techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The next item is item 4, today, the 90-second statements, and the first is from Sioned Williams.
Welsh: Yr eitem nesaf, felly, fydd eitem 4, heddiw, y datganiadau 90 eiliad, ac mae'r datganiad cyntaf gan Sioned Williams.
English: Thank you, Llywydd. It gives me great pleasure to call on the Senedd to celebrate the Coleg Cymraeg Cenedlaethol's tenth anniversary, and I, as Plaid Cymru spokesperson on post-16 education, wish to congratulate them on their first decade of planning and developing Welsh-language and bilingual provision - provision that is providing valuable opportunities to so many students in our universities, further education colleges and in terms of apprenticeships. All too recently - indeed, when I was a student - it was only by chance, if the lecturer in your particular field of study happened to be able to speak Welsh, that it was possible to study through the medium of Welsh. But, thanks to the One Wales Government's agreement between Plaid Cymru and the Labour Party, the work of forming the coleg ffederal, as the plan was called, began, which led to the establishment of the Coleg Cymraeg Cenedlaethol in 2011. I was working at Swansea University at the time, and I remember clearly the excitement and delight as the work of planning and investing in Welsh-medium provision went ahead. There are now 4,700 students every year who study an element of their degree course through the medium of Welsh. And the coleg 's recent work in further education colleges is just as important and exciting. And thanks to the Government's co-operation agreement with Plaid Cymru, the coleg will begin investing in apprenticeships too. So, happy birthday to the Coleg Cymraeg Cenedlaethol, and all the best with the work that is so important to our nation's future.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae'n bleser gen i alw ar y Senedd i ddathlu deng mlwyddiant y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, a hoffwn, fel llefarydd Plaid Cymru ar addysg ôl-16, eu llongyfarch ar eu degawd cyntaf o gynllunio a datblygu'r ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg a dwyieithog sy'n creu cyfleon gwerthfawr i gymaint o fyfyrwyr yn ein prifysgolion, colegau addysg bellach ac yn y maes prentisiaethau. Tan yn rhy ddiweddar - yn wir, pan oeddwn i'n fyfyriwr - dim ond trwy hap oedd hi, os oedd eich darlithydd yn digwydd bod yn medru'r Gymraeg, yr oeddech chi'n medru astudio drwy gyfrwng y Gymraeg. Ond, diolch i gytundeb Llywodraeth Cymru'n Un rhwng Plaid Cymru a'r Blaid Lafur, fe ddechreuwyd ar y gwaith o ffurfio'r coleg ffederal, fel y galwyd y cynllun, a arweiniodd at sefydlu'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn 2011. Roeddwn i'n gweithio ym Mhrifysgol Abertawe ar y pryd, a chofiaf yn glir y cyffro a'r llawenydd wrth i'r gwaith o gynllunio a buddsoddi mewn darpariaeth cyfrwng Cymraeg fynd rhagddo. Bellach mae 4,700 o fyfyrwyr bob blwyddyn yn astudio elfen o'u cwrs gradd drwy'r Gymraeg. Ac mae gwaith diweddar y coleg mewn colegau addysg bellach yr un mor bwysig a chyffrous. A diolch i gytundeb cydweithio y Llywodraeth gyda Phlaid Cymru, bydd y coleg yn buddsoddi ym maes prentisiaethau hefyd. Pen-blwydd hapus felly i'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol, a phob hwyl ar y gwaith sydd mor bwysig i ddyfodol ein cenedl.
English: I'd like to extend my best wishes to the ColegauCymru multi-sport duathlon event that is being held today in Pembrey Country Park, near Llanelli, following an absence of three years due to the pandemic. The event will see over 250 learners and further education staff from eight colleges across the whole of Wales coming together during this inclusive event, with participants attempting either a 6 km tri-duathlon or a full 27.5 km duathlon. This event has been arranged by ColegauCymru, and has also received support from organisations such as the Welsh Government, Triathlon Wales, Cycling Wales, Coleg Sir Gâr and Carmarthenshire County Council. This event is funded by the Welsh Government to support the further education sector in order to promote physical, mental and emotional well-being amongst young people who have been detrimentally impacted as a direct result of the COVID-19 pandemic. And it is, of course, currently Mental Health Awareness Week, so I'd like to extend my very best wishes to this event, as well as all of those participating in Pembrey today, and, on behalf of the Senedd as a whole, I'd like to recognise the role that events of this kind can play in promoting physical, mental and emotional well-being. Thank you.
