wedi wynebu gwrthodiad llwyr i gynnal unrhyw drafodaeth arall gan eu bod yn ystyried y mater yn achos wedi'i gau. Dim ond ymchwiliad cyhoeddus i'r amgylchiadau sydd wedi'u cysylltu â marwolaeth Brian fydd yn bodloni Celia, ond mae'r Gweinidog yn dweud bod y trothwy yn uchel ac nad yw wedi'i fodloni. A gawn ni ddatganiad felly gan y Gweinidog ynghylch pam ddylai hyn fod yn wir, pan fydd methiannau difrifol mewn gofal a thriniaeth fel hyn wedi arwain at ganlyniadau mor drasig? Diolch yn fawr, Gweinidog.
English: Thank you. Well, you've clearly been in correspondence with the Minister for Health and Social Services. I would think it's more appropriate for you to continue to do that rather than to have a statement.
Welsh: Diolch. Wel, mae'n amlwg eich bod chi wedi bod yn gohebu â'r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol. Byddwn i'n credu ei bod yn fwy priodol i chi barhau i wneud hynny yn hytrach na chael datganiad.
English: You will be aware, Llywydd, of the enthusiastic campaign of Plaid Cymru in Ceredigion and the excellent work done by Ben Lake in Westminster in standing up for the rights of women born in the 1950s, who have had their pension rights taken away from them. Trefnydd, you too will be aware, from all of the correspondence that you've received and what you've heard in surgeries, just how many people are affected by this. We all in this Chamber know of a woman who has been impacted by the disgraceful decisions taken by the Department for Work and Pensions. Back in September, the Counsel General stated the Welsh Government's support for these women, and did so clearly. There will be a protest on the steps of the Senedd on Friday involving the WASPI women, and they would be very grateful to get the support of the Welsh Government and a clear statement from the Welsh Government as to how they can support them. So, what practical support is available for these women who are suffering? And many of them have already died without receiving a penny of the moneys owed to them. Thank you.
Welsh: Byddwch chi, Llywydd, yn ymwybodol iawn o ymgyrch brwdfrydig Plaid Cymru yng Ngheredigion a gwaith arbennig Ben Lake yn San Steffan yn sefyll lan dros hawliau menywod a anwyd yn y 1950au, sydd wedi cael eu hawliau pensiynau wedi eu cymryd oddi wrthyn nhw. Trefnydd, byddwch chi hefyd yn ymwybodol, o'r holl ohebiaeth rydych chi wedi ei dderbyn a hefyd mewn cymorthfeydd, gymaint o bobl sy'n cael eu heffeithio. Rydyn ni i gyd yn y Siambr yma yn adnabod rhyw fenyw sydd wedi cael ei heffeithio gan benderfyniadau gwarthus yr Adran Gwaith a Phensiynau. Nôl ym mis Medi, gwnaeth y Cwnsler Cyffredinol ddatgan cefnogaeth Llywodraeth Cymru i'r menywod hyn yn glir. Mae yna brotest ddydd Gwener ar risiau'r Senedd gyda'r menywod WASPI. Byddan nhw'n falch iawn o dderbyn cefnogaeth Llywodraeth Cymru a datganiad clir oddi wrth Lywodraeth Cymru ar sut mae modd i Lywodraeth Cymru eu cynorthwyo nhw. Pa gymorth ymarferol sydd ar gael i'r menywod yma sy'n dioddef? Ac mae nifer ohonynt, Trefnydd, wedi marw yn barod heb dderbyn ceiniog o'r arian sy'n ddyladwy. Diolch yn fawr.
English: Diolch. You're quite right; I have had several constituents contact me around this issue, and I know the Minister for Social Justice has been working with UK Government Ministers to make sure that they understand Welsh Government's concerns. I will certainly ask the Minister for Social Justice if she can update Members, if there is indeed anything to update us on, ahead of the protest on Friday.
Welsh: Diolch. Rydych chi yn llygad eich lle; rwyf i wedi cael sawl etholwr yn cysylltu â mi ynglŷn â'r mater hwn, ac rwy'n gwybod bod y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol wedi bod yn gweithio gyda Gweinidogion Llywodraeth y DU i sicrhau eu bod yn deall pryderon Llywodraeth Cymru. Byddaf i'n sicr yn gofyn i'r Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol a all hi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau, os oes unrhyw beth i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni amdano, cyn y brotest ddydd Gwener.
