techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you for the question. Mental health is a priority area for this Government. As I said yesterday, in response to a range of questions, we will be refreshing the mental health delivery plan. That will take place this year as well, so it's not been forgotten. And, really importantly, in undertaking both the consultation and delivering the action plan, we'll be talking with and listening to service users themselves. It's been one of the strengths of what we've actually managed to do over the last few years, to understand the current impact of the service, and things that will make a difference for them. There are a range of things for us to do, and, actually, mental health is the biggest single area of spend within the national health service. So, it does receive very real priority. We've changed our mental health waiting time standards to make them tougher and, in fact, we are in a better position than England. We have different waiting time standards - much more rigorous - and more people are seen within the target time. The challenge for us - and, following the earlier question - is to recognise the progress we've made, and, at the same time, to understand what more we need to do. There is something about recruitment and retention, both in the community service as well as in the secondary care service. So, our next challenge is to confront. But, again, working with the third sector, and service users themselves, I'm confident we will continue to see an improvement in mental health treatment and outcomes here in Wales.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Mae iechyd meddwl yn faes blaenoriaeth i'r Llywodraeth hon. Fel y dywedais ddoe, wrth ymateb i ystod o gwestiynau, byddwn yn adnewyddu'r cynllun cyflawni ar gyfer iechyd meddwl. Bydd hynny'n digwydd eleni hefyd, felly nid yw wedi mynd yn angof. Hefyd, yn hollbwysig, wrth gynnal yr ymgynghoriad a chyflawni'r cynllun gweithredu, byddwn yn siarad ac yn gwrando ar ddefnyddwyr y gwasanaethau eu hunain. Dyma oedd un o gryfderau'r hyn rydym wedi llwyddo i'w wneud dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf, er mwyn deall effaith presennol y gwasanaeth, a'r pethau a fydd yn gwneud gwahaniaeth iddynt. Mae amrywiaeth o bethau i ni eu gwneud, ac mewn gwirionedd, iechyd meddwl yw'r maes gwariant unigol mwyaf yn y gwasanaeth iechyd gwladol. Felly, mae'n cael blaenoriaeth go iawn. Rydym wedi newid ein safonau ar gyfer amseroedd aros iechyd meddwl er mwyn eu gwneud yn fwy llym ac mewn gwirionedd, rydym mewn sefyllfa well na Lloegr. Mae gennym wahanol safonau ar gyfer amseroedd aros - sy'n llawer mwy trylwyr - ac mae mwy o bobl yn cael eu gweld o fewn yr amser targed. Yr her i ni - yn dilyn y cwestiwn cynharach - yw cydnabod y cynnydd rydym wedi'i wneud, ac ar yr un pryd, deall beth arall sydd angen i ni ei wneud. Mae yna rywbeth am recriwtio a chadw staff, yn y gwasanaeth cymunedol yn ogystal ag yn y gwasanaeth gofal eilaidd. Felly, ein her nesaf yw wynebu hynny. Ond unwaith eto, drwy weithio gyda'r trydydd sector, a defnyddwyr y gwasanaethau eu hunain, rwy'n hyderus y byddwn yn parhau i weld gwelliant mewn triniaethau a chanlyniadau iechyd meddwl yma yng Nghymru.
English: Thank you for your answer, Cabinet Secretary, but part of the problem with waiting times for mental health care is around funding. Mental health is the poor relation in our NHS. Do you agree with me that mental health funding should be ring-fenced at a much higher level than the current spend?
Welsh: Diolch i chi am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet, ond mae rhan o'r broblem gydag amseroedd aros am ofal iechyd meddwl yn ymwneud â chyllid. Iechyd meddwl yw'r perthynas tlawd yn ein GIG. A ydych yn cytuno y dylid clustnodi cyllid iechyd meddwl ar lefel lawer uwch na'r gwariant presennol?
