English: Thank you, and I thank the Member for his constructive approach to the change in the programme. First of all, he mentioned the Young Foundation programme. There are lots of think tanks and charities that offer views on how to build resilience in communities in Wales, and in England. And we look at those reports very carefully, to see how we should or could involve the good ideas that are brought forward in them. I'm grateful for the Member bringing that to my attention. I think what we've moved into here is a very clear approach to the employability plan, and that's why just under £12 million will be introduced into a delivery scheme for the clusters across Wales, where we'll be engaging with the hard-to-reach individuals, either through Lift or Communities for Work, or PaCE. And it's something I'm very keen on, working with other Ministers, that we can get people back into the jobs market. I can't answer the Member's specific question on the issue of the North Wales Economic Ambition Board, but I will ask my colleague to look at that and perhaps write to the Member with regard to specific issues around the metro. I think the Member's right, actually, to want to know about the metro because the metro is just one part of a jigsaw, a suite of tools, that will enable people to get into the work profile through access to modern transport systems. What we've got to remember, again, without laying blame anywhere, is that this is about times changing from where the Communities First programme started to where we are now, 17 years later. The whole landscape, fiscally and economically, has changed dramatically and welfare reform has had some indirect consequences on our communities on trying to tackle the issue around poverty. That's why we are shaping a different direction. The Member may look at Victoria Winckler's Bevan Foundation report; he should look at it closely because, actually, what we're proposing here isn't that far off from what the Bevan Foundation are saying. About the employability pathway, the Minister will make a statement on that very shortly, but my part of the employability pathway is at the very front end, and we're looking at how we get people into the education system, into the skills opportunities, and move them in to employment, which is a very important point. With regard to designing programmes with people as opposed to to people, the Well-being of Future Generations Act (Wales) 2015 is very clear on that; we will, from this statement, make a very clear commitment to go back out into those communities to talk with individuals - both workforce and organisations - that can help us design opportunities with the legacy fund as it moves forward. Cytûn and others have made representation on the softening of the structural changes, and I believe we've done that. We've offered a 70 per cent funding model until the end of this financial year, and then, from there, we're introducing a legacy fund. I think that gives authorities or clusters time to start shaping a different conversation about how they can develop, but that is a matter that we hope will be able to enable and empower as opposed to make sure that we deliver that process. It will be delivered from the ground. But, I think the offer here is about refocusing on the issue of how we tackle poverty, recognised by the Member that the stubborn effects of poverty are very difficult to tackle, but we are committed to doing that as a whole-Government approach.
