English: Thank you, Presiding Officer. Can I firstly thank you for letting me make this statement today? It really, really means a lot to me. I'd like to take this opportunity to thank all the Members across this Chamber for their words of congratulations following the recent by-election in Alyn and Deeside. From the members of the security team, the catering staff, the Assembly Members support staff, not to forget the drivers, the kind words of congratulations have been really, really overwhelming. It is customary, of course, in your first statement, to pay tribute to your predecessor. Not often though is it in those circumstances that I find myself in today, because not only I am paying tribute to someone who loved his constituency, and who loved Wales, and fought tirelessly across his constituency and across Wales for those who were less able to stand up for themselves, I am also paying tribute to the man that I knew as dad, the man I loved going for a pint with, the man who helped me with my exams, the man who stood by my side right the way through life, and stood so proud when I was graduated, the man that was the glue of my family and held us together on many, many occasions. But he was also the man who showed me that being the right sort of politician wasn't about being the right sort of politician in the Assembly Chamber. It was something that you did in every interaction with every person, no matter who they were or what their situation was. It was important to him that their issues and concerns were listened to and understood. And although we knew that was my dad, we've been touched and comforted by the outpouring of support and solidarity that we've seen from people right across Alyn and Deeside, right across Wales, and across the United Kingdom. And here, in the Assembly, I know you all knew him as my dad as well. We are, of course, devastated beyond words, and we know that our grief will continue to be shared by everyone who knew him and loved him, and many other strangers who didn't have the chance to meet him. And I also want to say how proud I am to have friends and family here in the gallery today, watching me in my first session. So, thank you to all of you here today and all the family members and friends across Alyn and Deeside and further afield. My dad was truly loved by his community and the special people of Alyn and Deeside. He loved the sense of togetherness, and our community's problems were everyone's problems. That's clear from the way the local people come together when times get tough. Alyn and Deeside has been through many a tough time, but it's that sense of community and looking after each other that we as a family have seen more than ever in recent months. Like much of north-east Wales, it has a large manufacturing base. It's something we're all so proud of, and we're also so proud that it's not just holding its own where we are now, but we are also moving into the forefront of the manufacturing industry and embracing the new technology to create jobs for the future - great jobs for the future. But we must carry on, and we must do more, to build to give better opportunities to our young people, and our current generation as well, to make sure our communities have the right infrastructure and services for the future. The Airbus plant in Broughton employs 7,000 people and supports businesses directly and indirectly right across the region, and further into the north-west of England as well. The plant specialises in manufacturing wings and the majestic Beluga, transporting