English: Thank you for the question. I do wonder if you thought you were asking a question about the English system, because in Wales we have ring-fenced mental health funding, and as I said earlier, it is the biggest single area of spend within NHS Wales. I've seen campaigns that have taken place on an England and Wales basis, and, actually, they're really talking about the English system. I remember responding to letters as a Deputy Minister and writing back to Members of Parliament saying, 'You're writing to me about England and we're doing things differently here.' The challenge is for England to catch up with Wales in this area, so I really do think we've got a good story to tell, and not just from the Government's point of view, but so much of this flows from work done in the third Assembly when the Mental Health (Wales) Measure 2010 was passed. We took a view at that point in time that there needed to be greater priority given to this particular area of service and the impact that it has, and I'm really pleased that we're delivering upon that. It's not perfect, but we are making real progress, and the challenge is how we further improve what we're already doing.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Tybed a oeddech yn meddwl eich bod yn gofyn cwestiwn am y system yn Lloegr, oherwydd yng Nghymru mae cyllid iechyd meddwl wedi'i glustnodi, ac fel y dywedais yn gynharach, hwnnw yw'r maes gwariant unigol mwyaf yn y GIG yng Nghymru. Rwyf wedi gweld ymgyrchoedd ar sail Cymru a Lloegr, ac mewn gwirionedd, maent yn siarad am y system yn Lloegr. Rwy'n cofio ymateb i lythyrau fel Dirprwy Weinidog ac ysgrifennu'n ôl at Aelodau Seneddol yn dweud, 'Rydych yn ysgrifennu ataf am Loegr ac rydym yn gwneud pethau'n wahanol yma.' Yr her i Loegr yw cau'r bwlch rhyngddi a Chymru yn y maes hwn, felly rwy'n credu'n wirioneddol fod gennym stori dda i'w hadrodd, ac nid o safbwynt y Llywodraeth yn unig, ond mae cymaint o hyn yn llifo o waith a wnaed yn y trydydd Cynulliad pan basiwyd Mesur Iechyd Meddwl (Cymru) 2010. Ein safbwynt ar y pryd oedd bod angen rhoi mwy o flaenoriaeth i'r maes penodol hwn o'r gwasanaeth a'r effaith y mae'n ei chael, ac rwy'n falch iawn ein bod yn cyflawni ar hynny. Nid yw'n berffaith, ond rydym yn gwneud cynnydd gwirioneddol, a'r her yw sut yr awn ati i sicrhau gwelliant pellach i'r hyn rydym eisoes yn ei wneud.
English: Finally, Cabinet Secretary, cuts to local authority spending are threatening community mental health services. What is your Government doing to incentivise councils in Wales to protect the mental health services they provide, and to make greater use of third sector mental health services?
Welsh: Yn olaf, Ysgrifennydd y Cabinet, mae toriadau i wariant awdurdodau lleol yn bygwth gwasanaethau iechyd meddwl cymunedol. Beth y mae eich Llywodraeth yn ei wneud i gymell cynghorau yng Nghymru i ddiogelu'r gwasanaethau iechyd meddwl a ddarparant, ac i wneud mwy o ddefnydd o wasanaethau iechyd meddwl y trydydd sector?
English: Thank you, Llywydd. Two years ago, Plaid Cymru highlighted the frighteningly long waiting times for MRI scans in Wales as compared to Scotland and England, with over 40 per cent of patients at that time waiting over six weeks here, as compared to 1 per cent in England and 2 per cent in Scotland. Following on from that and some press coverage of the issue, you did make an effort to tackle the issue and those waiting times have now reduced: some 17.6 per cent of patients are now waiting over six weeks for a scan. Is that figure acceptable to you and what assurance can you give that the pattern of reducing the waiting times for MRI scans will continue?
