techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'm really sympathetic to the need that people have to better understand exactly what our proposals will be in the budget for next year, and I understand the keenness that people have to have some early announcements made. But I think that it would be unfair to go ahead and make announcements before we've had another bilateral round with my fellow Ministers, and also before I've had the opportunity to meet and discuss things further with the children's commissioner, the older people's commissioner, the Welsh Language Commissioner, another round of discussions with the future generations commissioner, and discussions with the Equality and Human Rights Commission. I think that there's a lot of listening and talking to do before we get to the point where we're able to give these indicative budgets for next year. That said, I know that the education Minister has been pleased to accept all the recommendations of the recent Children, Young People and Education Committee inquiry into school funding, and I'm sure that she'll have more to say on that in due course.
Welsh: Rwy'n cydymdeimlo'n llwyr ag angen pobl i ddeall yn well beth fydd ein cynigion yn y gyllideb ar gyfer y flwyddyn nesaf, ac rwy'n deall yr awydd sydd gan bobl i gael rhai cyhoeddiadau cynnar. Ond credaf y byddai'n annheg bwrw ymlaen a gwneud cyhoeddiadau cyn i ni gael rownd arall o gyfarfodydd dwyochrog gyda fy nghyd-Weinidogion, a hefyd cyn i mi gael cyfle i gyfarfod a thrafod pethau ymhellach gyda'r comisiynydd plant, y comisiynydd pobl hŷn, Comisiynydd y Gymraeg, rownd arall o drafodaethau gyda chomisiynydd cenedlaethau'r dyfodol, a thrafodaethau gyda'r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol. Credaf fod llawer o wrando a siarad i'w wneud cyn i ni gyrraedd y pwynt lle y gallwn ddarparu'r cyllidebau dangosol hyn ar gyfer y flwyddyn nesaf. Wedi dweud hynny, gwn fod y Gweinidog addysg wedi bod yn falch o dderbyn holl argymhellion ymchwiliad diweddar y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg i gyllid ysgolion, ac rwy'n siŵr y bydd ganddi fwy i'w ddweud ar hynny maes o law.
English: Thank you very much. After a decade of pressure on local government budgets in Wales, they can't face any more cuts, or even stay flat in terms of funding. Can you give us an assurance that local government will be prioritised for 2020-21 with a significant real-terms increase in their budgets?
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Ar ôl degawd o wasgu ar eu cyllidebau, all lywodraeth leol yng Nghymru ddim cymryd mwy o doriadau, neu hyd yn oed aros yn llonydd o ran eu cyllid. A allwch chi roi sicrwydd y bydd llywodraeth leol yn cael ei blaenoriaethu ar gyfer 2020-21 gyda chynnydd sylweddol termau real yn eu cyllidebau nhw?
English: I can certainly give the assurance that, in the discussions that we've had, the early discussions about priorities, health obviously remains a top priority, but we have all been clear that we want to give local government the best possible settlement. In terms of what more I can say about that, at the moment, without having further detailed discussions, I wouldn't want to say too much more today.
Welsh: Yn sicr, gallaf roi'r sicrwydd, yn y trafodaethau a gawsom, y trafodaethau cynnar ynghylch blaenoriaethau, fod iechyd yn amlwg yn parhau i fod yn brif flaenoriaeth, ond mae pob un ohonom wedi dweud yn glir ein bod am roi'r setliad gorau posibl i lywodraeth leol. O ran beth arall y gallaf ei ddweud am hynny, ar hyn o bryd, heb gael trafodaethau manwl pellach, nid wyf yn awyddus i ddweud gormod heddiw.
