English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to thank Members for tabling a debate on this topic, as it allows me to reiterate the continuing commitment of this Welsh Labour-led Welsh Government to the principle of a national health service that is publicly funded and free at the point of delivery. We agree with the movers of the motion. In fact, the 2009 reforms in Wales reaffirmed Nye Bevan's founding principles by removing the market-based purchaser-provider arrangements and implementing a planned, integrated health service. And that planned and integrated service has now been identified by Simon Stevens as a way forward for the NHS in England. They are moving away from the purchaser-provider split; they're recognising that it's inefficient and unhelpful. The contrast, though, with the current system between Wales and England could not be clearer. As has been mentioned already, the Health and Social Care Act 2012 for England, it sees health as a commodity, subject to procurement and competition provisions, including setting up Monitor as an economic regulator. In doing so, the UK Government of the day made an active choice to open the market on the provision of healthcare to any willing provider, including private healthcare providers. The figures quoted by Angela Burns on public spend, or rather private spend, here in Wales, equate to less than 1 per cent of the NHS budget, and both the contract services - . But we do not parcel those services off. But you see that in wholesale transfers within the English system: from non-emergency ambulance services to sexual health services in England, these are being parcelled out wholesale to private providers. That has not, and that will not, happen here in Wales. It is undeniable that the 2012 Act has led to increasing privatisation in England. The Department of Health accounts for 2015-16 showed the private sector delivered over £8.7 billion of NHS services, or over 7.5 per cent of the NHS budget in England. And that creeping privatisation does have significant consequences, including increased legal and transaction costs within the English system with private companies, but also NHS providers taking court action if they lose out on a procurement exercise for contracting services, and also the points that Rhun ap Iorwerth, Julie Morgan - or rather Jenny Rathbone - and others have made about the impact on the budget here in Wales as well. And we should be concerned about a more insurance-based system too. It does involve upfront payments for basic care. For example, in Ireland, if you want to see a general practitioner, you can expect to pay upwards of €50 just to have the consultation, and then there's a real fee to pay for the medication as well. It changes the way people behave and their access to high-quality medication. It changes the trust in those people as well. I think that, if we are going to see political will maintained - to actually reiterate the truth that a publicly-funded national health service is good value for money and sustainable, if there is a political will to invest in our public services. That does require a significant change in approach from the United Kingdom Government. But, despite the undeniable privatisation in England, the Welsh Government continues to take a pragmatic approach to cross-border flows, as outlined by a number of speakers in this debate, including Hannah Blythyn just before me. We will continue to focus on providing the best care for all of those who need it. Of course, our approach to collaboration between the Welsh and English health services focuses on the needs of our respective populations. A slight disagreement with the good Dr Lloyd, but I understand there are more than 20,800 English residents registered with a Welsh GP, but well over 14,000 Welsh residents registered with an English GP - the reality of cross-border flows. And, of course, we see those in specialist healthcare