English: It's exactly the reason why we're investing in our community pharmacy network, and it's why we're rolling out extra investment in that IT platform and expecting them to do more. Now, that's an open conversation we're having and I'm generally pleased that there's not just a pharmaceutical committee, but the role of Community Pharmacy Wales being genuinely open-minded about the future. It's a real positive, and it's a helpful contrast between Wales and England. I think everyone in every part can take some real pride that we're taking that approach here in Wales. A number of people mentioned education and the importance, not just of the new curriculum and the health and well-being aspects of that, including relationships, but this whole point about childcare and early years education. I know Jenny Rathbone mentioned this as well. It's definitely part of the agenda of this Government not just to improve our childcare offer, but to think about how we add a real quality element to this, so it's not just volume but the quality of that intervention too. Because we do recognise that talent is not the reason why wealthier communities outperform poorer ones, both in terms of educational outcomes and indeed economic ones at the end of it as well. There is much more to it than that. I'm happy to recognise the points that both Julie Morgan and Angela Burns made about adverse child experiences and their impact on people's outcomes later in life, but in particular the really important ones are the first 1,000 days, and the priority that we pay to that as well. It isn't explicitly mentioned in the report, but as part of the Healthy Child Wales programme and the focus on the first 1,000 days, there is no letting up on the importance of breastfeeding as well. There's something about: is the message still 'breast is best' or 'breast is normal'? Because actually we need to renormalise breastfeeding because, you're right, there are still far too many examples of the way that people react poorly or offensively when someone is breastfeeding. It's an entirely natural process and it's good for the child and the mother too, as you'll recognise there's a lot of research for that as well. I'm glad to hear that John Griffiths didn't miss the opportunity to tell us about the Newport update as well, but I want to address perhaps one of the points that Caroline Jones made. In the report, we recognise the differential rate of smoking and its real impact on health outcomes. I don't quite share your enthusiasm for e-cigarettes as the way forward as almost a panacea for smoking. There is evidence that is contrary at present. Some of the proponents of e-cigarettes as an alternative, there's alternative evidence both from the British Medical Association and also the World Health Organization as well. I think we're doing the right thing keeping an open mind, but a precautionary view on e-cigarettes as a potential tool to help people to give up smoking, but they are not a harm-free substitute for smoking. There is still harm associated with e-cigarettes. We want to monitor and understand that evidence before we reach a definitive conclusion. On the point that Jenny Rathbone made about obesity and diabetes in particular in children and young people, and the importance of food and nutrition in schools and in wider communities, there's a real challenge here not just about what goes on in schools, because I'm proud of the work we're doing across schools right across the country, in having a really clear healthy-eating message and the food that people are provided with in a school setting. There's more that we can always do, but it has to be working with that whole-school community so that parents and carers understand the choices they make outside the school gates and the impact they have, because actually that message is more important than the one that children get in school. Llywydd, I'm really pleased with the debate we've had here today and the recognition that health inequalities arise because of inequalities in society, both in the conditions in which people are born, grow, live, work and age and in the structural drivers of those conditions - the unfair distribution of power, money, resource and opportunity. Professor Sir Michael Marmot, a recognised expert in the determinants of health and health inequalities made recommendations for action to reduce health inequalities in his report, 'Fair Society Healthy Lives'. He's highlighted the majority of steps required to address health inequality and a social gradient to take place outside of the health service. I'm delighted to have taken part in a helpful and constructive debate and I look forward to working with Members across the Chamber over the next few years as we look to take forward not just the message in this report, but how all of us have a contribution to make.
