techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The reduction of carbon emissions is a priority for the Welsh Government. A fortnight ago we published 'Prosperity for All: A Low Carbon Wales', our cross-Government plan to cut emissions and contribute to the global fight against climate change.
Welsh: Mae lleihau allyriadau carbon yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru. Bythefnos yn ôl, cyhoeddasom ' Ffyniant i Bawb: Cymru Carbon Isel', ein cynllun trawslywodraethol i dorri allyriadau a chyfrannu at y frwydr fyd-eang yn erbyn newid hinsawdd.
English: You've not said anything about disinvesting in fossil fuel companies, as far as I can see. We are falling behind in Wales in this context because the Government in the Republic of Ireland has decided that they will be the first nation in the world to disinvest and to sell all of their investments in fossil fuel companies after a Bill was passed recently, with the support of all parties there. I'm sure we wouldn't be a long way off achieving that in this Senedd too, if the Government chose to follow that particular path. For example, in the Republic of Ireland, their national investment fund, worth £8 billion, will be disinvesting in coal, gas, oil and peat as soon as practically possible, and that's expected to happen over no more than five years. So, will you commit for Wales to emulate that to clearly demonstrate the real commitment that we have in terms of climate change in this nation?
Welsh: Dŷch chi ddim wedi dweud dim byd am ddad-fuddsoddi o gwmnïau tanwydd ffosil, hyd y gwelaf i. Ac, wrth gwrs, rŷn ni ar ei hôl hi fan hyn yng Nghymru yn y cyd-destun hwnnw, oherwydd mae Llywodraeth Gweriniaeth Iwerddon wedi penderfynu mai nhw fydd y wlad gyntaf yn y byd i ddad-fuddsoddi a gwerthu eu holl fuddsoddiadau mewn cwmnïau tanwydd ffosil ar ôl i Fil gael ei basio yn ddiweddar gyda chefnogaeth pob plaid yn fanna. Dwi'n siŵr na fyddem ni'n bell o gyflawni hynny yn y Senedd yma hefyd, petai'r Llywodraeth yn dewis dilyn y llwybr hwnnw. Mi fydd, er enghraifft, yng Ngweriniaeth Iwerddon, eu cronfa buddsoddi genedlaethol nhw, sydd gwerth £8 biliwn, yn dad-fuddsoddi o lo, o nwy, o olew ac o fawn cyn gynted ag sy'n ymarferol bosib, wrth gwrs, ond mae disgwyl i hynny ddigwydd mewn dim mwy na phum mlynedd. Felly, a wnewch chi ymrwymo i Gymru i efelychu hynny er mwyn dangos yn glir yr ymrwymiad gwirioneddol sydd gennym ni o safbwynt newid hinsawdd yn y wlad yma?
English: I'll certainly commit to exploring that with colleagues and to looking very closely at what the Republic of Ireland have achieved, and then I will write to you following that.
Welsh: Byddaf yn sicr o ymrwymo i ymchwilio i hynny gyda chydweithwyr ac i edrych yn ofalus iawn ar yr hyn y mae Gweriniaeth Iwerddon wedi'i gyflawni, ac yna byddaf yn ysgrifennu atoch yn dilyn hynny.
English: Minister, we know that local government pension schemes have invested in a huge range of companies, including fossil fuel companies as well. We know the sort of pressures that local government pension schemes are under and look like they will continue to be under, so it's not just a question of what the Welsh Government is going to invest or disinvest in. What advice are you giving to local authorities in terms of their pension schemes, to make sure that you get that balance right between discouraging a fossil fuel economy over the decades to come, but also making sure that those local authorities aren't put at more of a financial disadvantage than they might otherwise be?
