techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: May I say that, clearly, there are political differences emerging with any public debate on this? But may I also point to the last JMC? If I could draw your attention to the comments of the First Minister last Monday and the comments following the meeting that we had with Damian Green a few weeks before that, those have been very positive indeed. So, those are the three most recent meetings where both Governments have agreed that developments have taken place. There's a great deal more work to be done, clearly, but as we do work through the 64 policy areas, for example, which are to return from the European Union, then that gives us every opportunity to give assurance to business and also, hopefully, to demonstrate that there is no agenda in terms of withdrawing powers or rolling back powers from the Welsh Government.
Welsh: A gaf i ddweud, yn amlwg, bod yna wahaniaethau gwleidyddol yn datblygu gydag unrhyw ddadl gyhoeddus? Ond hefyd a gaf i bwyntio tuag at y JMC diwethaf? A gaf i dynnu'ch sylw chi tuag at sylwadau y Prif Weinidog ddydd Llun diwethaf a'r sylwadau o'r cyfarfod gawsom ni gyda Damian Green ychydig wythnosau cyn hynny? Mae'r rheini wedi bod yn bositif ofnadwy. So, dyna'r tri cyfarfod mwyaf diweddar lle mae'r ddwy Lywodraeth wedi cytuno bod datblygiadau wedi cymryd lle. Mae yna lot mwy o waith i'w wneud, yn amlwg, ac wrth inni weithio drwy'r 64 ardal o bolisi, er enghraifft, sydd yn dod nôl o'r Undeb Ewropeaidd, mae hynny'n rhoi pob siawns ein bod ni yn gallu rhoi sicrwydd i fusnesau ac hefyd, gobeithio, dangos nad oes agenda i dynnu grym oddi wrth y Cynulliad a Llywodraeth Cymru chwaith.
English: To build on that positivity, Secretary of State, will you commit to return to the Assembly to give an update on progress with the withdrawal Bill before its passage through the House of Lords?
Welsh: I adeiladu ar y positifrwydd yna, felly, Ysgrifennydd Gwladol, a fyddech chi yn ymrwymo i ddychwelyd i'r Cynulliad yma i roi'r wybodaeth ddiweddaraf am hynt y Bil ymadael cyn iddo ddechrau mynd drwy Dŷ'r Arglwyddi?
English: Most certainly, if we can find time to do that. I'm more than happy to do that.
Welsh: Yn sicr, os ydym yn gallu ffeindio amser. Yn sicr, yn fwy na hapus.
English: We look forward to that.
Welsh: Edrychwn ymlaen.
English: Rhodri Glyn Thomas, the president of the National Library of Wales.
Welsh: Rhodri Glyn Thomas, llywydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
English: Could I respond first, and then David can provide the details to you? The national library has tried to be an ambitious organisation within a very challenging position in terms of funding for public services generally. What we've tried to do over the last three or four years is to try and respond in a positive way to the recommendations of this committee, and also to the recommendations that we've received in the PricewaterhouseCoopers report and the Wales Audit Office report. You'll see, from the most recent report by the Wales Audit Office, and the letter from the Auditor General for Wales, that all the work of reforming our procedures is in place in the national library and we're moving forward with that. But I will turn now to David, to respond to the specific recommendations by this committee.
Welsh: Wel, a gaf i ymateb yn y lle cyntaf, a chaiff David wedyn roi'r manylion ichi? Mae'r llyfrgell genedlaethol wedi ceisio bod yn sefydliad uchelgeisiol o fewn sefyllfa heriol iawn o ran cyllid gwasanaethau cyhoeddus yn gyffredinol. Yr hyn yr ydym wedi ei wneud dros y tair, pedair blynedd diwethaf yw ymateb yn gadarnhaol iawn i argymhellion y pwyllgor yma, ac hefyd i'r argymhellion a gafwyd yn adroddiad PricewaterhouseCoopers, ac hefyd, wrth gwrs, Swyddfa Archwilio Cymru. Fe welwch chi, o'r adroddiad diweddaraf gan Swyddfa Archwilio Cymru, a llythyr Archwilydd Cyffredinol Cymru, fod yr holl waith o ddiwygio ein gweithdrefnau ni ar waith gan y llyfrgell genedlaethol, ac ein bod ni'n symud ymlaen gyda'r rheini i gyd. Ond fe droaf i at David i ymateb i'r argymhellion penodol gan y pwyllgor yma.
