English: As a result, Dirprwy Lywydd, a protocol has now been agreed, as set out in my letter to the Chair of the Finance Committee on 29 March last. That protocol sets out a two-stage process. First, the Assembly, along with both Houses of Parliament, will be asked to agree a draft Order in Council, which will specify the power for the Assembly to introduce a tax on vacant land in Wales. If that first stage succeeds, it will then be for the Welsh Government to bring detailed proposals before the National Assembly to enable Members to decide whether to pass any proposed tax into law. While the UK Parliament has a part to play in the decision to devolve these powers to Wales, it is for this Assembly to determine how such powers are to be used. I'm confident that the process we have managed to agree properly reflects those different responsibilities. Of course, Dirprwy Lywydd, the process for transferring powers not only requires the powers to be transferred from the UK Parliament; they also have to be accepted by this Assembly, should the Assembly choose to do that. I remain committed to joint working with Members in this regard, ensuring that the Assembly is supplied with all the relevant information, and that should happen throughout this process. If that is the process that we've agreed, I thought it would be helpful to set out expectations for the next steps. It's my intention that we will be in a position by the autumn of this year to submit a formal request to the Financial Secretary to the Treasury, and by the spring of next year, I would hope that legislation will be laid before the Assembly and the UK Parliament to seek agreement to the transfer of these powers. Dirprwy Lywydd, if these are the means by which the new Wales Act 2014 possibilities are to be tested, I turn now to the purpose of a vacant land tax itself. As discussed previously in this Assembly, taxation can serve a variety of purposes. A vacant land tax is intended to incentivise positive behaviours, rather than primarily to raise revenues. By increasing the cost of holding onto land that has already been identified as suitable for development, a vacant land tax could help to change the balance of incentives so that we encourage the development that will help to provide much-needed housing and economic opportunities in Wales. And at the same time, it is the tax that can be put to work to support our regeneration objectives. The goal is not to make life more difficult for the majority of responsible businesses and landowners who do the important work of developing land for commercial or residential use. The aim is, rather, to bring about changes in the behaviour of the minority who look to speculate unfairly on rising land values, and to tie up land that could be used to the benefit of people and communities. Dirprwy Lywydd, for taxation to be an effective way to encourage positive behaviours, it has to be considered not in isolation, but as part of a suite of solutions designed to encourage the effective use and development of land in Wales. It is but one tool available to us in pursuit of that purpose, but the purpose is an important one. Research commissioned by the Welsh Government into stalled development sites found that just over 400 sites were stalled across Wales at the time of publication, in 2015. These stalled sites primarily related to residential development, with at least 7,600 homes being tied up within these sites across Wales. Last month, my colleague the Minister for Housing and Regeneration announced an independent review of affordable housing supply in Wales. Amongst other things, this review offers us the opportunity to explore ways we can increase the number of homes built through the Welsh Government's contribution to social housing, and to look at the quality of standards of that affordable housing. We have to continue to be concerned, not just with the quantity but the quality of the homes being built in Wales. Dirprwy Lywydd, while a vacant land tax may be a new idea for us, it is certainly not novel in other parts of the world. The issues we face are not unique to Wales; they exist across the United Kingdom and beyond. In England, as a result of remarks made by the Chancellor of the Exchequer in an earlier budget, there is an acknowledgement of these issues, with