English: Welsh Labour's intention to abolish the right to buy in Wales would deny the prospect of home ownership to tenants, and miss another opportunity to increase affordable housing supply and tackle the housing supply crisis created by a Labour Government in Wales since 1999. During the first three Assembly terms, despite warnings, the Labour Welsh Government cut the number of new social homes by 71 per cent as waiting lists mushroomed. By 2009-10, the Welsh Government had by far the lowest proportional level of housing expenditure of any of the four UK nations, and the 2012 UK housing review said it was the Welsh Government itself that gave housing lower priority in its overall budgets. National House Building Council figures show that although new UK home registrations rose 28 per cent in 2013, Wales was the only part of the UK to see a fall. New homes registered in Wales during 2014 lagged behind Scotland and all nine English regions. At just 6,170, Wales was the only nation in the UK to decrease new homes registered in 2015. There was a further 4 per cent slump in Wales in 2015-16 and a further 25 per cent fall during the first quarter of this financial year. We heard Professor Holmans's report for the Welsh Government estimating that Wales needs up to 12,000 new homes annually, including 5,000 in the social sector. Two 2015 reports completed for the house building industry in Wales found that current levels of housing delivery are only just over half of identified housing need across Wales. In September 2015, the Bevan Foundation said that in order to meet anticipated housing need, there needs to be 14,200 new homes created each year, including 5,100 non-market homes. They added that less than half of the requirement is being met, with the biggest shortfall in social housing. So much for social justice from Labour. This parallels the Federation of Master Builders' call for an annual house building target of at least 14,000 homes. Despite this, Labour's annual target averages just 4,000 affordable homes during this Assembly term, and that inflated by adding intermediate rent and low-cost home ownership to social housing. The proposed scrapping of right to buy is a smokescreen and would not do anything to create more homes or increase the number of households with their own front door. As the Welsh Affairs Committee found, cross-party, the suspension of the right to buy would not, in itself, result in an increase in the supply of affordable housing. By the time Conservatives left Government in 1997, right-to-buy sales in Wales were being replaced on an almost like-for-like basis. The social housing grant under -
Welsh: Byddai bwriad Llafur Cymru i ddiddymu'r hawl i brynu yng Nghymru yn amddifadu tenantiaid o'r posibilrwydd o fod yn berchen ar eu cartref, ac yn colli cyfle arall i gynyddu'r cyflenwad o dai fforddiadwy a mynd i'r afael â'r argyfwng yn y cyflenwad tai a grëwyd gan Lywodraeth Lafur yng Nghymru ers 1999. Yn ystod tri thymor cyntaf y Cynulliad, er gwaethaf rhybuddion, torrodd Llywodraeth Lafur Cymru 71 y cant oddi ar nifer y cartrefi cymdeithasol newydd wrth i restrau aros chwyddo. Erbyn 2009-10, gan Lywodraeth Cymru oedd y lefel gyfrannol isaf o bell ffordd o wariant ar dai o bob un o bedair gwlad y DU, a dywedodd adolygiad tai y DU ar gyfer 2012 mai Llywodraeth Cymru ei hun a roddai flaenoriaeth is i dai yn ei chyllidebau cyffredinol. Mae ffigurau'r Cyngor Adeiladu Tai Cenedlaethol yn dangos, er bod cofrestriadau cartrefi newydd yn y DU wedi codi 28 y cant yn 2013, Cymru oedd yr unig ran o'r DU i weld cwymp. Roedd nifer y cartrefi newydd a gofrestrwyd yng Nghymru yn ystod 2014 yn is na'r Alban a phob un o'r naw rhanbarth yn Lloegr. Ar 6,170, Cymru oedd yr unig wlad yn y DU i weld gostyngiad yn nifer y cartrefi newydd a gofrestrwyd yn 2015. Cafwyd cwymp pellach o 4 y cant yng Nghymru yn 2015-16 a gostyngiad pellach o 25 y cant yn ystod chwarter cyntaf y flwyddyn ariannol hon. Clywsom adroddiad yr Athro Holmans ar gyfer Llywodraeth Cymru yn amcangyfrif bod angen hyd at 12,000 o gartrefi newydd bob blwyddyn ar Gymru, gan gynnwys 5,000 yn y sector cymdeithasol. Gwelodd dau adroddiad yn 2015 a gwblhawyd ar ran y diwydiant adeiladu tai yng Nghymru nad yw lefelau cyfredol y ddarpariaeth dai ond ychydig dros hanner yr angen dynodedig am dai ledled Cymru. Ym mis Medi 2015, dywedodd Sefydliad Bevan fod angen creu 14,200 o dai newydd bob blwyddyn er mwyn diwallu'r angen a ragwelir am dai, gan gynnwys 5,100 o gartrefi nad ydynt ar gyfer y farchnad. Roeddent yn ychwanegu nad oedd hanner yr angen yn cael ei ddiwallu, gyda'r diffyg mwyaf mewn tai cymdeithasol. Naw wfft i gyfiawnder cymdeithasol gan Lafur. Mae hyn yn cyd-fynd â galwad Ffederasiwn y Meistr Adeiladwyr am darged adeiladu tai blynyddol o 14,000 o gartrefi fan lleiaf. Er gwaethaf hyn, cyfartaledd targed blynyddol Llafur yw 4,000 o gartrefi fforddiadwy yn unig yn ystod tymor y Cynulliad hwn, a chaiff hwnnw ei chwyddo drwy ychwanegu rhent canolradd a pherchentyaeth cost isel at dai cymdeithasol. Llen fwg yw'r argymhelliad i gael gwared ar hawl i brynu ac ni fyddai'n gwneud dim i greu mwy o gartrefi neu gynyddu nifer y cartrefi gyda'u drws ffrynt eu hunain. Fel y gwelodd y Pwyllgor Materion Cymreig, yn drawsbleidiol, ni fyddai atal yr hawl i brynu ynddo'i hun yn arwain at gynnydd yn y cyflenwad o dai fforddiadwy. Erbyn i'r Ceidwadwyr adael y Llywodraeth yn 1997, roedd tai'n cael eu hadeiladu yn lle gwerthiannau hawl i brynu ar sail debyg am debyg, bron iawn, yng Nghymru. Roedd y grant tai cymdeithasol o dan -