English: The Conservative Government, and the coalition Government before it, has consistently emphasised that we need to build more houses. We are committed to building - the UK Government, that is, for England - 400,000 more affordable houses, which is why I think the Welsh Government finally came forward with their target. Anyway, I just do believe we need more house building, and it's perhaps for another time to dissect the record of another Government, but here the Government's record is a poor one. I'd also say, just in passing, that house repair is often overlooked as a sector. Encouraging more effective policies there and repairing many of the 23,000 empty properties in Wales - that's over three years-worth of current house building, on the trends we're on at the moment. A vast number of homes are left empty, many of them because they're not fit for habitation. I want to turn now to the actual house building figures, because I think this is an important area that requires detailed scrutiny. In September 2015, the Welsh Government sponsored a report by the late Alan Holmans, and it stated, and I quote, that, 'if future need and demand for housing in Wales is to be met, there needs to be a return to rates of house building not seen for almost 20 years, and an increase in the rate of growth of affordable housing'. I commend the Government for commissioning this report. It is an excellent study, and I do urge Members to get a copy from the library and to read it thoroughly. This would mean, the report stated, an increase from 8,700 new homes a year to 12,000 new homes a year. I don't criticise the Government if it wants to review the target, but the 8,700 homes target was set 10 years ago or so. It may have been done with due diligence then, but we now know there is a higher need and that we must meet it. So, to change the target wouldn't be something that I would condemn - I would welcome it if you now accepted a target nearer 12,000, or even more. We know that, recently, the Welsh Government have committed to an additional - that's their word - 20,000 affordable homes by 2021. However, the First Minister later said in an answer to me that this would leave the annual house building target unchanged at 8,700 homes a year. I'm still mystified by how those two statements run in parallel, as they seem to flatly contradict each other. Having examined the data, I think that what has actually happened is this: the previous target for affordable homes in the social sector was 3,500. This has now been increased to 4,000 so that we get 20,000 over five years, or an additional 2,500 affordable homes by 2021, not the 20,000 additional homes claimed by the Welsh Government. The figures have been inflated. This implies that the annual house building target has now been increased to 9,200. I welcome any clarification the Minister can make here, but I think that that has to be the logical inference that one must draw. This figure is more than the First Minister thought, but it's a lot less than the 12,000 needed in Professor Holmans's projection. Others have argued that the target of 12,000 itself should be exceeded because we need to meet pent-up demand in the system. The Federation of Master Builders has called for a target of 14,000, and that's something that we endorse as the level that we need to get to by 2020. The truth is that, however we look at it, we need to build more homes. We can help that process by streamlining the planning system and making it more user-friendly. Now, I think in England they are making great advances here, whereas we are seeing a rather slow approach here to streamlining the system. We need to release more land for building, including an audit, I would say, of land in public possession. And we need to use right-to-buy receipts to provide new social housing. I would say that that was one of the weaknesses at times of the previous policy - I'm quite prepared to concede that. We need to use those receipts for more housing, such is the need for housing. And, in that case, to reuse it for social housing. Can I finally, Deputy Presiding Officer, refer to the amendments, all made by Plaid Cymru? We reject amendment 1, as it deletes most of our motion. I'm sure that's not a great surprise to you. We accept amendment 2 and, indeed, its contents I warmly endorse, and that's why I am so proud to commend the UK Government in strengthening the economy and ensuring that that provides a basis for the sound expansion of the housing sector. We accept amendment 3. There's no hierarchy here; for many people, social housing is the best option. I'll simply state that and move on. And we accept amendment 4. This probably only needs a technical solution, but it may need a legislative one to meet the counting anomalies that the Office for National Statistics now seem to have left us with, but we do need to move quickly to clarify the situation. Thank you, Deputy Presiding Officer.