those wings, once they are completed, all across Europe. I was pleased to meet with Unite shop stewards during the campaign and I look forward to returning there soon to discuss what we can do further. My constituency is also the home of Deeside College - Coleg Cambria, which has students right across north-east Wales and Cheshire. I gained my engineering apprenticeship there, which I'm so very proud of. I want to see it continue to grow from strength to strength, and I want to see that young people benefit from the opportunities that we and the college provide to them - opportunities that, if we get right, can put Wales in the forefront of our industrial revolution. And, for those sporting fanatics, there is a strong local heritage in Alyn and Deeside. Deeside College's main stadium is the home of Gap Connah's Quay Nomads, which I had the pleasure of visiting during the campaign as well, with Tom Watson, which was great. Not only that, we've had some great footballers from the constituency - Michael Owen, the late Gary Speed, and it was fantastic to meet with Roger Speed just on Sunday; what a true gentleman he was. But I would never be able to live this down if I couldn't thank and mention my own local team, FC Nomads of Connah's Quay, and club chairman, Bernie Attridge. So, I really want to say thank you for everything he's done, and we'll keep that support going. Good luck on the weekend, guys. I said last week that this by-election was a by-election that no-one wanted to see. And I am not the only person in this Chamber who wants justice for my father, my dad. I know from the campaign we have just conducted that this feeling is shared by the constituents and the community, but further afield in Wales and the UK as well. And alongside my political work in this Chamber, I will also be working to ensure that the inquiries under way will examine the way my dad was treated in the run-up to his death. I owe my family, my friends, my constituents, and, no less, my dad, for that. Finally, Presiding Officer, I was truly honoured and humbled to have been elected as the area's - our great area's - new Labour AM last week. And I want to thank all the local Labour members, and others, for their work during the campaign, during the snow, when we got out on that doorstep. And I also want to thank all the colleagues from the Assembly who came up to help me with that, on a snowy Tuesday in February. So, thank you all. But, most importantly, I want to thank the voters of Alyn and Deeside for putting their faith in me. I am in this place to be a strong voice representing the interests, building on the work started by my dad: jobs and skills; aiming to end youth homelessness; working to end the epidemic of domestic violence, domestic abuse; working to ensure that this Government listens to people - real people from my constituency, and across north Wales and the whole of Wales - and working to deliver the policies that will work for them. And there is no greater tribute I could pay to my dad than continuing his legacy and his work, and all the service that he provided for our special people up in Alyn and Deeside. That's what I intend to do, and I hope, as the representative of the new generation in the Assembly, I can do something to build a better, kinder politics for the future. Thank you. [ Applause.]
