English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I move the motion in the name of Darren Millar and it gives me great pleasure to do so, as Wales is a nation of animal lovers. Due to the pandemic, many of us have spent more time at home than usual. For me, I had man's best friend in my lockdown bubble - my trusted yet yappy Jack Russell Terrier, Cadi. The challenges of the last 18 months were made easier by having those walks along the coast with Cadi, and I know countless other people and families welcomed new furry additions into their homes throughout the pandemic. Just as we see every Christmas, there was a sharp surge in the number of households that purchased a lockdown puppy or quarantine cat. It is estimated by the Pet Food Manufacturers Association that a total of 3.2 million households in the UK have acquired a pet since the start of the pandemic. However, as the novelty of owning a canine companion or feline friend wore off, a worrying number of owners realised the commitment that comes with providing a pet with their forever home. And so, it fell on Wales's animal rescue and rehoming centres to provide a haven to those pets whose owners couldn't or wouldn't look after them any longer. Whilst many owners were sensible in contacting their local rehoming centres, there were some truly horrific instances whereby owners were dumping their once-beloved pets on the sides of quiet country lanes, in the hope that their misjudged lockdown purchases could be easily forgotten and erased. Unfortunately, this was not an uncommon occurrence. Up and down Wales, there are rescue centres and sanctuaries that have now reached a crisis point. RSPCA Cymru highlight that the 998 cases of pet abandonment that have occurred in the first 10 months of this year have already surpassed the total amount for the whole of 2020. This demonstrates the increasing pressures on centres that are struggling to meet the demand. Not only does today's motion highlight the important work of these centres, but it also calls on the Welsh Government to strengthen existing animal welfare regulations to address these situations. It also recognises the growing pressures placed on the animal sanctuaries and rehoming centres across Wales and seeks to safeguard the welfare of those animals in their care. I would certainly like to take this opportunity to broadly welcome the Minister's latest animal welfare plan for Wales 2021-26. However, and as this motion explains, we share the sector's view that this plan does not go far enough in its attempts to safeguard the welfare of animals in Wales. In the 15 years that this place has had the relevant powers, successive Welsh Labour Governments have failed to deliver on a clear strategy that addresses the root causes of today's animal welfare problems. This motion seeks to reinforce the animal welfare sector's calls to regulate Wales's currently unknown number of animal rescue and rehoming centres and sanctuaries, but it places a specific focus on those that operate online. However, we also seek to implement a strict timeline in which this can be achieved. Like many in this sector, these benches were incredibly disappointed with the Welsh Government's lack of urgency on this matter. And as a result, we have fallen behind our Scottish and English counterparts. That is why our motion commits this Government to a regulatory introduction by 2023. Any delay in regulating rescue and rehoming activity risks compromising the welfare of all household pets. But not just this. Further delay risks those loopholes