techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, can I join others in welcoming you to your post, Counsel General, and can I also put on record my appreciation to the former Counsel General for the work he did as well? Counsel General, the answer you gave me is obviously disappointing. I appreciate the legal side of things, but the covenant has a schedule that highlights matters relating to the usage of land, and states, in paragraph 2: 'Not to use the property hereby conveyed or any part thereof other than as an industrial park in accordance with the planning permissions granted'. And paragraph 3 states: 'not use the (demised premises, property) or permit the same to be used for offensive, noisy or dangerous trade business manufacture or occupation of for any purpose or in the manner which may be a nuisance to the Agency or the owners or occupiers of neighbouring or adjacent premises.' Now that clearly places a responsibility upon the Welsh Government, as the landowners, to ensure that any development of this land should not impact detrimentally upon occupiers of neighbouring or adjacent properties, many of which are residential properties. Isn't it time that you advised the Welsh Government not to accept the consequences that could follow, and to actually tell the Ministry of Justice that they will undoubtedly create a nuisance through the proposed development, and possibly include scenarios where danger may occur, as we've seen on prison estates across the UK? Otherwise, I think you're preparing the Welsh Government for many, many legal cases, as my constituents will be seeking a recourse.
Welsh: Wel, a gaf fi ymuno ag eraill i'ch croesawu i'ch swydd, Gwnsler Cyffredinol, ac a gaf fi hefyd gofnodi fy ngwerthfawrogiad i'r Cwnsler Cyffredinol blaenorol am y gwaith a wnaeth hefyd? Gwnsler Cyffredinol, mae'r ateb a roesoch i mi yn amlwg yn siomedig. Rwy'n derbyn yr ochr gyfreithiol, ond mae gan y cyfamod amserlen sy'n tynnu sylw at faterion yn ymwneud â defnydd tir, ac ym mharagraff 2 mae'n datgan: Peidio â defnyddio'r eiddo y cyfeirir ato yma nac unrhyw ran ohono fel unrhyw beth ar wahân i barc diwydiannol yn unol â'r caniatadau cynllunio a roddwyd. Ac mae paragraff 3 yn datgan: peidio â defnyddio (mangre a lesiwyd, eiddo) na chaniatáu i'r cyfryw gael ei ddefnyddio ar gyfer masnachu tramgwyddus, swnllyd neu beryglus, gweithgynhyrchu busnes neu ei feddiannu ar gyfer unrhyw ddiben neu mewn modd a allai achosi niwsans i'r Asiantaeth neu berchnogion neu feddianwyr mangreoedd cyfagos. Nawr, mae hynny'n amlwg yn rhoi cyfrifoldeb ar Lywodraeth Cymru, fel y tirfeddianwyr, i sicrhau na ddylai unrhyw ddatblygu ar y tir hwn gael effaith niweidiol ar feddianwyr eiddo cyffiniol neu gyfagos y mae llawer ohonynt yn eiddo preswyl. Onid yw'n bryd i chi gynghori Llywodraeth Cymru i beidio â derbyn y canlyniadau a allai ddilyn, ac i ddweud wrth y Weinyddiaeth Gyfiawnder y byddant yn sicr yn creu niwsans drwy barhau â'r datblygiad arfaethedig, ac o bosibl, yn cynnwys senarios a allai fod yn beryglus, fel y gwelsom ar ystadau carchar ledled y DU? Fel arall, credaf eich bod yn paratoi Llywodraeth Cymru ar gyfer llawer iawn o achosion cyfreithiol, gan y bydd fy etholwyr yn chwilio am atebolrwydd.
English: Well, the Member has raised this matter several times in this Chamber, and he is tempting me to go outside the boundaries of my authority into a policy area. I'm afraid I'm going to disappoint him in that and resist that. I'm afraid that the question he's asking is squarely within the matter of the covenant, so I'm not able to elaborate further on what I have said, but the relevant Cabinet Secretary will have heard his comments.