Welsh: Weinidog, rydym yn gwybod bod cynlluniau pensiwn llywodraeth leol wedi buddsoddi mewn amrywiaeth enfawr o gwmnïau, gan gynnwys cwmnïau tanwydd ffosil yn ogystal. Rydym yn gwybod am y math o bwysau sydd ar gynlluniau pensiwn llywodraeth leol ac mae'n edrych yn debyg y byddant yn parhau i fod o dan bwysau o'r fath, felly mae'n ymwneud â mwy na'r hyn y mae Llywodraeth Cymru yn mynd i fuddsoddi ynddo neu ddadfuddsoddi ynddo. Pa gyngor a roddwch i awdurdodau lleol mewn perthynas â'u cynlluniau pensiwn, i wneud yn siŵr eich bod yn cael y cydbwysedd cywir rhwng annog rhag economi tanwydd ffosil dros y degawdau i ddod, ond hefyd er mwyn sicrhau nad yw'r awdurdodau lleol hynny'n cael eu rhoi dan fwy o anfantais ariannol nag y byddent fel arall o bosibl?
English: In 2018 Monmouthshire County Council voted to request that the greater Gwent fund, which handles the pensions for Monmouthshire, Torfaen, Blaenau Gwent, Caerphilly and Newport councils, make an ordered withdrawal from fossil fuel-based companies. The fund at the time was estimated to hold £245 million of investment in fossil fuel-based companies. So, I think that's a really positive example that we see there, and they're certainly showing some strong leadership within the sector. Of course, the local government pensions scheme is an England-and-Wales scheme, so it's not devolved and so we wouldn't have any direct influence on it. But we're carefully looking at what's been achieved through the greater Gwent fund.
Welsh: Yn 2018, pleidleisiodd Cyngor Sir Fynwy o blaid gofyn i gronfa Gwent fwyaf, sy'n ymdrin â phensiynau ar gyfer cynghorau Sir Fynwy, Torfaen, Blaenau Gwent, Caerffili a Chasnewydd, dynnu arian allan drwy orchymyn o gwmnïau sy'n seiliedig ar danwydd ffosil. Amcangyfrifwyd bod y gronfa ar y pryd yn buddsoddi £245 miliwn mewn cwmnïau sy'n seiliedig ar danwydd ffosil. Felly, credaf fod honno'n enghraifft gadarnhaol iawn, ac yn sicr maent yn dangos arweinyddiaeth gref o fewn y sector. Wrth gwrs, mae'r cynllun pensiwn llywodraeth leol yn gynllun ar gyfer Cymru a Lloegr, felly nid yw wedi'i ddatganoli ac ni fyddai gennym unrhyw ddylanwad uniongyrchol arno. Ond rydym yn edrych yn ofalus ar yr hyn a gyflawnwyd drwy gronfa Gwent fwyaf.
English: Current land transaction tax rates and thresholds mean the vast majority of taxpayers pay the same or less tax than under stamp duty land tax. Outturn data for the first year will be considered once published by the Welsh Revenue Authority in June. Evidence indicates that taxpayers receive a high-quality service from the WRA.
Welsh: Mae cyfraddau a throthwyon presennol y dreth trafodiadau tir yn golygu bod y rhan fwyaf o drethdalwyr yn talu yr un peth neu lai o dreth nag o dan dreth dir y dreth stamp. Ystyrir data alldro ar gyfer y flwyddyn gyntaf ar ôl ei gyhoeddi gan yr Awdurdod Cyllid Cymru ym mis Mehefin. Mae'r dystiolaeth yn dangos bod trethdalwyr yn cael gwasanaeth o ansawdd uchel gan Awdurdod Cyllid Cymru.
English: Thank you very much for the reply, Minister, but the Federation of Small Businesses in Wales recently published a report on creating a new tax system in Wales. When referring to the land transaction tax, the FSB found that many solicitors raised concerns about the properties close to or straddling the English border. They claim that they have difficulty working out which side of the border a property is on, because there is very little information on the definitive position of the boundary line. Several solicitors call for a straightforward way of quickly identifying whether a property is in England or Wales, preferably through the Welsh Revenue Authority website. Will the Minister agree to look into this matter and see what can be done to address the concerns of solicitors dealing with border properties?
