techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I would like to start by paying tribute to my predecessor, Angela Burns, for her tireless work and dedication, not only in this place, but also for the people and constituency of Carmarthen West and South Pembrokeshire. First Minister, spectators and participants have begun returning to sporting and cultural events as part of the trials that you mentioned as coronavirus regulations are eased. However, the majority of these trials have so far been limited to the south Wales urban area. With the Iron Man competition scheduled to take place in September in Tenby in my constituency, can I ask what plans the Welsh Government has to extend the reach of these trial events over the coming months to ensure that elite events such as this are able to accommodate spectators and bring a much-needed boost to the local economy?
Welsh: Hoffwn ddechrau drwy dalu teyrnged i'm rhagflaenydd, Angela Burns, am ei gwaith a'i hymroddiad diflino, nid yn unig yn y lle hwn, ond hefyd i bobl ac etholaeth Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro. Brif Weinidog, mae gwylwyr a chyfranogwyr wedi dechrau dychwelyd at ddigwyddiadau chwaraeon a digwyddiadau diwylliannol fel rhan o'r treialon y sonioch chi amdanynt wrth i reoliadau coronafeirws gael eu llacio. Fodd bynnag, mae'r rhan fwyaf o'r treialon hyn wedi'u cyfyngu hyd yma i ardal drefol de Cymru. Gyda chystadleuaeth Iron Man i fod i gael ei chynnal ym mis Medi yn Ninbych-y-pysgod yn fy etholaeth i, a gaf fi ofyn pa gynlluniau sydd gan Lywodraeth Cymru i ymestyn cyrhaeddiad y digwyddiadau prawf hyn dros y misoedd nesaf i sicrhau bod digwyddiadau elît fel hyn yn gallu cynnwys gwylwyr a darparu hwb mawr ei angen i'r economi leol?
English: Once again, welcome to the new Member to the Chamber. He's got a big act to follow in Angela Burns, who was a very significant voice in this Chamber over a number of years, and I'm sure that he will be seeking to emulate the contribution that she made here. The purpose of the pilot events is exactly to answer the question that has been posed: it is to find ways in which we can open up more of that sector safely. So, the different events that we are piloting are taking different approaches to it to try and make sure that we have a formula that will allow us to reopen more events in Wales, and in all parts of Wales, in a way that will make people who participate in them, and people who are responsible for running them, feel confident that their health is not being put at risk as a result. We will learn a lot through our own pilots. We have Welsh senior civil servants as part of the oversight group of the pilots that are happening across our border, and then, as we bring all that learning together, and of course depending upon the public health context at the time, we'll then be able to apply that learning so that events elsewhere can reopen and do so with confidence.
Welsh: Unwaith eto, croeso i'r Aelod newydd i'r Siambr. Mae ganddo fwlch mawr i'w lenwi yn sgil ymadawiad Angela Burns, a oedd yn llais sylweddol iawn yn y Siambr hon dros nifer o flynyddoedd, ac rwy'n siŵr y bydd yn ceisio efelychu'r cyfraniad a wnaeth hi yma. Diben y digwyddiadau peilot yw ateb y cwestiwn sydd wedi'i ofyn ar ei ben, sef dod o hyd i ffyrdd y gallwn agor mwy o'r sector hwnnw'n ddiogel. Felly, mae'r gwahanol ddigwyddiadau rydym yn eu treialu yn mynd ati mewn gwahanol ffyrdd i geisio sicrhau bod gennym fformiwla a fydd yn caniatáu inni ailagor mwy o ddigwyddiadau yng Nghymru, ac ym mhob rhan o Gymru, mewn ffordd a fydd yn gwneud i'r bobl sy'n cymryd rhan ynddynt, a'r bobl sy'n gyfrifol am eu cynnal, deimlo'n hyderus nad yw eu hiechyd yn cael ei beryglu o ganlyniad. Byddwn yn dysgu llawer drwy ein cynlluniau peilot ein hunain. Mae gennym uwch weision sifil Cymreig yn rhan o grŵp goruchwylio'r cynlluniau peilot sy'n digwydd dros y ffin, ac yna, wrth inni ddod â'r holl ddysgu hwnnw at ei gilydd, ac yn dibynnu ar y cyd-destun iechyd cyhoeddus ar y pryd wrth gwrs, byddwn wedyn yn gallu cymhwyso'r dysgu hwnnw fel y gall digwyddiadau mewn mannau eraill ailagor a gwneud hynny'n hyderus.