Welsh: Diolch, Llywydd. A gaf i ddiolch i chi yn gyntaf am ganiatáu i mi wneud y datganiad hwn heddiw? Mae wir yn golygu llawer iawn i mi. Hoffwn achub ar y cyfle hwn i ddiolch i'r holl Aelodau ar draws y Siambr hon am eu llongyfarchiadau yn dilyn yr is-etholiad diweddar yn Alun a Glannau Dyfrdwy. O aelodau'r tîm diogelwch, y staff arlwyo, staff cymorth Aelodau'r Cynulliad, heb anghofio'r gyrwyr, mae'r geiriau caredig o longyfarchiadau wedi bod yn wirioneddol anhygoel. Mae'n arferol, wrth gwrs, yn eich datganiad cyntaf, i dalu teyrnged i'ch rhagflaenydd. Fodd bynnag, nid yn aml y mae'n digwydd o dan yr amgylchiadau hynny yr wyf i'n canfod fy hun ynddynt heddiw, gan fy mod i nid yn unig yn talu teyrnged i rywun a oedd yn caru ei etholaeth, ac a oedd yn caru Cymru, ac a frwydrodd yn ddiflino ar draws ei etholaeth ac ar draws Cymru dros y rheini a oedd yn llai abl i sefyll drostynt eu hunain, ond rwyf i hefyd yn talu teyrnged i'r dyn yr oeddwn i'n ei adnabod fel dad, y dyn yr oeddwn i wrth fy modd yn mynd am beint gydag ef, y dyn a wnaeth fy helpu gyda fy arholiadau, y dyn a safodd wrth fy ochr yr holl ffordd drwy fywyd, ac a safodd mor falch pan wnes i raddio, y dyn a oedd y glud ar gyfer fy nheulu ac a wnaeth ein dal at ei gilydd lawer, lawer gwaith. Ond ef hefyd oedd y dyn a ddangosodd i mi nad bod y math iawn o wleidydd yn Siambr y Cynulliad oedd bod y math iawn o wleidydd. Roedd yn rhywbeth yr oeddech chi'n ei wneud ym mhob sgwrs gyda phob unigolyn, waeth pwy oedden nhw na beth oedd eu sefyllfa. Roedd yn bwysig iddo ef bod rhywun yn gwrando ar eu problemau a'u pryderon ac yn eu deall. Ac er ein bod ni'n gwybod mai un felly oedd fy nhad, rwyf i wedi cael fy nghyffwrdd a'm cysuro gan y llif o gefnogaeth ac undod yr ydym ni wedi ei weld gan bobl o bob cwr o Alun a Glannau Dyfrdwy, o bob cwr o Gymru, ac o bob cwr o'r Deyrnas Unedig. Ac yma, yn y Cynulliad, gwn eich bod i gyd yn ei adnabod fel fy nhad i hefyd. Rydym ni, wrth gwrs, wedi cael ysgytwad y tu hwnt i eiriau, a gwyddom y bydd ein galar yn parhau i gael ei rannu gan bawb a oedd yn ei adnabod ac yn ei garu, a llawer o ddieithriaid eraill na chawsant y cyfle i gwrdd ag ef. A hoffwn ddweud hefyd pa mor falch yr wyf i o gael ffrindiau a theulu yma yn yr oriel heddiw, yn fy ngwylio yn fy sesiwn gyntaf. Felly, diolch i bob un ohonoch chi sydd yma heddiw a holl aelodau'r teulu a ffrindiau ar draws Alun a Glannau Dyfrdwy a thu hwnt. Roedd fy nhad yn wirioneddol boblogaidd yn ei gymuned ac ymhlith pobl arbennig Alun a Glannau Dyfrdwy. Roedd wrth ei fodd â'r ymdeimlad o undod ac roedd problemau ein cymuned yn broblemau i bawb. Mae hynny'n eglur o'r ffordd y mae pobl leol yn dod at ei gilydd pan fydd pethau'n anodd. Mae Alun a Glannau Dyfrdwy wedi bod drwy sawl cyfnod anodd, ond rydym ni fel teulu wedi gweld yr ymdeimlad hwnnw o gymuned a gofalu am ein gilydd yn fwy nag erioed yn y misoedd diwethaf. Fel llawer o'r gogledd-ddwyrain, mae iddi sail weithgynhyrchu helaeth. Mae'n rhywbeth yr ydym ni i gyd mor falch ohono, ac rydym ni hefyd mor falch nid yn unig ei fod yn cadw i fynd lle'r ydym ni nawr, ond ein bod ni hefyd yn symud i flaen y gad yn y diwydiant gweithgynhyrchu ac yn croesawu'r dechnoleg newydd i greu swyddi ar gyfer y dyfodol - swyddi gwych ar gyfer y dyfodol. Ond mae'n rhaid i ni barhau, ac mae'n rhaid i ni wneud mwy, i adeiladu i roi cyfleoedd gwell i'n pobl ifanc, a'n cenhedlaeth bresennol hefyd, i sicrhau bod gan ein cymunedau y seilwaith a'r gwasanaethau iawn ar gyfer y dyfodol. Mae ffatri Airbus ym Mrychdyn yn cyflogi 7,000 o bobl ac yn cefnogi busnesau yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol ar hyd a lled y rhanbarth, ac ymhellach i ogledd-orllewin Lloegr hefyd. Mae'r gwaith yn arbenigo mewn gweithgynhyrchu adenydd a'r Beluga mawreddog, sy'n