English: The Welsh Government's White Paper consultation document, 'Services fit for the future', claims to focus on the principles of enabling and empowering organisations, staff and citizens. However, it also proposes to replace our regional community health councils, which are independent and therefore able to challenge and scrutinise the NHS on behalf of patients, with what it describes as a new national citizen voice body, thereby threatening yet further top-down, centralised control. We therefore view with real concern the Welsh Government's amendment to this motion, which seeks to delete reference to the widespread and evidence-based concerns raised with us. In consequence of these, our motion recognises the important role that community health councils have played in delivering independent public service accountability and providing a strong voice for patients in Wales, and believes that the White Paper proposals will weaken the voice of patients and communities and reduce scrutiny of the Welsh Government and health boards. The White Paper states that the new arrangements will be based in some respects on the Scottish Health Council and working across health and social care. However, as today's Plaid Cymru amendment, which we will be supporting, notes: 'a single national community health council in Scotland was regarded as not sufficiently independent of government by the Scottish Parliament's Health and Sport Committee.' In fact, when the director and the chair of the Scottish Health Council attended the Scottish Parliament's Health and Sport Committee in January, the committee's convenor stated, 'I think you are a toothless hamster. I don't see where you're adding value', and that campaigners feel distant from decision making. The committee collectively found that it was clear the Scottish Health Council does not, in its current guise, present itself as a body independent of Government. Some might say that this is what attracts the Welsh Government to this model. After all, they removed the right for an independent review from the NHS complaints procedure in 2011, leaving complaints to be investigated solely by the body complained against, followed by the right to request a review by the Public Services Ombudsman for Wales, who then reported a 50 per cent increase in complaints about the NHS in Wales over the following five years. In a positive and pioneering step, community health councils, or CHCs, were established in 1974 under a Conservative Government with a statutory duty to represent the local community's positive interest, which included acting as patient advocates in complaints involving the NHS. They became a whirlwind of activity and achievement. After 26 years acting as the only statutory NHS patient-led watchdogs, Labour abolished all CHCs in England on 1 December 2003. As Andy Burnham, a subsequent Labour health Secretary in England, stated some years later, 'The abolition of community health councils was not the Government's finest moment. It seems we failed to come up with something to replace CHCs that did the job well.' And, as Lord Justice Francis stated in the Francis report on serious failings in care at Mid Staffordshire NHS Foundation Trust before 2009, quote: 'Community Health Councilswere almost invariably compared favourably in the evidence with the structures which succeeded them' in England. It is now quite clear that what replaced them - two attempts at reorganisation in 10 years - failed to produce an improved voice for patients and the public, but achieved the opposite. Labour replaced CHCs in England with public patient forums and then local involvement networks, which were criticised on the basis that they were constrained by a lack of real power, often criticised for not being representative of their local populations, and hampered by cases of internal disputes and a lack of awareness of their work. A Conservative-led Government replaced this with Healthwatch in 2012, comprising independent social enterprises responsible for representing