Welsh: Wel, mae'r Aelod wedi codi'r mater hwn sawl gwaith yn y Siambr hon, ac mae'n fy nhemtio i gamu y tu hwnt i ffiniau fy awdurdod i faes polisi. Yn anffodus, rwyf am ei siomi yn hynny o beth ac ymwrthod â hynny. Mae arnaf ofn fod y cwestiwn y mae'n ei ofyn yn bendant o fewn mater y cyfamod, felly nid wyf yn gallu ymhelaethu ymhellach ar yr hyn a ddywedais, ond bydd yr Ysgrifennydd Cabinet perthnasol wedi clywed ei sylwadau.
English: Counsel General, plainly the restrictive covenant on the site in terms of industrial use, as highlighted, is reinforced within the local planning context, via the Neath Port Talbot local development plan. So, what is your view, in terms of the legalities around the conflict between a proposed prison development and the land-use allocation within the LDP for economic use? And do you agree that that possibility undermines Welsh Government planning legislation and guidance, particularly with regard to the statutory need to ensure that local development plans are evidence based and sound?
Welsh: Gwnsler Cyffredinol, yn amlwg, mae'r cyfamod cyfyngol ar y safle o ran defnydd diwydiannol, fel y nodwyd, yn cael ei atgyfnerthu yn y cyd-destun cynllunio lleol, drwy gyfrwng cynllun datblygu lleol Castell-nedd Port Talbot. Felly, beth yw eich barn, o ran cyfreithlondeb mewn perthynas â'r gwrthdaro rhwng datblygiad carchar arfaethedig a'r dyraniad defnydd tir yn y cynllun datblygu lleol ar gyfer defnydd economaidd? Ac a ydych yn cytuno fod y posibilrwydd hwnnw'n tanseilio deddfwriaeth a chanllawiau cynllunio Llywodraeth Cymru, yn enwedig mewn perthynas â'r angen statudol i sicrhau bod cynlluniau datblygu lleol yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn gadarn?
English: I thank you for that question. As I say, no decision has been taken on the future of the site, and the matter of the covenant will have to be addressed in due course if that were to proceed. But above and beyond that, I can't be drawn on his question any further.
Welsh: Diolch i chi am y cwestiwn hwnnw. Fel y dywedaf, nid oes unrhyw benderfyniad wedi cael ei wneud ar ddyfodol y safle, a bydd yn rhaid mynd i'r afael â mater y cyfamod maes o law pe bai hwnnw'n bwrw ymlaen. Ond y tu hwnt i hynny, ni allaf ymhelaethu ar fy ateb i'w gwestiwn.
English: I can't disclose legal advice, but, under the new settlement, planning will continue to be devolved. Oil and gas is a reserved matter, but the granting and regulation of petroleum licences, and access to land in Wales for the purposes of such licences, is an exception to this reservation.
Welsh: Nid wyf yn gallu datgelu cyngor cyfreithiol, ond, o dan y setliad newydd, bydd cynllunio wedi ei ddatganoli o hyd. Mae olew a nwy yn fater sydd wedi ei gadw'n ôl, ond mae rhoi a rheoleiddio trwyddedau petroliwm, a mynediad i dir yng Nghymru at ddibenion trwyddedu o'r fath, yn eithriad i hynny.
English: Thank you to the Counsel General for confirming the legal situation. I asked the question to the First Minister yesterday. We didn't reach it on the list, but the First Minister answered to me that it was the intention of the Welsh Government, with these powers, to look at planning policy in order to ban fracking in Wales. May I tell the Counsel General and the Assembly that I have received a copy of the legal opinion, prepared by Paul Brown QC, at the request of Friends of the Earth? This barrister goes through the options available to the Welsh Government for banning fracking, and comes to the conclusion that, yes, as the First Minister said yesterday, there is a way of using planning policy. But he also comes to the conclusion that there is a way for this Assembly to pass a specific Act, and I will quote:
Welsh: Diolch i'r Cwnsler Cyffredinol am gadarnhau'r sefyllfa gyfreithiol. Gofynnais gwestiwn i'r Prif Weinidog ddoe. Ni wnaethon ni ei gyrraedd ar y rhestr, ond fe atebodd y Prif Weinidog i fi ei fod yn fwriad gan Lywodraeth Cymru, gyda'r pwerau hyn, i edrych ar bolisi cynllunio er mwyn gwahardd ffracio yng Nghymru. A gaf i ddweud wrth y Cwnsler Cyffredinol a'r Cynulliad fy mod i wedi derbyn copi o farn gyfreithiol, wedi'i baratoi gan Paul Brown QC, ar gais Cyfeillion y Ddaear? Mae'r bargyfreithiwr hwnnw yn mynd drwy'r opsiynau sydd gan Lywodraeth Cymru ar gyfer gwahardd ffracio yng Nghymru, ac mae'n dod i'r casgliad, fel roedd y Prif Weinidog yn dweud ddoe, fod modd defnyddio polisi cynllunio. Ond mae hefyd yn dod i'r casgliad bod modd i'r Cynulliad hwn basio Deddf benodol, ac mi wnaf ddyfynnu o'r Saesneg:
English: Prohibiting the grant of new licences to search and bore for and get petroleum in the Welsh onshore area by means of fracking and CBM.
