English: Can I begin by thanking Paul Davies for bringing forward this short debate today, and also thank Eluned Morgan for contributing? UK City of Culture status, inspired by Liverpool's time as European Capital of Culture in 2008, is more than just a title - it really is something that has the potential to generate significant social and economic benefits for St David's and the surrounding area. It's got the potential to attract more visitors, increase media interest in the city and bring community members together in increasing levels of professional and artistic collaboration, as well as, of course, grass-roots activities. St David's is a unique and absolutely beautiful city - the smallest city in Britain, with a population of just over 1,600 people. As Paul Davies has outlined, the main feature of St David's is the cathedral. Since the sixth century, there's been a church on the site, and, for the last 1,500 years, it's welcomed hundreds of thousands of visitors and pilgrims who come to the cathedral and shrine of St David, or Dewi Sant, every single year. The city is surrounded by some of the finest coastline in Europe, again, as Paul Davies identified, set in the UK's only coastal national park - the Pembrokeshire Coast National Park. I do think it will benefit considerably from the Year of Legends in 2017, but I also think that the Year of the Sea in 2018 presents many opportunities for St David's to prosper. It's a very exciting opportunity and I applaud the fact that Pembrokeshire council has now registered an interest for St David's to become the 2021 UK City of Culture. It shows the council's resolve as well, not just to make St David's an even more successful culture and tourism destination, but also to help regenerate the surrounding area. It would, indeed, be a magnificent coup if they can secure it. We're already in close contact with Pembrokeshire council over its bid and will remain in close contact as the authority develops its detailed proposals. I will indeed be meeting with the authority once it's developed its proposals more fully, and certainly before the 28 April deadline for initial bids. But in the meantime, my officials are assisting St David's to identify all potential options for funding and for supporting the bid. We are, of course, offering similar support to Swansea, which has also submitted an expression of interest. But as the title of today's debate states, St David's is a small city with a big, unique opportunity. Indeed, the bid's own team's stated vision is to bring the world to St David's and St David's to the world through an awe-inspiring programme of physical and digital cultural activity. I would love to see St David's secure city of culture status. I saw how it improved pride in Liverpool and captured the imagination of its entire population, and even to this day, we see superlambananas, not just in Liverpool, but in north Wales, showcasing what city of culture status can offer and can achieve. I do believe that St David's is a tiny city, but has a huge heart, and city of culture status could do even more for boosting the economic prosperity of the city and the region, as well as give the city global attention. We will continue to support both St David's and Swansea in whatever ways we are able to, in the hope that the UK city of culture status will come to Wales in 2021. And if it does, perhaps we should continue our thematic year approach for tourism by declaring 2021 the year of culture.
Welsh: A gaf fi ddechrau drwy ddiolch i Paul Davies am gyflwyno'r ddadl fer hon heddiw, a diolch hefyd i Eluned Morgan am gyfrannu? Mae statws Dinas Diwylliant y DU, a ysbrydolwyd gan amser Lerpwl fel Prifddinas Diwylliant Ewrop yn 2008, yn fwy na theitl yn unig - mae'n rhywbeth sydd â photensial mewn gwirionedd i greu manteision cymdeithasol ac economaidd sylweddol ar gyfer Tyddewi a'r ardal gyfagos. Mae ganddo botensial i ddenu mwy o ymwelwyr, cynyddu diddordeb y cyfryngau yn y ddinas a dod ag aelodau'r gymuned at ei gilydd mewn lefelau cynyddol o gydweithio proffesiynol ac artistig, yn ogystal â gweithgareddau ar lawr gwlad, wrth gwrs. Mae Tyddewi yn ddinas unigryw a hardd dros ben - y ddinas leiaf ym Mhrydain, gyda phoblogaeth o ychydig dros 1,600 o bobl. Fel y mae Paul Davies wedi amlinellu, prif nodwedd Tyddewi yw'r eglwys gadeiriol. Ers y chweched ganrif, mae eglwys wedi bod ar y safle, ac am y 1,500 o flynyddoedd diwethaf, mae wedi croesawu cannoedd o filoedd o ymwelwyr a phererinion sy'n dod i'r eglwys gadeiriol a chysegrfa Dewi Sant bob blwyddyn. Mae'r ddinas wedi'i hamgylchynu gan beth o'r arfordir gorau yn Ewrop, ac wedi'i lleoli, fel y nododd Paul Davies, yn unig barc cenedlaethol arfordirol y DU - Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro. Rwy'n meddwl y bydd yn elwa'n sylweddol o Flwyddyn y Chwedlau yn 2017, ond rwyf hefyd yn credu bod Blwyddyn y Môr yn 2018 yn cynnig nifer o gyfleoedd i Dyddewi ffynnu. Mae'n gyfle cyffrous iawn ac rwy'n cymeradwyo'r ffaith fod Cyngor Sir Penfro wedi cofrestru eu diddordeb i Dyddewi fod yn Ddinas Diwylliant y DU yn 2021. Mae'n dangos penderfyniad y Cyngor yn ogystal, nid yn unig i wneud Tyddewi'n gyrchfan diwylliant a thwristiaeth hyd yn oed yn fwy llwyddiannus, ond hefyd i helpu i adfywio'r ardal gyfagos. Byddai'n sicr yn gamp wych os gallant ei gael. Rydym eisoes mewn cysylltiad agos gyda Chyngor Sir Penfro ynglŷn â'u cais a byddwn yn parhau mewn cysylltiad agos wrth i'r awdurdod ddatblygu ei argymhellion manwl. Yn wir, byddaf yn cyfarfod â'r awdurdod ar ôl iddo ddatblygu ei gynigion yn llawnach, ac yn sicr cyn y dyddiad cau ar 28 Ebrill i geisiadau cychwynnol. Ond yn y cyfamser, mae fy swyddogion yn cynorthwyo Tyddewi i nodi'r holl opsiynau posibl ar gyfer cyllid ac i gefnogi'r cais. Yr ydym, wrth gwrs, yn cynnig cymorth tebyg i Abertawe, sydd hefyd wedi cyflwyno datganiad o ddiddordeb. Ond fel y mae pennawd y ddadl heddiw yn datgan, dinas fechan yw Tyddewi gyda chyfle mawr unigryw. Yn wir, gweledigaeth benodol tîm y cais ei hun yw dod â'r byd i Dyddewi a Thyddewi i'r byd drwy raglen ysbrydoledig o weithgarwch diwylliannol ffisegol a digidol. Byddwn wrth fy modd yn gweld Tyddewi yn cael statws dinas diwylliant. Gwelais sut y cynyddodd yr ymdeimlad o falchder yn Lerpwl a dal dychymyg ei phoblogaeth gyfan, a hyd heddiw hyd yn oed, gwelwn superlambananas, nid yn unig yn Lerpwl, ond yng ngogledd Cymru, gan arddangos beth y gall statws dinas diwylliant ei gynnig a'i gyflawni. Rwy'n credu bod Tyddewi yn ddinas fach iawn, ond mae ganddi galon fawr, a gallai statws dinas diwylliant wneud mwy byth i roi hwb i ffyniant economaidd y ddinas a'r rhanbarth, yn ogystal â rhoi sylw byd-eang i'r ddinas. Byddwn yn parhau i gefnogi Tyddewi ac Abertawe ym mha ffyrdd bynnag y gallwn, yn y gobaith y bydd statws dinas diwylliant y DU yn dod i Gymru yn 2021. Ac os daw, efallai y dylem barhau ein dull o bennu blwyddyn thematig ar gyfer twristiaeth drwy ddatgan mai 2021 fydd blwyddyn ddiwylliant.