techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you, Cabinet Secretary. I agree with the comment about local communities being engaged, and of course, throughout Carmarthen West and South Pembrokeshire I've encountered a number of voluntary groups. I admire their community spirit and they produce an enormous amount of work on behalf of the communities they represent. However - and there's always a 'however' - I am becoming increasingly aware of groups that are set up purporting to represent local communities when in fact they're merely representing a very narrow sector within a local community - a small group of people within a large town. This very often causes resentment and frustration by the wider community who don't actually want to set up another group but feel that these smaller organisations are steering their towns and their villages in a way that they don't want to see. Politicians are lobbied, funding is applied for, funding is received and I wondered what you might be able to do to ensure that there is better guidance for these small organisations. We don't want to stifle their wonderful spirit, but we do want to make sure that, when they say they represent a village, a town or a group, they truly represent them and not just the narrow self-interest of a very, very small minority.
Welsh: Diolch i chi, Ysgrifennydd y Cabinet. Rwy'n cytuno â'r sylw am gymunedau lleol yn cael eu cynnwys, ac wrth gwrs, ar hyd a lled Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro rwyf wedi dod ar draws nifer o grwpiau gwirfoddol. Rwy'n edmygu eu hysbryd cymunedol ac maent yn gwneud llawer iawn o waith ar ran y cymunedau y maent yn eu cynrychioli. Fodd bynnag - ac mae yna 'fodd bynnag' bob amser - rwy'n dod yn fwyfwy ymwybodol o grwpiau sy'n cael eu sefydlu gan honni eu bod yn cynrychioli cymunedau lleol pan nad ydynt ond yn cynrychioli un sector bychan iawn o fewn y gymuned leol mewn gwirionedd - grŵp bach o bobl mewn tref fawr. Mae hyn yn aml iawn yn achosi dicter a rhwystredigaeth ymysg aelodau o'r gymuned ehangach nad ydynt mewn gwirionedd eisiau sefydlu grŵp arall ond sy'n teimlo bod y sefydliadau llai hyn yn llywio eu trefi a'u pentrefi mewn ffordd nad ydynt am ei gweld. Mae gwleidyddion yn cael eu lobïo, gwneir cais am gyllid, mae'r cyllid yn cael ei dderbyn, ac roeddwn yn meddwl tybed beth y gallech ei wneud i sicrhau bod gwell arweiniad i'r sefydliadau bach hyn. Nid ydym am fygu eu hysbryd gwych, ond rydym am wneud yn siŵr eu bod, wrth ddweud eu bod yn cynrychioli pentref, tref neu grŵp, yn eu cynrychioli go iawn yn hytrach na chynrychioli hunan-les cul lleiafrif bach iawn.
English: I'm grateful to the Member for the question and the non-partisan way that she raised it, too. I think many Members in this Chamber could be familiar with the examples the Member sets out. I think what we are very keen as a Government to do is ensure that our funding streams go to the maximum benefit of our larger communities, working with organisations such as the Wales Council for Voluntary Action and the 44 public sector bodies now under the WFG Act. That will be a new sign of the way that we develop policy for local communities and engagement and involvement is a key part of that - being able to demonstrate that to the future generations commissioner and the auditor general and to government is an important process for them.
Welsh: Diolch i'r Aelod am ei chwestiwn a'r ffordd amhleidiol y llwyddodd i'w ofyn hefyd. Rwy'n credu efallai fod llawer o Aelodau'r Siambr hon yn gyfarwydd â'r enghreifftiau y mae'r Aelod yn eu nodi. Rwy'n credu mai'r hyn rydym yn awyddus iawn fel Llywodraeth i'w wneud yw sicrhau bod ein ffrydiau cyllido yn mynd tuag at y budd mwyaf i'n cymunedau mwy o faint, gan weithio gyda sefydliadau fel Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru a'r 44 corff sector cyhoeddus sydd bellach o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. Bydd yn arwydd newydd o'r ffordd rydym yn datblygu polisi ar gyfer cymunedau lleol ac mae ymgysylltu ac ymwneud yn rhan allweddol o hynny - mae gallu dangos hynny i gomisiynydd cenedlaethau'r dyfodol, yr archwilydd cyffredinol a'r llywodraeth yn broses bwysig iddynt.
