English: Inevitably, the success of the scheme has resulted in the costs of the scheme rising. With changes to our population demographic since the introduction of the scheme, our real challenge now is to make sure that the scheme is sustainable and fit for purpose for the future. Projections indicate that the number of people eligible for free travel under the current scheme will be 880,000 by 2021 and over a million by 2030. This rise potentially puts the viability of the scheme at risk in future. The age profile of our population is rising. Those over 60 are increasingly active, both physically and economically. That is why we've been looking at options for managing rising costs without affecting the eligibility of those persons currently entitled to a concessionary fare pass, in a way that ensures a fair scheme that achieves our policy intentions in the long term. We remain committed to retaining entitlement for free travel at any time and we recognise its importance to the independence of pass holders, but we must also give consideration to making changes to the eligibility criteria for new applicants to keep the scheme sustainable. Therefore, we are proposing to gradually increase the age of entitlement to a concessionary pass over a number of years so as to eventually align it with the state pension age. Incremental increases in the age of entitlement will mean that there will not be a sudden change. Those persons approaching 60 when the changes come into effect who expect to receive their pass at 60 will not have to wait until they reach the state pension age to get one. With a gradual increase in the age of eligibility, those people will receive a pass before attaining the state pension age. We are also proposing to make similar amendments to eligibility for discretionary concessionary schemes operated by local authorities. In making these amendments to the mandatory scheme, we'll be able to continue to offer a scheme that is more generous than in England, where pass holders can catch any bus at any time in Wales with no charge. Now, I appreciate that there will be concerns about these proposals, including what they mean for current pass holders. However, I would like to make it absolutely clear that any person who holds a concessionary pass at the time the changes to the law are made will not lose their entitlement to that pass in any circumstances. The Bill also makes changes to the residency requirements for the schemes in Wales. Eligibility will be restricted to an older or disabled person whose sole or principal residence is in the authority's area. Currently, those aged 60 and over are entitled to apply for a permit if they have a residence in a Welsh local authority area. Once the new changes come into effect, only those people whose sole or principal residence is in Wales will be eligible for a permit. Again, any person who currently holds a permit whose sole or principal residence is not in Wales will retain their pass until it expires. The changes brought about by this piece of legislation will not come into force before April 2022. Therefore, anyone who reaches the age of 60 before this date will not be affected by these changes. Research undertaken for Welsh Government showed that free travel in and of itself is not sufficient for travellers to make a modal shift from the car to public transport. Amongst other things, improved bus reliability, better integration and accessible information are also key factors that can help us achieve this shift. Our wider suite of bus reform measures, both legislative and non-legislative, and our multi-modal metro ambitions are aimed at addressing these concerns. So, whilst there is a temptation to look at the concessionary fares scheme for older and disabled persons in isolation, it is absolutely vital to consider it in a much wider context of securing the long-term viability of bus services in Wales. I would like turn to the separate but related subject of the concessionary travel cards renewal programme, which began on 11 September, and which Transport for Wales is undertaking