English: Thank you for your comments and questions. Of course, I agree with you that change does take courage, but when we think about the questions that you've asked, I'm happy to reiterate the comments to Helen Mary Jones that I made to Angela Burns as well: I answered that the £30 million for regional partnership boards is indeed new money. I should also welcome Helen Mary Jones to her new role in this Assembly term as spokesperson for Plaid Cymru. I'm sure we'll have lots of opportunities to talk at length in this Chamber and outside. Just to deal with your point about the meeting notes, it's partly process, and I think it's also partly about wanting to have openness, but I would not want to stifle the robustness of challenge within that meeting. I'm more than happy to come to this place and answer questions, and I don't find that a troubling thing to do; I'm more than happy to do so. But, I want to think about a way in which we can not stifle debate and challenge within that meeting, but at the same time make sure that Members are aware that that is genuinely taking place. On the broader point about time frame and evaluation that you asked about at several points, as I said to Angela Burns, there'll be a time frame and evaluation for each bid that goes into the fund. It's part of what'll be tested before any project for the transformation fund is approved, and I won't set an artificial time frame for that evaluation to take place. Not only will I expect there to be an evaluation framework within there, but of course that will inform any choice made about successful or unsuccessful. And I would expect to make that available, or information from that evaluation available, when choices are then made about whether to continue and to promote that as a project to be mainstreamed, or indeed if the choice is not to continue with that. Because all of us in this room are aware, in our variety of roles, and will get lobbied constantly about different projects that are working where people are saying, 'This is a great project. You must support it.' There is often, even in an unsuccessful project, much that is of value and learning that people want to continue with, but we have to make a choice about what not to do that stops us from doing things that are potentially of greater value to the whole system. So, yes, I want to find a way to make sure that evaluation information is available to help support those decisions. On your broader points about where we are, look: I recognise that change in the national health service is difficult, and, yes, there has been a Labour Minister in this position over the last 18 years, including of course during the One Wales Government, so we've all seen the challenges and difficulties over time of delivering health and care in Wales - in times in the first half of devolution when there was more money, and in the second half of devolution when coping with austerity. What is different now is we don't have money to avoid a process of change. We have rising demand that we could anticipate 20 years ago, but that demand is now at a point where it could overtop our system, so there is real responsibility on all of us in a leadership position to actually enable change to happen. That doesn't mean we all need to agree. You can have unity of purpose without unanimity on every single question and choice to make. But I do think that each of us needs to recognise that there are voices in all parties against change. As I've said before in this place, I recognise there are people in my party who do not want to see change happen when it is difficult at a local level, and there's no point pretending otherwise. But it's my job in this position to try to make sure that our system has the leadership it requires, and has the opportunities to enable and support it to make choices to genuinely change the way in which we deliver health and social care. I am determined to do that and I look forward to a grown-up and mature response from every party in this Chamber to allow us to do that. That does not mean that there won't be challenge, but it took courage and change from people in all parties to create the Parliament here in the first place and we now need to demonstrate that same courage, leadership and maturity in delivering and driving genuine change throughout health and social care here in Wales.