Welsh: Diolch, Lywydd. Ddwy flynedd yn ôl, mi wnaeth Plaid Cymru dynnu sylw at amseroedd aros brawychus ar gyfer sganiau MRI yng Nghymru o'u cymharu efo Lloegr a'r Alban. Roedd dros 40 y cant o gleifion bryd hynny yn aros dros chwech wythnos yma, o'u cymharu efo 1 y cant yn Lloegr a 2 y cant yn yr Alban. Rŵan, yn dilyn hynny a chryn sylw yn y wasg ar y pryd, mi wnaethoch chi ymdrech i daclo'r mater ac mae'r amseroedd aros rŵan wedi gostwng - rhyw 17.6 y cant o gleifion sy'n aros dros chwech wythnos am sgan bellach. A ydy'r ffigur yna yn dderbyniol, a pha sicrwydd a allwch chi ei roi y bydd y patrwm o fyrhau amseroedd am sgan MRI yn parhau?
English: I thank the Member for the question and for highlighting an area where we've made real progress over the last calendar year. Because at the high point that we reached in summer last year, we had a real challenge in understanding what could and should take place to reduce the diagnostic waiting times. We're now in a much better place and MRI is a good example: there are a number of health boards - at least two - where it's practically at zero, so no people wait above the target time, but we do have a very real challenge in particular in the south-east of Wales, where far too many people still wait too long. So, I fully expect that it's a message that the service understands perfectly well. The progress we made, in particular in the last six months of the last year, will continue into this year, and I'm looking forward to the figures in the first quarter, and in particular in the second quarter of this year, to understand whether that ambition within the service is being made real, because that is certainly what I expect to see.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn ac am dynnu sylw at faes lle rydym wedi gwneud cynnydd gwirioneddol yn ystod y flwyddyn galendr ddiwethaf. Oherwydd ar y pwynt uchaf a gyrhaeddwyd gennym yn ystod yr haf y llynedd, roeddem yn wynebu her wirioneddol o ran deall yr hyn a allai ac a ddylai ddigwydd i leihau'r amseroedd aros diagnostig. Rydym yn awr mewn lle llawer gwell ac mae MRI yn enghraifft dda: mae ar sero i bob pwrpas mewn sawl bwrdd iechyd - o leiaf ddau - felly nid oes yna bobl sy'n aros yn hwy na'r amser targed, ond mae gennym her go iawn yn enwedig yn ne-ddwyrain Cymru, lle mae llawer gormod o bobl yn dal i aros yn rhy hir. Felly, rwy'n llawn ddisgwyl ei bod yn neges y mae'r gwasanaeth yn ei deall yn iawn. Bydd y cynnydd rydym wedi'i wneud, yn enwedig dros chwe mis olaf y llynedd, yn parhau eleni, ac rwy'n edrych ymlaen at weld ffigurau'r chwarter cyntaf, ac yn enwedig ail chwarter y flwyddyn hon, er mwyn deall a yw'r uchelgais o fewn y gwasanaeth yn cael ei wireddu, oherwydd rwy'n sicr yn disgwyl gweld hynny.
English: What the improvement does demonstrate, of course, is that effort pays off and that we should never accept that budgetary limitations or increases in demand will inevitably lead to longer waiting times. As I said, MRI scans were given some press coverage a few years ago; there are other diagnostic tests that aren't as headline grabbing, perhaps, where there are major problems that remain, for example, colonoscopy or cystoscopy. Performance in those areas is as poor now as it was two years ago, with around half of patients waiting over six weeks, as compared to 6 per cent in England and 12 per cent in Scotland. The equipment is cheaper for these tests, there is less demand for them and some GP surgeries can actually do the tests themselves. Apart from waiting for newspaper headlines, what will make you give the same attention to colonoscopy and cystoscopy tests as you gave to MRIs?