patients across England and dealing with local concerns. The UK Government bit the bullet after the Mid Staffs scandal and commissioned the independent Keogh report, which resulted in 11 English trusts being put into special measures. But it was the north Wales community health council that then wrote to the previous Welsh Government health Minister after it obtained hospital mortality statistics showing that all three main hospitals in north Wales had higher than expected death rates. After that Minister stated the decisions to close the community hospitals at Flint, Llangollen, Blaenau Ffestiniog and Prestatyn were supported by the community health council, the community health council also wrote to him expressing concerns about the robustness of the information provided by Betsi Cadwaladr university health board, which they had used to inform their decision-making process. Community health councils' acting independently and inconveniently in this way sets the context for the Welsh Government's failure now to include them in their proposals. We're advised that, two years ago, the Welsh Government directly or indirectly appointed the chief executive of the board of community health councils in Wales who made the CHC submission to the preceding Green Paper, 'Our Health, Our Health Service'. No doubt the Welsh Government will deny that, but that, nonetheless, is what we've been advised. We further understand that the White Paper is basically what he said, that the CHCs themselves never saw the paper until it was submitted, and that this chief executive was subsequently suspended and then dismissed - all matters of public record now. Up until the night before the White Paper was published, the CHCs themselves were told by the Welsh Government that they would not be affected. Successive reports have criticised a single CHC, Abertawe Bro Morgannwg, which was chaired by the former Labour Merthyr Tydfil council deputy leader. But, gradually, those criticisms were extended - wrongly - to all CHCs across Wales. Despite an ever-increasing shift of resources to the central board of CHCs in Wales, CHCs themselves have sought to get on with their provision of complaints and advocacy services, visiting and monitoring, scrutiny and challenge, and engagement. In 2015-16, Healthcare Inspectorate Wales conducted just one hospital inspection in Betsi Cadwaladr university health board settings, compared to 600 hospital ward visits by north Wales community health council. Whereas every ward is inspected every six months by north Wales community health council, inspections by Healthcare Inspectorate Wales are, on average, only every seven to 10 years. All this is at risk. Commenting in late July on the Welsh Government's consultation, the Consultation Institute stated 'worryingly, there are unanswered questions about the proposed process for public involvement on service change', that there are 'important questions that need to be properly considered' and that they were therefore organising their own 'special Roundtable' in Cardiff. However, on 1 September, they stated that they had encountered a problem they 'had never seen before', with the Welsh Government uniquely stating 'that to attend such a third-party event would compromise the integrity of the consultation' and suggesting 'that it would be wrong for NHS Managers and other public bodies to attend anything that was chargeable.' In reality, the respected Consultation Institute is an independent, best practice, not-for-profit body. Facebook posts then revealed that the organisation hired by this Welsh Government to lead on public engagement had only begun their search for venues three weeks before the consultation ends. One post includes the phrase 'tight turnaround'. In another, the employee seems to suggest the scrapping of CHCs is inevitable, despite the consultation phase still being ongoing. Only yesterday, the organiser issued an e-mail requesting support from its members where events were still low on participant numbers - just nine days before the