English: Without going through each recommendation, there is a list of the Wales Audit Office recommendations in the papers for the meeting. Work has been undertaken in going through the recommendations and in responding to the points that were raised, and I think, except for some minor details, we have responded fully to the report.
Welsh: Diolch, Rhodri. Wel, heb fynd drwy bob un argymhelliad, mae rhestr o argymhellion Swyddfa Archwilio Cymru yn rhan o bapurau'r cyfarfod. Felly, mae gwaith wedi cael ei wneud i fynd drwy'r argymhellion ac ateb y pwyntiau a oedd wedi cael eu codi. Rydw i'n credu, heblaw am rai manion, rydym ni wedi ymateb yn llawn i ofynion yr adroddiad.
English: Yes. Perhaps an element of the work that needs to be moved forward to next year is workforce development. We accept that there is work to be done in terms of an audit of skills and to look at the needs of the library moving forward. We foresee that the workforce plan will be ready by the end of 2018.
Welsh: Do. Yr un, hwyrach, o ran elfen o'r gwaith a fydd eisiau ei symud ymlaen tan y flwyddyn nesaf fydd datblygu'r gweithlu. Rydym ni'n derbyn bod gwaith i'w wneud i wneud awdit sgiliau i edrych ar anghenion y llyfrgell yn symud ymlaen. Rydym ni'n rhagweld y bydd cynllun ar gyfer y gweithlu yn barod erbyn diwedd 2018.
English: No. Certainly, the trustees' board has been keeping a detailed eye on the pension scheme. We have a sub-committee that considers the pension scheme under the chairmanship of the former treasurer, and we receive regular reports. There are technical reasons for what you have referred to, and I will ask David to explain the situation, but we are confident that our pension scheme is viable and that it is in a very healthy position in real terms.
Welsh: Na. Yn sicr, mae bwrdd yr ymddiriedolwyr wedi bod yn cadw llygad manwl ar ein cynllun pensiwn ni. Mae gennym ni is-bwyllgor sydd yn ystyried y cynllun pensiwn dan gadeiryddiaeth y cyn-drysorydd, ac rŷm ni'n derbyn adroddiadau cyson am hynny. Mae yna resymau technegol am yr hyn rŷch chi wedi cyfeirio ato fe. Fe ofynnaf i David i esbonio'r sefyllfa, ond rŷm ni'n hyderus bod ein cynllun pensiwn ni yn hyfyw, ac ei fod e mewn sefyllfa iach iawn, mewn gwirionedd, mewn termau real.
English: The board of trustees has been keeping an eye on the situation. At present, we're confident that we'll be able to maintain the pension scheme as it is, with the changes that have been suggested to the staff. But, the board is open to considering new ways of ensuring a pension for staff in the future, if they have to do that. But, at present, we're confident that it will be possible to maintain the pension scheme as it is, and it is a pension scheme that is very successful compared to other public institutions in Wales.
Welsh: Mae'r bwrdd ymddiriedolwyr wedi bod yn cadw golwg ar y sefyllfa yma. Ar hyn o bryd, rydym ni'n hyderus bod modd cynnal y cynllun pensiwn fel ag y mae e gyda'r newidiadau sydd wedi cael eu hawgrymu i'r staff. Ond, mae'r bwrdd yn agored i ystyried ffyrdd newydd o sicrhau pensiwn i staff yn y dyfodol os bydd yn rhaid gwneud hynny. Ond, ar hyn o bryd, rydym ni'n hyderus bod modd cynnal y cynllun pensiwn fel ag y mae e, ac mae'n gynllun pensiwn sy'n hynod o lwyddiannus o'i gymharu â sefydliadau cyhoeddus eraill yng Nghymru.
English: We feel at present that it's possible to do that, and we're eager to do that, but we are open to changing that situation for new staff who will come to the library, if we have to do that. At present, we don't feel that that would be beneficial, and we do feel that maintaining the current scheme with some changes offers a better financial option for the library as well.