English: Diolch, Llywydd. Well, your Government stated last Friday, I quote, that 'organised activities, including wedding receptions can be arranged for up to 30 people indoors and 50 people outdoors', but added that 'Outdoor receptions cannot take place in private gardens'. Your written statement on these coronavirus regulations last Friday said that these could only take place in regulated premises. How do you therefore respond to the constituents who contacted me stating, 'The UK Government are to allow responsibly organised outdoor receptions in private gardens to go ahead from 17 May. Please let us in Wales do the same', adding, 'We've already lost a lot of money having to rearrange, as COVID is not covered by insurance, and I fear for mine and my daughter's mental health if we have to rearrange yet again'? Finally, your written statement last Friday also referred to your vaccination programme. You stated yesterday that it's likely the Welsh Government would want to roll out jabs for children if licences are granted. What plans do you therefore have to offer the COVID-19 vaccine to those under 16 years old as rates of the Indian variant increase across the UK, and in particular to prioritise clinically extremely vulnerable young people?
Welsh: Diolch, Lywydd. Wel, dywedodd eich Llywodraeth ddydd Gwener diwethaf, ac rwy'n dyfynnu, 'y gellir cynnal gweithgareddau wedi'u trefnu, gan gynnwys derbyniadau priodas ar gyfer hyd at 30 o bobl dan do a 50 o bobl yn yr awyr agored', ond ychwanegodd 'Ni cheir cynnal derbyniadau awyr agored mewn gerddi preifat'. Dywedodd eich datganiad ysgrifenedig ar y rheoliadau coronafeirws hyn ddydd Gwener diwethaf mai dim ond mewn safleoedd sy'n cael eu rheoleiddio y gallai'r rhain ddigwydd. Sut rydych chi'n ymateb felly i'r etholwyr a gysylltodd â mi i ddweud, 'Mae Llywodraeth y DU yn caniatáu i dderbyniadau awyr agored wedi'u trefnu'n gyfrifol mewn gerddi preifat fynd rhagddynt o 17 Mai. Gadewch i ni yng Nghymru wneud yr un peth', gan ychwanegu, 'Rydym eisoes wedi colli llawer o arian yn gorfod aildrefnu, gan nad oes yswiriant ar gyfer COVID, ac rwy'n pryderu ynglŷn â fy iechyd meddwl i ac iechyd meddwl fy merch os oes rhaid i ni aildrefnu eto fyth'? Yn olaf, cyfeiriodd eich datganiad ysgrifenedig ddydd Gwener diwethaf hefyd at eich rhaglen frechu. Fe ddywedoch chi ddoe ei bod yn debygol y byddai Llywodraeth Cymru am gyflwyno pigiadau i blant pe bai trwyddedau'n cael eu rhoi. Pa gynlluniau sydd gennych chi felly i gynnig y brechlyn COVID-19 i'r rhai o dan 16 oed wrth i gyfraddau amrywiolyn India gynyddu ledled y DU, ac yn arbennig er mwyn blaenoriaethu pobl ifanc sy'n agored iawn i niwed yn glinigol?
English: Llywydd, children who are extremely clinically vulnerable are already receiving vaccination in Wales down to the age of 12. We won't be offering vaccination to children until there is a licensed vaccine to do so. As far as weddings are concerned, I have huge sympathy for those many families who have arranged and rearranged wedding receptions. That must be a really difficult thing to have to do in your lives. But I make no apologies at all for having those receptions in regulated premises. That is for a reason. It is because regulated premises are able to take all the necessary actions to safeguard the health of people who mingle together in those circumstances. That is why we have retained in Wales the obligation, if you're having a wedding reception, to have it in such a place, because that keeps you safe and it keeps other people safe as well. That has always been our top priority as a Government.
