English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Can I start by welcoming the debate? The issue of legislative consent is of considerable importance to Welsh and also to inter-parliamentary democratic processes. So, it is important that we all understand the process, when it is applied and why, and the principles that underlie it. Now, this may be a niche issue for some, but I certainly agree with the Chair of the Legislation, Justice and Constitution Committee that this is an important part of our constitutional framework. Legislative consent memoranda are only tabled when the UK Government introduces legislation that seeks to make provision in relation to Wales, or which seeks to modify the legislative competence of the Senedd, or which makes provision for any purpose within the legislative competence of the Senedd. So, when this happens, the Government must normally lay a legislative consent memorandum no later than two weeks after introduction. That LCM will then be referred by the Business Committee to a committee or committees, with a timetable to report. Now, that is the process, but it poses a number of challenges. It means that the trigger for the LCM process is a consequence of the tabling of a Bill in Westminster, and similarly in respect of amendments that are made during the passage of the Bill. Frequently, we do not receive details of a Bill until the last minute, and, when this happens, it makes it virtually impossible to comply with our own Standing Order requirements. The same is true in respect of amendments to Bills, which often appear virtually spontaneously, which are significant and which often make significant additions to a Bill. This then requires urgent analysis by lawyers and for supplementary legislative consent memoranda to be tabled. In effect, such actions by the UK Government can make it very difficult to enable adequate committee scrutiny. So, I agree with that point. Welsh Government lawyers are very often in a similar position of having to analyse significant and complex legal issues within a very short space of time, and I agree that this is an issue that needs to be addressed also at inter-governmental level, as in my view it does undermine democratic processes. So, when we are considering an LCM, it is because of legislation that has been tabled in Westminster. Our overriding principle, when it comes to legislating for Wales, has been, and will continue to be, that we should legislate in the Senedd in areas within the legislative competence of the Senedd. However, each piece of UK legislation has to be considered on its own merit. Frequently, analysis of such legislation reveals conflicting benefits and disadvantages. Sometimes, the issue is a piece of legislation that would be of benefit to the people of Wales but is not within the current legislative programme. Other times, it relates to issues of cross-border interest, and in other cases it relates to issues of competence, where we will always take a robust and principled position on preserving the integrity of the devolution settlement. Now, earlier in the autumn, I wrote to the Legislation, Justice and Constitution Committee to outline our criteria for determining the circumstances in which we would consider using a UK Government Bill to legislate in respect of Wales. And since we've made them publicly available, I don't want to take the time now to outline them in detail today. However, to summarise them, we would only consider using a UK Government Bill where there is an opportunity to change the law more quickly than we could achieve in our own programme, or where it is appropriate and advantageous for there to be common regulatory regimes across England and Wales, and provided we retain the power to make our own legislative changes, should we wish, at a later time. So, it is proper for Members to raise the issue of scrutiny, because it is the case that the scrutiny of the Senedd of such legislation will not be as detailed as that for legislation made in the Senedd. And this is one of the judgments that has to be made when legislation is tabled in Westminster by the UK Government. And for this