Welsh: Beth mae'r gwelliant, wrth gwrs, yn ei ddangos yw bod ymdrechu yn talu, ac na ddylen ni fyth dderbyn rywsut fod cyfyngiadau cyllidol, neu gynnydd mewn galw, yn arwain yn anochel at amseroedd aros hirach. Fel y dywedais i, fe gafodd sganiau MRI dipyn o sylw yn y wasg gwpwl o flynyddoedd yn ôl. Mae profion diagnostig eraill sydd ddim mor ddeniadol mewn penawdau, efallai, lle mae problemau mawr yn parhau, er enghraifft, colonosgopi neu 'cystoscopy'. Mae perfformiad yn y rheini cynddrwg rŵan ag yr oedd ddwy flynedd yn ôl, efo tua hanner y cleifion yn aros dros chwech wythnos, o'i gymharu â 6 y cant yn Lloegr a 12 y cant yn yr Alban. Mae'r offer yn rhatach ar gyfer gwneud y profion, mae yna lai o alw am y profion ac mi all rhai syrjeris GP wneud y profion eu hunain. Rŵan, ar wahân i aros am benawdau papur newydd, beth wnaiff i chi roi yr un sylw i brofion colonosgopi a 'cystoscopy' ag a wnaethoch chi i brofion MRI?
English: But there are innovative steps that could be taken. Last week, Cancer Research published a report on the next steps that they would want to see taken for a cancer strategy for Wales. They are asking for the introduction of a specific target of 28 days so that we can improve survival rates and, through that, they are adding to the chorus of authoritative voices supporting our policy, as Plaid Cymru, for the introduction of a 28-day diagnosis target. Before the election, your Government rejected that target, although all the main oncologists in Britain, more or less, are calling for it. In order to achieve such a target, we would need improved waiting times for a number of tests, including better direct access to GP services, to the testing system and to expertise in testing. Will you, therefore, look again at Plaid Cymru's policy of establishing three multidisciplinary diagnostic centres of the kind that have been very successful in other nations, including Denmark, as part of a strategy to reduce waiting times for these vital diagnostic tests?
Welsh: Ond mae yna gamau arloesol y gellid eu cymryd wrth gwrs. Wythnos diwethaf, mi wnaeth sefydliad Cancer Research gyhoeddi adroddiad ar y camau nesaf y maen nhw'n dymuno eu gweld yn cael eu cymryd ar gyfer strategaeth canser i Gymru. Maen nhw'n gofyn am gyflwyno targed pendant 28 diwrnod fel ein bod ni'n gallu gwella cyfraddau goroesi a, drwy hynny, maen nhw'n ychwanegu at y corws o adroddiadau awdurdodol eraill sy'n cefnogi ein polisi ni, fel Plaid Cymru, am gyflwyno targed diagnosis 28 diwrnod. Cyn yr etholiad, mi wnaeth eich Llywodraeth chi wrthod y targed yna, er bod prif oncolegwyr Prydain i gyd, mwy neu lai, yn galw amdano. Rŵan, er mwyn cyrraedd y fath darged, mi fyddai angen gwell amseroedd aros ar gyfer llawer o brofion, gan gynnwys rhoi gwell mynediad uniongyrchol i feddygon teulu, i'r system brofi ac i arbenigedd mewn profi. A wnewch chi, felly, edrych eto ar bolisi Plaid Cymru o sefydlu tair canolfan ddiagnostig, amlddisgyblaeth o'r math sydd wedi bod yn llwyddiannus iawn mewn gwledydd eraill, gan gynnwys Denmarc, fel rhan o strategaeth i leihau amseroedd am y profion diagnostig, cwbl allweddol yma?
English: Thank you for the question. Our aim is to ensure that people in Pembrokeshire are provided with high-quality, compassionate health services. Our focus will be on improving patient outcomes and in doing so, we will be led by the most up-to-date clinical advice and evidence.
Welsh: Diolch am y cwestiwn. Ein nod yw sicrhau bod gwasanaethau iechyd tosturiol o safon uchel yn cael eu darparu i bobl Sir Benfro. Byddwn yn canolbwyntio ar wella canlyniadau i gleifion ac wrth wneud hynny, cawn ein harwain gan y cyngor a'r dystiolaeth glinigol ddiweddaraf.
