English: Diolch. I'm substituting for Jenny. No, no - I'm here in my own right. Diolch, Llywydd. Could I, first of all, just welcome the statement today, but also the tone and the substance of the responses that have come forward from fellow Assembly Members, and the response of the Minister as well? We hosted last week here - I was one of the co-sponsors of an event in response to the climate emergency. It was a day-long event. It went through a lot of areas, including housing. Rhun and others were there as well. Two things that came very strongly across in the panel that ended that day, where Assembly Members came along and discussed their findings with them, were the need for real, cross-party consensus to take some of these issues forward, not to bind in future governments, but actually to set a clear course of direction that would bind us all together, but secondly so we could take long-term decisions, even with the urgency on this - some of these things that go way beyond electoral cycles that we're going to have to really stick at very, very hard indeed. So, I really welcome the statement and the approach to it. I also welcome within it the fact that you're setting up the green finance group. There is a level of ambition within this that shows that, whilst other parliaments at this moment may be in all sorts of challenge and difficulty and chaos to some extent, here in Wales we are trying to get on with responding to what is a genuine climate emergency, and has been for some time. Now, some people will say it needs to go further and faster, et cetera, et cetera, and Llyr has made that clear already. But I welcome the establishment of the green finance group, because that will have to work through some of the hard nitty-gritty. In that respect, could I ask the Minister: has she had time to reflect and accept in principle all the recommendations that have come forward? Has she done this through the filter as well of either any discussions with, or any reading of, the future generations commissioner's 10-point plan? Two of those points in the 10-point plan were specifically to do with housing and buildings. One was to do with retrofitting, and it put a cost to Welsh Government of around £300 million, but a total of £1 billion a year. So, that green finance group is going to have to work hard to meet with what the Minister has said, but certainly the ambition that the future generation commissioner has. And for new homes - that all new homes and public buildings should be zero carbon from 2020, building on the learning from the recent £90 million through your innovative housing programme, which we've talked about here. So, has that been looked at in terms of the light of accepting these in-principle recommendations? And will she also accept that we may need to revisit these again, in light of the need to constantly ratchet up our levels of ambition as well? Finally, I want to echo Llyr's point in terms of, if we're going to drive this forward at a rate of knots, particularly in terms of retrofitting, we really need to make sure that it's right. One of the lessons we have learnt is it has actually generated - . When you have a really ambitious green industrial strategy, which has people on every street corner setting up to install retrofit and so on, you'll have really good people there, but occasionally you'll have people who are giving the wrong advice and installing the wrong things. I've got a chap in Tondu in my area who will lose his house over this. It's already cost him probably around £60,000 plus on his home itself, plus the cost of going to court and so on. It's devastated him and his family. So, for all the good examples out there, and there are many, we need to avoid that poor quality from some cowboys as well, giving the wrong advice. How do we make sure that that'll do it at the speed and intensity that we're going to take this forward with the retrofitting?
