English: Diolch. Can I start by saying I've given a minute to David Melding, who will be speaking after I conclude, with your indulgence? A household in Wales is in fuel poverty if they spend 10 per cent or more of their income on energy costs. As chair of the cross-party group on fuel poverty and energy efficiency now, I also recall the hard work of the cross-party group on fuel poverty in the third Assembly, which I also chaired, to establish the fuel poverty coalition and the fuel poverty charter, and to secure agreement from the Welsh Government to revise its fuel poverty strategy then. In 2010, the Welsh Government set out its strategy to eradicate fuel poverty in Wales in all households by 2018. I apologise to the sector, who've put so much work into giving me information for this speech, that so few Assembly Members are showing them the respect of staying to give attention to their very deep-rooted and justified concerns. Less than 10 months away from the target date to eradicate fuel poverty in Wales, the most recent statistics show that almost 300,000 households in Wales - 23 per cent of the total - are living in fuel poverty, unable to afford to adequately heat their home, or in crippling debt with their energy supplier. It is clear, therefore, that this Welsh Government strategy hasn't met its objectives. The objectives of the 2010 fuel poverty strategy are of course still relevant. It's still vital that we reduce the impact of fuel poverty on households and work to eradicate fuel poverty. It's still vital that we create green jobs and business opportunities, and it's still vital that we reduce energy inefficiency in the domestic sector. However, many of the mechanisms and measures contained within the 2010 fuel poverty strategy are out of date or no longer applicable. Although the Nest and Arbed schemes are helping, these alone are not sufficient to tackle the problem. The Cabinet Secretary for Energy, Planning and Rural Affairs's announcement of £104 million investment over the next four years in increasing the energy efficiency of up to 25,000 low-income households in Wales is welcome. However, this will not eradicate fuel poverty by 2018. This equates to an average of 6,250 homes each year, and, if the schemes were to continue to assist similar numbers each year, it would take 48 years to eradicate fuel poverty in Wales. Britain's smart meter roll-out is the biggest upgrade to our energy infrastructure in a generation. Every household across Great Britain is eligible for a smart meter from their energy supplier at no additional cost. The energy system upgrade will digitise the retail energy market, bring an end to estimated bills and provide information on energy costs in pounds and pence. Smart meters give near real-time information on energy consumption, accurate energy bills and the information to work out whether people are on the best tariff or should switch to a different tariff or supplier. Once the national infrastructure is complete, smart meters will be fully interoperable between suppliers, which will mean quicker and easier switching. However, the roll-out will also require universal mobile connectivity, something the Welsh Government clearly has an important role to play in the delivery of. Smart meters should make pre-pay as easy as pay-as-you-go on a mobile. Consumers will have the ability to switch easily between payment options, with no need to change their existing smart meter. Consumers will conveniently see how much credit they've left on their in-home display, top-up will become more flexible, and people will pay the same rates as everyone else, because smart meters remove the need for pre-pay to be more expensive than other tariffs. However, energy suppliers have highlighted the need for the retail energy price cap to be constructed in a way that allows them to carry on implementing the smart meter roll-out.