Welsh: Diolch i chi am eich sylwadau a'ch cwestiynau. Wrth gwrs, rwy'n cytuno â chi bod newid yn cymryd dewrder, ond pan fyddwn yn meddwl am y cwestiynau yr ydych wedi'u gofyn, rwy'n fodlon ailadrodd y sylwadau wrth Helen Mary Jones a wnes i wrth Angela Burns hefyd: atebais fod y £30 miliwn ar gyfer byrddau partneriaeth rhanbarthol yn wir yn arian newydd. Fe ddylwn i hefyd groesawu Helen Mary Jones i'w swyddogaeth newydd yn y tymor Cynulliad hwn yn llefarydd Plaid Cymru. Rwy'n siŵr y cawn ni lawer o gyfleoedd i siarad yn hir yn y Siambr hon a'r tu allan. Dim ond i ymdrin â'ch pwynt am y nodiadau cyfarfod, mae'n rhannol yn ymwneud â phroses, a chredaf hefyd ei fod yn rhannol yn ymwneud ag eisiau bod yn agored, ond ni fyddwn i'n dymuno mygu cadernid yr her yn y cyfarfod hwnnw. Rwy'n fwy na pharod i ddod i'r fan yma ac ateb cwestiynau, a dydw i ddim yn ystyried hynny'n beth anodd ei wneud; rwy'n fwy na pharod i wneud hynny. Ond hoffwn feddwl am ffordd y gallwn ni beidio â mygu dadl a her yn y cyfarfod hwnnw, ond ar yr un pryd gwneud yn siŵr bod Aelodau yn ymwybodol bod hynny'n digwydd mewn gwirionedd. Ar y pwynt ehangach am amserlen a gwerthuso y gwnaethoch chi ofyn amdanyn nhw sawl gwaith, fel y dywedais wrth Angela Burns, bydd yna amserlen a gwerthusiad ar gyfer pob cais sy'n cael ei gyflwyno i'r gronfa. Mae'n rhan o'r hyn y caiff profion eu cynnal arno cyn cymeradwyo unrhyw brosiect ar gyfer y gronfa trawsnewid, ac ni fyddaf yn pennu amserlen artiffisial i'r gwerthusiad hwnnw ddigwydd oddi mewn iddi. Byddaf yn disgwyl nid yn unig i fframwaith gwerthuso fod ar waith, ond wrth gwrs bydd hynny'n sail i unrhyw ddewis a wneir ynghylch a yw'r prosiect yn llwyddiannus neu'n aflwyddiannus. A byddwn yn disgwyl sicrhau bod hwnnw ar gael, neu fod gwybodaeth o'r gwerthusiad hwnnw ar gael, pan wneir dewisiadau wedyn ynghylch p'un ai i barhau ac i hyrwyddo hwnnw fel prosiect i'w brif ffrydio, neu yn wir os mai'r dewis yw peidio â pharhau â hynny. Oherwydd, mae pob un ohonom ni yn yr ystafell hon yn ymwybodol, yn ein swyddogaethau amrywiol, a byddwn yn cael ein lobïo yn gyson am wahanol brosiectau sy'n gweithio pan fo pobl yn dweud, 'Mae hwn yn brosiect gwych. Mae'n rhaid i chi ei gefnogi.' Yn aml, hyd yn oed mewn prosiect aflwyddiannus, mae llawer sy'n werthfawr a gwersi a ddysgwyd y mae pobl eisiau parhau â nhw, ond mae'n rhaid inni wneud dewis ynghylch yr hyn i beidio â gwneud sy'n ein hatal rhag gwneud pethau a allai fod o fwy o werth i'r system gyfan. Felly, ydw, rwyf eisiau dod o hyd i ffordd o wneud yn siŵr bod gwybodaeth werthuso ar gael i helpu i gefnogi'r penderfyniadau hynny. Ynglŷn â'ch pwyntiau ehangach o ran ble yr ydym ni arni, edrychwch: rwy'n cydnabod bod newid yn y gwasanaeth iechyd gwladol yn anodd, ac, oes, mae Gweinidog Llafur wedi bod yn y swydd hon dros y 18 mlynedd diwethaf, gan gynnwys wrth gwrs yn ystod Llywodraeth Cymru'n Un, felly rydym ni i gyd wedi gweld yr heriau a'r anawsterau dros amser o ddarparu iechyd a gofal yng Nghymru - ar adegau yn ystod hanner cyntaf datganoli pan roedd mwy o arian, ac yn ystod ail hanner datganoli wrth ymdopi â chyni. Beth sy'n wahanol yn awr yw nad oes gennym ni arian i osgoi proses o newid. Mae gennym ni alw cynyddol y gallem ni ei ragweld 20 mlynedd yn ôl, ond mae'r galw hwnnw bellach wedi cyrraedd y graddau lle y gallai orlifo ein system, felly mae cyfrifoldeb gwirioneddol ar bob un ohonom ni mewn sefyllfa o arweinyddiaeth i alluogi i newid ddigwydd mewn gwirionedd. Nid yw hynny'n golygu bod angen inni i gyd gytuno. Gallwch gael undod pwrpas heb unfrydedd ar bob cwestiwn unigol a dewis i'w wneud. Ond rwyf yn credu bod angen i bob un ohonom ni gydnabod bod lleisiau ym mhob plaid yn erbyn newid. Fel yr wyf wedi dweud o'r blaen yn y lle hwn, rwy'n cydnabod fod pobl yn fy mhlaid nad ydyn nhw eisiau gweld newid yn digwydd pan mae'n anodd yn lleol, ac nid oes diben cymryd arnom ni fel arall. Ond fy ngwaith i yn y swyddogaeth hon yw ceisio gwneud yn siŵr bod gan ein system yr arweinyddiaeth ofynnol, a'r cyfleoedd i'w galluogi a'i chynorthwyo i wneud dewisiadau i wirioneddol newid y ffordd yr ydym ni'n darparu iechyd a gofal cymdeithasol. Rwy'n benderfynol o wneud hynny, ac edrychaf ymlaen at gael ymateb aeddfed gan bob plaid yn y Siambr hon i ganiatáu inni i wneud hynny. Nid yw hynny'n golygu na fydd yna her, ond roedd angen dewrder a newid gan bobl o bob plaid i greu'r Senedd yma yn y lle cyntaf ac mae angen inni yn awr ddangos yr un dewrder, arweinyddiaeth ac aeddfedrwydd wrth ddarparu ac ysgogi newid gwirioneddol drwy'r maes iechyd a gofal cymdeithasol yma yng Nghymru.