English: As a newish member of this committee, it really has been an eye-opener for me, being a part of the committee, to the legislative process of the Senedd and all the inter-governmental working and the sheer breadth of the work the committee does. I'd just like to put on record my thanks to our Chair, Huw Irranca-Davies, for the excellent work he does chairing that committee, and to our vice-chair who stepped into the void the other day and chaired the meeting excellently, I'd like to say. I don't intend to speak for long, Deputy Llywydd - I'm sure you'll be pleased about that - and I'm probably not going to make some career-enhancing comments, actually, with regard to the legislative consent process. The two things I did want to talk about relate to how the UK Government and Welsh Government legislative consent process just isn't working. One thing that did shock me was the sheer lack of engagement from the UK Government with the Welsh Government on certain elements of legislation; some parts of the UK Government and some departments engage early, other departments from UK Government are shocking - they don't engage early enough on areas that have devolved competence. From my personal point of view, having LCMs sent to the Welsh Government with days or hours to go, saying, 'Can you please consent to this?' is simply disrespectful, it's poor practice with regard to inter-governmental relations, and that simply needs to change. The UK Government need to do more to improve those relationships, because if we are going to see the United Kingdom and all Parliaments working well together, there does need to be mutual respect of all elements of legislatures across the country. The second point I wanted to make was one that has been highlighted potentially in the media, which is that this Senedd is a legislature in its own right, and we owe it to the people of Wales to be using this place to create Welsh law for Welsh people. The committee raised this; we do think that the Welsh Government is using the UK Government far too much to legislate on devolved areas. This is bypassing scrutiny; it is bypassing our committees and the democratically elected Members here who should be scrutinising this law for Welsh people. That is a matter that does need to be addressed, and I hope the Counsel General, when he responds to the report, will actually pull that together and hopefully give us some answers around that, because I know that's something that the committee really do want to see. As I said, we are a legislature in our own right, and we owe it to the people of Wales, and owe it to our Senedd Members, to respect that. I don't intend to talk any more; I'm at the two-minute mark and I'm sure my colleague Alun Davies will expand on these matters in a far more eloquent way than I have. But I'd just like to thank Huw Irranca-Davies, Alun Davies and Rhys ab Owen for the great work they do on our committee and being fantastic Members representing this committee and the people of Wales. Diolch.
Welsh: Fel aelod newydd o'r pwyllgor hwn, mae wedi bod yn agoriad llygaid i mi weld proses ddeddfwriaethol y Senedd a'r holl gydweithio rhynglywodraethol ac ehangder y gwaith y mae'r pwyllgor yn ei wneud. Hoffwn gofnodi fy niolch i'n Cadeirydd, Huw Irranca-Davies, am y gwaith ardderchog y mae'n ei wneud yn cadeirio'r pwyllgor hwnnw, ac i'n his-gadeirydd a gamodd i'r adwy y diwrnod o'r blaen a chadeirio'r cyfarfod yn ardderchog. Nid wyf yn bwriadu siarad yn hir, Ddirprwy Lywydd - rwy'n siŵr y byddwch yn falch o hynny - ac nid wyf yn debygol o wneud unrhyw sylwadau a fydd yn gwella gyrfa, mewn gwirionedd, ynghylch proses y cydsyniad deddfwriaethol. Mae'r ddau beth roeddwn i eisiau siarad amdanynt yn ymwneud â sut nad yw proses cydsyniad deddfwriaethol Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru yn gweithio. Un peth a roddodd sioc i mi oedd diffyg ymgysylltiad Llywodraeth y DU â Llywodraeth Cymru ar rai elfennau o'r ddeddfwriaeth; mae rhai rhannau o Lywodraeth y DU a rhai adrannau'n ymgysylltu'n gynnar, mae adrannau eraill o Lywodraeth y DU yn frawychus - nid ydynt yn ymgysylltu'n ddigon cynnar ar feysydd sydd â chymhwysedd datganoledig. O'm rhan i'n bersonol, mae cael memoranda cydsyniad deddfwriaethol wedi'u hanfon at Lywodraeth Cymru gyda dyddiau neu oriau i fynd, a dweud, 'A wnewch chi gydsynio i hyn?' yn amharchus, mae'n arfer wael o ran cysylltiadau rhynglywodraethol, ac mae angen i hynny newid. Mae angen i Lywodraeth y DU wneud mwy i wella'r cysylltiadau hynny, oherwydd os ydym yn mynd i weld y Deyrnas Unedig a phob Senedd yn gweithio'n dda gyda'i gilydd, mae angen parch i'r holl ddeddfwrfeydd ar draws y wlad. Yr ail bwynt roeddwn am ei wneud oedd un sydd wedi cael sylw yn y cyfryngau o bosibl, sef bod y Senedd hon yn ddeddfwrfa yn ei hawl ei hun, a'n dyletswydd ni i bobl Cymru yw defnyddio'r lle hwn i greu cyfraith Gymreig i bobl Cymru. Cafodd hyn sylw gan y pwyllgor; credwn fod Llywodraeth Cymru'n defnyddio Llywodraeth y DU lawer gormod i ddeddfu ar feysydd datganoledig. Mae hyn yn osgoi craffu; mae'n osgoi ein pwyllgorau a'r Aelodau a etholwyd yn ddemocrataidd yma a ddylai fod yn craffu ar y gyfraith hon ar ran pobl Cymru. Mae'n fater y mae angen mynd i'r afael ag ef, ac rwy'n gobeithio y bydd y Cwnsler Cyffredinol, pan fydd yn ymateb i'r adroddiad, yn rhoi sylw i hynny a gobeithio y gall roi atebion i ni ynglŷn â hynny, oherwydd rwy'n gwybod ei fod yn rhywbeth y mae'r pwyllgor eisiau ei weld. Fel y dywedais, rydym yn ddeddfwrfa yn ein hawl ein hunain, a'n dyletswydd i bobl Cymru, ac i Aelodau ein Senedd, yw parchu hynny. Nid wyf yn bwriadu siarad rhagor; rwyf ar y marc dau funud ac rwy'n siŵr y bydd fy nghyd-Aelod Alun Davies yn ehangu ar y materion hyn mewn ffordd lawer mwy huawdl na minnau. Ond hoffwn ddiolch i Huw Irranca-Davies, Alun Davies a Rhys ab Owen am y gwaith gwych a wnânt ar ein pwyllgor ac am fod yn Aelodau gwych sy'n cynrychioli'r pwyllgor hwn a phobl Cymru. Diolch.