English: We now move to questions from party spokespeople, and first of all this week the Welsh Conservative spokesperson, Mark Isherwood.
Welsh: Rydym ni'n symud nawr at gwestiynau'r llefarwyr, ac yn gyntaf yr wythnos yma, llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig, Mark Isherwood.
English: Diolch, Lywydd. In support of the 'Let's Keep on Supporting People' campaign for 2017-18, which is now gathering speed, I visited a number of projects during the summer. In one, a recovering alcoholic told me that their Supporting People programme essentially saved their life: 'with their support past and present I have the chance of a much better life'. The second - I won't refer to any more - said: 'it was on 12 March of this year I had my last drink. I was so consumed by negative thoughts, ill health and the desire to end everything, I was nothing but a strain on society, a drain on the NHS, police, doctors, nurses, psychiatrists, support workers in mental health, family friends and God knows what else. All these people and resources taken up by my alcoholic state. The cost of all this: incomprehensible. All this involvement and treatment now has given me an opportunity at life once again'. Do you recognise, as I'm sure you do, that these projects save money for statutory services, and will you be making representations accordingly as we move towards the draft budget for next year?
Welsh: Diolch, Lywydd. I gefnogi'r ymgyrch 'Gadewch i ni Barhau i Gefnogi Pobl' ar gyfer 2017-18, sydd bellach yn magu momentwm, ymwelais â nifer o brosiectau yn ystod yr haf. Yn ystod un ymweliad, dywedodd person alcoholig sy'n gwella wrthyf fod y rhaglen Cefnogi Pobl wedi achub eu bywyd i bob pwrpas: 'gyda'u cymorth yn y gorffennol a'r presennol mae gennyf obaith o gael bywyd llawer gwell'. Dywedodd yr ail - ni chyfeiriaf at ragor - 'cefais fy niod diwethaf ar 12 Mawrth eleni. Roeddwn yn llawn meddyliau negyddol, afiechyd a'r awydd i roi diwedd ar bopeth, nid oeddwn yn ddim byd ond straen ar gymdeithas, yn dreth ar y GIG, yr heddlu, meddygon, nyrsys, seiciatryddion, gweithwyr cymorth ym maes iechyd meddwl, ffrindiau, teulu a Duw a ŵyr pwy arall. Yr holl bobl ac adnoddau hyn ar waith oherwydd fy alcoholiaeth. Cost hyn i gyd: annirnadwy. Mae'r holl ymwneud a thriniaeth wedi rhoi cyfle arall i mi mewn bywyd unwaith eto'. A ydych yn cydnabod, ac rwy'n siŵr eich bod, fod y prosiectau hyn yn arbed arian i'r gwasanaethau statudol, ac a fyddwch yn cyflwyno sylwadau i'r perwyl hwnnw wrth i ni symud tuag at y gyllideb ddrafft ar gyfer y flwyddyn nesaf?
English: Yes.
Welsh: Byddaf.
English: Thank you. You'll be aware, alongside that, there are two other correlating budgets, particularly the homelessness prevention budget, which was cut by 8 per cent in the current year. A coalition of providers - Shelter Cymru, Llamau, GISDA, Digartref Ynys Môn and Dewis - have made the point that reducing the budget that supports key preventative services, which are integral to the outcome and success of services and provision supported by the other budgets - cutting this is self-defeating. They're calling on the Welsh Government to protect the homelessness prevention grant, saying that it's provided a platform for other sources of funds to be deployed into prevention work, that it saves money and that working with Supporting People ensures that as many people as possible are given support early on. How do you respond to that call alongside Supporting People?