Welsh: Hoffwn ddymuno'n dda i ddigwyddiad deuathlon aml-chwaraeon ColegauCymru sydd yn cael ei gynnal heddiw ym Mharc Gwledig Pen-bre, ger Llanelli, a hynny yn dilyn absenoldeb o dair blynedd, wrth gwrs, yn sgil y pandemig. Bydd y digwyddiad yn gweld dros 250 o ddysgwyr a staff addysg bellach o wyth coleg o bob rhan o Gymru yn dod ynghyd i'r digwyddiad cynhwysol hwn, gyda chyfranogwyr yn mentro unai tri-duathlon 6 km neu deuathlon llawn 27 km. Mae'r digwyddiad wedi ei drefnu gan ColegauCymru, gan hefyd dderbyn cefnogaeth gan sefydliadau megis Llywodraeth Cymru, Triathlon Cymru, Beicio Cymru, Coleg Sir Gâr a Chyngor Sir Caerfyrddin. Mae'r digwyddiad yn cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru i gefnogi'r sector addysg bellach er mwyn hyrwyddo lles corfforol, meddyliol ac emosiynol pobl ifanc sydd wedi cael eu heffeithio yn andwyol o ganlyniad uniongyrchol i'r pandemig. A hithau, wrth gwrs, yr wythnos yma, yn Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl, carwn ddymuno'n dda felly i'r digwyddiad yma, yn ogystal â phawb sy'n cymryd rhan ym Mhen-bre heddiw ac, ar ran y Senedd gyfan, cydnabod y rôl y mae digwyddiadau o'r fath yn medru eu chwarae wrth hyrwyddo lles corfforol, meddyliol ac emosiynol. Diolch yn fawr.
English: Next, a motion to elect a member to a committee, and I call on a member of the Business Committee to formally move. Siân Gwenllian.
Welsh: Nesaf yw cynnig i ethol aelod i bwyllgor, a galwaf ar aelod o'r Pwyllgor Busnes i wneud y cynnig yn ffurfiol. Siân Gwenllian.
English: The proposal is to agree the motion. Does any Member object? No. The motion is therefore agreed, in accordance with Standing Order 12.36.
Welsh: Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Nac oes. Felly, derbynnir y cynnig, yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.
English: Item 5 today is a Member debate under Standing Order 11.21, the Holodomor. And I call on Alun Davies to move the motion.
Welsh: Eitem 5 heddiw yw dadl Aelodau o dan Reol Sefydlog 11.21, yr Holodomor. Galwaf ar Alun Davies i wneud y cynnig.
English: I'm grateful to you, Deputy Presiding Officer. I'd like to start by saying how grateful I am to Jane Dodds and Sam Kurtz, who are co-submitting the motion today, and to Rhun ap Iorwerth, who will summate the debate we have this afternoon. I'm also grateful to Janet Finch-Saunders, to Jenny Rathbone, to Mark Isherwood, to Peter Fox and to Vikki Phillips - Vikki Howells - who also supported this motion. It's important to discuss, and it's important to debate. It's important to remember, and it's important to educate and to learn. But it is also important not to repeat the mistakes of the past and to relive the horrors of the past. For many of us, and myself perhaps I'm speaking personally, being born 20 years after D-day, I grew up in the shadow of the second world war. I grew up in the shadow of listening to survivors speaking about the Holocaust. We learnt, at first-hand, what genocide means. I never thought that we would see genocide again, but we have. I bore witness to it in Rwanda and in the former Yugoslavia. We are seeing mass murder, industrial-scale murder, on our screens today, tonight, on a daily basis. It is not only unbelievable, but it is simply unacceptable that we continue to listen and to remember, but never to learn. What I hope we can do this afternoon is to learn about what happened in Ukraine 90 years ago, but also, in learning about what happened 90 years ago, the actions and consequences of what happened then echo down the years and resonate today. What happened 90 years ago is happening today.