English: Thank you, Llywydd. I'll deal at the start with the one point of clarification that Mark Reckless raised about the No. 17 amendment regulations, where we've introduced a general exemption to the restrictions that apply. This means that a single person or a single-parent household can visit one other household within the same county. The point I was making was that it can't be any more than two households in an exclusive bubble. It can't be that people can move between one household and another. I'll deal with the points that Rhun ap Iorwerth makes about data and the approach that we're taking with local authorities. It's important to recognise that on each of the choices that we have made, we have taken evidence from local stakeholders, the incident management teams that involve people from a variety of local organisations, including the health service, Public Health Wales, consultants in communicable disease and the local authority. They are a partner around each of those incident management team tables. So, the local authority is involved at an early stage in providing evidence, information and recommendations to Ministers. We receive recommendations from each of those teams about the possible choices and about whether they recommend that Ministers should act, and we receive those recommendations before coming to each of the decisions points, including in the No. 16 regulations that we are debating today. Before making any decision, Ministers meet directly with local authority leaders and their chief executives. And so, we do discuss the data that's available to them. We discuss the TTP data as well, the patterns of infection as they are, and that has been the case with every and any local authority where we have considered these additional local restrictions. It's also fair to note some of the crossover with Andrew R.T. Davies's comments, where the IMT advice was for a county-wide set of restrictions in each instance, and in each of those areas, whilst the leader of Conwy did argue for not having the travel restrictions, that wasn't the position supported by the great majority of other north Wales leaders. It's also the case that no local authority leader in that meeting argued for a sub-regional approach within the four counties for which we're debating the No. 16 regulations. The reason why, turning to comments made by Andrew R.T. Davies, we were able to take a different approach within Bangor within the county of Gwynedd is because the data was there, as it was in Llanelli, to allow us to take a more targeted approach. We are though now seeing a rise within rural Gwynedd that we need to consider as well. But, at the decision point, the case was made out to have restrictions in place in Bangor, not solely driven by the student community, it's important to recognise. The challenge in the four authorities we're debating today in the No. 16 regulations is that we didn't have a distinctive area to carve out of each of the counties, and as I say, the recommendation from the local incident management team was to introduce these local restrictions on a whole-county basis. I'm also happy to confirm to Mark Reckless that, yes, we do take account of wastewater monitoring, and I'm sure we can publish the paper that Members may not have had access to today. That does set out the current evidence, as it's developing, on the reality that travel is part of the spread of coronavirus within the United Kingdom, just as it has been between countries in the world. That's the whole rationale that underpins our quarantine regulations. They are public health measures to protect lower-incidence areas from the importation of coronavirus. I don't think this is particularly difficult or novel in terms of argument. It's consistent with that approach that is being taken. And with respect, the demand for a peer-reviewed paper at this point in time is not one I think should be taken seriously. With the developing evidence we're getting, to get to the point of having a peer-reviewed paper, we would have to wait a very long period of time before taking any action on the evidence that we do have before us. And that takes us to the point about speed. We know that we have to make choices within a limited period of time. You will have heard directly from the chief medical officer in public, from myself, and the First Minister, about the reality that