techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Llywydd, I agree with Adam Price that the case, as we've heard about it, has been a shocking one, and our thoughts are of course with that young person and his family. No incidents of bullying, whatever their motivation, are acceptable in schools in Wales, and the incident itself is now being investigated by the Gwent Police, with the assistance of the local authority and others, and we must allow that process to be concluded. As well as thinking about that young person and their circumstances, I think it is right that we think of that wider school community as well. There are young people sitting examinations at the Abertillery Learning Community today; there will be other young people wanting to return to that set of arrangements for their education. It is a learning community, Llywydd, where Show Racism the Red Card has been very recently and very actively engaged in making sure that the training, the awareness, the resources and so on - I agree with everything that the Member said about that - were known about and that they were pursued in the Abertillery Learning Community. Our anti-racist Wales action plan will be published next month. It will include a significant section dealing with anti-racist action in the education context. I myself am more interested in making sure that we can take those actions - actions that we have agreed, with so many voices with lived experience who've helped us to create that plan - than I am in yet another inquiry.
Welsh: Llywydd, rwy'n cytuno ag Adam Price fod yr achos, fel yr ydym wedi clywed amdano, wedi bod yn un brawychus, ac mae ein meddyliau wrth gwrs gyda'r bachgen ifanc hwnnw a'i deulu. Nid oes unrhyw achosion o fwlio, beth bynnag fo'u cymhelliant, yn dderbyniol mewn ysgolion yng Nghymru, ac mae Heddlu Gwent bellach yn ymchwilio i'r digwyddiad ei hun, gyda chymorth yr awdurdod lleol ac eraill, a rhaid i ni ganiatáu i'r broses honno gael ei chwblhau. Yn ogystal â meddwl am y bachgen ifanc hwnnw a'i amgylchiadau, rwy'n credu ei bod yn iawn i ni feddwl am y gymuned ysgol ehangach honno hefyd. Mae pobl ifanc yn sefyll arholiadau yng Nghymuned Ddysgu Abertyleri heddiw; bydd pobl ifanc eraill eisiau dychwelyd at y gyfres honno o drefniadau ar gyfer eu haddysg. Mae'n gymuned ddysgu, Llywydd, lle mae Dangos y Cerdyn Coch i Hiliaeth wedi ymgysylltu'n weithgar iawn yn ddiweddar iawn drwy sicrhau bod yr hyfforddiant, yr ymwybyddiaeth, yr adnoddau ac ati - rwy'n cytuno â phopeth a ddywedodd yr Aelod am hynny - yn hysbys a'u bod yn cael eu dilyn yng Nghymuned Ddysgu Abertyleri. Bydd ein cynllun gweithredu Cymru wrth-hiliol yn cael ei gyhoeddi fis nesaf. Bydd yn cynnwys adran sylweddol sy'n ymdrin â gweithredu gwrth-hiliol yng nghyd-destun addysg. Mae gennyf i fy hun fwy o ddiddordeb mewn sicrhau y gallwn ni gymryd y camau hynny - y camau yr ydym wedi cytuno arnyn nhw, gyda chymaint o leisiau â phrofiad bywyd sydd wedi ein helpu ni i greu'r cynllun hwnnw - nag yr oes gennyf mewn ymchwiliad arall eto.
English: When asked what are the challenges when educating pupils about anti-racism in the report, 51 per cent of teachers responded that it was their lack of confidence, and 61 per cent claimed that it was lack of time in the classroom. Educators are under extreme pressure, and workload has been raised as an issue, for example in teacher retention. Anti-racism education is currently being delivered through the kind of workshops by Show Racism the Red Card that the First Minister just referenced. But with half of secondary schools now delaying the implementation of the new curriculum until September 2023, are wider concerns over workload and teacher stress also beginning to have an impact on the well-being not just of teachers but pupils who aren't getting the support and the kind of happy, nurturing and, indeed, safe environment that they deserve, as a result?
