English: I've collected countless testimonies from those that have been affected by flooding, and since there is time today, I'd like to read three quotes in full, including the first, which is from a resident in RCT six months after the 2020 floods, which illustrates the emotional and psychological impact: 'I honestly feel like this experience has pushed me to the brink. It's been one of the worst things I've ever experienced and still affects me every day in some way. Even filling in this survey and thinking back to it all I've cried. I had 6 weeks off work with stress, I can't sleep or relax when it's raining badly. I don't know if I'll ever be the same again, I've spoken to many neighbours who all agree it's like we have PTSD. The mental and emotional stress of the whole situation has absolutely shocked me, I've always regarded myself as a very strong person but this almost broke me. Waking up at 5am to the sound of running water and going downstairs to dirty water pouring in your house and looking out the window to see a literal river raging past your house and taking cars with it, with absolutely no warning at all, it makes me sick to my stomach thinking about it even now. How are we ever supposed to relax in our homes again when there's bad weather? We can't trust NRW or RCT for that matter. My sense of safety in my home has been robbed from me and my family. We've been moved into an unfurnished flat in a strange area and then we went into lockdown as well, we literally have a bed and a tv because we lost everything else and then with lockdown getting furniture was practically impossible. Then on top of all that stress we have the stress of trying to rebuild our houses and lives, deal with insurance companies who are basically soulless monsters in some cases, source 2 new cars. If I ever had to go through this againwell, I don't think I could. I'd be in a psychiatric hospital. They need to protect us before they take more of us and more from us than they already have, we can't survive another instance like this.' The two other quotes are shorter, but still encapsulate that sense of trauma. A resident wrote: 'We lost our pet. Our dog was downstairs. Our children are traumatised knowing she suffered and drowned.' And finally: 'Our eldest daughter (20) has been diagnosed with PTSD as a result of the flood. She is on medication, receiving counselling and although she tried, she has been unable to return to work and as a result has had to leave her post with BT. Her wellbeing is very much our focusSomeone is responsible, we are desperately worried that this may happen againAnxiety levels are high every time it rains.' Testimonies such as these convinced me of the need for an independent inquiry into the floods, and I'm pleased that, as part of the co-operation agreement between Plaid Cymru and the Welsh Government, there will be an independent review as well as further investment in flood protection measures. But comments and discussions on those are for another day. Rather, I would like to focus today on how we are providing support to communities that are at risk of future flooding both before, during and after the floods and make the case for the establishment of a Welsh flood forum to fulfil this role.