Welsh: Gwahardd rhoi trwyddedau newydd i chwilio a thyllu a chael petrolewm ar dir Cymru drwy gyfrwng ffracio a methan gwely glo.
English: Therefore, it is clear to me that there are options for the Government here in terms of planning policy against fracking, or, indeed, a legal Act. So, will the Counsel General be working, therefore, with the First Minister to ensure that we have those options by the end of the new legal year, as it were, when this legislation comes into force next April, so that the Assembly can take the specific steps to ban fracking in Wales?
Welsh: Felly, mae'n glir i fi fod opsiynau gyda'r Llywodraeth fan hyn o ran polisi cynllunio yn erbyn ffracio, neu, yn wir, Ddeddf gyfreithiol. A fydd y Cwnsler Cyffredinol, felly, yn cydweithio â'r Prif Weinidog i sicrhau bod gyda ni'r opsiynau yna erbyn diwedd y flwyddyn gyfreithiol newydd, fel petai, pan ddaw'r gyfraith yma i rym ym mis Ebrill y flwyddyn nesaf, fel bod y Cynulliad yn gallu cymryd y camau penodol i wahardd ffracio yng Nghymru?
English: I recognise the Member's commitment in this general area. I took interest in the debate that he held at the end of October, where the motion was supported by the Cabinet Secretary at the time. I am aware of that legal opinion, and officials are considering its content. It wouldn't be appropriate for me to trespass on a policy area that is within the remit of the Cabinet Secretary, but I do understand that, at the end of last year, the Cabinet Secretary made a statement on energy policy generally, which talked about reducing our reliance on fossil fuels. Again, in September of this year, ambitious targets were set for that, and that is a positive development. Letters have been issued to senior planning officials recently, informing them of the intention to consult on strengthening planning policy, specifically in the context of fossil fuels.
Welsh: Rwy'n cydnabod ymrwymiad yr Aelod i'r cwestiwn cyffredinol hwn. Fe wnes i ddilyn gyda diddordeb y ddadl a gynhaliodd e ddiwedd mis Hydref, lle cefnogwyd y cynnig gan yr Ysgrifennydd Cabinet ar y pryd. Rwy'n ymwybodol o fodolaeth y farn gyfreithiol honno. Mae hi gyda swyddogion ac maen nhw'n ystyried ei chynnwys. Ni fyddai'n addas i fi dresbasu ar yr elfen bolisi sydd o fewn remit Ysgrifennydd y Cabinet, ond rwy'n deall, ddiwedd y llynedd, i'r Ysgrifennydd Cabinet wneud datganiad ar bolisi ynni yn gyffredinol, a oedd yn sôn am y lleihau yn nibyniaeth ar danwydd ffosil. Eto, mis Medi eleni, gosodwyd targedau uchelgeisiol ar gyfer hynny, sydd yn beth positif. Mae llythyron wedi mynd at uwch-swyddogion cynllunio yn ddiweddar i ni eu hysbysu nhw o'r bwriad i ymgynghori ar gynlluniau i gryfhau'r system bolisi cynllunio, yn benodol yng nghyd-destun tanwydd ffosil.
