English: Diolch, Llywydd, and I'd like to thank Rhys for bringing this debate today on the well-being of future generations Act, and I very much welcome the continuation of the conversation we've been having in the Senedd about the Act at the start of this term. And I just wanted to recall, during the opening ceremony of the sixth Senedd, we had a reading of a specially commissioned poem, 'Ein Llais - Our Voice', a poem created with the help of the future generations commissioner's poet in residence. And the final words of that poem - and I know we were all very moved by it: 'We want to set an example for the rest of the world.' So, I do think we can be proud that other countries and international organisations are looking to Wales for inspiration on how to legislate for the future, and I know you've acknowledged that, Rhys, in your contribution tonight. But we can't underestimate the fact that the well-being of future generations Act is showing a uniquely Welsh way of tackling the long-term challenges we face, with its focus on empowering and transforming how Government and public bodies work. And it does this by enabling bodies to work in that preventative, collaborative and integrated way, one which involves citizens and looks to the long term. You know, it has been recognised internationally, as you've identified. It is inspiring organisations and governments across the world. And we did take a bold decision to legislate in this way - those of us who were here at the time, taking that legislation through. It is different, and there are many views on what the Act is and what it should be in the future. It's been described as 'remarkable' in terms of its breadth, its coverage and its ambition, and, internationally, we have seen example upon example of where the Welsh approach has been adopted or has influenced thinking. In Scotland, they are committed to future generations legislation. In the UK Parliament, as you've already mentioned, Lord John Bird and Simon Fell MP are co-sponsoring a well-being of future generations Bill, modelled on our legislation. In November, the Irish foreign Minister, Simon Coveney, told the Welsh Ministers that the Act was inspirational and that the Irish Government would be keen to replicate it. New Zealand amended their public finance Act, so that their Government has set out the well-being objectives that will guide the Government's budget decisions and support long-term well-being. In 2019, the Government of Jersey legislated to require their Council of Ministers to take into account the sustainable well-being of current and future generations. And, earlier this year, the United Nations made substantial commitments to bring in a future-generations approach into the UN system. The WHO, the World Health Organization Regional Office for Europe, recognises the value of the Act for health, stating that 'the Act truly resonates with the SDGs and with the values and principles of Health 2020, the WHO European policy framework for health and well-being.' And next week, I'm speaking at the tenth global conference on health promotion, focusing on well-being equity and sustainable development. We as Wales are attracting international interest because our approach is distinctive.
Welsh: Diolch, Lywydd, a hoffwn ddiolch i Rhys am gyflwyno'r ddadl hon heddiw ar Ddeddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol, ac rwy'n croesawu parhad y sgwrs rydym wedi bod yn ei chael yn y Senedd am y Ddeddf ar ddechrau'r tymor hwn. Ac roeddwn eisiau eich atgoffa, yn ystod seremoni agoriadol y chweched Senedd, ein bod wedi cael darlleniad o gerdd a gomisiynwyd yn arbennig, 'Ein Llais - Our Voice', cerdd a grëwyd gyda chymorth bardd preswyl comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol. A geiriau olaf y gerdd honno - a gwn i ni i gyd gael ein cyffwrdd yn fawr ganddi: ' Rydym am osod esiampl i weddill y byd. ' Felly, credaf y gallwn fod yn falch fod gwledydd eraill a sefydliadau rhyngwladol yn troi at Gymru am ysbrydoliaeth ar sut i ddeddfu ar gyfer y dyfodol, a gwn eich bod wedi cydnabod hynny, Rhys, yn eich cyfraniad heno. Ond ni allwn danbrisio'r ffaith bod Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol yn dangos ffordd unigryw Gymreig o fynd i'r afael â'r heriau hirdymor sy'n ein hwynebu, gyda'i ffocws ar rymuso a thrawsnewid y ffordd y mae'r Llywodraeth a chyrff cyhoeddus yn gweithio. Ac mae'n gwneud hyn drwy alluogi cyrff i weithio mewn ffordd ataliol, gydweithredol ac integredig, ffordd sy'n cynnwys dinasyddion ac sy'n edrych ar y tymor hir. Mae wedi cael ei chydnabod yn rhyngwladol, fel rydych wedi'i nodi. Mae'n ysbrydoli sefydliadau a llywodraethau ar draws y byd. Ac fe wnaethom benderfyniad beiddgar i ddeddfu fel hyn - y rheini ohonom a oedd yma ar y pryd, ac a lywiodd y ddeddfwriaeth drwy'r lle hwn. Mae'n wahanol, a cheir llawer o safbwyntiau ynglŷn â beth yw'r Ddeddf a beth y dylai fod yn y dyfodol. Fe'i disgrifiwyd fel un ryfeddol o ran ei hehangder, ei chwmpas a'i huchelgais, ac yn rhyngwladol, rydym wedi gweld sawl esiampl lle mae'r dull Cymreig wedi'i fabwysiadu neu wedi dylanwadu ar syniadau. Yn yr Alban, maent wedi ymrwymo i ddeddfwriaeth cenedlaethau'r dyfodol. Yn Senedd y DU, fel rydych eisoes wedi sôn, mae'r Arglwydd John Bird a Simon Fell AS yn cyd-noddi Bil llesiant cenedlaethau'r dyfodol, sydd wedi'i fodelu ar ein deddfwriaeth ni. Ym mis Tachwedd, dywedodd Gweinidog tramor Iwerddon, Simon Coveney, wrth Weinidogion Cymru fod y Ddeddf yn ysbrydoledig ac y byddai Llywodraeth Iwerddon yn awyddus i'w hefelychu. Diwygiodd Seland Newydd eu Deddf cyllid cyhoeddus, fel bod eu Llywodraeth wedi nodi'r amcanion llesiant a fydd yn llywio penderfyniadau cyllidebol y Llywodraeth ac yn cefnogi llesiant hirdymor. Yn 2019, deddfodd Llywodraeth Jersey i'w gwneud yn ofynnol i'w Cyngor Gweinidogion ystyried llesiant cynaliadwy cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol. Ac yn gynharach eleni, gwnaeth y Cenhedloedd Unedig ymrwymiadau sylweddol i gynnwys dull cenedlaethau'r dyfodol yn system y Cenhedloedd Unedig. Mae Sefydliad Iechyd y Byd, Swyddfa Ranbarthol Ewrop Sefydliad Iechyd y Byd, yn cydnabod gwerth y Ddeddf i iechyd, gan ddweud bod 'y Ddeddf yn cyd-fynd yn wirioneddol â'r nodau datblygu cynaliadwy a chyda gwerthoedd ac egwyddorion Iechyd 2020, fframwaith polisi Ewropeaidd Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer iechyd a llesiant.' A'r wythnos nesaf, rwy'n siarad yn y ddegfed gynhadledd fyd-eang ar hybu iechyd, gan ganolbwyntio ar degwch llesiant a datblygu cynaliadwy. Rydym ni yng Nghymru yn denu diddordeb rhyngwladol oherwydd bod ein dull o weithredu'n wahanol.