English: Thank you very much, Mark Isherwood. As I said, I thank the cross-party group for the work you've done. I've appeared before you and it's been such an important contribution, again from a cross-party perspective. But also I very much welcomed the report from the Equality, Local Government and Communities Committee, which covered the whole range of inequalities exposed as a result of the pandemic. But in a sense, I suppose that's one of the messages of the UN day, and what will be discussed on Thursday is not just how lessons can be learned; it's actually how we can now address - . We have the legislation, as you say, we have the Equality Act; it's about implementation - I think this is the key point - of legislation to address those barriers. I think in my statement I mentioned - well, I know I mentioned - the 'Action on Disability' framework, which I launched in 2019 and which, in fact, was co-produced with disabled people's organisations covering every aspect of Government policy. I think it's crucial - and I know you recognise this, Mark - that this is not just about health and social care; it's about transport, it's about culture, it's about housing, it's about education. And of course that then has to be delivered through the public sector equality duties by public bodies. I also think that, when we pass, as I'm sure and hope we will, the socioeconomic duty that will be coming before the Senedd very shortly, this will also be important in terms of impacts on disabled people. I hope you will welcome the work that's being undertaken by Professor Debbie Foster of Cardiff University. She's doing the work now with disabled people on the impacts of COVID. This will help us to learn the lessons, but also find a way forward in terms of addressing these issues so that disabled people are truly influencing public policy from their own lives' perspective, from the evidence that we've got, the data we understand, and that that will influence not just the Welsh Government, but every public body in Wales.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Mark Isherwood. Fel y dywedais, rwy'n diolch i'r grŵp trawsbleidiol am y gwaith yr ydych chi wedi ei wneud. Rwyf wedi ymddangos ger eich bron ac mae eich cyfraniad chi wedi bod mor bwysig, unwaith eto o safbwynt trawsbleidiol. Ond hefyd, roeddwn i'n croesawu adroddiad y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau yn fawr iawn, a oedd yn cwmpasu'r holl anghydraddoldebau a ddaeth i'r amlwg o ganlyniad i'r pandemig. Ond ar un ystyr, mae'n debyg mai dyna un o destunau diwrnod y Cenhedloedd Unedig, a'r hyn a drafodir ddydd Iau yw nid yn unig sut y gellir dysgu gwersi; ond sut y gallwn fynd i'r afael â hyn nawr mewn gwirionedd - . Mae'r ddeddfwriaeth gennym ni, fel y dywedwch chi, mae'r Ddeddf Cydraddoldeb gennym ni; mae'n ymwneud â gweithredu - rwy'n credu mai hwnnw yw'r pwynt allweddol - y ddeddfwriaeth i fynd i'r afael â'r rhwystrau hynny. Rwy'n credu imi grybwyll yn fy natganiad - wel, rwy'n gwybod fy mod i wedi crybwyll - y fframwaith 'Gweithredu ar Anabledd', a lansiais i yn 2019 ac a gyd-gynhyrchwyd, mewn gwirionedd, â sefydliadau pobl anabl sy'n cwmpasu pob agwedd ar bolisi'r Llywodraeth. Rwy'n credu ei bod yn hollbwysig - ac fe wn i eich bod chi'n cydnabod hyn, Mark - nad yw hyn yn ymwneud ag iechyd a gofal cymdeithasol yn unig; mae'n ymwneud â thrafnidiaeth, mae'n ymwneud â diwylliant, mae'n ymwneud â thai, mae'n ymwneud ag addysg. Ac wrth gwrs, mae'n rhaid i gyrff cyhoeddus gyflawni hynny wedyn drwy ddyletswyddau cydraddoldeb y sector cyhoeddus. Rwy'n credu hefyd, pan fyddwn ni, fel rwy'n siŵr ac yn gobeithio y byddwn ni, yn pasio'r ddyletswydd economaidd-gymdeithasol a fydd yn dod gerbron y Senedd yn fuan iawn, y bydd hyn hefyd yn bwysig o ran yr effeithiau ar bobl anabl. Rwy'n gobeithio y byddwch chi'n croesawu'r gwaith sy'n cael ei wneud gan yr Athro Debbie Foster o Brifysgol Caerdydd. Mae hi'n gwneud y gwaith nawr gyda phobl anabl ar effeithiau COVID. Fe fydd hyn yn ein helpu ni i ddysgu'r gwersi, ond hefyd i ddod o hyd i'r ffordd ymlaen o ran mynd i'r afael â'r materion hyn fel bydd pobl anabl yn dylanwadu yn wirioneddol ar bolisi cyhoeddus o safbwynt eu bywydau nhw eu hunain, o'r dystiolaeth sydd gennym ni, y data yr ydym ni'n eu deall, ac y bydd hynny'n dylanwadu nid yn unig ar Lywodraeth Cymru, ond ar bob corff cyhoeddus yng Nghymru.