Welsh: Dyna'r union reswm pam rydym yn buddsoddi yn ein rhwydwaith fferylliaeth gymunedol, a dyna pam rydym yn cyflwyno buddsoddiad ychwanegol yn y llwyfan TG ac yn disgwyl iddynt wneud mwy. Nawr, dyna sgwrs agored yr ydym yn ei chael ac rwy'n falch ar y cyfan fod nid yn unig bwyllgor fferyllol, ond swyddogaeth Fferylliaeth Gymunedol Cymru sydd o ddifrif â meddwl agored am y dyfodol. Mae'n rhywbeth cadarnhaol gwirioneddol, ac mae'n gyferbyniad defnyddiol rhwng Cymru a Lloegr. Rwy'n credu y gall pawb ym mhob rhan fod yn falch iawn ein bod yn dilyn y dull hwn o weithredu yma yng Nghymru. Mae nifer o bobl wedi crybwyll addysg a phwysigrwydd, nid yn unig y cwricwlwm newydd a'i agweddau ar iechyd a lles, gan gynnwys perthnasoedd, ond yr holl bwynt hwn am ofal plant ac addysg blynyddoedd cynnar. Rwy'n gwybod bod Jenny Rathbone wedi sôn am hwn hefyd. Mae'n bendant yn rhan o agenda'r Llywodraeth hon, nid yn unig i wella ein cynnig gofal plant, ond i feddwl am sut yr ydym yn ychwanegu elfen o ansawdd gwirioneddol i hyn, fel nad yw'n ymwneud â maint yn unig ond ansawdd yr ymyrraeth honno hefyd. Oherwydd rydym yn cydnabod nad talent yw'r rheswm pam mae cymunedau cyfoethocach yn perfformio'n well na chymunedau tlotach, o ran canlyniadau addysgol ac yn wir rhai economaidd ar ei ddiwedd hefyd. Mae llawer mwy iddi na hynny. Rwy'n hapus i gydnabod y pwyntiau a wnaeth Julie Morgan ac Angela Burns am brofiadau niweidiol plant a'u heffaith ar ganlyniadau pobl yn ddiweddarach mewn bywyd, ond yn benodol y rhai gwirioneddol bwysig yw'r 1,000 diwrnod cyntaf, a'r flaenoriaeth yr ydym yn ei rhoi i hynny hefyd. Nid yw'n cael ei grybwyll yn benodol yn yr adroddiad, ond fel rhan o raglen Plant Iach Cymru a'r pwyslais ar y 1,000 o ddiwrnodau cyntaf, nid oes llaesu dwylo o ran pwysigrwydd bwydo ar y fron ychwaith. Mae rhywbeth am: ai 'y fron sydd orau' yw'r neges o hyd neu 'mae'r fron yn normal'? Oherwydd mewn gwirionedd mae angen i ni ail-normaleiddio bwydo ar y fron oherwydd, rydych chi'n iawn, mae llawer gormod o enghreifftiau o'r ffordd y mae pobl yn ymateb yn wael neu yn ymosodol pan fydd rhywun yn bwydo ar y fron yn dal i fodoli. Mae'n broses gwbl naturiol ac mae'n dda i'r plentyn a'r fam hefyd, fel y byddwch yn cydnabod mae llawer o waith ymchwil ar gyfer hynny hefyd. Rwy'n falch o glywed na wnaeth John Griffiths golli'r cyfle i ddweud wrthym am ddiweddariad Casnewydd hefyd, ond rwyf am fynd i'r afael efallai ag un o'r pwyntiau a wnaeth Caroline Jones. Yn yr adroddiad, rydym yn cydnabod cyfradd wahaniaethol smygu a'i heffaith wirioneddol ar ganlyniadau iechyd. Nid wyf yn rhannu eich brwdfrydedd yn llwyr dros e-sigaréts fel y ffordd ymlaen ac ateb i bob problem bron ar gyfer ysmygu. Mae tystiolaeth sydd yn groes ar hyn o bryd. Mae rhai o'r rhai sydd o blaid e-sigaréts fel dewis amgen, mae tystiolaeth amgen gan Gymdeithas Feddygol Prydain a chan Sefydliad Iechyd y Byd hefyd. Rwy'n credu ein bod yn gwneud y peth iawn wrth gadw meddwl agored, ond barn ragofalus ar e-sigaréts fel arf posibl i helpu pobl i roi'r gorau i smygu, ond nid ydynt yn ddewis amgen heb niwed yn lle smygu. Mae niwed yn dal i fod yn gysylltiedig ag e-sigaréts. Rydym yn awyddus i fonitro a deall y dystiolaeth honno cyn i ni ddod i gasgliad pendant. O ran y pwynt a wnaeth Jenny Rathbone am ordewdra a diabetes yn enwedig mewn plant a phobl ifanc, a phwysigrwydd bwyd a maeth mewn ysgolion ac mewn cymunedau ehangach, mae her wirioneddol yma nid yn unig am yr hyn sy'n digwydd mewn ysgolion, oherwydd rwyf yn falch o'r gwaith yr ydym yn ei wneud mewn ysgolion ar draws y wlad, ond o ran cael neges bwyta'n iach glir iawn a'r bwyd a ddarperir i bobl mewn lleoliad ysgol. Mae mwy y gallwn ei wneud bob amser, ond mae'n rhaid iddo fod yn gweithio gyda'r gymuned ysgol gyfan fel bod rhieni a gofalwyr yn deall y dewisiadau a wnânt y tu allan i gatiau'r ysgol a'r effaith sydd ganddynt, oherwydd mewn gwirionedd mae'r neges yn bwysicach na'r un y mae plant yn ei chael yn yr ysgol. Lywydd, rwy'n falch iawn gyda'r ddadl a gawsom yma heddiw a'r gydnabyddiaeth bod anghydraddoldebau iechyd yn codi oherwydd anghydraddoldebau mewn cymdeithas, oherwydd yr amodau y mae pobl yn cael eu geni oddi tanynt, yn tyfu, byw, gweithio a heneiddio ynddynt, ac ysgogiadau strwythurol y cyflyrau hynny - dosbarthiad annheg o bŵer, arian, adnoddau a chyfle. Mae'r Athro Syr Michael Marmot, arbenigwr cydnabyddedig ym maes penderfynyddion iechyd ac anghydraddoldebau iechyd, wedi gwneud argymhellion ar gyfer gweithredu i leihau anghydraddoldebau iechyd yn ei adroddiad, 'Bywydau Iach Cymdeithas Deg'. Mae'n tynnu sylw at y rhan fwyaf o'r camau sydd eu hangen i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb iechyd a graddiant cymdeithasol i ddigwydd y tu allan i'r gwasanaeth iechyd. Rwyf wrth fy modd o fod wedi cymryd rhan mewn trafodaeth ddefnyddiol ac adeiladol ac rwy'n edrych ymlaen at weithio gyda'r Aelodau ar draws y Siambr dros y blynyddoedd nesaf wrth i ni geisio cyflwyno nid dim ond y neges yn yr adroddiad hwn, ond sut mae gan bob un ohonom gyfraniad i'w wneud.