between Wales and England and from England to Wales. Hannah Blythyn outlined those flows from her constituents into north-west England, but, of course, as Dai Lloyd mentioned, Morriston hospital - the burns unit - is a specialist centre not just for Wales but also the south-west of England. Velindre cancer centre in Cardiff provides specialist cancer services to most of Wales, as well as treating patients referred in from England as well. The flows go in both directions. We do want to see that being maintained. Our aim, as a Government, is to ensure that all patients receive high-quality healthcare at the right time and in the right place. Sometimes, those will be services provided across the border in England. Other times, it will be here, the service in Wales. There are long-established patient flows into England for some hospital-based care for people living in the east of our country. Local health boards do have the flexibility to refer patients out of their area for treatment where a patient's clinical need and circumstances justify it, or where services are not provided here in Wales. Now, turning to the point made in the motion about the European Union, we recognise that a majority of the people of Wales voted to leave. We've been clear that that democratic decision will be respected. However, we do not believe that the people of Wales voted to be worse off, to see harm done to our economy or to our public services. So, we're determined to secure a positive future for Wales in a post-Brexit world, and we've been clear that our priority for the future relationship of the European Union is full and unfettered access to the single market. We set out our broader position in detail in the joint White Paper with Plaid Cymru. The Welsh Government will continue to - .
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Hoffwn ddiolch i'r Aelodau am gyflwyno dadl ar y pwnc hwn, gan ei fod yn caniatáu i mi ailadrodd ymrwymiad parhaus y Llywodraeth Cymru hon dan arweiniad Llafur Cymru i'r egwyddor o wasanaeth iechyd gwladol a ariennir yn gyhoeddus ac sydd am ddim yn y man darparu. Rydym yn cytuno â'r rhai a gynigiodd y cynnig. Yn wir, roedd diwygiadau 2009 yng Nghymru yn cadarnhau egwyddorion sefydlol Nye Bevan drwy gael gwared ar y trefniadau prynwr-darparwr sy'n seiliedig ar y farchnad a gweithredu gwasanaeth iechyd integredig wedi'i gynllunio. A bellach, mae Simon Stevens wedi tynnu sylw at y gwasanaeth iechyd integredig wedi'i gynllunio hwnnw fel ffordd ymlaen ar gyfer y GIG yn Lloegr. Maent yn symud oddi wrth y rhaniad prynwr-darparwr; maent yn cydnabod ei fod yn aneffeithlon ac yn ddi-fudd. Fodd bynnag, ni allai'r gwrthgyferbyniad rhwng y systemau presennol yng Nghymru a Lloegr fod yn gliriach. Fel y soniwyd eisoes, mae Deddf Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2012 ar gyfer Lloegr yn gweld iechyd fel nwydd, yn amodol ar ddarpariaethau caffael a chystadleuaeth, gan gynnwys sefydlu Monitor fel y rheoleiddiwr economaidd. Wrth wneud hynny, gwnaeth Llywodraeth y DU ar y pryd ddewis gweithredol i agor y farchnad ddarpariaeth gofal iechyd i unrhyw ddarparwr sy'n awyddus, gan gynnwys darparwyr gofal iechyd preifat. Mae'r ffigurau a ddyfynnodd Angela Burns ar wariant cyhoeddus, neu wariant preifat yn hytrach, yma yng Nghymru, yn cyfateb i lai nag 1 y cant o gyllideb y GIG, ac mae'r gwasanaethau contract - . Ond nid ydym yn rhoi'r gwasanaethau hynny i ddarparwyr allanol. Ond fe welwch hynny mewn trosglwyddiadau ar raddfa eang yn y system yn Lloegr: o wasanaethau ambiwlans di-argyfwng i wasanaethau iechyd rhyw yn Lloegr, mae'r rhain yn cael eu rhoi allan ar raddfa eang i ddarparwyr preifat. Nid yw hynny, ac ni fydd hynny, yn digwydd yma yng Nghymru. Ni ellir gwadu bod Deddf 2012 wedi arwain at gynyddu preifateiddio yn Lloegr. Mae cyfrifon yr Adran Iechyd ar gyfer 2015-16 yn dangos bod y sector preifat wedi darparu gwerth dros £8.7 biliwn o wasanaethau'r GIG, neu dros 7.5 