reason, we are committed to ensuring as much scrutiny as possible through the LCM process, but I recognise the importance of the issue raised, so I confirm that we will be working with the Business Committee to consider how the process can be improved and to address those concerns. Llywydd, the UK Government's record on respecting the devolution settlement has not been a good one - far from it - and legislation in the aftermath of Brexit has betrayed a centralising, controlling attitude towards devolution here, and the rest of the United Kingdom. The increased use of or attempts to create concurrent powers, the establishment of UK-wide structures and funding regimes in devolved areas, and often the flagrant disregard for the views of the Senedd and Scottish Parliament on some legislation, have given us no reason to believe that this UK Government is a friend of devolution. But we haven't shied away from taking a robust approach to defend our interests as Welsh Ministers and the interests of this Senedd. One example is the Advanced Research and Invention Agency Bill, which Members debated yesterday, in which we successfully negotiated the removal of a proposed new reservation. However, negotiation will sometimes require compromise, and, where a compromise is considered, the test is always whether it is, in all the circumstances, more in the interests of the people of Wales to make the compromise than not to do so. But I can assure Members that we continue as a priority to seek to defend the devolution settlement against attempts to undermine it. I'd just like to refer to a couple of the comments that have been made. Rhys ab Owen Jones - certainly, when I listen to you speak on these matters, it reminds me a little bit of times I've been in a Welsh chapel, where the issues are ones of good and bad and fire and brimstone. So, I partly agree with you on the constitutional point, but not necessarily with the fundamentalist approach that's been adopted. Huw, you made a point with regard to the legislation and justice committee, and I recognise the fundamental importance of that committee and certainly take on board the issue of how we might articulate more clearly the rationale behind and underpinning legislative consent memoranda. Llyr, you made a number of similar points, but, again, just to confirm that I do agree with, I think, some of the comments and the concerns with regard to the issue of scrutiny. And Jane, with regard to, I think, a number of the points you made, I think, for example, the elections Bill, which you referred to, is an example of where we have in fact fully resisted, I believe, the endeavours to incorporate certain principles that we do not want to see applying to Welsh elections. And to Heledd, the number of LCMs is actually not something that is a choice of Welsh Government in terms of the recommendations we make; it is a consequence in terms of having to respond to UK Government legislation, which Standing Orders require us to do. And Darren, I was getting very worried, because right at the beginning I was beginning to agree with you and I wondered whether I would have to admit it or not, but I have to say, unfortunately, I think you began to fall short - you didn't recognise what I think is a concerted assault on devolution. But you are certainly right on the issue about the old LCO system, which was something I think we've all gladly seen the back of. Ideally, in all legislation falling within the Senedd's competence, I think the view is we should make it here, in this institution. We do have a legislative programme that is increasingly seeking to challenge devolution and the responsibilities of the Senedd in the UK Government, so we will seek to do our legislation, our legislative consent memoranda, in a way that protects and enhances our constitutional settlement, and, most importantly, we will work closely with the Business Committee and with the Senedd and with the Legislation, Justice and Constitution Committee and other committees to look at how the LCM process can be improved. Diolch, Dirprwy Lywydd.