on behalf of the 22 local authorities in Wales. Since the launch of the renewal programme, Transport for Wales has received now over 210,000 online applications, which is about 95 per cent of all applications received to date. Due to the huge surge in demand on the first couple of days, the website was taken offline and, during this time, significantly more capacity was built and extensive capacity testing took place, in partnership with Age Cymru and the Older People's Commissioner for Wales. Paper applications were available to download from the Transport for Wales website, by post on request via the helpline, and also, of course, available via local authorities. Local authorities have been involved at all stages of the design and build over the past nine months. Regular bulletins have been circulated to local authorities and partners to keep them updated throughout the programme to provide as much as support as possible. Transport for Wales has been responding to queries from thousands of members of the public, the Welsh media and elected colleagues to reassure them that there's plenty of time to apply and the current bus passes are valid until 31 December this year. I've been pleased with the level of engagement with Assembly Members, showing openness and transparency and a connected approach, which I very much welcome. The programme has been widely shared on social media, which has generated a high volume of applications and queries from applicants and those applying on people's behalf. The Transport for Wales team is committed to continuing to support local authorities and colleagues, and will attend relevant community events and locations as the programme continues through this autumn. I'd urge colleagues to get in touch with Transport for Wales if there are local events and gatherings taking place to allow them to have an opportunity to further promote the changes across communities, on a face-to-face basis.
Welsh: Yn anochel, mae llwyddiant y cynllun wedi arwain at gynnydd yng nghostau'r cynllun. Gyda newidiadau i'n demograffeg poblogaeth ers cyflwyno'r cynllun, ein gwir her nawr yw sicrhau bod y cynllun yn gynaliadwy ac yn addas i'r diben ar gyfer y dyfodol. Mae rhagamcaniadau'n dangos y bydd nifer y bobl sy'n gymwys i deithio am ddim o dan y cynllun presennol yn 880,000 erbyn 2021 a thros filiwn erbyn 2030. Mae'r cynnydd hwn o bosibl yn peryglu hyfywedd y cynllun yn y dyfodol. Mae proffil oedran ein poblogaeth yn cynyddu. Mae'r rhai dros 60 yn gynyddol weithgar, yn gorfforol ac yn economaidd. Dyna pam rydym ni wedi bod yn edrych ar ddewisiadau ar gyfer rheoli costau cynyddol heb effeithio ar gymhwysedd y bobl hynny sydd â hawl ar hyn o bryd i gael tocyn teithio rhatach, mewn ffordd sy'n sicrhau cynllun teg sy'n cyflawni ein bwriadau polisi yn y tymor hir. Rydym yn parhau'n ymrwymedig i gadw'r hawl i deithio am ddim ar unrhyw adeg ac rydym yn cydnabod ei bwysigrwydd i annibyniaeth deiliaid cardiau, ond mae'n rhaid inni hefyd ystyried gwneud newidiadau i'r meini prawf cymhwysedd ar gyfer ymgeiswyr newydd er mwyn cadw'r cynllun yn gynaliadwy. Felly, rydym yn bwriadu cynyddu'r oedran ar gyfer cael yr hawl i gael cerdyn teithio rhatach dros nifer o flynyddoedd yn raddol er mwyn ei gysoni ag oedran pensiwn y wladwriaeth yn y pen draw. Bydd cynnydd graddol yn yr oedran ar gyfer cael yr hawl yn golygu na fydd newid sydyn. Ni fydd yn rhaid i'r bobl hynny fydd bron yn 60 pan fydd y newidiadau'n dod i rym ac yn disgwyl derbyn eu cerdyn teithio pan fyddant yn 60 orfod aros nes iddyn nhw gyrraedd oed pensiwn y wladwriaeth i gael un. Gyda chynnydd graddol yn yr oedran cymhwysedd, bydd y bobl hynny yn cael cerdyn teithio cyn cyrraedd oedran pensiwn y wladwriaeth. Rydym hefyd yn cynnig gwneud diwygiadau tebyg i gymhwysedd ar gyfer cynlluniau consesiynau dewisol sy'n cael eu gweithredu gan awdurdodau lleol. Wrth wneud y diwygiadau hyn i'r cynllun gorfodol, byddwn yn gallu parhau i gynnig cynllun sy'n fwy hael nag yn Lloegr, lle gall deiliaid cerdyn teithio ddal unrhyw fws ar unrhyw adeg yng Nghymru am ddim. Nawr, rwy'n sylweddoli y