English: The World Health Organization publish air quality guidelines based on the latest scientific evidence of the impact of air pollutants on human health. For some air pollutants, there is no safe level of exposure, and, in these circumstances, the guidance suggests levels that represent an achievable minimum. These guidelines are intended as a starting point for national Governments to develop measures that reflect the local factors that are known to shape the impacts of air pollution. We are considering World Health Organization guideline levels for particulate matter. This will enable us to understand practical aspects of achieving air quality improvements and inform our future plans. The current legal limits on air pollution are derived from the law of the European Union, and set a minimum acceptable standard. The need for rules at EU level reflects the fact that air pollution does not respect national borders and requires a concerted response at local, national and international levels. Whatever the outcome of the Brexit process, we are committed to ensuring our environmental protections are aligned to those at EU level, with absolutely no lowering of standards. Delivering against these standards requires collaborative action across Government and society. Therefore, the responsibility for tackling air pollution is shared right across the Cabinet. I have been working with the Minister for Economy and Transport on actions to address nitrogen dioxide exceedance in five sites across our strategic motorway and trunk road network. I am pleased to announce that 50 mph speed limits will be in place on a permanent basis across all five sites by the middle of July. We will be enhancing communications around the reason for the speed restrictions and providing new permanent traffic sign layouts at all sites, so that the public is aware of the importance of these measures. At the end of this month, I'm due to receive feasibility study reports from Cardiff and Caerphilly councils, outlining action that they will take to achieve legal limits for nitrogen dioxide in the shortest possible time frame. The plans will be independently assessed by a panel of experts next month, and I intend to make a final decision on the implementation of measures as soon as possible thereafter, based on the evidence and advice. Achieving clean air means that, as a society, we must reduce our reliance on the private car and encourage walking, cycling and use of public transport. Welsh Government is investing heavily in creating active travel routes across Wales, with more than £30 million of investment under way and more planned for next year. Our ambition for all buses and taxis to be low or no carbon emissions by 2028 will ensure that increasing use of public transport can contribute to improving air quality, as well as moving us towards a low-carbon economy. Tackling air quality requires changes to the planning system to prevent air quality issues before they arise. Following changes to strengthen requirements to address air quality considerations in the revised 'Planning Policy Wales', published last year, I am pleased that planning officials and my own are developing a new technical advisory note for planners and developers on air quality and soundscape, following a focused call for evidence later this year. Having the best available evidence is essential so that we can maximise the positive impact of the measures we take to address air pollution. In April this year, I commissioned an extensive assessment of multi-pollutant and cross-sector emission reduction measures. This research will provide the most detailed assessment ever conducted of air quality across Wales. It will consider the full range of possible interventions and assess them on the basis of value for money. Crucially, it will assess the potential impact of those measures against the seven wellbeing goals from our Well-being of Future Generations (Wales) Act. This evidence will be used to inform our clean air plan for Wales. In turn, the plan will identify those areas that require the changes to legislation to be addressed through our clean air Act. From our first breath to our last, we all need clean air to lead healthier and happier lives. The action I have described demonstrates Welsh Government's commitment to delivering new infrastructure, evidence and regulation to help to achieve this aim. There is also action we can all take today to avert the dangers of air pollution. We can all reduce our personal contributions to air pollution and our exposure to it. That is why Welsh Government has partnered with Global Action Plan for the first time to celebrate Clean Air Day on 20 June. It is vital we inform everyone about the causes of air pollution and the role we each have in tackling it. So, I urge all Members of the National Assembly and everyone listening to this debate to support the Clean Air Day campaign and consider what you can do to ensure that Wales breathes clean air.