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. A gaf fi ddechrau drwy groesawu'r ddadl? Mae cydsyniad deddfwriaethol yn bwysig iawn i brosesau democrataidd Cymreig a rhyngseneddol. Felly, mae'n bwysig ein bod i gyd yn deall y broses, pryd y caiff ei chymhwyso a pham, a'r egwyddorion sy'n sail iddi. Nawr, efallai fod hwn yn fater sydd o ddiddordeb arbenigol, ymylol i rai, ond rwy'n sicr yn cytuno â Chadeirydd y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad ei fod yn rhan bwysig o'n fframwaith cyfansoddiadol. Dim ond pan fydd Llywodraeth y DU yn cyflwyno deddfwriaeth sy'n ceisio gwneud darpariaeth mewn perthynas â Chymru, neu'n ceisio addasu cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd, neu'n gwneud darpariaeth at unrhyw ddiben o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd, y cyflwynir memoranda cydsyniad deddfwriaethol. Felly, pan fydd hyn yn digwydd, fel arfer mae'n rhaid i'r Llywodraeth osod memorandwm cydsyniad deddfwriaethol heb fod yn hwyrach na phythefnos ar ôl ei gyflwyno. Yna caiff y memorandwm cydsyniad deddfwriaethol hwnnw ei gyfeirio gan y Pwyllgor Busnes at bwyllgor neu bwyllgorau, ynghyd ag amserlen ar gyfer llunio adroddiad. Nawr, dyna'r broses, ond mae'n creu nifer o heriau. Mae'n golygu bod y sbardun ar gyfer proses y cynnig cydsyniad deddfwriaethol yn ganlyniad i gyflwyno Bil yn San Steffan, ac yn yr un modd mewn perthynas â gwelliannau a wneir wrth i'r Bil fynd rhagddo. Yn aml, ni fyddwn yn cael manylion Bil tan y funud olaf, a phan fydd hyn yn digwydd, mae'n ei gwneud hi bron yn amhosibl cydymffurfio â gofynion ein Rheol Sefydlog ein hunain. Mae'r un peth yn wir am welliannau i Filiau, sy'n aml yn ymddangos yn ddigymell bron, sy'n arwyddocaol ac sy'n aml yn gwneud ychwanegiadau arwyddocaol i Fil. Mae hyn yn galw am ddadansoddi ar frys gan gyfreithwyr er mwyn i femoranda cydsyniad deddfwriaethol atodol gael eu cyflwyno. I bob pwrpas, gall camau o'r fath gan Lywodraeth y DU ei gwneud yn anodd iawn i bwyllgorau graffu'n ddigonol arno. Felly, rwy'n cytuno â'r pwynt hwnnw. Mae cyfreithwyr Llywodraeth Cymru yn aml iawn mewn sefyllfa debyg o orfod dadansoddi materion cyfreithiol arwyddocaol a chymhleth o fewn cyfnod byr iawn o amser, a chytunaf fod hwn yn fater y mae angen mynd i'r afael ag ef hefyd ar lefel rynglywodraethol, oherwydd mae'n tanseilio prosesau democrataidd yn fy marn i. Felly, byddwn yn ystyried cynnig cydsyniad deddfwriaethol oherwydd deddfwriaeth sydd wedi'i chyflwyno yn San Steffan. Ein prif egwyddor, wrth ddeddfu ar gyfer Cymru, yw y dylem ddeddfu yn y Senedd mewn meysydd sydd o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd, a bydd hynny'n parhau i fod yn wir. Fodd bynnag, mae'n rhaid ystyried pob darn o ddeddfwriaeth y DU yn ôl ei deilyngdod ei hun. Yn aml, bydd dadansoddi deddfwriaeth o'r fath yn datgelu manteision ac anfanteision sy'n gwrthdaro. Weithiau, mae'r mater yn ymwneud â deddfwriaeth a fyddai o fudd i bobl Cymru ond nad yw o fewn y rhaglen ddeddfwriaethol bresennol. Ar adegau eraill, mae'n ymwneud â materion sydd o ddiddordeb trawsffiniol, ac mewn achosion eraill mae'n ymwneud â materion cymhwysedd, lle byddwn bob amser yn mabwysiadu safbwynt cadarn ac egwyddorol ar gadw uniondeb y setliad datganoli. Nawr, yn gynharach yn yr hydref, ysgrifennais at y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad i amlinellu ein meini prawf ar gyfer pennu'r amgylchiadau lle byddem yn ystyried defnyddio Bil Llywodraeth y DU i ddeddfu mewn perthynas â Chymru. A chan ein bod wedi sicrhau eu bod ar gael i'r cyhoedd, nid wyf am gymryd yr amser yn awr i'w hamlinellu'n fanwl heddiw. Fodd bynnag, i'w crynhoi, ni fyddem ond yn ystyried defnyddio Bil Llywodraeth y DU os oes cyfle i newid y gyfraith yn gyflymach nag y gallem ei wneud drwy ein rhaglen ein hunain, neu lle mae'n briodol ac yn fanteisiol fod cyfundrefnau rheoleiddio cyffredin ledled Cymru a Lloegr, ac ar yr amod ein bod yn cadw'r pŵer i wneud ein newidiadau deddfwriaethol ein hunain, pe baem yn dymuno gwneud hynny, yn nes ymlaen. Felly, mae'n briodol i'r Aelodau godi mater craffu, oherwydd mae'n wir na fydd craffu a wneir gan y Senedd ar ddeddfwriaeth o'r fath mor fanwl ag y bydd ar gyfer deddfwriaeth a wneir yn y Senedd. A dyma un o'r