Welsh: Rydym ni'n teimlo ar hyn o bryd fod modd gwneud hynny, ac rydym ni'n awyddus i wneud hynny, ond rydym ni'n agored i newid y sefyllfa honno ar gyfer staff newydd a fydd yn dod i'r llyfrgell pe bai'n rhaid gwneud hynny. Ar hyn o bryd, nid ydym ni'n teimlo byddai hynny'n fuddiol, ac rydym ni'n teimlo bod cynnal y cynllun presennol gyda rhai newidiadau yn cynnig gwell opsiwn ariannol i'r llyfrgell hefyd.
English: We are keeping an eye on what is going to develop in the future, namely we're looking at the options to establish a defined contribution pension scheme rather than a defined benefit. So, if we did arrive at a situation where we wouldn't be able to fund the pension scheme, we would look to move to a defined contribution where the costs are lower and the risk of investment goes onto the members rather than the employer.
Welsh: Rydym ni yn cadw llygad ar beth sy'n mynd i ddatblygu efallai yn y dyfodol, hynny yw, rydym ni'n edrych ar yr opsiynau i sefydlu beth maen nhw'n galw'n defined contribution pension scheme yn hytrach na defined benefit. Felly, pe byddem ni'n cyrraedd sefyllfa lle na fyddem ni'n gallu ariannu'r cynllun pensiwn, fe fyddem ni yn edrych i symud tuag at defined contribution lle mae'r costau'n llai ac mae'r risg o fuddsoddiadau yn mynd ar aelodau ac nid ar y cyflogwr.
English: I think that another important element is that any change to the pension scheme is something that's going to have to happen in the context of negotiations with staff. I want to praise the staff in terms of the negotiations that we've had in the last six months, in terms of the agreed changes. I'd like to feel that any changes in future will be changes that will elicit support from staff in the position that we are in. As everyone has said, at present, I think our assessment of the risk is that we can afford to proceed and continue with the current scheme.
Welsh: Rwy'n meddwl mai'r elfen bwysig arall hefyd ydy bod unrhyw newid i'r cynllun pensiwn yn amlwg yn rhywbeth sydd yn gorfod digwydd mewn cyd-destun trafodaethau gyda staff. Rwyf eisiau canmol y staff ynglŷn â'r trafodaethau sydd wedi bod yn y chwe mis diwethaf am y newidiadau sydd wedi'u cytuno. Mi fuaswn i'n hoffi teimlo bod unrhyw newidiadau yn y dyfodol yn rhai sydd yn gallu ennyn cefnogaeth y staff y tu fewn i'r sefyllfa yr ydym ni ynddi. Ond, fel mae pawb wedi'i ddweud, ar hyn o bryd, rwy'n meddwl mai ein hasesiad ni o'r risg ydy ein bod ni'n gallu fforddio parhau â'r cynllun presennol.
English: The board of trustees had already decided not to move on with the case. We didn't feel that there was any benefit for the library in doing so, but the Welsh Government at the time was keen to do so. Therefore, we continued with that until coming to the situation where a final decision has been made not to go down that route.
Welsh: Roedd bwrdd yr ymddiriedolwyr eisoes wedi penderfynu peidio â symud ymlaen gyda'r achos. Nid oeddem ni'n teimlo bod unrhyw fudd i'r llyfrgell o wneud hynny, ond roedd Llywodraeth Cymru ar y pryd yn awyddus inni wneud hynny. Felly, fe barhaom ni yn ôl eu gofyniadau nhw nes inni ddod i sefyllfa yn awr lle mae yna benderfyniad terfynol wedi'i wneud i beidio â dilyn y llwybr hwnnw.
English: Of course, having a budget that extends over two years is of great assistance to us in terms of planning. Having a budget that's over three years would would be even better. Having a remit letter at the beginning of a Government term, extending over that Government's term of five years, telling us what are the hopes and requirements of the Government for the national library would also help us to plan in the long term. The problem that we've been facing is a 12-month budget and a remit letter on an annual basis from the Minister, or the Cabinet Secretary as was the case recently. Anything that extends those two things would be of great assistance to us in planning ahead.