y cant o gyllideb y GIG yn Lloegr. Ac mae canlyniadau sylweddol i breifateiddio graddol o'r fath, gan gynnwys cynnydd mewn costau cyfreithiol a chostau trafodion yn y system yn Lloegr gyda chwmnïau preifat, ond mae darparwyr GIG hefyd yn cyflwyno achosion llys os ydynt yn colli ymarfer caffael ar gyfer contractio gwasanaethau, a hefyd y pwyntiau a wnaeth Rhun ap Iorwerth , Julie Morgan - neu Jenny Rathbone yn hytrach - ac eraill am yr effaith ar y gyllideb yma yng Nghymru hefyd. A dylai pawb ohonom fod yn bryderus hefyd ynglŷn â system sy'n fwy seiliedig ar yswiriant. Mae'n golygu taliadau ymlaen llaw am ofal sylfaenol. Er enghraifft, yn Iwerddon, os ydych am weld meddyg teulu, gallwch ddisgwyl talu mwy na €50 am ymgynghoriad yn unig, ac mae ffi go iawn i'w thalu wedyn am y feddyginiaeth hefyd. Mae'n newid y ffordd y mae pobl yn ymddwyn a hygyrchedd meddyginiaeth o ansawdd uchel. Mae'n newid yr ymddiriedaeth yn y bobl hynny hefyd. Os ydym yn mynd i weld ewyllys wleidyddol yn cael ei chynnal - ailadrodd y gwirionedd fod gwasanaeth iechyd gwladol a ariennir yn gyhoeddus yn werth da am arian ac yn gynaliadwy, os oes ewyllys wleidyddol i fuddsoddi yn ein gwasanaethau cyhoeddus. Mae hynny'n galw am newid agwedd sylweddol gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig. Ond er gwaethaf y preifateiddio diymwad yn Lloegr, mae Llywodraeth Cymru yn parhau i fabwysiadu ymagwedd bragmatig tuag at lifau trawsffiniol, fel yr amlinellodd nifer o siaradwyr yn y ddadl hon, gan gynnwys Hannah Blythyn cyn i mi siarad. Byddwn yn parhau i ganolbwyntio ar ddarparu'r gofal gorau i bawb sydd ei angen. Wrth gwrs, mae ein dull o gydweithio rhwng y gwasanaeth iechyd yng Nghymru a'r gwasanaeth iechyd yn Lloegr yn canolbwyntio ar anghenion ein poblogaethau. Anghytundeb bach â Dr Lloyd, ond rwy'n deall bod mwy na 20,800 o drigolion Lloegr wedi cofrestru gyda meddyg teulu yng Nghymru, ond bod ymhell dros 14,000 o drigolion Cymru wedi cofrestru gyda meddyg teulu yn Lloegr - realiti llifau trawsffiniol. Ac wrth gwrs, rydym yn gweld y rheini mewn gofal iechyd arbenigol rhwng Cymru a Lloegr ac o Loegr i Gymru. Disgrifiodd Hannah Blythyn lif ei hetholwyr i ogledd-orllewin Lloegr, ond wrth gwrs, fel y crybwyllodd Dai Lloyd, mae ysbyty Treforys - yr uned losgiadau - yn ganolfan arbenigol, nid yn unig i Gymru ond i dde-orllewin Lloegr yn ogystal. Mae canolfan ganser Felindre yng Nghaerdydd yn darparu gwasanaethau canser arbenigol i'r rhan fwyaf o Gymru, yn ogystal â thrin cleifion a gyfeirir yno o Loegr yn ogystal. Mae'r llif yn mynd i'r ddau gyfeiriad. Rydym am weld hynny'n cael ei gynnal. Ein nod, fel Llywodraeth, yw sicrhau bod pob claf yn cael gofal iechyd o ansawdd uchel ar yr adeg iawn ac yn y lle iawn. Weithiau, gwasanaethau a ddarperir ar draws y ffin yn Lloegr fydd y rheini. Ar adegau eraill, bydd yn digwydd yma, y gwasanaeth yng Nghymru. Ceir llifau cleifion hirsefydlog i Loegr i gael gofal ysbyty i'r bobl sy'n byw yn nwyrain ein gwlad. Mae gan fyrddau iechyd lleol hyblygrwydd i gyfeirio cleifion am driniaeth allan o'u hardal lle mae angen clinigol ac amgylchiadau'r claf yn cyfiawnhau hynny neu lle na chaiff gwasanaethau eu darparu yma yng Nghymru. Nawr, i droi at y pwynt a wnaed yn y cynnig am yr Undeb Ewropeaidd, rydym yn cydnabod bod mwyafrif pobl Cymru wedi pleidleisio dros adael. Rydym wedi bod yn glir y bydd y penderfyniad democrataidd yn cael ei barchu. Fodd bynnag, nid ydym yn credu bod pobl Cymru wedi pleidleisio dros fod yn waeth eu byd, i weld niwed yn cael ei wneud i'n heconomi neu i'n gwasanaethau cyhoeddus. Felly, rydym yn benderfynol o sicrhau dyfodol cadarnhaol i Gymru ar ôl Brexit, ac rydym wedi bod yn glir mai ein blaenoriaeth ar gyfer y berthynas rhwng yr Undeb Ewropeaidd yn y dyfodol yw mynediad llawn a dilyffethair at y farchnad sengl. Rydym wedi gosod ein safbwynt ehangach yn fanwl yn y Papur Gwyn ar y cyd gyda Phlaid Cymru. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i - .