English: 'Best possible settlement', I'm afraid, doesn't give me the confidence I'm seeking, and I'm sure it wouldn't give the confidence that local authorities are seeking either. In the past, a flat settlement has been sold to local government as being good news. It is not. I mentioned Ynys Môn in the Chamber yesterday, saying that they needed £6 million. The figure varies from council to council, of course. Bridgend is looking at cuts of £35 million; there would need to be an increase in council tax of over 13 per cent to actually fill that gap in their budget. We can't go back in 2020-21 asking council tax payers in Wales to fill the gap, because the pressure would be too great on them. Additional funding must come from the Welsh Government. Councils are facing pressures of over £0.25 billion next year, and with budgets where there is discretion having been cut so sharply, there is nowhere left to cut now without going to those core fundamental services, such as children's services, and we cannot afford to cut those. Therefore, I ask again: can I have an assurance that you won't celebrate some sort of standstill settlement as good news, but this time, you will look for an increase to correspond to what local government in Wales say that they need only to stand still?
Welsh: Dydy ' best possible settlement ', mae gen i ofyn, ddim yn rhoi i fi'r hyder dwi'n chwilio amdano fo, a dwi'n eithaf siŵr na fydd o'n rhoi'r hyder y mae llywodraeth leol yn chwilio amdano fo, chwaith. Yn y gorffennol, mae setliad fflat wedi cael ei werthu i lywodraeth leol fel bod yn newyddion da. Dydy o ddim. Gwnes i grybwyll Ynys Môn yma yn y Siambr ddoe, yn dweud eu bod nhw angen £6 miliwn. Mae'r ffigwr yn amrywio o gyngor i gyngor, wrth gwrs. Mae Pen-y-bont ar Ogwr yn chwilio am doriadau o £35 miliwn; mi fyddai angen cynnydd yn y dreth gyngor o dros 13 y cant er mwyn gwneud iawn am y twll yn eu cyllideb nhw. Allwn ni ddim mynd yn ôl yn 2020-21 at drethdalwyr lleol Cymru i ofyn iddyn nhw lenwi'r gap, achos mae'r pwysau yn ormod arnyn nhw. Mae'n rhaid i arian ychwanegol ddod gan Lywodraeth Cymru. Mae'r cynghorau yn wynebu pwysau o dros £0.25 biliwn y flwyddyn nesaf, ac efo cyllidebau lle mae yna ddisgresiwn arnyn nhw wedi cael eu torri cymaint, does yna nunlle i dorri erbyn hyn heb fynd i wasanaethau cwbl greiddiol a sylfaenol, fel gwasanaethau plant, ac allwn ni ddim fforddio torri'r rheini. Felly, dwi'n gofyn eto: a gaf i sicrwydd na fyddwch chi'n dathlu rhyw fath o setliad fflat fel newyddion da, ond y byddwch chi, y tro yma, yn chwilio am gynnydd i gyfateb i'r hyn y mae llywodraeth leol yng Nghymru yn ei ddweud sydd ei angen arnyn nhw dim ond i sefyll yn llonydd?
English: So, we're having those clear discussions with local government, in terms of what they've identified as the pressures that they're experiencing within their budget, but also their ambitions to do more in future years. I do have a meeting with the local government Minister with the local government finance sub-group, which is the group where all the leaders of local authorities and chief executives of local authorities have the opportunity to talk to me and the local government Minister about finance issues. So, we will be talking at our next meeting, which I believe is next week, and having some early discussions about the budget for next year. We've only had our spending round funding announcement for around two weeks, so, at this point, I'm not able to make the kind of announcements that we're all keen to hear, but I will try and give that kind of certainty as soon as possible.
Welsh: Felly, rydym yn cael y trafodaethau clir hynny gyda llywodraeth leol, o ran yr hyn y maent wedi'i nodi yw'r pwysau arnynt yn eu cyllideb, ond hefyd eu huchelgeisiau i wneud mwy yn y blynyddoedd i ddod. Mae gennyf gyfarfod gyda'r Gweinidog llywodraeth leol gyda'r is-grŵp cyllid llywodraeth leol, sef y grŵp lle mae gan holl arweinwyr a phrif weithredwyr yr awdurdodau lleol gyfle i siarad â mi a'r Gweinidog llywodraeth leol am faterion cyllid. Felly, byddwn yn siarad yn ein cyfarfod nesaf, yr wythnos nesaf rwy'n credu, ac yn cael trafodaethau cynnar am y gyllideb ar gyfer y flwyddyn nesaf. Oddeutu pythefnos yn unig sydd wedi bod ers ein cyhoeddiad ar gyllid y cylch gwariant, felly, ar hyn o bryd, ni allaf wneud y math o gyhoeddiadau y mae pob un ohonom yn awyddus i'w clywed, ond fe geisiaf roi'r math hwnnw o sicrwydd cyn gynted â phosibl.