Welsh: Wrth gwrs, mae cael cyllideb sy'n ymestyn dros ddwy flynedd yn gymorth mawr inni o ran ein cynllunio. Fe fyddai cael cyllideb sydd dros dair blynedd hyd yn oed yn well inni. Fe fyddai cael llythyr cylch gorchwyl ar ddechrau tymor Llywodraeth yn ymestyn dros dymor y Llywodraeth honno o bum mlynedd yn dweud beth yw gofynion a gobeithion y Llywodraeth ar gyfer y llyfrgell genedlaethol eto yn ein helpu ni i gynllunio yn hirdymor. Y broblem rŷm ni wedi bod yn ei hwynebu ydy cyllideb o 12 mis a llythyr cylch gorchwyl bob blwyddyn oddi wrth y Gweinidog, neu'r Ysgrifennydd Cabinet fel oedd e'n ddiweddar. Byddai unrhyw beth sy'n ymestyn y ddau beth hynny yn help mawr inni wrth gynllunio ymlaen.
English: The board of trustees is happy at the moment that we are collaborating with the Government, that the Government understands our aspirations and that we also respond to their requirements in terms of the direction of the work of the library. We are united in our view that the digital pathway is going to extend the services of the library not just to the whole of Wales, but beyond that. But it will mean much wider access to the library's collections. So, at the moment, the Government and ourselves are working together and our aspirations match.
Welsh: Mae bwrdd yr ymddiriedolwyr yn hapus ar hyn o bryd ein bod ni'n cydweithio â'r Llywodraeth, bod y Llywodraeth yn deall ein dyheadau ni a'n bod ninnau hefyd yn ymateb i'w gofynion hwy ynglŷn â chyfeiriad gwaith y llyfrgell. Rydym ni'n unedig yn ein barn bod y llwybr digidol yn mynd i ymestyn gwasanaeth y llyfrgell nid yn unig i Gymru gyfan ond y tu hwnt i hynny. Ond bydd e'n golygu mynediad llawer iawn mwy eang i gasgliadau'r llyfrgell. Felly, ar hyn o bryd, mae'r Llywodraeth a ninnau'n cydweithio ac mae'n dyheadau ni'n cyd-fynd.
English: It does help in terms of collaboration. Linda has already referred to some areas where we have succeeded in working collaboratively, and there will be other areas in the future where that will be possible because we're now working from the same building. One of the things that we've managed to do is assist with the work of extending opportunities for staff of the royal commission to learn Welsh. Because the national library has a bigger number of staff, we had the resources to establish courses and we've been able to invite members of staff of the royal commission on to those courses and that has been a great success as well.
Welsh: Mae'n helpu'r cydweithio rhwng y naill ffordd a'r llall, hefyd. Mae Linda eisoes wedi cyfeirio at rai meysydd lle'r rŷm ni wedi llwyddo i gydweithio, a bydd yna feysydd eraill yn y dyfodol lle y bydd hynny'n bosibl oherwydd ein bod ni nawr yn gweithio yn yr un adeilad. Un o'r pethau rŷm ni wedi llwyddo i'w gwneud ydy cynorthwyo gyda'r gwaith o estyn cyfleoedd i staff y comisiwn brenhinol ddysgu'r Gymraeg. Gan fod gan y llyfrgell staff llawer iawn yn fwy, roedd gennym ni'r adnoddau i sefydlu cyrsiau a rŷm ni wedi gallu gwahodd aelodau o staff y comisiwn brenhinol ar y cyrsiau hynny ac mae hynny wedi bod yn llwyddiant mawr hefyd.
English: Rhodri, do you want to answer first, and then I will look at the operational side?
Welsh: Rhodri, a ydych chi eisiau ateb yn gyntaf, wedyn fe wnaf i edrych ar yr ochr weithredol?
English: I feel that Historic Wales is moving forward well in the context that we are discussing operational issues. With the library, what we want out of Historic Wales is improvements - improvements in our services or in services across the sector. But, of course, the national library has priorities as well as Historic Wales priorities, so, as Rhodri mentioned, Historic Wales would not be able to undertake, for example, our statutory services, as a legal deposit library. It's an important element of our work - of course it is - and we should do as much as we can to make Historic Wales a success. But, if Historic Wales only was defining the work of the library, so much would be left out in terms of the things that we have to achieve on a statutory basis. So, at present, I do see it working, because everyone is volunteering and is hoping, out of all of the work and the dynamic of this, that improvements will be achieved in services. That's what the library wants, ultimately.
