English: Thank you, acting Deputy Presiding Officer. I'd very much like to thank Helen Mary Jones for bringing forward this proposal and also all the Members who've contributed to the debate. It's very clear that there's wide support for the strengthening of the rights of disabled people in Wales. The Welsh Government continues to have a high regard for the international human rights treaties and UN conventions to which the UK state party is signatory. We seek to reflect both the spirit and the substance of each convention across our policies and programmes as appropriate. The actions of the Welsh Government must be compatible with international obligations, as set out in section 82 of the Government of Wales Act 2006, including the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities. A commitment to human rights is built into the DNA of the Welsh Government. This commitment provides a solid platform in Wales to create strong and inclusive policies and legislation. For example, everyone today has quoted the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014. Under that Act, as Helen Mary said, when exercising functions in relation to disabled people who need care and support, and disabled carers who need support, local authorities must also have due regard to the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities. We were very pleased that the UN Committee on the Rights of Persons with Disabilities welcomed the introduction of the Act in its concluding observations, following the examination of the UK's compliance with the convention in 2017. There is also, of course, the Well-Being of Future Generations (Wales) Act 2015, a very important landmark piece of legislation to promote and protect people's rights. We are taking steps to promote the convention rights in Wales. Our new action on disability, the right to independent living framework and its accompanying action plan, which will be published for consultation later this month, will set out how the Welsh Government is taking forward the principles of the convention, taking account of the UN committee's 2017 recommendations where appropriate. I believe we do already have the mechanisms in place to remain a champion of the rights of disabled people. As I previously mentioned, Welsh Ministers must already act in a manner that complies with the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities by virtue of section 82 of the Government of Wales Act. There is also the public sector equality duty, which requires Welsh Ministers to have due regard to the need to eliminate discrimination and advance equality of opportunity between people who share protected characteristics and those who do not. This, of course, extends to disabled people, and I'm very pleased that we have embraced across party in this Chamber the social model of disability, which is very much what disabled people themselves want. I was very privileged to be the keynote speaker at the Leonard Cheshire Disability employability for people with disabilities forum in the Liberty Stadium, in my colleague Mike Hedges's constituency last week, where it was made very clear to me by the young disabled people there, in particular, but by a range of people, that they very much wanted to see the barriers removed and not to be enjoined to make themselves better, which, of course, is the absolutely epitome of embodying the social model of inclusion for people with disabilities and for everybody else with protected characteristics. However, having said all that, we should always be open to opportunities to explore ways of strengthening the rights and protections here in Wales. I do very much support the principles behind the motion, and I'm keen to consider what more can be done to demonstrate our commitment to supporting disabled people in Wales. I'm very interested in meeting with the Member to discuss what further can be done to progress the rights of disabled people. I'm bound to add a note of caution: care will need to be taken to ensure that proposals do not conflict with existing duties or inadvertently undermine them. I absolutely appreciate that the Member has taken that on board. We have a web of existing legislation, and I'd be really keen to work with you to see how we can make sure that they incorporate into a seamless framework and don't inadvertently cross against each other. We're also heading into an unprecedented and uncertain period for Wales as we leave the European Union, and there continue to be ongoing discussions on a 'no deal' or 'deal' scenario, and until we know exactly what that scenario looks like and what's incorporated, it's very difficult to fully evaluate the future of the human rights landscape in Wales and identify the most appropriate course of action in relation to the rights of disabled people more widely, until that process has come to its conclusion and we know what the situation is and we have some certainty. For that reason, whilst I welcome the motion, I do hope the Member will consider meeting me to discuss it further as we move forward. Diolch.
