English: Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd. My apologies for being a bit premature earlier. Can I begin by genuinely welcoming the focus on child poverty within this debate? It's right that we focus on this, because we know that child poverty, unresolved, can diminish the early life of a child and further diminish their life chances as they journey to and through adulthood. Let me just turn, right at the outset, to some of the contributions that have been made already and thank everybody for making those contributions. Bethan rightly identified the scourge of child poverty and the negative impact as well of the tax and benefit changes. She challenged us on having a sense of complacency - I'll turn to that in a moment, because I do not believe we have - but also challenged us not to sit on the sidelines. I'll turn to that in a moment as well, because I do not believe that this Welsh Government is sitting on the sidelines. She asked, 'What about the administration of UK Government policy?' I'll turn directly to that, but can I say that what we shouldn't be is the administrators of UK Conservative Government policy? I'll turn to that in a moment. Mark Isherwood contributed to the debate and talked about the stubbornly high child poverty in Wales. He's right, and that's why we can't be complacent. Child poverty is stubbornly high, but let me just correct and put on the record here that it isn't correct, first of all, to say, as some people might suggest, that child poverty in Wales has increased. In fact, the most recent households-below-average-income data published in March this year show that relative child poverty has fallen by two percentage points in Wales for the three years to 2016-17 after housing costs were paid, compared to figures - last year, sorry, compared to figures published in 2017. Also, it's not correct to say that child poverty levels in Wales stand above the UK level, because those same HBAI data published in March show that relative child poverty after housing costs in the UK currently stands at 30 per cent.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n ymddiheuro am fod braidd yn rhy gynnar yn gynharach. A gaf fi ddechrau drwy groesawu'n ddidwyll y ffocws ar dlodi plant yn y ddadl hon? Mae'n iawn inni ganolbwyntio ar hyn, oherwydd gwyddom fod tlodi plant, heb ei ddatrys, yn gallu cyfyngu ar fywyd cynnar plentyn a chyfyngu ar eu cyfleoedd mewn bywyd ymhellach wrth iddynt deithio tuag at fod yn oedolion ac yn eu bywydau fel oedolyn. Gadewch i mi droi ar y cychwyn at rai o'r cyfraniadau a wnaed eisoes a diolch i bawb am wneud y cyfraniadau hynny. Nododd Bethan yn briodol mai pla yw tlodi plant ac effaith negyddol y newidiadau treth a budd-daliadau hefyd. Cawsom ein herio ganddi am deimlo'n hunanfodlon - fe drof at hynny mewn eiliad, oherwydd ni chredaf ein bod yn hunanfodlon - ond hefyd heriodd ni i beidio â sefyll ar y cyrion. Byddaf yn troi at hynny mewn eiliad hefyd, oherwydd ni chredaf fod y Llywodraeth hon yn sefyll ar y cyrion. Gofynnodd, 'Beth am weinyddiaeth polisi Llywodraeth y DU?' Byddaf yn troi at hynny'n syth, ond a gaf fi ddweud na ddylem fod yn weinyddwyr polisi Llywodraeth Geidwadol y DU? Fe drof at hynny mewn eiliad. Cyfrannodd Mark Isherwood at y ddadl a siaradodd am lefelau ystyfnig o uchel o dlodi plant yng Nghymru. Mae'n gywir, a dyna pam na allwn fod yn hunanfodlon. Mae tlodi plant yn ystyfnig o uchel, ond gadewch imi gywiro a chofnodi yma nad yw'n gywir, yn gyntaf oll, i ddweud, fel y byddai rhai pobl yn ei awgrymu, fod tlodi plant yng Nghymru wedi cynyddu. Yn wir, dengys y data aelwydydd islaw'r incwm cyfartalog diweddaraf a gyhoeddwyd ym mis Mawrth eleni fod tlodi plant cymharol wedi gostwng dau bwynt canran yng Nghymru am y tair blynedd hyd at 2016-17 ar ôl talu costau tai, o gymharu â ffigurau - y llynedd, mae'n ddrwg gennyf, o gymharu â ffigurau a gyhoeddwyd yn 2017. Hefyd, nid yw'n gywir i ddweud bod lefelau tlodi plant yng Nghymru yn uwch na lefel y DU, oherwydd roedd yr un data aelwydydd islaw'r incwm cyfartalog a gyhoeddwyd ym mis Mawrth yn dangos bod tlodi plant cymharol ar ôl costau tai yn y DU yn 30 y cant ar hyn o bryd.