English: Diolch, Lywydd. You're new to your role, as I am to this Assembly, and my comments on Standing Orders do not reflect on you or your office. Indeed, I value the constructive conversations we've had on the problem. There's no escaping that we are currently in breach of our Standing Orders, which is not a comfortable place for any legislature to be. As a principle, we have transparency and we have accountability. I understand that perhaps not many of our constituents will read these Standing Orders, but I think it's important that those who may wish to engage with the Assembly and our procedures are able to refer to this document in the way that I've sought to, to understand the procedures and the rules that we apply in this place. We are required to appoint an Assembly Commission within 10 days of appointing our Business Committee. We are now 14 days after that and in breach of that requirement. We do have important issues for the Assembly Commission, for instance regarding the European referendum and some of the legal issues surrounding that and purdah. We now have, on item 6, a motion that I consider to be ambiguous. It states that it 'suspends that part of Standing Order 7.1 that requires the consideration of a motion to appoint members of the Commission no later than 10 days after the appointment of the Business Committee'. Presumably, we are only suspending that part that has the 10-day requirement, rather than the whole of the text I have just read. We will then have, in item 7, a reference back to 'in accordance with Standing Order 7.1', which, of course, we have just suspended to a somewhat unknowable or ambiguous degree. What we are clearly doing is acting as required by section 27 of the Government of Wales Act, but I'm concerned that, where we're not acting under Standing Orders, we're amending them in a way that is ambiguous, and this is not a place where we should be. I've heard various people of great seniority in this place refer to, variously, flexible or pragmatic interpretations of Standing Orders, and I just make the point that this is a serious basis for procedure. The rules should be published, they should be clear, our constituents should be able to see them and those of us who look at these things should be able to rely on them as a guide to how business will actually be done in this place. When we met 14 days ago, the option I believe we should have taken would've been to adjourn our proceedings to allow the Business Committee to come up with a motion to appoint the Assembly Commission and then come back for that motion to be agreed. Were we not to have done that, we could've had a motion to suspend Standing Orders, or the relevant part - perhaps 10 working days rather than 10 days - specifically as required, rather than leaving them for us to breach them and then seek merely to amend them to put that right, ostensibly, in arrears. I don't intend to oppose either of these motions, but I did want to say that for the record. Thank you.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rydych yn newydd i'ch rôl, fel rwyf fi i'r Cynulliad hwn, ac nid yw fy sylwadau ar y Rheolau Sefydlog yn adlewyrchiad arnoch chi na'ch swydd. Yn wir, rwy'n gwerthfawrogi'r sgyrsiau adeiladol rydym wedi'u cael ar y broblem. Nid oes dianc rhag y ffaith ein bod ar hyn o bryd yn torri ein Rheolau Sefydlog, ac nid yw'n lle cyfforddus i unrhyw ddeddfwrfa fod. Fel egwyddor, mae gennym dryloywder ac mae gennym atebolrwydd. Rwy'n deall efallai na fydd llawer o'n hetholwyr yn darllen y Rheolau Sefydlog hyn, ond rwy'n credu ei bod yn bwysig i'r rhai a allai fod am ymgysylltu â'r Cynulliad a'n gweithdrefnau allu cyfeirio at y ddogfen hon yn y ffordd rwyf wedi ceisio ei wneud, er mwyn deall y gweithdrefnau a'r rheolau rydym yn eu cymhwyso yn y lle hwn. Mae'n ofynnol i ni benodi Comisiwn y Cynulliad o fewn 10 diwrnod i benodi ein Pwyllgor Busnes. Rydym bellach 14 diwrnod ar ôl hynny ac wedi torri'r gofyniad hwnnw. Mae gennym faterion pwysig i Gomisiwn y Cynulliad, er enghraifft mewn perthynas â'r refferendwm Ewropeaidd a rhai o'r materion cyfreithiol sy'n ymwneud â hynny a neilltuaeth. Mae gennym yn awr, yn eitem 6, gynnig rwy'n ei ystyried yn amwys. Mae'n datgan ei fod 'yn atal y rhan honno o Reol Sefydlog 7.1 sy'n ei gwneud yn ofynnol i ystyried cynnig i benodi aelodau'r Comisiwn heb fod yn fwy na 10 diwrnod ar ôl penodi'r Pwyllgor Busnes'. Yn ôl pob tebyg nid ydym ond yn atal y rhan honno sydd â'r gofyniad 10 diwrnod, yn hytrach na'r holl destun rwyf newydd ei ddarllen. Wedyn, yn eitem 7, bydd gennym gyfeiriad yn ôl at 'yn unol â Rheol Sefydlog 7.1', sydd, wrth gwrs, newydd ei atal gennym i raddau braidd yn annirnadwy neu amwys. Yr hyn rydym yn amlwg yn ei wneud yw gweithredu fel sy'n ofynnol yn adran 27 o Ddeddf Llywodraeth Cymru, ond rwy'n poeni, lle nad ydym yn gweithredu o dan y Rheolau Sefydlog, ein bod yn eu diwygio mewn ffordd sy'n amwys, ac ni ddylem fod yn y fan hon. Rwyf wedi clywed amryw o bobl â statws uchel yn y lle hwn yn cyfeirio, yn amrywio, at ddehongliadau hyblyg neu bragmataidd o'r Rheolau Sefydlog, ac rwy'n gwneud y pwynt fod hon yn sail ddifrifol ar gyfer gweithdrefn. Dylai'r rheolau gael eu cyhoeddi, dylent fod yn glir, dylai ein hetholwyr allu eu gweld a dylai'r rhai ohonom sy'n edrych ar y pethau hyn allu dibynnu arnynt fel arweiniad i sut y bydd busnes yn cael ei wneud yn y lle hwn mewn gwirionedd. Pan gyfarfuom 14 diwrnod yn ôl, yr opsiwn y credwn y dylem fod wedi'i ddewis fyddai gohirio'r ein trafodion er mwyn caniatáu i'r Pwyllgor Busnes ddod o hyd i gynnig i benodi Comisiwn y Cynulliad a dod yn ôl wedyn i gytuno ar y cynnig. Pe na baem wedi gwneud hynny, gallem fod wedi cael cynnig i atal Rheolau Sefydlog, neu'r rhan berthnasol - 10 diwrnod gwaith efallai yn hytrach na 10 diwrnod - yn benodol yn ôl yr angen, yn hytrach na'u gadael i ni eu tramgwyddo, yna ceisio'u diwygio'n unig i unioni hynny wedyn, yn ôl pob golwg. Nid wyf yn bwriadu gwrthwynebu unrhyw un o'r cynigion hyn, ond roeddwn eisiau dweud hynny ar gyfer y cofnod. Diolch.