Welsh: Diolch yn fawr iawn am eich ymateb, Weinidog, ond yn ddiweddar, cyhoeddodd y Ffederasiwn Busnesau Bach yng Nghymru adroddiad ar greu system dreth newydd yng Nghymru. Wrth gyfeirio at y dreth trafodiadau tir, gwelodd y Ffederasiwn Busnesau Bach fod llawer o gyfreithwyr wedi mynegi pryderon am yr eiddo sy'n agos at, neu boptu'r ffin â Lloegr. Maent yn honni eu bod yn ei chael hi'n anodd canfod ar ba ochr i'r ffin y mae eiddo, am na cheir fawr iawn o wybodaeth ar leoliad pendant y ffin. Mae sawl cyfreithiwr yn galw am ffordd syml o ganfod yn gyflym a yw eiddo yng Nghymru neu yn Lloegr, drwy wefan Awdurdod Cyllid Cymru os oes modd. A wnaiff y Gweinidog gytuno i ymchwilio i'r mater hwn a gweld beth y gellir ei wneud i roi sylw i bryderon cyfreithwyr sy'n ymdrin ag eiddo ar y ffin?
English: I'll certainly look into any remaining concerns that exist, but I would hope that since the FSB undertook its research back in August those issues have now satisfactorily been resolved. But if there are individual cases where there remains concern, I'd be happy to take those cases up.
Welsh: Yn sicr fe edrychaf ar unrhyw bryderon sy'n parhau, ond ers i'r Ffederasiwn Busnesau Bach gyflawni eu hymchwil yn ôl ym mis Awst, buaswn yn gobeithio bod y materion hynny bellach wedi'u datrys yn foddhaol. Ond os oes achosion unigol lle ceir pryder o hyd, rwy'n hapus i ystyried yr achosion hynny.
English: The Wales procurement policy statement is having a positive impact on the economy and communities of Wales, with Wales-based suppliers now winning 52 per cent of the annual £6.2 billion procurement expenditure, up from 35 per cent in 2004. Going forward, our policies will build on this to further strengthen the Welsh economy.
Welsh: Mae datganiad polisi caffael Cymru yn cael effaith gadarnhaol ar economi a chymunedau Cymru, gyda chyflenwyr yng Nghymru bellach yn ennill 52 y cant o'r gwariant caffael blynyddol o £6.2 biliwn, i fyny o 35 y cant yn 2004. Wrth symud ymlaen, bydd ein polisïau'n adeiladu ar hyn i gryfhau economi Cymru ymhellach.
English: Minister, you'll be aware that when the National Procurement Service was first created in 2013 the then Minister, Jane Hutt, described the NPS as a 'very Welsh way to meet Welsh business needs but also value for money for the Welsh pound.' Since then, however, as you know, the NPS has made significant losses, ultimately leading to the decision by the Welsh Government to review the NPS altogether. Now, naturally, public procurement has been cited in the Welsh Government's own economic strategy, the economic action plan, as being a key enabler for driving forward business growth and job creation here in Wales. Can I therefore ask you to outline what you believe are the core factors that have contributed to the failure of the NPS? Do you agree that the failure of the NPS constitutes a serious and significant blow to the Welsh Government's overall programme for policy delivery in this Assembly term?
Welsh: Weinidog, pan gafodd y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol ei greu yn 2013 fe fyddwch yn gwybod bod y Gweinidog ar y pryd, Jane Hutt, wedi disgrifio'r gwasanaeth fel 'ffordd Gymreig iawn o ateb gofynion busnesau Cymreig gan sicrhau gwerth am arian i'r bunt Gymreig.' Ers hynny, fodd bynnag, fel y gwyddoch, mae'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol wedi gwneud colledion sylweddol, gan arwain yn y pen draw at y penderfyniad gan Lywodraeth Cymru i adolygu'r gwasanaeth yn gyfan gwbl. Nawr, yn naturiol, cyfeiriwyd at gaffael cyhoeddus yn strategaeth economaidd Llywodraeth Cymru ei hun, y cynllun gweithredu economaidd, fel ffactor galluogi allweddol ar gyfer hybu twf busnes a chreu swyddi yma yng Nghymru. Felly, a gaf fi ofyn i chi amlinellu beth y credwch yw'r ffactorau craidd sydd wedi cyfrannu at fethiant y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol? A ydych yn cytuno bod methiant y gwasanaeth yn ergyd ddifrifol a sylweddol i raglen gyffredinol Llywodraeth Cymru ar gyfer cyflawni polisi yn y tymor Cynulliad hwn?