English: I note in answers to both myself and other Assembly Members today you have mentioned health first of all as the priority, and all of us, of course, prioritise health, but can I ask you to draw together health and social care in your consideration of what happens to local government funding? Because there's every danger that by pumping into health what some may deem to be necessary for health, very limited resources are left to spend on local government. Without funding for social care in local government we are never going to solve the cumulative and collective health and social care issue. Therefore, can we have an assurance that social care delivered through local government will be prioritised as much as health when it comes to the budget for 2020-21?
Welsh: Mewn atebion i mi ac i Aelodau Cynulliad eraill heddiw, nodaf eich bod wedi crybwyll iechyd yn gyntaf oll fel y flaenoriaeth, ac mae pob un ohonom, wrth gwrs, yn blaenoriaethu iechyd, ond a gaf fi ofyn i chi ddod ag iechyd a gofal cymdeithasol at ei gilydd wrth i chi ystyried beth sy'n digwydd i gyllid llywodraeth leol? Oherwydd drwy bwmpio arian i mewn i iechyd, sy'n angenrheidiol ar gyfer iechyd yn nhyb rhai, mae pob perygl mai ychydig iawn o adnoddau a fydd ar ôl i'w gwario ar lywodraeth leol. Heb arian ar gyfer gofal cymdeithasol mewn llywodraeth leol, ni fyddwn byth yn datrys mater cronnol a chyfunol iechyd a gofal cymdeithasol. Felly, a gawn ni sicrwydd y bydd gofal cymdeithasol a ddarperir drwy lywodraeth leol yn cael ei flaenoriaethu i'r un graddau ag iechyd yn y gyllideb ar gyfer 2020-21?
English: I completely agree that health and social care are completely interlocked - you can't separate the two. Pressures in one area will inevitably lead to pressures in another. And investment in one area can benefit the other, which is why we have the integrated care fund. I was pleased, in my previous role, to announce £130 million of additional funding, capital funding, for the integrated care fund to look at housing-based solutions for health and social care issues. And the integrated care fund on the whole is doing fantastic work in terms of changing that trajectory for people, if you like, so that they're able to have their hospital admission prevented, or if people do go to hospital, then it ensures that they are able to leave hospital much more quickly and return either to home or another step-down service. So, we've already recognised the interconnectedness of health and social care, and clearly that will be part of our considerations in the budget.
Welsh: Cytunaf yn llwyr fod iechyd a gofal cymdeithasol ynghlwm wrth ei gilydd - ni allwch wahanu'r ddau beth. Mae'n anochel y bydd pwysau mewn un maes yn arwain at bwysau mewn maes arall. A gall buddsoddiad mewn un maes fod o fudd i faes arall, a dyna pam fod gennym y gronfa gofal integredig. Roeddwn yn falch, yn fy rôl flaenorol, o gyhoeddi £130 miliwn o gyllid ychwanegol, cyllid cyfalaf, i'r gronfa gofal integredig allu edrych ar atebion sy'n seiliedig ar dai ar gyfer materion iechyd a gofal cymdeithasol. Ac mae'r gronfa gofal integredig, ar y cyfan, yn gwneud gwaith gwych yn newid y llwybr hwnnw i bobl, os mynnwch, fel eu bod yn gallu osgoi mynd i'r ysbyty, neu os yw pobl yn mynd i'r ysbyty, mae'n sicrhau y gallant adael yr ysbyty yn llawer cynt a dychwelyd naill ai adref neu i wasanaeth cam-i-lawr arall. Felly, rydym eisoes wedi cydnabod y cysylltiad rhwng iechyd a gofal cymdeithasol, ac yn amlwg, bydd hynny'n rhan o'n hystyriaethau yn y gyllideb.
