English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I'm grateful to the Conservative group for tabling this important motion today. Of course, as we move out, perhaps, past the first health crisis phase of the crisis that faces us all, Paul Davies is quite right to say that the economic crisis will come into sharper focus, and I'm sure that we will continue to debate this and to scrutinise the Minister as the response to coming out of lockdown proceeds. There's much as a group that we can agree with in the Conservative motion, and I think it is right to be fair to the UK Government - the furlough scheme, the job retention scheme, for example, has made a tremendous difference. It's not perfect, as I know the Minister knows, and I would urge Conservative colleagues to use what influence they may have with the Treasury to look at some of the gaps in that scheme: the new starters who were not helped and could still be helped now, and some increased flexibility in the scheme, and perhaps extending it for those sectors that can't immediately go back to work, as we were discussing in the earlier debate on the arts, would be welcome. The idea of a COVID recovery fund is not one that we would oppose, but, as we set out in our debate two weeks ago - and I don't intend to set those arguments out again, Dirprwy Lywydd; I had the opportunity to do so in that debate - we feel that we need to go further than that, because this is not about recovery, this is not about going back to where we were before. There was, as Paul Davies has rightly highlighted in his speech, so much that was wrong in our economy before for so many communities and so many people. An economy that leaves a third of our children living in poverty is not one that we want to recover our way back to. This is about, for us, renewal, transformation, doing things better, moving further, hence our second amendment, which would replace the call for a COVID recovery scheme with our request for an all-Wales renewal fund - similar in its intentions, I think, but more ambitious in going further. We also believe that the Welsh Government needs the power to be able to take the steps necessary itself, and this is why we've proposed our third amendment, asking for more fiscal autonomy for Wales at this time. I will refer in a moment to the Government amendment, but I think we are mistaken if we believe that we can rely on the Westminster Government to do this for us. And, if they won't, then they must free up the hands of Welsh Government to act. With regard to the Government amendment, we would agree, of course, with the point about the European Union, and there are other things in there that we could welcome, but I come back to this point about whether or not we can rely on the UK Government to dig us out of this hole. We're not at all sure that that is the case. We believe it is the time to take more power into our own hands here in Wales to enable us to build back. Now, Deputy Presiding Officer, if I wished to be churlish, I could say that I wasn't really very keen on taking lessons on the economy from either the Labour Party or the Conservative Party. When it comes to the Conservative Party, their decade of austerity has left our communities and our economy fundamentally weak - you could say holed under the waterline - and they need to take some responsibility for some of the problems that Paul Davies has outlined. And when it comes to the Labour Party, of course, well, they could have reformed the Barnett formula decades ago when they had power to do so and chose not to, and they have been running the economy of Wales, alone or with others, for 20 years. But be that as it may, this is not a time for sniping, and I found much to support in Paul Davies's contribution. This is a time when we all want and need Welsh Government to succeed. I think we are all, right across this Chamber, as one in that. The question is how best to do it. We can only respond effectively to this crisis, to build an economy that isn't just greener and fairer, but green and fair, if we are able to borrow to invest and take the powers into our own hands to make that possible.