Welsh: Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn cyhoeddi canllawiau ansawdd aer sy'n seiliedig ar y dystiolaeth wyddonol ddiweddaraf am effaith llygryddion aer ar iechyd pobl. Gyda rhai llygryddion aer, mae unrhyw lefel yn beryglus, ac, o dan yr amgylchiadau hyn, mae'r canllawiau yn awgrymu lefelau sy'n cynrychioli'r isaf gellir ei gyflawni. Bwriedir i'r canllawiau hyn fod yn fan cychwyn i lywodraethau cenedlaethol ddatblygu mesurau sy'n adlewyrchu'r ffactorau lleol y gwyddys eu bod yn dylanwadu ar effeithiau llygredd aer. Rydym ni'n ystyried y lefelau yng nghanllaw Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer deunydd gronynnol. Bydd hyn yn ein galluogi ni i ddeall yr agweddau ymarferol ar gyflwyno gwelliannau i ansawdd aer a llywio ein cynlluniau ar gyfer y dyfodol. Mae'r cyfyngiadau cyfreithiol presennol ar lygredd aer yn deillio o gyfraith yr Undeb Ewropeaidd, ac yn pennu safon dderbyniol ofynnol. Mae'r angen am reolau ar lefel yr UE yn adlewyrchu'r ffaith nad yw llygredd aer yn parchu ffiniau cenedlaethol ac yn gofyn am ymateb ar y cyd ar lefel leol, genedlaethol a rhyngwladol. Beth bynnag fydd canlyniad y broses Brexit, rydym ni wedi ymrwymo i sicrhau bod ein dulliau ni o ddiogelu'r amgylchedd yn gyson â'r rhai ar lefel yr UE, ac nid ydym ni am ostwng y safonau o gwbl. Mae cyflawni yn erbyn y safonau hyn yn gofyn am weithredu ar y cyd ar draws y Llywodraeth a chymdeithas. Felly, mae'r cyfrifoldeb am fynd i'r afael â llygredd aer yn cael ei rannu ar draws y Cabinet i gyd. Rwyf i wedi bod yn gweithio gyda Gweinidog yr Economi a Thrafnidiaeth ar gamau i fynd i'r afael â'r gormodedd o nitrogen deuocsid mewn pum safle ar draws ein rhwydwaith strategol o draffyrdd a chefnffyrdd. Mae'n bleser gennyf i gyhoeddi y bydd terfynau cyflymder 50 milltir yr awr yn cael eu rhoi ar waith yn barhaol ym mhob un o'r pum safle erbyn canol mis Gorffennaf. Fe fyddwn ni'n ehangu'r cyfathrebu ynglŷn â'r rheswm dros y cyfyngiadau cyflymder ac yn gosod arwyddion traffig parhaol newydd ym mhob safle, fel y bydd y cyhoedd yn ymwybodol o bwysigrwydd y mesurau hyn. Ar ddiwedd y mis hwn, rwyf i fod i gael adroddiadau astudiaeth o ddichonoldeb gan gynghorau Caerdydd a Chaerffili, yn amlinellu'r camau y byddan nhw'n eu cymryd i fodloni'r terfynau cyfreithiol ar gyfer nitrogen deuocsid yn yr amserlen fyrraf bosibl. Bydd y cynlluniau yn cael eu hasesu yn annibynnol gan banel o arbenigwyr y mis nesaf, ac rwy'n bwriadu gwneud penderfyniad terfynol ar weithredu mesurau cyn gynted ag sy'n bosibl wedi hynny, yn seiliedig ar y dystiolaeth a'r cyngor. Mae sicrhau aer glân yn golygu ei bod yn rhaid i ni, fel cymdeithas, leihau ein dibyniaeth ar geir preifat ac annog pobl i gerdded, seiclo a defnyddio cludiant cyhoeddus. Mae Llywodraeth Cymru yn buddsoddi yn helaeth mewn creu llwybrau teithio llesol ledled Cymru, ac mae dros £30 miliwn o fuddsoddiad ar y gweill a mwy yn yr arfaeth ar gyfer y flwyddyn nesaf. Bydd ein huchelgais ni i bob bws a phob tacsi fod yn isel eu hallyriadau carbon neu'n gwbl rydd o hynny erbyn 2028 yn sicrhau bod y defnydd cynyddol o gludiant cyhoeddus yn gallu cyfrannu at wella ansawdd yr aer, yn ogystal â'n symud ni tuag at economi carbon isel. Mae angen newid y system gynllunio i fynd i'r afael ag ansawdd aer i atal problemau ansawdd aer cyn iddyn nhw godi. Yn dilyn newidiadau ar gyfer cryfhau'r gofynion i fynd i'r afael ag ystyriaethau ansawdd aer yn y 'Polisi Cynllunio Cymru' diwygiedig, a gyhoeddwyd y llynedd, rwy'n falch fod swyddogion cynllunio a'm rhai innau yn datblygu nodyn cyngor technegol newydd ar gyfer cynllunwyr a datblygwyr ar ansawdd aer a seinlun, yn dilyn galwad â phwyslais am dystiolaeth yn ddiweddarach eleni. Mae bod â'r dystiolaeth orau sydd ar gael yn hanfodol er mwyn i ni fanteisio i'r eithaf ar effaith gadarnhaol y mesurau yr ydym ni'n eu cymryd i fynd i'r afael â llygredd aer. Ym mis Ebrill eleni, fe wnês i gomisiynu asesiad eang o fesurau i leihau allyriadau aml-lygredd a thraws-sector. Bydd yr ymchwil hwn yn darparu'r asesiad mwyaf manwl erioed o ansawdd aer ledled Cymru. Bydd yn ystyried yr ystod lawn o ymyraethau posibl ac yn eu hasesu ar sail gwerth am arian. Yn hollbwysig, bydd yn asesu effaith bosibl y mesurau hynny ar saith nod lles ein Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru). Caiff y dystiolaeth hon ei defnyddio i lywio ein cynllun aer glân i Gymru. Yn ei dro, bydd y cynllun yn nodi'r meysydd hynny sy'n gofyn am fynd i'r afael â'r newidiadau i'r ddeddfwriaeth drwy ein Deddf Aer Glân. O'n hanadl gyntaf hyd ein hanadl olaf, mae angen aer glân arnom ni i fyw bywydau iachach a hapusach. Mae'r camau yr wyf wedi eu disgrifio yn dangos ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddarparu seilwaith, tystiolaeth a rheoliadau newydd i helpu i gyflawni'r nod hwn. Ceir camau hefyd y gall pob un ohonom ni eu cymryd heddiw i osgoi peryglon llygredd aer. Fe allwn ni i gyd leihau ein cyfraniadau personol ni tuag at lygredd yn yr aer a'r amser y byddwn ni'n agored iddo. Dyna pam mae Llywodraeth Cymru wedi ffurfio partneriaeth gyda Global Action Plan am y tro cyntaf i ddathlu Diwrnod Aer Glân ar yr 20 o fis Mehefin. Mae'n hanfodol ein bod ni'n hysbysu pawb am achosion llygredd aer a'r swyddogaeth sydd gan bob un ohonom ni wrth fynd i'r afael ag ef. Felly, rwy'n annog Aelodau'r Cynulliad Cenedlaethol i gyd a phawb sy'n gwrando ar y ddadl hon i gefnogi'r ymgyrch Diwrnod Aer Glân ac ystyried yr hyn y gallwch chi ei wneud i sicrhau bod Cymru'n anadlu aer glân.