English: Minister, can I thank you for your statement this afternoon? I'd agree that Tata Steel's decision to split the UK and Netherlands businesses will be deeply concerning for steelworkers across Wales and their families and the local community and wider supply chain. Uncertainty is often unwelcome, and I'm afraid we've had plenty of that during 2020, sadly. I am conscious, as well, that we do use the right language in terms of our conversations about Tata, because what I don't want to do - I'm sure what we can all agree on is that we don't want to undermine Tata's abilities themselves to come forward with solutions and their own abilities. In your statement, you say you believe that the steel industry is of strategic importance and that it has a future in Wales and the UK, and I would agree, and I sincerely hope that you are right in this assertion. You say in your statement, Minister, that Tata Steel will lose access to the R&D capacity in the Netherlands, and I think this is a particularly important aspect for us here in Wales. I wonder if you can expand on what you've said this afternoon in terms of our abilities within Wales and the UK, but Wales specifically, in terms of strengthening our own R&D capacity. What weapons does the Welsh Government have in its own armoury to ensure that steel production can be self-sustaining here in Wales? I wonder if, Minister, you could outline what steps the Welsh Government is taking in order to utilise public procurement and investment to encourage modern methods of construction here in Wales. Perhaps you could also update on discussions that the Welsh Government has had on creating the correct regulatory environment, which protects the production across Wales and the jobs in the wider supply chain. Furthermore, the Welsh Government's objective of decarbonisation and the condition of public subsidy of being carbon neutral by 2050 through the use of electric arc furnaces could have the effect, of course, of reducing the number of staff that are necessary on the site at Port Talbot, so how does the Welsh Government intend to meet the objectives of decarbonisation and protecting the livelihoods of the people who are directly employed as part of the wider supply chain at Port Talbot? Finally, it may also be helpful if you could update us on any work with regard to reforming business rates and reforming the business rates system that will help businesses across Wales in this particular sector.
Welsh: Gweinidog, a gaf i ddiolch i chi am eich datganiad y prynhawn yma? Fe fyddwn innau'n cytuno bod penderfyniad Tata Steel i rannu busnesau'r DU a'r Iseldiroedd yn achos gofid mawr i weithwyr dur ledled Cymru, eu teuluoedd a'r cymunedau lleol a'r gadwyn gyflenwi ehangach. Hen beth annifyr yw ansicrwydd yn aml, ac rwy'n ofni ein bod ni wedi gweld digon o hynny yn ystod 2020, yn anffodus. Rwy'n ymwybodol ein bod ni'n defnyddio'r ieithwedd briodol o ran ein sgyrsiau ni ynglŷn â Tata, oherwydd yr hyn nad wyf i'n dymuno ei wneud - ac rwy'n siŵr y gallwn gytuno ar hynny, yw tanseilio gallu Tata ei hun i gyflwyno ei ddatrysiadau a'i alluoedd ei hunan. Yn eich datganiad, rydych chi'n dweud eich bod o'r farn bod y diwydiant dur o bwysigrwydd strategol a bod iddo ddyfodol yng Nghymru a'r DU, ac fe fyddwn innau'n cytuno â hynny, ac rwy'n gobeithio'n ddiffuant eich bod chi'n iawn i ddweud hynny. Rydych chi'n dweud yn eich datganiad, Gweinidog, na fydd y gwaith ymchwil a datblygu a wneir yn yr Iseldiroedd ar gael i Tata Steel mwyach, ac rwy'n credu bod hwn yn fater sydd o bwys arbennig inni yma yng Nghymru. Tybed a wnewch chi ymhelaethu ar yr hyn a ddywedasoch y prynhawn yma o ran ein galluoedd ni yng Nghymru a'r DU, ond yn arbennig yng Nghymru, o ran cryfhau ein galluoedd ni ein hunain gydag ymchwil a datblygu. Pa arfau sydd gan Lywodraeth Cymru yn ei chist hi ei hun i sicrhau y gall cynhyrchu dur fod yn waith sy'n hunangynhaliol yma yng Nghymru? Tybed, Gweinidog, a wnewch chi amlinellu pa gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i ddefnyddio caffael cyhoeddus a buddsoddi i annog dulliau modern o adeiladu yma yng Nghymru. Efallai y gwnewch chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf hefyd am drafodaethau a gafodd Llywodraeth Cymru ynglŷn â chreu'r amgylchedd priodol i reoleiddio, sy'n diogelu'r gwaith cynhyrchu ledled Cymru a'r swyddi yn y gadwyn gyflenwi ehangach. At hynny, fe allai nod Llywodraeth Cymru o ddatgarboneiddio a'r amod o fod yn garbon niwtral ar gymhorthdal cyhoeddus erbyn 2050 drwy ddefnyddio ffwrneisi arc trydanol gael yr effaith o leihau nifer y staff sy'n angenrheidiol ar y safle ym Mhort Talbot. Felly sut mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyflawni amcanion datgarboneiddio a diogelu bywoliaeth y bobl a gyflogir yn uniongyrchol yn y gadwyn gyflenwi ehangach ym Mhort Talbot? Yn olaf, efallai y byddai o gymorth hefyd pe byddech chi'n rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf inni am unrhyw waith o ran diwygio ardrethi busnes a diwygio'r system ardrethi busnes a fydd yn helpu busnesau ledled Cymru yn y sector arbennig hwn.