consultation ends. Further, CHC members and staff are explicitly excluded from attending. Another e-mail yesterday stated that older people in north Wales obtain help when they need it from the Bangor and Wrexham offices of the CHC, but very often they approach one of the 72 individual CHC members who reside in north Wales. These unpaid, but skilled volunteers, who are the eyes and ears of the public, have also been instrumental in alerting the health board management and Assembly Members to major issues such as the mental health and infection control failings we have experienced. There are 700,000 patients residing in the area served by Betsi Cadwaladr, which translates into just one CHC representative for every 10,000 people. The White Paper references the Organisation for Economic Co-operation and Development report published last year. The White Paper suggests that CHCs should be closed, but the OECD did not say at any point that CHCs should be closed down. The OECD advised that they should evolve. Professor Marcus Longley, also referenced, did not say in his report that CHCs should close down, but evolve, and based his advice on the presumption that they would continue. CHCs across Wales agree that a new body is needed with a remit over health and social care, but have expressed serious concerns about these Welsh Government proposals. They have therefore confirmed that they support the calls on the Welsh Government in our motion to extend the consultation period on the White Paper, following its failure to properly engage with community health councils, patients, and the Welsh public, and to work more constructively with community health councils on future proposals for a new people's voice body. For goodness' sake, listen to them.
Welsh: Mae'r ddogfen ymgynghorol ar Bapur Gwyn Llywodraeth Cymru, 'Gwasanaethau sy'n addas i'r dyfodol', yn honni ei fod yn canolbwyntio ar egwyddorion galluogi a grymuso sefydliadau, staff, a dinasyddion. Fodd bynnag, mae hefyd yn argymell y dylid sefydlu'r hyn y mae'n ei ddisgrifio fel corff newydd cenedlaethol i roi llais i ddinasyddion yn lle ein cynghorau iechyd cymuned rhanbarthol, sy'n annibynnol ac felly'n gallu herio a chraffu ar y GIG ar ran cleifion, a byddai hyn yn creu bygythiad pellach o reolaeth ganoledig o'r brig i lawr. Felly, rydym yn edrych gyda phryder gwirioneddol ar welliant Llywodraeth Cymru i'r cynnig hwn, sy'n ceisio dileu'r cyfeiriad at y pryderon eang a seiliedig ar dystiolaeth a ddaeth i'n sylw. O ganlyniad i hyn, mae ein cynnig yn cydnabod y rôl bwysig y mae cynghorau iechyd cymuned wedi'i chwarae yn sicrhau atebolrwydd gwasanaeth cyhoeddus annibynnol a rhoi llais cryf i gleifion yng Nghymru, ac yn credu y bydd cynigion y Papur Gwyn yn gwanhau llais cleifion a chymunedau ac yn lleihau craffu ar Lywodraeth Cymru a byrddau iechyd. Mae'r Papur Gwyn yn nodi y bydd rhai agweddau ar y trefniadau newydd yn cael eu seilio ar Gyngor Iechyd yr Alban ac yn gweithio ar draws iechyd a gofal cymdeithasol. Fodd bynnag, fel y noda gwelliant Plaid Cymru heddiw, gwelliant y byddwn yn ei gefnogi, roedd: 'Pwyllgor Iechyd a Chwaraeon Llywodraeth yr Alban yn ystyried nad oedd cyngor iechyd cymuned cenedlaethol sengl yn yr Alban yn ddigon annibynnol ar y llywodraeth.' Yn wir, pan fynychodd cyfarwyddwr a chadeirydd Cyngor Iechyd yr Alban Bwyllgor Iechyd a Chwaraeon Senedd yr Alban ym mis Ionawr, dywedodd cynullydd y pwyllgor, 'Rwy'n credu mai bochdew diddannedd ydych chi. Nid wyf yn gweld ble rydych yn ychwanegu gwerth', a bod ymgyrchwyr yn teimlo'n bell oddi wrth y broses o wneud penderfyniadau. Canfu'r pwyllgor cyfan ei bod yn amlwg nad yw Cyngor Iechyd yr Alban, ar ei ffurf bresennol, i'w weld yn gorff annibynnol ar y Llywodraeth. Efallai y bydd rhai'n dweud mai dyma sy'n denu Llywodraeth Cymru at y model hwn. Wedi'r cyfan, diddymwyd yr hawl i adolygiad annibynnol ganddynt o weithdrefn gwynion y GIG yn 2011, gan adael cwynion i gael eu hymchwilio'n unig gan y corff y cwynir yn ei erbyn, wedi'i ddilyn gan hawl i ofyn am adolygiad gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, a oedd wedyn yn nodi cynnydd o 50 y cant yn nifer y cwynion am y GIG yng Nghymru dros y pum mlynedd ddilynol. Mewn cam cadarnhaol ac arloesol, sefydlwyd cynghorau iechyd cymuned, neu CICau, yn 1974 dan Lywodraeth Geidwadol â dyletswydd statudol i gynrychioli buddiannau cadarnhaol y gymuned leol, a oedd yn cynnwys gweithredu fel eiriolwyr ar ran cleifion mewn cwynion yn ymwneud â'r GIG. Daethant yn fwrlwm o weithgaredd a chyflawniad. Ar ôl 26 mlynedd yn gweithredu fel unig gyrff gwarchod statudol y GIG dan arweiniad cleifion, diddymodd Llafur bob CIC yn Lloegr ar 1 Rhagfyr 2003. Fel y nododd Andy Burnham, Ysgrifennydd Iechyd Llafur wedi hynny yn Lloegr rai blynyddoedd yn ddiweddarach, 'Nid diddymu cynghorau iechyd cymuned oedd awr wychaf y Llywodraeth. Mae'n ymddangos ein bod wedi methu dod o hyd i rywbeth i gymryd lle cynghorau iechyd cymuned a wnâi'r gwaith yn dda. ' Ac fel y dywedodd yr Arglwydd Ustus Francis yn adroddiad Francis ar fethiannau difrifol mewn gofal yn Ymddiriedolaeth Sefydledig GIG Canol Swydd Stafford cyn 2009, ac rwy'n dyfynnu: Roedd cynghorau iechyd cymuned bron yn ddieithriad yn cael eu cymharu'n ffafriol yn y dystiolaeth â'r strwythurau a'u dilynodd yn Lloegr. Mae'n eithaf amlwg bellach bod yr hyn a ddaeth yn eu lle - dwy ymgais i ad-drefnu o fewn 10 mlynedd - wedi methu sicrhau llais gwell i gleifion a'r cyhoedd, ond yn hytrach ei fod wedi cyflawni'r gwrthwyneb. Sefydlodd Llafur fforymau cyhoeddus i gleifion yn lle'r CICau yn Lloegr, a rhwydweithiau cyfranogiad wedyn a gafodd eu beirniadu ar y sail eu bod wedi'u cyfyngu gan ddiffyg pŵer go iawn a'u beirniadu'n aml am fethu cynrychioli eu poblogaethau lleol, a'u bod wedi'u llyffetheirio gan achosion o anghydfod mewnol a diffyg ymwybyddiaeth o'u gwaith. Sefydlwyd Healthwatch yn eu lle gan Lywodraeth dan arweiniad y Ceidwadwyr yn 2012, yn cynnwys mentrau cymdeithasol annibynnol sy'n gyfrifol am gynrychioli cleifion ledled Lloegr ac ymdrin â phryderon lleol. Wynebodd Llywodraeth y DU yr her ar ôl sgandal Canol Swydd Stafford a chomisiynwyd adroddiad annibynnol Keogh ganddi, gan arwain at 11 o ymddiriedolaethau yn Lloegr yn cael eu gwneud yn destunau mesurau arbennig. Ond cyngor iechyd cymuned gogledd Cymru a ysgrifennodd wedyn at Weinidog Iechyd blaenorol Llywodraeth Cymru ar ôl i'r cyngor gael ystadegau marwolaethau mewn ysbytai a ddangosai fod gan y tri phrif ysbyty yng ngogledd Cymru gyfraddau uwch na'r cyfraddau marwolaethau disgwyliedig. Ar ôl i'r Gweinidog ddatgan bod y penderfyniadau i gau ysbytai cymunedol yn y Fflint, Llangollen, Blaenau Ffestiniog a Phrestatyn wedi cael eu cefnogi gan y cyngor iechyd cymuned, ysgrifennodd y cyngor iechyd cymuned ato hefyd yn mynegi pryderon ynglŷn â chadernid y wybodaeth a ddarparwyd gan fwrdd iechyd prifysgol Betsi Cadwaladr, gwybodaeth a ddefnyddiwyd ganddynt i lywio eu proses wneud penderfyniadau. Mae cynghorau iechyd cymuned yn gweithredu'n annibynnol ac yn anghyfleus yn y modd hwn yn gosod y cyd-destun i fethiant Llywodraeth Cymru yn awr i'w cynnwys yn eu cynigion. Deallwn fod Llywodraeth Cymru, ddwy flynedd yn ôl, yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol, wedi penodi prif weithredwr bwrdd y cynghorau iechyd cymuned yng Nghymru a wnaeth y cyflwyniad CIC i'r Papur Gwyrdd blaenorol, 'Ein Hiechyd, Ein Gwasanaeth Iechyd'. Nid oes amheuaeth y bydd Llywodraeth Cymru yn gwadu hynny, ond serch hynny, dyna a roddwyd ar ddeall i ni. Rydym yn deall hefyd mai'r hyn a ddywedodd ef yw'r Papur Gwyn yn y bôn, na welodd y CICau eu hunain mo'r papur nes iddo gael ei gyflwyno, a bod y prif weithredwr wedi'i atal dros dro wedi hynny, ac yna'i ddiswyddo - ac mae hyn oll yn fater a gofnodwyd yn gyhoeddus bellach. Hyd at y noson cyn cyhoeddi'r Papur Gwyn, roedd Llywodraeth Cymru yn dweud wrth y CICau eu hunain na fyddent yn cael eu heffeithio. Mae adroddiadau olynol wedi beirniadu CIC unigol, Abertawe Bro Morgannwg, a gâi ei gadeirio gan y cyn ddirprwy arweinydd Llafur ar gyngor Merthyr Tudful. Ond yn raddol, cafodd y feirniadaeth honno