English: My thanks, at the opening, to my fellow committee members, and our clerking team as well, for their diligence and scrutiny. We may be few, but we are mighty in our deliberations. Llywydd, the memorandum that was laid before the Senedd was, in our view, poorly drafted. The Bill that was originally introduced to the UK Parliament was indeed an England-only Bill, and the Minister petitioned the UK Government, we understand, and asked for the Bill's application to be extended to Wales. Now, for us, the key fact is that this is not included in the explanatory memorandum. The Minister told us that this was because it was background information and, by implication, did not need to be included, but as a committee, Minister, we respectfully but very strongly disagree, because in the interests of openness and transparency of Government decision making, particularly in aspects like this where we have England-and-Wales legislation, it is important. It's a pertinent issue to be drawn to the attention of the Senedd as part of its consideration on the matter of consent. And in such circumstances where the timescales may prevent effective scrutiny by Senedd committees, the Senedd would be asked to consider and vote without being in full receipt of all the facts. Such circumstances we do not think are acceptable, and we'd like to see improvement in this, so that the explanatory memorandum on this or on other LCMs brought forward are more fulsome and entire and complete. We asked the Minister to explain to Senedd Members how, when, and why the request was put in that the England-only Bill was amended so that its application was extended to Wales. We note the explanation in the opening remarks, but again we just think there could be more clarity, a more fulsome explanation, so that Senedd Members here can consider this, not simply our committee. Now, at this point I'd also like to highlight that the Minister has not formally responded to our report. We recognise that the Minister sent a letter out to all Members yesterday, which indeed addressed two specific recommendations in our report. However, Minister, our committee must offer a gentle reminder that a letter from the Minister is not a formal Welsh Government response to the report of a Senedd committee. So, with regard to the Minister's reasons for making provision for Wales in the Bill, we've got two primary concerns. Firstly, the memorandum states that the Bill, and I quote, 'would ensure that the treatment of appeals in Wales aligns with that in England'. In our view, as a committee, this reasoning may well imply that the position for England is the norm and the default position. We believe that the guiding principle should be a solution that meets the needs of those in Wales affected by the legislation, and we'd be happy to hear from the Minister that this is not the intention, whether implied or more explicit, of Welsh Government. Secondly, whilst we acknowledge the Minister's view that, by making provision for Wales in the Bill, in quotes, 'Welsh ratepayers would be treated in a consistent manner', it is unclear whether the Minister would, and should, make exactly the same provision for Welsh ratepayers through a Welsh Bill given that such provisions have not been tested with these stakeholders. I'd like to briefly discuss the regulations I mentioned at the start of my contribution, particularly as they are subject to the negative procedure and will not naturally find themselves before this Chamber. I'm grateful to the Minister for agreeing to our recommendation that these regulations were mentioned today. Although not mentioned in the memorandum, we were aware of a statement issued by the Minister