Welsh: Diolch ichi, Ddirprwy Lywydd dros dro. Hoffwn yn fawr ddiolch i Helen Mary Jones am gyflwyno'r cynnig hwn a hefyd i'r holl Aelodau sydd wedi cyfrannu at y ddadl. Mae'n glir iawn fod cefnogaeth eang i gryfhau hawliau pobl anabl yng Nghymru. Mae Llywodraeth Cymru yn parhau i roi parch mawr i'r cytuniadau hawliau dynol rhyngwladol a chonfensiynau'r Cenhedloedd Unedig y mae'r DU yn wladwriaeth sy'n barti iddynt ac wedi'u llofnodi. Rydym yn ceisio adlewyrchu ysbryd a sylwedd pob confensiwn ar draws ein polisïau a'n rhaglenni fel y bo'n briodol. Rhaid i gamau gweithredu Llywodraeth Cymru fod yn gydnaws â rhwymedigaethau rhyngwladol, fel y nodir yn adran 82 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, gan gynnwys Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anableddau. Mae ymrwymiad i hawliau dynol yn rhan o DNA Llywodraeth Cymru. Mae'r ymrwymiad hwn yn darparu llwyfan cadarn yng Nghymru ar gyfer creu deddfwriaeth a pholisïau cryf a chynhwysol. Er enghraifft, mae pawb heddiw wedi cyfeirio at Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014. O dan y Ddeddf honno, fel y dywedodd Helen Mary, wrth arfer swyddogaethau mewn perthynas ag pobl anabl sydd angen gofal a chymorth, a gofalwyr anabl sydd angen cymorth, rhaid i awdurdodau lleol roi sylw dyledus hefyd i Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anableddau. Roeddem yn falch iawn fod Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anableddau wedi croesawu cyflwyno'r Ddeddf yn ei sylwadau terfynol, yn dilyn archwiliad o gydymffurfiaeth y DU â'r confensiwn yn 2017. Hefyd, wrth gwrs, mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, yn ddeddfwriaeth nodedig a phwysig i hyrwyddo a diogelu hawliau pobl. Rydym yn rhoi camau ar waith i hyrwyddo hawliau'r confensiwn yng Nghymru. Bydd ein camau gweithredu newydd ar anabledd, y fframwaith hawl i fyw'n annibynnol a'i gynllun gweithredu ategol a fydd yn cael ei gyhoeddi ar gyfer ymgynghori yn ei gylch yn ddiweddarach y mis hwn, yn nodi sut y mae Llywodraeth Cymru'n bwrw ymlaen ag egwyddorion y confensiwn, gan ystyried argymhellion pwyllgor y Cenhedloedd Unedig yn 2017 lle bo'n briodol. Rwy'n credu bod gennym y mecanweithiau eisoes ar waith i barhau i hyrwyddo hawliau pobl anabl. Fel y soniais o'r blaen, eisoes mae'n rhaid i Weinidogion Cymru weithredu mewn modd sy'n cydymffurfio â Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anableddau yn rhinwedd adran 82 o Ddeddf Llywodraeth Cymru. Hefyd, ceir dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus, sy'n ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru roi sylw dyladwy i'r angen i ddileu gwahaniaethu a hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng pobl sy'n rhannu nodweddion gwarchodedig a'r rhai nad ydynt yn eu rhannu. Mae hyn, wrth gwrs, yn cynnwys pobl anabl, ac rwy'n falch iawn ein bod wedi croesawu'r model cymdeithasol o anabledd ar draws y pleidiau yn y Siambr hon, rhywbeth y mae pobl anabl eu hunain ei eisiau'n fawr iawn. Cefais y fraint o fod yn brif siaradwr yn fforwm cyflogadwyedd Leonard Cheshire Disability ar gyfer pobl ag anableddau yn Stadiwm Liberty, yn etholaeth fy nghyd-Aelod, Mike Hedges, yr wythnos diwethaf, lle'i gwnaed yn glir iawn i mi gan y bobl ifanc anabl yno, yn benodol, ond gan amrywiaeth o bobl, eu bod yn awyddus iawn i weld y rhwystrau'n cael eu dileu, ac nid cael eu gwahardd rhag gwneud eu hunain yn well, sydd, wrth gwrs, yn ymgorffori'n llwyr yr hyn y mae'r model cymdeithasol o gynhwysiant yn ei olygu i bobl ag anableddau ac i bawb arall sydd â nodweddion gwarchodedig. Fodd bynnag, wedi dweud hynny, dylem bob amser fod yn agored i gyfleoedd i archwilio ffyrdd o gryfhau hawliau ac amddiffyniadau yma yng Nghymru. Rwy'n cefnogi'r egwyddorion sydd wrth wraidd y cynnig yn gryf, ac rwy'n awyddus i ystyried beth arall y gellir ei wneud i ddangos ein hymrwymiad i gefnogi pobl anabl yng Nghymru. Mae gennyf ddiddordeb mawr mewn cyfarfod â'r Aelod i drafod beth arall y gellir ei wneud i wella hawliau pobl anabl. Mae'n rhaid imi ychwanegu nodyn o rybudd: bydd angen gofal i sicrhau nad yw cynigion yn gwrthdaro â dyletswyddau presennol nac yn eu tanseilio drwy amryfusedd. Rwy'n derbyn yn llwyr fod yr Aelod wedi ystyried hynny. Mae gennym we o ddeddfwriaeth sy'n bodoli'n barod, a buaswn yn awyddus iawn i weithio gyda chi i weld sut y gallwn wneud yn siŵr eu bod yn ymgorffori'n fframwaith di-dor ac nad ydynt yn croesi yn erbyn ei gilydd drwy amryfusedd. Rydym hefyd ar drothwy cyfnod digynsail ac ansicr i Gymru wrth inni adael yr Undeb Ewropeaidd, ac mae trafodaethau'n parhau ar senario 'dim bargen' neu 'fargen', a hyd nes y byddwn yn gwybod yn union beth fydd y senario hwnnw a beth y mae'n ei gynnwys, mae'n anodd iawn werthuso'n llawn beth fydd dyfodol y tirwedd hawliau dynol yng Nghymru a nodi'r llwybr gweithredu mwyaf priodol mewn perthynas â hawliau pobl anabl yn fwy cyffredinol, hyd nes y daw'r broses honno i ben a'n bod yn gwybod beth yw'r sefyllfa a chael rhywfaint o sicrwydd. Am y rheswm hwnnw, er fy mod yn croesawu'r cynnig, rwy'n gobeithio y bydd yr Aelod yn ystyried cyfarfod â mi i'w drafod ymhellach wrth inni symud ymlaen. Diolch.