English: Thank you, Janet, for that. I'd be very happy to meet with the individual that you mention, but I should re-emphasise that we are not, thankfully, seeing a rise in suicide rates at the moment. It is very important that all of us are really responsible in the language that we use about suicide, because when we talk about rates, people say things like, 'Rates going through the roof', and what have you. Vulnerable people hear that and it can influence their behaviour. We are putting in place real-time surveillance so that we are aware, without having to wait for inquests, of the actual suicide rate on an ongoing basis. And what that also means is that we can immediately provide support to the families and others bereaved by suicide. You're absolutely right about the impact of suicide; it devastates families, friends and whole communities. What we are looking to do - and I'm confident we're making progress in that - is put in place a post-suicide bereavement pathway for everyone affected by suicide. Turning, then, to mental health services during the pandemic, as Members know, they have remained accessible during the pandemic, but waiting times to access support have been affected and some targets have not been met. We acknowledge that waiting times across Wales, especially for children and young people, are a challenge, but one I can assure Members I am determined to address as a matter of urgency. However, changing targets or creating new ones is not the answer here. In my regular contact with health boards, I am pressing them on my plans to address waiting times, and have gone further when I have felt the situation is more serious, while recognising that this is not something that can be resolved overnight. And, as I've already said, we've invested heavily in our tier 0 open access support. At the same time, I am determined to progress our early intervention and prevention whole-system approach for children and adults, to ensure that everyone can access the right support at the right time. This will only help service pressures and waiting times to reduce. We are making good progress to improve crisis care, and I'll provide more information on this in my statement next week. I can reiterate our commitment to have all-age 24/7 mental health single points of contact available in each health board area by April 2022. However, the NHS response is only one element of a wider cross-Government and multi-agency response that is needed. As John Griffiths said in his contribution, mental health is everybody's business. I fully understand that having the right workforce in place is crucial, and our mental health delivery plan includes this as an underpinning aim. As well as expanding the workforce, we also need the right mix of professionals able to provide mental health support. Health Education and Improvement Wales and Social Care Wales are making good progress in developing a transformative, longer term workforce vision and plan for mental health and social care in Wales. We know that the pandemic has had a huge impact on our whole NHS workforce, so as well as the forward planning work that HEIW are undertaking, I'm also looking at what further we can do now to strengthen our existing workforce in the light of the current workforce pressures and our forecast increasing mental health demand. I will say more about that to the Chamber in due course.
Welsh: Diolch am hynny, Janet. Byddwn yn hapus iawn i gyfarfod â'r unigolyn a grybwyllwch, ond dylwn ailbwysleisio nad ydym, diolch byth, yn gweld cynnydd yn y cyfraddau hunanladdiad ar hyn o bryd. Mae'n bwysig iawn fod pob un ohonom yn wirioneddol gyfrifol yn yr iaith a ddefnyddiwn ynglŷn â hunanladdiad, oherwydd pan soniwn am gyfraddau, mae pobl yn dweud pethau fel, 'Cyfraddau'n mynd drwy'r to', ac yn y blaen. Mae pobl fregus yn clywed hynny a gall ddylanwadu ar eu hymddygiad. Rydym yn cadw gwyliadwriaeth mewn amser real fel ein bod yn ymwybodol, heb orfod aros am gwestau, beth yw'r gyfradd hunanladdiad wirioneddol ar sail barhaus. Ac mae hyn hefyd yn golygu y gallwn roi cymorth ar unwaith i'r teuluoedd a'r bobl eraill sydd mewn profedigaeth o ganlyniad i hunanladdiad. Rydych yn llygad eich lle am effaith hunanladdiad; mae'n dinistrio teuluoedd, ffrindiau a chymunedau cyfan. Yr hyn rydym eisiau ei wneud - ac rwy'n hyderus ein bod yn gwneud cynnydd ar hynny - yw sefydlu llwybr profedigaeth ar ôl hunanladdiad a sicrhau ei fod ar gael i bawb y mae hunanladdiad yn effeithio arnynt. I droi, felly, at wasanaethau iechyd meddwl yn ystod y pandemig, fel y gŵyr yr Aelodau, maent wedi parhau i fod ar gael yn ystod y pandemig, ond mae amseroedd aros i gael cymorth wedi'u heffeithio ac nid yw rhai targedau wedi'u cyrraedd. Rydym yn cydnabod bod amseroedd aros ledled Cymru, yn enwedig i blant a phobl ifanc, yn her, ond gallaf sicrhau'r Aelodau fy mod yn benderfynol o fynd i'r afael â'r her honno fel mater o frys. Fodd bynnag, nid newid targedau na chreu rhai newydd yw'r ateb yma. Drwy fy nghysylltiad rheolaidd â byrddau iechyd, rwy'n pwyso arnynt gyda fy nghynlluniau i fynd i'r afael ag amseroedd aros, ac rwyf wedi mynd gam ymhellach pan fyddaf wedi teimlo bod y sefyllfa'n fwy difrifol, tra'n cydnabod nad yw hyn yn rhywbeth y gellir ei ddatrys dros nos. Ac fel y dywedais eisoes, rydym wedi buddsoddi'n helaeth yn ein cymorth mynediad agored haen 0. Ar yr un pryd, rwy'n benderfynol o ddatblygu ein dull system gyfan o ymyrraeth gynnar ac atal ar gyfer plant ac oedolion er mwyn sicrhau y gall pawb gael y cymorth cywir ar yr adeg gywir. Bydd hyn yn helpu i leddfu'r pwysau ar y gwasanaeth a lleihau amseroedd aros. Rydym yn gwneud cynnydd da o ran gwella gofal argyfwng, a byddaf yn rhoi rhagor o wybodaeth am hyn yn fy natganiad yr wythnos nesaf. Gallaf ailadrodd ein hymrwymiad i sicrhau bod un pwynt cyswllt iechyd meddwl 24/7 ar gael i bob oedran ym mhob ardal bwrdd iechyd erbyn mis Ebrill 2022. Fodd bynnag, un elfen yn unig yw ymateb y GIG yn yr ymateb trawslywodraethol ac amlasiantaethol ehangach sydd ei angen. Fel y dywedodd John Griffiths yn ei gyfraniad, mae iechyd meddwl yn fusnes i bawb. Rwy'n deall yn iawn fod sicrhau bod cael y gweithlu cywir ar waith yn hollbwysig, ac mae ein cynllun cyflawni ar gyfer iechyd meddwl yn cynnwys hyn fel nod sylfaenol. Yn ogystal ag ehangu'r gweithlu, rydym hefyd angen y cymysgedd cywir o weithwyr proffesiynol sy'n gallu darparu cymorth iechyd meddwl. Mae Addysg a Gwella Iechyd Cymru a Gofal Cymdeithasol Cymru yn gwneud cynnydd da ar ddatblygu gweledigaeth a chynllun gweithlu trawsnewidiol mwy hirdymor ar gyfer iechyd meddwl a gofal cymdeithasol yng Nghymru. Gwyddom fod y pandemig wedi cael effaith enfawr ar weithlu'r GIG yn ei gyfanrwydd, felly yn ogystal â'r gwaith blaengynllunio y mae Addysg a Gwella Iechyd Cymru yn ei wneud, rwyf hefyd yn edrych ar beth arall y gallwn ei wneud yn awr i gryfhau ein gweithlu presennol yng ngoleuni'r pwysau presennol ar y gweithlu a'n rhagolwg o gynnydd yn y galw iechyd meddwl. Byddaf yn dweud mwy am hynny wrth y Siambr maes o law.