in July in which she said that regulations would be forthcoming that will have a similar effect to the provisions to be included in the UK Bill until such time as the Bill becomes law. That's quite clear. On 19 October, we wrote to the Minister to ask about their whereabouts. Now, these regulations were eventually laid before the Senedd at 9.00 a.m. on 1 November and they came into force at 6.00 p.m. on the same day. Now, that is a somewhat extreme example of a breach of the 21-day rule, especially as the Welsh Government, we understand, knew that they wanted to make these regulations more than three months before. We wrote separately to the Minister on these regulations, and the Minister did respond over the weekend, for which we are very grateful. However, Minister, I would simply say that the committee feels that noting our concerns is not a wholly satisfactory response; we would've liked a more fulsome explanation, which we think would have been more appropriate and helpful. The Minister's letter to us also highlights some other issues that we may pursue with her further. Llywydd, my apologies for going slightly over, but finally, on inter-governmental working, the Minister told us that the Bill was introduced into the UK Parliament without prior discussion with the Welsh Government as to whether provisions for Wales should be included. This is very concerning in and of itself. It raises an important point. Given that the UK Government acknowledges that this matter is fully devolved, it is unclear whether the Minister is suggesting that the UK Government should now routinely consult the Welsh Government to see whether it wants legislative provisions in a UK Bill. Such a position would, in our committee's view, be unsatisfactory. Diolch, Llywydd.
Welsh: Diolch, i ddechrau, i fy nghyd-aelodau ar y pwyllgor, a'n tîm clercio hefyd, am eu diwydrwydd a'u gwaith craffu. Efallai nad oes llawer ohonom ni, ond rydym ni'n gadarn yn ein trafodaethau. Llywydd, roedd y memorandwm a osodwyd gerbron y Senedd, yn ein barn ni, wedi ei ddrafftio'n wael. Roedd y Bil a gyflwynwyd yn wreiddiol i Senedd y DU, yn wir, yn Fil ar gyfer Lloegr yn unig, ac rydym ar ddeall y gwnaeth y Gweinidog gais i Lywodraeth y DU, a gofyn i berthnasedd y Bil gael ei ymestyn i Gymru. Nawr, i ni, y ffaith allweddol yw nad yw hyn wedi ei gynnwys yn y memorandwm esboniadol. Dywedodd y Gweinidog wrthym mai'r rheswm am hyn oedd ei bod yn wybodaeth gefndir ac, yn sgil hynny, nid oedd angen ei chynnwys, ond fel pwyllgor, Gweinidog, rydym yn anghytuno, yn barchus ond yn gryf iawn, oherwydd er mwyn bod yn agored ac yn dryloyw wrth wneud penderfyniadau gan y Llywodraeth, yn enwedig mewn agweddau fel hyn lle mae gennym ni ddeddfwriaeth Cymru a Lloegr, mae yn bwysig. Mae'n fater perthnasol i'w dynnu i sylw'r Senedd yn rhan o'i hystyriaeth ar fater cydsyniad. Ac o dan amgylchiadau o'r fath lle gallai'r amserlenni atal pwyllgorau'r Senedd rhag craffu'n effeithiol, gofynnir i'r Senedd ystyried a phleidleisio heb dderbyn yr holl ffeithiau yn llawn. Nid ydym yn credu bod amgylchiadau o'r fath yn dderbyniol, a hoffem weld gwelliant yn hyn, fel bod y memorandwm esboniadol ar hyn neu ar femoranda cydsyniad deddfwriaethol eraill a gyflwynir yn fwy cyflawn a chyfan. Fe wnaethom ni ofyn i'r Gweinidog egluro i Aelodau'r Senedd sut, pryd, a pham y cyflwynwyd y cais i'r Bil i Loegr yn unig gael ei ddiwygio fel bod ei berthnasedd yn cael ei ymestyn i Gymru. Rydym yn nodi'r esboniad yn y sylwadau agoriadol, ond unwaith eto rydym yn credu y gallai fod mwy o eglurder, esboniad llawnach, er mwyn i Aelodau'r Senedd yn y fan yma allu ystyried hyn, nid ein pwyllgor ni yn unig. Nawr, ar yr adeg hon hoffwn i dynnu sylw