a review now taking place of the gap between planning permissions granted and housing starts. Chaired by Oliver Letwin, that inquiry issued a preliminary statement in March, identifying factors holding back development once planning permissions have been granted. The review intends to provide a full report in time for the Chancellor's autumn statement later this year. Now, other countries are already using tax to help address this problem. In the Republic of Ireland, as Members here know, they have recently introduced a vacant sites levy in order to encourage the development of vacant and derelict land. Similarly, municipalities in the United States have also successfully used taxation to encourage development of derelict land. The international picture suggests that taxation can certainly be a powerful tool to drive development. That is not to say, of course, that these experiences in these other jurisdictions can simply be picked up and dropped into the Welsh context, but there is certainly enough evidence to suggest that this is a route worth exploring further. Dirprwy Lywydd, it is a fundamental principle of the Welsh Government that policy development, whether tax or otherwise, should be informed by evidence. The first stage of our work will therefore be to work further on building that evidence to ensure that we reach the best possible understanding of the issues and how our interventions could address them. By pressing ahead with this work now, we will be in a strong position to make necessary decisions if and when the necessary powers are agreed. There are important questions as to how we can incentivise positive behaviour in the public as well as the private sector, and how the policy can serve to encourage the regeneration of derelict or underused urban land, as well as to deliver housing. I recognise that it is only through close co-operation with our stakeholders that we can ensure that we achieve our objectives without placing an unintended burden on responsible developers and builders. To that end, I'm grateful to all of those who have already begun to contribute to the development of these proposals.
Welsh: O ganlyniad i hyn, Dirprwy Lywydd, mae protocol wedi cael ei gytuno arno nawr, fel y nodais yn fy llythyr at Gadeirydd y Pwyllgor Cyllid ar 29 Mawrth. Mae'r protocol hwnnw'n nodi proses dau gam. Yn gyntaf, bydd gofyn i'r Cynulliad, ynghyd â Dau Dŷ Senedd y DU, gytuno ar ddrafft Gorchymyn yn y Cyfrin Gyngor, a fydd yn nodi gallu'r Cynulliad i gyflwyno treth ar dir gwag yng Nghymru. Os bydd y cam cyntaf hwnnw yn llwyddiannus, lle Llywodraeth Cymru fydd dod â chynigion manwl gerbron y Cynulliad Cenedlaethol i alluogi Aelodau i benderfynu a ddylid pasio unrhyw dreth arfaethedig yn gyfraith. Er bod gan Senedd y DU ei rhan yn y penderfyniad i ddatganoli'r pwerau hyn i Gymru, lle'r Cynulliad hwn fydd penderfynu sut y bydd pwerau o'r fath yn cael eu defnyddio. Rwy'n hyderus bod y broses yr ydym wedi llwyddo i gytuno arni yn gwir adlewyrchu'r gwahanol gyfrifoldebau hynny. Wrth gwrs, Dirprwy Lywydd, mae'r broses ar gyfer trosglwyddo pwerau nid yn unig yn gofyn i'r pwerau gael eu trosglwyddo gan Senedd y DU; mae gofyn iddyn nhw hefyd gael eu derbyn gan y Cynulliad hwn, pe byddai'r Cynulliad yn dewis gwneud hynny. Rwyf wedi ymrwymo o hyd i weithio ar y cyd ag Aelodau yn hyn o beth, gan sicrhau y rhoddir yr wybodaeth berthnasol i'r Cynulliad, a dylai hynny ddigwydd drwy gydol y broses. Os mai honno yw'r broses yr ydym wedi cytuno arni, roeddwn yn credu y byddai'n ddefnyddiol nodi'r disgwyliadau ar gyfer y camau nesaf. Fy mwriad i yw y byddwn ni mewn sefyllfa erbyn tymor yr hydref eleni i gyflwyno cais ffurfiol i Ysgrifennydd Ariannol y Trysorlys, ac erbyn y gwanwyn y flwyddyn nesaf, buaswn yn gobeithio y bydd deddfwriaeth yn cael ei rhoi gerbron y Cynulliad a Senedd y DU i geisio cytundeb ar drosglwyddo'r pwerau hyn. Dirprwy Lywydd, os mai dyma'r modd o roi prawf ar bosibliadau'r Ddeddf Cymru 2014 newydd, rwy'n troi nawr at ddiben y dreth tir gwag ynddi'i hun. Fel y trafodwyd o'r blaen yn y Cynulliad hwn, gall fod nifer o ddibenion i drethiant. Bwriad treth ar dir gwag yw cymell ymddygiad cadarnhaol, yn hytrach na chodi refeniw yn bennaf. Drwy gynyddu'r gost o ddal gafael ar dir sydd wedi'i nodi eisoes yn addas ar gyfer ei ddatblygu, gallai treth