English: I became very convinced very quickly that we brutalise people in this system, that we brutalise our communities, and we do not either promote or deliver rehabilitation in any way at all. There is nobody here, in this place, despite some of the nonsense we've heard from some sides of this Chamber, who could take any pride at all in what happens - [ Interruption.] I know my constituents, Oscar, they elect me; they don't know who you are. Let me tell you this - [ Interruption.] Let me tell you this - [ Interruption.] Let me you tell this: you should hang your head in shame, and so should all people on all sides of this Chamber who allow this situation to continue in our prisons. I believe that it is right and proper that we extend the right to vote in certain elections to prisoners in this particular category. I think it is right and proper that we base a criminal justice system on our values and on our principles - our principles of social justice, our principles of what is right and proper, our principles that want to see real justice for victims of crime in this country, and that is a reduction in crime and a reduction in victims. I know of nowhere in the world where a more vindictive approach, a more brutal approach to criminal justice leads to more peace in a society. And, if people haven't learnt that yet, they need to perhaps do a little bit more learning before they read out somebody else's words. Let me say this: we take seriously the removal of liberty from people. We take seriously the way in which we send people to prison and we place people in custodial institutions. But they lose their liberty in those places; they don't lose their human rights. They're still human beings - they're human beings who have rights in this community. They're also human beings who will return to our communities. In my community of Blaenau Gwent, there are, from Cardiff University research, about 50-odd people at the moment serving sentences in different institutions across Wales and England. It is right and proper that they are able to return to our community and that we provide them with the opportunity to learn, the opportunity to become the sorts of citizens we want them to be. It is right and proper that we treat them with the respect that they deserve as human beings - [ Interruption.] It is right and proper - it is right and proper that we attempt to rehabilitate them into our society and our communities. That is how you create a better community and a better society. We don't need to debase this place with some of the language that we've heard this afternoon, and we don't need to debase our institutions by seeking the lowest common denominator on social media. Let me say this: I've learnt a lot more than I thought I was going to learn in my time as a justice Minister in this place. It breaks my heart to think back to the conversations that I had with prisoners - the conversation I spoke to the Member for Rhondda about with one of her constituents, who assumed that he would be back in Cardiff Prison quite soon after his release, because the facilities to support him and to deal with his drug addiction simply weren't there and he had nowhere to live. We have to treat these people with more humanity, and we have to treat these people with more respect and we have to say to people, 'You have rights and the right to participate in shaping the community into which you will be released'. And I hope that this country, as we accrue additional powers and as this democracy matures, will mature into a democracy that treats the people of this country with far more respect than we've heard from some parts of this Chamber this afternoon. And let me say this: I will stand for election, as I already have - and many of the people making points in opposition, of course, have never won a mandate to this place, have never stood in their own name in a constituency and fought an election. [ Interruption.] Let me say this: I have done so, I have been elected, I have had those conversations with my community and I will do so again. And I will stand up for the human rights of people when I do so, and that, I believe, is the duty of all of us.