the rates we see are rising, just as they have done within the four counties that we're discussing today. Conwy now has a rate of 122.9 per 100,000, Denbigh 113.9, Flintshire 168.5, and Wrexham 181.7. The positivity rates in counties in north Wales that we're discussing today range from 6.6 per cent to 11.5 per cent. These are increasing rates of coronavirus, and we can be confident that without the restrictions we have introduced, then the pattern of infection would have risen even further, and even faster. The challenge before us is whether we're prepared to act on that evidence, and to act to prevent further harm from taking place, or whether this Senedd does take the view that we should not act, and we should allow the restrictions to fall, and for further transmission to inevitably take place at a faster rate, with more harm to our constituents. I do not believe that is the right approach to take. In terms of what Darren Millar has said, I do believe it would be grossly irresponsible for any legislator within this place to act to refuse to provide protections for the communities that we serve. I ask people in terms of the choices ahead of us, with the circuit break or otherwise, to again be guided by the evidence that we provide, the evidence that our scientific community provide. We'll continue to openly and transparently publish a summary of the advice received from our own technical advisory group. That, together with the chief medical officer's advice, guides the choices that we make - the evidence from within Wales, and the wider UK. And, as I set out, I believe this is specific and proportionate action to be taken in response to the rising tide that we see within the four relevant authorities. But the measures around the easing for single-adult households and single-parent households - I do welcome the fact that people from across the Chamber have been prepared to support those measures. We all have a responsibility, we all need to make choices, and I commend these regulations to the Senedd and ask Members to support them.
Welsh: Diolch, Llywydd. Byddaf i'n ymdrin ar y dechrau â'r un pwynt o eglurhad a gododd Mark Reckless am reoliadau diwygio Rhif 17, lle rydym ni wedi cyflwyno esemptiad cyffredinol i'r cyfyngiadau sy'n berthnasol. Mae hyn yn golygu y gall aelwyd un person neu aelwyd un rhiant ymweld ag un aelwyd arall yn yr un sir. Y pwynt yr oeddwn i'n ei wneud oedd na all fod yn fwy na dwy aelwyd mewn swigod unigryw. Ni all pobl symud rhwng un aelwyd ac aelwyd arall. Byddaf i'n ymdrin â'r pwyntiau y mae Rhun ap Iorwerth yn eu gwneud ynghylch y data a'r dull yr ydym ni'n ei ddefnyddio mewn awdurdodau lleol. Mae'n bwysig cydnabod ein bod ni, o ran pob un o'r dewisiadau yr ydym ni wedi eu gwneud, wedi clywed tystiolaeth gan randdeiliaid lleol, y timau rheoli digwyddiadau sy'n cynnwys pobl o amrywiaeth o sefydliadau lleol, gan gynnwys y gwasanaeth iechyd, Iechyd Cyhoeddus Cymru, ymgynghorwyr mewn clefydau trosglwyddadwy a'r awdurdod lleol. Maen nhw yn bartner o amgylch pob un o'r byrddau tîm rheoli digwyddiadau hynny. Felly, mae'r awdurdod lleol yn ymwneud yn gynnar â darparu tystiolaeth, gwybodaeth ac argymhellion i'r Gweinidogion. Rydym yn cael argymhellion gan bob un o'r timau hynny ynglŷn â'r dewisiadau posibl ac ynghylch a ydyn nhw'n argymell y dylai Gweinidogion weithredu, ac rydym yn cael yr argymhellion hynny cyn cyrraedd pob un o'r pwyntiau penderfynu, gan gynnwys yn y rheoliadau Rhif 16 yr ydym ni'n eu trafod heddiw. Cyn gwneud unrhyw benderfyniad, mae Gweinidogion yn cyfarfod yn uniongyrchol ag arweinwyr awdurdodau lleol a'u prif weithredwyr. Ac felly, rydym ni yn trafod y data sydd ar gael iddyn nhw. Rydym ni'n trafod y data profi, olrhain a diogelu hefyd, patrymau yr haint fel y maen nhw, ac mae hynny wedi digwydd gyda phob awdurdod lleol lle'r ydym ni wedi ystyried y cyfyngiadau lleol ychwanegol hyn. Mae hefyd yn deg nodi rhywfaint o'r gorgyffwrdd â sylwadau Andrew R.T. Davies, lle rhoddodd y tîm rheoli achosion gyngor i gyflwyno cyfres o gyfyngiadau ledled y sir ym mhob achos, ac ym mhob un o'r ardaloedd hynny, er i arweinydd Conwy ddadlau dros beidio â chael y cyfyngiadau teithio, nid dyna oedd y sefyllfa a gefnogwyd gan fwyafrif helaeth arweinwyr eraill y gogledd. Mae hefyd yn wir nad oedd unrhyw arweinydd awdurdod lleol yn y cyfarfod hwnnw yn dadlau dros ddull is-ranbarthol o fewn y pedair sir