ar dir gwag helpu i newid y cydbwysedd o ran cymhellion fel y gallwn annog y datblygiadau a fydd yn helpu i ddarparu'r tai a'r cyfleoedd economaidd y mae eu hangen yn fawr yng Nghymru. Ac ar yr un pryd, honno yw'r dreth y gellir ei rhoi ar waith i gefnogi ein hamcanion adfywio. Y nod yw peidio â gwneud bywyd yn fwy anodd i fwyafrif y busnesau cyfrifol a'r tirfeddianwyr sy'n gwneud y gwaith pwysig o ddatblygu tir ar gyfer defnydd masnachol neu breswyl. Y nod, yn hytrach, yw ennyn newidiadau yn ymddygiad y lleiafrif sydd â'u bryd ar hapfasnachu yn annheg ar y cynnydd yng ngwerthoedd tir, a thagu tir y gellid ei ddefnyddio er budd pobl a chymunedau. Dirprwy Lywydd, er mwyn i drethiant fod yn ffordd effeithiol o hyrwyddo ymddygiad cadarnhaol, mae'n rhaid ei ystyried, nid ar wahân, ond yn rhan o gyfres o ddatrysiadau a gynllunir i annog defnydd a datblygiad effeithiol o dir yng Nghymru. Un arf yn unig yw hwn sydd ar gael inni gyflawni'r diben hwnnw, ond mae'r diben hwnnw'n un pwysig. Canfu ymchwil a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru i safleodd datblygu sydd ar stop fod ychydig dros 400 o safleoedd ar stop ledled Cymru pan gafodd ei gyhoeddi, yn 2015. Roedd y safleodd hyn ar stop yn ymwneud yn bennaf â datblygiadau preswyl, gyda 7,600 o leiaf o gartrefi ynghlwm â'r safleoedd hyn ledled Cymru. Fis diwethaf, cyhoeddodd fy nghyd-Aelod y Gweinidog Tai ac Adfywio adolygiad annibynnol o gyflenwad tai fforddiadwy yng Nghymru. Ymhlith pethau eraill, mae'r adolygiad hwn yn cynnig inni'r cyfle i archwilio'r ffyrdd o gynyddu nifer y cartrefi a adeiladwyd drwy gyfraniad Llywodraeth Cymru tuag at dai cymdeithasol, ac i edrych ar ansawdd safonau'r tai fforddiadwy. Mae'n rhaid inni ddal ati i fod â diddordeb, nid yn unig yn nifer ond yn ansawdd y cartrefi a gaiff eu hadeiladu yng Nghymru. Dirprwy Lywydd, er bod treth ar dir gwag yn syniad newydd i ni, yn sicr nid yw'n beth newydd mewn rhannau eraill o'r byd. Nid yw'r materion a wynebwn yn unigryw i Gymru; maen nhw'n bodoli ledled y Deyrnas Unedig a thu hwnt. Yn Lloegr, o ganlyniad i sylwadau a wnaeth Canghellor y Trysorlys mewn cyllideb gynharach, ceir cydnabyddiaeth o'r materion hyn, gydag adolygiad yn digwydd bellach o'r bwlch rhwng rhoi'r caniatâd cynllunio ac adeiladu'r tai. Cyhoeddodd yr ymchwiliad hwnnw, o dan gadeiryddiaeth Oliver Letwin, ddatganiad rhagarweiniol ym mis Mawrth, yn nodi ffactorau sy'n llesteirio datblygiadau wedi i'r caniatâd cynllunio gael ei roi. Bwriad yr adolygiad yw cyflwyno adroddiad llawn erbyn datganiad y Canghellor yn yr hydref yn ddiweddarach eleni. Erbyn hyn, mae gwledydd eraill eisoes yn defnyddio treth i helpu i fynd i'r afael â broblem hon. Yng Ngweriniaeth Iwerddon, fel y gŵyr yr Aelodau yma, maen nhw wedi cyflwyno ardoll safleoedd gwag yn ddiweddar i annog datblygiad tir diffaith a gwag. Yn yr un modd, mae bwrdeistrefi yn yr Unol Daleithiau wedi defnyddio trethiant yn llwyddiannus hefyd i annog datblygiad tir diffaith. Mae'r darlun rhyngwladol yn awgrymu y gall trethiant yn sicr fod yn arf pwerus i hybu datblygiad. Nid dweud yw hynny, wrth gwrs, fod modd inni godi a gollwng y profiadau hyn o weinyddiaethau eraill yn y cyd-destun Cymreig, ond ceir digon o dystiolaeth yn sicr i awgrymu bod hwn yn ddull sy'n deilwng o'i ymchwilio ymhellach. Dirprwy Lywydd, mae'n egwyddor sylfaenol gan Lywodraeth Cymru y dylai datblygiad polisi, yn drethiant neu beidio, fod yn seiliedig ar dystiolaeth. Gan hynny, cam cyntaf ein gwaith fydd ymroi eto i adeiladu'r dystiolaeth honno i sicrhau ein bod yn cyrraedd y ddealltwriaeth orau posib o'r materion a sut y gallai ein hymyriadau fynd i'r afael â nhw. Trwy fwrw ymlaen â'r gwaith hwn yn awr, byddwn mewn sefyllfa gadarn i wneud penderfyniadau angenrheidiol pe cytunir ar y pwerau angenrheidiol. Mae cwestiynau pwysig ynglŷn â'r modd y gallwn gymell ymddygiad cadarnhaol yn y sector cyhoeddus yn ogystal â'r sector preifat, a sut y gallai'r polisi wasanaethu i annog adfywiad tir trefol sy'n ddiffaith neu nad oes digon o ddefnydd ohono, yn ogystal â darparu tai. Rwy'n cydnabod mai dim ond trwy gydweithio'n agos â'n rhanddeiliaid y gallwn sicrhau y byddwn yn cyflawni ein hamcanion heb roi baich anfwriadol ar adeiladwyr a datblygwyr cyfrifol. I'r perwyl hwnnw, rwy'n ddiolchgar i bawb sydd wedi dechrau cyfrannu at ddatblygu'r cynigion hyn yn barod.