English: Minister, you spoke at some length around the block grant for next year and what we now know following the one-year spending review. The other side of your revenues that you'll be able to use to fund spending commitments in Wales are the revenues from the devolved taxes, and I wondered if you could update us around those in the supplementary budget. Notwithstanding another half year's data, we didn't see any changes in the forecast. The Finance Committee scrutinised this agreement, which I think we broadly support, with the Office for Budget Responsibility, but I wonder, given what's happened with the UK Government - . I think you said yesterday the OBR hadn't yet been tasked with doing a UK-wide forecast. What impact will that have on how they support you on the forecast for Welsh devolved taxes? Will they be forecast on a self-standing basis just for Wales, or will the OBR still be looking at a comparison with England as to what those taxes will be?
Welsh: Weinidog, fe sonioch chi gryn dipyn am y grant bloc ar gyfer y flwyddyn nesaf a'r hyn a wyddom bellach yn dilyn yr adolygiad gwariant un flwyddyn. Ochr arall y refeniw y bydd modd i chi ei ddefnyddio i ariannu ymrwymiadau gwariant yng Nghymru yw'r refeniw o'r trethi datganoledig, a tybed a allech roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni ynglŷn â'r rheini yn y gyllideb atodol. Er i ni gael hanner blwyddyn arall o ddata, ni welsom unrhyw newidiadau yn y rhagolwg. Mae'r Pwyllgor Cyllid wedi craffu ar y cytundeb hwn, a gefnogir gennym at ei gilydd, gyda'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol, ond tybed, o ystyried yr hyn sydd wedi digwydd gyda Llywodraeth y DU - . Credaf ichi ddweud ddoe nad oedd y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol wedi cael y dasg o lunio rhagolwg ar gyfer y DU gyfan eto. Pa effaith a gaiff hynny ar y ffordd y maent yn eich cefnogi gyda'r rhagolwg ar gyfer trethi a ddatganolwyd i Gymru? A fyddant yn cael eu rhagfynegi ar sail annibynnol ar gyfer Cymru'n unig, neu a fydd y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn dal i edrych ar gymhariaeth â Lloegr o ran beth fydd y trethi hynny?
English: So, we're in constant discussion with the OBR and the majority of our funding is still determined, of course, by the UK Government's spending decisions, which have just been announced. As you say, there are no new fiscal forecasts alongside the announcement, so there's no update to the devolved revenue forecast for Wales. But the next tax revenue forecast for the Welsh Government will be published alongside the Welsh Government's draft budget for 2021. So, I said yesterday that I'm hoping to bring forward the publication of the draft budget to the start of November, subject to the agreement of the Finance Committee and the Business Committee. So, we'll be publishing those details alongside the draft budget. And, of course, the two fully devolved taxes are still on course to bring in over £1 billion in their first two years to fund public services here in Wales. The OBR, in their March forecast, said that rates of income tax will raise around £2.2 billion in their first year. So, we have those forecasts but expect more detailed forecasts to be published alongside the budget in November.