Welsh: Lywydd, mae plant sy'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol eisoes yn cael eu brechu yng Nghymru i lawr at 12 oed. Ni fyddwn yn cynnig brechiad i blant nes bod brechlyn trwyddedig ar gael ar gyfer gwneud hynny. O ran priodasau, mae gennyf gydymdeimlad enfawr â'r teuluoedd niferus sydd wedi trefnu ac aildrefnu derbyniadau priodas. Rhaid bod hynny'n beth anodd iawn i'w wneud yn eich bywydau. Ond nid wyf yn ymddiheuro o gwbl am y gofyniad i gael y derbyniadau hynny mewn safleoedd sy'n cael eu rheoleiddio. Mae yna reswm dros hynny. Mae hynny oherwydd bod safleoedd sy'n cael eu rheoleiddio yn gallu rhoi'r holl fesurau angenrheidiol ar waith i ddiogelu iechyd pobl sy'n cymysgu â'i gilydd o dan yr amgylchiadau hynny. Dyna pam ein bod wedi cadw'r rhwymedigaeth yng Nghymru, os ydych yn cael derbyniad priodas, i'w gael mewn lleoliad o'r fath, oherwydd mae hynny'n eich cadw'n ddiogel ac mae'n cadw pobl eraill yn ddiogel hefyd. Dyna yw ein prif flaenoriaeth bob amser fel Llywodraeth.
English: Thank you, First Minister, and thank you all. That brings today's proceedings to a close.
Welsh: Diolch i'r Prif Weinidog, a diolch ichi i gyd. Dyna ddiwedd ein gwaith ni am y dydd heddiw.
English: Welcome to this first meeting of the Business Committee of the sixth Senedd, and just to confirm at the outset that three Members have been elected to the Business Committee: Lesley Griffiths, Darren Millar and Siân Gwenllian were elected yesterday. Jane Dodds is entitled to attend in accordance with Standing Order 11.5 (iii). The Deputy Presiding Officer has a standing invitation to attend, in line with the established practice of the Business Committee, but the Deputy Presiding Officer has sent his apologies that he can't be here for the beginning of the meeting but he may join us later.
Welsh: Croeso, bawb, i gyfarfod cyntaf Pwyllgor Busnes y chweched Senedd, ac i gadarnhau ar y cychwyn fod tri Aelod wedi'u hethol i'r cyfarfod busnes: Lesley Griffiths, Darren Millar a Siân Gwenllian wedi eu hethol ddoe. Mae gan Jane Dodds hawl i fod yn bresennol yn unol â Rheol Sefydlog 11.5 (iii). Mae'r Dirprwy Lywydd hefyd drwy wahoddiad a drwy arfer sefydledig yn mynychu cyfarfodydd y Pwyllgor Busnes, ond mae'r Dirprwy Lywydd wedi anfon ymddiheuriadau ei fod e'n methu cyrraedd cychwyn y pwyllgor ond o bosib y bydd e'n ymuno yn ystod yr awr.
English: So, the next item on our agenda is to invite business managers to agree to meet in private for the remainder of this meeting and any future meetings that the committee deems necessary to discuss the internal business of the committee and the Senedd in accordance with Standing Order 17.42 (ix). Does any Member object to that? If not, we will move to private session and the broadcast will come to an end.
Welsh: Felly, yr eitem gyntaf, wedyn, sydd wedi ei nodi ar eich agenda chi yw i wahodd y rheolwyr busnes i gytuno i benderfynu cyfarfod yn breifat am weddill y cyfarfod yma ac unrhyw gyfarfodydd dilynol y mae'r pwyllgor yn eu hystyried yn angenrheidiol i drafod busnes mewnol y pwyllgor a'r Senedd yn unol â Rheol Sefydlog 17.42 (ix). A oes unrhyw wrthwynebiad i hynny? Os na, felly, fe symudwn ni i sesiwn breifat o'r cyfarfod nawr, ac felly fe ddaw'r darlledu i ben am y cyfnod hynny.
