English: Thank you very much once again, Deputy Llywydd. I'm pleased to contribute to this debate too, this time on the Welsh Government's final budget, and I do so, of course, in my role as Chair of the Finance Committee. I'm also pleased that the Minister has accepted or accepted in principle every one of the 36 recommendations made by the committee. During the debate on the draft budget, this Chamber recognised the uncertainty that surrounded the budget cycle again this year because of delayed UK fiscal events and a lack of forward funding figures. And, in speaking on behalf of the Finance Committee in that debate, Siân Gwenllian made the pertinent point that the draft budget was very much a draft, with Welsh Government holding significant unallocated reserves. Whilst the committee appreciated the need for some flexibility this year to deal with the uncertainty of the pandemic, that isn't conducive to effective budget scrutiny, and the approach taken for this budget should not set a precedent for future years. The final budget allocates more than £800 million more than what was scrutinised as part of the scrutiny of the draft budget. It's certainly not ideal that we're considering a final budget here today when the UK Government budget, published a day after the Welsh Government's final budget, has announced an additional £735 million for Wales, which has not been considered as part of this budgetary process. I also note that the Welsh Government has responded to policy announcements in the UK budget by announcing the extension of some elements of the COVID non-domestic rate relief and the extension of the land transaction tax reduction to the end of June, as we've just heard from the Minister. I'm pleased that the Minister has outlined the changes between the draft budget and the final budget and the implications of the UK budget. This will assist the Finance Committee, of course, in considering potential changes to the Welsh Government's budget for 2021-22. This final budget allocates around £11.2 million for matters relating to Brexit. However, it's extremely disappointing that the UK budget announced that funding to replace EU structural funds will be directly allocated in Wales on devolved matters via the UK community renewal fund and the levelling up fund, bypassing this Senedd. Now, as I mentioned to the Chamber earlier this afternoon during the debate on the third supplementary budget, the Finance Committee, along with members of the European and External Affairs Committee, will take evidence from the Secretary of State tomorrow on the shared prosperity fund. We are pleased that the Welsh Government has accepted recommendation 2, and we will continue to seek commitments from the UK Government that UK fiscal events will normally take place by a specified date. This is imperative to ensure that devolved administrations have sufficient time to carry out meaningful budget setting and scrutiny. In addition, we're pleased that recommendation 3 has been accepted and that the Welsh Government will continue to press the UK Government for multi-year settlements to be reinstated in time for next year's budget cycle. For the past three years, the draft budget has been produced and scrutinised under exceptional circumstances due to Brexit and the pandemic. Delayed UK fiscal events lead to delays in the publication of Welsh Government draft budgets, and that in turn has reduced the time available for scrutiny. This is very concerning, given that Brexit and the financial response to the pandemic will have an impact on public spending for years to come. Now, this is the final budget of the fifth Senedd, and there have been a number of challenges as a result of COVID-19, and the financial impacts have been significant. It's likely that responding to the pandemic will still be a significant part of the response in 2021-22, but I am hopeful that the focus will shift to recovery during the coming year. It's clear that there'll be much work to be done by the next Welsh Government, and certainly by the next Finance Committee too. Thank you, Dirprwy Lywydd.