Welsh: Diolch. Rwy'n dirprwyo ar ran Jenny. Na, na - rydw i yma yn fy rhinwedd fy hun. Diolch, Llywydd. A gaf i, yn gyntaf, groesawu'r datganiad heddiw, ond hefyd naws a sylwedd yr ymatebion a gyflwynwyd gan gyd-Aelodau'r Cynulliad, ac ymateb y Gweinidog hefyd? Fe wnaethom ni gynnal yma yr wythnos diwethaf - roeddwn yn un o gyd-noddwyr digwyddiad mewn ymateb i'r argyfwng yn yr hinsawdd. Roedd yn ddigwyddiad diwrnod o hyd. Ymdriniwyd â sawl maes, gan gynnwys tai. Roedd Rhun ac eraill yno hefyd. Dau beth a ddaeth yn amlwg iawn yn y drafodaeth panel a ddaeth a'r diwrnod i ben, pryd y daeth Aelodau'r Cynulliad draw i drafod eu canfyddiadau gyda nhw, oedd yr angen am gonsensws trawsbleidiol gwirioneddol i fynd â rhai o'r materion hyn yn eu blaen, nid i rwymo llywodraethau'r dyfodol, ond mewn gwirionedd i osod trywydd clir a fyddai'n ein clymu ni i gyd gyda'n gilydd, ond yn ail, fel y gallem ni wneud penderfyniadau tymor hir, hyd yn oed gyda'r brys ynghylch hyn - rhai o'r pethau hyn sy'n mynd ymhell y tu hwnt i gylchoedd etholiadol y bydd yn rhaid i ni lynu wrthyn nhw'n dynn iawn yn wir. Felly, rwy'n croesawu'r datganiad a'r dull o'i weithredu yn fawr. Rwyf hefyd yn croesawu'r ffaith eich bod yn sefydlu'r grŵp cyllid gwyrdd. Mae elfen o uchelgais yn hyn sy'n dangos, er y gallai seneddau eraill ar hyn o bryd fod yn wynebu pob math o heriau ac anawsterau ac anhrefn i ryw raddau, yma yng Nghymru rydym ni'n ceisio mynd ati i ymateb i argyfwng gwirioneddol yn yr hinsawdd, sydd wedi bodoli ers cryn amser. Nawr, bydd rhai pobl yn dweud bod angen mynd ymhellach ac yn gyflymach, ac ati, ac ati, ac mae Llyr wedi gwneud hynny'n glir eisoes. Ond rwy'n croesawu sefydlu'r grŵp cyllid gwyrdd, oherwydd bydd yn rhaid i hwnnw weithio drwy beth o'r glo mân caled. Yn hynny o beth, a gaf i ofyn i'r Gweinidog: a yw hi wedi cael amser i ystyried a derbyn yr holl argymhellion sydd wedi'u cyflwyno mewn egwyddor? A yw hi wedi gwneud hyn yng ngoleuni hefyd unrhyw drafodaethau gyda, neu yn sgil unrhyw ddarllen ar gynllun 10 pwynt comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol? Roedd dau o'r pwyntiau hynny yn y cynllun 10 pwynt yn ymwneud yn benodol â thai ac adeiladau. Roedd un yn ymwneud ag ôl-osod, ac roedd yn rhoi cost i Lywodraeth Cymru o tua £300 miliwn, ond cyfanswm o £1 biliwn y flwyddyn. Felly, bydd yn rhaid i'r grŵp cyllid gwyrdd hwnnw weithio'n galed i gyflawni'r hyn y mae'r Gweinidog wedi'i ddweud, ond yn sicr yr uchelgais sydd gan gomisiynydd cenedlaethau'r dyfodol. Ac o ran cartrefi newydd - dylai pob cartref ac adeilad cyhoeddus newydd fod yn ddi-garbon o 2020, gan adeiladu ar yr hyn a ddysgwyd o'r £90 miliwn diweddar drwy eich rhaglen tai arloesol, yr ydym ni wedi sôn amdani yn y fan yma. Felly, a edrychwyd ar hynny o ran derbyn yr argymhellion hyn mewn egwyddor? Ac a wnaiff hi dderbyn hefyd y bydd angen inni ailedrych ar y rhain eto, yng ngoleuni'r angen i gynyddu ein huchelgais yn gyson hefyd? Yn olaf, hoffwn adleisio pwynt Llyr o ran, os ydym yn mynd i yrru hyn ymlaen yn gyflym, yn enwedig o ran ôl-osod, mae gwir angen i ni wneud yn siŵr y caiff ei wneud yn iawn. Un o'r gwersi yr ydym ni wedi'u dysgu yw ei fod wedi cynhyrchu - . Pan fydd gennych strategaeth ddiwydiannol werdd uchelgeisiol iawn, lle mae pobl hwnt ac yma yn cynnig gwneud y gwaith o ôl-osod ac ati, bydd yna bobl dda iawn yn eu plith, ond weithiau bydd gennych bobl sy'n rhoi'r cyngor anghywir ac yn gosod y pethau anghywir. Mae yna ddyn yn Nhondu yn fy ardal i a fydd yn colli ei dŷ oherwydd hyn. Mae wedi costio tua £60,000 neu fwy yn barod o ran ei gartref ei hun, yn ogystal â chost mynd i'r llys ac ati. Mae hyn wedi dinistrio ef a'i deulu. Felly, er gwaetha'r holl enghreifftiau da sydd ar gael, ac mae yna lawer, mae angen i ni osgoi'r ansawdd gwael hwnnw gan weithwyr ffwrdd-a-hi, sy'n rhoi'r cyngor anghywir. O ran ôl-osod, sut ydym ni'n gwneud yn siŵr y bydd hynny'n digwydd yn ddigon cyflym a thrylwyr wrth inni fwrw ymlaen?