English: As a member of the health committee, I would like to thank our Chair and other members of the committee for the collegiate way we've worked together on this Bill. Also, a thank you to health officials and outside agencies for providing us with their evidence. UKIP will be supporting the general principles of the Public Health (Wales) Bill. There is much about this Bill that is to be commended. We welcome the steps taken to strengthen restrictions on the sale of tobacco and nicotine products to young people. We welcome the intention to prevent smoking in places where children are present. We welcome moves taken to improve the health and safety surrounding tattooing and piercing, as well as ensuring that people carrying out these procedures are licensed and registered. The age of 16 for intimate piercing, it is felt, needs further consideration. We also greatly welcome the introduction of health impact assessments. However, in many areas, the Bill doesn't go far enough. As many others have said, this so-called public health Bill doesn't address the biggest public health challenge of our time: the obesity epidemic that is facing our nation. Many of those who gave evidence to us on the health committee expressed their disappointment that the Bill did nothing to address obesity, alcohol misuse, poor air quality or loneliness and isolation. I share their disappointment and hope we can address these shortcomings during the passage of the Bill though the health committee. One of my biggest disappointments with the Bill as it stands relates to public toilet provision. The Welsh Government's own explanatory memorandum for the Bill recognises the inconsistencies that exist in the provision of public toilets across Wales and the fact that there is no legal duty for local authorities to provide public toilets. While it's the Minister's intention to improve toilet provision for everybody, many of those who gave evidence to the health committee felt that the Bill was a huge let down and wouldn't result in any major improvements. Unfortunately, for many in our society, the lack of accessible public toilets is a prison sentence. People with a range of medical conditions are essentially trapped in their own homes because of the lack public toilets across Wales. The fact that the Bill simply requires councils to prepare a public toilet strategy will do nothing to improve provision or allay the concerns of those affected by the lack of provision. These concerns were shared not only by the patient groups and the older people's commissioner, but also by the NHS Confederation, the Association of Directors of Public Health and Public Health Wales, which told the health committee that financial pressures on councils will mean that a strategy will not improve provision. The majority of stakeholders who gave evidence to us in the health committee felt that there should be a statutory duty placed upon local authorities to implement the public toilet strategies. The Minister has said that she feels that, given the financial pressures upon local authorities, it would not be possible to place this statutory duty upon them. I feel that we are letting the people of Wales down by not having enforceable toilet strategies and hope that we can strengthen the enforcement of these strategies by other means. Perhaps the Welsh Government should have the ultimate duty for ensuring that local strategies make adequate provision for public toilets. We need to explore all options and I look forward to working with the Welsh Government to strengthen the Bill as it progresses through the Assembly. Thank you very much.