Welsh: Diolch yn fawr iawn unwaith eto, Dirprwy Lywydd. Dwi'n falch o'r cyfle i gyfrannu at y ddadl yma hefyd, y tro yma ar gyllideb derfynol Llywodraeth Cymru, a gwneud hynny, wrth gwrs, yn rhinwedd fy rôl fel Cadeirydd y Pwyllgor Cyllid. Dwi'n falch hefyd fod y Gweinidog wedi derbyn neu wedi derbyn mewn egwyddor pob un o'r 36 argymhellion mae'r pwyllgor wedi eu gwneud. Yn ystod y ddadl ar y gyllideb ddrafft, fe wnaeth y Siambr hon gydnabod yr ansicrwydd ynghylch y cylch cyllideb hwn eto eleni oherwydd oedi wrth gwrs gyda digwyddiadau cyllidol y Deyrnas Unedig a diffyg ffigurau cyllido at y dyfodol. Ac wrth siarad ar ran y Pwyllgor Cyllid yn y ddadl honno, fe wnaeth Siân Gwenllian y pwynt perthnasol mai drafft yn wir ystyr y gair oedd y gyllideb ddrafft a bod Llywodraeth Cymru yn dal cronfeydd wrth gefn sylweddol oedd heb eu dyrannu. Er bod y pwyllgor yn cydnabod bod angen rhywfaint o hyblygrwydd eleni i ddelio ag ansicrwydd y pandemig, dyw hynny ddim yn ddelfrydol, wrth gwrs, er mwyn craffu ar y gyllideb yn effeithiol, a ddylai'r dull sydd wedi ei ddefnyddio ar gyfer y gyllideb hon ddim gosod cynsail ar gyfer y blynyddoedd i ddod. Mae'r gyllideb derfynol hon yn dyrannu £800 miliwn yn fwy na'r hyn a graffwyd arno fe fel rhan o'r gwaith craffu ar y gyllideb ddrafft. Yn sicr, nid yw'n ddelfrydol ein bod ni'n ystyried cyllideb derfynol yma heddiw, gan fod cyllideb Llywodraeth y Deyrnas Unedig, a gafodd ei chyhoeddi ddiwrnod ar ôl cyllideb derfynol Llywodraeth Cymru, wedi cyhoeddi £735 miliwn yn ychwanegol i Gymru sydd heb ei ystyried fel rhan o'r broses gyllidebol hon. Dwi'n nodi hefyd fod Llywodraeth Cymru wedi ymateb i gyhoeddiadau polisi yng nghyllideb y Deyrnas Unedig trwy gyhoeddi estyniad i rai elfennau o ryddhad ardrethi annomestig COVID ac estyn y gostyngiad yn y dreth trafodiadau tir hyd at ddiwedd mis Mehefin, fel y clywon ni nawr gan y Gweinidog. Dwi'n falch bod y Gweinidog wedi amlinellu'r newidiadau rhwng y gyllideb ddrafft a'r gyllideb derfynol a goblygiadau cyllideb y Deyrnas Unedig. Mi fydd hyn yn cynorthwyo'r Pwyllgor Cyllid, wrth gwrs, i ystyried newidiadau posib i gyllideb Llywodraeth Cymru ar gyfer 2021-22. Mae'r gyllideb derfynol hon yn dyrannu tua £11.2 miliwn ar gyfer materion sy'n ymwneud â Brexit. Fodd bynnag, mae'n hynod siomedig bod cyllideb y Deyrnas Unedig wedi cyhoeddi y bydd cyllid i ddisodli cronfeydd strwythurol yr Undeb Ewropeaidd yn cael ei ddyranu'n uniongyrchol yng Nghymru ar faterion datganoledig trwy gronfa adfywio cymunedol y Deyrnas Unedig a chronfa codi'r gwastad, efallai - y levelling up fund - gan osgoi'r Senedd. Nawr, fel y soniais i wrth y Siambr yn gynharach y prynhawn yma yn ystod y ddadl ar y drydedd gyllideb atodol, bydd y Pwyllgor Cyllid, ynghyd ag aelodau'r Pwyllgor Materion Allanol ac Ewropeaidd, yn clywed tystiolaeth gan yr Ysgrifennydd Gwladol yfory ynglŷn â'r gronfa ffyniant cyffredin. Rŷn ni'n falch bod Llywodraeth Cymru wedi derbyn argymhelliad 2, a byddwn yn parhau i geisio ymrwymiadau gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig y bydd digwyddiadau cyllidol y Deyrnas Unedig fel arfer yn cael eu cynnal erbyn dyddiad penodol. Mae hyn yn hanfodol er mwyn sicrhau bod gan weinyddiaethau datganoledig ddigon o amser i bennu cyllideb a chynnal gwaith craffu ystyrlon. Yn ogystal, rŷn ni'n falch bod argymhelliad 3 wedi ei dderbyn ac y bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i bwyso ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig i sicrhau bod setliadau aml-flwyddyn yn cael eu hadfer mewn pryd ar gyfer cylch cyllideb y flwyddyn nesaf. Am y tair blynedd diwethaf, cafodd y gyllideb ddrafft ei llunio ac fe graffwyd arni o dan amgylchiadau eithriadol yn sgil Brexit a'r pandemig. Mae oedi o ran digwyddiadau cyllidol y Deyrnas Unedig yn arwain at oedi wrth gyhoeddi cyllidebau drafft Llywodraeth Cymru, ac mae hynny yn ei dro wedi lleihau'r amser sydd ar gael i graffu. Mae hyn yn peri pryder mawr o ystyried y bydd Brexit a'r ymateb ariannol i'r pandemig yn cael effaith ar wariant cyhoeddus am flynyddoedd i ddod. Nawr, dyma gyllideb olaf y pumed Senedd, wrth gwrs, ac mae sawl her wedi dod yn sgil COVID-19, ac mae'r effeithiau ariannol wedi bod yn sylweddol. Mae'n debygol y bydd ymateb i'r pandemig yn dal i fod yn flaenllaw ac yn rhan flaenllaw o flwyddyn 2021-22, ond rŷn ni'n obeithiol y bydd y ffocws yn symud i adferiad yn ystod y flwyddyn sydd i ddod. Mae'n amlwg y bydd llawer o waith i'w wneud, felly, gan Lywodraeth nesaf Cymru ac, yn sicr, gan y Pwyllgor Cyllid nesaf hefyd. Diolch, Dirprwy Lywydd.