English: Diolch yn fawr, Peredur. Thank you, also, for acknowledging the importance of this groundbreaking legislation - the well-being of future generations Act - which is lauded not just in terms of those who engage with it proactively, but across the world as well. But obviously it's the first five years, and we have to learn and address the issues that have, most importantly, come out very constructively, I believe, in the reports that we've had from our former Public Accounts Committee, and from the auditor general as well, and, indeed, from the well-being and future generations commissioner herself, in terms of her report. As I said in my statement, I'm shortly writing to the future generations commissioner to ensure that we conclude our response to the future generations report 2020, which was a very impressive and deep and wide-ranging document in terms of her policy ambitions, priorities and, also, reflecting on what has been achieved, but, also, recognising, as she did - . The future generations report recognised many of the actions we've taken to lead Wales down a more sustainable path, which is what quite clearly and rightly you were asking me. What have been the impacts and outcomes? The declaration of our climate emergency, changes to our national planning policy, work to support community-level actions through the Local Places for Nature and community hubs programme, and, also improving our budget process - all acknowledged in her report. I do think it's important to just report, as I did in my response to the Public Accounts Committee report, that the commissioner's funding has been increased this year to provide parity with the children's commissioner. What's important, in her positive response to this, is that this will be used to meet the statutory demands on her - statutory work demands at the end of this financial year and into the next. Of course, it's also important to recognise the huge level of demand the Welsh Government recognises that the future generations commissioner's office has in terms of seeking guidance. So, we're certainly working with the commissioner to help relieve these pressures. But I do think it's really helpful, again, Peredur, that you've outlined the importance of the way forward in terms of the national milestones and the well-being indicators that we're consulting on, because this is what people want to hear about, and how we want to drive our priorities. It does include the ecological footprint of Wales, the percentage of people in employment, pay equality for gender, ethnicity and disability, emissions of greenhouse gases within Wales, the number of people who can speak Welsh. All of these issues are now being consulted on in the national well-being indicators, which are actually crucial to the well-being of future generations legislation and what it will deliver. So, I'm grateful for your response. There is much to learn from as a result of these reports. I've accepted in principle or, if not, in full the recommendations from the Public Accounts Committee, to make sure that we can move forward in terms of recognising those public bodies that we perhaps need to also bring into the purview of the well-being of future generations legislation, to ensure that everyone can benefit. And I think one of the important developments - I've mentioned the national stakeholder forum - is the role of the third sector, particularly the third sector in the environmental sector, who can also help with the delivery of national implementation of this Act.
Welsh: Diolch yn fawr, Peredur. Diolch, hefyd, am gydnabod pwysigrwydd y ddeddfwriaeth arloesol hon - Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol - sy'n cael ei chanmol nid yn unig o ran y rhai sy'n ymgysylltu â hi yn rhagweithiol, ond ar draws y byd hefyd. Ond yn amlwg, dyma'r pum mlynedd cyntaf, ac mae'n rhaid inni ddysgu a mynd i'r afael â'r materion sydd, yn bwysicaf oll, wedi ymddangos yn adeiladol iawn, rwy'n credu, yn yr adroddiadau a gawsom gan ein cyn-Bwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, a chan yr archwilydd cyffredinol hefyd, ac, yn wir, gan y comisiynydd llesiant a chenedlaethau'r dyfodol ei hun, o ran ei hadroddiad. Fel y dywedais yn fy natganiad, rwy'n ysgrifennu'n fuan at gomisiynydd cenedlaethau'r dyfodol i sicrhau ein bod yn cwblhau ein hymateb i adroddiad cenedlaethau'r dyfodol 2020, a oedd yn ddogfen drawiadol a dwfn ac eang iawn o ran ei huchelgeisiau polisi, ei blaenoriaethau a hefyd yn myfyrio ar yr hyn a gyflawnwyd, ond, hefyd, gan gydnabod, fel y gwnaeth hi - . Roedd adroddiad cenedlaethau'r dyfodol yn cydnabod llawer o'r camau yr ydym wedi'u cymryd i arwain Cymru i lawr llwybr mwy cynaliadwy, sef yr hyn, yn amlwg a phriodol, yr oeddech chi'n ei ofyn i mi. Beth fu'r effeithiau a'r canlyniadau? Datgan ein hargyfwng hinsawdd, newidiadau i'n polisi cynllunio cenedlaethol, gwaith i gefnogi camau gweithredu ar lefel gymunedol drwy'r rhaglen Lleoedd Lleol ar gyfer Natur a chanolfannau cymunedol, a hefyd gwella proses ein cyllideb - i gyd yn cael eu cydnabod yn ei hadroddiad. Rwyf yn credu ei bod yn bwysig adrodd fel y gwneuthum yn fy ymateb i adroddiad y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, fod cyllid y comisiynydd wedi cynyddu eleni i ddarparu cydraddoldeb o'i gymharu â'r comisiynydd plant. Yr hyn sy'n bwysig, yn ei hymateb cadarnhaol i hyn, yw y caiff hyn ei ddefnyddio i fodloni'r gofynion statudol arni - gofynion gwaith statudol ar ddiwedd y flwyddyn ariannol hon ac i'r nesaf. Wrth gwrs, mae hefyd yn bwysig cydnabod y lefel enfawr o alw y mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod bod swyddfa comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol yn ei gael o ran ceisio arweiniad. Felly, rydym yn sicr yn gweithio gyda'r comisiynydd i helpu i leddfu'r pwysau hyn. Ond rwy'n credu ei bod yn ddefnyddiol iawn, unwaith eto, Peredur, eich bod wedi amlinellu pwysigrwydd y ffordd ymlaen o ran y cerrig milltir cenedlaethol a'r dangosyddion llesiant yr ydym yn ymgynghori arnyn nhw, oherwydd dyma'r hyn y mae pobl eisiau clywed amdano, a sut yr ydym am ysgogi ein blaenoriaethau. Mae'n cynnwys ôl troed ecolegol Cymru, canran y bobl mewn cyflogaeth, cydraddoldeb cyflog ar gyfer rhyw, ethnigrwydd ac anabledd, allyriadau nwyon tŷ gwydr yng Nghymru, nifer y bobl sy'n gallu siarad Cymraeg. Ymgynghorir ar yr holl faterion hyn nawr yn y dangosyddion llesiant cenedlaethol, sy'n hanfodol mewn gwirionedd i ddeddfwriaeth llesiant cenedlaethau'r dyfodol a'r hyn y bydd yn ei gyflawni. Felly, rwy'n ddiolchgar am eich ymateb. Mae llawer i'w ddysgu o ganlyniad i'r adroddiadau hyn. Rwyf wedi derbyn mewn egwyddor neu, os nad wyf, rwyf wedi derbyn argymhellion y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus yn llawn, i sicrhau y gallwn symud ymlaen o ran cydnabod y cyrff cyhoeddus hynny y mae angen inni eu dwyn i mewn i gwmpas deddfwriaeth llesiant cenedlaethau'r dyfodol, er mwyn sicrhau y gall pawb elwa. Ac rwy'n credu mai un o'r datblygiadau pwysig - rwyf wedi sôn am y fforwm rhanddeiliaid cenedlaethol - yw'r rhan y gall y trydydd sector ei chwarae, yn enwedig y trydydd sector yn y sector amgylcheddol, a all hefyd helpu i gyflawni gweithredu i'r Ddeddf hon yn genedlaethol.