English: Can I also congratulate the new Counsel General on his appointment? Simon Thomas is again concentrating on the banning of fracking. Simon Thomas and I don't disagree on a lot of things regarding this, but I think it's far more important to have the power to ban test drilling. As you are well aware, in an area near where you used to live and near where I live, there is substantial test drilling going ahead, and as I've said on more than one occasion, people don't test drill because they're bored and looking for something to do, they test drill because they think they're going to find an opportunity to be able to frack in the near future. Consequently, if we stop the test drilling, it'll have a very important effect on them knowing where it is beneficial to frack. So, will you have the power, or will the Welsh Government have the power, to ban test drilling when the Act goes through - under the new Act, sorry?
Welsh: A gaf fi hefyd longyfarch y Cwnsler Cyffredinol newydd ar ei benodiad? Mae Simon Thomas yn canolbwyntio unwaith eto ar wahardd ffracio. Nid yw Simon Thomas a minnau'n anghytuno ar lawer o bethau mewn perthynas â hyn, ond rwy'n credu bod cael pŵer i wahardd drilio prawf yn llawer pwysicach. Fel y gwyddoch yn iawn, mewn ardal yn agos at lle roeddech yn arfer byw ac yn agos at lle rwy'n byw, mae drilio prawf sylweddol ar y gweill, ac fel rwyf wedi'i ddweud ar fwy nag un achlysur, nid yw pobl yn drilio prawf oherwydd eu bod wedi diflasu ac yn chwilio am rywbeth i'w wneud, maent yn drilio prawf oherwydd eu bod yn credu y byddant yn cael cyfle i allu ffracio yn y dyfodol agos. O ganlyniad, os ydym yn rhwystro'r drilio prawf, bydd yn cael effaith bwysig iawn arnynt o ran gwybod lle mae'n werth ffracio. Felly, a fydd gennych bŵer, neu a fydd gan Lywodraeth Cymru bŵer, i wahardd drilio prawf pan fydd y Ddeddf yn cael ei phasio - o dan y Ddeddf newydd, mae'n ddrwg gennyf?
English: There is already a precautionary planning framework, which exists in relation to unconventional oil and gas extraction. The town and country planning directive of 2015 does not include exploratory boreholes, as he mentioned, which sometimes are part of routine engineering works.
Welsh: Mae yna fframwaith cynllunio rhagofalus eisoes, sy'n bodoli mewn perthynas ag echdynnu nwy ac olew anghonfensiynol. Nid yw cyfarwyddeb cynllunio gwlad a thref 2015 yn cynnwys tyllau turio archwiliol, fel y dywedodd, sydd weithiau'n rhan o waith peirianyddol cyffredinol.
English: The cumulative impact of UK Government reductions in legal aid, increases in court fees and closures of local court buildings is of great concern to the Welsh Government. The Government takes every opportunity to raise our views on these matters with the Ministry of Justice on behalf of the people of Wales.
Welsh: Mae effaith gynyddol toriadau Llywodraeth y DU i gymorth cyfreithiol, cynnydd mewn ffioedd llys a chau adeiladau llys lleol yn peri pryder mawr i Lywodraeth Cymru. Mae'r Llywodraeth yn manteisio ar bob cyfle i ddwyn ein barn ar y materion hyn i sylw'r Weinyddiaeth Gyfiawnder ar ran pobl Cymru.
English: The cumulative impact of UK Government reductions in legal aid, increases in court fees and closures of local court buildings is of great concern to the Welsh Government. The Government takes every opportunity to raise our views on these matters with the Ministry of Justice on behalf of the people of Wales.
Welsh: Mae effaith gynyddol y toriadau i gymorth cyfreithiol gan Lywodraeth y DU, cynnydd mewn ffioedd llys a chau adeiladau llys lleol yn peri pryder mawr i Lywodraeth Cymru. Mae'r Llywodraeth yn manteisio ar bob cyfle i ddwyn ein barn ar y materion hyn i sylw'r Weinyddiaeth Gyfiawnder ar ran pobl Cymru.
English: Thank you Counsel General. I'd like to join others in congratulating and welcoming you to your new role. As you've stated there in your answer, I can see you understand that the introduction of tribunal fees and continuing increases in court fees have alarmed many professionals in the sector. Alongside this, advice centres, which provide straightforward advice to people, have closed across the country. Do you agree, Counsel General, that the access of citizens to justice is a fundamental right and one that shouldn't be restricted by either income or geography. What steps can we take here in Wales to ensure that access to justice is available to all?