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar ichi, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddechrau drwy ddweud fy mod yn ddiolchgar iawn i Jane Dodds a Sam Kurtz, sy'n cyd-gyflwyno'r cynnig heddiw, ac i Rhun ap Iorwerth, a fydd yn crynhoi'r ddadl a gawn y prynhawn yma. Rwy'n ddiolchgar hefyd i Janet Finch-Saunders, i Jenny Rathbone, i Mark Isherwood, i Peter Fox ac i Vikki Phillips - Vikki Howells - a gefnogodd y cynnig hwn yn ogystal. Mae'n bwysig trafod, ac mae'n bwysig dadlau. Mae'n bwysig cofio, ac mae'n bwysig addysgu a dysgu. Ond mae hefyd yn bwysig peidio ag ailadrodd camgymeriadau'r gorffennol ac ail-fyw erchyllterau'r gorffennol. I lawer ohonom, ac efallai fy mod yn siarad ar fy rhan fy hun, gan imi gael fy ngeni 20 mlynedd ar ôl D-day, cefais fy magu yng nghysgod yr ail ryfel byd. Fe'm magwyd yng nghysgod gwrando ar oroeswyr yn siarad am yr Holocost. Cawsom ein dysgu yn uniongyrchol beth yw ystyr hil-laddiad. Ni feddyliais erioed y byddem yn gweld hil-laddiad eto, ond mae wedi digwydd. Bûm yn dyst iddo yn Rwanda ac yn yr hen Iwgoslafia. Rydym yn gweld llofruddiaeth dorfol, llofruddiaeth ar raddfa ddiwydiannol, ar ein sgriniau heddiw, heno, yn ddyddiol. Nid yn unig y mae'n anghredadwy, ond mae'n gwbl annerbyniol ein bod yn parhau i wrando ac i gofio, ond byth i ddysgu. Y prynhawn yma, rwy'n gobeithio y gallwn ddysgu am yr hyn a ddigwyddodd yn Wcráin 90 mlynedd yn ôl, ond hefyd, wrth ddysgu am yr hyn a ddigwyddodd 90 mlynedd yn ôl, mae gweithredoedd a chanlyniadau'r hyn a ddigwyddodd yr adeg honno'n adleisio ar hyd y blynyddoedd ac yn atseinio heddiw. Mae'r hyn a ddigwyddodd 90 mlynedd yn ôl yn digwydd heddiw.
English: I'm very sad to say that I knew very little about this terrible famine that was imposed and caused by the Soviet regime in Ukraine until fairly recently, when I took the opportunity to watch the film, Mr Jones, which very well depicted the terrible situation that people endured, the death, the misery, but also the heroic efforts of a Welshman, from Barry, using his journalism to make sure that the message got out. Do you agree with me that one thing that we do need to ensure here in Wales for all future generations is to promote the work of decent journalists like Gareth Jones and to make sure that our children, our future generations, don't have the opportunity to miss the importance of these sorts of events in our history that we must make sure that we learn from? Because I certainly knew nothing about it. I went through the Welsh education system and heard nothing. We must not let that happen again.
Welsh: Mae'n ddrwg iawn gennyf ddweud nad oeddwn yn gwybod fawr ddim am y newyn ofnadwy hwn a achoswyd gan y gyfundrefn Sofietaidd yn Wcráin tan yn weddol ddiweddar, pan gefais gyfle i wylio'r ffilm, Mr Jones, a oedd yn darlunio'n dda iawn y sefyllfa ofnadwy a ddioddefodd pobl, y marwolaethau, y dioddefaint, ond hefyd ymdrechion arwrol Cymro o'r Barri a ddefnyddiodd ei newyddiaduraeth i wneud yn siŵr fod y neges yn cael ei chlywed. A ydych yn cytuno â mi mai un peth y mae angen inni ei sicrhau yma yng Nghymru ar gyfer holl genedlaethau'r dyfodol yw hyrwyddo gwaith newyddiadurwyr da fel Gareth Jones a sicrhau nad yw ein plant, cenedlaethau'r dyfodol, yn cael cyfle i fethu gweld pwysigrwydd y mathau hyn o ddigwyddiadau yn ein hanes y mae'n rhaid inni sicrhau ein bod yn dysgu ohonynt? Oherwydd yn sicr nid oeddwn yn gwybod dim amdano. Euthum drwy system addysg Cymru ac ni chlywais ddim. Rhaid inni beidio â gadael i hynny ddigwydd eto.
