English: Thank you to Plaid Cymru for bringing this debate to the Chamber today. Insecurity around housing continues to be a key issue facing residents across Wales, as we've heard, and especially across Bridgend and Porthcawl, my own community. This has undoubtedly been exacerbated by the Conservative UK Government cost-of-living crisis. The report by End Youth Homelessness Cymru states that a secure and safe home is everything to a child, and I agree that we must not underestimate the impacts that housing insecurity can create on the future of children in our communities. This is certainly the case in my community. In Bridgend, we have the Wallich, an organisation that partners with Bridgend County Borough Council to assist with homelessness in our community. In their report, the Wallich quotes Aaron who is 18, who said, 'It's hard to get to where you want to be in life when living in a hostel, but I'd rather be [in a hostel] than on the streets'. And Lacey said all she wants is a place to call a safe and happy home. Furthermore, the reports by End Youth Homelessness Cymru showed that contributing factors of homelessness came from discrimination against people from ethnic minority communities and LGBTQ+ people, disadvantages of the systems faced by asylum seekers and refugees, and those with care-experienced backgrounds, with over a third of care leavers facing homelessness in the first two years after leaving care. This is unacceptable. We need a system and a society that allows all young people the choice to set their path regardless of their background. Poverty in housing should never be a barrier. That is why I fully support the Welsh Government's young person's guarantee for all those under 25 to be offered a job, education, an apprenticeship or support for starting a business. I'm also optimistic to see how the universal basic income pilot for all care leavers will help to empower, and I am pleased that a pilot for this is being looked at in Bridgend. However, I want to stress that young people who take part will need comprehensive and consistent support to be able to navigate change and opportunity in their lives. There is a lot of invaluable work taking place across Wales. This is reflected both in the Welsh Government's commitments and the work being done on the ground in our communities. Our very own local charity in Bridgend, the Bridge mentoring scheme, and their community centre, the Zone, in the town centre, is very much a lifeline for so many people and young people on the cusp of homelessness. To have somewhere to turn to and be offered a cup of tea or given advice and signposting is crucial for some of the most vulnerable in our community. Without the Bridge, for many there may be no other place to turn to. Yet, if we are to see an end to homelessness, we must start by addressing the Conservative UK Government cost-of-living crisis. Benefit payments have fallen to their lowest point in 50 years; three quarters of households will be worse off than a year ago. After years of cuts, the UK Government's local housing allowance does not reflect the financial hardship faced by our communities. With poverty being the leading cause of youth homelessness, I fear that this crisis will be the trigger that causes our most vulnerable young people and children to go without a home. The support networks are working at full capacity. Our communities are stretching their arms as wide as they possibly can to protect our young people from homelessness, but now we need Westminster to provide fair and appropriate support and relief too. Diolch.