Welsh: Pan ofynnwyd iddyn nhw beth yw'r heriau wrth addysgu disgyblion am wrth-hiliaeth yn yr adroddiad, ymatebodd 51 y cant o athrawon mai eu diffyg hyder nhw oedd yr her, a honnodd 61 y cant mai diffyg amser yn yr ystafell ddosbarth ydoedd. Mae addysgwyr o dan bwysau eithafol, ac mae llwyth gwaith wedi'i godi fel problem, er enghraifft o ran cadw athrawon. Mae addysg gwrth-hiliaeth yn cael ei chyflwyno ar hyn o bryd drwy'r math o weithdai a geir gan Dangos y Cerdyn Coch i Hiliaeth y mae'r Prif Weinidog newydd gyfeirio atyn nhw. Ond gyda hanner yr ysgolion uwchradd bellach yn oedi cyn gweithredu'r cwricwlwm newydd tan fis Medi 2023, a yw pryderon ehangach ynghylch llwyth gwaith a straen athrawon hefyd yn dechrau cael effaith ar lesiant nid yn unig athrawon ond hefyd disgyblion nad ydyn nhw'n cael y gefnogaeth a'r math o amgylchedd hapus, cefnogol ac, yn wir, diogel y maen nhw'n ei haeddu, o ganlyniad?
English: First Minister, a first case of monkeypox in Scotland yesterday brings the total UK numbers up to 57. While health experts have stressed that risk remains low and that the disease can be contained, to some, this unusual multiplication of the virus will be familiar and seem like an echo of early 2020. The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS agency has expressed concern that some of the reporting and commentary on monkeypox has used language and imagery that is discriminatory, reinforcing homophobic and racist stereotypes that are not just wrong, but also undermine our ability to respond. Can you set out the public measures that you are taking as a Government, emphasising that, while anyone can get the disease, no-one should be prevented from coming forward to get the medical help they need and help us prevent onward transmission because they fear being blamed or stigmatised? We must reject prejudice in health, must we not, as firmly as we must do in education.
Welsh: Prif Weinidog, mae achos cyntaf o'r frech mwnci yn yr Alban ddoe yn dod â chyfanswm niferoedd y DU i fyny i 57. Er bod arbenigwyr iechyd wedi pwysleisio bod y risg yn parhau'n isel ac y gellir rheoli'r clefyd, i rai, bydd y lluosi anarferol hwn o'r feirws yn gyfarwydd ac yn ymddangos fel adlais o ddechrau 2020. Mae asiantaeth Cyd-raglen y Cenhedloedd Unedig ar HIV/AIDS wedi mynegi pryder bod rhywfaint o'r adroddiadau a'r sylwebaeth ar y frech mwnci wedi defnyddio iaith a delweddau sy'n wahaniaethol, gan atgyfnerthu stereoteipiau homoffobig a hiliol sydd nid yn unig yn anghywir, ond sydd hefyd yn tanseilio ein gallu i ymateb. A wnewch chi nodi'r mesurau cyhoeddus yr ydych yn eu cymryd fel Llywodraeth, gan bwysleisio, er y gall unrhyw un gael y clefyd, na ddylid atal neb rhag dod ymlaen i gael y cymorth meddygol sydd ei angen arnyn nhw a'n helpu ni i atal trosglwyddiad oherwydd eu bod yn ofni cael eu beio neu eu stigmateiddio? Mae'n rhaid i ni wrthod rhagfarn ym maes iechyd, yn sicr, mor gadarn ag y mae'n rhaid i ni ei wneud ym maes addysg.
English: Well, I absolutely concur with what the leader of Plaid Cymru has said there, Llywydd. We've had no confirmed cases of monkeypox yet in Wales, but, when I discussed this yesterday with the health Minister and the deputy chief medical officer, he was very clear with us that this was just a matter of time. Wales is not immune from a disease of this sort. We're in the fortunate position, if that's the right way to put it, that, with cases occurring elsewhere in the United Kingdom, we've been able to put our response in place in advance of cases coming to Wales, and that is exactly what we were discussing yesterday: the actions being taken by Public Health Wales, by our health boards, to mobilise a public health response for dealing with cases of monkeypox if and when they do arise in Wales. When they do, the fact that cases may predominantly arise in one part of the population is no guarantee at all that they don't arise in other parts of the population, and nobody should feel that they are inhibited from coming forward for the help that they will need for what is, as we are told, a rare and not normally an exceptionally serious condition, but a very unpleasant and disturbing one. Nobody should be prevented from coming forward for help by any of the way in which this may be poorly reported.