English: Can I say I absolutely agree with the point that Darren Millar is making? And of course it's no accident, because what Stalin did, having committed genocide, was to ban information and to conceal his actions in Ukraine. And the ban on information that was instigated by the Soviet Government in 1933, I think it was, was in place until 1987. And it is little wonder, when people seek to commit these acts of terror against a population, that they then seek to conceal their actions and conceal their part in those actions. We saw the same thing happen across occupied Europe in 1944 and 1945. And it was important - [ Interruption.]
Welsh: A gaf fi ddweud fy mod yn cytuno'n llwyr â'r pwynt y mae Darren Millar yn ei wneud? Ac wrth gwrs, nid damwain yw hynny, gan mai'r hyn a wnaeth Stalin, ar ôl cyflawni hil-laddiad, oedd gwahardd gwybodaeth a chuddio ei weithredoedd yn Wcráin. Ac arhosodd y gwaharddiad ar wybodaeth a gychwynnwyd gan y Llywodraeth Sofietaidd yn 1933, rwy'n credu, yn ei le tan 1987. Ac nid yw'n syndod, pan fydd pobl yn ceisio cyflawni'r gweithredoedd arswydus hyn yn erbyn poblogaeth, eu bod wedyn yn ceisio cuddio eu gweithredoedd a chuddio eu rhan yn y gweithredoedd hynny. Gwelsom yr un peth yn digwydd ar draws Ewrop yn 1944 a 1945. Ac roedd yn bwysig - [ Torri ar draws.]
English: I'd just like to say that the role of journalists in uncovering these dreadful acts of genocide is absolutely crucial. And would you agree also that the death of Shireen Abu Akleh in Palestine, apparently by Israeli forces, is another example of how journalists risk their lives to report what is going on? And obviously that is an everyday occurrence amongst journalists from across the world in Ukraine.
Welsh: Hoffwn ddweud bod rôl newyddiadurwyr yn datgelu'r gweithredoedd hil-laddol ofnadwy hyn yn gwbl allweddol. Ac a fyddech yn cytuno hefyd fod marwolaeth Shireen Abu Akleh ym Mhalesteina, gan luoedd Israel yn ôl pob tebyg, yn enghraifft arall o'r modd y mae newyddiadurwyr yn peryglu eu bywydau er mwyn adrodd ar beth sy'n digwydd? Ac yn amlwg, mae'n digwydd bob dydd ymhlith newyddiadurwyr o bob cwr o'r byd yn Wcráin.
English: 'What I saw that morningwas inexpressibly horrible. On a battlefield men die quickly, they fight back, they are sustained by fellowship and a sense of duty. Here I saw people dying in solitude by slow degrees, dying hideously, without the excuse of sacrifice for a cause. They had been trapped and left to starve, each in his home, by a political decision made in a far-off capital around conference and banquet tables.'
Welsh: 'Roedd yr hyn a welais y bore hwnnw yn anhraethol o erchyll. Ar faes y gad, mae dynion yn marw'n gyflym, maent yn ymladd yn ôl, cânt eu cynnal gan eu cyfeillion ac ymdeimlad o ddyletswydd. Yma, gwelais bobl yn marw'n araf ar eu pen eu hunain, yn marw'n erchyll, heb yr esgus eu bod yn aberthu dros achos. Roeddent yn sownd ac wedi'u gadael i newynu, pob un yn ei gartref ei hun, gan benderfyniad gwleidyddol a wnaed mewn prifddinas bell o amgylch byrddau cynadledda a gwledda.'
English: 'May Icongratulate the Soviet Foreign Office on its skill in concealing the true situation in the USSR? Moscow is not Russia, and the sight of well-fed people there tends to hide the real Russia.'
