English: This Bill proposes only the changes necessary to address the Government controls identified by ONS to allow the classification decision to be reviewed, whilst maintaining robust and effective regulation of RSLs. Since the reclassification of RSLs in Wales in September 2016, all political parties have agreed that we need to act to enable ONS to review the classification, and this is also being supported by stakeholders and the committees. The scrutiny of the Bill during Stage 1 committees has resulted in 19 recommendations. I will write to the Chair of each committee responding to the recommendations in due course, but I am pleased to outline my initial thoughts today. I welcome the recommendation of the External Affairs and Additional Legislation Committee that this National Assembly support the general principles of the Bill. I accept the recommendation that the Welsh Government should seek clarification from the ONS on the position of councillors who are appointed to RSL boards in other capacities. I'll provide an update to the committee as soon as one is available, but the ONS has again confirmed that the Bill, if enacted as drafted, would allow them to reclassify the sector. Tenants' rights and interests have rightly been central to the scrutiny process, and I would emphasise that tenants are at the heart of regulation and this Bill does not change that. Expectations on tenant consultation and the need for boards to take account of tenants' views are clearly set out in the regulatory framework and guidance. Following passage of the Bill, this guidance will be updated and issued as statutory guidance. Failure to follow statutory guidance could be reflected in the regulatory judgment and regulatory enforcement action considered. The regulatory expectations regarding consultation are explicit, as are the potential regulatory consequences if boards do not take their responsibilities to tenants seriously. I'm therefore not persuaded that there is a need to introduce any further measures on tenant consultation in this Bill, but will ensure that revised guidance reflects the importance of these issues. The committee also recommends the Welsh Government brings forward an amendment to clarify that regulation powers in section 19 of the Bill are only to make consequential amendments. I accept this recommendation and we will develop an amendment with a view to indicating this more clearly. The final recommendation from this committee is for the National Assembly, but if the Assembly decides to conduct post-legislative scrutiny of the Bill, the Welsh Government will, of course, wish to assist. Underlying this recommendation is the need to safeguard social housing assets and tenants' rights. These are key principles of regulation and I assure you that robust regulatory oversight will continue. The recommendations from the Finance Committee relate to the implementation of the Bill and monitoring of the financial performance of RSLs as a result of diversification. I'm minded to accept these recommendations. My officials will be setting out the strategy to monitor financial performance and risk as a result of diversification in the forthcoming publication of the sector risk overview. I'm convinced sufficient resources are allocated for communicating the Bill and its purpose, but these matters are already under constant review. The Constitutional and Legislative Affairs Committee has recommended that I explain the reasons for introducing a Bill that amends existing UK legislation rather than one that is consolidated and free-standing. Whether to undertake consolidation will always need to be considered on a Bill-by-Bill basis, taking into account available resources and other factors such as time pressures. The committee asked whether we could have started working on this project in October 2015, when ONS decided that English housing associations should be reclassified. RSLs in Wales are governed by different legislation from those in England, and it was only after ONS published its review of RSLs in September 2016 that we could establish with ONS exactly what legislative changes were needed. The committee also suggests that we might have obtained a longer window for consultation, relying on the Treasury's assurance that they could extend their temporary disapplication of accounting controls beyond March 2018, providing we had made sufficient progress with our legislation. Consolidation would've slowed that progress considerably and it would have been inappropriate to gamble on the Treasury being prepared to grant an extension for this longer process. However, the Welsh Government continues to actively consider taking forward the consolidation of devolved Welsh law. I am minded to bring forward a Government amendment at Stage 2 to clarify the procedure for removing local authority appointees from RSL boards. And I look forward to continuing to debate the Bill, and I hope that this Assembly will support its general principles.