Welsh: Diolch Gwnsler Cyffredinol. Hoffwn ymuno ag eraill i'ch llongyfarch a'ch croesawu i'ch rôl newydd. Fel y dywedasoch yn eich ateb, gallaf weld eich bod yn deall bod cyflwyno ffioedd tribiwnlys a'r cynnydd parhaus mewn ffioedd llys wedi dychryn llawer o weithwyr proffesiynol yn y sector. Ochr yn ochr â hyn, mae canolfannau cynghori, sy'n darparu cyngor uniongyrchol i bobl, wedi cau ledled y wlad. A ydych yn cytuno, Gwnsler Cyffredinol, fod mynediad dinasyddion at gyfiawnder yn hawl sylfaenol ac yn un na ddylai gael ei chyfyngu gan incwm na daearyddiaeth. Pa gamau y gellir eu cymryd yma yng Nghymru i sicrhau bod mynediad at gyfiawnder ar gael i bawb?
English: I do agree that access to justice is a fundamental right and I worry that the UK Government's perspective is to move to a model where justice is paid for by the users of the courts system. My view, and that of the Welsh Government, is that justice is an essential public good, which is incumbent on the state to provide, rather than expect individuals to pay for the discretionary item. Welsh Ministers, including my predecessor and also Carl Sargeant, if I may say, expressed our opinions as a Government strongly to the Ministry of Justice on several occasions, including in relation to the Legal Aid, Sentencing and Punishment of Offenders Act 2012 and court closures and indeed the court fees issues, which she has just highlighted now. You mentioned the employment tribunal fees case. The Supreme Court there found that the Order brought forward by the National Union of Journalists was unlawful under both domestic and European Union law, confirming a number of the points that he Welsh Government had previously made. The Welsh Government is already in touch with the Ministry of Justice team responsible for the post-implementation review of the Legal Aid, Sentencing and Punishment of Offenders Act, and that review will be crucial in providing an evidence base for looking at an impact of changes to legal aid in Wales. The Government provides substantial funding to advice services across Wales, with the objective of delivering social welfare services to compensate, in some respects, for the cuts that you just highlighted.
Welsh: Rwy'n cytuno bod mynediad at gyfiawnder yn hawl sylfaenol ac rwy'n poeni mai safbwynt Llywodraeth y DU yw symud at fodel lle y telir am gyfiawnder gan ddefnyddwyr system y llysoedd. Fy marn i, a barn Llywodraeth Cymru, yw bod cyfiawnder yn nwydd cyhoeddus hanfodol, ac mae'n ddyletswydd ar y wladwriaeth i'w ddarparu, yn hytrach na disgwyl i unigolion dalu am yr eitem ddisgresiynol. Mynegodd Gweinidogion Cymru, gan gynnwys fy rhagflaenydd a Carl Sargeant hefyd, os caf ddweud, ein barn fel Llywodraeth yn gryf i'r Weinyddiaeth Gyfiawnder ar sawl achlysur, gan gynnwys mewn perthynas â Deddf Cymorth Cyfreithiol, Dedfrydu a Chosbi Troseddwyr 2012 a chau llysoedd, ac yn wir, y materion yn ymwneud â ffioedd llys y mae hi newydd dynnu sylw atynt. Soniasoch am yr achos ffioedd tribiwnlys. Canfu y Goruchaf Lys yno fod y Gorchymyn a gyflwynwyd gan Undeb Cenedlaethol y Newyddiadurwyr yn anghyfreithlon yn ôl cyfraith y wlad hon a chyfraith yr Undeb Ewropeaidd, gan gadarnhau nifer o'r pwyntiau roedd Llywodraeth Cymru wedi'u gwneud eisoes. Mae Llywodraeth Cymru eisoes mewn cysylltiad â'r tîm yn y Weinyddiaeth Gyfiawnder sy'n gyfrifol am gynnal adolygiad ôl-weithredol o'r Ddeddf Cymorth Cyfreithiol, Dedfrydu a Chosbi Troseddwyr, a bydd yr adolygiad hwnnw yn hollbwysig wrth ddarparu sylfaen dystiolaeth ar gyfer edrych ar effaith newidiadau i gymorth cyfreithiol yng Nghymru. Mae'r Llywodraeth yn darparu cyllid sylweddol i wasanaethau cynghori ledled Cymru, gyda'r nod o ddarparu gwasanaethau lles cymdeithasol i wneud iawn, i ryw raddau, am y toriadau rydych newydd dynnu sylw atynt.
