English: I am grateful for the opportunity to speak this afternoon on the findings of this report, produced jointly by Healthcare Inspectorate Wales and Care Inspectorate Wales. The findings make grim reading. The report found disparity and variability in the consistency and availability of treatment, care and support provided by community mental health teams across Wales. It makes 23 recommendations over 40 areas to address the current failings in the system. I would like to address my remarks today to problems facing patients in accessing the services they need. I am concerned that patients are often unable to access the care they need in a timely manner or close to their home. The most recent figures show that just over half of patients were seen within the 28-day referral-to-treatment time target for mental health services. Nearly 6 per cent of patients had to wait longer than six months for treatment. Waiting times for talking therapies also cause concern, with 16 per cent of patients being forced to wait over 28 days for this vital service. One of the significant inequalities and inconsistencies highlighted in the report relates to 24/7 crisis care across the different health authorities. Some health boards, such as Cwm Taf, operate a telephone helpline for anyone experiencing a mental health crisis. This service is available 24 hours a day. However, other health boards operate this service for just 12 hours a day, and some of these helplines exist only to support people already known to the service. There are inconsistencies even within the health boards. Abertawe Bro Morgannwg health board provides a 24-hour service for people in Swansea but only a 12-hour service for residents of Bridgend or Neath Port Talbot. This postcode lottery crisis care cannot continue. It is unfair and unacceptable. Crisis care for children and young people are equally impacted by significant inequalities. Only three health boards in Wales provide crisis teams for 12 hours a day, seven days a week. In Powys, no services are available on weekends or after 5 p.m. on weekdays. On the subject of services for young people, I have to raise the issue of the lack of beds for young people with high-risk mental health problems. There are only three specialist in-patient units in Wales, with 51 places. Since December, Welsh patients have been removed from Regis Healthcare in Ebbw Vale because of concerns about their safety. As a result, this leaves only 27 beds elsewhere. Healthcare Inspectorate Wales have described the shortage as 'unacceptable'. Issues also exist at the other two units. Tŷ Llidiard in Bridgend is under restricted criteria for referrals until improvement work is carried out, and the unit in Abergele has recruitment issues. As a result of these shortages, young people are not always able to receive timely care close to where they live and are having to be placed out of the area. Concerns about capacity were first raised by the Welsh Government in 2013, six years ago. It is clear that Welsh Government must, as a matter of urgency, review the demand for these services against the ability and capacity at CAMHS units to ensure that young people can receive the treatment they need. Early diagnosis is very important in mental health, Presiding Officer. If it is diagnosed, either by family practitioners or others, it can be cured early rather than leaving it too late, and, if the treatment comes later, it takes much longer to treat the person for the rest of their life. Presiding Officer, I hope the Minister will accept the recommendations in this report and act to ensure that people with mental illness receive fair and equitable treatment irrespective of which part of this nation they live in. Thank you.