bydd pryderon ynghylch y cynigion hyn, gan gynnwys yr hyn y maen nhw'n ei olygu i ddeiliaid cerdyn teithio presennol. Fodd bynnag, hoffwn ei gwneud hi'n gwbl glir na fydd unrhyw un sydd â cherdyn teithio rhatach pan wneir y newidiadau i'r gyfraith yn colli ei hawl i'r cerdyn teithio hwnnw o dan unrhyw amgylchiadau. Mae'r Bil hefyd yn gwneud newidiadau i'r gofynion preswyliaeth ar gyfer y cynlluniau yng Nghymru. Cyfyngir cymhwysedd i berson hŷn neu anabl y mae ei unig breswylfa neu ei brif breswylfa yn ardal yr awdurdod. Ar hyn o bryd, mae gan y rhai sy'n 60 oed a throsodd hawl i wneud cais am drwydded os oes ganddyn nhw breswylfa mewn ardal awdurdod lleol yng Nghymru. Ar ôl i'r newidiadau newydd ddod i rym, dim ond y bobl hynny sydd â'u hunig breswylfa neu eu prif breswylfa yng Nghymru fydd yn gymwys i gael trwydded. Unwaith eto, bydd unrhyw berson sydd ar hyn o bryd yn meddu ar drwydded nad yw ei unig breswylfa neu ei brif breswylfa yng Nghymru yn cadw ei gerdyn teithio nes iddo ddod i ben. Ni fydd y newidiadau a ddaw yn sgil y darn hwn o ddeddfwriaeth yn dod i rym cyn Ebrill 2022. Felly, ni fydd y newidiadau hyn yn effeithio ar unrhyw un sy'n cyrraedd 60 oed cyn y dyddiad hwn. Dangosodd gwaith ymchwil a gynhaliwyd ar ran Llywodraeth Cymru nad yw teithio am ddim ar ei ben ei hun yn ddigon i gymell teithwyr i ffeirio eu ceir am drafnidiaeth gyhoeddus. Ymhlith pethau eraill, mae gwell dibynadwyedd o ran bysiau, gwell integreiddio a gwybodaeth hygyrch hefyd yn ffactorau allweddol a all ein helpu ni i gyflawni'r newid hwn. Nod ein casgliad ehangach o fesurau diwygio bysiau, yn ddeddfwriaethol ac yn anneddfwriaethol, a'n huchelgeisiau o ran y Metro aml-foddol yw mynd i'r afael â'r pryderon hyn. Felly, er bod temtasiwn i edrych ar y cynllun tocynnau teithio rhatach ar gyfer pobl hŷn a phobl anabl ar eu pen eu hunain, mae'n gwbl hanfodol ei ystyried mewn cyd-destun ehangach o lawer er mwyn sicrhau hyfywedd tymor hir gwasanaethau bysiau yng Nghymru. Hoffwn droi at bwnc ar wahân ond sy'n gysylltiedig â'r rhaglen i adnewyddu cardiau teithio rhatach, a ddechreuodd ar 11 Medi, ac y mae Trafnidiaeth Cymru yn ei chynnal ar ran y 22 awdurdod lleol yng Nghymru. Ers lansio'r rhaglen adnewyddu, mae Trafnidiaeth Cymru wedi derbyn dros 210,000 o geisiadau ar-lein erbyn hyn, sef tua 95 y cant o'r holl geisiadau a dderbyniwyd hyd yn hyn. Oherwydd y cynnydd enfawr yn y galw yn ystod yr ychydig ddyddiau cyntaf, cafodd y wefan ei thynnu i lawr ac yn ystod y cyfnod hwn, crëwyd llawer mwy o gapasiti a chynhaliwyd profion capasiti helaeth, mewn partneriaeth ag Age Cymru a Chomisiynydd Pobl Hŷn Cymru. Roedd ceisiadau papur ar gael i'w lawrlwytho o wefan Trafnidiaeth Cymru, drwy'r post ar gais drwy'r llinell gymorth, a hefyd, wrth gwrs, ar gael drwy'r awdurdodau lleol. Mae awdurdodau lleol wedi cymryd rhan ym mhob cam o'r gwaith dylunio ac adeiladu dros y naw mis diwethaf. Mae bwletinau rheolaidd wedi'u dosbarthu i awdurdodau lleol a phartneriaid er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf iddyn nhw drwy gydol y rhaglen er mwyn darparu cymaint o gymorth â phosibl. Mae Trafnidiaeth Cymru wedi bod yn ymateb i ymholiadau gan filoedd o aelodau'r cyhoedd, cyfryngau Cymru a chydweithwyr etholedig i'w sicrhau bod digon o amser i wneud cais a bod y cardiau teithio bws presennol yn ddilys tan 31 Rhagfyr eleni. Rwyf wedi bod yn fodlon â'r lefel o ymgysylltu ag Aelodau'r Cynulliad, gan ddangos diffuantrwydd a thryloywder a dull gweithredu cysylltiedig, yr wyf yn ei groesawu'n fawr. Mae'r rhaglen wedi cael ei rhannu'n eang ar gyfryngau cymdeithasol, sydd wedi creu nifer fawr o geisiadau ac ymholiadau gan ymgeiswyr a'r rhai sy'n gwneud cais ar ran pobl. Mae tîm Trafnidiaeth Cymru wedi ymrwymo i barhau i gefnogi awdurdodau lleol a chydweithwyr, a bydd yn mynd i ddigwyddiadau cymunedol a lleoliadau perthnasol wrth i'r rhaglen barhau drwy'r hydref hwn. Rwy'n annog cydweithwyr i gysylltu â Trafnidiaeth Cymru os oes digwyddiadau lleol a chyfarfodydd yn cael eu cynnal er mwyn iddyn nhw gael cyfle i hyrwyddo'r newidiadau ymhellach ar draws cymunedau, wyneb yn wyneb.