Welsh: Diolch. Fe fyddwch yn gwybod, ochr yn ochr â hynny, fod dwy gyllideb gydberthynol arall, yn arbennig y gyllideb atal digartrefedd, a welodd doriad o 8 y cant yn y flwyddyn gyfredol. Mae cynghrair o ddarparwyr - Shelter Cymru, Llamau, GISDA, Digartref Ynys Môn a Dewis - wedi gwneud y pwynt fod lleihau'r gyllideb sy'n cefnogi gwasanaethau ataliol allweddol, sy'n ganolog i ganlyniadau a llwyddiant gwasanaethau a darpariaeth a gefnogir gan y cyllidebau eraill, fod torri'r gyllideb hon yn hunandrechol. Maent yn galw ar Lywodraeth Cymru i amddiffyn y grant atal digartrefedd, gan ddweud ei fod wedi rhoi platfform i ffynonellau eraill o arian gael eu defnyddio ar gyfer gwaith atal, ei fod yn arbed arian a bod gweithio gyda Cefnogi Pobl yn sicrhau bod cymaint o bobl ag y bo modd yn cael cefnogaeth gynnar. Sut rydych yn ymateb i'r alwad honno ochr yn ochr â Cefnogi Pobl?
English: I'm very grateful for the Member's question. I don't doubt his integrity in raising this with me today, but what I will tell the Member is that our investments have to be strategically managed on the basis of our reducing budgets year on year. What we have to do, and what we've done in Wales, is protect the Supporting People budget, whereas is England, under the UK administration, the Supporting People budget has disappeared. We're very keen that we want to maintain that. I can't guarantee that it'll be at the same level, but I can tell you - and the Member raised this specifically on that question around homelessness - we have taken a very different approach here in Wales. The 63 per cent reduction in homelessness figures reported here in Wales is a significant drop for supporting of services. It's a programme that is now being considered by the UK Government. In Wales, we should be celebrating the prevent work that we are doing. I do recognise the importance of funding to organisations; but can I guarantee that at this points in time? No, I can't.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn am gwestiwn yr Aelod. Nid wyf yn amau ei uniondeb yn dwyn hyn i fy sylw heddiw, ond yr hyn rwyf am ei ddweud wrth yr Aelod yw bod yn rhaid rheoli ein buddsoddiadau yn strategol ar sail ein cyllidebau sy'n lleihau flwyddyn ar ôl blwyddyn. Yr hyn y mae'n rhaid i ni ei wneud, a'r hyn rydym wedi ei wneud yng Nghymru, yw diogelu'r gyllideb Cefnogi Pobl, pan fo'r gyllideb Cefnogi Pobl wedi diflannu yn Lloegr o dan weinyddiaeth y DU. Rydym yn awyddus iawn i gynnal y gyllideb honno. Ni allaf warantu y bydd yn cyrraedd yr un lefel, ond gallaf ddweud wrthych - a gofynnodd yr Aelod hyn yn benodol mewn perthynas â'r cwestiwn ar ddigartrefedd - rydym wedi mabwysiadu dull gwahanol iawn yma yng Nghymru. Mae'r gostyngiad o 63 y cant yn y ffigurau digartrefedd a gofnodwyd yma yng Nghymru yn ostyngiad sylweddol ar gyfer cefnogi gwasanaethau. Mae'n rhaglen sy'n cael ei hystyried ar hyn o bryd gan Lywodraeth y DU. Yng Nghymru, dylem fod yn dathlu'r gwaith atal a wnawn. Rwy'n cydnabod pa mor bwysig yw cyllid i sefydliadau; ond a allaf ei warantu ar hyn o bryd? Na, ni allaf wneud hynny.
English: My question was, rather, what representations you would be making. Clearly, I appreciate how the budget round works and was not seeking to score party-political points. I fully supported the protection of that budget last year and I will continue to do so into the future, not just because of homelessness, but because of the related impact of early intervention on substance misuse, on domestic abuse and so many other things that lead to costly pressure on statutory services. I hope you will recognise that this is a way to save money and a way to cut budgets by holistic thinking within Welsh Government. The final leg on the stool for this, alongside those two programmes, is the housing transition fund - supporting people on the edge of society, reducing demand on accident and emergency, encouraging people into employment, helping people reunite with their children and much more. Cymorth Cymru have made the point that - falling to £3 million, I believe, this year, from £5 million last year - that is due to end at the end of this year. But if this could be incorporated into Supporting People, the £130 million, which would be the combined amount, would enable us even further to tackle and prevent and intervene and reduce the costs of the statutory sector as part of a tight budget settlement. How do you respond to that?