Welsh: Rydym yn trafod yn gyson â'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol ac mae'r rhan fwyaf o'n cyllid yn dal i gael ei bennu, wrth gwrs, gan benderfyniadau gwario Llywodraeth y DU, sydd newydd gael eu cyhoeddi. Fel y dywedwch, nid oes unrhyw ragolygon ariannol newydd ynghlwm wrth y cyhoeddiad, felly nid oes diweddariad i'r rhagolwg refeniw datganoledig ar gyfer Cymru. Ond bydd y rhagolwg refeniw treth nesaf ar gyfer Llywodraeth Cymru yn cael ei gyhoeddi ochr yn ochr â chyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru ar gyfer 2021. Felly, dywedais ddoe fy mod yn gobeithio symud dyddiad cyhoeddi'r gyllideb ddrafft i ddechrau mis Tachwedd, yn amodol ar gydsyniad y Pwyllgor Cyllid a'r Pwyllgor Busnes. Felly, byddwn yn cyhoeddi'r manylion hynny ochr yn ochr â'r gyllideb ddrafft. Ac wrth gwrs, mae'r ddwy dreth a ddatganolwyd yn llawn yn dal i fod ar y trywydd iawn i ddod â dros £1 biliwn i mewn yn eu dwy flynedd gyntaf i ariannu gwasanaethau cyhoeddus yma yng Nghymru. Dywedodd y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol, yn eu rhagolwg ym mis Mawrth, y bydd cyfraddau treth incwm yn codi oddeutu £2.2 biliwn yn eu blwyddyn gyntaf. Felly, mae gennym y rhagolygon hynny, ond rydym yn disgwyl i ragolygon manylach gael eu cyhoeddi ochr yn ochr â'r gyllideb ym mis Tachwedd.
English: But if the OBR is not tasked, at least yet, by UK Government with doing forecasts on a UK basis, how will it be doing those Wales forecasts? Has it got a model of the Welsh economy and will be looking at Wales in isolation, or will it be doing a UK forecast despite not being tasked with that by the UK Government and then applying a variance for Wales? And will the Minister say a little more about what her team are doing and the resources that she has to support that liaison with the OBR? Because it is the Welsh Treasury that is responsible for making those forecasts, and then the OBR will test and validate them, and this is new work for her and her department. For instance, we saw earlier today that house price inflation in Wales was higher than any of the other nations and regions of the UK. Why is that? Does Welsh Government expect that to persist, because that will have an impact on revenue? Similarly, employment growth in Wales and wage growth in Wales - how does Welsh Government expect that to compare with the UK and why, since our revenues and ability to support spending will rest on those judgments, albeit validated, we hope, by the OBR?
Welsh: Ond os nad yw'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol wedi cael y dasg, hyd yn hyn o leiaf, gan Lywodraeth y DU o lunio rhagolygon ar gyfer y DU, sut y byddant yn llunio'r rhagolygon hynny ar gyfer Cymru? A oes ganddynt fodel o economi Cymru ar gyfer edrych ar Gymru ar ei phen ei hun, neu a fyddant yn llunio rhagolwg ar gyfer y DU, er na chawsant y dasg o wneud hynny gan Llywodraeth y DU, ac yna'n defnyddio amrywiant ar gyfer Cymru? Ac a wnaiff y Gweinidog ddweud ychydig rhagor am yr hyn y mae ei thîm yn ei wneud a'r adnoddau sydd ganddi i gefnogi'r cysylltiad â'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol? Oherwydd Trysorlys Cymru sy'n gyfrifol am lunio'r rhagolygon hynny, ac yna bydd y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn eu profi a'u dilysu, ac mae hwn yn waith newydd iddi hi a'i hadran. Er enghraifft, gwelsom yn gynharach heddiw fod chwyddiant prisiau tai yng Nghymru yn uwch nag yn unrhyw un o wledydd a rhanbarthau eraill y DU. Pam hynny? A yw Llywodraeth Cymru yn disgwyl i hynny barhau, oherwydd bydd yn effeithio ar refeniw? Yn yr un modd, twf cyflogaeth yng Nghymru a thwf cyflogau yng Nghymru - sut y mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i hynny gymharu â'r DU a pham, gan y bydd ein refeniw a'n gallu i gefnogi gwariant yn dibynnu ar y dyfarniadau hynny, er y byddant yn cael eu dilysu, gobeithio, gan y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol?
English: So, at the annual tax conference, which I held back in July - and I was really pleased that Mark Reckless was able to join us at that - the OBR gave a very detailed presentation that set out how it considers various elements and what it considers in terms of being able to provide those forecasts. So, they were providing forecasts for us specifically here in Wales, but obviously drawing on a range of data from elsewhere. I think that they'll be doing the detailed work for us here in Wales. I would imagine, by that point that, they potentially would have done it for the UK Government as well. We have to presume that there will be an autumn statement and they will be engaged, I would assume, almost immediately to undertake work to inform that. If it's helpful, Llywydd, I could organise a technical briefing for Members from the OBR, which might give an opportunity to explore further some of those detailed questions that might be of interest as we start to move towards publication of updated forecasts.
