English: Thanks to the Minister for today's statement, and also for the briefing earlier today. The Welsh Government's proposed local government reforms have been long in the making, as we've heard from other contributors, and yes, we are on the third Minister who has now worked on them. So, the current Minister has inherited a difficult issue, and I think that most of the players in local government in Wales will probably be relieved, to some extent, that we've got to this point today - that is, we now have a map of the proposed councils. Because what most council leaders want is some measure of certainty for their sector in the coming years. So, although we are moving to a Green Paper, so things can still change, and are subject to consultation, hopefully we will soon know what the final map of the Welsh councils will look like. Now, that is not to say there won't be controversy over which councils we do end up with. Janet raised the issue earlier today of possible political fixing. Now, I won't use the same term, but we know that's always a possibility when boundaries change. But I think there are genuine concerns that are always likely to arise from this kind of reorganisation. For instance, residents in largely rural Monmouthshire may well have genuine concerns about the proposed merger with the two eastern valleys councils of Torfaen and Blaenau Gwent. There may be concern too in the Vale of Glamorgan about the proposed merger with Cardiff - a major problem there being that Cardiff is an expanding city in population terms, and the planners in Cardiff would dearly love to get their hands on the remaining green fields in the Vale. But, many people living in the Vale may not wish for that quite so ardently. I'm sure there are other issues that you'll have to deal with, Minister. RCT is a big council as it is - this is another issue - in terms of its electorate. I think we did have an inkling that a merger with Merthyr may well have been on the cards, given that a lot of the services are already shared between the two. But throwing Bridgend into the mix as well did come as something of a surprise. So, I'm sure there will be many controversies going forward. We know that there is going to be contention. So, what I do ask today is: your figure of 10 councils - is that firmly settled in your mind? What if, for instance, there is a strong lobby from various quarters for, let's say, 12 rather than 10? Would you still fairly consider those kinds of representations? There is also the issue of voluntary mergers. You still leave some leeway for mergers to take place on a voluntary basis. But, of course, the problem with that, as we heard earlier, is that when was proposed by your predecessor but one, he then threw out all of the voluntary mergers that the councils came up with. So, how much leeway are you going to give for proposals for voluntary mergers that don't fit in with the map that you've put forward so far? Reginal working - Lynne Neagle raised that. You cited the importance of regional working yourself in today's statement, and I think we need to encourage regional working. I know that there is some good practice going on in the use of regional working, driven by financial imperatives. We know there's a lot of stuff going on in south-east Wales where they are using shared services. Now, is it your plan - . We know that you have gone away from this comment of mandatory regional working, which Mark Drakeford was very keen to use. He kept using the term 'mandatory'. You're not using that anymore. So, how are you going to drive forward the idea of regional working? Also, once you have your councils - whether it be 10 or 12 or however many - will you still be encouraging regional working beyond the parameters of one council? Will you still be encouraging, for instance, Gwent-wide regional working, which I understand is happening in some cases at the moment? Thank you. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Diolch i'r Gweinidog am y datganiad heddiw, a hefyd am y sesiwn wybodaeth yn gynharach heddiw. Bu'r diwygiadau y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu eu gwneud i lywodraeth leol yn yr arfaeth yn hir, fel yr ydym ni wedi clywed gan gyfranwyr eraill, ac ie, dyma'r trydydd Gweinidog sydd bellach wedi gweithio arnynt. Felly, mae'r Gweinidog presennol wedi etifeddu mater anodd, ac rwy'n credu y bydd y rhan fwyaf o bobl mewn llywodraeth leol yng Nghymru yn teimlo rhyddhad, i ryw raddau, ein bod wedi cyrraedd y sefyllfa hon heddiw - hynny yw, bellach mae gennym ni fap o gynghorau arfaethedig. Yr hyn y mae'r rhan fwyaf o arweinyddion cyngor ei eisiau yw rhywfaint o sicrwydd ar gyfer eu sector yn y blynyddoedd i ddod. Felly, er bod gennym ni bellach Bapur Gwyrdd, gall pethau newid o hyd, ac maen nhw'n amodol ar ymgynghori, a gobeithio y byddwn cyn bo hir yn gwybod sut y bydd y map terfynol o gynghorau Cymru yn edrych. Nawr, nid yw hynny'n golygu na fydd dadlau ynglŷn â pha gynghorau fydd gennym ni yn y pen draw. Crybwyllodd Janet yn gynharach heddiw y posibilrwydd o gastiau gwleidyddol. Nawr, ni wnaf i ddefnyddio'r un term, ond gwyddom fod hynny bob amser yn bosib pan fydd ffiniau yn newid. Ond rwy'n credu bod pryderon gwirioneddol sydd bob amser yn debygol o ddeillio o'r math hwn o ad-drefnu. Er enghraifft, efallai y bydd gan drigolion yn Sir Fynwy, sy'n wledig i raddau helaeth, bryderon dilys ynghylch y cynnig arfaethedig i uno gyda dau gyngor yn y Cymoedd dwyreiniol, sef Torfaen a Blaenau Gwent. Efallai fod pryder hefyd ym Mro Morgannwg am y cynnig i uno â Chaerdydd - problem fawr yw bod Caerdydd yn ddinas sy'n ehangu o ran poblogaeth, a byddai cynllunwyr yng Nghaerdydd wrth eu bodd yn meddiannu'r caeau gwyrdd sy'n weddill yn y Fro. Ond, efallai na fydd llawer o bobl sy'n byw yn y Fro yr un mor awyddus. Rwy'n siŵr bod materion eraill y bydd yn rhaid i chi ymdrin â nhw, Gweinidog. Mae Rhondda Cynon Taf yn gyngor mawr fel y mae - mae hwn yn fater arall - o ran ei etholwyr. Rwy'n credu bod gennym ni ryw syniad y gallai uno â Merthyr o bosib fod yn ddewis, o gofio bod y ddau gyngor eisoes yn rhannu llawer o wasanaethau. Ond roedd taflu Pen-y-bont i'r cymysgedd hefyd yn syndod braidd. Felly, rwy'n siŵr y bydd llawer o ddadleuon yn y dyfodol. Gwyddom y bydd sawl cynnen. Felly, yr hyn yr wyf i yn ei ofyn heddiw yw: eich ffigur o 10 cyngor - a yw hynny wedi ei bennu yn bendant yn eich meddwl? Beth os, er enghraifft, y ceir lobi gref o amrywiol gyfeiriadau ar gyfer, gadewch i ni ddweud, 12 yn hytrach na 10? A fyddech chi'n dal i roi ystyriaeth deg i'r mathau hynny o sylwadau? Ceir hefyd y mater o drefniadau uno gwirfoddol. Rydych chi'n dal i adael rhywfaint o ryddid i'r uno ddigwydd yn wirfoddol. Ond, wrth gwrs, y broblem gyda hynny, fel y clywsom yn gynharach, yw pan gynigiwyd hynny gan eich rhagflaenydd ond un, gwrthododd yr holl uniadau gwirfoddol hynny a gynigiwyd gan y cynghorau. Felly, faint o ryddid a rowch chi i gynigion ar gyfer uno gwirfoddol nad ydyn nhw'n cyd-fynd â'r map yr ydych chi wedi ei gyflwyno yma? Gweithio rhanbarthol - crybwyllodd Lynne Neagle hynny. Fe wnaethoch chi nodi eich hun yn y datganiad heddiw pa mor bwysig yw gweithio rhanbarthol, ac rwy'n credu bod angen inni annog gweithio rhanbarthol. Rwy'n gwybod fod rhywfaint o arfer da yn digwydd o ran gweithio'n rhanbarthol, wedi'i seilio ar reidrwydd ariannol. Gwyddom fod llawer o bethau yn digwydd yn y de-ddwyrain lle maen nhw'n rhannu gwasanaethau. Nawr, ai eich cynllun yw - . Gwyddom eich bod wedi ymbellhau oddi wrth y sylw hwn o weithio rhanbarthol gorfodol, yr oedd Mark Drakeford yn awyddus iawn i'w ddefnyddio. Roedd yn defnyddio'r term 'gorfodol' o hyd. Nid ydych chi'n defnyddio hynny mwyach. Felly, sut ydych chi'n mynd i hyrwyddo'r syniad o weithio rhanbarthol? Hefyd, pan fo gennych chi eich cynghorau - boed hynny'n 10 neu 12 neu ba nifer bynnag - a fyddwch chi'n dal yn annog gweithio rhanbarthol y tu hwnt i ffiniau un cyngor? A fyddwch chi'n parhau i annog, er enghraifft, gweithio rhanbarthol drwy Went gyfan, y deallaf sy'n digwydd mewn rhai achosion ar hyn o bryd? Diolch. Diolch yn fawr iawn.