Welsh: Fy nghwestiwn, yn hytrach, oedd pa sylwadau y byddech yn eu gwneud. Yn amlwg, rwy'n deall sut y mae cylch cynllunio'r gyllideb yn gweithio, ac nid oeddwn yn ceisio sgorio pwyntiau gwleidyddol. Roeddwn yn llwyr gefnogi diogelu'r gyllideb honno y llynedd a byddaf yn parhau i wneud hynny yn y dyfodol, nid yn unig oherwydd digartrefedd, ond oherwydd effaith gysylltiedig ymyrraeth gynnar ar gamddefnyddio sylweddau, ar gam-drin domestig a chymaint o bethau eraill sy'n arwain at bwysau costus ar wasanaethau statudol. Rwy'n gobeithio y byddwch yn cydnabod bod hon yn ffordd o arbed arian ac yn ffordd o dorri cyllidebau drwy feddwl yn gyfannol yn Llywodraeth Cymru. Y goes olaf ar y stôl mewn perthynas â hyn, ochr yn ochr â'r ddwy raglen honno, yw'r cyllid pontio ar gyfer tai - gan gefnogi pobl ar gyrion cymdeithas, lleihau'r galw ar adrannau damweiniau ac achosion brys, annog pobl i mewn i waith, helpu pobl i aduno gyda'u plant a llawer mwy. Mae Cymorth Cymru wedi gwneud y pwynt y bydd hwnnw - yn dilyn gostyngiad i £3 miliwn, rwy'n credu, y flwyddyn hon, o £5 miliwn y llynedd - yn dod i ben ar ddiwedd y flwyddyn hon. Ond os gellid ymgorffori hwn yn Cefnogi Pobl, byddai'r £130 miliwn, sef y swm wedi ei gyfuno, yn ein galluogi i fynd gam ymhellach i drechu ac atal ac ymyrryd a lleihau costau'r sector statudol fel rhan o setliad cyllideb tynn. Sut rydych yn ymateb i hynny?
English: I'm under no illusion about how positive the funding stream for Supporting People is and it has a great impact in delivering services in a 'prevent' method. My Cabinet colleagues recognise that too and that's why we have done our best under the previous Minister also to protect as much Supporting People budget as possible. But we cannot continue in the same guise. We're in a very different space in terms of our financial settlement. We have to have bold, respectful conversations with organisations that deliver services on how they can deliver them better.
Welsh: Nid wyf yn twyllo fy hun ynglŷn â pha mor gadarnhaol yw'r ffrwd gyllido ar gyfer Cefnogi Pobl ac mae ei heffaith yn fawr o ran y dull 'atal' o ddarparu gwasanaethau. Mae fy nghyd-Aelodau yn y Cabinet yn cydnabod hynny hefyd a dyna pam ein bod wedi gwneud ein gorau o dan y Gweinidog blaenorol hefyd i ddiogelu cymaint o gyllideb Cefnogi Pobl ag y bo modd. Ond ni allwn barhau yn yr un ffordd. Rydym mewn lle gwahanol iawn o ran ein setliad ariannol. Mae'n rhaid i ni gael trafodaethau beiddgar a pharchus gyda sefydliadau sy'n darparu gwasanaethau ynglŷn â sut y gallant eu darparu'n well.
English: Thank you, Presiding Officer. I'm just going to cut straight to the questions. What is the Welsh Government doing to identify and protect girls at risk of female genital mutilation and what resources have been provided to the NHS, social services and schools to support those measures?
Welsh: Diolch i chi, Lywydd. Rwyf am ddod yn syth at y cwestiynau. Beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i nodi a diogelu merched sydd mewn perygl yn sgil anffurfio organau cenedlu menywod a pha adnoddau a ddarparwyd i'r GIG, y gwasanaethau cymdeithasol a'r ysgolion i gefnogi'r mesurau hynny?
English: I thank the Member for her question. We legislated in Wales around violence against women and sexual exploitation. We have a programme working with the NHS regarding FGM - and other third sector organisations. It is a priority of my department to make sure that the safety of our communities and individuals should be maintained and I will continue to do so.
Welsh: Diolch i'r Aelod am ei chwestiwn. Rydym wedi deddfu yng Nghymru mewn perthynas â thrais yn erbyn menywod a chamfanteisio rhywiol. Mae gennym raglen ar y cyd gyda'r GIG sy'n ymwneud ag anffurfio organau cenedlu menywod - a sefydliadau trydydd sector eraill. Mae'n flaenoriaeth yn fy adran i wneud yn siŵr bod diogelwch ein cymunedau ac unigolion yn cael eu cynnal a byddaf yn parhau i wneud hynny.