yr ydym yn trafod rheoliadau Rhif 16 ar eu cyfer. Y rheswm pam, gan droi at sylwadau a wnaed gan Andrew R.T. Davies, y gallem ni ddefnyddio dull gwahanol ym Mangor yn sir Gwynedd yw oherwydd bod y data ar gael, fel yr oedd ar gael yn Llanelli, i ganiatáu i ni ddefnyddio dull mwy penodol. Er ein bod ni'n gweld cynnydd yng nghefn gwlad Gwynedd erbyn hyn y mae angen i ni ei ystyried hefyd. Ond, ar adeg gwneud penderfyniad, gwnaed achos dros roi cyfyngiadau ar waith ym Mangor, nid yn deillio o gymuned y myfyrwyr yn unig, mae'n bwysig nodi. Yr her yn y pedwar awdurdod yr ydym ni'n eu trafod heddiw yn rheoliadau Rhif 16 yw nad oedd gennym ni ardal benodol i'w neilltuo o bob un o'r siroedd, ac fel yr wyf wedi ei ddweud, argymhelliad y tîm rheoli digwyddiadau lleol oedd cyflwyno'r cyfyngiadau lleol hyn ar draws y sir gyfan. Rwyf i hefyd yn hapus i gadarnhau i Mark Reckless, ydym, rydym ni yn ystyried canlyniadau monitro dŵr gwastraff, ac rwy'n siŵr y gallwn ni gyhoeddi'r papur nad yw'r Aelodau efallai wedi cael gafael arno heddiw. Mae hynny yn nodi'r dystiolaeth bresennol, wrth iddi ddatblygu, o'r realiti bod teithio yn rhan o ledaeniad y coronafeirws yn y Deyrnas Unedig, yn union fel y bu rhwng gwledydd yn y byd. Dyna'r rhesymeg gyfan sy'n sail i'n rheoliadau cwarantin. Maen nhw'n fesurau iechyd cyhoeddus i ddiogelu ardaloedd lle mae llai o achosion rhag trosglwyddo'r coronafeirws iddyn nhw. Nid wyf i'n credu bod hyn yn arbennig o anodd nac yn newydd o ran dadl. Mae'n gyson â'r dull hwnnw sy'n cael ei ddefnyddio. A gyda phob parch, nid yw'r galw am bapur sydd wedi ei adolygu gan gymheiriaid yn un yr wyf i'n credu y dylid ei gymryd o ddifrif ar hyn o bryd. Gyda'r dystiolaeth ddatblygol sy'n dod i law, er mwyn cyrraedd y pwynt o gael papur sydd wedi ei adolygu gan gymheiriaid, byddai'n rhaid i ni aros am gyfnod hir iawn cyn cymryd unrhyw gamau ar y dystiolaeth sydd ger ein bron. Ac mae hynny'n ein tywys ni at y pwynt ynghylch cyflymder. Rydym ni'n gwybod bod yn rhaid i ni wneud dewisiadau o fewn cyfnod cyfyngedig. Byddwch chi wedi clywed yn uniongyrchol gan y prif swyddog meddygol yn gyhoeddus, gennyf i, a'r Prif Weinidog, am y realiti bod y cyfraddau yr ydym ni'n eu gweld yn codi, yn union fel y maen nhw wedi ei wneud yn y pedair sir yr ydym ni'n eu trafod heddiw. Erbyn hyn mae gan Gonwy gyfradd o 122.9 ym mhob 100,000 o bobl, Sir Ddinbych 113.9, Sir y Fflint 168.5, a Wrecsam 181.7. Mae'r cyfraddau cadarnhaol yn y siroedd yn y gogledd yr ydym yn eu trafod heddiw yn amrywio o 6.6 y cant i 11.5 y cant. Mae'r rhain yn gyfraddau cynyddol o'r coronafeirws, a gallwn ni fod yn hyderus, heb y cyfyngiadau yr ydym ni wedi eu cyflwyno, y byddai patrwm yr haint wedi codi hyd yn oed ymhellach, a hyd yn oed yn gyflymach. Yr her sydd ger ein bron yw a ydym ni'n barod i weithredu ar y dystiolaeth honno, ac i weithredu i atal niwed pellach rhag digwydd, neu a yw'r Senedd hon yn cefnogi'r farn na ddylem ni weithredu, ac y dylem ni ganiatáu i'r cyfyngiadau lacio, ac i'r haint drosglwyddo ymhellach ac yn gyflymach, a hynny'n anochel, gyda mwy o niwed i'n hetholwyr ni. Nid wyf i'n credu mai dyna'r dull cywir i'w ddefnyddio. O ran yr hyn y mae Darren Millar wedi ei ddweud, rwyf i yn credu y byddai'n anghyfrifol dros ben i unrhyw ddeddfwr yn y lle hwn weithredu i wrthod darparu amddiffyniadau i'r cymunedau yr ydym ni yn eu gwasanaethu. Rwy'n gofyn i bobl, o ran y dewisiadau sydd o'n blaenau, o ran torri'r cylched neu fel arall, gael eu harwain unwaith eto gan y dystiolaeth yr ydym ni'n ei darparu, y dystiolaeth y mae ein cymuned wyddonol yn ei darparu. Byddwn yn parhau i gyhoeddi crynodeb o'r cyngor yr ydym ni'n ei gael gan ein grŵp cynghori technegol ein hunain mewn modd agored a thryloyw. Mae hynny, ynghyd â chyngor y prif swyddog meddygol, yn llywio y dewisiadau yr ydym ni yn eu gwneud - y dystiolaeth o Gymru, a'r DU ehangach. Ac, fel y nodais, rwyf i'n credu bod y rhain yn gamau penodol a chymesur i'w cymryd mewn ymateb i'r cynnydd yr ydym ni'n ei weld yn y pedwar awdurdod perthnasol. Ond o ran y mesurau sy'n ymwneud â lliniaru ar gyfer aelwydydd un oedolyn ac aelwydydd un rhiant - rwyf i yn croesawu'r ffaith bod pobl o bob rhan o'r Siambr wedi bod yn barod i gefnogi'r mesurau hynny. Mae gan bob un ohonom ni gyfrifoldeb, mae angen i bob un ohonom ni wneud dewisiadau, ac rwyf i'n cymeradwyo'r rheoliadau hyn i'r Senedd ac yn gofyn i'r Aelodau eu cefnogi.