English: Could I ask for two debates, please, in Government time? First of all, a debate on the Environment Bill. Your statement outlines that there is a provision for a supplementary LCM this afternoon. There are a number of different issues that are being covered by this legislation, and this Parliament has not had an opportunity to discuss many or any of them. We've discussed the LCMs and the process, but what we have not discussed are the issues themselves. LCMs are, of course, a means of delivering some changes to our statute book, but I do not believe that LCMs were designed for the weight of legislation that is now being enacted without any opportunity for scrutiny by this Senedd. The second debate I would like to ask for is on the UK Government's budget last week, and specifically the levelling-up funds, which have demonstrated pork-barrel politics at their very worst, bordering on fraud and bordering on corrupt. What we have seen is Tory Ministers using public funds to support and to sustain Tory constituencies, and what we are not seeing is any use of the principle of need for the allocation of funds. It's probably one of the most appalling decisions that I've seen during my time here in this Parliament, and I believe that this Parliament should be debating these matters.
Welsh: A gaf i ofyn am ddwy ddadl, os gwelwch yn dda, yn amser y Llywodraeth? Yn gyntaf oll, dadl ar Fil yr Amgylchedd. Mae eich datganiad yn amlinellu bod darpariaeth ar gyfer memorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol y prynhawn yma. Mae nifer o faterion gwahanol y mae'r ddeddfwriaeth hon yn eu cynnwys, ac nid yw'r Senedd hon wedi cael cyfle i drafod llawer neu unrhyw un ohonyn nhw. Rydym ni wedi trafod y memoranda cydsyniad deddfwriaethol a'r broses, ond yr hyn nad ydym ni wedi'i drafod yw'r materion eu hunain. Mae memoranda cydsyniad deddfwriaethol, wrth gwrs, yn ffordd o gyflwyno rhai newidiadau i'n llyfr statud, ond dydw i ddim yn credu bod memoradna cydsyniad deddfwriaethol wedi'u cynllunio ar gyfer pwysau'r deddfwriaeth sydd nawr yn cael ei deddfu heb unrhyw gyfle i'r Senedd hon graffu arni. Mae'r ail ddadl yr hoffwn i ofyn amdani ar gyllideb Llywodraeth y DU yr wythnos diwethaf, ac yn benodol y cronfeydd codi'r gwastad, sydd wedi dangos gwleidyddiaeth bleidiol ar ei gwaethaf, yn agos at dwyll ac yn agos at lygriad. Yr hyn yr ydym ni wedi'i weld yw Gweinidogion Torïaidd yn defnyddio arian cyhoeddus i gefnogi a chynnal etholaethau Torïaidd, a'r hyn nad ydym ni'n ei weld yw unrhyw ddefnydd o'r egwyddor o'r angen i ddyrannu arian. Mae'n debygol mai dyma un o'r penderfyniadau mwyaf gwarthus yr wyf i wedi'i weld yn ystod fy amser yma yn y Senedd hon, ac rwy'n credu y dylai'r Senedd hon fod yn trafod y materion hyn.
English: Thank you. In relation to your first call, for a statement on the UK Government's Environment Bill, as you say, we've got a further - well, this is a supplementary - LCM this afternoon. This is about an amendment that we had asked for; the UK Government told us it wasn't possible, and then, right at the last minute, they've now put that amendment forward. In relation to your second point, certainly, having looked at the levelling-up fund myself, it does appear that it is Tory constituencies that are certainly benefiting; I think it's about 60 per cent. Whether that's on purpose or not I think remains to be seen, but I think you're quite right, we certainly do need to have a debate in this Chamber around that, and I will certainly ask the Minister for finance to do so.
Welsh: Diolch. O ran eich galwad gyntaf, am ddatganiad ar Fil Amgylchedd Llywodraeth y DU, fel y dywedwch chi, mae gennym memorandwm pellach - wel, mae hwn yn memorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol - y prynhawn yma. Mae hyn yn ymwneud â gwelliant yr oeddem wedi gofyn amdano; dywedodd Llywodraeth y DU wrthym nad oedd yn bosibl, ac yna, ar y funud olaf, maen nhw bellach wedi cyflwyno'r gwelliant hwnnw. O ran eich ail bwynt, yn sicr, ar ôl edrych ar y gronfa codi'r gwastad fy hun, mae'n ymddangos mai etholaethau Torïaidd sy'n sicr yn elwa; rwy'n credu ei fod tua 60 y cant. P'un a yw hynny ar bwrpas ai peidio, rwy'n credu y bydd angen inni aros i weld, ond rwy'n credu eich bod yn llygad eich lle, yn sicr mae angen inni gael dadl yn y Siambr hon ynghylch hynny, ac fe wnaf ofyn, yn sicr, i'r Gweinidog cyllid wneud hynny.