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n ddiolchgar i'r grŵp Ceidwadol am gyflwyno'r cynnig pwysig hwn heddiw. Wrth gwrs, wrth inni symud allan, efallai, heibio i gam argyfwng iechyd cyntaf yr argyfwng sy'n ein hwynebu ni i gyd, mae Paul Davies yn llygad ei le pan ddywed y bydd mwy o bwyslais ar yr argyfwng economaidd, ac rwy'n siŵr y byddwn yn parhau i drafod hyn ac i graffu ar y Gweinidog wrth i'r ymateb i godi'r cyfyngiadau fynd rhagddo. Mae yna lawer y gallwn gytuno ag ef fel grŵp yng nghynnig y Ceidwadwyr, a chredaf ei bod yn iawn i fod yn deg â Llywodraeth y DU - mae'r cynllun ffyrlo, y cynllun cadw swyddi, er enghraifft, wedi gwneud gwahaniaeth aruthrol. Nid yw'n berffaith, fel y gwn fod y Gweinidog yn gwybod, a hoffwn annog cyd-Aelodau Ceidwadol i ddefnyddio'r dylanwad sydd ganddynt gyda'r Trysorlys i edrych ar rai o'r bylchau yn y cynllun hwnnw: y dechreuwyr newydd na chawsant gymorth ac y gellid eu helpu yn awr, a rhywfaint o hyblygrwydd yn y cynllun, ac efallai y byddai'n dda ei ymestyn ar gyfer y sectorau na allant fynd yn ôl i'r gwaith ar unwaith. fel roeddem yn ei drafod yn y ddadl gynharach ar y celfyddydau. Nid yw'r syniad o gronfa adfer COVID yn un y byddem yn ei wrthwynebu, ond fel y nodwyd yn ein dadl bythefnos yn ôl - ac nid wyf yn bwriadu cyflwyno'r dadleuon hynny eto, Ddirprwy Lywydd; cefais gyfle i wneud hynny yn y ddadl honno - teimlwn fod angen inni fynd ymhellach na hynny, gan nad yw hyn yn ymwneud ag adfer, nid yw hyn yn ymwneud â mynd yn ôl i'r fan lle roeddem o'r blaen. Fel y nododd Paul Davies yn briodol yn ei araith, roedd cymaint o'i le ar ein heconomi o'r blaen i gynifer o gymunedau a chynifer o bobl. Nid yw economi sy'n gadael traean o'n plant yn byw mewn tlodi yn un rydym am ei hadfer. I ni, mae hyn yn golygu adnewyddu, trawsnewid, gwneud pethau'n well, symud ymhellach, a dyna'r rheswm dros ein hail welliant, a fyddai'n gosod ein cais am gronfa adnewyddu ar gyfer Cymru gyfan yn lle'r alwad am gynllun adfer COVID - cronfa a fyddai'n debyg o ran bwriad, rwy'n credu, ond yn fwy uchelgeisiol am ei bod yn mynd ymhellach. Rydym hefyd yn credu bod angen i Lywodraeth Cymru allu cymryd y camau angenrheidiol ei hun, a dyma pam rydym wedi argymell ein trydydd gwelliant, yn gofyn am fwy o ymreolaeth ariannol i Gymru ar yr adeg hon. Byddaf yn cyfeirio mewn munud at welliant y Llywodraeth, ond credaf ein bod yn camgymryd os credwn y gallwn ddibynnu ar Lywodraeth San Steffan i wneud hyn drosom ni. Ac os na wnânt hynny, rhaid iddynt ryddhau dwylo Llywodraeth Cymru i weithredu. Mewn perthynas â gwelliant y Llywodraeth, byddem yn cytuno, wrth gwrs, â'r pwynt am yr Undeb Ewropeaidd, ac mae pethau eraill yn y fan honno y gallem eu croesawu, ond dychwelaf at y pwynt ynglŷn ag a allwn ddibynnu ar Lywodraeth y DU i'n tynnu allan o'r twll hwn. Nid ydym yn siŵr o gwbl y gallwn. Credwn mai dyma'r amser i gael mwy o bŵer yn ein dwylo ni yma yng Nghymru i'n galluogi i ailadeiladu. Nawr, Ddirprwy Lywydd, pe bawn i'n dymuno bod yn anfoesgar, gallwn ddweud nad oeddwn yn awyddus iawn i gael gwersi ar yr economi gan y Blaid Lafur na'r Blaid Geidwadol. O ran y Blaid Geidwadol, mae eu degawd o gyni wedi gwanhau ein cymunedau a'n heconomi yn sylfaenol - gallech ddweud eu bod yn cael eu dal o dan wyneb y dŵr - ac mae angen iddynt addef peth cyfrifoldeb am rai o'r problemau y mae Paul Davies wedi'u hamlinellu. Ac o ran y Blaid Lafur, wrth gwrs, wel, gallent fod wedi diwygio fformiwla Barnett ddegawdau'n ôl pan oedd ganddynt bŵer i wneud hynny ac fe wnaethant ddewis peidio, ac maent wedi bod yn rhedeg economi Cymru ar eu pen eu hunain neu gydag eraill ers 20 mlynedd. Ond boed hynny fel y bo, nid dyma'r amser i feirniadu, a chefais lawer i'w gefnogi yng nghyfraniad Paul Davies. Mae hwn yn gyfnod pan fo pawb ohonom eisiau ac angen i Lywodraeth Cymru lwyddo. Credaf ein bod i gyd, ar draws y Siambr hon, yn unedig ar hynny. Y cwestiwn yw sut i wneud hynny yn y ffordd orau. Ni allwn ymateb yn effeithiol i'r argyfwng hwn, a chreu economi sydd nid yn unig yn fwy gwyrdd ac yn fwy teg, ond sydd hefyd yn wyrdd ac yn deg, heb allu benthyca i fuddsoddi a chael y pwerau yn ein dwylo ein hunain i wneud hynny'n bosibl.