English: This week sees the first reduction in the tolls on the Severn crossing since 1966. The Conservative Government's action to remove the value added tax from the tolls is the first step towards scrapping charges on the bridge altogether by the end of this year. The benefit of this to the Welsh economy, Presiding Officer, of abolishing these charges, is about £100 million a year. By this action, the Conservative Government has started the process of removing the symbolic economic barrier that discourages businesses from expanding into Wales. Also, on the other hand, some of the hauliers are going to save more than £50,000 a year. We know that. That's a great saving and a great development for our local economy. The Secretary of State for Wales, Mr Alun Cairns MP, mentioned, in his words: 'The tolls' removal will cement the ties between the economies and communities of south Wales and south west England, creating a growth corridor spanning from Cardiff, through Newport, to Bristol.' The Welsh Government must take the necessary steps required to ensure Wales obtains maximum benefit from this action. That means dealing with the frustrating and costly traffic jams and congestion that we saw all too frequently in 2017 and beyond that. The traffic analysis firm INRIX estimated that traffic jams on our roads last year cost the Welsh economy almost £278 million. As I said earlier in Minister's questions, you could build at least two state-of-the-art hospitals in Wales. That is the loss we are facing with this congestion. Cardiff suffers the largest adverse impact. The congestion cost to Cardiff is £134 million, to Newport is £44 million, and also to Swansea is £62 million. These are staggering figures. I think this isn't important for the Labour Party, only four backbenchers are sitting here. It's such an important topic and only one Cabinet Minister is in front, which shows that the interest in the transport system in Wales is not there. At least for this Conservative Party, if we come in power, this will be one of the most foremost priorities, to get connectivity - by air, by road and by sea. The worst congestion hotspot in Wales is at the Brynglas tunnels. Presiding Officer, I live only a few metres from there and the congestion for the last 10 years, since I've been in this Assembly, is so horrendous it's unbelievable. It takes more than an hour to travel only 10 to 12 miles in the morning if I come after 7 o'clock. But if I come before, between 6.30 a.m. and 7 a.m., then it takes less than half an hour. That is at present. So, conditions previously were worse than this. The westbound tunnel saw no fewer than 465 jams last year. The worst lasted almost an hour and stretched back 4 miles. Sometimes, we know, they virtually close the entire M4 for some accident, and that's pretty frequently. These tunnels are the most congested stretch of inner-city motorway in the UK, apart from the M25 around London. Indeed, the M4 in south Wales is synonymous with traffic upholds and the stretch around Newport is Wales's busiest length of road. Gridlock is taking its toll on the Welsh economy and it is Welsh businesses and motorists that are bearing the brunt. We need to make urgent progress on the M4 relief road. The latest announcement before Christmas of a further delay to this vital project will be met with dismay by Welsh motorists. The opening of the M4 relief road will be delayed by almost two years and will now cost an extra £135 million. Back in 2014, the Welsh Government's own report said that this vital stretch of motorway does not meet modern motorway design standards, resulting in poor, sometimes horrendous, travelling conditions for its numerous users. It identified 17 problem areas relating to capacity, resilience, safety and sustainable development. But this is not the only project subject to completion delay and escalating cost. Work on dualling the A465 Heads of the Valleys road was due to be completed by spring 2019. This project is running over its £200 million budget and is behind schedule. Presiding Officer, this is not on. This Government has failed to deliver a transport system to Welsh people, and I'm sure they'll learn very quickly that this will create in our economy something better if their senses are getting better also. Thank you.