English: Welcome to this Plenary session. Before we begin, I want to set out a few points. This meeting will be held in hybrid format, with some Members in the Senedd Chamber and others joining by video-conference. All Members participating in proceedings of the Senedd, wherever they may be, will be treated equally. A Plenary meeting held by video-conference, in accordance with the Standing Orders of the Welsh Parliament, constitutes Senedd proceedings for the purposes of the Government of Wales Act 2006. Some of the provisions of Standing Order 34 will apply for today's Plenary meeting, and these are noted on your agenda. I would remind Members that Standing Orders relating to order in Plenary meetings apply to this meeting, and apply equally to Members in the Senedd as to those joining virtually.
Welsh: Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Cyn i ni ddechrau, dwi angen nodi ychydig o bwyntiau. Cynhelir y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn y Siambr ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo. Bydd yr holl Aelodau sy'n cymryd rhan yn nhrafodion y Senedd, lle bynnag y bônt, yn cael eu trin yn gyfartal. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y Cyfarfod Llawn heddiw, ac mae'r rheini wedi'u nodi ar eich agenda chi. Dwi eisiau atgoffa'r Aelodau fod y Rheolau Sefydlog sy'n ymwneud â threfn yn y Cyfarfod Llawn yn berthnasol i'r cyfarfod yma, ac yr un mor berthnasol i Aelodau yn y Siambr ag i'r rhai sy'n ymuno drwy gyswllt fideo.
English: Thank you very much, Llywydd. Significant pressure exists on housing availability in Ynys Môn. In addition to existing actions, including Help to Buy, rural housing enablers, the stalled sites fund, for example, we will bring forward new proposals to support local communities to access housing, including communities in Ynys Môn.
Welsh: Llywydd, diolch yn fawr. Mae pwysau sylweddol o ran nifer y tai sydd ar gael yn Ynys Môn. Yn ogystal â'r camau sydd ar waith yn barod - Cymorth i Brynu, swyddogion galluogi tai gwledig, a'r gronfa safleoedd segur, er enghraifft - byddwn ni'n cyflwyno cynigion newydd i helpu pobl o gymunedau lleol i gael tai, gan gynnwys cymunedau yn Ynys Môn.
English: Thank you very much, and may I congratulate you on your re-election as First Minister? And I think it's very appropriate that the first question of this new parliamentary term relates to an issue that is such a crisis, and one which people are insisting on having action upon. One clear contribution to the housing crisis is the uncontrolled growth in the second homes market. I see it on a daily basis. I see it in my own village. I see it in coastal villages particularly. I see it in the empty streets and dark windows of the winter, and in the frustration of young people who can't afford a home in their own communities. I see it in the increase of 16 per cent in the cost of property in Anglesey. And things are getting worse every day. And I would differentiate clearly between second home ownership and tourism. Indigenous tourism, locally owned, is very important, but an uncontrolled second housing market doesn't help at all. Yes, we need better jobs with higher salaries. Yes, we need to build far more truly affordable homes for rent and to buy, but your Government in this parliamentary term has to take urgent action, using every planning and taxation tool available in order to bring some sort of control to the housing market, and to provide some hope and some chance for people in our communities. I and others have been asking for action for many years. May I ask you, at the very beginning of this term, to give a full and clear commitment, or it will be too late?
