English: It's good to hear from a GP who is reflective on their behaviour, because far too often, I'm afraid, some GPs have reached for the script, rather than other solutions to people's mental distress. Last night, I spent quite a lot of time running around trying to contact people who were yet to register to vote in order to beat the midnight deadline. Many were delighted to be reminded that they needed to get registered and I was successful in that regard. But I also met other people who disturbed me quite a lot. I've met them before. These are people who say, 'No, I'm not interested in registering to vote; I'm absolutely not interested in voting because they're all the same, whatever happens, there'll be no difference to my life'. These are people who are so far away from engaging with society and making any sort of positive contribution that it's really quite disturbing. That is potentially quite dangerous as well. These are not people who are busy working hard to make ends meet for their family; they're generally people who have completely fallen out of the workforce and, in some cases, will have no more than a cursory acquaintance with the workforce throughout their lifetime. I'm not a liberal on this matter. I do not think we should tolerate people living off the state and not being required to contribute anything back. It's bad for them and it's bad for the whole of society. We, of course, have to support people who fall out of the workplace because of some personal crisis. One in four of us will undergo a significant mental illness in our lifetime and employers are not always adept or, indeed, sympathetic to the situation. Losing your job or having a baby can mean you're out of the workforce for a considerable time and, not surprisingly, people lose their self-confidence, in some cases become agoraphobic, unable to tolerate being outside in open spaces or in unpredictable situations. In other scenarios, as the Cabinet Secretary has described, people end up using out-of-hours services as a prop for their pain, which is neither appropriate for actually helping them feel better about themselves - but is also clogging up emergency services for those who do need them. So, I was very interested to attend the frequent attenders multidisciplinary team that's operating across Cardiff and the Vale. They look at the top 20 attenders in accident and emergency, out-of-hours and the GP surgeries for that month, and they get prescribed tailored services to meet their particular needs. It is really very, very impressive what the outcomes are: 80 per cent of these people get back on their feet and resume their normal existence and are no longer an inappropriate burden on emergency services. It's Communities First that often takes the lead on getting people referred to them. They lay on well-being courses, confidence building, living life to the full, social support networks - whether it's gardening or cookery clubs. Generally, under the King's Fund definition, there's often a link worker involved, and I suppose one of the key questions for the Government is really: what will happen once Communities First fades away, and who are going to be the link workers who need to be there to guide the individual through social situations that they find difficult, and to support the rest of the people involved in that social group to know that there will be support available if things become difficult? I think Angela Burns has made some interesting comments about the role of the third sector in this regard, but there does need to, clearly, be statutory services having some oversight over this as well. I just wanted, lastly, to state my concern about the challenges facing young people at the moment. The statistics I received yesterday from some of the employment link workers working in Communities First areas are really quite frightening. In Cardiff north and east there are 166 year 11 young people who are 16 and are about to do whatever exams they're going to do - they have no destination next year. They do not yet know where they're going to be next year, and we need to ensure that they're not NEETs. And a further word of warning is that there are 86 people from the last cohort who would be year 12s if they were still in education who are completely unaccounted for. We do not know what is happening to these people. Hopefully, some of them are gainfully employment, but others are completely missing. So, we need to roll out social prescribing to ensure that everybody is given the opportunity to make a contribution and is gradually being moved towards enabling them to stand on their own two feet.
