English: Can I thank the Cabinet Secretary for his statement? Cardiff and its surrounding area is of course the fastest-growing region in the UK, and the growth brings with it increased usage and growing pressure on pre-existing transport infrastructure. With this in mind, it's important that future modernisation of the Welsh transport industry not only copes with this growing demand but caters for the needs of the Welsh people and encourages future success and growth in Wales. Now, certainly, my party has long believed that the south Wales metro is an essential project for connecting the people of south Wales and delivering economic growth in the region. The First Minister claimed last month that the metro cannot go ahead without European money; I'm pleased that you were not so dire in your statement, but still outlining the difficulties, of course, which is correct. Given the result of the referendum, I am keen to understand how the Welsh Government will approach the south Wales metro project. The EU - . I think, in reply to questions from Dai Lloyd, you mentioned 20 per cent of the total cost coming from EU funding, and I must admit, as I say, I've only just looked at these figures myself, but it seems to me that the EU contribution was £106 million to the project in regional development funding, which was earmarked for the south Wales metro. The total city deal was £1.2 billion, so my rough calculation says that's 8.8 per cent of the total cost, but I accept if I've got that incorrect; I'm looking for some clarification on that. With this in mind as well, I wonder if I could ask the Cabinet Secretary what, if any, contingency plans the Welsh Government put in place for the project before the referendum took place. Was the Welsh Government in discussions with the UK Government's Department for Transport regarding possible funding before the referendum in the eventuality that the British people would vote to leave the EU? Could the Cabinet Secretary detail what discussions he has had with the UK Government so far in securing this funding? Additionally, what sections of the metro project were to be directly funded by EU funding? Regarding the future funding of this project, what will the Welsh Government's contingency plan be in the result of the UK Government funding being unavailable in the immediate future? Are you looking as well for other ways of funding the project? Perhaps you could bring some detail on that. I am pleased that you have released more information and details on the metro programme for north Wales and I welcome the calls for electrification and maximising connectivity with England and Ireland. Details on the actual substance of the project I think are still a little sketchy, so I look forward to more detail on that. Could the Cabinet Secretary perhaps provide some further details on this project, including a time frame for delivery, information on where the north Wales metro will operate and the available funding for the project? I'm also pleased the Welsh Government has detailed more details on the new Wales and borders franchise, and I wonder if the Cabinet Secretary could provide some details about his understanding of the changes around the cross-border services. You mentioned that in your statement and I'm keen to have some more understanding on that. Finally, as I say, I was disappointed that the Cabinet Secretary didn't cover any details of how Transport for Wales operates and is funded. Created two years ago, it was claimed to be an overarching strategic body for transport, but so few details exist about it. Currently, £3.7 million has been spent on Transport for Wales and yet there's no public-facing website and little information on the Welsh Government's website. Also, I should say I did submit a written question to the Cabinet Secretary just recently. My question was: will the Minister provide an update on the timescales of delivery for Transport for Wales? And, the answer I got back last week was, 'I will be making a statement to the Chamber on 12 July.' Well, that's true, of course, but there's no details on Transport for Wales, so could the Cabinet Secretary, therefore, provide some details on how Transport for Wales operates? What is its function? How is it governed? What has the £3.7 million been spent on so far? And how does it link with the Cardiff capital region? I'd be grateful for a reply on those questions. Thank you.