Welsh: Deuthum yn hynod argyhoeddedig yn gyflym iawn ein bod yn trin pobl mewn modd annynol yn y system hon, ein bod yn trin ein cymunedau mewn modd annynol, ac nad ydym yn hyrwyddo nac yn darparu gwasanaeth adsefydlu mewn unrhyw ffordd o gwbl. Nid oes neb yma, yn y lle hwn, er gwaethaf peth o'r nonsens a glywsom o rai rhannau o'r Siambr, a allai fod yn falch mewn unrhyw fodd ynglŷn â'r hyn sy'n digwydd - [ T orri ar draws.] Rwy'n adnabod fy etholwyr, Oscar, fe wnaethant fy ethol; nid ydynt yn gwybod pwy ydych chi. Gadewch i mi ddweud hyn wrthych - [ T orri ar draws.] Gadewch i mi ddweud hyn wrthych - [ T orri ar draws.] Gadewch i mi ddweud hyn: dylech gywilyddio, fel y dylai pawb ar bob ochr i'r Siambr sy'n caniatáu i'r sefyllfa hon barhau yn ein carchardai. Credaf ei bod yn iawn ac yn briodol inni ymestyn yr hawl i bleidleisio mewn etholiadau penodol i garcharorion yn y categori arbennig hwn. Credaf ei bod yn iawn ac yn briodol inni seilio system cyfiawnder troseddol ar ein gwerthoedd ac ar ein hegwyddorion - ein hegwyddorion ynghylch cyfiawnder cymdeithasol, ein hegwyddorion ynghylch yr hyn sy'n iawn ac yn briodol, ein hegwyddorion sydd am weld cyfiawnder gwirioneddol i ddioddefwyr troseddau yn y wlad hon, sef gostyngiad mewn troseddu a lleihad yn nifer y dioddefwyr. Ni wn am unman yn y byd lle mae dull mwy dialgar, dull mwy creulon, o weinyddu cyfiawnder troseddol yn arwain at fwy o heddwch mewn cymdeithas. Ac os nad yw pobl wedi dysgu hynny eto, efallai y bydd angen iddynt wneud ychydig mwy o ddysgu cyn darllen geiriau rhywun arall. Gadewch i mi ddweud hyn: rydym o ddifrif ynghylch cyfyngu ar ryddid pobl. Rydym o ddifrif o ran y modd yr anfonwn bobl i'r carchar ac y gosodwn bobl mewn sefydliadau gwarchodol. Ond colli eu rhyddid a wnânt yn y lleoedd hynny, nid colli eu hawliau dynol. Maent yn fodau dynol o hyd - bodau dynol sydd â hawliau yn y gymuned hon. Maent yn fodau dynol hefyd a fydd yn dychwelyd i'n cymunedau. Yn fy nghymuned i, Blaenau Gwent, yn ôl ymchwil gan Brifysgol Caerdydd, mae oddeutu 50 o bobl ar hyn o bryd yn bwrw dedfryd mewn gwahanol sefydliadau ledled Cymru a Lloegr. Mae'n iawn ac yn briodol eu bod yn gallu dychwelyd i'n cymuned a'n bod yn rhoi cyfle iddynt ddysgu, cyfle i fod y math o ddinasyddion yr ydym eisiau iddynt fod. Mae'n iawn ac yn briodol ein bod yn eu trin gyda'r parch y maent yn ei haeddu fel bodau dynol - [ T orri ar draws.] Mae'n iawn ac yn briodol - mae'n iawn ac yn briodol ein bod yn ceisio eu hadsefydlu yn ein cymdeithas ac yn ein cymunedau. Dyna sut y mae creu gwell cymuned a gwell cymdeithas. Nid oes angen iselhau'r lle hwn â pheth o'r iaith a glywsom y prynhawn yma, ac nid oes angen inni iselhau ein sefydliadau drwy geisio'r lefel gyffredin isaf ar gyfryngau cymdeithasol. Gadewch i mi ddweud hyn: rwyf wedi dysgu llawer mwy nag y credwn y byddwn yn ei ddysgu yn fy amser fel Gweinidog cyfiawnder yn y lle hwn. Rwy'n torri fy nghalon wrth gofio'r sgyrsiau a gefais gyda charcharorion - y sgwrs y siaradais â'r Aelod dros y Rhondda amdani gydag un o'i hetholwyr, a dybiai y byddai'n ôl yng ngharchar Caerdydd yn weddol fuan ar ôl ei ryddhau am nad oedd y cyfleusterau i'w gefnogi ac i ymdrin â'i ddibyniaeth ar gyffuriau yn bodoli ac nid oedd ganddo unman i fyw. Mae'n rhaid i ni drin y bobl hyn â mwy o ddyngarwch, ac mae'n rhaid i ni drin y bobl hyn â mwy o barch ac mae'n rhaid i ni ddweud wrth bobl, 'Mae gennych hawliau a'r hawl i gymryd rhan yn siapio'r gymuned y byddwch yn cael eich rhyddhau iddi'. Ac rwy'n gobeithio y bydd y wlad hon, wrth i ni gronni pwerau ychwanegol ac wrth i'r ddemocratiaeth hon aeddfedu, yn aeddfedu i fod yn ddemocratiaeth sy'n trin pobl y wlad hon gyda llawer mwy o barch nag a glywsom o rai rhannau o'r Siambr y prynhawn yma. A gadewch i mi ddweud hyn: byddaf yn sefyll etholiad, fel y gwneuthum eisoes - ac nid yw llawer o'r bobl sy'n gwneud pwyntiau i wrthwynebu, wrth gwrs, erioed wedi ennill mandad i'r lle hwn, nid ydynt erioed wedi sefyll yn eu henw eu hunain mewn etholaeth ac ymladd etholiad. [ Torri ar draws.] Gadewch i mi ddweud hyn: fe gefais fy ethol, fe gefais y sgyrsiau hynny gyda fy nghymuned ac fe wnaf hynny eto. A byddaf yn sefyll dros hawliau dynol pobl pan fyddaf yn gwneud hynny, a dyna, rwy'n credu, yw dyletswydd pob un ohonom.