English: Many people from communities where FGM is or has been practised are working hard to prevent FGM in Wales and help its victims. What support is the Welsh Government giving to charities involved in this vital work?
Welsh: Mae llawer o bobl o gymunedau lle mae anffurfio organau cenedlu menywod yn cael neu wedi cael ei arfer yn gweithio'n galed i'w atal yng Nghymru a helpu ei ddioddefwyr. Pa gymorth y mae Llywodraeth Cymru yn ei roi i elusennau sy'n ymwneud â'r gwaith hollbwysig hwn?
English: I don't have any figures for the Member today, but I will write to the Member in terms of further detail. As I said earlier on, this is a very complex area in terms of what is believed to be socially acceptable in some of these circles. It is clearly not. We don't believe that is the case. And we are working with third sector organisations - sorry, the public sector, like the NHS, and also the police in regard to convictions of individuals who pursue this.
Welsh: Nid oes gennyf unrhyw ffigurau ar gyfer yr Aelod heddiw, ond fe ysgrifennaf at yr Aelod gyda manylion pellach. Fel y dywedais yn gynharach, mae hwn yn faes cymhleth iawn o ran yr hyn y credir ei fod yn dderbyniol yn gymdeithasol yn rhai o'r cylchoedd hyn. Mae'n amlwg nad yw'n dderbyniol. Nid ydym yn credu hynny. Ac rydym yn gweithio gyda sefydliadau trydydd sector - mae'n ddrwg gennyf, y sector cyhoeddus, fel y GIG, a'r heddlu hefyd mewn perthynas ag euogfarnau yn erbyn unigolion sy'n gwneud hyn.
English: Cultural practices are transmitted down the generations, and FGM in particular is inflicted on girl children by adults, ultimately for the benefit of men in the patriarchal culture. What are you doing to challenge the cultural values that give rise to FGM, particularly amongst males belonging to cultures where FGM is practised?
Welsh: Caiff arferion diwylliannol eu trosglwyddo o genhedlaeth i genhedlaeth, ac mae anffurfio organau cenedlu menywod yn benodol yn cael ei wneud i ferched bach gan oedolion, er budd dynion yn y diwylliant patriarchaidd yn y pen draw. Beth rydych chi'n ei wneud i herio'r gwerthoedd diwylliannol sy'n arwain at anffurfio organau cenedlu menywod, yn enwedig ymhlith dynion sy'n perthyn i ddiwylliannau lle mae anffurfio organau cenedlu menywod yn cael ei arfer?
English: We have a faith forum, which I chair, alongside the First Minister. We work on the ability to help cultures change from within, rather than them being told what people should be doing. We have to work with sympathetic organisations that can work and operate in that culture or faith. We are having some success, but there's an awful lot more work to be done in this field.
Welsh: Mae gennym fforwm ffydd, fforwm rwy'n gadeirydd arno, ochr yn ochr â'r Prif Weinidog. Rydym yn gweithio ar y gallu i helpu diwylliannau i newid o'r tu mewn, yn hytrach na dweud wrthynt beth y dylai pobl fod yn ei wneud. Mae'n rhaid i ni weithio gyda sefydliadau cydymdeimladol sy'n gallu gweithio a gweithredu o fewn y diwylliant neu'r ffydd. Rydym yn cael peth llwyddiant ond mae llawer iawn mwy o waith i'w wneud yn y maes hwn.
English: Cabinet Secretary, the last time we had these questions was before the referendum on the EU, and many Members commented on how many anti-poverty schemes are funded by the EU. So, now we're of course aware that those who campaigned to leave the EU, including some members of the Labour Party, like Gisela Stuart, made a promise that every penny received from the EU would be maintained. But what contingency plans have you made, with your officials, should some of these anti-poverty schemes not be safeguarded?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, y tro diwethaf y cawsom y cwestiynau hyn oedd cyn refferendwm yr UE, a gwnaeth nifer o Aelodau sylwadau ar faint o gynlluniau gwrthdlodi sy'n cael eu hariannu gan yr UE. Felly, gwyddom bellach, wrth gwrs, fod y rhai a fu'n ymgyrchu i adael yr UE, gan gynnwys rhai o aelodau'r Blaid Lafur, fel Gisela Stuart, wedi addo y bydd pob ceiniog sy'n cael ei derbyn oddi wrth yr UE yn cael ei chadw. Ond pa gynlluniau wrth gefn rydych wedi eu gwneud, gyda'ch swyddogion, os na chaiff rhai o'r cynlluniau gwrthdlodi hyn eu diogelu?