Welsh: Wel, rwy'n cytuno'n llwyr â'r hyn y mae arweinydd Plaid Cymru wedi'i ddweud yna, Llywydd. Nid ydym wedi cael unrhyw achosion wedi'u cadarnhau eto yng Nghymru, ond, pan drafodais i hyn ddoe gyda'r Gweinidog iechyd a'r dirprwy brif swyddog meddygol, yr oedd yn glir iawn mai dim ond mater o amser oedd hyn. Nid yw Cymru'n ddiogel rhag clefyd o'r math hwn. Rydym yn y sefyllfa ffodus, os mai dyna'r ffordd gywir o'i roi, ein bod, gydag achosion yn digwydd mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig, ein bod wedi gallu rhoi ein hymateb ar waith cyn i achosion ddod i Gymru, a dyna'n union yr oeddem ni yn ei drafod ddoe: y camau sy'n cael eu cymryd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, gan ein byrddau iechyd, ysgogi ymateb iechyd y cyhoedd i ymdrin ag achosion o'r frech mwnci os a phan fyddan nhw'n codi yng Nghymru. Pan fyddan nhw'n gwneud hynny, nid yw'r ffaith y gall y rhan fwyaf o achosion godi mewn un rhan o'r boblogaeth yn gwarantu o gwbl na fyddan nhw'n codi mewn rhannau eraill o'r boblogaeth, ac ni ddylai neb deimlo eu bod yn cael eu rhwystro rhag dod ymlaen i gael y cymorth y bydd ei angen arnyn nhw ar gyfer yr hyn sydd, fel y dywedir wrthym, yn brin ac nid fel arfer yn gyflwr eithriadol o ddifrifol, ond yn un annymunol ac annifyr iawn. Ni ddylai unrhyw un gael ei atal rhag dod ymlaen i gael cymorth gan unrhyw adroddiadau gwael.
English: Llywydd, building on Wales's success to date, our priorities are to deliver the 70 per cent target by 2024-25, to bring forward the regulations to increase business and public sector recycling, to increase the recycling of key materials and to work with partners to accelerate the move to a circular economy.
Welsh: Llywydd, gan adeiladu ar lwyddiant Cymru hyd yma, ein blaenoriaethau yw cyflawni'r targed o 70 y cant erbyn 2024-25, i gyflwyno'r rheoliadau i gynyddu ailgylchu gan fusnesau a'r sector cyhoeddus, cynyddu ailgylchu deunyddiau allweddol a gweithio gyda phartneriaid i gyflymu'r broses o symud i economi gylchol.
English: Thank you, First Minister, for that answer. Recent statistics show that Wales was the only part of the UK to maintain its excellent recycling rates during the course of the pandemic, and I'd like to thank every Welsh citizen and council worker who did their bit to make that possible. Another remarkable achievement is the fact that food waste here in Wales is converted via anaerobic digestion, creating sufficient power for 12,000 Welsh homes. First Minister, I know that you share my ambition to make what is good even better, not least by reducing food waste in the first place. So, can I ask how is Welsh Government engaging with both businesses and public sector bodies throughout the supply chain to reduce food waste?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am yr ateb yna. Mae ystadegau diweddar yn dangos mai Cymru oedd yr unig ran o'r DU i gynnal ei chyfraddau ailgylchu rhagorol yn ystod y pandemig, a hoffwn ddiolch i bob dinesydd a gweithiwr cyngor yng Nghymru a wnaeth ei ran i wneud hynny'n bosibl. Cyflawniad hynod arall yw'r ffaith bod gwastraff bwyd yma yng Nghymru yn cael ei drosi drwy dreulio anaerobig, i greu digon o bŵer i 12,000 o gartrefi yng Nghymru. Prif Weinidog, gwn eich bod yn rhannu fy uchelgais i wneud yr hyn sy'n dda hyd yn oed yn well, yn enwedig drwy leihau gwastraff bwyd yn y lle cyntaf. Felly, a gaf i ofyn sut y mae Llywodraeth Cymru yn ymgysylltu â busnesau a chyrff yn y sector cyhoeddus ym mhob rhan o'r gadwyn gyflenwi i leihau gwastraff bwyd?