English: Minister, there's no doubt in my mind that the Welsh Government has an ambitious and dynamic strategy through which to harness the power of public procurement for the betterment of communities across Wales. But in order to do so, it's absolutely vital that we have procurement specialists right at the heart of local government, and we know that there are shortages within this area. So, what discussions have you had with the local government Minister around this and, in particular, are there any plans for a successor scheme to the Home Grown Talent scheme, which proved to be so successful a few years back?
Welsh: Weinidog, nid oes amheuaeth yn fy meddwl fod gan Lywodraeth Cymru strategaeth uchelgeisiol a deinamig i harneisio pŵer caffael cyhoeddus er mwyn gwella cymunedau ledled Cymru. Ond er mwyn gwneud hynny, mae'n gwbl hanfodol fod gennym arbenigwyr caffael wrth galon llywodraeth leol, a gwyddom fod prinder yn y maes hwn. Felly, pa drafodaethau a gawsoch gyda'r Gweinidog llywodraeth leol ynglŷn â hyn ac yn arbennig, a oes unrhyw gynlluniau ar gyfer cynllun i olynu'r Doniau Cymru, a oedd mor llwyddiannus ychydig flynyddoedd yn ôl?
English: Thank you for raising this, and I think that procurement is a very undervalued profession, given the huge difference that decisions made by procurement specialists can make to the local economy particularly. So, skills and capability are priority areas in the new approach that we're taking, and a new skills and training programme is going to be developed. Again, we'll do that in conjunction with stakeholders. The focus will be on not just procurement, but wider issues such as thinking innovatively, to take advantage of state aid rules and the procurement rules, to apply new approaches to procurement to achieve the economic benefits, create jobs and achieve well-being objectives across Wales. And in addition to this, we'll be providing new supporting guidance in key areas, such as social care and construction, to drive up consistency and capability in the commissioning and procurement of those vital areas of public service delivery. Again, we'll be looking particularly at risk assessment and management in terms of the work that we're doing to enhance capability within the sector. But I'm very clear that procurement professionals will be playing an absolutely key role in driving this agenda forward, and it was something that the First Minister set out very clearly in his leadership manifesto as one of his own priorities.
Welsh: Diolch ichi am godi hyn, a chredaf fod caffael yn broffesiwn nad yw'n cael ei werthfawrogi hanner digon, o gofio'r gwahaniaeth enfawr y gall penderfyniadau a wneir gan arbenigwyr caffael ei wneud i'r economi leol yn enwedig. Felly, mae sgiliau a gallu yn feysydd blaenoriaethol yn y dull newydd a weithredwn, a bydd rhaglen sgiliau a hyfforddiant newydd yn cael ei datblygu. Unwaith eto, byddwn yn gwneud hynny ar y cyd â rhanddeiliaid. Bydd y ffocws nid yn unig ar gaffael, ond ar faterion ehangach megis meddwl yn arloesol, manteisio ar reolau cymorth gwladwriaethol a rheolau caffael, cymhwyso dulliau newydd o gaffael i sicrhau manteision economaidd, creu swyddi a sicrhau amcanion lles ar draws Cymru. Ac yn ogystal â hyn, byddwn yn darparu canllawiau ategol newydd mewn meysydd allweddol, megis gofal cymdeithasol ac adeiladu, i wella cysondeb a gallu yn y broses o gomisiynu a chaffael o fewn y meysydd hanfodol hynny o ddarparu gwasanaethau cyhoeddus. Unwaith eto, byddwn yn edrych yn arbennig ar asesu risg a rheoli o ran y gwaith a wnawn ar wella gallu o fewn y sector. Ond rwy'n glir iawn y bydd gweithwyr caffael proffesiynol yn chwarae rôl gwbl allweddol yn hyrwyddo'r agenda hon, ac roedd yn rhywbeth a nododd y Prif Weinidog yn glir iawn yn ei faniffesto arweinyddiaeth fel un o'i flaenoriaethau ei hun.