English: It's a very important question the Member raises, and the First Minister has been very clear, in terms of negotiations with the UK Government, on how and when we expect to see funding coming forward. To date, we haven't had much indication, or much luck on that indication, but he is pressing the UK very hard. We have done some assessments on impacts of Brexit, particularly around the skills, jobs and growth area, which we are particularly concerned about, but what we cannot promise is to mitigate the significant amounts of money that come from Europe through to Wales - that we can backfill that very easily. We have to prioritise our programmes in the future. We are still doing some work on that.
Welsh: Mae'r Aelod yn gofyn cwestiwn pwysig iawn, ac mae'r Prif Weinidog wedi bod yn glir iawn, o ran trafodaethau gyda Llywodraeth y DU, ynglŷn â sut a phryd rydym yn disgwyl gweld cyllid yn cael ei gyflwyno. Hyd yn hyn, nid ydym wedi cael fawr o arwydd, na fawr o lwc gyda hynny, ond mae'n pwyso'n galed iawn ar y DU. Rydym wedi gwneud rhai asesiadau o effeithiau gadael yr UE, yn enwedig mewn perthynas â sgiliau, swyddi a'r ardal twf, sy'n destun pryder penodol i ni, ond yr hyn na allwn ei addo yw y gallwn liniaru'r symiau sylweddol o arian sy'n dod o Ewrop i Gymru - y gallwn ôl-lenwi'r bylchau hynny'n hawdd iawn. Mae'n rhaid i ni flaenoriaethu ein rhaglenni yn y dyfodol. Rydym yn parhau i wneud gwaith ar hynny.
English: Thank you for your response. There's been a great deal of concern/interest from much of the political establishment that many of the areas that benefitted the most from European money voted to leave. But in spite of all that funding going to the Valleys, poverty, poor housing and insecure employment remain a fact of life for many people living there. So, this vote could therefore be seen as a verdict of how the Welsh Government has administered billions of pounds of EU money, rather than the institution itself. Do you accept, therefore, that tackling poverty isn't just about the number you put after the pound sign on the press release, but about how you spend existing budgets, and that if you aren't giving communities what they really need, or aren't consulting effectively with them, then warning them that the money is at risk may be seen as a bit of an empty threat to those types of people?
Welsh: Diolch am eich ymateb. Mae llawer iawn o bryder/diddordeb wedi bod ymysg llawer o blith y sefydliad gwleidyddol fod llawer o'r ardaloedd a elwodd fwyaf o arian Ewropeaidd wedi pleidleisio dros adael. Ond er gwaethaf yr holl arian sy'n mynd i'r Cymoedd, mae tlodi, tai gwael a chyflogaeth ansicr yn parhau i fod yn ffeithiau bywyd i lawer o bobl sy'n byw yno. Felly, gellid gweld y bleidlais hon fel rheithfarn ar y modd y mae Llywodraeth Cymru wedi gweinyddu biliynau o bunnoedd o arian yr UE, yn hytrach na'r sefydliad ei hun. A ydych yn derbyn, felly, nad yw trechu tlodi yn ymwneud yn unig â'r rhif y byddwch yn ei roi ar ôl yr arwydd punt ar y datganiad i'r wasg, ond yn hytrach â'r modd y byddwch yn gwario cyllidebau sy'n bodoli, ac os nad ydych yn rhoi'r hyn y mae cymunedau wirioneddol eu hangen iddynt, neu os nad ydych yn ymgynghori'n effeithiol â hwy, yna mae'n bosibl y bydd eu rhybuddio bod yr arian mewn perygl yn cael ei weld fel bygythiad gwag i'r mathau hynny o bobl?