English: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Thank you very much for the opportunity to update the Chamber on the COVID situation and our plans to keep Wales safe during a difficult autumn and winter ahead. Now, before I give my update, I'd like to acknowledge World Mental Health Day and thank the Deputy Minister for Mental Health and Well-being for her update on progress of our 'Together for Mental Health' delivery plan earlier today. Mental health is such an important agenda, and more so now than ever in the last 18 months. In what have been unprecedented times, I know how deeply the impact of the pandemic has been felt by so many. And I'd also like to extend my regards to the leader of the Tory party, and my respect for him to come out in the way that he has in terms of his situation. I'm fully committed to improving health and well-being in Wales and it's absolutely right for Wales to have a dedicated Deputy Minister for health and well-being driving these initiatives forward. On Friday, the First Minister announced the outcome of the 21-day review, and though we remain in alert level 0, there are important protections that have been maintained and strengthened to keep us safe. Coronavirus is still very much with us; since my last update, cases had surged. We still have very high rates of coronavirus in our communities, but I'm pleased to say that in the last week, numbers have fluctuated at around 500 cases per 100,000 people and we've seen similar fluctuating trends in hospital admissions, although noticeably lower numbers than last month. We therefore consider the public health situation to be stable, though we're acutely aware that this could quickly change. The NHS is still under intense pressure. Our health and care services are still experiencing resource pressures and we still need everyone to play their part and follow the guidance in place to enable Wales to remain open under the lowest level of restrictions. There are very high numbers of infections in younger people and we're monitoring the links between schools and community transmission. Last week, we published strengthened advice and guidance to learners in secondary schools and colleges. When a household member tests positive for COVID-19, in addition to the current advice to take a PCR test on days two and eight, they should in future undertake daily lateral flow tests for seven days. By finding and isolating positive cases, we can help stop onward transmission. We've also started the vaccination programme for 12 to 15-year-olds. Our incredible vaccination programme has helped weaken the link between infection and serious illness. Vaccination is the best defence we have against coronavirus. Our new vaccination strategy published today sets out how the vaccination programme will continue to deliver effectively and at pace in the autumn and winter months. The strategy focuses on providing boosters for the most vulnerable, vaccinating children and young people and our principle of leaving nobody behind, including those people who are pregnant. Over the summer, we worked with health boards to plan this next phase. This has allowed them to move quickly when confirmation of the booster and vaccination of children was recently announced. This new phase brings us hope. This week sees the introduction of the COVID pass. With the increase in numbers we saw last month, we continue looking at measures to mitigate the spread of COVID through our communities. None of us wants to see businesses having to shut again. We will of course keep these measures under review to ensure that they remain proportionate.