Welsh: Mae'n dda clywed gan feddyg teulu sy'n myfyrio ar ei ymddygiad, oherwydd yn rhy aml o lawer, yn anffodus, mae rhai meddygon teulu wedi dilyn y sgript, yn hytrach na chynnig atebion eraill i ofid meddyliol pobl. Neithiwr, treuliais gryn dipyn o amser yn ceisio cysylltu â phobl nad oeddent wedi cofrestru i bleidleisio er mwyn bodloni'r amser cau, sef hanner nos. Roedd llawer yn falch iawn o gael eu hatgoffa bod angen iddynt gofrestru ac roeddwn i'n llwyddiannus yn hynny o beth. Ond cyfarfûm hefyd â phobl eraill a wnaeth anesmwytho cryn dipyn arnaf. Rwyf wedi cwrdd â nhw o'r blaen. Y rhain yw'r bobl sy'n dweud, 'Na, nid oes gennyf ddiddordeb mewn cofrestru i bleidleisio; nid oes gennyf unrhyw ddiddordeb o gwbl mewn pleidleisio oherwydd bod pob un ohonynt yr un fath, beth bynnag fydd yn digwydd, ni fydd yn gwneud unrhyw wahaniaeth i fy mywyd i'. Mae'r rhain yn bobl sydd mor bell o ymgysylltu â chymdeithas a gwneud unrhyw fath o gyfraniad cadarnhaol y mae yn wir yn eithaf brawychus. Mae hynny o bosibl yn eithaf peryglus hefyd. Nid yw'r rhain yn bobl sy'n brysur yn gweithio'n galed i gael dau ben llinyn ynghyd ar gyfer eu teulu; fel rheol maent yn bobl sydd wedi gadael y gweithlu yn gyfan gwbl ac, mewn rhai achosion, na fydd yn cael mwy na chysylltiad prin â'r gweithlu drwy gydol eu hoes. Nid wyf yn rhyddfrydwr ar y mater hwn. Nid wyf yn credu y dylem ni oddef pobl sy'n byw ar y wlad heb ei gwneud yn ofynnol iddyn nhw gyfrannu unrhyw beth yn ôl. Mae'n wael iddyn nhw ac mae'n wael i'r gymdeithas gyfan. Mae'n rhaid i ni, wrth gwrs, gefnogi pobl sy'n gadael y gweithle oherwydd rhyw argyfwng personol. Bydd un o bob pedwar ohonom yn dioddef salwch meddwl sylweddol yn ystod ein hoes ac nid yw cyflogwyr bob amser yn deall nac, yn wir, yn cydymdeimlo â'r sefyllfa. Gall colli eich swydd neu gael babi olygu eich bod allan o'r gweithlu am gyfnod sylweddol ac mae pobl yn colli eu hunan-hyder ac nid yw hynny'n peri syndod, ac mewn rhai achosion yn mynd yn agoraffobig, yn methu â goddef bod allan mewn mannau agored nac mewn sefyllfaoedd anrhagweladwy. Mewn sefyllfaoedd eraill, fel y mae Ysgrifennydd y Cabinet wedi ei ddisgrifio, mae pobl yn dechrau defnyddio gwasanaethau y tu allan i oriau arferol fel prop ar gyfer eu poen, ac nid yn unig y mae hyn yn amhriodol i'w helpu i deimlo'n well amdanynt eu hunain mewn gwirionedd - ond mae hefyd yn achosi tagfeydd yn y gwasanaethau brys ar gyfer y rhai y mae arnynt eu hangen. Felly, roedd yn ddiddorol iawn i mi ymuno â'r tîm amlddisgyblaethol ar gyfer mynychwyr rheolaidd sy'n gweithredu ledled Caerdydd a'r Fro. Maen nhw'n edrych ar yr 20 o bobl a welir amlaf yn yr adran damweiniau ac achosion brys, mewn gwasanaethau y tu allan i oriau a meddygfeydd meddygon teulu ar gyfer y mis hwnnw, a chaiff gwasanaethau wedi'u teilwra i ddiwallu eu hanghenion penodol eu rhagnodi iddynt. Mae'r canlyniadau wir yn drawiadol iawn, iawn: mae 80 y cant o'r bobl hyn yn llwyddo i gael yn ôl ar eu traed ac ailddechrau eu bywydau arferol ac nid ydynt yn faich amhriodol ar y gwasanaethau brys mwyach. Cymunedau yn Gyntaf sy'n aml yn arwain ar gael pobl wedi eu hatgyfeirio atynt. Maen nhw'n darparu cyrsiau lles, magu hyder, byw bywyd i'r eithaf, rhwydweithiau cymorth cymdeithasol - boed hynny mewn clybiau garddio neu goginio. Fel arfer, yn ôl diffiniad Cronfa'r Brenin, mae gweithiwr cyswllt yn aml yn rhan o'r broses, ac mae'n debyg mai un o'r cwestiynau allweddol i'r Llywodraeth mewn gwirionedd yw: beth fydd yn digwydd pan fydd Cymunedau yn Gyntaf yn dod i ben, a phwy fydd y gweithwyr cyswllt sydd eu hangen i arwain yr unigolion trwy sefyllfaoedd cymdeithasol sy'n anodd iddynt, ac i gefnogi gweddill y bobl sy'n rhan o'r grŵp cymdeithasol hwnnw i wybod y bydd cymorth ar gael os bydd pethau'n mynd yn anodd? Rwy'n credu bod Angela Burns wedi gwneud sylwadau diddorol am ran y trydydd sector yn hyn o beth, ond mae angen, yn amlwg, gwasanaethau statudol yn goruchwylio rhywfaint ar hyn hefyd. Yn olaf, roeddwn eisiau datgan fy mhryder am yr heriau sy'n wynebu pobl ifanc ar hyn o bryd. Mae'r ystadegau a gefais ddoe gan rai o'r gweithwyr cyswllt cyflogaeth sy'n gweithio mewn ardaloedd Cymunedau yn Gyntaf yn eithaf brawychus yn wir. Yng ngogledd a dwyrain Caerdydd mae 166 o bobl ifanc blwyddyn 11 sy'n 16 oed ac ar fin sefyll pa bynnag arholiadau y maent yn mynd i'w sefyll - heb unrhyw le i fynd iddo y flwyddyn nesaf. Nid ydyn nhw'n gwybod eto lle y byddant y flwyddyn nesaf, ac mae angen i ni sicrhau na fyddant yn bobl nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant. A gair arall o rybudd yw bod 86 o bobl o'r garfan ddiwethaf a fyddai ym mlwyddyn 12 pe byddent yn dal i fod mewn addysg, nad oes cyfrif o gwbl amdanynt. Nid ydym yn gwybod beth sy'n digwydd i'r bobl hyn. Gobeithio, bod rhai ohonynt mewn cyflogaeth ac yn ennill, ond mae eraill ar goll yn llwyr. Felly, mae angen i ni gyflwyno rhagnodi cymdeithasol er mwyn sicrhau bod pawb yn cael y cyfle i gyfrannu a'n bod yn symud yn raddol tuag at eu galluogi i sefyll ar eu traed eu hunain.