Welsh: Rydw i yn teimlo bod Cymru Hanesyddol yn symud ymlaen yn dda yn y gyd-destun ein bod ni'n trafod pethau gweithredol. Fel llyfrgell, rwy'n meddwl beth rydym ni eisiau allan o Gymru Hanesyddol ydy gwelliannau - gwelliannau yn ein gwasanaethau ni neu yn y gwasanaeth ar draws y sector. Ond, wrth gwrs, mae gan y llyfrgell genedlaethol flaenoriaethau yn ogystal â rhai Cymru Hanesyddol, ac felly dyna fel yr oedd Rhodri yn sôn: ni fyddai Cymru Hanesyddol yn gallu cyflwyno, er enghraifft, ein gwasanaethau statudol ni, fel llyfrgell adnau gyfreithiol. Mae yn elfen bwysig o'n gwaith ni - wrth gwrs ei fod o - a dylem ni wneud cymaint â fedrwn ni i wneud Cymru Hanesyddol yn llwyddiant. Ond, os byddai Cymru Hanesyddol dim ond wedi diffinio gwaith y llyfrgell, mi fydd yna gymaint wedi cael ei adael allan o bethau rydym ni'n gorfod cyflawni'n statudol. Felly, ar hyn o bryd, rydw i'n gweld o'n gweithio, oherwydd mae pawb yn gwirfoddoli ac yn gobeithio, allan o'r holl waith a holl ddeinamig y peth, mae gwelliannu'n mynd i ddod i wasanaethau. Dyna beth mae'r llyfrgell eisiau yn y pen draw.
English: I don't accept that we haven't faced this situation. I accept the warning that the Wales Audit Office has given that there are challenges facing us in the next five to 10 years. We have succeeded in responding to that by not cutting back on the core services that we offer and also extending the library's services to new directions and ensuring greater access by the public to the collections we have. In terms of the broadcasting archive, for example, there will be four new access points established across Wales in order to extend the ability to access our services. Certainly, we as a board will be considering what the Wales Audit Office have said and ensuring that there will be an eagle eye on our core services. We have to remember that there are statutory requirements upon us to deliver the core services, and that's why I was saying earlier that our role as trustees is not only a role of responding to the Government's requirements as our main funding source, but also we have a responsibility to ensure the interests of the charity in the long term. And I'm confident that we're doing that, but I'm grateful to the Wales Audit Office for reminding us of that as well.
Welsh: Nid ydw i'n derbyn ein bod ni ddim wedi wynebu y sefyllfa yma. Rydw i'n derbyn y rhybudd y mae Swyddfa Archwilio Cymru wedi'i roi fod yna heriau yn ein hwynebu ni yn y tymor pum mlynedd nesaf, y 10 mlynedd nesaf. Rŷm ni wedi llwyddo i ymateb i hynny hyd yn hyn drwy beidio â thorri nôl ar y gwasanaethau craidd rŷm ni'n eu cynnig ac ymestyn gwasanaethau y llyfrgell i gyfeiriadau newydd a sicrhau mwy o fynediad gan y cyhoedd i'r casgliadau sydd gyda ni. O ran yr archif ddarlledu, er enghraifft, fe fydd yna bedwar pwynt mynediad newydd yn cael eu sefydlu ledled Cymru er mwyn ymestyn y gallu i gael mynediad i'n gwasanaethau ni. Yn sicr, fe fyddwn ni fel bwrdd yn cymryd ystyriaeth o'r hyn y mae'r swyddfa archwilio yn ei ddweud ac yn sicrhau bod yna olwg barcud yn cael ei gynnal ar ein gwasanaethau craidd ni. Mae'n rhaid cofio bod yna ofynion statudol arnom ni i gyflenwi y gwasanaethau craidd hynny, a dyna pam roeddwn i'n dweud yn gynharach bod ein rôl ni fel ymddiriedolwyr nid yn unig yn rôl o ymateb i ofynion y Llywodraeth fel ein prif ffrwd ariannol ni, ond hefyd mae gennym ni gyfrifoldeb i sicrhau buddiannau yr elusen i'r hirdymor. Ac rwy'n hyderus ein bod ni'n gwneud hynny, ond rydw i'n ddiolchgar i Swyddfa Archwilio Cymru am ein hatgoffa ni o hynny hefyd.