Welsh: Diolch i Blaid Cymru am gyflwyno'r ddadl hon yn y Siambr heddiw. Mae ansicrwydd ynghylch tai yn parhau i fod yn broblem allweddol sy'n wynebu trigolion ledled Cymru, fel y clywsom, ac yn enwedig ar draws Pen-y-bont ar Ogwr a Phorthcawl, fy nghymuned i. Mae hyn, heb os, wedi'i waethygu gan argyfwng costau byw Llywodraeth Geidwadol y DU. Mae'r adroddiad gan End Youth Homelessness Cymru yn datgan bod cartref sicr a diogel yn hollbwysig i blentyn, ac rwy'n cytuno na ddylem danamcangyfrif yr effeithiau y gall ansicrwydd tai eu cael ar ddyfodol plant yn ein cymunedau. Mae hyn yn sicr yn wir yn fy nghymuned i. Ym Mhen-y-bont ar Ogwr, mae gennym y Wallich, sefydliad sy'n partneru â Chyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr i gynorthwyo gyda digartrefedd yn ein cymuned. Yn eu hadroddiad, mae'r Wallich yn dyfynnu Aaron, sy'n 18 oed, a ddywedodd, 'Mae'n anodd cyrraedd lle y dymunwch fod mewn bywyd pan fyddwch yn byw mewn hostel, ond byddai'n well gennyf fod [mewn hostel] nag ar y strydoedd'. A dywedodd Lacey mai'r cyfan y mae hi ei eisiau yw lle i'w alw'n gartref diogel a hapus. Ymhellach, dangosodd yr adroddiadau gan End Youth Homelessness Cymru fod y ffactorau sy'n cyfrannu at ddigartrefedd yn deillio o wahaniaethu yn erbyn pobl o gymunedau ethnig lleiafrifol a phobl LHDTC+, anfanteision y systemau y mae ceiswyr lloches a ffoaduriaid yn eu hwynebu, a'r rheini sydd wedi cael profiad o fod mewn gofal, gyda dros draean y bobl sy'n gadael gofal yn wynebu digartrefedd yn y ddwy flynedd gyntaf ar ôl gadael gofal. Mae hyn yn annerbyniol. Rydym angen system a chymdeithas sy'n caniatáu i bob unigolyn ifanc ddewis eu llwybr eu hunain, ni waeth beth fo'u cefndir. Ni ddylai tlodi tai fod yn rhwystr byth. Dyna pam fy mod yn llwyr gefnogi gwarant Llywodraeth Cymru i bawb o dan 25 oed gael cynnig swydd, addysg, prentisiaeth neu gymorth i ddechrau busnes. Rwyf hefyd yn optimistaidd i weld sut y bydd y cynllun peilot incwm sylfaenol cyffredinol i bawb sy'n gadael gofal yn helpu i rymuso, ac rwy'n falch fod cynllun peilot ar gyfer hyn yn cael ei ystyried ym Mhen-y-bont ar Ogwr. Fodd bynnag, hoffwn bwysleisio y bydd angen cymorth cynhwysfawr a chyson ar bobl ifanc sy'n cymryd rhan er mwyn iddynt allu ymdopi â newid a chyfleoedd yn eu bywydau. Mae llawer o waith amhrisiadwy yn mynd rhagddo ledled Cymru. Adlewyrchir hyn yn ymrwymiadau Llywodraeth Cymru a'r gwaith sy'n mynd rhagddo ar lawr gwlad yn ein cymunedau. Mae ein helusen leol ein hunain ym Mhen-y-bont ar Ogwr, cynllun mentora Bridge, a'u canolfan gymunedol, y Zone, yng nghanol y dref, yn achubiaeth fawr i gynifer o bobl a phobl ifanc sydd ar drothwy digartrefedd. Mae cael rhywle i droi a chael cynnig paned o de neu gyngor a chael eu cyfeirio yn hollbwysig i rai o'r bobl fwyaf agored i niwed yn ein cymuned. Heb gynllun Bridge, efallai na fyddai gan lawer o bobl unman arall i droi. Serch hynny, os ydym am weld diwedd ar ddigartrefedd, mae'n rhaid inni ddechrau drwy fynd i'r afael ag argyfwng costau byw Llywodraeth Geidwadol y DU. Mae budd-daliadau wedi gostwng i'w lefel isaf ers 50 mlynedd; bydd tri chwarter yr aelwydydd yn waeth eu byd nag a oeddent flwyddyn yn ôl. Ar ôl blynyddoedd o doriadau, nid yw lwfans tai lleol Llywodraeth y DU yn adlewyrchu'r caledi ariannol a wynebir gan ein cymunedau. Gan mai tlodi yw prif achos digartrefedd ymhlith pobl ifanc, rwy'n ofni mai'r argyfwng hwn fydd y sbardun sy'n achosi i'n pobl ifanc a'n plant mwyaf agored i niwed ddod yn ddigartref. Mae'r rhwydweithiau cymorth yn gweithio hyd eithaf eu gallu. Mae ein cymunedau'n ymestyn eu breichiau mor llydan ag y gallant i amddiffyn ein pobl ifanc rhag digartrefedd, ond yn awr, mae angen i San Steffan hefyd ddarparu cymorth a rhyddhad teg a phriodol. Diolch.