dyfarniadau y mae'n rhaid eu gwneud pan gyflwynir deddfwriaeth yn San Steffan gan Lywodraeth y DU. Ac am y rheswm hwn, rydym wedi ymrwymo i sicrhau cymaint o graffu â phosibl drwy broses y cynnig cydsyniad deddfwriaethol, ond rwy'n cydnabod pwysigrwydd y mater a godwyd, felly rwy'n cadarnhau y byddwn yn gweithio gyda'r Pwyllgor Busnes i ystyried sut y gellir gwella'r broses ac i fynd i'r afael â'r pryderon hynny. Lywydd, nid oes gan Lywodraeth y DU hanes da o barchu'r setliad datganoli - ymhell o fod - ac mae deddfwriaeth yn sgil Brexit wedi datgelu ymagwedd ganoledig, reolaethol tuag at ddatganoli yma, a gweddill y Deyrnas Unedig. O ganlyniad i'r defnydd cynyddol o bwerau cydredol neu ymdrechion cynyddol i'w creu, sefydlu strwythurau a chyfundrefnau cyllido DU gyfan mewn meysydd datganoledig, a'r modd y caiff safbwyntiau'r Senedd a Senedd yr Alban ar beth deddfwriaeth eu diystyru'n llwyr, nid oes gennym unrhyw reswm dros gredu bod Llywodraeth y DU yn gyfaill i ddatganoli. Ond nid ydym wedi osgoi mabwysiadu dull cadarn o amddiffyn ein buddiannau fel Gweinidogion Cymru a buddiannau'r Senedd hon. Un enghraifft yw Bil yr Asiantaeth Ymchwil a Dyfeisio Blaengar, a drafodwyd gan yr Aelodau ddoe, lle llwyddasom i negodi bod mater newydd arfaethedig i'w gadw yn ôl yn cael ei ddileu. Fodd bynnag, bydd angen cyfaddawdu wrth negodi weithiau, a lle ystyrir cyfaddawd, y prawf bob amser yw a yw gwneud y cyfaddawd, o dan yr holl amgylchiadau, yn well i bobl Cymru na pheidio â gwneud y cyfaddawd hwnnw. Ond gallaf sicrhau'r Aelodau ein bod yn parhau i flaenoriaethu ymdrechion i amddiffyn y setliad datganoli yn erbyn ymdrechion i'w danseilio. Hoffwn gyfeirio at un neu ddau o'r sylwadau sydd wedi'u gwneud. Rhys ab Owen Jones - yn sicr, pan fyddaf yn gwrando arnoch yn siarad am y materion hyn, mae'n fy atgoffa ychydig o'r adegau y bûm mewn capel Cymraeg, lle mae'r materion yn ymwneud â daioni a drygioni a thân a brwmstan. Felly, rwy'n cytuno'n rhannol â chi ar y pwynt cyfansoddiadol, ond nid o reidrwydd â'r dull ffwndamentalaidd a fabwysiadwyd. Huw, fe wnaethoch bwynt ynglŷn â'r pwyllgor deddfwriaeth a chyfiawnder, ac rwy'n cydnabod pwysigrwydd sylfaenol y pwyllgor hwnnw ac yn sicr yn derbyn sut y gallem fynegi'n gliriach y rhesymeg sy'n sail i femoranda cydsyniad deddfwriaethol. Llyr, fe wnaethoch nifer o bwyntiau tebyg, ond unwaith eto, hoffwn gadarnhau fy mod yn cytuno â rhai o'r sylwadau a'r pryderon ynglŷn â chraffu. A Jane, mewn perthynas â nifer o'r pwyntiau a wnaethoch, mae'r Bil etholiadau, er enghraifft, y cyfeirioch chi ato, yn enghraifft o ble rydym wedi gwrthwynebu'n llwyr yr ymdrechion i ymgorffori rhai egwyddorion nad ydym eisiau eu gweld yn cael eu cymhwyso i etholiadau Cymru. Ac i Heledd, nid yw nifer y cynigion cydsyniad deddfwriaethol yn rhywbeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei ddewis o ran yr argymhellion a wnawn; mae'n ganlyniad i orfod ymateb i ddeddfwriaeth Llywodraeth y DU, ac mae'r Rheolau Sefydlog yn ei gwneud yn ofynnol i ni wneud hynny. A Darren, roeddwn yn poeni'n fawr, oherwydd roeddwn yn dechrau cytuno â chi ar y dechrau ac roeddwn yn meddwl tybed a fyddai'n rhaid imi gyfaddef hynny ai peidio, ond mae'n rhaid imi ddweud, yn anffodus, credaf eich bod wedi dechrau mynd ar gyfeiliorn - ni wnaethoch gydnabod yr hyn sy'n ymosodiad pendant ar ddatganoli yn fy marn i. Ond rydych yn sicr yn iawn ynglŷn â hen system y gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol, rhywbeth y credaf ein bod i gyd yn falch o gael ei wared. Yn ddelfrydol, ym mhob deddfwriaeth a ddaw o fewn cymhwysedd y Senedd, credaf mai'r farn yw y dylem ei gwneud yma, yn y sefydliad hwn. Mae gennym raglen ddeddfwriaethol yn Llywodraeth y DU sy'n ceisio herio datganoli a chyfrifoldebau'r Senedd fwyfwy, felly byddwn yn ceisio gwneud ein deddfwriaeth, ein memoranda cydsyniad deddfwriaethol, mewn ffordd sy'n diogelu ac yn gwella ein setliad cyfansoddiadol, ac yn bwysicaf oll, byddwn yn gweithio'n agos gyda'r Pwyllgor Busnes, y Senedd, y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad a phwyllgorau eraill i edrych ar sut y gellir gwella proses y cynnig cydsyniad deddfwriaethol. Diolch, Ddirprwy Lywydd.