Welsh: Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Diolch yn fawr am y cyfle i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Siambr am sefyllfa COVID a'n cynlluniau i gadw Cymru'n ddiogel yn ystod hydref a gaeaf anodd o'n blaenau. Nawr, cyn i mi roi fy niweddariad, hoffwn i gydnabod Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd a diolch i'r Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Lles am ei diweddariad ar gynnydd ein cynllun cyflawni 'Law yn Llaw at Iechyd Meddwl' yn gynharach heddiw. Mae iechyd meddwl yn agenda mor bwysig, ac yn fwy felly ar hyn o bryd nag erioed yn ystod y 18 mis diwethaf. Yn yr hyn a fu'n adeg ddigynsail, rwy'n gwybod mor ddwfn y mae cynifer o bobl wedi teimlo effaith y pandemig. A hoffwn i hefyd estyn fy nghyfarchion i arweinydd y blaid Dorïaidd, a fy mharch tuag ato am sôn yn y ffordd y gwnaeth ef ynghylch ei sefyllfa. Rwyf i wedi ymrwymo'n llwyr i wella iechyd a lles yng Nghymru ac mae'n gwbl briodol i Gymru gael Dirprwy Weinidog iechyd a lles penodol yn ysgogi'r mentrau hyn. Ddydd Gwener, cyhoeddodd y Prif Weinidog ganlyniad yr adolygiad 21 diwrnod, ac er ein bod ni'n parhau i fod ar lefel rhybudd 0, mae amddiffyniadau pwysig sydd wedi eu cynnal a'u cryfhau i'n cadw ni'n ddiogel. Mae'r coronafeirws yn dal i fod gyda ni; ers fy niweddariad diwethaf, roedd achosion wedi cynyddu. Mae gennym ni gyfraddau uchel iawn o'r coronafeirws yn ein cymunedau o hyd, ond rwy'n falch o ddweud bod y niferoedd wedi amrywio o amgylch tua 500 o achosion fesul 100,000 o bobl yn ystod yr wythnos diwethaf ac rydym ni wedi gweld tueddiadau amrywiol tebyg o ran derbyniadau i'r ysbyty, er bod niferoedd amlwg yn is na'r mis diwethaf. Felly, rydym ni o'r farn bod sefyllfa iechyd y cyhoedd yn sefydlog, er ein bod ni'n ymwybodol iawn y gallai hyn newid yn gyflym. Mae'r GIG yn dal i fod dan bwysau dwys. Mae ein gwasanaethau iechyd a gofal yn dal i wynebu pwysau adnoddau ac mae angen i bawb chwarae eu rhan o hyd a dilyn y canllawiau sydd ar waith i alluogi Cymru i aros ar agor o dan y lefel isaf o gyfyngiadau. Mae nifer uchel iawn o heintiau ymhlith pobl iau ac rydym ni'n monitro'r cysylltiadau rhwng ysgolion a throsglwyddo cymunedol. Yr wythnos diwethaf, fe wnaethom ni gyhoeddi cyngor ac arweiniad cryfach i ddysgwyr mewn ysgolion uwchradd a cholegau. Pan fydd aelod o'r cartref yn profi'n bositif am COVID-19, yn ogystal â'r cyngor presennol i gael prawf PCR ar ddiwrnodau dau ac wyth, yn y dyfodol, dylen nhw gynnal profion llif unffordd dyddiol am saith diwrnod. Drwy ddod o hyd i achosion positif a'u cadw ar wahân, gallwn ni helpu i roi'r gorau i drosglwyddo ymhellach. Rydym ni hefyd wedi dechrau'r rhaglen frechu ar gyfer pobl ifanc 12 i 15 oed. Mae ein rhaglen frechu anhygoel wedi helpu i wanhau'r cysylltiad rhwng haint a salwch difrifol. Brechu yw'r amddiffyniad gorau sydd gennym ni yn erbyn y coronafeirws. Mae ein strategaeth frechu newydd a gafodd ei chyhoeddi heddiw yn nodi sut y bydd y rhaglen frechu yn parhau i gyflawni'n effeithiol ac yn gyflym yn ystod misoedd yr hydref a'r gaeaf. Mae'r strategaeth yn canolbwyntio ar ddarparu brechlyn atgyfnerthu i'r bobl fwyaf agored i niwed, brechu plant a phobl ifanc a'n hegwyddor o adael neb ar ôl, gan gynnwys y bobl hynny sy'n feichiog. Dros yr haf, fe wnaethom ni weithio gyda byrddau iechyd i gynllunio'r cam nesaf hwn. Mae hyn wedi eu galluogi i symud yn gyflym pan gafodd cadarnhad o'r brechlyn atgyfnerthu a brechu plant ei gyhoeddi yn ddiweddar. Mae'r cyfnod newydd hwn yn rhoi gobaith i ni. Yr wythnos hon, rydym yn cyflwyno'r pàs COVID. Gyda'r cynnydd yn y niferoedd y gwnaethom ei weld fis diwethaf, rydym ni'n parhau i edrych ar fesurau i liniaru lledaeniad COVID drwy ein cymunedau. Nid oes yr un ohonom ni eisiau gweld busnesau'n gorfod cau eto. Wrth gwrs, byddwn ni'n adolygu'r mesurau hyn er mwyn sicrhau eu bod yn parhau i fod yn gymesur.