English: Thank you, acting Presiding Officer. For my short debate, I want to consider the problems caused by land banking. I will explore how the Welsh Government's proposals for a vacant land tax could tackle these, and I will use examples from my constituency to illustrate what may seem like elevated principles of land ownership and finance. I'll also be giving a minute of my time to David Melding. What is land banking? One definition of land banking is the practice of buying land as an investment, holding it for future use and making no specific plans for its development. The Cambridge Dictionary suggests the motivation behind this. Its definition describes land banking as a way of making a profit by buying land. It is then sold at a much higher price for development. A leading property development website notes that land banking is a 'strategy used by many professional property developers'. Sites are banked so developers ensure 'they have a sufficient stock of land for future property developments'. Stockpiling land in this way 'has helped many developers make big profits in a rising market'. On a smaller scale, brownfield sites and buildings in a dilapidated condition are held by other developers for the same purpose of speculative profit. Land banking can indeed be profitable to those individuals and companies who can afford it, but its wider impact on society is negative in the extreme. For a start, there is the basic principle of land that could be used for beneficial purposes being hoarded. For example, housing. We've had many well-rehearsed debates in this Assembly on the housing shortages we face as a nation. We know we may need as many as 12,000 new homes each year. The Welsh Government has allocated £1.3 billion over this Assembly term to support the delivery of 20,000 affordable homes. Social housing is increasing, although nowhere near fast enough to address demand, and land that is being banked is land that is not being used to meet this need. The Welsh Government has suggested that 25 per cent of land identified in LDPs for housing actually has no activity taking place on it. The WLGA notes that nearly 11,000 homes across Wales that have been given planning permission are not being built. Figures from the Office of Fair Trading suggest that 82 per cent of land held by developers lacks planning permission. These are staggering figures, but, moreover, ones with very human consequences, in terms of people living in inadequate or unsuitable housing, or even lacking a home altogether. Land banking can also prevent land being used for economic development, or for our public services, or for leisure and recreational opportunities. In addition, we must recognise the impact on the lives of those living alongside land banked areas. This is particularly the case where we are referring to derelict brownfield sites that can be in a truly abysmal condition. I hosted an event for the Land Trust recently, and they explored some of the effects on a community of living next to these derelict urban sites where the owner simply cannot be bothered. Living next to a derelict site can affect well-being. It can cause mental and physical ill health. It can stimulate anti-social activities and nurture problem behaviour. In addition to being an eyesore, it can, at its most dramatic, fuel community break down. I have seen the impact of land banking first-hand in parts of the Cynon Valley, the constituency I grew up in and now represent. I would like to quote one of my constituents, living next to such a site: 'After 11 years of hell from a land owner next to my property I am horrified to discover that there is no protection for those who have to endure endless problems that affect quality of life, health, damage to property and the effect on the value of surrounding properties.' To highlight the point I am making, I would now like to show a brief film containing footage of four such sites in my constituency.
