English: Thank you very much, Llywydd. It's always worth waiting for my contribution. Clearly we're at a crucial time, as many have already said. Can I start at the outset here by congratulating some excellent speeches that I've heard in this debate so far? Of course, to be fair, Vaughan Gething gave us a wonderful opening, and Adam Price, Helen Mary Jones, Rhun, Delyth and Alun Davies all made wonderful contributions. I would like to mention some of the Conservative contributions, but I'm not sure if any of their ranks have yet contributed, apart from their leader. But essentially, this is a critical time and we are facing a national crisis, and everyone needs to pull together - this is over and above party politics. And in looking at the significant increase in the number of COVID cases today - yes, we heard of some 600 COVID cases yesterday; today there are 1,148 new cases diagnosed in our country. With the increase in the number of people who have to be sent to our hospitals because of COVID, because of the scale of their illness, and the recent increase in the number of patients in ICU, we are at capacity already. That's why I support this firebreak lockdown over the next fortnight. I don't know if I've mentioned in the past that I've been a GP and have taken some interest in these issues. But we need to use this lockdown to prepare and strengthen our systems. As we have heard, we need to improve test, trace and protect - we must get test results back within 24 hours. Our public system of testing and tracing is working wonderfully well and we need more of that. Using our health service, laboratories in our universities and hospitals and Public Health Wales, that public system is delivering miracles on a daily basis. We need to redirect additional resources in that direction in our health service and in our local authorities in order to tackle the trace element, which then influences isolation. This would all reduce our reliance on the UK system of lighthouse labs, Serco and so on and so forth, which have been underperforming recently, and that also don't accord with our public system in seeking results. At the end of the day, self-isolation is crucial to the success of all of this and we're all responsible for this. But also, self-isolation is very difficult when you're living in poverty. It's impossible, I would say, as others have said. We must get that £500 available to those who qualify to receive it and that has already been announced. Back to testing - we need to extend testing to all NHS staff and consider testing asymptomatic staff regularly, as the BMA has requested, and extend testing to others, such as essential drivers and security officers. This isn't just a matter for health and care. We also need to tackle the spread of coronavirus within our hospitals too. We need to do more to safeguard workplaces in increasing testing and tracing, not just in our hospitals, but also in care homes, universities, meat processing plants, our prisons, and so on and so forth. We must make our workplaces safe. And we must ensure that the COVID work in our hospitals increases, yes, but not at the expense of the non-COVID work. We can't close everything down and just deal with emergencies as we did in the past. So, to conclude, in the next lockdown fortnight we need to ensure the resilience of our PPE stock, masks and so on. I still receive reports about concerns about a shortage of PPE and now is the time to resolve this. Staff in our health service - and I know very many of them; I'm related to some of them, in fact - have delivered a great deal. Our nurses and doctors have also suffered a great deal and they're ready for the fight, but they do expect support in that fight, that their workplaces are safe and that the PPE is in place for them, and that the NHS should be open to other non-coronavirus-related cases, as the Minister has already said. After this lockdown, everyone needs to continue to socially distance, to wash their hands regularly, to wear face coverings and reduce their contacts with others. The fundamental advice will not change and in adhering to that advice we will come through all of this.