English: The next item on our agenda is topical questions, and the first question, Darren Millar.
Welsh: Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni yw'r cwestiynau amserol, a'r cwestiwn cyntaf, Darren Millar.
English: Thank you, Darren. Regional consortia receive funding from their constituent local authorities, their trading income and from a Welsh Government grant. They are rightly accountable to their joint governance committees made up of locally elected members to make sure that they deliver on their statutory duties. I also challenge them through regular challenge-and-review meetings.
Welsh: Diolch i chi, Darren. Mae consortia rhanbarthol yn derbyn cyllid gan eu hawdurdodau lleol cyfansoddol, eu hincwm masnachu a grant gan Lywodraeth Cymru. Maent yn briodol atebol i'w cydbwyllgorau llywodraethu, sy'n cynnwys aelodau etholedig lleol, i wneud yn siŵr eu bod yn cyflawni eu dyletswyddau statudol. Rwyf hefyd yn eu herio drwy gyfarfodydd herio ac adolygu rheolaidd.
English: Thank you, Darren. Can I make it absolutely clear that there is no evidence at all to suggest that the regional consortia have resisted any inspection? Indeed - [ Interruption.] Well, you just said that they have resisted.
Welsh: Diolch i chi, Darren. A gaf fi ei gwneud yn gwbl glir nad oes unrhyw dystiolaeth o gwbl i awgrymu bod y consortia rhanbarthol wedi gwrthod unrhyw arolygiad? Yn wir - [ Torri ar draws.] Wel, rydych newydd ddweud eu bod wedi gwrthod.
English: No, I haven't.
Welsh: Naddo.
English: I want to make it absolutely clear - I want to make it absolutely clear - that there is no evidence to suggest that the regional consortia have tried to resist inspection. In fact, GwE has just received another inspection from the Estyn inspectorate. So, let's be absolutely clear about that. But having said that, Darren, I do share your concerns that such a large amount of money was used in the way that has been reported and, frankly, I'm not going to stand here and make excuses for GwE. Officials have been directly in touch with the consortia to express my concern about their expenditure, and I will be raising this directly with the managing director at my challenge-and-review session, which, actually, is tomorrow in Llandudno.
Welsh: Rwyf am ei gwneud yn gwbl glir - rwyf am ei gwneud yn gwbl glir - nad oes unrhyw dystiolaeth i awgrymu bod y consortia rhanbarthol wedi ceisio gwrthod arolygiad. Yn wir, mae GwE newydd gael arolygiad arall gan arolygiaeth Estyn. Felly, gadewch i ni fod yn gwbl glir ynglŷn â hynny. Ond wedi dweud hynny, Darren, rwy'n rhannu eich pryderon fod swm mor fawr o arian wedi cael ei ddefnyddio yn y ffordd a gofnodwyd, ac a dweud y gwir, nid wyf am sefyll yma a gwneud esgusodion dros GwE. Mae swyddogion wedi bod mewn cysylltiad uniongyrchol â'r consortia i fynegi fy mhryder am eu gwariant, a byddaf yn codi'r mater hwn yn uniongyrchol gyda'r rheolwr gyfarwyddwr yn fy sesiwn herio ac adolygu, sy'n cael ei gynnal yfory yn Llandudno mewn gwirionedd.
English: Thank you to the Cabinet Secretary. The next question, Adam Price.
Welsh: Diolch i'r Ysgrifennydd Cabinet. Y cwestiwn nesaf, Adam Price.
English: Diolch, Llywydd. The capital value of the scheme is, as the Member said, currently estimated to be around £400 million. The business case is currently in development. Its detail will determine the final cost of the project.
Welsh: Diolch, Lywydd. Amcangyfrifir mai gwerth cyfalaf y cynllun ar hyn o bryd, fel y dywedodd yr Aelod, yw tua £400 miliwn. Mae'r achos busnes yn cael ei ddatblygu ar hyn o bryd. Bydd ei fanylion yn pennu cost derfynol y prosiect.