English: Of course, it's absolutely essential that appropriate emergency health services are actually based in Pembrokeshire in the future. You will be aware, Cabinet Secretary, that I've been re-elected with a strong mandate in Preseli Pembrokeshire by standing on a platform to reintroduce full-time paediatric services and the special care baby unit at Withybush hospital. Given the clear public support in my constituency for re-establishing these services, are you now prepared to listen to the people of Pembrokeshire by considering re-establishing these particular services?
Welsh: Wrth gwrs, mae'n gwbl hanfodol fod gwasanaethau iechyd brys priodol wedi'u lleoli yn Sir Benfro yn y dyfodol mewn gwirionedd. Fe fyddwch yn gwybod, Ysgrifennydd y Cabinet, fy mod wedi cael fy ailethol gyda mandad cryf ym Mhreseli Sir Benfro drwy sefyll dros ailgyflwyno gwasanaethau pediatrig amser llawn a'r uned gofal arbennig i fabanod yn Ysbyty Llwynhelyg. O ystyried y gefnogaeth gyhoeddus glir yn fy etholaeth i ailsefydlu'r gwasanaethau hyn, a ydych yn awr yn barod i wrando ar bobl Sir Benfro drwy ystyried ailsefydlu'r gwasanaethau penodol hyn?
English: Thank you for the two questions. Yes, I'll be happy to arrange a convenient time to visit both hospitals and to meet staff in the midwifery units. On your specific point about the dedicated ambulance vehicle, this was an important part of providing confidence about the service to make sure that there was emergency transfer, if needed, to take women and their babies to Glangwili. In many ways, I am pleased that it has been used less than anticipated because that underlines and underscores the fact that safe care is being provided in that midwife-led unit. Over 200 babies were born in that midwife-led unit in Withybush in the last calendar year: women and their babies safely delivered with high-quality care. That's real praise for the midwives themselves. I also wanted to praise the paramedics, who are not sitting with their feet up and having a cup of tea when they are not being used to transfer people to Glangwili. They are actually undertaking work within the hospital in different teams, using their skills in a way that benefits the whole service. So, it is a really good example of the way integration can work in the planning of the service. I will definitely take up the issue and have a conversation with Hywel Dda health board and the Welsh ambulance trust to look at the future of that service on a more sustained footing.
Welsh: Diolch i chi am y ddau gwestiwn. Ydw, rwy'n hapus i drefnu amser cyfleus i ymweld â'r ddau ysbyty ac i gwrdd â staff yn yr unedau bydwreigiaeth. O ran eich pwynt penodol am y cerbyd ambiwlans penodedig, roedd hyn yn rhan bwysig o sicrhau hyder yn y gwasanaeth er mwyn gwneud yn siŵr fod modd trosglwyddo ar frys, lle bo angen, ar gyfer cludo menywod a'u babanod i Ysbyty Glangwili. Mewn sawl ffordd, rwy'n falch ei fod wedi cael ei ddefnyddio lai na'r disgwyl oherwydd mae hynny'n tanlinellu ac yn cadarnhau'r ffaith fod gofal diogel yn cael ei ddarparu yn yr uned dan arweiniad bydwragedd. Cafodd dros 200 o fabanod eu geni yn yr uned dan arweiniad bydwragedd yn Llwynhelyg yn y flwyddyn galendr ddiwethaf: menywod a'u babanod yn cael eu geni'n ddiogel gyda gofal o ansawdd uchel. Dyna ganmoliaeth go iawn i'r bydwragedd eu hunain. Roeddwn hefyd yn awyddus i ganmol y parafeddygon nad ydynt yn eistedd gyda'u traed i fyny yn cael paned o de pan nad ydynt yn cael eu defnyddio i drosglwyddo pobl i Glangwili. Mewn gwirionedd maent yn gwneud gwaith yn yr ysbyty mewn gwahanol dimau, gan ddefnyddio'u sgiliau mewn ffordd sydd o fudd i'r gwasanaeth cyfan. Felly, mae'n enghraifft wirioneddol dda o'r modd y gall integreiddio weithio yn y broses o gynllunio'r gwasanaeth. Byddaf yn bendant yn codi'r mater ac yn trafod gyda bwrdd iechyd Hywel Dda ac ymddiriedolaeth ambiwlans Cymru er mwyn ceisio rhoi dyfodol y gwasanaeth hwnnw ar sail fwy cyson.