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar am y cyfle i siarad y prynhawn yma ar ganfyddiadau'r adroddiad hwn a gynhyrchwyd ar y cyd gan Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru ac Arolygiaeth Gofal Cymru. Maent yn ganfyddiadau brawychus. Canfu'r adroddiad anghyfartaledd ac amrywioldeb o ran cysondeb ac argaeledd y driniaeth, gofal a chymorth a ddarperir gan dimau iechyd meddwl cymunedol ledled Cymru. Mae'n gwneud 23 o argymhellion mewn 40 o feysydd i fynd i'r afael â'r methiannau presennol yn y system. Hoffwn gyfeirio fy sylwadau heddiw at y problemau sy'n wynebu cleifion rhag cael gafael ar y gwasanaethau sydd eu hangen arnynt. Rwy'n pryderu bod cleifion yn aml yn methu cael gafael ar y gofal y maent ei angen mewn modd amser neu'n agos at eu cartref. Mae'r ffigurau diweddaraf yn dangos mai ychydig dros hanner y cleifion a gafodd eu gweld o fewn y targed amser rhwng atgyfeirio a thriniaeth o 28 diwrnod ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl. Bu'n rhaid i bron 6 y cant o gleifion aros mwy na chwe mis am driniaeth. Mae amseroedd aros ar gyfer therapïau siarad hefyd yn achosi pryder, gyda 16 y cant o gleifion yn cael eu gorfodi i aros dros 28 diwrnod am y gwasanaeth hanfodol hwn. Mae un o'r anghydraddoldebau ac anghysonderau sylweddol a amlygwyd yn yr adroddiad yn ymwneud â gofal argyfwng 24/7 ar draws yr awdurdodau iechyd gwahanol. Mae rhai byrddau iechyd, fel Cwm Taf, yn gweithredu llinell gymorth dros y ffôn ar gyfer unrhyw un sy'n profi argyfwng iechyd meddwl. Mae'r gwasanaeth hwn ar gael 24 awr y dydd. Fodd bynnag, nid yw byrddau iechyd eraill ond yn gweithredu'r gwasanaeth hwn am 12 awr y dydd yn unig, ac mae rhai o'r llinellau cymorth hyn ond yn bodoli i gefnogi'r bobl y mae'r gwasanaeth eisoes yn gwybod amdanynt. Ceir anghysonderau o fewn y byrddau iechyd hyd yn oed. Mae bwrdd iechyd Abertawe Bro Morgannwg yn darparu gwasanaeth 24 awr ar gyfer pobl yn Abertawe ond gwasanaeth 12 awr yn unig a geir ar gyfer trigolion Pen-y-bont ar Ogwr neu Gastell-nedd Port Talbot. Ni ellir parhau loteri cod post o'r fath ar gyfer gofal mewn argyfwng. Mae'n annheg ac yn annerbyniol. Mae anghydraddoldebau sylweddol yn effeithio i'r un graddau ar ofal mewn argyfwng ar gyfer plant a phobl ifanc. Tri bwrdd iechyd yn unig yng Nghymru sy'n darparu timau argyfwng am 12 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Ym Mhowys, nid oes unrhyw wasanaethau ar gael ar benwythnosau neu ar ôl 5 p.m. ar ddyddiau'r wythnos. Ar fater gwasanaethau ar gyfer pobl ifanc, rhaid imi nodi problem diffyg gwelyau ar gyfer pobl ifanc sydd â phroblemau iechyd meddwl risg uchel. Tair uned cleifion mewnol arbenigol a geir yng Nghymru, gyda 51 o leoedd. Ers mis Rhagfyr, mae cleifion Cymru wedi'u symud o Regis Healthcare yng Nglynebwy oherwydd pryderon am eu diogelwch. O ganlyniad, mae hyn yn gadael 27 o welyau yn unig mewn mannau eraill. Mae Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru wedi galw'r prinder yn 'annerbyniol'. Mae problemau'n codi hefyd yn y ddwy uned arall. Mae Tŷ Llidiard ym Mhen-y-bont ar Ogwr yn gweithredu meini prawf cyfyngedig ar gyfer atgyfeiriadau hyd nes y cyflawnir gwaith gwella, ac mae'r uned yn Abergele yn wynebu problemau recriwtio. O ganlyniad i'r prinder hwn, nid yw pobl ifanc bob amser yn gallu cael gofal amserol sy'n agos at ble maent yn byw ac mae'n rhaid eu lleoli y tu allan i'r ardal. Mynegwyd pryderon am gapasiti yn gyntaf gan Lywodraeth Cymru yn 2013, chwe blynedd yn ôl. Mae'n amlwg bod rhaid i Lywodraeth Cymru fynd ati fel mater o frys i adolygu'r galw am y gwasanaethau hyn yn erbyn gallu a chapasiti'r unedau CAMHS er mwyn sicrhau y gall pobl ifanc gael y driniaeth sydd ei hangen arnynt. Mae diagnosis cynnar yn bwysig iawn mewn perthynas ag iechyd meddwl, Lywydd. Os gwneir diagnosis ohono, naill ai gan feddyg teulu neu eraill, gellir ei wella'n gynnar yn hytrach na'i adael nes y bydd yn rhy hwyr, ac os rhoddir triniaeth yn ddiweddarach, mae'n cymryd llawer mwy o amser i drin yr unigolyn am weddill eu bywydau. Lywydd, rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn derbyn yr argymhellion yn yr adroddiad hwn ac yn gweithredu i sicrhau bod pobl â salwch meddwl yn cael triniaeth deg a chyfartal lle bynnag maent yn byw yn y wlad hon. Diolch.