English: Thank you very much, Dirprwy Llywydd, for calling me to speak. I speak in full support of the Finance Committee inquiry report; I took part in it as a member. I want to focus specifically in support of recommendations 2 to 7: the importance of the shared prosperity fund; the impact on equalities of the loss of European funding; and the future fiscal framework for Wales in relation to Brexit. In the Equality and Human Rights Commission Brexit and equalities debates last week, I spoke of the importance of the socioeconomic duty in Wales. Although this isn't featured in the Finance Committee's report, I do believe that this is a vital duty for the Welsh Government to enact. It will play a part in giving us powers to counteract the adverse impacts of Brexit on equality and human rights. It's also important in the funding context in terms of powers and priorities that this Welsh Government needs. We drew attention to the threats to EU funding in last week's debates, the uncertain prospects for the UK's shared prosperity fund. We made it clear that the UK shared prosperity fund proposed by the UK Government should be administered by the Welsh Government to ensure that it's sensitive to local needs and inequalities in Wales. We made it clear, as all speakers, indeed, have done today, that the fund should be targeted at tackling inequality and socioeconomic disadvantage. Our committees have identified the EU funds that relate directly to equality and human rights, with around 60 per cent of European social fund-funded projects targeting people with one or more protected characteristics. I welcome the actions the Welsh Government has taken to influence this agenda. It's unclear how the UK Government has responded to the positive policy papers that have come from the Welsh Government, starting with the 'Regional Investment in Wales after Brexit' paper, which was published last December. A commitment in that paper to using funding received from Europe to support regional development and reduce inequality, and a commitment to a multi-annual approach towards investing replacement funding to maintain a long-term focus on the structural challenges in our economy and the labour market - how has the UK Government responded to this? The Cabinet Secretary might like to update us on his last oral statement on the regional investment steering group that's been set up with businesses, local government, universities and the third sector, and £350,000 from the European transition fund to establish a partnership with the Organisation for Economic Co-operation and Development to help inform our approach. Welsh Government has been proactive in preparing for future funding arrangements post Brexit, and we've repeatedly told the UK Government that its proposed consultation about the shared prosperity fund must now take place, engaging with the Welsh Government and the National Assembly for Wales, with our committees asking for it, with interest arising across the Chamber, as well as from the Finance Committee. Llywydd, at the Women in Wales For Europe meeting, last week, which I chaired, the Equality and Human Rights Commission alerted us to their forthcoming report. It will be called 'If not the EU, then who? The potential impact of the loss of EU funding on equality and human rights in Britain'. That report's going to be published imminently. It will provide an evidence base for the commission, the Welsh Government and ourselves in this Assembly, to respond to the UK Government shared prosperity fund consultation, and I understand that that EHRC research explores how the new UK shared prosperity fund can be an opportunity to keep equality and human rights as a cross-cutting theme in the way that Julie Morgan has described as being so influential in the use of our structural funds. So, I hope that the EHRC report will be influential with the UK Government as well. Can I finish by welcoming the Cabinet Secretary's response to recommendation 2, acknowledging the Welsh Government paper, 'Reforming UK funding and fiscal arrangements after Brexit', fully backing the call for the Barnett formula to be replaced with a new, rules-based system that would ensure the allocation of resources within the UK is based on relative need. Alongside the socioeconomic duty, it is vital that we strengthen our powers and resource base for public finance in Wales. The fiscal framework and inter-governmental machinery reform is crucial to that, if Wales is to have a strong voice in not only Brexit, but the discussions of the future of the management of our public finances in Wales. So, I do hope that the Finance Committee's report will be useful to the Cabinet Secretary in his ongoing negotiations on behalf of Wales.
