English: In some schools and colleges, COVID-19 has required pupils to self-isolate for weeks at a time. Some schools have, at times, even temporarily had to close. Other schools and colleges have been much more fortunate to date, but we cannot, I cannot, be confident as to what will happen for the rest of the school year. And it is this ongoing uncertainty and ensuring fairness, equity and well-being for learners that guide my thinking on qualifications for 2021. My other key consideration is the need to provide time for good-quality teaching and learning experiences this year, to ensure that learners have the knowledge, the skills and the confidence to progress to their next stage. I want learners to be in school or college enjoying positive learning experiences, not just preparing for assessments. It is on this basis, and in line with the recommendation of both Qualifications Wales and the independent review, that I intend to direct Qualifications Wales that there should be no end-of-year exams for GCSE or AS-level qualifications for 2021. I can also confirm that it is my intention that there will be no final exams for A-level learners, who will follow a similar process as for GCSEs and AS qualifications. I have seen concerns that we cannot predict the status of the virus in the summer and, therefore, it could be difficult to physically hold exams, and it is true that there could be challenges. However, I must reiterate that the primary reason for my policy is down to fairness, and the time learners will spend in schools and colleges will have varied hugely. It is simply unfair to think that the exams could be conducted on a level playing field. I have consulted with universities, who have highlighted that their priority is for students to have covered core aspects of their course. They have confirmed that they are used to accepting many different types of qualifications. They expect a transparent and robust approach that provides evidence of a learner's knowledge and ability. And my intended approach does just that, as it is designed to maximise the time for teaching and learning. Instead of end-of-year exams, we intend to work with teachers and lecturers to take forward teacher-managed assessments. These should include assessments that will be externally set and marked, but delivered within a classroom environment under teacher supervision. Teachers will have flexibility as to when it is best to undertake them, in the context of results timetables. My expectation is that these will form the basis for centre-based outcomes, linked to an agreed national approach, providing consistency across Wales. It is my intention that this applies to GCSEs, AS-levels and A-levels approved by Qualifications Wales. The proposed approach to this will be developed by school and college leaders, and supported by Welsh Government and advised by Qualifications Wales and WJEC. In developing the centre-based outcome proposal, we intend to learn from the experiences of 2020 and be informed also by the second stage of the independent review's work. It is my policy intention that there will be a common approach across Wales through WJEC, providing transparency and rigour to assure universities and colleges of our approach. Turing to vocational qualifications, as Members will be aware, the vocational qualification landscape is different. A significant amount of vocational learning is delivered on a roll-on, roll-off basis, with learners starting throughout the year. Most vocational qualifications taken by learners in Wales are also available in the other UK nations. To ensure consistency, I have asked Qualifications Wales to work closely with other regulators to ensure a pragmatic approach that works in learners' interests and gives them clarity about the way forward. Guidance for vocational qualifications was published last month, which sets out the principles that awarding bodies must apply when