Welsh: Diolch, Lywydd dros dro. Ar gyfer fy nadl fer, rwyf am ystyried y problemau a achosir gan fancio tir. Byddaf yn archwilio sut y gallai cynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer treth ar dir gwag fynd i'r afael â'r rhain, a byddaf yn defnyddio enghreifftiau o fy etholaeth i ddangos beth a allai ymddangos fel egwyddorion aruchel yn ymwneud â pherchnogaeth tir a chyllid. Byddaf hefyd yn rhoi munud o fy amser i David Melding. Beth yw bancio tir? Un diffiniad o fancio tir yw'r arfer o brynu tir fel buddsoddiad, a'i gadw i'w ddefnyddio yn y dyfodol heb wneud unrhyw gynlluniau penodol ar gyfer ei ddatblygiad. Mae'r Cambridge Dictionary yn awgrymu beth yw'r cymhelliant sy'n sail i hyn. Disgrifia ei ddiffiniad fancio tir fel ffordd o wneud elw drwy brynu tir. Yna caiff ei werthu am bris uwch o lawer ar gyfer ei ddatblygu. Mae gwefan datblygu eiddo flaenllaw yn nodi bod bancio tir yn strategaeth a ddefnyddir gan nifer o ddatblygwyr eiddo proffesiynol. Caiff safleoedd eu bancio fel bod datblygwyr yn sicrhau bod ganddynt stoc digonol o dir ar gyfer datblygiadau eiddo yn y dyfodol. Mae pentyrru tir yn y modd hwn wedi helpu llawer o ddatblygwyr i wneud elw mawr mewn marchnad esgynnol. Ar raddfa lai, caiff safleoedd tir llwyd ac adeiladau mewn cyflwr adfeiliedig eu cadw gan ddatblygwyr eraill at yr un diben sef elw hapfasnachol. Gall bancio tir fod yn broffidiol iawn i unigolion a chwmnïau sy'n gallu fforddio gwneud hynny, ond mae ei effaith ehangach ar gymdeithas yn negyddol tu hwnt. I ddechrau, ceir yr egwyddor sylfaenol fod tir y gellid ei ddefnyddio at ddibenion buddiol yn cael ei gronni. Er enghraifft, tai. Rydym wedi cael llawer o ddadleuon yn y Cynulliad hwn ynglŷn â'r prinder tai sy'n ein hwynebu fel gwlad. Rydym yn gwybod y gallai fod angen cynifer â 12,000 o gartrefi newydd arnom bob blwyddyn. Mae Llywodraeth Cymru wedi dyrannu £1.3 biliwn dros dymor y Cynulliad hwn i gefnogi'r gwaith o ddarparu 20,000 o gartrefi fforddiadwy. Mae tai cymdeithasol ar gynnydd, er nad yw'n digwydd yn ddigon cyflym i ateb y galw, ac mae tir sy'n cael ei fancio yn dir nad yw'n cael ei ddefnyddio i ddiwallu'r angen hwn. Mae Llywodraeth Cymru wedi awgrymu nad oes unrhyw weithgaredd yn digwydd ar 25 y cant o'r tir a glustnodwyd mewn cynlluniau datblygu lleol ar gyfer tai. Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn nodi nad yw bron 11,000 o gartrefi ledled Cymru y rhoddwyd caniatâd cynllunio ar eu cyfer yn cael eu hadeiladu. Mae ffigurau gan y Swyddfa Masnachu Teg yn awgrymu nad oes caniatâd cynllunio wedi'i roi i 82 y cant o'r tir a ddelir gan ddatblygwyr. Mae'r rhain yn ffigurau syfrdanol, ond yn fwy na hynny, maent yn ffigurau ag iddynt ganlyniadau dynol iawn, yn yr ystyr fod pobl yn byw mewn tai annigonol neu anaddas, neu hyd yn oed heb gartref o gwbl. Gall bancio tir atal tir rhag cael ei ddefnyddio ar gyfer datblygu economaidd hefyd, neu ar gyfer ein gwasanaethau cyhoeddus, neu gyfleoedd hamdden a chwaraeon. Yn ogystal, rhaid inni gydnabod yr effaith ar fywydau pobl sy'n byw wrth ymyl tir wedi'i fancio. Mae hyn yn arbennig o wir lle rydym yn cyfeirio at safleoedd tir llwyd diffaith sy'n gallu bod mewn cyflwr gwirioneddol echrydus. Cynhaliais ddigwyddiad ar gyfer yr Ymddiriedolaeth Tir yn ddiweddar, a buont yn archwilio rhai o effeithiau byw wrth ymyl safleoedd trefol diffaith ar y gymuned, lle nad oes gan y perchennog unrhyw ddiddordeb mewn datblygu mewn gwirionedd. Gall byw drws nesaf i safle diffaith effeithio ar les. Gall achosi salwch corfforol a meddyliol. Gall ysgogi gweithgareddau gwrthgymdeithasol a meithrin patrymau ymddygiad problemus. Yn ogystal â bod yn ddolur llygad, ar ei fwyaf dramatig, gall beri i gymuned chwalu. Rwyf wedi gweld effaith bancio tir yn uniongyrchol mewn rhannau o Gwm Cynon, yr etholaeth lle y cefais fy magu a lle rwy'n ei gynrychioli bellach. Hoffwn ddyfynnu un o fy etholwyr, sy'n byw wrth ymyl safle o'r fath: Ar ôl 11 mlynedd o uffern gan berchennog tir wrth ymyl fy eiddo, rwy'n arswydo wrth ddarganfod nad oes unrhyw amddiffyniad i'r rheini sy'n gorfod dioddef problemau diddiwedd sy'n effeithio ar ansawdd bywyd, iechyd, difrod i eiddo a'r effaith ar werth yr eiddo cyfagos.' Er mwyn tynnu sylw at y pwynt rwy'n ei wneud, hoffwn ddangos ffilm fer yn awr sy'n cynnwys lluniau o bedwar safle o'r fath yn fy etholaeth.