hefyd at y ffaith nad yw'r Gweinidog wedi ymateb yn ffurfiol i'n hadroddiad. Rydym yn cydnabod bod y Gweinidog wedi anfon llythyr at yr holl Aelodau ddoe, a oedd yn wir yn mynd i'r afael â dau argymhelliad penodol yn ein hadroddiad. Fodd bynnag, Gweinidog, mae'n rhaid i'n pwyllgor eich atgoffa yn garedig nad yw llythyr gan y Gweinidog yn ymateb ffurfiol gan Lywodraeth Cymru i adroddiad un o bwyllgorau'r Senedd. Felly, o ran rhesymau'r Gweinidog dros wneud darpariaeth ar gyfer Cymru yn y Bil, mae gennym ni ddau brif bryder. Yn gyntaf, mae'r memorandwm yn nodi y byddai'r Bil, ac rwy'n dyfynnu, 'yn sicrhau bod trin apeliadau yng Nghymru yn cyd-fynd â'r hyn a wneir yn Lloegr'. Yn ein barn ni, fel pwyllgor, mae'n ddigon posibl y bydd y rhesymu hwn yn awgrymu mai'r sefyllfa ar gyfer Lloegr yw'r norm a'r sefyllfa ddiofyn. Rydym ni'n credu y dylai'r egwyddor arweiniol fod yn ateb sy'n diwallu anghenion y bobl yng Nghymru y mae'r ddeddfwriaeth yn effeithio arnyn nhw, a byddem yn hapus i glywed gan y Gweinidog nad dyma fwriad Llywodraeth Cymru, boed yn ymhlyg nac yn fwy eglur. Yn ail, er ein bod yn cydnabod barn y Gweinidog, drwy wneud darpariaeth ar gyfer Cymru yn y Bil, mewn dyfyniadau, byddai 'trethdalwyr Cymru yn cael eu trin mewn modd cyson', nid yw'n glir a fyddai'r Gweinidog, ac a ddylai hi, wneud yr un ddarpariaeth yn union ar gyfer trethdalwyr Cymru drwy Fil Cymru o gofio nad yw darpariaethau o'r fath wedi eu profi gyda'r rhanddeiliaid hyn. Hoffwn i drafod yn fyr y rheoliadau y soniais amdanyn nhw ar ddechrau fy nghyfraniad, yn enwedig gan eu bod yn ddarostyngedig i'r weithdrefn negyddol ac na fyddan nhw yn naturiol yn cael eu cyflwyno gerbron y Siambr hon. Rwy'n ddiolchgar i'r Gweinidog am gytuno i'n hargymhelliad i'r rheoliadau hyn gael eu crybwyll heddiw. Er nad oes sôn amdano yn y memorandwm, roeddem yn ymwybodol o ddatganiad a gyhoeddodd y Gweinidog fis Gorffennaf pan ddywedodd y byddai rheoliadau'n dod i law a fydd yn cael effaith debyg i'r darpariaethau sydd i'w cynnwys ym Mil y DU hyd nes y daw'r Bil yn gyfraith. Mae hynny'n eithaf clir. Ar 19 Hydref, fe wnaethom ni ysgrifennu at y Gweinidog i ofyn ble oedden nhw. Nawr, yn y diwedd, gosodwyd y rheoliadau hyn gerbron y Senedd am 9.00 a.m. ar 1 Tachwedd a daethon nhw i rym am 6.00 p.m. ar yr un diwrnod. Nawr, mae hynny'n enghraifft eithafol braidd o dorri'r rheol 21 diwrnod, yn enwedig gan fod Llywodraeth Cymru, rydym ni ar ddeall, yn gwybod ei bod yn dymuno gwneud y rheoliadau hyn fwy na thri mis cyn hynny. Fe wnaethom ni ysgrifennu ar wahân at y Gweinidog ar y rheoliadau hyn, ac fe wnaeth y Gweinidog ymateb dros y penwythnos, ac rydym yn ddiolchgar iawn am hynny. Fodd bynnag, Gweinidog, byddwn i'n dweud yn syml fod y pwyllgor o'r farn nad yw nodi ein pryderon yn ymateb cwbl foddhaol; byddem ni wedi hoffi cael esboniad llawnach, a fyddai, yn ein barn ni, wedi bod yn fwy priodol a defnyddiol. Mae llythyr y Gweinidog atom hefyd yn tynnu sylw at rai materion eraill y byddwn o bosibl yn eu trafod ymhellach gyda hi. Llywydd, rwy'n ymddiheuro am fynd ychydig dros yr amser, ond yn olaf, o ran gweithio rhynglywodraethol, dywedodd y Gweinidog wrthym fod y Bil wedi ei gyflwyno i Senedd y DU heb drafodaeth ymlaen llaw gyda Llywodraeth Cymru ynghylch a ddylid cynnwys darpariaethau ar gyfer Cymru. Mae hyn yn peri pryder mawr ynddo'i hun. Mae'n codi pwynt pwysig. Gan fod Llywodraeth y DU yn cydnabod bod y mater hwn wedi ei ddatganoli'n llawn, nid yw'n glir a yw'r Gweinidog yn awgrymu y dylai Llywodraeth y DU ymgynghori â Llywodraeth Cymru fel mater o drefn i weld a yw'n dymuno cael darpariaethau deddfwriaethol mewn Bil yn y DU. Byddai sefyllfa o'r fath, ym marn ein pwyllgor, yn anfoddhaol. Diolch, Llywydd.