English: We haven't forgotten the election that we've just fought, and I do very clearly recall the Labour Party candidate in Carmarthen West and South Pembrokeshire speaking very clearly and pledging that, if he had been elected, he would come to this place and argue for the return of maternity services to Withybush hospital and argue in favour of the repatriation of paediatric services to Withybush hospital. So, was he seeking to mislead people in the constituency? What will the Minister do now to ensure that paediatric services particularly are safe and secure in Withybush in order to ensure that the emergency services are also safe and secure?
Welsh: Nid ŷm ni wedi anghofio'r etholiad yr ŷm ni newydd fynd drwyddo. Rwy'n cofio'n glir iawn ymgeisydd y Blaid Lafur yng Ngorllewin Caerfyrddin a De Penfro yn siarad yn glir iawn, ac yn addo, pe byddai e'n cael ei ethol, y byddai'n dod i'r lle hwn ac yn dadlau dros ddychwelyd gwasanaethau mamolaeth i ysbyty Llwynhelyg, ac yn dadlau dros ddychwelyd gwasanaethau pediatreg i ysbyty Llwynhelyg. Felly, a oedd e yn edrych i gamarwain pobl yr etholaeth, a beth mae'r Gweinidog yn mynd i'w wneud nawr i sicrhau bod gwasanaethau pediatreg, yn arbennig, yn saff ac yn ddiogel yn Llwynhelyg er mwyn sicrhau bod y gwasanaethau brys hefyd yn saff ac yn ddiogel?
English: I thank the Member for the question. We will not establish a Welsh cancer drugs fund. The English cancer drugs fund will be scrapped at the end of this month. We are prioritising the establishment of a new treatment fund as one of our key commitments in the first 100 days. I expect to be able to tell Members more about it. The fund will support the speedy introduction of innovative and effective high-cost treatments for life-threatening diseases.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Ni fyddwn yn sefydlu cronfa cyffuriau canser yng Nghymru. Bydd y gronfa cyffuriau canser yn Lloegr yn cael ei diddymu ddiwedd y mis hwn. Rydym yn blaenoriaethu'r gwaith o sefydlu cronfa triniaethau newydd fel un o'n hymrwymiadau allweddol yn y 100 diwrnod cyntaf. Rwy'n disgwyl gallu dweud rhagor wrth yr Aelodau amdani. Bydd y gronfa'n cefnogi'r broses o fynd ati'n gyflym i gyflwyno triniaethau arloesol ac effeithiol sy'n costio llawer ar gyfer clefydau sy'n bygwth bywyd.
English: Minister, our own proposals for a Welsh cancer treatment fund would not only have improved access to new, modern medicines, but would also have made cancer treatment more accessible for patients through the establishment of a mobile cancer treatment unit. In rural parts of Wales, such as my own constituency in Montgomeryshire, that would, of course, be an invaluable service. My question, Cabinet Secretary, is: what consideration have you given to the establishment of a mobile cancer treatment service?
Welsh: Weinidog, byddai ein hargymhellion ein hunain ar gyfer cronfa triniaethau canser Cymru nid yn unig wedi gwella mynediad at feddyginiaethau newydd, modern, ond byddai hefyd wedi gwneud triniaethau canser yn fwy hygyrch i gleifion drwy sefydlu uned trin canser symudol. Mewn rhannau gwledig o Gymru, megis fy etholaeth fy hun yn Sir Drefaldwyn, byddai'n wasanaeth amhrisiadwy wrth gwrs. Fy nghwestiwn, Ysgrifennydd y Cabinet, yw hwn: pa ystyriaeth rydych wedi'i rhoi i sefydlu gwasanaeth trin canser symudol?