English: Diolch, Llywydd. I move amendment 5. Minister, the thrust of these amendments will be familiar to you from Stage 2, but we have tweaked them a little bit to see if we can make progress here. Amendments 5 and 7 are to be read together, and allow schools to be able to delay the implementation of the curriculum by up to a year, provided that - and it is a big proviso - no pupil is disadvantaged by the decision. Basically, schools will have to make up for that lost time. These amendments don't seek to delay implementation of the curriculum per se, and those schools that can do this should just get on with it, but the amendment is for schools that just won't be able to. I am mindful of your concern that some school leaders might see this as a green light to slacken off the pace, and, to be honest, I think that we have some heads who are so close to burnout that maybe they just need that extra time. While you agreed at Stage 2 that I'd identified, and I'm quoting here, 'a real issue', your solution was more support rather than a short delay for those who might need it. So, it hasn't been a surprise that the demand for training has shot up in recent months. But the one thing a commitment of more support cannot do is create time. The disruption of the pandemic has driven teachers to think about things differently, and many will have called on ideas in the new curriculum to actually accelerate progress on their own new skills - digital competence and understanding of well-being are the obvious ones - and your implementation plan will also give some new steer. But the bottom line is that teachers will be caught up in 'recruit, recover and raise standards' for the foreseeable future. There will be some schools with high numbers of the most badly affected children, and they will need time, not just support. Too many of those concerns voiced by teachers who weren't in the pilot schools, if you like, are still there. Amendment 12 is a simple probing amendment requiring Welsh Ministers to review the curriculum. At Stage 2, Minister, you confirmed that there will be regular reviews. So, this amendment is here as an opportunity for two things, really: first, so that you can give us some detail or reassure us on how reviews will be reported upon, and then, importantly for us - this came in up in the CYPE committee - how Members could influence the evaluation questions. Reports on Government performance aren't much use to us if they don't answer the questions that Members think matter most to constituents, and so I'd be interested in the thoughts of the Minister and, actually, other Members on a practical way forward, not least because it may start to set a precedent for the way that reviews might be conducted in other areas of policy in the future. The role of Members of the Senedd is pretty important here, I think. I know in the last 10 years or so I've sat on statements or listened to debates on reports when I've thought, 'I didn't really need to know this stuff, but what I did want to know hasn't been covered.' So, that's all amendment 12 is about. Thank you.
Welsh: Diolch, Llywydd. Cynigiaf welliant 5. Gweinidog, bydd pwyslais y gwelliannau hyn yn gyfarwydd i chi o Gyfnod 2, ond rydym wedi eu haddasu ychydig i weld a allwn wneud cynnydd yn y fan yma. Mae gwelliannau 5 a 7 i'w darllen gyda'i gilydd, ac yn caniatáu i ysgolion allu gohirio gweithredu'r cwricwlwm am hyd at flwyddyn, ar yr amod - ac mae'n amod mawr - nad oes unrhyw ddisgybl dan anfantais oherwydd y penderfyniad. Yn y bôn, bydd yn rhaid i ysgolion wneud iawn am yr amser coll hwnnw. Nid yw'r gwelliannau hyn yn ceisio gohirio gweithredu'r cwricwlwm fel y cyfryw, a dylai'r ysgolion hynny sy'n gallu gwneud hyn fwrw ymlaen ag ef, ond mae'r gwelliant ar gyfer ysgolion na fyddant yn gallu gwneud hynny. Rwyf yn ymwybodol o'ch pryder y gallai rhai arweinyddion ysgolion weld hyn fel caniatâd i arafu, ac, a dweud y gwir, credaf fod gennym rai penaethiaid sydd mor agos at chwythu'u plwc y byddan nhw o bosibl angen yr amser ychwanegol hwnnw. Er i chi gytuno yng Nghyfnod 2 fy mod wedi nodi, ac rwy'n dyfynnu yn y fan yma 'problem wirioneddol', eich ateb oedd mwy o gefnogaeth yn hytrach nag oedi byr i'r rhai a allai fod ei angen. Felly, nid yw wedi bod yn syndod bod y galw am hyfforddiant wedi cynyddu yn ystod y misoedd diwethaf. Ond yr un peth na all ymrwymiad o fwy o gymorth ei wneud yw creu amser. Mae'r tarfu oherwydd y pandemig wedi ysgogi athrawon i feddwl am bethau mewn ffordd wahanol a bydd llawer wedi galw ar syniadau yn y cwricwlwm newydd i gyflymu cynnydd ar eu sgiliau newydd eu hunain - cymhwysedd digidol a dealltwriaeth o les yw'r rhai amlwg - a bydd eich cynllun gweithredu hefyd yn rhoi rhywfaint o arweiniad newydd. Ond y gwir amdani yw y bydd athrawon yn wynebu 'recriwtio, adfer a chodi safonau' am y dyfodol y gellir ei ragweld. Bydd rhai ysgolion a fydd â niferoedd uchel o'r plant yr effeithir arnynt fwyaf, a bydd angen amser arnyn nhw, nid cymorth yn unig. Mae gormod o'r pryderon hynny a leisiwyd gan athrawon nad oedden nhw yn yr ysgolion cynllun arbrofol, os mynnwch chi, yn dal i fod yno. Mae gwelliant 12 yn welliant treiddgar syml sy'n ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru adolygu'r cwricwlwm. Yng Nghyfnod 2, Gweinidog, fe wnaethoch gadarnhau y bydd adolygiadau rheolaidd. Felly, mae'r gwelliant hwn yma fel cyfle ar gyfer dau beth, mewn gwirionedd: yn gyntaf, fel y gallwch roi rhywfaint o fanylion i ni neu roi sicrwydd i ni sut yr adroddir ar adolygiadau, ac yna, yn bwysig i ni - codwyd hyn yn y pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg - sut y gallai Aelodau ddylanwadu ar y cwestiynau gwerthuso. Nid yw adroddiadau ar berfformiad y Llywodraeth o fawr o ddefnydd i ni os nad ydyn nhw yn ateb y cwestiynau y mae Aelodau yn ei gredu sydd bwysicaf i etholwyr, ac felly byddai gennyf ddiddordeb yn yr hyn y mae'r Gweinidog ac, mewn gwirionedd, Aelodau eraill yn ei feddwl ynglŷn â'r ffordd ymarferol ymlaen, yn bennaf oherwydd y gallai ddechrau gosod cynsail ar gyfer y ffordd y gellid cynnal adolygiadau mewn meysydd polisi eraill yn y dyfodol. Mae swyddogaeth Aelodau'r Senedd yn eithaf pwysig yn y fan yma, rwy'n credu. Rwy'n gwybod yn ystod y 10 mlynedd diwethaf mwy neu lai fy mod i wedi eistedd ar ddatganiadau neu wedi gwrando ar ddadleuon ar adroddiadau pryd y meddyliais, 'Doedd dim angen i mi wybod y pethau hyn mewn gwirionedd, ond nid yw'r hyn yr oeddwn i eisiau ei wybod wedi ei gynnwys.' Felly, dyna'r cwbl y mae gwelliant 12 yn ymdrin ag ef. Diolch.