Welsh: Diolch yn fawr i chi, ac a gaf i eich llongyfarch ar eich ailethol yn Brif Weinidog? A dwi'n meddwl ei bod hi'n briodol iawn bod y cwestiwn cyntaf yn y tymor seneddol newydd yma yn ymwneud â mater sy'n gymaint o argyfwng ac yn un mae pobl yn mynnu gweld gweithredu arno fo. Un cyfraniad cwbl amlwg at yr argyfwng tai ydy'r twf cwbl ddireolaeth yn y farchnad am ail gartrefi. Dwi'n ei weld o bob dydd. Dwi'n ei weld o yn fy mhentref fy hun. Dwi'n ei weld o mewn pentrefi glan môr yn enwedig. Dwi'n ei weld o yn strydoedd gwag a ffenestri tywyll y gaeaf, yn rhwystredigaeth pobl ifanc yn methu fforddio cael cartref yn eu cymuned. Dwi'n ei weld o yn y cynnydd o 16 y cant mewn pris eiddo ar Ynys Môn yn y flwyddyn ddiwethaf. Mae pethau'n mynd yn waeth bob dydd. Ac a gaf i wahaniaethu'n glir rhwng perchnogaeth ail gartrefi a thwristiaeth? Mae twristiaeth gynhenid, wedi'i pherchnogi'n lleol, yn arf economaidd pwysig, ond dydy perchnogaeth ail gartrefi ddireolaeth yn helpu dim. Oes, mae angen gwell swyddi efo cyflogau uwch. Oes, mae eisiau adeiladu llawer mwy o dai gwirioneddol fforddiadwy i'w prynu a'u rhentu, ond mae'n rhaid i'ch Llywodraeth chi yn y Senedd yma weithredu ar frys i ddefnyddio pob arf cynllunio a threthiant, ac ati, i geisio dod â rhyw fath o reolaeth ar y farchnad dai, ac i roi rhyw fath o obaith, rhyw fath o siawns i bobl yn ein cymunedau ni. Dwi ac eraill wedi gofyn am weithredu ers blynyddoedd. A gaf i ofyn i chi reit ar ddechrau'r tymor yma i roi ymrwymiad llwyr a chlir, neu mi fydd hi'n rhy hwyr?
English: Well, Llywydd, thank you very much to Rhun ap Iorwerth for that question. The Member will know that this issue of second homes is an issue on which I have offered to work on a cross-party basis. I wrote to the leader of Plaid Cymru last week, confirming that the Government is ready to consider a number of issues in that way, and I look forward to having that conversation that we will have before the end of this afternoon. I've seen the Plaid Cymru five-point plan, and I'm sure that there are ideas in that plan that we can work on together. And I agree with what Rhun ap Iorwerth said. We do need to use a number of the tools that we have with regard to taxation, planning, and some others, to draw them together to try to make a difference in the situation that he has outlined this afternoon, and to do it, if we can, in collaboration.
Welsh: Wel, Llywydd, diolch yn fawr i Rhun ap Iorwerth am y cwestiwn yna. Bydd yr Aelod yn gwybod bod hwn - ail gartrefi - yn fater rydw i wedi cynnig gweithio yn drawsbleidiol arno'n benodol. Ysgrifennais at arweinydd Plaid Cymru yr wythnos diwethaf yn cadarnhau bod y Llywodraeth yn barod i ystyried nifer o faterion yn y ffordd honno, a dwi'n edrych ymlaen at y sgwrs rŷn ni'n mynd i'w chael cyn diwedd y prynhawn. Rydw i wedi gweld cynllun pum pwynt Plaid Cymru, a dwi'n siŵr bod syniadau yn y cynllun yna y byddwn ni'n gallu gweithio arnyn nhw gyda'n gilydd. Dwi'n cytuno gyda beth ddywedodd Rhun ap Iorwerth. Mae'n rhaid i ni ddefnyddio nifer o'r pethau sydd gyda ni ym maes trethi, ym maes cynllunio, a rhai pethau eraill - eu tynnu nhw gyda'i gilydd i drio gwneud gwahaniaeth yn y sefyllfa mae e wedi ei hesbonio y prynhawn yma, ac i'w wneud e, os gallwn ni, trwy gydweithio â'n gilydd.