cludo'r adenydd hynny, ar ôl iddyn nhw gael eu cwblhau, i bob cwr o Ewrop. Roeddwn i'n falch o gyfarfod â stiwardiaid siop Unite yn ystod yr ymgyrch, ac edrychaf ymlaen at ddychwelyd yno'n fuan i drafod beth arall y gallwn ni ei wneud. Mae fy etholiaeth yn gartref i Goleg Glannau Dyfrdwy hefyd - Coleg Cambria, sydd â myfyrwyr ar draws gogledd-ddwyrain Cymru a swydd Gaer gyfan. Llwyddais yn fy mhrentisiaeth peirianneg yno, yr wyf i'n falch iawn o hynny. Rwyf i eisiau ei weld yn parhau i fynd o nerth i nerth, ac rwyf i eisiau gweld bod pobl ifanc yn elwa ar y cyfleoedd yr ydym ni a'r coleg yn eu cynnig iddyn nhw - cyfleoedd a allai, os byddwn ni'n ei wneud yn iawn, roi Cymru ar flaen y gad yn ein chwyldro diwydiannol. Ac i'r rheini sy'n frwd dros chwaraeon, ceir treftadaeth leol gref yn Alun a Glannau Dyfrdwy. Prif stadiwm Coleg Glannau Dyfrdwy yw cartref Nomadiaid Cei Conna Gap, y cefais y pleser o ymweld â nhw yn ystod yr ymgyrch hefyd, gyda Tom Watson, ac roedd hynny'n wych. Nid yn unig hynny, rydym ni wedi cael rhai pêl-droedwyr ardderchog o'r etholaeth - Michael Owen, y diweddar Gary Speed, ac roedd yn wych cyfarfod â Roger Speed ddydd Sul ddiwethaf; gŵr bonheddig yn wir. Ond ni fyddwn i byth yn cael maddeuant pe na fyddwn yn diolch a sôn am fy nhîm lleol fy hun, CPD Nomadiaid Cei Conna, a chadeirydd y clwb, Bernie Attridge. Felly, rwyf wir eisiau dweud diolch am bopeth y mae wedi ei wneud, a byddwn yn cadw'r gefnogaeth honno i fynd. Pob lwc ar y penwythnos, fechgyn. Dywedais yr wythnos diwethaf bod yr is-etholiad hwn yn is-etholiad nad oedd neb eisiau ei weld. Ac nid fi yw'r unig berson yn y Siambr hon sydd eisiau cyfiawnder i fy nhad. Gwn o'r ymgyrch yr ydym ni newydd ei chynnal bod y teimlad hwn yn cael ei rannu gan yr etholwyr a'r gymuned, ond ymhellach i ffwrdd yng Nghymru ac yn y DU hefyd. Ac ochr yn ochr â'm gwaith gwleidyddol yn y Siambr hon, byddaf hefyd yn gweithio i sicrhau y bydd yr ymchwiliadau sydd ar y gweill yn archwilio'r ffordd y cafodd fy nhad ei drin yn y cyfnod cyn ei farwolaeth. Mae fy nheulu, fy ffrindiau, fy etholwyr, ac, yn anad neb, fy nhad, yn haeddu hynny. Yn olaf, Llywydd, roedd yn fraint ac yn anrhydedd i mi gael fy ethol yn AC Llafur newydd yr ardal - ein hardal wych - yr wythnos diwethaf. A hoffwn ddiolch i'r holl aelodau Llafur lleol, ac eraill, am eu gwaith yn ystod yr ymgyrch, yn ystod yr eira, pan aethom ni allan ar y garreg drws yna. Ac rwyf i hefyd eisiau diolch i'r holl gyd-Aelodau o'r Cynulliad a ddaeth i fyny i'm helpu i â hynny, ar ddydd Mawrth o eira ym mis Chwefror. Felly diolch bawb. Ond, yn bwysicaf oll, hoffwn ddiolch i bleidleiswyr Alun a Glannau Dyfrdwy am roi eu ffydd ynof i. Rwyf i yn y lle hwn i fod yn llais cryf sy'n cynrychioli'r buddiannau, gan adeiladu ar y gwaith a ddechreuwyd gan fy nhad: swyddi a sgiliau; ceisio rhoi terfyn ar ddigartrefedd ymhlith pobl ifanc; gweithio i roi terfyn ar yr epidemig o drais yn y cartref, cam-drin domestig; gweithio i sicrhau bod y Llywodraeth hon yn gwrando ar bobl - pobl go iawn o'm hetholaeth i, ac o bob rhan o'r gogledd a Chymru gyfan - a gweithio i ddarparu'r polisïau a fydd yn gweithio ar eu cyfer nhw. Ac nid oes unrhyw deyrnged fwy y gallwn i ei thalu i fy nhad na pharhau ei etifeddiaeth a'i waith, a'r holl wasanaeth a roddodd i'n pobl arbennig i fyny yn Alun a Glannau Dyfrdwy. Dyna'r hyn yr wyf i'n bwriadu ei wneud, ac rwy'n gobeithio, fel cynrychiolydd o'r genhedlaeth newydd yn y Cynulliad, y gallaf wneud rhywbeth i adeiladu gwleidyddiaeth well a mwy caredig ar gyfer y dyfodol. Diolch. [ Cymeradwyaeth.]