English: Unfortunately, the environment Minister has had to leave the Chamber, but I had hoped to thank her, in her presence, and her officials for the way they worked with and Bangor University after I'd suggested that we should work together on a way of saving the Prince Madog ship, and to turn it into a research vessel for Wales on maritime issues. I understand that those discussions with the Minister's officials and the university had been very positive indeed, but a decision had been made that procurement rules made it impossible to proceed with that project, which could have saved that hugely successful relationship that's existed between the university and P&O over a number of years. And I know that the environment Minister, who is back in her seat now, agrees with me in this regard, but may I appeal on you as Minister to do everything you can to ensure that a spec can be put together that would mean that it would be possible to work within procurement rules to proceed with this important project, which would save the ship, the excellent research work and local jobs?
Welsh: Yn anffodus, mae'r Gweinidog amgylchedd newydd orfod gadael y Siambr, ond mi oeddwn i'n gobeithio diolch iddi, yn ei phresenoldeb hi, a'i swyddogion am y ffordd y gwnaethon nhw weithio efo fi a Phrifysgol Bangor ar ôl i fi awgrymu y dylid gweithio efo nhw ar ffordd o achub llong y Prince Madog, a'i throi hi rywfodd yn llong ymchwil forwrol genedlaethol i Gymru. Dwi yn deall bod y trafodaethau yna efo swyddogion y Gweinidog a'r brifysgol wedi bod yn gadarnhaol iawn, ond bod penderfyniad wedi cael ei wneud fod rheolau caffael yn ei gwneud hi yn amhosib bwrw ymlaen â'r cynllun hwnnw, a fyddai wedi gallu achub y berthynas hynod o lwyddiannus sydd wedi gweithredu rhwng y brifysgol a chwmni P&O ers blynyddoedd. A dwi'n gwybod bod y Gweinidog amgylchedd, sydd yn ôl yma erbyn hyn, yn cydfynd â fi yn hyn o beth, ond a gaf i apelio arnoch chi fel Gweinidog i wneud popeth posib i sicrhau bod spec yn gallu cael ei roi at ei gilydd sydd yn golygu bod modd gweithio o fewn rheolau caffael i fwrw ymlaen efo'r cynllun yma, a fyddai'n achub y llong, achub eu gwaith ymchwil rhagorol, ac achub y swyddi lleol?
English: Thank you for raising this, and I'm very happy to meet with the Minister to explore how we might take this agenda forward.
Welsh: Diolch ichi am godi hyn, ac rwy'n hapus iawn i gyfarfod â'r Gweinidog i ystyried sut y gallem symud yr agenda hon yn ei blaen.
English: Within the economy and transport portfolio, the Minister is prioritising investment to support economic development in the Valleys through a variety of measures, such as the Valleys taskforce priorities, Tech Valleys and a number of transport projects.
Welsh: O fewn portffolio'r economi a thrafnidiaeth, mae'r Gweinidog yn blaenoriaethu buddsoddiad i gefnogi datblygiad economaidd yn y Cymoedd drwy amrywiaeth o fesurau, megis blaenoriaethau tasglu'r Cymoedd, y Cymoedd Technoleg a nifer o brosiectau trafnidiaeth.
