English: Trefnydd, can I support, first of all, the concerns raised earlier about Ford in Bridgend, and I also look forward to further ministerial statements on work done and progress made, because it's a huge issue locally? My second point is, you will be, Trefnydd, no doubt aware that the Auditor General for Wales has today published a report calling for urgent action following financial and governance concerns within the town and community councils sector in Wales. The report shows that the number of qualified audit opinions has doubled in the past financial year to 340 councils, nearly half of all councils. We also know that the auditor general had to issue reports in the public interest or make formal recommendations to eight councils in 2018. Now, in a sense, this shouldn't come as a huge surprise. We have heard of concerns over a number of years around lack of governance, bullying and of community councils being disbanded due to local in-fighting. The Welsh Government have known of these issues for quite some time. Now, the report by the independent review panel on community and town councils, which reported in October 2018, shows that there are options available to Welsh Government in terms of trying to reform the sector. It is vitally important that the Welsh Government now gets on with that task and gets a grip on this important sector. With that as a backdrop, will the Minister for local government agree to bring forward a statement on the Wales Audit Office findings and use that statement to set out how the Welsh Government intends to ensure that this important tier of democracy is put on a sustainable footing, going forward?
Welsh: Trefnydd, yn gyntaf oll, a gaf i gefnogi'r pryderon a godwyd ynghylch Ford ym Mhen-y-bont ar Ogwr, ac rwyf i hefyd yn edrych ymlaen at ddatganiadau gweinidogol pellach ar y gwaith a'r cynnydd a wnaed, gan ei fod yn broblem enfawr yn lleol? Fy ail bwynt, fel y byddwch yn ddiau yn ymwybodol ohono, Trefnydd, yw hyn. Mae Archwilydd Cyffredinol Cymru wedi cyhoeddi adroddiad heddiw sy'n galw am weithredu brys yn dilyn pryderon ariannol a llywodraethu yn sector y cynghorau tref a chymuned yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn dangos bod nifer y barnau archwilio amodol wedi dyblu yn ystod y flwyddyn ariannol ddiwethaf i 340 o gynghorau, bron hanner yr holl gynghorau. Gwyddom hefyd fod yr Archwilydd Cyffredinol wedi gorfod cyhoeddi adroddiadau er budd y cyhoedd neu wneud argymhellion ffurfiol i wyth cyngor yn 2018. Nawr, mewn ffordd, ni ddylai hyn beri syndod mawr. Rydym wedi clywed pryderon am nifer o flynyddoedd ynghylch diffyg llywodraethu, bwlio a chynghorau cymuned yn cael eu chwalu oherwydd ymladd lleol ymysg ei gilydd. Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ymwybodol o'r materion hyn ers cryn amser. Bellach, mae'r adroddiad gan y panel adolygu annibynnol ar gynghorau cymuned a thref a adroddwyd ym mis Hydref 2018, yn dangos bod dewisiadau ar gael i Lywodraeth Cymru o ran ceisio gwella'r sector. Mae'n hanfodol bwysig fod Llywodraeth Cymru yn symud ymlaen gyda'r dasg honno yn awr ac yn mynd i'r afael â'r sector pwysig hwn. Gyda'r cefndir hwnnw, a wnaiff y Gweinidog llywodraeth leol gytuno i gyflwyno datganiad ar ganfyddiadau Swyddfa Archwilio Cymru a defnyddio'r datganiad hwnnw i nodi sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu sicrhau bod yr haen bwysig hon o ddemocratiaeth yn cael ei rhoi ar sylfaen gynaliadwy, wrth symud ymlaen?