Welsh: Fel aelod o'r pwyllgor iechyd, hoffwn ddiolch i'n Cadeirydd ac aelodau eraill y pwyllgor am y ffordd golegol yr ydym wedi gweithio gyda'n gilydd ar y Bil hwn. Hefyd, diolch i swyddogion iechyd ac asiantaethau allanol am ddarparu eu tystiolaeth i ni. Bydd UKIP yn cefnogi egwyddorion cyffredinol Bil Iechyd y Cyhoedd (Cymru). Mae llawer i'w ganmol am y Bil hwn. Rydym yn croesawu'r camau a gymerwyd i gryfhau'r cyfyngiadau ar werthu cynnyrch tybaco a nicotin i bobl ifanc. Rydym yn croesawu'r bwriad i atal smygu mewn mannau lle mae plant yn bresennol. Rydym yn croesawu'r camau a gymerir i wella iechyd a diogelwch o ran tatŵio a thyllu, yn ogystal â sicrhau bod pobl sy'n cyflawni'r gweithdrefnau hyn yn cael eu trwyddedu a'u cofrestru. Teimlir bod angen ystyried ymhellach a yw oedran cydsynio o 16 yn rhy ifanc ar gyfer rhoi twll mewn rhannau personol o'r corff. Rydym hefyd yn croesawu'n fawr cyflwyno'r asesiadau effaith ar iechyd. Fodd bynnag, mewn llawer o feysydd, nid yw'r Bil yn mynd yn ddigon pell. Fel y dywedodd llawer o rai eraill, nid yw'r Bil iechyd y cyhoedd bondigrybwyll hwn yn mynd i'r afael â her fwyaf ein hoes ni i iechyd y cyhoedd: yr epidemig gordewdra sy'n wynebu ein cenedl. Mynegodd llawer o'r rhai a roddodd dystiolaeth i ni ar y pwyllgor iechyd eu siom nad yw'r Bil yn gwneud dim i fynd i'r afael â gordewdra, camddefnyddio alcohol, ansawdd aer gwael neu unigrwydd ac arwahanrwydd. Rwy'n rhannu eu siom ac yn gobeithio y gallwn fynd i'r afael â'r diffygion hyn yn ystod hynt y Bil drwy'r pwyllgor iechyd. Mae un o fy siomedigaethau mwyaf gyda'r Bil fel y mae yn ymwneud â'r ddarpariaeth o dai bach cyhoeddus. Mae memorandwm esboniadol Llywodraeth Cymru ei hun ar gyfer y Bil yn cydnabod yr anghysonderau sy'n bodoli yn y ddarpariaeth o dai bach cyhoeddus ledled Cymru a'r ffaith nad oes dyletswydd gyfreithiol ar awdurdodau lleol i ddarparu tai bach cyhoeddus. Er ei bod yn fwriad gan y Gweinidog i wella darpariaeth tai bach i bawb, mae llawer o'r rhai a roddodd dystiolaeth i'r pwyllgor iechyd yn teimlo bod y Bil yn siom enfawr ac na fyddai'n arwain at unrhyw welliannau mawr. Yn anffodus, i lawer yn ein cymdeithas, mae diffyg tai bach cyhoeddus hygyrch yn ddedfryd o garchar. Mae pobl ag ystod o gyflyrau meddygol yn cael eu caethiwo yn eu cartrefi eu hunain, yn y bôn, oherwydd diffyg tai bach cyhoeddus ar draws Cymru. Ni fydd y ffaith bod y Bil ddim ond yn ei gwneud yn ofynnol i gynghorau baratoi strategaeth tai bach cyhoeddus yn gwneud dim i wella'r ddarpariaeth neu dawelu pryderon y rhai yr effeithir arnynt gan y diffyg darpariaeth. Roedd y pryderon hyn yn cael eu rhannu nid yn unig gan y grwpiau cleifion a'r comisiynydd pobl hŷn, ond hefyd gan Gydffederasiwn y GIG, Cymdeithas Cyfarwyddwyr Iechyd y Cyhoedd ac Iechyd y Cyhoedd Cymru, a ddywedodd wrth y pwyllgor iechyd y bydd y pwysau ariannol ar gynghorau yn golygu na fydd strategaeth yn gwella'r ddarpariaeth. Teimlai'r rhan fwyaf o randdeiliaid a roddodd dystiolaeth i ni yn y pwyllgor iechyd y dylai fod yn ddyletswydd statudol ar awdurdodau lleol i weithredu'r strategaethau tai bach cyhoeddus. Mae'r Gweinidog wedi dweud ei bod yn teimlo, o ystyried y pwysau ariannol ar awdurdodau lleol, na fyddai'n bosibl gosod y ddyletswydd statudol hon arnynt. Rwy'n teimlo ein bod yn siomi pobl Cymru drwy beidio â chael strategaethau tai bach gorfodadwy ac rwy'n gobeithio y gallwn gryfhau gorfodaeth o'r strategaethau hyn drwy ddulliau eraill. Efallai mai dyletswydd Llywodraeth Cymru, yn y pen draw, yw sicrhau bod strategaethau lleol yn gwneud darpariaeth ddigonol ar gyfer tai bach cyhoeddus. Mae angen i ni edrych ar yr holl opsiynau ac rwy'n edrych ymlaen at weithio gyda Llywodraeth Cymru i gryfhau'r Bil wrth iddo fynd yn ei flaen drwy'r Cynulliad. Diolch yn fawr iawn.