Welsh: Y cyfan y mae'r Bil hwn yn ei gynnig yw'r newidiadau sy'n angenrheidiol i fynd i'r afael â rheolaethau'r Llywodraeth a nodwyd gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol fel bod modd adolygu'r penderfyniad dosbarthu, gan reoleiddio landlordiaid cymdeithasol cofrestredig yn drylwyr ac effeithiol. Ers ailddosbarthu landlordiaid cymdeithasol cofrestredig yng Nghymru ym mis Medi 2016, mae'r holl bleidiau gwleidyddol wedi cytuno bod angen i ni weithredu er mwyn galluogi'r Swyddfa Ystadegau Gwladol i adolygu'r dosbarthiad, ac mae rhanddeiliaid a'r pwyllgorau yn cefnogi hyn hefyd. Cafwyd 19 o argymhellion gan y pwyllgorau fu'n craffu ar y Bil yn ystod Cyfnod 1. Byddaf yn ysgrifennu at Gadeirydd pob pwyllgor i ymateb i'r argymhellion maes o law, ond rwy'n falch o amlinellu fy syniadau cychwynnol heddiw. Rwy'n croesawu argymhelliad y Pwyllgor Materion Allanol a Deddfwriaethol Ychwanegol y dylai'r Cynulliad Cenedlaethol hwn gefnogi egwyddorion cyffredinol y Bil. Rwy'n derbyn yr argymhelliad y dylai Llywodraeth Cymru geisio eglurhad gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol ynglŷn â sefyllfa cynghorwyr a benodir i fyrddau landlordiaid cymdeithasol cofrestredig mewn swyddogaethau eraill. Byddaf yn rhoi diweddariad i'r pwyllgor cyn gynted ag y bydd un ar gael, ond mae'r Swyddfa Ystadegau Gwladol wedi cadarnhau eto y byddai'r Bil, os caiff ei weithredu fel y'i drafftiwyd, yn caniatáu iddyn nhw ailddosbarthu'r sector. Mae hawliau a buddiannau tenantiaid wedi bod yn ganolog i'r broses graffu, a hynny'n gwbl briodol, ac rwy'n pwysleisio bod tenantiaid wrth wraidd rheoleiddio ac nid yw'r Bil hwn yn newid hynny. Mae'r disgwyliadau o ran ymgynghori â thenantiaid a'r angen i fyrddau ystyried barn tenantiaid wedi'u nodi'n glir yn y fframwaith rheoleiddio a'r canllawiau. Ar ôl i'r Bil gael ei basio, caiff y canllawiau hyn eu diweddaru a'u cyhoeddi fel canllawiau statudol. Gallai methu â dilyn canllawiau statudol gael ei adlewyrchu yn y dyfarniad rheoleiddio ac fe ellid ystyried camau i orfodi rheoleiddio. Mae'r disgwyliadau rheoleiddio ynghylch ymgynghori yn glir, fel y mae'r goblygiadau rheoleiddio posib os nad yw byrddau o ddifrif ynglŷn â'u cyfrifoldebau i denantiaid. Nid wyf wedi fy argyhoeddi felly bod angen cyflwyno unrhyw fesurau eraill ar ymgynghori â thenantiaid yn y Bil hwn, ond byddaf yn sicrhau bod y canllawiau diwygiedig yn adlewyrchu pwysigrwydd y materion hyn. Mae'r Pwyllgor hefyd yn argymell bod Llywodraeth Cymru yn cyflwyno gwelliant i egluro mai unig ddiben y pwerau rheoleiddio yn adran 19 o'r Bil yw gwneud diwygiadau canlyniadol. Rwy'n derbyn yr argymhelliad hwn a byddwn yn datblygu gwelliant gyda'r bwriad o nodi hyn yn fwy eglur. Mae argymhelliad olaf y pwyllgor hwn ar gyfer y Cynulliad Cenedlaethol, ond os bydd y Cynulliad yn penderfynu craffu ar y Bil ar ôl ei basio, bydd Llywodraeth Cymru wrth gwrs, yn dymuno cynorthwyo. Yn sail i'r argymhelliad hwn y mae'r angen i ddiogelu asedau tai cymdeithasol a hawliau tenantiaid. Mae'r rhain yn egwyddorion reoleiddio allweddol a gallaf eich sicrhau y bydd goruchwylio rheoleiddiol cadarn yn parhau. Mae'r argymhellion gan y Pwyllgor Cyllid yn ymwneud â gweithredu'r Bil a monitro perfformiad ariannol landlordiaid cymdeithasol cofrestredig o ganlyniad i arallgyfeirio. Rwy'n bwriadu derbyn yr argymhellion hyn. Bydd fy swyddogion yn egluro'r strategaeth i fonitro perfformiad ariannol a risg o ganlyniad i arallgyfeirio yn y cyhoeddiad sydd ar y gweill sy'n rhoi trosolwg o'r peryglon sy'n wynebu'r sector. Rwy'n argyhoeddedig bod digon o adnoddau wedi'u dyrannu i'r Bil cyfathrebu a'i ddiben, ond mae'r materion hyn eisoes yn cael eu hadolygu'n gyson. Mae'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol wedi argymell fy mod yn esbonio'r rhesymau dros gyflwyno Bil sy'n diwygio deddfwriaeth bresennol y DU yn hytrach nag un sydd wedi ei gydgrynhoi ac sy'n annibynnol. Bydd angen ystyried pa un ai a oes angen cydgrynhoi ai peidio un Bil ar y tro bob amser, gan ystyried yr adnoddau sydd ar gael a ffactorau eraill fel pwysau amser. Gofynnodd y pwyllgor a fyddem ni wedi gallu dechrau gweithio ar y prosiect hwn ym mis Hydref 2015, pan benderfynodd y Swyddfa Ystadegau Gwladol y dylid ailddosbarthu cymdeithasau tai Lloegr. Mae landlordiaid cymdeithasol cofrestredig yng Nghymru yn cael eu rheoli gan ddeddfwriaeth wahanol i'r rhai yn Lloegr, a dim ond ar ôl i'r Swyddfa Ystadegau Gwladol gyhoeddi ei hadolygiad o landlordiaid cymdeithasol cofrestredig ym mis Medi 2016 y gallem ni sefydlu gyda'r Swyddfa Ystadegau Gwladol yn union pa newidiadau deddfwriaethol yr oedd eu hangen. Mae'r pwyllgor hefyd yn awgrymu y gallem ni efallai fod wedi cael cyfnod hirach ar gyfer ymgynghori, gan ddibynnu ar sicrwydd y Trysorlys y gallen nhw ymestyn eu datgymhwyso dros dro o'r rheolaethau cyfrifyddu y tu hwnt i fis Mawrth 2018, ar yr amod ein bod ni wedi gwneud digon o gynnydd gyda'n deddfwriaeth ni. Byddai cydgrynhoi wedi arafu'r cynnydd hwnnw yn sylweddol a byddai wedi bod yn amhriodol i obeithio bod y Trysorlys yn barod i roi estyniad ar gyfer y broses hirach hon. Fodd bynnag, mae Llywodraeth Cymru yn parhau i ystyried o ddifrif bwrw ymlaen â chydgrynhoi deddfau datganoledig Cymru. Rwy'n bwriadu cyflwyno gwelliant gan y Llywodraeth yng Nghyfnod 2 i egluro'r weithdrefn ar gyfer cael gwared â phobl sydd wedi eu penodi gan awdurdodau lleol o fyrddau landlordiaid cymdeithasol cofrestredig. Ac rwy'n edrych ymlaen at barhau i drafod y Bil, ac rwy'n gobeithio y bydd y Cynulliad hwn yn cefnogi ei egwyddorion cyffredinol.