Welsh: Rwyf wedi casglu tystiolaethau dirifedi gan y rhai y mae llifogydd wedi effeithio arnynt, a chan fod gennym amser heddiw, hoffwn ddarllen tri dyfyniad yn llawn, gan gynnwys y cyntaf, sy'n dod gan un o drigolion Rhondda Cynon Taf chwe mis ar ôl llifogydd 2020, sy'n dangos yr effaith emosiynol a seicolegol: 'Rwy'n teimlo'n onest fod y profiad hwn wedi fy ngwthio at yr erchwyn. Mae wedi bod yn un o'r pethau gwaethaf imi eu profi erioed ac mae'n dal i effeithio arnaf bob dydd mewn rhyw ffordd neu'i gilydd. Hyd yn oed wrth lenwi'r arolwg hwn a chofio'r cyfan, rwyf wedi crio. Cefais 6 wythnos i ffwrdd o'r gwaith oherwydd straen, ni allaf gysgu nac ymlacio pan fydd hi'n bwrw glaw yn drwm. Nid wyf yn gwybod a fyddaf byth yr un fath eto, rwyf wedi siarad â llawer o gymdogion ac maent i gyd yn cytuno ei fod fel pe baem yn dioddef o anhwylder straen wedi trawma. Mae straen meddyliol ac emosiynol yr holl sefyllfa wedi fy synnu'n fawr, rwyf bob amser wedi ystyried fy hun yn berson cryf iawn ond fe ddaeth hyn yn agos at fy nhorri. Deffro am 5 y bore i glywed sŵn dŵr yn rhedeg a mynd i lawr y grisiau i weld dŵr budr yn llifo i mewn i'ch tŷ ac edrych drwy'r ffenest a gweld afon yn rhuo heibio i'ch tŷ gan gario ceir gyda hi, heb unrhyw rybudd o fath yn y byd, mae'n gwneud i mi deimlo'n sâl yn meddwl am y peth hyd yn oed yn awr. Sut y mae disgwyl i ni ymlacio yn ein tai eto pan fo'r tywydd yn wael? Ni allwn ymddiried yn Cyfoeth Naturiol Cymru na Rhondda Cynon Taf o ran hynny. Mae teimlo'n ddiogel yn fy nghartref yn rhywbeth sydd wedi'i ddwyn oddi arnaf fi a fy nheulu. Cawsom ein symud i fflat heb ddodrefn mewn ardal ddieithr ac yna cafodd y cyfyngiadau symud eu cyflwyno hefyd, yr unig bethau sydd gennym yw gwely a theledu am ein bod wedi colli popeth arall, a chyda'r cyfyngiadau symud roedd ceisio cael gafael ar ddodrefn yn amhosibl. Yna, ar ben yr holl straen hwnnw, mae gennym y straen o geisio ailadeiladu ein tai a'n bywydau, ymdrin â chwmnïau yswiriant sydd, yn y bôn, yn angenfilod dienaid mewn rhai achosion, dod o hyd i 2 gar newydd. Pe bai'n rhaid i mi brofi hyn eto wel, nid wyf yn credu y byddwn yn gallu. Byddwn mewn ysbyty seiciatrig. Mae angen iddynt ein diogelu cyn iddynt gymryd mwy ohonom a mwy oddi wrthym nag y maent wedi'i wneud eisoes, ni allwn oroesi digwyddiad arall fel hwn.' Mae'r ddau ddyfyniad arall yn fyrrach, ond maent yn dal i grynhoi'r un ymdeimlad o drawma. Ysgrifennodd preswylydd: 'Fe gollon ni ein hanifail anwes. Roedd ein ci i lawr y grisiau. Mae ein plant wedi'u trawmateiddio wrth wybod iddi ddioddef a boddi.' Ac yn olaf: 'Mae ein merch hynaf (20) wedi cael diagnosis o anhwylder straen wedi trawma o ganlyniad i'r llifogydd. Mae hi ar feddyginiaeth, yn derbyn gwasanaeth cwnsela ac er iddi geisio, nid yw wedi gallu dychwelyd i'r gwaith ac o ganlyniad mae wedi gorfod gadael ei swydd gyda BT. Ei llesiant yw ein ffocws Mae rhywun yn gyfrifol, rydym yn poeni'n ofnadwy y gallai hyn ddigwydd eto Mae lefelau gorbryder yn uchel bob tro y mae'n bwrw glaw.' Fe wnaeth tystiolaeth o'r fath fy argyhoeddi o'r angen am ymchwiliad annibynnol i'r llifogydd, ac rwy'n falch, fel rhan o'r cytundeb cydweithio rhwng Plaid Cymru a Llywodraeth Cymru, y bydd adolygiad annibynnol yn ogystal â buddsoddiad pellach mewn mesurau amddiffyn rhag llifogydd. Ond rwy'n gadael sylwadau a thrafodaethau ar y rheini at ddiwrnod arall. Yn hytrach, hoffwn ganolbwyntio heddiw ar sut rydym yn darparu cymorth i gymunedau sy'n wynebu perygl llifogydd yn y dyfodol cyn, yn ystod ac ar ôl y llifogydd a dadlau'r achos dros sefydlu fforwm llifogydd i Gymru i gyflawni'r rôl hon.