English: Thank you, First Minister, for your responses so far to the important points raised by Rhun. Certainly, there are some pressures that have been added to the housing market due to second home ownership, but, perhaps at a risk of being seen to be fiddling while Rome is burning if that becomes the primary focus in a way to support this important area of work, surely the most important thing to support this would actually be to see more homes being built. So, for example, your own Government's assessment of need in north Wales says that 1,600 homes should be built every year for the next 20 years. At the moment, that pace is only 1,200 homes a year. So, clearly, there's an issue there in the environment for investment to see homes being built. So, what will you be looking to do to improve that environment, to see more investment, more homes to be built, and therefore more people having access to those properties?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am eich ymatebion hyd yn hyn i'r pwyntiau pwysig a godwyd gan Rhun. Yn sicr, mae pwysau ychwanegol ar y farchnad dai oherwydd perchnogaeth ail gartrefi, ond, efallai fod perygl o gael ein gweld yn chwarae'r crwth a Rhufain yn llosgi os mai dyna fydd y prif bwyslais mewn ffordd i gefnogi'r maes gwaith pwysig hwn, mae'n debyg mai'r peth pwysicaf i gefnogi hyn fyddai gweld mwy o gartrefi yn cael eu hadeiladu mewn gwirionedd. Felly, er enghraifft, mae asesiad eich Llywodraeth eich hun o angen yn y gogledd yn dweud y dylid adeiladu 1,600 o gartrefi bob blwyddyn am yr 20 mlynedd nesaf. Ar hyn o bryd, dim ond 1,200 o gartrefi y flwyddyn sy'n cael eu hadeiladu. Yn amlwg felly, mae problem yn yr amgylchedd o ran buddsoddi mewn adeiladu cartrefi. Felly, beth fyddwch chi'n bwriadu ei wneud i wella'r amgylchedd hwnnw, i weld mwy o fuddsoddiad, mwy o gartrefi i'w hadeiladu, ac felly mwy o bobl yn cael cyfle i gael gafael ar yr eiddo hynny?
English: Well, Llywydd, I don't disagree that there is a wider context within which Rhun ap Iorwerth's question has to be regarded. But he was asking very specifically about those sets of circumstances where second home ownership risks driving out of those local communities people who are priced out of being able to buy properties because there are people from further afield who have deeper pockets that they are able to apply. So, while there is a wider context, that wasn't the focus of the question put to me. On the wider question about building more homes, this Government is committed to building 20,000 low-carbon homes for social renting purposes. What we will not be doing, Llywydd, is we will not be tearing up the protections that the planning system offers to individuals and local communities, as is proposed by his party in England. Those are important protections and we will want to see them continued here in Wales. So, while we build more houses, which are necessary in the way that the Welsh Government's calculations have set out, we do it in a way that properly balances the needs for new housing against the protections that local communities properly have, to make sure that their futures too can be safeguarded.
Welsh: Wel, Llywydd, nid wyf i'n anghytuno bod cyd-destun ehangach y mae'n rhaid ystyried cwestiwn Rhun ap Iorwerth oddi mewn iddo. Ond roedd yn gofyn yn benodol iawn am y cyfresi hynny o amgylchiadau lle mae perchnogaeth ail gartref mewn perygl o yrru pobl allan o'r cymunedau lleol hynny oherwydd bod prisiau eiddo yn mynd yn rhy ddrud iddyn nhw allu eu prynu oherwydd bod pobl o bellach i ffwrdd sydd â phocedi dyfnach yn gallu gwneud cais. Felly, er bod cyd-destun ehangach, nid dyna oedd pwyslais y cwestiwn a ofynnwyd i mi. O ran y cwestiwn ehangach ynghylch adeiladu mwy o gartrefi, mae'r Llywodraeth hon wedi ymrwymo i adeiladu 20,000 o gartrefi carbon isel at ddibenion rhentu cymdeithasol. Yr hyn na fyddwn ni'n ei wneud, Llywydd, yw ni fyddwn yn rhwygo'r amddiffyniadau y mae'r system gynllunio yn eu cynnig i unigolion a chymunedau lleol, fel y cynigir gan ei blaid ef yn Lloegr. Mae'r rhain yn amddiffyniadau pwysig a byddwn yn awyddus i'w gweld yn cael eu parhau yma yng Nghymru. Felly, er ein bod yn adeiladu mwy o dai, sy'n angenrheidiol yn y ffordd y mae cyfrifiadau Llywodraeth Cymru wedi'u nodi, rydym yn gwneud hynny mewn ffordd sy'n cydbwyso'n briodol yr angen am dai newydd a'r amddiffyniadau sydd gan gymunedau lleol yn briodol, er mwyn sicrhau y gellir diogelu eu dyfodol hwythau hefyd.