Welsh: Diolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei ddatganiad. Caerdydd a'r cyffiniau, wrth gwrs, yw'r rhanbarth sy'n tyfu gyflymaf yn y DU, ac mae'r twf yn golygu bod mwy o ddefnydd a phwysau cynyddol ar y seilwaith trafnidiaeth sydd eisoes yn bodoli. Gyda hyn mewn golwg, mae'n bwysig bod gwaith moderneiddio diwydiant trafnidiaeth Cymru yn y dyfodol nid yn unig yn ymdopi â'r galw cynyddol hwn ond yn darparu ar gyfer anghenion pobl Cymru ac yn annog llwyddiant a thwf yn y dyfodol yng Nghymru. Yn awr, yn sicr, mae fy mhlaid i'n credu ers tro fod metro de Cymru yn brosiect hanfodol ar gyfer cysylltu pobl de Cymru a sicrhau twf economaidd yn y rhanbarth. Honnodd y Prif Weinidog y mis diwethaf na all y metro fynd yn ei flaen heb arian Ewropeaidd; rwyf yn falch nad oeddech mor llym yn eich datganiad, ond yn dal yn amlinellu'r anawsterau, wrth gwrs, sydd yn gywir. Ac ystyried canlyniad y refferendwm, rwyf yn awyddus i ddeall sut y bydd Llywodraeth Cymru yn ymdrin â phrosiect metro de Cymru. Mae'r UE - . Rwyf yn meddwl, wrth ateb cwestiynau gan Dai Lloyd, ichi sôn bod 20 y cant o gyfanswm y gost yn dod o gyllid yr UE, ac mae'n rhaid imi gyfaddef, fel y dywedais, mai dim ond newydd edrych ar y ffigurau hyn yr ydw i fy hun, ond mae'n ymddangos i mi fod yr UE wedi cyfrannu £106 miliwn i'r prosiect mewn cyllid datblygu rhanbarthol, a gafodd ei glustnodi ar gyfer metro de Cymru. Cyfanswm y fargen ddinesig oedd £1.2 biliwn, felly mae fy nghyfrifiad bras yn dangos bod hynny'n 8.8 y cant o gyfanswm y gost, ond rwyf yn derbyn y gallai hynny fod yn anghywir gennyf; rwyf yn disgwyl rhywfaint o eglurhad ar hynny. Gyda hyn mewn golwg yn ogystal, tybed a gaf i ofyn i Ysgrifennydd y Cabinet pa gynlluniau wrth gefn, os oes rhai, y rhoddodd Llywodraeth Cymru ar waith ar gyfer y prosiect cyn i'r refferendwm gael ei gynnal? A gafodd Llywodraeth Cymru drafodaethau gydag Adran Drafnidiaeth Llywodraeth y DU ynghylch cyllid posibl cyn y refferendwm pe byddai pobl Prydain yn pleidleisio i adael yr UE? A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet roi manylion ynghylch pa drafodaethau y mae wedi'u cael gyda Llywodraeth y DU hyd yma o ran sicrhau'r cyllid hwn? Yn ogystal, pa rannau o brosiect y metro oedd i'w hariannu'n uniongyrchol gan arian yr UE? O ran ariannu'r prosiect hwn yn y dyfodol, beth fydd cynllun wrth gefn Llywodraeth Cymru os na fydd cyllid ar gael gan Lywodraeth y DU yn y dyfodol agos? A ydych hefyd yn chwilio am ffyrdd eraill o ariannu'r prosiect? Efallai y gallech roi rhywfaint o fanylion ynglŷn â hynny. Rwyf yn falch eich bod wedi rhyddhau mwy o wybodaeth a manylion ynglŷn â rhaglen metro gogledd Cymru ac rwyf yn croesawu'r galwadau am drydaneiddio a sicrhau'r cysylltedd gorau posibl â Lloegr ac Iwerddon. Mae manylion am sylwedd y prosiect braidd yn brin o hyd, felly edrychaf ymlaen at gael mwy o fanylion am hynny. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet o bosibl roi rhai manylion am y prosiect hwn, gan gynnwys amserlen ar gyfer ei gyflwyno, gwybodaeth am ble y bydd metro gogledd Cymru yn gweithredu a'r cyllid sydd ar gael ar gyfer y prosiect? Rwyf yn falch hefyd fod Llywodraeth Cymru wedi rhoi rhagor o fanylion am fasnachfraint newydd Cymru a'r gororau, a tybed a wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet roi rhai manylion am ei ddealltwriaeth o'r newidiadau i'r gwasanaethau trawsffiniol. Soniasoch am hynny yn eich datganiad ac rwyf yn awyddus i ddeall hynny'n well. Yn olaf, fel y dywedais, roeddwn yn siomedig na soniodd Ysgrifennydd y Cabinet am unrhyw fanylion ynghylch sut y mae Trafnidiaeth Cymru'n gweithredu a sut y caiff ei ariannu. Cafodd ei greu ddwy flynedd yn ôl, a honnwyd ei fod yn gorff strategol trosfwaol ar gyfer trafnidiaeth, ond mae cyn lleied o fanylion amdano. Ar hyn o bryd, mae £3.7 miliwn wedi ei wario ar Trafnidiaeth Cymru ac eto nid oes gwefan i'r cyhoedd ac ychydig iawn o wybodaeth sydd ar wefan Llywodraeth Cymru. Hefyd, dylwn ddweud fy mod wedi cyflwyno cwestiwn ysgrifenedig i Ysgrifennydd y Cabinet yn ddiweddar. Fy nghwestiwn oedd hyn: a wnaiff y Gweinidog roi'r wybodaeth ddiweddaraf am yr amserlenni cyflenwi ar gyfer Trafnidiaeth Cymru? A'r ateb a gefais yn ôl yr wythnos diwethaf oedd, 'Byddaf yn gwneud datganiad i'r Siambr ar 12 Gorffennaf.' Wel, mae hynny'n wir, wrth gwrs, ond nid oes unrhyw fanylion am Trafnidiaeth Cymru, felly a wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet roi rhywfaint o fanylion am sut y mae Trafnidiaeth Cymru'n gweithredu? Beth yw ei swyddogaeth? Sut y mae'n cael ei lywodraethu? Ar beth y cafodd y £3.7 miliwn ei wario hyd yma? A sut y mae'n cysylltu â Phrifddinas-Ranbarth Caerdydd? Byddwn yn gwerthfawrogi ateb i'r cwestiynau hynny. Diolch.