Welsh: Diolch yn fawr iawn am alw arnaf i siarad, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n siarad i roi fy nghefnogaeth lawn i adroddiad ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid; cymerais ran ynddo fel aelod. Rwyf am ganolbwyntio'n benodol ar fy nghefnogaeth i argymhellion 2 i 7: pwysigrwydd y gronfa ffyniant gyffredin; yr effaith ar gydraddoldeb o golli cyllid Ewropeaidd; a'r fframwaith cyllidol ar gyfer Cymru yn y dyfodol mewn perthynas â Brexit. Yn nadl Brexit a chydraddoldebau y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yr wythnos diwethaf, siaradais am bwysigrwydd y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol yng Nghymru. Er nad yw'n ymddangos yn adroddiad y Pwyllgor Cyllid, rwy'n credu ei bod yn ddyletswydd hollbwysig i Lywodraeth Cymru ei gweithredu. Bydd yn chwarae ei rhan yn rhoi pwerau inni wrthsefyll effeithiau andwyol Brexit ar gydraddoldeb a hawliau dynol. Mae hefyd yn bwysig yn y cyd-destun cyllido o ran y pwerau a'r blaenoriaethau sydd eu hangen ar y Llywodraeth hon yng Nghymru. Fe wnaethom dynnu sylw at y bygythiadau i ffrydiau cyllido'r UE yn y dadleuon yr wythnos diwethaf, y rhagolygon ansicr ar gyfer cronfa ffyniant gyffredin y DU. Fe'i gwnaethom yn glir y dylai Llywodraeth Cymru weinyddu cronfa ffyniant gyffredin y DU a argymhellwyd gan Lywodraeth y DU er mwyn sicrhau ei bod yn sensitif i anghenion lleol ac anghydraddoldebau yng Nghymru. Fe'i gwnaethom yn glir, fel pob siaradwr heddiw yn wir, y dylid targedu'r gronfa ar gyfer mynd i'r afael ag anghydraddoldeb ac anfantais economaidd-gymdeithasol. Mae ein pwyllgorau wedi nodi cronfeydd yr UE sy'n uniongyrchol berthnasol i gydraddoldeb a hawliau dynol, gyda thua 60 y cant o brosiectau a ariennir o gronfa gymdeithasol Ewrop yn targedu pobl ag un neu fwy o nodweddion gwarchodedig. Rwy'n croesawu'r camau gweithredu y mae Llywodraeth Cymru wedi'u cymryd i ddylanwadu ar yr agenda hon. Nid yw'n glir sut y mae Llywodraeth y DU wedi ymateb i'r papurau polisi cadarnhaol a ddaeth gan Lywodraeth Cymru, gan ddechrau gyda'r papur 'Buddsoddi rhanbarthol yng Nghymru ar ôl Brexit', a gyhoeddwyd fis Rhagfyr diwethaf. Sut y mae Llywodraeth y DU wedi ymateb i ymrwymiad yn y papur hwnnw i ddefnyddio cyllid a dderbyniwyd gan Ewrop i gefnogi datblygu rhanbarthol a lleihau anghydraddoldeb, ac ymrwymiad i ddull amlflwydd o fuddsoddi cyllid yn lle arian Ewropeaidd i gynnal ffocws hirdymor ar yr heriau strwythurol yn ein heconomi a'r farchnad lafur? Efallai y carai Ysgrifennydd y Cabinet roi'r wybodaeth ddiweddaraf inni ar ei ddatganiad llafar diwethaf ar y grŵp llywio buddsoddi rhanbarthol a sefydlwyd gyda busnesau, llywodraeth leol, prifysgolion a'r trydydd sector, a £350,000 o'r gronfa bontio Ewropeaidd i sefydlu partneriaeth gyda'r Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd i helpu i lywio ein dull o weithredu. Mae Llywodraeth Cymru wedi bod wrthi'n rhagweithiol yn paratoi ar gyfer trefniadau ariannu yn y dyfodol ar ôl Brexit, ac rydym wedi dweud wrth Lywodraeth y DU droeon fod yn rhaid i'w hymgynghoriad arfaethedig ar y gronfa ffyniant gyffredin ddigwydd yn awr, gan ymgysylltu â Llywodraeth Cymru a Chynulliad Cenedlaethol Cymru, gyda'n pwyllgorau'n gofyn amdano, a diddordeb ar draws y Siambr, yn ogystal â'r Pwyllgor Cyllid. Lywydd, yn y cyfarfod a gadeiriais yr wythnos diwethaf o Menywod yng Nghymru dros Ewrop, tynnodd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ein sylw at yr adroddiad sydd ganddynt yn yr arfaeth. Ei enw fydd 'Os nad yr UE, pwy? Effaith bosibl colli cyllid yr UE ar gydraddoldeb a hawliau dynol ym Mhrydain'. Mae'r adroddiad hwnnw ar fin cael ei gyhoeddi. Bydd yn darparu sylfaen dystiolaeth i'r comisiwn, Llywodraeth Cymru a ninnau yn y Cynulliad hwn allu ymateb i ymgynghoriad Llywodraeth y DU ar y gronfa ffyniant gyffredin, ac rwy'n deall bod y gwaith ymchwil hwnnw gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yn archwilio'r modd y gall cronfa ffyniant gyffredin newydd y DU fod yn gyfle i gadw cydraddoldeb a hawliau dynol yn thema drawsbynciol yn y ffordd y mae Julie Morgan wedi'i disgrifio fel rhywbeth sydd mor ddylanwadol yn y defnydd o'n cronfeydd strwythurol. Felly, rwy'n gobeithio y bydd adroddiad y comisiwn yn dylanwadu ar Lywodraeth y DU yn ogystal. A gaf fi orffen drwy groesawu ymateb Ysgrifennydd y Cabinet i argymhelliad 2, sy'n cydnabod papur Llywodraeth Cymru, 'Diwygio trefniadau ariannu a chodi cyllid y DU ar ôl Brexit', gan gefnogi'n llawn yr alwad am system newydd yn seiliedig ar reolau yn lle fformiwla Barnett er mwyn sicrhau y dyrennir adnoddau o fewn y DU yn seiliedig ar angen cymharol. Ochr yn ochr â'r ddyletswydd economaidd-gymdeithasol, mae'n hanfodol ein bod yn atgyfnerthu ein pwerau a'n sylfaen adnoddau ar gyfer cyllid cyhoeddus yng Nghymru. Mae'r fframwaith cyllidol a diwygio'r prosesau rhynglywodraethol yn allweddol i hynny os yw Cymru'n mynd i gael llais cryf, nid yn unig yn Brexit, ond yn y trafodaethau ar reoli ein cyllid cyhoeddus yng Nghymru yn y dyfodol. Felly, rwy'n gobeithio y bydd adroddiad y Pwyllgor Cyllid yn ddefnyddiol i Ysgrifennydd y Cabinet yn ei negodiadau parhaus ar ran Cymru.