English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I hope everybody will agree that this debate has been conducted in as non-partisan a way as we possibly could. That was the spirit in which UKIP has put this motion on the order paper today and the way in which my honourable friend, Caroline Jones, opened with in her speech. I regret the fact that the Government has put down an amendment that seeks to delete the bulk of our motion and replace it with a wording of its own. We would have been quite happy to accept the bulk of the wording of the Government amendment were it not for their wishing to delete our amendment in the first place. It's very noticeable that the health Secretary in his speech of course concentrated on the areas where he could point to improvements, but you don't actually succeed in making as many improvement as you can by ignoring or seeking to hide the areas where you're failing. Yes, it's all very well to talk about improvements in the one-year survival rates of cancer, but what about the figures for the five-year survival rates that are referred to in our motion itself? In the '25 by 25' 10-year strategy document produced by the UK Lung Cancer Coalition, the figures are given that, in England, it's a 16 per cent survival rate after five years, Scotland is 10 per cent, Northern Ireland is 11 per cent and Wales is 6.6 per cent. There is room for vast improvements in that figure. I believe that this Assembly is right to draw attention to the current situation with five-year survival rates and it's wrong for the Government to seek to remove that from the motion on the order paper today. We accept the amendments of the Conservative group. I listened with care to what Rhun ap Iorwerth said in his speech. Of course, there is much that we can approve in his motion as well, but because he referred to the achievement of Plaid Cymru in its negotiations in the 2017-18 budget, I think that goes against the kind of non-partisan spirit in which we have introduced this debate today. So, we will therefore oppose that amendment. He did mention Nigel Farage in his speech as somehow being a smoking sceptic. I've no idea if he is or not. As Rhun ap Iorwerth knows, we don't talk to each other. [Laughter.] But, Nigel Farage isn't right about everything. [Assembly Members: 'Oh.'] For one thing, he didn't want me to come to this place. So, if honourable Members think that he's wrong about everything, then that's an implied welcome of me as a Member of this house, and I thank them for that. But it's been an interesting and a useful debate, because our motion is predicated, of course, on point 1, which notes that November is Lung Cancer Awareness Month and this debate, I hope, has helped to improve awareness. Everybody, virtually, has mentioned today the importance of early diagnosis in the successful treatment of cancer, and Julie Morgan made a very important point, I think, that the diagnosis of cancer today is not necessarily a death sentence or, indeed, an early death sentence, and it was very interesting to listen to what she had to say about the important work that is being done at Velindre and the successes that they've had in the research work that is being done there. And I pay tribute to the Cabinet Secretary for health as well, because he has certainly made a significant contribution towards the improvements in the health service in Wales, and I applaud his ambition further to close the gap between the survival rates for cancer of all sorts in Wales and the rest of Europe. We approve of, of course, and welcome all the extra investment and other improvements that he mentioned in the course of his speech. Angela Burns made some very important points in her speech as well, about the necessity for earlier screening, greater awareness through education et cetera, and very importantly made the point about the postcode lottery that still does, unfortunately, exist in diagnosis of stage 1 cancers. So, whilst we commend the Government for their successes and achievements so far, there is much more to be done, but because they are not prepared to own up to their failures in the past, I hope that, in the course of the vote this afternoon, our motion will pass and the Government amendment will be defeated.