English: We are at the moment enjoying historic record levels of investment to support and sustain the economy in the Valleys of south Wales. There's nearly £0.5 billion being spent around my constituency alone in dualling the A465 Heads of the Valleys road. But what's important is that we're able to maximise the value of these investments and we're able to have the maximum economic impact and create jobs and opportunities for people, particularly across the Heads of the Valleys. Would it be possible for the Minister and the Government to provide the National Assembly with a schedule of investments taking place? The Valleys taskforce has produced a delivery plan including strategic hubs and the Valleys regional park. It would be useful for all of us were we to have an update on the expenditure against those ambitions and targets and also to understand whether the Welsh Government intends to continue to maintain this level of investment.
Welsh: Rydym ar hyn o bryd yn mwynhau lefelau uwch nag erioed o fuddsoddiad i gefnogi a chynnal yr economi yng Nghymoedd de Cymru. Mae bron i £0.5 biliwn yn cael ei wario o amgylch fy etholaeth i yn unig ar ddeuoli ffordd yr A465 Blaenau'r Cymoedd. Ond yr hyn sy'n bwysig yw ein bod yn gallu cynyddu gwerth y buddsoddiadau hyn ac yn gallu sicrhau'r effaith economaidd fwyaf sy'n bosibl a chreu swyddi a chyfleoedd i bobl, yn enwedig ar draws Blaenau'r Cymoedd. A fyddai'n bosibl i'r Gweinidog a'r Llywodraeth ddarparu atodlen ar gyfer y Cynulliad Cenedlaethol o'r buddsoddiadau sy'n digwydd? Mae tasglu'r Cymoedd wedi cynhyrchu cynllun cyflawni gan gynnwys canolfannau strategol a pharc rhanbarthol y Cymoedd. Byddai'n ddefnyddiol i bob un ohonom pe baem yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am y gwariant yn erbyn y dyheadau a'r targedau hynny a chlywed hefyd a yw Llywodraeth Cymru yn bwriadu parhau i gynnal y lefel hon o fuddsoddiad.
English: Thank you for raising that. Of course, the 2019-20 budget includes spending of £25 million over two years to develop the seven strategic hubs in the Valleys taskforce area - which of course you announced, so you'll be very, very familiar with - to create employment and investment opportunities. We've also allocated £7 million of capital over two years, so £3.5 million in each of the 2019-20 and 2020-21 years, to support the development of the Valleys regional park. This will be used to support the development of the discovery gateways across the Valleys and to deliver ambitions set out in the Valleys regional park prospectus, which was published in October 2018. I know it's the Deputy Minister for Economy and Transport's intention to bring forward a statement to the Assembly, which will encapsulate the Tech Valleys, the foundational economy and the Valleys taskforce work, and I'll ask him to bear in mind your comments this afternoon when he does that.
Welsh: Diolch ichi am godi hynny. Wrth gwrs, mae cyllideb 2019-20 yn cynnwys gwariant o £25 miliwn dros ddwy flynedd i ddatblygu'r saith canolfan strategol yn ardal tasglu'r Cymoedd - a gyhoeddwyd gennych chi wrth gwrs, felly fe fyddwch yn gyfarwydd iawn â hyn - er mwyn creu cyfleoedd cyflogaeth a buddsoddiad. Hefyd rydym wedi dyrannu £7 miliwn o gyfalaf dros ddwy flynedd, felly £3.5 miliwn yn y ddwy flynedd, 2019-20 a 2020-21, i gefnogi datblygiad parc rhanbarthol y Cymoedd. Defnyddir hwn i gefnogi datblygiad y pyrth darganfod ar draws y Cymoedd ac i gyflawni uchelgeisiau a nodwyd ym mhrosbectws parc rhanbarthol y Cymoedd a gyhoeddwyd ym mis Hydref 2018. Gwn mai bwriad Dirprwy Weinidog yr Economi a Thrafnidiaeth yw cyflwyno datganiad i'r Cynulliad a fydd yn crynhoi'r Cymoedd Technoleg, yr economi sylfaenol a gwaith tasglu'r Cymoedd, ac fe ofynnaf iddo gadw eich sylwadau y prynhawn yma mewn cof pan fydd yn gwneud hynny.