Welsh: Diolch i chi, ac rwy'n diolch i'r Aelod am ei ddull adeiladol tuag at y newid yn y rhaglen. Yn gyntaf oll, soniodd am raglen yr Young Foundation. Ceir llawer o felinau trafod ac elusennau sy'n cynnig safbwyntiau ar sut i adeiladu cryfder mewn cymunedau yng Nghymru, ac yn Lloegr. Ac rydym yn edrych ar yr adroddiadau hynny yn ofalus iawn, er mwyn gweld sut y dylem ni gynnwys y syniadau da sy'n cael eu cyflwyno ynddyn nhw neu sut y gallem ni eu cynnwys. Rwy'n ddiolchgar i'r Aelod am dynnu fy sylw at hynny. Rwy'n credu mai'r hyn yr ydym ni'n ei drafod yn y fan yma yw dull clir iawn ar gyfer y cynllun cyflogadwyedd, a dyna pam y bydd ychydig o dan £12 miliwn yn cael ei gyflwyno i gynllun cyflawni ar gyfer y clystyrau ledled Cymru, lle y byddwn yn ymgysylltu â'r unigolion anodd eu cyrraedd, naill ai drwy Esgyn neu Cymunedau am Waith, neu PaCE. Ac mae'n rhywbeth yr wyf i'n frwdfrydig iawn yn ei gylch, drwy gydweithio â Gweinidogion eraill, y gallwn gael pobl yn ôl i mewn i'r farchnad swyddi. Ni allaf ateb cwestiwn penodol yr Aelod ar y mater ynglŷn â Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru, ond byddaf yn gofyn i'm cydweithiwr ystyried hynny ac efallai ysgrifennu at yr Aelod ynglŷn â materion penodol yn ymwneud â'r metro. Rwy'n credu ei fod yn iawn, mewn gwirionedd, fod yr Aelod eisiau gwybod am y metro oherwydd dim ond un rhan o jig-sô yw'r metro, casgliad o offer, a fydd yn galluogi pobl i gamu i'r byd gwaith trwy gael mynediad at systemau trafnidiaeth modern. Yr hyn y mae'n rhaid i ni ei gofio, unwaith eto, heb roi'r bai ar neb, yw bod hyn yn ymwneud â phethau'n newid dros amser o gymharu'r adeg pan ddechreuodd y rhaglen Cymunedau yn Gyntaf â'r sefyllfa bresennol, 17 mlynedd yn ddiweddarach. Mae'r tirlun cyfan, yn gyllidol ac yn economaidd, wedi newid yn sylweddol iawn ac mae diwygio lles wedi golygu rhai canlyniadau anuniongyrchol ar ein cymunedau wrth geisio mynd i'r afael â thlodi. Dyna pam yr ydym ni'n llunio cyfeiriad gwahanol. Gall yr Aelod edrych ar adroddiad Sefydliad Bevan gan Victoria Winckler; dylai edrych arno'n ofalus oherwydd, mewn gwirionedd, nid yw'r hyn yr ydym yn ei gynnig yma mor wahanol â hynny i'r hyn y mae Sefydliad Bevan yn ei ddweud. Ynglŷn â'r llwybr cyflogadwyedd, bydd y Gweinidog yn gwneud datganiad am hynny yn fuan iawn, ond mae fy rhan i o'r llwybr cyflogadwyedd yn ymwneud â'r camau cyntaf oll, ac rydym yn ystyried sut yr ydym yn cael pobl i fod yn rhan o'r system addysg, i fanteisio ar y cyfleoedd o ran sgiliau, a'u symud i mewn i gyflogaeth, sy'n bwynt pwysig iawn. O ran cynllunio rhaglenni gyda phobl yn hytrach nag i bobl, mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn glir iawn ynglŷn â hynny; byddwn ni, o'r datganiad hwn, yn gwneud ymrwymiad clir iawn i fynd yn ôl i'r cymunedau hynny i siarad ag unigolion - y gweithlu a'r sefydliadau - a all ein helpu i gynllunio cyfleoedd â'r gronfa etifeddiaeth wrth iddi symud ymlaen. Mae Cytûn ac eraill wedi rhoi sylwadau ar wneud llai o newidiadau strwythurol, ac rwy'n credu ein bod wedi gwneud hynny. Rydym wedi cynnig model ariannu 70 y cant hyd at ddiwedd y flwyddyn ariannol hon, ac yna, wedi hynny, rydym yn cyflwyno cronfa etifeddiaeth. Rwy'n credu bod hynny'n rhoi amser i awdurdodau neu glystyrau ddechrau ffurfio sgwrs wahanol ynglŷn â sut y gallan nhw ddatblygu, ond y mae hynny'n fater yr ydym ni'n gobeithio y bydd yn llwyddo i alluogi a grymuso yn hytrach na gwneud yn siŵr ein bod yn cyflawni'r broses honno. Bydd yn cael ei gyflwyno o'r gwaelod. Ond, rwy'n credu bod y cynnig yma yn ymwneud â chanolbwyntio eto ar y mater o sut yr ydym yn mynd i'r afael â thlodi, a chydnabyddir gan yr Aelod fod effeithiau ystyfnig tlodi yn anodd iawn i fynd i'r afael â nhw, ond yr ydym wedi ymrwymo i wneud hynny fel ymagwedd Llywodraeth gyfan.