Welsh: Yn y gynhadledd dreth flynyddol, a gynhaliais yn ôl ym mis Gorffennaf - ac roeddwn yn falch iawn fod Mark Reckless wedi gallu ymuno â ni ar gyfer honno - rhoddodd y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol gyflwyniad manwl iawn a oedd yn nodi sut y maent yn ystyried amryw o elfennau a'r hyn y maent yn ei ystyried o ran gallu darparu'r rhagolygon hynny. Felly, roeddent yn darparu rhagolygon yn benodol ar ein cyfer ni yma yng Nghymru, ond yn amlwg yn defnyddio amrywiaeth o ddata o fannau eraill. Credaf y byddant yn gwneud y gwaith manwl i ni yma yng Nghymru. Buaswn yn dychmygu, erbyn hynny, y byddent wedi'i wneud ar gyfer Llywodraeth y DU hefyd o bosibl. Mae'n rhaid i ni ragdybio y bydd datganiad yn yr hydref ac y byddant, buaswn yn tybio, yn cael y dasg o gyflawni gwaith i lywio hynny bron yn syth. Os byddai o ddefnydd, Lywydd, gallwn drefnu briff technegol gan y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol ar gyfer yr Aelodau, a allai roi cyfle i archwilio rhai o'r cwestiynau manwl a allai fod o ddiddordeb i ni ymhellach wrth i ni ddechrau symud tuag at gyhoeddi rhagolygon wedi'u diweddaru.
English: Local authorities can use discretionary rate relief to reduce the non-domestic rate bills for businesses and other ratepayers where they consider it will have the greatest local impact. Welsh Government has provided an additional £2.4 million to local authorities in 2019-20 to deliver discretionary relief.
Welsh: Gall awdurdodau lleol ddefnyddio rhyddhad ardrethi yn ôl disgresiwn i ostwng biliau ardrethi annomestig i fusnesau a threthdalwyr eraill lle y tybiant y bydd hynny'n cael yr effaith fwyaf yn lleol. Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu £2.4 miliwn ychwanegol i awdurdodau lleol yn 2019-20 i ddarparu rhyddhad ardrethi yn ôl disgresiwn.
English: Thank you for your answer, Trefnydd. You've previously talked about, and your predecessors have talked about, reforming the business rate system in Wales. When it comes to business full rate relief, properties, of course, with a rateable value of up to £12,000 can benefit from rate relief in England, but in Wales that figure is just for business properties with a rateable value of up to £6,000. Can I ask you to provide an update on what progress is being made with regard to the work on reforming business rate with regard to supporting small and medium-sized businesses, so that when it comes to the rateable value they are on an equal footing and not disadvantaged because their businesses are located in Wales rather than over the border in England?
Welsh: Diolch am eich ateb, Drefnydd. Rydych wedi sôn eisoes, ac mae eich rhagflaenwyr wedi sôn, am ddiwygio'r system ardrethi busnes yng Nghymru. O ran rhyddhad ardrethi busnes llawn, gall eiddo, wrth gwrs, sydd â gwerth ardrethol o hyd at £12,000 elwa o ryddhad ardrethi yn Lloegr, ond yng Nghymru, mae'r ffigur hwnnw'n berthnasol i eiddo busnes sydd â gwerth ardrethol o hyd at £6,000 yn unig. A gaf fi ofyn ichi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni am ba gynnydd a wneir mewn perthynas â'r gwaith ar ddiwygio ardrethi busnes er mwyn cefnogi busnesau bach a chanolig, fel eu bod ar sail gyfartal o ran gwerth ardrethol, yn hytrach na'u bod dan anfantais am fod eu busnesau wedi'u lleoli yng Nghymru yn hytrach na thros y ffin yn Lloegr?