in current dog breeding and pet sales legislation from being further exploited by those wishing to make a quick profit from the inhumane sale of animals. And lastly, and arguably most importantly, this motion places a statutory duty on all rehoming centres to meet minimum training, staffing and environmental standards. We need to ensure that those who care for abandoned animals have the necessary knowledge, support and assistance to do so. But it also ensures that animals in their care are safeguarded against those who may wish, with the best intentions, to offer sanctuary, but unfortunately cannot give the standard of care and attention that these animals deserve or require. The very last thing that we wish to see here in Wales is our own Tiger King -style animal sanctuary. This motion welcomes the broad themes of the Welsh Government's five-year animal welfare plan, but it also goes beyond what is currently proposed, and, by working with the animal welfare sector, improves the standards of service that can be offered. Dirprwy Lywydd, the very first event that I sponsored in this Senedd was for the Companion Animal Welfare Group Wales, which is being expertly chaired by former Member Bethan Sayed. I was delighted to see such a strong cross-party representation from all benches at the event, highlighting the political will to strengthen this area of Welsh law. This motion has been crafted in unison with the Companion Animal Welfare Group and a whole range of key industry stakeholders. So, let us be the voice for the voiceless and vote to improve animal welfare here in Wales. Diolch.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n cyflwyno'r cynnig yn enw Darren Millar ac mae'n bleser mawr gennyf wneud hynny, gan fod Cymru'n genedl o bobl sy'n dwli ar anifeiliaid. Oherwydd y pandemig, mae llawer ohonom wedi treulio mwy o amser nag arfer gartref. I mi, roedd gennyf ffrind gorau dyn yn fy swigen dros y cyfyngiadau symud - fy naeargi Jack Russell, Cadi, sy'n ffyddlon, er yn gyfarthlyd. Gwnaed heriau'r 18 mis diwethaf yn haws drwy fynd am dro ar hyd yr arfordir gyda Cadi, a gwn fod pobl a theuluoedd eraill dirifedi wedi croesawu ychwanegiadau newydd blewog i'w cartrefi yn ystod y pandemig. Yn union fel y gwelwn bob Nadolig, cafwyd ymchwydd amlwg yn nifer yr aelwydydd a brynodd gi bach neu gath yn ystod y cyfyngiadau symud. Amcangyfrifir gan y Gymdeithas Gweithgynhyrchwyr Bwyd Anifeiliaid Anwes fod cyfanswm o 3.2 miliwn o aelwydydd yn y DU wedi cael anifail anwes ers dechrau'r pandemig. Fodd bynnag, wrth i newyddwch bod yn berchen ar gyfaill o deulu'r cŵn neu'r cathod bylu, sylweddolodd nifer bryderus o berchnogion cymaint o ymrwymiad sydd ynghlwm wrth ddarparu cartref am byth i anifail anwes. Ac felly, gorfodwyd canolfannau achub ac ailgartrefu anifeiliaid Cymru i ddarparu lloches i'r anifeiliaid anwes na allai neu na fyddai eu perchnogion yn gofalu amdanynt mwyach. Er bod llawer o berchnogion yn mynd ati'n synhwyrol i gysylltu â'u canolfannau ailgartrefu lleol, roedd rhai achosion gwirioneddol erchyll lle roedd perchnogion yn cael gwared ar eu hanifeiliaid anwes ar ymyl lonydd gwledig tawel, yn y gobaith y gellid anghofio a dileu eu pryniannau yn ystod y cyfyngiadau symud. Yn anffodus, nid oedd y rhain yn ddigwyddiadau anghyffredin. Ar hyd a lled Cymru, mae canolfannau achub a llochesau bellach wedi cyrraedd pwynt argyfwng. Mae RSPCA Cymru yn tynnu sylw at y ffaith bod y 998 o achosion o adael anifeiliaid anwes a ddigwyddodd yn ystod 10 mis cyntaf y flwyddyn hon eisoes yn uwch na'r cyfanswm ar gyfer 2020. Mae