Welsh: 'A gaf fi longyfarch Swyddfa Dramor yr Undeb Sofietaidd ar ei medrusrwydd yn cuddio'r sefyllfa go iawn yn Undeb y Gweriniaethau Sofiet Sosialaidd? Nid Rwsia yw Moskva (Moscow), ac mae gweld pobl sy'n cael eu bwydo'n dda yno yn tueddu i guddio'r Rwsia go iawn'.
English: The Soviet Government denied the existence of this famine until the end of the 1980s, but it's been seared on the minds of the people of Ukraine for 90 years. It's important that we remember too. To conclude, the sadness beyond words is that this isn't something that has been laid to rest forever in history. Here we are in 2022. Last week, an official of the United Nations said that the forces of Russia are stealing grain from Ukraine that could lead to a shortage of food there now. And of course, thousands upon thousands are dying to this day, and millions are suffering at the hands of an oppressor. People have to learn about what happened, and, in so doing, let us be unambiguous that we stand shoulder to shoulder with the people of Ukraine today as they remember this terrible chapter in their past, as they experience again the suffering of 90 years ago, whilst they battle for their future.
Welsh: Mi wnaeth y Llywodraeth Sofietaidd wadu bodolaeth y newyn yma tan ddiwedd y 1980au, ond mae o wedi ei selio ar gof pobl Wcráin ers 90 mlynedd. Mae'n bwysig ein bod ni'n cofio hefyd. I gloi, y tristwch, wrth gwrs, y tu hwnt i eiriau, ydy nad rhywbeth sydd wedi ei gladdu am byth yn hanes ydy hyn. Dyma ni yn 2022. Yr wythnos diwethaf, mi adroddodd swyddog o'r Cenhedloedd Unedig bod lluoedd Rwsia yn dwyn a dinistrio grawn yn Wcráin a allai arwain eto at brinder bwyd yno. Ac wrth gwrs, mae miloedd ar filoedd yn marw dan law'r gormeswr heddiw, a miliynau lawer yn dioddef. Rydym ni'n gofyn heddiw am raglen goffáu. Mae'n rhaid i bobl gael dysgu beth ddigwyddodd, ac, wrth wneud hynny, gadewch i ni fod yn gwbl ddiamwys ein bod ni'n sefyll ysgwydd wrth ysgwydd efo pobl Wcráin heddiw, wrth iddyn nhw gofio'r bennod erchyll yma yn eu gorffennol ac aildeimlo'r galar o 90 mlynedd yn ôl, tra, ar yr un pryd, yn brwydro am eu dyfodol.
English: The question is that the motion be agreed. Does any Member object? No. The motion is therefore agreed in accordance with Standing Order 12.36.
Welsh: Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Nac oes. Felly, derbynnir y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.
English: We move now to item 6, the Welsh Conservatives debate on NHS waiting lists. I call on Russell George to move the motion.
Welsh: Nesaf mae eitem 6, dadl y Ceidwadwyr Cymreig ar restrau aros y GIG. Galwaf ar Russell George i wneud y cynnig.