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Mae wastad yn werth aros, yn amlwg, cyn dechrau fy nghyfraniad. Mae'n amser tyngedfennol, fel y mae sawl un wedi'i ddweud. Allaf i ddechrau ar y cychwyn fan hyn drwy longyfarch rhai areithiau arbennig dwi wedi'u clywed yn y ddadl yma mor belled? Wrth gwrs, Vaughan Gething, i fod yn deg - agoriad bendigedig. A hefyd Adam Price, Helen Mary Jones, Rhun, Delyth ac Alun Davies - cyfraniadau bendigedig. Buaswn i'n licio sôn am gyfraniadau rhai o'r Torïaid hefyd, ond dwi ddim yn gwybod a oes rhywun wedi siarad o'u rhengoedd nhw eto, oni bai am eu harweinydd. Ond yn y bôn, mae hwn yn amser tyngedfennol ac rydyn ni'n wynebu argyfwng cenedlaethol, ac mae yna angen i bawb dynnu efo'i gilydd - mae hwn uwchben pleidiau gwahanol. Ac o edrych ar y cynnydd sylweddol yn nifer yr achosion o COVID heddiw - rydyn ni wedi clywed mai rhyw 600 o achosion COVID oedd yng Nghymru ddoe; heddiw, 1,148 o achosion newydd yn ein gwlad. Gyda'r cynnydd yn nifer y bobl sy'n cael eu hanfon i'n hysbytai achos COVID, achos eu bod nhw mor sâl, a'r cynnydd diweddar yn nifer y cleifion mewn unedau gofal dwys, rydyn ni'n llawn yn barod. Dyna pam dwi'n cefnogi'r cyfnod clo dwys yma dros y pythefnos nesaf. Dwi ddim yn gwybod a ydw i wedi crybwyll o'r blaen fy mod i wedi bod yn feddyg ac wedi cael rhyw fath o ddiddordeb yn y pethau hyn. Ond mae angen defnyddio'r amser clo yma i arfogi ac i gryfhau ein systemau. Fel rydyn ni wedi clywed, rhaid gwella profi, olrhain ac ynysu - rhaid cael canlyniadau y profi nôl o fewn 24 awr. Mae ein system gyhoeddus ni o brofi ac olrhain yn gweithio yn fendigedig - rhaid cael mwy ohono fo. Gan ddefnyddio ein gwasanaeth iechyd, labordai ein prifysgolion a'n hysbytai ac Iechyd Cyhoeddus Cymru, mae'r system gyhoeddus yna'n cyflawni campweithiau dyddiol. Mae angen arallgyfeirio adnoddau ychwanegol atynt hwy yn ein gwasanaeth iechyd ac yn ein hawdurdodau lleol er mwyn mynd i'r afael efo'r olrhain, sydd yn arwain, wedyn, at yr ynysu. Mae hyn i gyd i leihau ein dibyniaeth yn y pen draw ar y system breifat Brydeinig o lighthouse labs, Serco ac ati, sydd wedi bod yn tanberfformio yn ddiweddar, a hefyd sydd ddim yn cydfynd efo'n system gyhoeddus ni pan mae'n dod i ddarganfod beth yw'r canlyniadau. Ar ddiwedd y dydd, mae diogelu, sef hunanynysu, yn allweddol i lwyddiant hyn i gyd ac mae e'n dibynnu arnon ni i gyd. Ond hefyd, mae hunanynysu yn anodd iawn mewn tlodi - amhosib buaswn i'n ei ddweud, ac fel mae eraill wedi'i ddweud. Rhaid cael y £500 yna i'n pobl ni sydd yn gymwys i'w dderbyn o ac sydd wedi cael ei gyhoeddi eisoes. Yn ôl at y profi - mae angen ymestyn y profi i holl staff y gwasanaeth iechyd a chysidro profi staff heb symptomau yn rheolaidd, fel y mae'r BMA yn gofyn, ac ymestyn y profi i bobl eraill, fel gyrwyr angenrheidiol ac i swyddogion diogelwch. Nid jest mater i iechyd a gofal ydy hyn yn unig. Yn ogystal, mae angen mynd i'r afael â lledaeniad y coronafeirws y tu mewn i'n hysbytai ni hefyd. Mae angen gwneud mwy i ddiogelu safleoedd gwaith wrth gynyddu profi ac olrhain, ddim dim ond yn ein hysbytai, ond mewn cartrefi gofal, prifysgolion, ffatrïoedd cig, ein carchardai ni, ac yn y blaen. Rhaid inni wneud ein gweithleoedd yn ddiogel. Ac mae angen sicrhau bod gwaith COVID yn ein hysbytai yn cynyddu, wrth gwrs, ond nid ar draul y gwaith non -COVID. Ni allwn gau popeth lawr a jest rhedeg ar achosion brys fel o'r blaen. Felly, i gloi, mae angen, yn y pythefnos cloëdig yma, sicrhau gwytnwch ein stoc PPE, mygydau ac yn y blaen. Dwi'n dal i dderbyn adroddiadau am bryderon diffyg PPE - nawr ydy'r amser i ddatrys hyn. Mae staff ein gwasanaeth iechyd - a dwi'n adnabod llawer ohonyn nhw; dwi'n perthyn i rai ohonyn nhw - maen nhw wedi cyflawni llawer. Mae ein nyrsys a'n meddygon ni wedi dioddef llawer. Maent yn barod am frwydr, ond maent yn disgwyl cefnogaeth bod eu safleoedd gwaith yn ddiogel a'r cyfarpar diogelwch yn ei le, ac mae'r gwasanaeth iechyd ar agor i achosion eraill sydd ddim yn ymwneud â coronafeirws o gwbl, fel mae'r Gweinidog eisoes wedi'i ddweud. Ar ôl y cyfnod clo hwn, mae angen i bawb barhau i ymbellhau yn gymdeithasol, golchi dwylo yn rheolaidd, gwisgo mygydau a lleihau nifer y cysylltiadau efo pobl eraill. Nid yw'r cyngor sylfaenol yn newid, ac o gadw ato, fe fyddwn yn dod drwy hyn i gyd.