hyn yn dangos y pwysau cynyddol ar ganolfannau sy'n ei chael hi'n anodd ateb y galw. Mae'r cynnig heddiw yn tynnu sylw at waith pwysig y canolfannau hyn, ac mae hefyd yn galw ar Lywodraeth Cymru i gryfhau'r rheoliadau lles anifeiliaid presennol i fynd i'r afael â'r sefyllfaoedd hyn. Mae hefyd yn cydnabod y pwysau cynyddol a osodir ar y llochesau anifeiliaid a'r canolfannau ailgartrefu ledled Cymru ac mae'n ceisio diogelu lles yr anifeiliaid sydd yn eu gofal. Yn sicr, hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i groesawu, at ei gilydd, gynllun lles anifeiliaid diweddaraf y Gweinidog ar gyfer 2021-26. Fodd bynnag, ac fel yr esbonia'r cynnig hwn, rydym yn rhannu barn y sector nad yw'r cynllun hwn yn mynd yn ddigon pell yn ei ymdrechion i ddiogelu lles anifeiliaid yng Nghymru. Yn y 15 mlynedd ers i'r lle hwn gael y pwerau perthnasol, mae Llywodraethau Llafur Cymru olynol wedi methu cyflawni strategaeth glir sy'n mynd i'r afael ag achosion sylfaenol problemau lles anifeiliaid heddiw. Mae'r cynnig hwn yn galw am atgyfnerthu galwadau'r sector lles anifeiliaid i reoleiddio'r nifer anhysbys ar hyn o bryd yng Nghymru o ganolfannau achub ac ailgartrefu anifeiliaid a llochesau, ond mae'n gosod ffocws penodol ar y rhai sy'n gweithredu ar-lein. Fodd bynnag, rydym hefyd yn ceisio gweithredu llinell amser bendant ar gyfer cyflawni hyn. Fel llawer yn y sector hwn, roedd y meinciau hyn yn hynod siomedig ynglŷn â diffyg brys Llywodraeth Cymru ar y mater hwn. Ac o ganlyniad, rydym ar ei hôl hi o gymharu â'n cymheiriaid yn yr Alban a Lloegr. Dyna pam y mae ein cynnig yn galw ar y Llywodraeth hon i gyflwyno rheoliadau erbyn 2023. Mae unrhyw oedi cyn rheoleiddio gweithgarwch achub ac ailgartrefu yn peryglu lles pob anifail anwes. Ond nid yn unig hynny. Mae oedi pellach yn creu risg o gamfanteisio pellach ar y bylchau yn y ddeddfwriaeth bresennol ar fridio cŵn a gwerthiannau anifeiliaid anwes gan y rhai sy'n dymuno gwneud elw cyflym o werthu anifeiliaid mewn ffyrdd sy'n greulon. Ac yn olaf, ac yn bwysicaf, gellid dadlau, mae'r cynnig hwn yn gosod dyletswydd statudol ar bob canolfan ailgartrefu i fodloni'r safonau hyfforddi, staffio ac amgylcheddol gofynnol. Mae angen inni sicrhau bod y rhai sy'n gofalu am anifeiliaid a adawyd yn cael gwybodaeth, cymorth a chefnogaeth angenrheidiol i allu gwneud hynny. Ond mae hefyd yn sicrhau bod anifeiliaid yn eu gofal yn cael eu diogelu yn erbyn rhai a allai, gyda'r bwriadau gorau, fod eisiau cynnig lloches, ond na allant yn anffodus roi gofal a sylw o'r safon y mae'r anifeiliaid hyn yn eu haeddu neu eu hangen. Y peth olaf un rydym am ei weld yma yng Nghymru yw ein lloches anifeiliaid Tiger King ein hunain. Mae'r cynnig hwn yn croesawu themâu cyffredinol cynllun lles anifeiliaid pum mlynedd Llywodraeth Cymru, ond mae hefyd yn mynd y tu hwnt i'r hyn a argymhellir ar hyn o bryd, a thrwy weithio gyda'r sector lles anifeiliaid, mae'n gwella'r safonau gwasanaeth y gellir eu cynnig. Ddirprwy Lywydd, y digwyddiad cyntaf i mi ei noddi yn y Senedd hon oedd un ar gyfer Grŵp Lles Anifeiliaid Anwes Cymru, sy'n cael ei gadeirio'n feistrolgar gan y cyn-Aelod, Bethan Sayed. Roeddwn yn falch iawn o weld cynrychiolaeth drawsbleidiol mor gryf o'r holl feinciau yn y digwyddiad, gan dynnu sylw at yr ewyllys wleidyddol i gryfhau'r elfen hon yng nghyfraith Cymru. Mae'r cynnig hwn wedi'i lunio ar y cyd â'r Grŵp Lles Anifeiliaid Anwes ac ystod eang o randdeiliaid allweddol yn y diwydiant. Felly, gadewch inni fod yn llais i'r rhai nad oes ganddynt lais a phleidleisio dros wella lles anifeiliaid yma yng Nghymru. Diolch.