making adaptations in response to the impact of COVID-19. This means that timetabled examinations for vocational qualifications for the summer series will continue in order to maintain a consistent approach across Wales, England and Northern Ireland. However, my officials and Qualifications Wales will keep this position under review and we will continue to work closely with other qualification regulators in light of the public health situation. Today, I am also establishing a design and delivery advisory group of school and college leaders, the regulator and the awarding body. This group will be chaired by Geraint Rees and supported by Welsh Government officials. The group will not stray into individual organisational accountabilities, those of schools, the regulator or the awarding body, but they will develop policy proposals for our approach, including detailed proposals for the range of assessment and appeals processes. The regulator and awarding body for Wales will provide expertise to the group on assessment, and I expect to consider and confirm our policy direction by the end of December to provide time for implementation from January. The group will then, over the course of the year, advise me on the delivery of this package of work and I will expect to see our equalities priorities front and centre. Deputy Presiding Officer, this remains a highly challenging year. I have set a course today that removes pressures from learners and provides clear time for teaching and learning. I look to our schools, colleges, qualifications bodies and the wider education sector to work co-operatively and collaboratively through the year to support our learners and enable them to progress with confidence. Diolch yn fawr.
Welsh: Mewn rhai ysgolion a cholegau, mae COVID-19 wedi ei gwneud hi'n ofynnol i ddisgyblion hunanynysu am wythnosau ar y tro. Mae rhai ysgolion, ar adegau, wedi gorfod cau dros dro hyd yn oed. Mae ysgolion a cholegau eraill wedi bod yn llawer mwy ffodus hyd yn hyn, ond ni allwn ni, ni allaf i, fod yn hyderus ynghylch yr hyn wnaiff ddigwydd yn ystod gweddill y flwyddyn ysgol. A'r ansicrwydd parhaus hwn yn ogystal â sicrhau tegwch, cyfiawnder a lles i ddysgwyr sy'n llywio fy meddylfryd i o ran cymwysterau ar gyfer 2021. Fy ystyriaeth allweddol arall i yw'r angen i neilltuo amser ar gyfer profiadau addysgu a dysgu o ansawdd da yn ystod y flwyddyn hon, i sicrhau bod yr wybodaeth gan y dysgwyr, ynghyd â'r sgiliau a'r hyder, i symud ymlaen i'w cam nesaf nhw. Rwy'n awyddus i ddysgwyr mewn ysgol neu goleg fod yn mwynhau profiadau addysgol cadarnhaol, nid dim ond yn paratoi ar gyfer asesiadau a hynny'n unig. Ar y sail hon, ac yn unol ag argymhelliad Cymwysterau Cymru a'r adolygiad annibynnol, rwy'n bwriadu dweud wrth Cymwysterau Cymru na ddylid cael arholiadau diwedd blwyddyn ar gyfer cymwysterau TGAU na Lefel AS ar gyfer 2021. Rwy'n gallu cadarnhau hefyd mai fy mwriad i yw na fydd yna unrhyw arholiadau terfynol ar gyfer disgyblion Lefel A, a fydd yn dilyn proses debyg i'r hyn a geir ar gyfer cymwysterau TGAU a Lefel AS. Rwyf wedi nodi pryderon na allwn ni ragweld beth fydd y sefyllfa o ran y feirws yn ystod yr haf ac, felly, fe allai fod yn anodd cynnal arholiadau yn ffisegol, ac mae'n wir y gallai hynny fod yn heriol. Eto i gyd, mae'n rhaid imi ailadrodd mai prif ddiben fy mholisi i yw sicrhau tegwch, ac fe fydd y cyfnodau o amser a dreulir gan ddysgwyr mewn ysgolion a cholegau wedi amrywio yn aruthrol. Mae'n annheg i gredu y gellid cynnal yr arholiadau ar unrhyw sail a fyddai'n cynrychioli tegwch i bawb. Rwyf wedi ymgynghori â phrifysgolion, sydd wedi tynnu sylw at y ffaith mai eu blaenoriaeth nhw yw i fyfyrwyr fod wedi ymdrin ag agweddau hanfodol ar eu cyrsiau nhw. Maen nhw wedi cadarnhau eu bod yn gyfarwydd â derbyn llawer o wahanol fathau o gymwysterau. Maen nhw'n disgwyl dull tryloyw a chadarn sy'n dangos tystiolaeth o wybodaeth a gallu dysgwr. Ac mae fy null arfaethedig