Welsh: Diolch. A gaf fi ddechrau drwy ddweud fy mod wedi rhoi munud i David Melding, a fydd yn siarad ar ôl i mi orffen, gyda'ch caniatâd? Mae aelwyd yng Nghymru mewn tlodi tanwydd os yw'n gwario 10 y cant neu fwy o'i hincwm ar gostau ynni. Fel cadeirydd y grŵp trawsbleidiol ar dlodi tanwydd ac effeithlonrwydd ynni yn awr, rwyf hefyd yn cofio gwaith caled y grŵp trawsbleidiol ar dlodi tanwydd yn y trydydd Cynulliad, a gadeiriwyd gennyf fi hefyd, i sefydlu'r gynghrair tlodi tanwydd a'r siarter tlodi tanwydd, ac i sicrhau cytundeb gan Lywodraeth Cymru i adolygu ei strategaeth tlodi tanwydd bryd hynny. Yn 2010, nododd Llywodraeth Cymru ei strategaeth i ddileu tlodi tanwydd yng Nghymru ar bob aelwyd erbyn 2018. Rwy'n ymddiheuro i'r sector, sydd wedi gwneud cymaint o waith yn sicrhau bod gennyf wybodaeth ar gyfer yr araith hon, fod cyn lleied o Aelodau'r Cynulliad yn dangos parch tuag atynt drwy aros i wrando ar eu pryderon dwfn a chyfiawn. Lai na 10 mis o'r dyddiad targed ar gyfer dileu tlodi tanwydd yng Nghymru, mae'r ystadegau diweddaraf yn dangos bod bron 300,000 o aelwydydd yng Nghymru - 23 y cant o'r cyfanswm - yn byw mewn tlodi tanwydd, yn methu fforddio gwresogi eu cartref yn ddigonol neu mewn dyled lyffetheiriol i'w cyflenwr ynni. Mae'n amlwg, felly, nad yw strategaeth y Llywodraeth hon wedi cyflawni ei hamcanion. Mae amcanion strategaeth tlodi tanwydd 2010 yn dal i fod yn berthnasol wrth gwrs. Mae'n dal yn hollbwysig ein bod yn lleihau effaith tlodi tanwydd ar aelwydydd ac yn gweithio i ddileu tlodi tanwydd. Mae'n dal yn hollbwysig ein bod yn creu swyddi a chyfleoedd busnes gwyrdd, ac mae'n dal yn hollbwysig ein bod yn lleihau aneffeithlonrwydd ynni yn y sector domestig. Fodd bynnag, mae llawer o'r mecanweithiau a'r camau sydd wedi'u cynnwys yn strategaeth tlodi tanwydd 2010 wedi dyddio neu heb fod yn gymwys mwyach. Er bod cynlluniau Nyth ac Arbed yn helpu, nid yw'r rhain ar eu pen eu hunain yn ddigon i ddatrys y broblem. Croesewir cyhoeddiad Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig y bydd yn rhyddhau £104 miliwn dros y pedair blynedd nesaf i gynyddu effeithlonrwydd ynni hyd at 25,000 o gartrefi incwm isel yng Nghymru. Fodd bynnag, nid yw hyn yn mynd i ddileu tlodi tanwydd erbyn 2018. Mae hyn yn cyfateb i gyfartaledd o 6,250 o gartrefi bob blwyddyn, ac os yw'r cynlluniau yn mynd i barhau i helpu niferoedd tebyg bob blwyddyn, byddai'n cymryd 48 o flynyddoedd i ddileu tlodi tanwydd yng Nghymru. Cyflwyno mesuryddion deallus ym Mhrydain yw'r gwaith uwchraddio mwyaf a wnaed i'n seilwaith ynni mewn cenhedlaeth. Mae pob aelwyd ar draws Prydain yn gymwys i gael mesurydd deallus gan eu cyflenwr ynni heb unrhyw gost ychwanegol. Bydd uwchraddio'r system ynni yn digido'r farchnad adwerthu ynni, yn rhoi diwedd ar filiau amcangyfrifedig ac yn darparu gwybodaeth am gostau ynni mewn punnoedd a cheiniogau. Mae mesuryddion deallus yn rhoi gwybodaeth mewn amser real bron iawn ar y defnydd o ynni, biliau ynni cywir a'r wybodaeth i weld a yw pobl ar y tariff gorau neu a ddylent newid i dariff neu gyflenwr gwahanol. Pan fydd y seilwaith cenedlaethol wedi'i gwblhau, bydd mesuryddion deallus yn gwbl ryngweithredol rhwng cyflenwyr, a fydd yn golygu y gellir newid yn gyflymach ac yn haws. Fodd bynnag, bydd cyflwyno hyn yn galw am gysylltedd symudol ym mhob man, rhywbeth y mae gan Lywodraeth Cymru rôl bwysig i'w chwarae yn ei ddarparu. Dylai mesuryddion deallus wneud talu ymlaen llaw mor hawdd â thalu wrth fynd ar ffôn symudol. Gall defnyddwyr newid yn hawdd rhwng opsiynau talu, heb fod angen newid eu mesurydd deallus presennol. Gall defnyddwyr weld yn hwylus faint o gredyd sydd ganddynt yn weddill ar eu dangosydd yn y cartref, bydd taliadau atodol yn fwy hyblyg, a bydd pobl yn talu'r un cyfraddau â phawb arall, oherwydd mae mesuryddion deallus yn dileu'r angen i dalu ymlaen llaw fod yn ddrutach na thariffau eraill. Fodd bynnag, mae cyflenwyr ynni wedi tynnu sylw at yr angen i'r cap ar bris ynni manwerthol gael ei lunio mewn ffordd sy'n eu galluogi i barhau i gyflwyno mesuryddion deallus.