English: My constituents have a challenging relationship with stroke services, unlike those in many other parts of Wales, due to us not having a district general hospital in Powys. The rural nature of Brecon and Radnorshire and the lack of stroke service provision makes treatment more difficult for my constituents, and many of them have to travel across the border into Herefordshire and Worcestershire to receive treatment. A total of 150 people in Powys were admitted to hospital in England following a stroke in 2021-22. Think of the difference that it could've made to those people if they could've been treated closer to home. For a long time, as the Minister knows, I've been calling for an acute stroke unit within Brecon and Radnorshire, to ensure that people get timely treatment in our communities. This would be a massive boost to the people in my area who are desperately in need of modern and effective stroke provision. With strokes, the seconds and the minutes matter. People from Powys having to go across the border for treatment is an unnecessary burden in time for those people who have suffered. The lengthy travel times due to the lack of a hospital, as I've said, in Powys, make death and disability more likely, because time saves lives. I was reassured, I think it was last week, to hear, health Minister, that you had plans for regional stroke services that are being worked on, but my residents need to know how many people in those will be able to stay in Wales for treatment instead of going into England. Because the closer we can have stroke treatment to home, the better, and I think I'd like to hear more clarity from you around when we're going to see those coming to fruition. With stroke being the fourth leading cause of death in Wales, it's essential that people in mid Wales have good, timely treatment and they are not passed over. Stroke provision must be a priority, and when we look at the Wales-wide ambulance response times, it seems to me and others that this is not currently a priority for the Welsh Government. That's why Welsh Conservatives are calling for a review into the benefits and the challenges of recategorising strokes as red calls instead of amber. That's something that I hope the health committee can look into. This would be a recognition of the huge challenges that stroke poses and a big step on the way to dealing with the problem, which will get worse before it gets better. Diolch, Llywydd.
Welsh: Mae gan fy etholwyr berthynas heriol gyda gwasanaethau strôc, yn wahanol i'r rhai mewn sawl rhan arall o Gymru, a hynny oherwydd nad oes gennym ysbyty cyffredinol dosbarth ym Mhowys. Mae natur wledig Brycheiniog a Sir Faesyfed a diffyg darpariaeth gwasanaethau strôc yn golygu bod cael triniaeth yn anos i fy etholwyr, ac mae'n rhaid i nifer ohonynt deithio dros y ffin i swydd Henffordd a swydd Gaerwrangon i gael triniaeth. Cafodd cyfanswm o 150 o bobl ym Mhowys eu derbyn i'r ysbyty yn Lloegr ar ôl cael strôc yn 2021-22. Meddyliwch am y gwahaniaeth y gallai fod wedi ei wneud i'r bobl hynny pe gallent fod wedi cael eu trin yn nes at adref. Fel y mae'r Gweinidog yn gwybod, bûm yn galw am uned strôc acíwt ym Mrycheiniog a Sir Faesyfed ers amser hir, i sicrhau bod pobl yn cael triniaeth amserol yn ein cymunedau. Byddai hyn yn hwb enfawr i bobl yn fy ardal sydd mewn angen dybryd am ddarpariaeth strôc fodern ac effeithiol. Gyda strôc, mae'r eiliadau a'r munudau'n bwysig. Mae'r ffaith bod pobl o Bowys yn gorfod mynd dros y ffin am driniaeth yn golygu baich diangen o ran amser i'r bobl sydd wedi dioddef. Mae'r amseroedd teithio hir oherwydd diffyg ysbyty ym Mhowys, fel y dywedais, yn gwneud marwolaeth ac anabledd yn fwy tebygol, oherwydd mae amser yn achub bywydau. Roeddwn yn dawelach fy meddwl yr wythnos diwethaf, rwy'n credu, ar ôl eich clywed chi, Weinidog iechyd, yn dweud bod gennych gynlluniau ar y gweill ar gyfer gwasanaethau strôc rhanbarthol, ond mae fy nhrigolion angen gwybod faint o bobl yn y rheini fydd yn gallu aros yng Nghymru am driniaeth yn lle mynd i Loegr. Oherwydd gorau po agosaf i adref y gallwn gael triniaeth strôc, ac rwy'n credu yr hoffwn glywed mwy o eglurder gennych chi ynghylch pryd y gwelwn y rheini'n dwyn ffrwyth. Gan mai strôc yw'r pedwerydd prif achos marwolaeth yng Nghymru, mae'n hanfodol fod pobl y canolbarth yn cael triniaeth dda, amserol ac nad ydynt yn cael eu hanwybyddu. Rhaid i ddarpariaeth strôc fod yn flaenoriaeth, a phan edrychwn ar amseroedd ymateb ambiwlansys ledled Cymru, mae'n ymddangos i mi ac i eraill nad yw hyn yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru ar hyn o bryd. Dyna pam y mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn galw am adolygiad o fanteision a heriau ail-gategoreiddio galwadau strôc fel rhai coch yn lle oren. Mae hynny'n rhywbeth rwy'n gobeithio y gall y pwyllgor iechyd edrych arno. Byddai hyn yn gydnabyddiaeth o'r heriau enfawr y mae strôc yn eu hachosi ac yn gam mawr ymlaen ar y ffordd i ddatrys y broblem, a fydd yn gwaethygu cyn ei bod yn gwella. Diolch, Lywydd.