English: I'm very pleased to have listened to this afternoon's statement, and I'm pleased that you've listened to the suggestion that I made in the Senedd last week, namely to reduce exam fees for schools. As a former chair of governors, I am highly aware that paying for examinations is an important element of a school budget. It didn't appear to be fair that schools were facing bills similar to ones that they would have faced pre COVID, given that much of the burden of assessment this year has fallen on our teachers and our schools. Last week, I quoted one school that was facing a bill of £100,000 for examination fees, so they will certainly welcome this news that that's to be halved. But most school leaders in Wales do believe that the exam fees should be reduced more than that. I don't think you answered the question raised earlier on that issue; is there more good news in the pipeline for schools? Is there scope to reduce these fees further? I think the Association of School and College Leaders would be calling for another 25 per cent reduction. The hope, of course, is that the funding released from the exam budget line will remain in schools and can be used by schools. So, will you ensure that this additional funding does remain within our schools? And will you be providing guidance for schools to use these funds directly as bonus payments for staff? That's the intention in Scotland, and we should give direct remuneration to teachers who have taken on these additional tasks because of changes in assessment practices. Providing a bonus of hundreds of pounds would be a clear signal and would turn warm words into acts in thanking the teaching profession that has given so much during this period and has gone that extra mile for our children and young people. The system has created great challenges and heavier work burdens. So, I would like to know what mental health and well-being support will be available to teachers who have taken on that additional burden on top of the bureaucracy that they're required to deal with on a daily basis. In terms of pupils, and of course they are the most important people here, there is uncertainty as a result of what's happening this year, and those hoping to go on to university will have to wait until the official A-Level results day, which is 10 August, to know exactly what their fate is to be. I hear what you've said, but I would like an assurance that your Government will lead in this area and that there will be sufficient support and information available for our pupils. So, I would like some further detail on that. Just one final point from me: there will be some pupils who will need to resit examinations. There are still some who are being assessed - the process hasn't concluded yet, has it? Unfortunately, there will be an increasing number of people who will be affected by the third wave that is happening all around us at the moment in terms of COVID. So, what support will you provide to that particular cohort of pupils? Thank you.
Welsh: Dwi'n falch iawn o weld y datganiad heddiw ac eich bod chi wedi gwrando ar yr awgrym wnes i yn y Senedd yr wythnos diwethaf, sef lleihau ffioedd arholiadau i ysgolion. Fel cyn-gadeirydd llywodraethwyr, dwi'n ymwybodol iawn fod talu am arholiadau yn elfen bwysig o gyllideb ysgol. Doedd hi ddim yn ymddangos yn deg fod ysgolion yn wynebu biliau tebyg i'r rhai oedd yn arferol cyn COVID, o gofio fod llawer o'r baich o gynnal yr asesiadau eleni wedi disgyn ar ein hathrawon a'n hysgolion ni. Wythnos diwethaf, fe wnes i ddyfynnu un ysgol a oedd yn wynebu bil o £100,000 am arholiadau, felly fe fyddan nhw'n croesawu'r newyddion yma bod y bil yn cael ei haneru. Ond mae'r rhan fwyaf o arweinwyr ysgolion yng Nghymru yn credu y dylid lleihau'r ffioedd arholiadau yn fwy sylweddol na hynny. Dwi ddim yn credu i chi ateb y cwestiwn a godwyd yn gynharach ynglŷn â hynny - oes yna fwy o newyddion da yn mynd i ddod i ysgolion? Oes yna le i leihau y ffioedd yma yn fwy eto? Dwi'n meddwl mai 25 y cant eto y byddai undeb yr arweinwyr ysgolion yn galw amdano fo. Y gobaith ydy, wrth gwrs, y bydd yr arian sy'n cael ei ryddhau o'r llinell arholiadau yn y gyllideb yn aros yn yr ysgolion at ddefnydd yr ysgol. Felly, wnewch chi sicrhau bod yr arian ychwanegol yma yn aros yn yr ysgolion? Ac a fyddwch chi'n rhoi arweiniad i ysgolion ddefnyddio'r arian yma yn uniongyrchol fel taliadau bonws i staff? Dyna ydy'r bwriad yn yr Alban, ac mi fyddai'n dda rhoi cydnabyddiaeth uniongyrchol i athrawon sydd wedi cymryd ymlaen y tasgau ychwanegol yma oherwydd y newid yn y dulliau asesu. Mi fyddai rhoi bonws o gannoedd o bunnoedd yn arwydd clir ac yn troi geiriau o ddiolch yn weithred o ddiolch i'r proffesiwn dysgu, sydd wedi rhoi cymaint yn ystod y cyfnod yma ac wedi mynd y filltir ychwanegol dros ein plant ni a'n pobl ifanc ni. Mae'r drefn wedi creu heriau mawr, wrth gwrs, a baich gwaith trymach na'r un arferol. Buaswn i'n licio gwybod, felly, pa gymorth lles ac iechyd meddwl fydd ar gael i athrawon sydd wedi ysgwyddo'r baich gwaith ychwanegol yma ar ben y biwrocratiaeth sydd yn ofynnol iddyn nhw ymhél â fo fel arfer. O ran y disgyblion, sef y bobl bwysig yn fan hyn, mae yna ansicrwydd o ganlyniad i'r hyn sydd yn digwydd eleni, ac mi fydd y rheini sydd yn gobeithio mynd i'r brifysgol yn gorfod disgwyl tan ddiwrnod canlyniadau safon uwch swyddogol ar 10 Awst tan gwybod yn iawn yn union beth yw eu tynged nhw. Dwi'n clywed beth rydych chi'n ei ddweud, ond buaswn i yn licio sicrwydd bod eich Llywodraeth chi yn mynd i arwain ar hyn a bod yna ddigon o wybodaeth a chefnogaeth angenrheidiol ar gael i ddarparu i'n disgyblion ni. Ac felly, hoffwn i ychydig o fanylion pellach ynglŷn â hynny os gwelwch yn dda. Un pwynt olaf gen i: mi fydd yna rai disgyblion angen aileistedd arholiadau. Mae yna rai yn dal wrthi'n cymryd yr asesiadau, wrth gwrs - dydy'r broses heb orffen eto, naddo? Yn anffodus, mi fydd yna nifer cynyddol yn cael eu haflonyddu oherwydd y drydedd don, sydd yn digwydd o'n cwmpas ni ar hyn o bryd o ran COVID. Felly, pa gefnogaeth ydych chi, rŵan, yn mynd i'w rhoi i'r garfan benodol hon o ddisgyblion? Diolch.