English: Well, Llywydd, Vikki Howells makes an important point there. In the waste hierarchy set out by the Welsh Government, the first thing we aim to do is to reduce waste in the first place, before we go on to reuse, repair and recycle, and reducing food waste has all sorts of other advantages beyond the narrowly environmental. During the pandemic, Llywydd, we were able to do more to work with FareShare Cymru to increase the coverage of their work with the food supply chain and therefore to redirect surplus food. As a result, they are now supplying over 200 organisations, and we're expanding coverage further to the whole of Wales. During the month of April, I was able to visit, with my colleague Jane Hutt, a fantastic project in the town of Barry where food secured through FareShare Cymru is made available to people, who, very sadly, in the cost-of-living crisis we are facing, need to use those facilities even more than in the past. In the previous 12 months, Llywydd, by working with FareShare Cymru, they have been able to redistribute 882 tonnes of food, which contributes to nearly 900,000 meals - food that would otherwise have gone to waste. And it's a very good example, I think, of the way, here in Wales, in which we are able to mobilise a very progressive third sector organisation and the partnerships they have with supermarkets and other businesses and local volunteers, but doing it within a framework supported by the local authority and by the Welsh Government.
Welsh: Wel, Llywydd, mae Vikki Howells yn gwneud pwynt pwysig yn y fan yna. Yn yr hierarchaeth wastraff a nodwyd gan Lywodraeth Cymru, y peth cyntaf yr ydym yn bwriadu ei wneud yw lleihau gwastraff yn y lle cyntaf, cyn i ni fynd ymlaen i ailddefnyddio, atgyweirio ac ailgylchu, ac mae gan leihau gwastraff bwyd bob math o fanteision eraill y tu hwnt i'r amgylchedd yn unig. Yn ystod y pandemig, Llywydd, roeddem yn gallu gwneud mwy o waith gyda FareShare Cymru i gynyddu cwmpas eu gwaith gyda'r gadwyn cyflenwi bwyd ac felly i ailgyfeirio bwyd dros ben. O ganlyniad, maen nhw bellach yn cyflenwi dros 200 o sefydliadau, ac rydym yn ehangu'r ddarpariaeth ymhellach i Gymru gyfan. Yn ystod mis Ebrill, yr oeddwn yn gallu ymweld, gyda fy nghyd-Aelod Jane Hutt, â phrosiect gwych yn nhref y Barri lle mae bwyd a sicrhawyd drwy FareShare Cymru ar gael i bobl, sydd, yn anffodus iawn, yn yr argyfwng costau byw sy'n ein hwynebu, angen defnyddio'r cyfleusterau hynny hyd yn oed yn fwy nag yn y gorffennol. Yn ystod y 12 mis blaenorol, Llywydd, drwy weithio gyda FareShare Cymru, maen nhw wedi gallu ailddosbarthu 882 tunnell o fwyd, sy'n cyfrannu at bron i 900,000 o brydau bwyd - bwyd a fyddai fel arall wedi'i wastraffu. Ac mae'n enghraifft dda iawn, rwy'n credu, o'r ffordd, yma yng Nghymru, yr ydym ni'n ysgogi sefydliad trydydd sector blaengar iawn a'r partneriaethau sydd ganddyn nhw gydag archfarchnadoedd a busnesau eraill a gwirfoddolwyr lleol, ond yn ei wneud o fewn fframwaith a gefnogir gan yr awdurdod lleol a chan Lywodraeth Cymru.
English: First Minister, I'm sure that you would join me in thanking the 7,000 people in Wales who have signed up to take part in the Big Plastic Count. Their selflessness and their efforts will now provide a national snapshot of the plastic waste problem that actually plagues our communities. However, there is no denying that further action needs to be taken to tackle the plastic plague. WRAP Cymru worked with Monmouthshire County Council recently to review their choice of switching from single-use plastic milk bottles to reusable glass milk bottles. It found that the move to glass resulted in cost savings of 39 per cent for the local authority and a 25 per cent reduction in greenhouse gas emissions. Rhondda Cynon Taf alone recycled 750 tonnes of glass last year - enough to make bottles to contain 2.7 million pints of milk. Now, I think that this is a really good example to follow. So, First Minister, speaking of supermarkets, would you consider working with them in an effort to see whether they would transition to the greater use of glass instead of plastic? Diolch.