English: David, do you want to say something?
Welsh: David, a wyt ti eisiau dweud rhywbeth?
English: David, do you want to add anything?
Welsh: David, a oes gen ti rywbeth ti eisiau ategu?
English: No, we don't feel that that is the solution at present, although, as we said earlier, we are keeping that door open if we have to do it. The reality is that changing the pension scheme at present would mean more cost to the library than maintaining the scheme as it is. So, we are keeping an eye on that, but at present, that is under control. And we are seeing charitable contributions, particularly through wills, as a traditional way in which the library has obtained money, but as well as the money that came from the heritage lottery, there's a range of smaller subsidies that have been obtained from the lottery and other bodies. So, we are looking at a range of possibilities in terms of external funding to maintain the activity of the library, because we're very aware of the fact that we're not going to get any more money from the public purse and from the Government. We were very grateful for a flat budget for the next two years, because we realised that that is the reality of the situation, and that we have to find external funds in order to compensate for that.
Welsh: Na, nid ydym yn teimlo mai dyna ydy'r ateb ar hyn o bryd, er, fel y dywedom ni yn gynharach, rydym ni yn cadw y drws hwnnw ar agor petai rhaid gwneud hynny. Y realiti ydy y byddai newid y cynllun pensiwn ar hyn o bryd yn golygu mwy o gostau i'r llyfrgell na chynnal y cynllun fel ag y mae. Felly, rydym yn cadw golwg ar hynny, ond ar hyn o bryd, mae hynny dan reolaeth. Rydym yn gweld cyfraniadau elusennol, yn enwedig drwy ewyllysiau, fel ffordd yn draddodiadol y mae'r llyfrgell wedi llwyddo i dderbyn arian, ond yn ogystal â'r arian a ddaeth o'r loteri treftadaeth, mae yna ystod o gymorthdaliadau llai wedi dod oddi wrth y loteri a chyrff eraill. Felly, rydym yn edrych ar ystod o bosibiliadau o ran arian allanol i gynnal gweithgaredd y llyfrgell, oherwydd rydym yn llawn ymwybodol o'r ffaith nad oes mwy yn mynd i ddod o'r pwrs cenedlaethol oddi wrth y Llywodraeth. Roeddem yn ddiolchgar am gyllideb fflat am y ddwy flynedd nesaf, oherwydd ein bod ni'n sylweddoli mai dyna realiti'r sefyllfa, a bod yn rhaid i ni ffeindio arian allanol wedyn i wneud yn iawn am hynny.
English: If I could just add that the remit letter has asked us to look at ways we can align the working conditions of library staff and civil servants. So, a move away from the pension scheme would be a move away from similar conditions in the civil service. And also, I would say that salaries in the library tend to be low. The median salary is £23,000 a year. In the Government, it's £35,000. So, we're far away from the civil servants' conditions. If we were to move away from the present pension scheme, that would be a blow to the staff and would move us away from aligning working conditions.
Welsh: A gaf i ychwanegu hefyd bod y llythyr cylch gorchwyl wedi gofyn i ni edrych ar ffyrdd rydym yn gallu alinio amodau gwaith staff y llyfrgell gyda staff y gwasanaeth sifil? Felly, byddai symud i ffwrdd o'r cynllun pensiwn yn symud i ffwrdd o delerau tebyg ar y gwasanaeth sifil. Ac hefyd, byddwn i'n dweud bod cyflogau yn y llyfrgell yn tueddu i fod yn isel. Median salary y llyfrgell yw £23,000 y flwyddyn. Yn y Llywodraeth, mae'n £35,000. Felly, rydym yn bell i ffwrdd o amodau gwaith y gweision sifil. Felly, rwy'n meddwl, pe byddem ni yn symud i ffwrdd o'r cynllun pensiwn presennol, byddai hynny'n ergyd i'r staff ac yn ein symud ni i ffwrdd o alinio amodau gwaith.