i o weithredu yn gwneud yn union hynny, gan iddo gael ei gynllunio i wneud yn fawr o'r amser ar gyfer addysgu a dysgu. Yn hytrach nag arholiadau ar ddiwedd blwyddyn, rydym ni'n bwriadu gweithio gydag athrawon a darlithwyr i ddatblygu asesiadau a reolir gan athrawon. Fe ddylai'r rhain gynnwys asesiadau a fydd yn cael eu gosod a'u marcio yn allanol, ond a gynhelir yn amgylchedd yr ystafell ddosbarth o dan oruchwyliaeth athrawon. Fe fydd gan athrawon hyblygrwydd o ran yr amser mwyaf addas i ymgymryd â nhw, yng nghyd-destun amserlenni'r canlyniadau. Fy nisgwyliad i yw y bydd y rhain yn sail i ganlyniadau sy'n cael eu cynnal mewn canolfannau, yn gysylltiedig â dull cenedlaethol cyffredin, gan sicrhau cysondeb ledled Cymru. Fy mwriad i yw i hyn fod yn berthnasol i gymwysterau TGAU, Lefel AS a Lefel A a gymeradwyir gan Cymwysterau Cymru. Fe fydd y dull arfaethedig o ymdrin â hyn yn cael ei ddatblygu gan arweinwyr ysgolion a cholegau, ac yn cael ei gefnogi gan Lywodraeth Cymru ac yn cael ei gyfarwyddo gan Cymwysterau Cymru a CBAC. Wrth ddatblygu'r cynnig ynglŷn â chanlyniadau wedi eu seilio ar ganolfan, rydym ni'n bwriadu dysgu o brofiadau 2020 ac fe gaiff ei lywio gan ail gam gwaith yr adolygiad annibynnol hefyd. Fy mwriad i o ran polisi yw y bydd dull cyffredin o weithredu ledled Cymru drwy gyfrwng CBAC, gan ddarparu tryloywder a thrylwyredd i sicrhau prifysgolion a cholegau o'n dull ni o weithredu. Gan droi at gymwysterau galwedigaethol, fel y gŵyr yr Aelodau, mae'r tirlun cymwysterau galwedigaethol yn wahanol. Fe gaiff swm sylweddol o ddysgu galwedigaethol ei gyflwyno ar sail mewn ac allan, gyda dysgwyr yn dechrau arni gydol y flwyddyn. Mae'r rhan fwyaf o gymwysterau galwedigaethol a gymerir gan ddysgwyr yng Nghymru ar gael yng ngwledydd eraill y DU hefyd. Ar gyfer sicrhau cysondeb, rwyf i wedi gofyn i Cymwysterau Cymru weithio'n agos gyda rheoleiddwyr eraill i sicrhau dull pragmatig sy'n gweithio er budd dysgwyr ac sy'n rhoi eglurder iddyn nhw ynglŷn â'r ffordd ymlaen. Fe gyhoeddwyd canllawiau ar gyfer cymwysterau galwedigaethol fis diwethaf, sy'n nodi'r egwyddorion y mae'n rhaid i gyrff dyfarnu eu cymhwyso wrth wneud addasiadau mewn ymateb i effaith COVID-19. Mae hyn yn golygu y bydd archwiliadau sydd wedi eu hamserlennu ar gyfer cymwysterau galwedigaethol ar gyfer cyfres yr haf yn parhau er mwyn cynnal dull cyson ledled Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Serch hynny, fe fydd fy swyddogion i a Cymwysterau Cymru yn parhau i adolygu'r sefyllfa hon ac fe fyddwn ni'n parhau i weithio'n agos gyda rheoleiddwyr cymwysterau eraill yng ngoleuni'r sefyllfa o ran iechyd y cyhoedd. Heddiw, rwyf hefyd yn sefydlu grŵp cynghori dylunio a darparu o blith arweinwyr ysgolion a cholegau, y rheoleiddiwr a'r corff dyfarnu. Geraint Rees fydd cadeirydd y grŵp hwn ac fe'i cefnogir gan swyddogion Llywodraeth Cymru. Ni fydd y grŵp yn ymhél ag atebolrwydd sefydliadau unigol, atebolrwydd yr ysgolion, y rheoleiddiwr na'r corff dyfarnu, ond fe fydd yn datblygu cynigion polisi ar gyfer ein dull gweithredu ni, gan gynnwys cynigion manwl ar gyfer yr ystod o brosesau asesu ac apelio. Fe fydd rheoleiddiwr a chorff dyfarnu Cymru yn cynnig arbenigedd i'r grŵp ynglŷn ag asesu, ac rwy'n disgwyl gallu ystyried a chadarnhau cyfeiriad ein polisi erbyn diwedd mis Rhagfyr ar gyfer rhoi amser i'w weithredu o fis Ionawr ymlaen. Fe fydd y grŵp wedyn, yn ystod y flwyddyn, yn fy nghynghori i ar gyflawni'r pecyn gwaith hwn ac rwy'n disgwyl gweld ein blaenoriaethau cydraddoldeb ni wrth galon y cyfan. Dirprwy Lywydd, mae hon yn parhau i fod yn flwyddyn heriol iawn. Rwyf wedi pennu llwybr heddiw sy'n tynnu'r pwysau oddi ar ddysgwyr ac yn rhoi amser clir i addysgu a dysgu. Rwy'n gofyn i'n hysgolion ni, ein colegau ni, ein cyrff cymwysterau ni a'r sector addysg yn fwy eang weithio ar y cyd ac yn gydweithredol drwy gydol y flwyddyn i gefnogi ein dysgwyr a'u galluogi nhw i fwrw ymlaen yn hyderus. Diolch yn fawr.