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n gobeithio y bydd pawb yn cytuno bod y ddadl hon wedi cael ei chynnal yn y modd mwyaf amhleidiol posibl. Dyna oedd yr ysbryd y cyflwynodd UKIP y cynnig hwn ar y papur trefn heddiw a'r modd yr agorodd fy nghyfaill anrhydeddus, Caroline Jones, y ddadl gyda'i haraith. Rwy'n gresynnu at y ffaith fod y Llywodraeth wedi cyflwyno gwelliant sy'n ceisio dileu'r rhan fwyaf o'n cynnig a'i ddisodli gyda'i geiriad ei hun. Byddem wedi bod yn eithaf hapus i dderbyn y rhan fwyaf o eiriad gwelliant y Llywodraeth oni bai am eu dymuniad i ddileu ein gwelliant yn y lle cyntaf. Mae'n amlwg iawn bod yr Ysgrifennydd iechyd yn ei araith, wrth gwrs, yn canolbwyntio ar y meysydd lle y gallai dynnu sylw at welliannau, ond nid ydych yn llwyddo mewn gwirionedd i wneud cymaint o welliannau ag y gallwch drwy anwybyddu neu geisio cuddio'r meysydd lle rydych yn methu. Ydy, mae'n iawn siarad am y gwelliannau yn y cyfraddau goroesi canser ar ôl blwyddyn, ond beth am y ffigurau ar gyfer y cyfraddau goroesi ar ôl pum mlynedd y cyfeirir atynt yn ein cynnig? Yn y ddogfen strategaeth 10 mlynedd '25 erbyn 25' a gynhyrchwyd gan Gynghrair Canser yr Ysgyfaint y DU, rhoddir ffigurau sy'n dangos mai'r gyfradd oroesi ar ôl pum mlynedd yn Lloegr yw 16 y cant, cyfradd yr Alban yw 10 y cant, cyfradd Gogledd Iwerddon yw 11 y cant a chyfradd Chymru yw 6.6 y cant. Mae lle i welliannau anferth yn y ffigur hwnnw. Credaf fod y Cynulliad hwn yn iawn i dynnu sylw at y sefyllfa bresennol gyda chyfraddau goroesi ar ôl pum mlynedd ac mae'n anghywir i'r Llywodraeth geisio cael gwared ar hynny o'r cynnig ar y papur trefn heddiw. Rydym yn derbyn gwelliannau'r grŵp Ceidwadol. Gwrandewais yn ofalus ar yr hyn a ddywedodd Rhun ap Iorwerth yn ei araith. Wrth gwrs, mae llawer y gallwn ei gymeradwyo yn ei gynnig ef hefyd, ond oherwydd ei fod wedi cyfeirio at gyflawniad Plaid Cymru yn ei thrafodaethau yng nghyllideb 2017-18, credaf fod hynny'n mynd yn erbyn y math o ysbryd amhleidiol rydym wedi cyflwyno'r ddadl hon ynddo heddiw. Felly, byddwn yn gwrthwynebu'r gwelliant hwnnw. Soniodd am Nigel Farage yn ei araith fel rhywun sydd, rywsut, yn sgeptig ysmygu. Nid oes gennyf syniad a yw hynny'n wir ai peidio. Fel y gŵyr Rhun ap Iorwerth, nid ydym yn siarad â'n gilydd. [Chwerthin.] Ond nid yw Nigel Farage yn gywir am bopeth. [Aelodau'r Cynulliad: 'O.']. Yn un peth, nid oedd am i mi ddod i'r lle hwn. Felly, os yw'r Aelodau anrhydeddus yn credu ei fod yn anghywir am bopeth, yna mae hynny'n awgrymu bod croeso i mi fel Aelod o'r tŷ hwn, a diolchaf iddynt am hynny. Ond mae wedi bod yn ddadl ddiddorol a defnyddiol, gan fod ein cynnig yn seiliedig, wrth gwrs, ar bwynt 1, sy'n nodi bod mis Tachwedd yn Fis Ymwybyddiaeth Canser yr Ysgyfaint ac mae'r ddadl hon, rwy'n gobeithio, wedi helpu i wella ymwybyddiaeth. Mae pawb, bron, wedi crybwyll heddiw pa mor bwysig yw diagnosis cynnar wrth drin canser yn llwyddiannus, a gwnaeth Julie Morgan bwynt pwysig iawn, rwy'n credu, nad yw diagnosis o ganser heddiw o reidrwydd yn ddedfryd farwolaeth nac yn wir, yn ddedfryd o farwolaeth gynnar, ac roedd yn ddiddorol iawn gwrando ar yr hyn roedd ganddi i'w ddweud am y gwaith pwysig sy'n cael ei wneud yn Felindre a'r llwyddiannau y maent wedi'u cael gyda'r gwaith ymchwil sy'n cael ei wneud yno. Ac rwy'n talu teyrnged i Ysgrifennydd y Cabinet dros iechyd hefyd, oherwydd mae ef yn sicr wedi gwneud cyfraniad sylweddol tuag at y gwelliannau yn y gwasanaeth iechyd yng Nghymru, ac rwy'n cymeradwyo ei uchelgais i gau'r bwlch rhwng cyfraddau goroesi ar gyfer canser o bob math yng Nghymru a gweddill Ewrop. Wrth gwrs, rydym yn cymeradwyo ac yn croesawu'r holl fuddsoddiad ychwanegol a'r gwelliannau eraill a grybwyllodd yn ystod ei araith. Fe wnaeth Angela Burns rai pwyntiau pwysig iawn yn ei haraith hefyd, ynglŷn â'r angen am sgrinio cynharach, mwy o ymwybyddiaeth drwy addysg ac yn y blaen, ac yn bwysig iawn fe wnaeth y pwynt am y loteri cod post sy'n dal i fodoli, yn anffodus, o ran gwneud diagnosis o ganser cam 1. Felly, er ein bod yn canmol y Llywodraeth am eu llwyddiannau a'u cyflawniadau hyd yn hyn, mae llawer mwy i'w wneud eto, ond oherwydd nad ydynt yn barod i gyfaddef eu methiannau yn y gorffennol, rwy'n gobeithio, yn ystod y bleidlais y prynhawn yma, y bydd ein cynnig yn cael ei dderbyn, ac y bydd gwelliant y Llywodraeth yn cael ei wrthod.