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n siŵr y byddech chi'n ymuno â mi i ddiolch i'r 7,000 o bobl yng Nghymru sydd wedi cofrestru i gymryd rhan yn y Cyfrif Plastig Mawr. Bydd eu hanhunanoldeb a'u hymdrechion nawr yn rhoi cipolwg cenedlaethol o'r broblem gwastraff plastig sy'n plagio ein cymunedau mewn gwirionedd. Fodd bynnag, nid oes gwadu bod angen cymryd camau pellach i fynd i'r afael â'r pla plastig. Gweithiodd WRAP Cymru gyda Chyngor Sir Fynwy yn ddiweddar i adolygu eu dewis o newid o boteli llaeth plastig untro i boteli llaeth gwydr y gellir eu hailddefnyddio. Canfuwyd bod newid i wydr wedi arwain at arbedion costau o 39 y cant i'r awdurdod lleol a gostyngiad o 25 y cant mewn allyriadau nwyon tŷ gwydr. Ailgylchodd Rhondda Cynon Taf yn unig 750 tunnell o wydr y llynedd - digon i wneud poteli i gynnwys 2.7 miliwn peint o laeth. Nawr, rwy'n credu bod hon yn enghraifft dda iawn i'w dilyn. Felly, Prif Weinidog, wrth siarad am archfarchnadoedd, a fyddech yn ystyried gweithio gyda nhw mewn ymdrech i weld a fydden nhw yn newid i fwy o ddefnydd o wydr yn lle plastig? Diolch.
English: That's a really important point that the Member makes. I join with her in congratulating those people who've signed up to the Big Plastic Count. I do remember, Llywydd, myself taking a group of young people across the beach, Tenby North beach, in the year 2000 as part of the millennium great plastic count, and having it repeated so that we can see where patterns are changing, where progress is being made and where ground is being lost, is a very important part of how we can plan to do better in the future. We know that young people in schools have led the way in looking for recyclable glass bottles for milk, and paper straws instead of plastic straws. Young people themselves have been fantastic advocates for that. And doing more with the supermarkets - my colleague Lesley Griffiths, meets with them regularly. And as I said, a number of supermarkets are themselves genuinely wishing to be progressive in doing more in the packaging that they use, in the reuse of material that otherwise would go into landfill, and we can certainly take up the idea that the Member has mentioned this afternoon.
Welsh: Mae hwnna'n bwynt pwysig iawn y mae'r Aelod yn ei wneud. Ymunaf â hi i longyfarch y bobl hynny sydd wedi ymuno â'r Cyfrif Plastig Mawr. Rwy'n cofio, Llywydd, fy hun yn mynd â grŵp o bobl ifanc ar draws y traeth, traeth y gogledd, Dinbych-y-pysgod, yn y flwyddyn 2000 fel rhan o gyfrif plastig mawr y mileniwm, ac mae ei ailadrodd fel y gallwn weld lle mae patrymau'n newid, lle mae cynnydd yn cael ei wneud a lle mae tir yn cael ei golli, yn rhan bwysig iawn o'r ffordd y gallwn gynllunio i wneud yn well yn y dyfodol. Gwyddom fod pobl ifanc mewn ysgolion wedi arwain y ffordd o ran chwilio am boteli gwydr ailgylchadwy ar gyfer llaeth, a gwellt papur yn lle gwellt plastig. Mae'r bobl ifanc eu hunain wedi bod yn eiriolwyr gwych dros hynny. A gwneud mwy gyda'r archfarchnadoedd - mae fy nghyd-Aelod Lesley Griffiths, yn cyfarfod â nhw'n rheolaidd. Ac fel y dywedais i, mae nifer o archfarchnadoedd eu hunain yn wirioneddol awyddus i fod yn flaengar wrth wneud mwy o ran y deunydd pacio y maen nhw'n ei ddefnyddio, wrth ailddefnyddio deunydd a fyddai fel arall yn mynd i safleoedd tirlenwi, a gallwn yn sicr fanteisio ar y syniad y mae'r Aelod wedi'i grybwyll y prynhawn yma.