Welsh: Mae'r Llywodraeth Geidwadol, a'r Llywodraeth glymblaid o'i blaen, wedi pwysleisio'n gyson fod angen i ni adeiladu mwy o dai. Rydym wedi ymrwymo i adeiladu - Llywodraeth y DU, hynny yw, ar gyfer Lloegr - 400,000 yn rhagor o dai fforddiadwy, a dyna pam y cyflwynodd Llywodraeth Cymru ei tharged yn y diwedd, rwy'n credu. Beth bynnag, rwy'n credu bod angen mwy o adeiladu tai, ac efallai mai rhywbeth ar gyfer rhywdro arall yw dadansoddi record Llywodraeth arall, ond record wael sydd gan y Llywodraeth yma. Carwn ddweud hefyd, wrth fynd heibio, fod atgyweirio tai yn cael ei anwybyddu'n aml fel sector. Mae annog polisïau mwy effeithiol yn hynny o beth ac atgyweirio llawer o'r 23,000 o eiddo gwag yng Nghymru - dyna werth dros dair blynedd o adeiladu tai ar hyn o bryd, ar y tueddiadau sydd gennym. Mae nifer helaeth o gartrefi yn cael eu gadael yn wag, llawer ohonynt oherwydd nad ydynt yn addas i neb fyw ynddynt. Rwyf am droi yn awr at y ffigurau adeiladu tai eu hunain, gan fy mod yn credu bod hwn yn faes pwysig y mae angen craffu'n fanwl arno. Ym mis Medi 2015, noddodd Llywodraeth Cymru adroddiad gan y diweddar Alan Holmans, a nodai, a dyfynnaf, os yw'r angen a'r galw am dai yng Nghymru yn y dyfodol yn mynd i gael ei ddiwallu, mae angen dychwelyd at y cyfraddau adeiladu tai nas gwelwyd ers bron i 20 mlynedd, a chynnydd yng nghyfradd twf tai fforddiadwy. Rwy'n cymeradwyo'r Llywodraeth am gomisiynu'r adroddiad hwn. Mae'n astudiaeth ragorol, ac rwy'n annog yr Aelodau i gael copi o'r llyfrgell ac i'w ddarllen yn drylwyr. Byddai hyn yn golygu, yn ôl yr adroddiad, cynnydd o 8,700 o gartrefi newydd y flwyddyn i 12,000 o gartrefi newydd y flwyddyn. Nid wyf yn beirniadu'r Llywodraeth os yw'n dymuno adolygu'r targed, ond gosodwyd y targed o 8,700 o gartrefi tua 10 mlynedd yn ôl. Efallai ei fod wedi cael ei wneud gyda diwydrwydd dyladwy ar y pryd, ond gwyddom bellach fod mwy o angen a bod yn rhaid i ni ei ddiwallu. Felly, ni fyddai newid y targed yn rhywbeth y byddwn yn ei gondemnio - byddwn yn ei groesawu pe baech chi yn awr yn derbyn targed sy'n nes at 12,000, neu hyd yn oed yn fwy. Yn ddiweddar, gwyddom fod Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i 20,000 o gartrefi fforddiadwy ychwanegol - eu gair hwy - erbyn 2021. Fodd bynnag, dywedodd y Prif Weinidog yn ddiweddarach mewn ateb i mi y byddai hyn yn gadael y targed adeiladu tai blynyddol heb ei newid ar 8,700 o gartrefi y flwyddyn. Mae'n dal i fod yn ddirgelwch i mi sut y mae'r ddau ddatganiad yn sefyll ochr yn ochr, gan eu bod i'w gweld yn gwrthddweud ei gilydd yn llwyr. Wedi archwilio'r data, rwy'n meddwl mai'r hyn sydd wedi digwydd mewn gwirionedd yw hyn: y targed blaenorol ar gyfer tai fforddiadwy yn y sector cymdeithasol oedd 3,500. Mae hwn bellach wedi cael ei godi i 4,000 fel ein bod yn cael 20,000 dros bum mlynedd, neu 2,500 o dai fforddiadwy ychwanegol erbyn 2021, nid yr 20,000 o gartrefi ychwanegol a honnwyd gan Lywodraeth Cymru. Mae'r ffigurau wedi cael eu chwyddo. Mae hyn yn awgrymu bod y targed adeiladu tai blynyddol bellach wedi codi i 9,200. Rwy'n croesawu unrhyw eglurhad y gall y Gweinidog ei roi yma, ond rwy'n meddwl mai dyna'r casgliad rhesymegol sy'n rhaid ei gyrraedd. Mae'r ffigur hwn yn fwy nag oedd y Prif Weinidog yn ei feddwl, ond mae'n llawer llai na'r 12,000 oedd eu hangen yn amcanestyniad yr Athro Holmans. Mae eraill wedi dadlau y dylid rhagori ar y targed o 12,000 ei hun am fod angen i ni ateb galw sydd wedi cronni yn y system. Mae Ffederasiwn y Meistr Adeiladwyr wedi galw am darged o 14,000, ac mae hynny'n rhywbeth rydym yn ei gymeradwyo fel y lefel y mae angen i ni ei chyrraedd erbyn 2020. Fodd bynnag, sut bynnag yr edrychwn arno, y gwir yw bod angen i ni adeiladu mwy o gartrefi. Gallwn helpu'r broses honno drwy symleiddio'r system gynllunio a'i gwneud yn haws ei defnyddio. Nawr, rwy'n meddwl eu bod yn gweld datblygiadau mawr yn hyn o beth yn Lloegr, ond araf braidd yw ein dull o symleiddio'r system yma. Mae angen i ni ryddhau mwy o dir ar gyfer adeiladu, gan gynnwys archwiliad, byddwn yn dweud, o dir ym meddiant y cyhoedd. Ac mae angen i ni ddefnyddio derbyniadau hawl i brynu i ddarparu tai cymdeithasol newydd. Byddwn yn dweud mai dyna un o wendidau'r polisi blaenorol ar adegau - rwy'n ddigon parod i gyfaddef hynny. Mae angen i ni ddefnyddio'r derbyniadau i gael rhagor o dai, cymaint yw'r angen am dai. A'i ailddefnyddio felly ar gyfer tai cymdeithasol. A gaf fi yn olaf, Ddirprwy Lywydd, gyfeirio at y gwelliannau, a wnaed i gyd gan Blaid Cymru? Rydym yn gwrthod gwelliant 1, gan ei fod yn dileu'r rhan fwyaf o'n cynnig. Rwy'n siŵr nad yw hynny'n syndod mawr i chi. Rydym yn derbyn gwelliant 2 ac yn wir, rwy'n ategu ei gynnwys yn gynnes, a dyna pam rwyf mor falch o gymeradwyo'r ffaith fod Llywodraeth y DU yn cryfhau'r economi ac yn sicrhau bod hynny'n darparu sylfaen gadarn ar gyfer ehangu'r sector tai. Rydym yn derbyn gwelliant 3. Nid oes hierarchaeth yma; i lawer o bobl, tai cymdeithasol yw'r dewis gorau. Rwy'n datgan hynny'n syml ac yn symud ymlaen. Ac rydym yn derbyn gwelliant 4. Mae'n debyg mai ateb technegol yn unig sydd ei angen ar hwn, ond gallai fod angen un deddfwriaethol i fynd i'r afael â'r anghysondebau yn y cyfrif y mae'n ymddangos bellach fod y Swyddfa Ystadegau Gwladol wedi eu rhoi i ni, ond mae angen i ni symud yn gyflym i egluro'r sefyllfa. Diolch, Ddirprwy Lywydd.