Welsh: Yr wythnos hon gwelwn y gostyngiad cyntaf yn y tollau ar bont Hafren ers 1966. Gweithred y Llywodraeth Geidwadol i ddileu'r dreth ar werth oddi ar y tollau yw'r cam cyntaf tuag at gael gwared ar daliadau ar y bont yn gyfan gwbl erbyn diwedd y flwyddyn hon. Mantais hyn i economi Cymru, Lywydd, mantais diddymu'r taliadau hyn, yw tua £100 miliwn y flwyddyn. Drwy weithredu fel hyn, mae'r Llywodraeth Geidwadol wedi dechrau'r broses o ddileu'r rhwystr economaidd symbolaidd sy'n atal busnesau rhag ehangu i mewn i Gymru. Hefyd, ar y llaw arall, mae rhai o'r cludwyr nwyddau yn mynd i arbed mwy na £50,000 y flwyddyn. Rydym yn gwybod hynny. Mae'n creu arbedion mawr ac yn ddatblygiad gwych ar gyfer ein heconomi leol. Fel y dywedodd Ysgrifennydd Gwladol Cymru, Mr Alun Cairns AS: Bydd cael gwared ar y tollau yn cadarnhau'r cysylltiadau rhwng economïau a chymunedau de Cymru a de-orllewin Lloegr, gan greu coridor twf sy'n ymestyn o Gaerdydd, drwy Gasnewydd, i Fryste. Rhaid i Lywodraeth Cymru roi'r camau angenrheidiol ar waith i sicrhau bod Cymru'n cael y budd mwyaf posibl o'r weithred hon. Mae hynny'n golygu ymdrin â'r tagfeydd traffig costus a rhwystredig a welodd pawb ohonom yn rhy aml o lawer yn 2017 a thu hwnt. Roedd y cwmni dadansoddi traffig INRIX yn amcangyfrif bod tagfeydd traffig ar ein ffyrdd wedi costio bron i £278 miliwn i economi Cymru y llynedd. Fel y dywedais yn gynharach mewn cwestiynau i'r Gweinidog, gallech adeiladu o leiaf ddau ysbyty modern yng Nghymru am hynny. Dyna'r golled rydym yn ei hwynebu gyda'r tagfeydd hyn. Caerdydd sy'n dioddef yr effaith fwyaf. Mae cost tagfeydd i Gaerdydd yn £134 miliwn, y gost i Gasnewydd yn £44 miliwn, ac i Abertawe mae'n £62 miliwn. Mae'r rhain yn ffigurau syfrdanol. Credaf nad yw hyn yn bwysig i'r Blaid Lafur, pedwar Aelod yn unig sy'n eistedd ar y meinciau cefn. Mae'n fater mor bwysig ac un Gweinidog Cabinet yn unig sydd yn y tu blaen, sy'n dangos nad oes diddordeb yn y system drafnidiaeth yng Nghymru. I'r Blaid Geidwadol hon o leiaf, os down i rym, dyma fydd un o'r blaenoriaethau mwyaf, i gael cysylltedd - yn yr awyr, ar y ffyrdd ac ar y môr. Yr ardal sydd â'r broblem tagfeydd waethaf yng Nghymru yw twnelau Bryn-glas. Lywydd, rwy'n byw ychydig fetrau oddi yno ac mae'r tagfeydd traffig dros y 10 mlynedd diwethaf, ers i mi fod yn y Cynulliad hwn, yn anhygoel o erchyll. Mae'n cymryd dros awr i deithio 10 i 12 milltir yn unig yn y bore os dof ar ôl 7 o'r gloch. Ond os dof cyn hynny, rhwng 6.30 a 7 y bore, mae'n cymryd llai na hanner awr. Dyna fel y mae ar hyn o bryd. Felly, roedd yr amodau o'r blaen yn waeth na hyn. Cafwyd 465 o dagfeydd traffig yn y twnnel tua'r gorllewin y llynedd. Parhaodd y gwaethaf bron i awr gan ymestyn dros 4 milltir. Rydym yn gwybod eu bod weithiau fwy neu lai'n cau yr M4 cyfan oherwydd damwain, ac mae hynny'n digwydd yn eithaf aml. Y twnelau hyn yw'r darn o draffordd canol dinas lle y gwelir fwyaf o dagfeydd traffig yn y DU, ar wahân i'r M25 amgylch Llundain. Yn wir, mae'r M4 yn ne Cymru yn nodedig am ei thagfeydd traffig a'r darn o ffordd o amgylch Casnewydd yw'r darn prysuraf o ffordd yng Nghymru. Mae tagfeydd yn cael effaith andwyol ar economi Cymru, a busnesau Cymru, a modurwyr sy'n ysgwyddo'r baich. Mae angen inni wneud cynnydd brys ar ffordd liniaru'r M4. Bydd y cyhoeddiad diweddaraf cyn y Nadolig ynghylch oedi pellach i'r prosiect hanfodol hwn yn destun siom i fodurwyr Cymru. Bydd bron ddwy flynedd o oedi cyn agor ffordd liniaru'r M4 a bydd bellach yn costio £135 miliwn yn ychwanegol. Yn ôl yn 2014, roedd adroddiad Llywodraeth Cymru ei hun yn dweud nad yw'r darn hollbwysig hwn o'r draffordd yn bodloni safonau dylunio traffyrdd modern, gan arwain at amodau teithio gwael, ac erchyll weithiau, i'w defnyddwyr niferus. Nodai 17 o fannau lle y ceir problemau'n ymwneud â chapasiti, cydnerthedd, diogelwch a datblygu cynaliadwy. Ond nid dyma'r unig brosiect sy'n wynebu oedi cyn cael ei gwblhau a chostau cynyddol. Roedd gwaith ar ffordd ddeuol yr A465 ym Mlaenau'r Cymoedd i fod i gael ei gwblhau erbyn gwanwyn 2019. Mae'r prosiect hwn yn wynebu cynnydd o £200 miliwn yn y costau ac mae ar ei hôl hi. Lywydd, nid yw hyn yn ddigon da. Methodd y Llywodraeth hon ddarparu system drafnidiaeth i bobl Cymru, ac rwy'n siŵr y byddant yn dysgu'n gyflym iawn y bydd hyn yn creu rhywbeth gwell yn ein heconomi os yw eu synnwyr yn gwella hefyd. Diolch.