English: I thank Russell George for that, Llywydd. We support the sector through advertising Wales at home and abroad, through revenue support and our £50 million Wales tourism investment fund. Our visitor levy will support the sector by increasing local authorities' investment in the future success of the industry.
Welsh: Diolch i Russell George am hynna, Llywydd. Rydym yn cefnogi'r sector drwy hysbysebu Cymru gartref a thramor, drwy gymorth refeniw a'n cronfa buddsoddi mewn twristiaeth gwerth £50 miliwn yng Nghymru. Bydd ein ardoll ymwelwyr yn cefnogi'r sector drwy gynyddu buddsoddiad awdurdodau lleol yn llwyddiant y diwydiant yn y dyfodol.
English: Thank you, First Minister, for your answer. I want to raise the issue as regards many holiday let businesses in mid Wales that I think will become unviable if the Government's plans to increase the threshold to 182 days per year let come into being. I'd be grateful if you would provide advice to Mr Paul Martin, one of my constituents, who has outlined his case to me many times and also outlined his case to the BBC politics show on Sunday this week. Mr Martin converted outbuildings on the site of his B&B. The cottages have never been lived in. In fact, the utilities across all the cottages are joined and planning permission does not allow for the properties to be used for residential dwelling use. The holiday season is, of course, shorter in many parts of Wales, including in Kerry where Mr Martin's business is situated, so it would be near impossible for Mr Martin to let his four properties each for 182 days per year. Under your changes, Mr Martin would have to put his properties into the council tax system. Under the council tax system, increased charges would make the business unviable and the business would, sadly, have to close. However, despite the business closing, Mr Martin would still have to pay the higher rate for empty properties, and the cottages would become not able to convert and would remain a liability for Mr Martin and his business. Can you advise Mr Martin how he should proceed?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am eich ateb. Rwyf eisiau codi'r mater ynghylch llawer o fusnesau gwyliau yn y canolbarth a fydd, yn fy marn i, yn mynd yn anhyfyw os bydd cynlluniau'r Llywodraeth i gynyddu'r trothwy i 182 diwrnod y flwyddyn yn dod i fodolaeth. Byddwn yn ddiolchgar pe baech yn rhoi cyngor i Mr Paul Martin, un o fy etholwyr, sydd wedi amlinellu ei achos i mi droeon a hefyd wedi amlinellu ei achos i raglen y BBC, The Politics Show ddydd Sul yr wythnos hon. Addasodd Mr Martin dai allan ar safle ei lety gwely a brecwast. Ni fu neb yn byw yn y bythynnod erioed. Yn wir, mae'r cyfleustodau ar draws yr holl fythynnod yn cael eu huno ac nid yw caniatâd cynllunio yn caniatáu i'r eiddo gael ei ddefnyddio fel anheddau preswyl. Mae tymor y gwyliau, wrth gwrs, yn fyrrach mewn sawl rhan o Gymru, gan gynnwys yng Ngheri lle mae busnes Mr Martin, felly byddai bron yn amhosibl i Mr Martin osod pob un o'i bedwar eiddo am 182 diwrnod y flwyddyn. O dan eich newidiadau, byddai'n rhaid i Mr Martin roi ei eiddo yn system y dreth gyngor. O dan system y dreth gyngor, byddai taliadau uwch yn gwneud y busnes yn anhyfyw a byddai'n rhaid i'r busnes, yn anffodus, gau. Fodd bynnag, ar ôl i'r busnes gau, byddai'n rhaid i Mr Martin dalu'r gyfradd uwch o hyd am eiddo gwag, ac ni ellid trosi'r bythynnod a bydden nhw'n parhau i fod yn faich ar Mr Martin a'i fusnes. A allwch chi gynghori Mr Martin ar sut y dylai fynd yn ei flaen?