English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Foolish - that is what the then health Minister said to having a plan to tackle the NHS backlogs in Wales before the pandemic is over. And what has that led to? As it stands now, Wales is experiencing its worst accident and emergency waits, longest waiting times for treatment, and second slowest ambulance response times on record. The number of people waiting over two years is now over 60,000, and one in four Welsh patients are waiting over a year for treatment. We, of course, as Welsh Conservatives, have long been raising the increasing NHS backlogs, and it is frustrating, when we voice concerns for the need for a recovery plan, to be told that's foolish. I of course fully accept that the pandemic has caused huge pressures on our Welsh NHS, but we can't get away from the fact that there were deep-rooted issues, including workforce gaps, bed shortages and a creaking NHS estate, and that happened well before the pandemic. Unfortunately, all this was happening well before the pandemic hit us.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Ffôl - dyna a ddywedodd y Gweinidog iechyd ar y pryd ynglŷn â chael cynllun i fynd i'r afael â'r ôl-groniadau yn y GIG yng Nghymru cyn i'r pandemig ddod i ben. Ac at beth y mae hynny wedi arwain? Fel y saif pethau, mae Cymru'n gweld yr amseroedd aros gwaethaf a gofnodwyd mewn adrannau damweiniau ac achosion brys, yr amseroedd aros hiraf am driniaeth, a'r amseroedd ymateb ambiwlansys nesaf at yr arafaf erioed. Mae nifer y bobl sy'n aros dros ddwy flynedd bellach dros 60,000, ac mae un o bob pedwar claf o Gymru yn aros dros flwyddyn am driniaeth. Rydym ni, y Ceidwadwyr Cymreig wrth gwrs, wedi bod yn codi'r ôl-groniadau cynyddol yn y GIG ers tro, ac mae'n rhwystredig, pan fyddwn yn lleisio pryderon am yr angen am gynllun adfer, cael clywed bod hynny'n ffôl. Rwy'n derbyn yn llwyr, wrth gwrs, fod y pandemig wedi achosi pwysau aruthrol ar ein GIG yng Nghymru, ond ni allwn ddianc rhag y ffaith bod yna broblemau dwfn, gan gynnwys bylchau yn y gweithlu, prinder gwelyau ac ystad y GIG sy'n gwegian, a digwyddodd hynny ymhell cyn y pandemig. Yn anffodus, roedd hyn oll yn digwydd ymhell cyn i'r pandemig ein taro.
English: I have selected the amendment to the motion. I call on the Minister for Health and Social Services to formally move amendment 1, tabled in the name of Lesley Griffiths.
Welsh: Rwyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig. Galwaf ar y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol i gynnig yn ffurfiol gwelliant 1, a gyflwynwyd yn enw Lesley Griffiths.
English: I'm sorry, you have your allocated time, and you know that. So, you will have to conclude now, please.
Welsh: Mae'n ddrwg gennyf, mae gennych yr amser a neilltuwyd i chi, ac fe wyddoch hynny. Felly, mae'n rhaid ichi ddirwyn i ben, os gwelwch yn dda.
English: Let me finish, then. The current state of the NHS demands urgency for corrective measures. We are still unable to identify the basic problems in the NHS, and that is why our corrective measures never seem to bear fruit. Let me have the last word, sir. As the health and care system moves forward, and the focus shifts to re-establishing services and supporting the ongoing health and well-being of people, who have been waiting, and in isolation, there will be opportunities for further learning and innovations, and we must continue to rebuild our way back to health. Thank you.
Welsh: Gadewch imi orffen, felly. Mae cyflwr presennol y GIG yn golygu bod angen mesurau unioni ar frys. Rydym yn dal i fethu nodi'r problemau sylfaenol yn y GIG, a dyna pam yr ymddengys nad yw ein mesurau unioni byth yn dwyn ffrwyth. Gadewch imi gael y gair olaf, syr. Wrth i'r system iechyd a gofal symud yn ei blaen, ac wrth i'r ffocws newid i ailsefydlu gwasanaethau a chefnogi iechyd a llesiant parhaus pobl, sydd wedi bod yn aros, ac ar eu pen eu hunain, bydd cyfleoedd ar gyfer dysgu pellach ac arloesi, ac mae'n rhaid inni barhau i ailadeiladu ein ffordd yn ôl at iechyd. Diolch.
English: Thanks, Jenny. I agree with your comments in regards to prevention. I think we do need more beds, but I do agree with you on the general principle, though, because we've already got, as I said in my contribution, 1,000 beds with people who don't need to be in them. So, the big, big problem is the delayed transfer to care. If we can tackle that, that will answer a large part of the issues that we've got.
Welsh: Diolch, Jenny. Cytunaf â'ch sylwadau ynglŷn ag atal. Credaf fod angen mwy o welyau arnom, ond rwy'n cytuno â chi ar yr egwyddor gyffredinol, serch hynny, oherwydd fel y dywedais yn fy nghyfraniad, mae gennym eisoes 1,000 o welyau gyda phobl nad oes angen iddynt fod ynddynt. Felly, y broblem fawr yw'r oedi wrth drosglwyddo gofal. Os gallwn fynd i'r afael â hynny, bydd yn datrys cyfran fawr o'r problemau sydd gennym.