ei hestyn - yn anghywir - i pob CIC ar draws Cymru. Er bod mwyfwy o adnoddau wedi cael eu symud i fwrdd canolog y CICau yng Nghymru, mae'r cynghorau iechyd cymuned eu hunain wedi ceisio bwrw ymlaen â'u darpariaeth o wasanaethau cwyno ac eiriolaeth, ymweld a monitro, craffu a herio, ac ymgysylltu. Yn 2015-16, cynhaliodd Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru un archwiliad ysbyty yn unig o leoliadau bwrdd iechyd prifysgol Betsi Cadwaladr, o'i gymharu â 600 o ymweliadau â wardiau ysbyty gan gyngor iechyd cymuned gogledd Cymru. Er bod pob ward yn cael ei harolygu bob chwe mis gan gyngor iechyd cymuned gogledd Cymru, cynhelir arolygiadau gan Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru, ar gyfartaledd, bob saith i 10 mlynedd yn unig. Mae hyn i gyd mewn perygl. Wrth siarad ddiwedd mis Gorffennaf am ymgynghoriad Llywodraeth Cymru, dywedodd y Sefydliad Ymgynghori mae'n destun pryder fod yna gwestiynau heb eu hateb ynglŷn â'r broses arfaethedig ar gyfer cynnwys y cyhoedd ar fater newid gwasanaethau, fod yna gwestiynau pwysig y mae angen eu hystyried yn briodol a'u bod felly yn trefnu eu bwrdd crwn arbennig eu hunain yng Nghaerdydd. Fodd bynnag, ar 1 Medi, roeddent yn datgan eu bod wedi dod ar draws problem 'nad oeddent erioed wedi'i gweld o'r blaen', gyda Llywodraeth Cymru yn nodi mewn modd unigryw y byddai mynychu digwyddiad trydydd parti o'r fath yn peryglu cywirdeb yr ymgynghoriad ac yn awgrymu y byddai'n anghywir i Reolwyr y GIG a chyrff cyhoeddus eraill fynychu unrhyw beth y gellid codi tâl amdano. Mewn gwirionedd, mae'r Sefydliad Ymgynghori yn gorff annibynnol, arfer gorau, dielw. Yna dangosodd cynnwys Facebook nad oedd y sefydliad a logwyd gan Lywodraeth Cymru i arwain ar ymgysylltu â'r cyhoedd ond wedi dechrau chwilio am leoliadau dair wythnos cyn i'r ymgynghoriad ddod i ben. Mae un cyfraniad yn cynnwys yr ymadrodd 'tight turnaround'. Mewn un arall, mae'r gweithiwr i'w weld yn awgrymu bod cael gwared â chynghorau iechyd cymuned yn anochel, er bod y cyfnod ymgynghori yn dal i fod ar y gweill. Ddoe'n unig, anfonodd y trefnydd e-bost yn gofyn am gymorth gan ei aelodau lle roedd niferoedd cyfranogwyr mewn digwyddiadau yn dal i fod yn isel - naw diwrnod yn unig cyn i'r ymgynghoriad ddod i ben. Ymhellach, caiff aelodau a staff CICau eu gwahardd yn benodol rhag mynychu. Roedd e-bost arall ddoe yn nodi bod pobl hŷn yng ngogledd Cymru yn cael cymorth pan fyddant ei angen gan swyddfeydd CIC Bangor a Wrecsam, ond yn aml iawn, maent yn troi at yn un o'r 72 o aelodau CIC unigol sy'n byw yng ngogledd Cymru. Mae'r gwirfoddolwyr di-dâl ond medrus hyn, sy'n llygaid a chlustiau'r cyhoedd, wedi bod yn allweddol hefyd yn tynnu sylw rheolwyr y bwrdd iechyd ac Aelodau'r Cynulliad at faterion pwysig fel y methiannau iechyd meddwl a rheoli heintiau a wynebwyd gennym. Mae 700,000 o gleifion yn byw yn yr ardal a wasanaethir gan Betsi Cadwaladr, sy'n gyfystyr ag un cynrychiolydd CIC yn unig ar gyfer pob 10,000 o bobl. Mae'r Papur Gwyn yn cyfeirio at adroddiad y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd a gyhoeddwyd y llynedd. Mae'r Papur Gwyn yn awgrymu y dylid cau CICau, ond nid oedd y Sefydliad yn dweud ar unrhyw adeg y dylai CICau gael eu cau. Cyngor y Sefydliad oedd y dylent esblygu. Nid oedd yr Athro Marcus Longley, y cyfeiriwyd ato hefyd, yn dweud yn ei adroddiad ef y dylid cau CICau, ond yn hytrach y dylent esblygu, a seiliodd ei gyngor ar y rhagdybiaeth y byddent yn parhau. Mae CICau ledled Cymru yn cytuno bod angen corff newydd gyda chylch gwaith sy'n cynnwys iechyd a gofal cymdeithasol, ond maent wedi mynegi pryderon difrifol am y cynigion hyn gan Lywodraeth Cymru. Maent felly wedi cadarnhau eu bod yn cefnogi'r galwadau ar Lywodraeth Cymru yn ein cynnig i ymestyn y cyfnod ymgynghori ar y Papur Gwyn, yn dilyn ei fethiant i ymgysylltu'n briodol â chynghorau iechyd cymuned, cleifion a'r cyhoedd yng Nghymru, ac i weithio'n fwy adeiladol gyda chynghorau iechyd cymuned ar gynigion yn y dyfodol ar gyfer corff newydd i roi llais i'r bobl. Er mwyn popeth, gwrandewch arnynt.