English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Again, it's been a very thoughtful debate and I am very grateful to the committee for its work. Russell George at the outset said that if you fail to prepare, you should prepare to fail. This is something that was often said when I was in the officers' training corps. It's something that equally applies to economic development and many other areas of service provision. I firmly believe that our challenge in this regard is to futureproof the Welsh economy, and we have to get ahead of change in order to equip, not just our people and places but also our businesses to face the future with confidence. Our economic action plan is the main focus in futureproofing the economy of Wales. It's worth saying that all previous industrial revolutions have led to the creation of more jobs than they have destroyed - the key difference being that the jobs created have often more advanced than those that have been lost, and so it's absolutely vital that our efforts should be placed most firmly on equipping people with the skills to take advantage of the jobs that will be created as a consequence of the fourth industrial revolution. The economic action plan embodies three main strands of our approach to automation - firstly, the investment that's required in developing automation for its many benefits. Secondly, we need to educate and train the people for the jobs of the future, and, thirdly, we need to support workers in what will be, in many parts of the country, a difficult transition. We also need to empower workers to ensure broadly shared growth - again, reflecting back on the earlier debate that our focus must be on driving inclusive growth. The fourth industrial revolution should be utilised as a means of driving fairer growth and a fairer distribution of high-quality jobs across the country. Automation and digitalisation is one of the five calls to action contained within the economic action plan. We engage very regularly with businesses and stakeholders to discuss the potential impact and opportunities of automation and digital technologies. I was particularly pleased, just this morning, to meet with CAF, who are building more than half of the trains that will be used in the coming 15 years and beyond. They'll be built at the Newport facility, and I was pleased to learn that the Newport facility will be the very first fully digitalised manufacturing facility in the CAF family - that as a consequence of working with Welsh Government to place very firmly the fourth industrial revolution at the forefront of their considerations in designing the facility, and in ensuring that the people who will be working there have the skills to take advantage of new and emerging digital technology. In addition, Wales's innovative tech community, I think, is already considering the opportunities of artificial intelligence. M7 Managed Services, in partnership with IBM, recently opened an AI centre of competence. Through our Be The Spark programme, we're also helping to create the environment for tech start-ups to compete effectively and efficiently by stimulating and engaging everybody in the Welsh ecosystem to support innovation-driven entrepreneurship right across the length and breadth of the country. The Centre of Excellence in Mobile and Emerging Technologies, based at the University of South Wales, is supporting Welsh businesses to develop services through the adoption of artificial intelligence and other emerging technologies. I think that harnessing the benefits from automation requires an infrastructure that supports the interconnectivity of devices in an automated environment. The economic action plan sets out our commitment to deliver fast, reliable broadband across Wales and to enable the market to roll out fifth-generation mobile networks. Now, the need for highly competent and innovative Welsh businesses is higher than ever before. Our strengths already include compound semiconductors, nuclear and advanced manufacturing, and we're working to leverage funding from the UK industrial strategy challenge fund and EU funding to support these strengths. We have invested considerable sums in these areas of activity, and we will continue to do so, because -
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Unwaith eto, mae wedi bod yn ddadl ystyrlon iawn ac rwy'n ddiolchgar iawn i'r pwyllgor am ei waith. Dywedodd Russell George ar y cychwyn os methwch baratoi, dylech baratoi i fethu. Mae hyn yn rhywbeth a gâi ei ddweud yn aml pan oeddwn yn y corfflu hyfforddi swyddogion. Mae'n rhywbeth sydd yr un mor berthnasol i ddatblygiad economaidd a llawer o feysydd gwasanaeth eraill. Rwy'n credu'n gryf mai ein her yn hyn o beth yw diogelu economi Cymru ar gyfer y dyfodol, ac mae'n rhaid inni achub y blaen ar newid er mwyn arfogi, nid yn unig ein pobl a'n lleoedd, ond hefyd ein busnesau i wynebu'r dyfodol yn hyderus. Y prif ffocws wrth ddiogelu economi Cymru ar gyfer y dyfodol yw ein cynllun gweithredu economaidd. Mae'n werth dweud bod pob chwyldro diwydiannol blaenorol wedi arwain at greu mwy o swyddi nag y maent wedi'u dinistrio - a'r prif wahaniaeth yw bod y swyddi a grëwyd yn aml yn fwy datblygedig na'r rhai a gollwyd, ac felly mae'n gwbl hanfodol y dylem ganolbwyntio ein hymdrechion yn gadarn ar arfogi pobl â'r sgiliau i fanteisio ar y swyddi a gaiff eu creu o ganlyniad i'r pedwerydd chwyldro diwydiannol. Mae'r cynllun gweithredu economaidd yn ymgorffori tair prif elfen ein dull o fynd i'r afael ag awtomatiaeth - yn gyntaf, y buddsoddiad sydd ei angen i ddatblygu awtomatiaeth ar gyfer gwireddu ei fanteision niferus. Yn ail, mae angen inni addysgu a hyfforddi pobl ar gyfer swyddi'r dyfodol, ac yn drydydd, mae angen inni gefnogi gweithwyr yn yr hyn a fydd, mewn llawer o rannau o'r wlad, yn gyfnod pontio anodd. Hefyd mae angen inni rymuso gweithwyr i sicrhau bod twf wedi'i rannu at ei gilydd - gan daflu cipolwg yn ôl unwaith eto ar y ddadl yn gynharach fod yn rhaid i'n ffocws fod ar sbarduno twf cynhwysol. Dylid defnyddio'r pedwerydd chwyldro diwydiannol fel ffordd o ysgogi twf tecach a dosbarthiad tecach o swyddi o ansawdd uchel ar draws y wlad. Mae awtomatiaeth a digideiddio yn un o'r pum galwad i weithredu sydd wedi'u cynnwys yn y cynllun gweithredu economaidd. Rydym yn ymgysylltu'n rheolaidd iawn â busnesau a rhanddeiliaid i drafod effaith bosibl a chyfleoedd awtomatiaeth a thechnolegau digidol. Roeddwn yn arbennig o falch, y bore yma, o gyfarfod â CAF, sy'n adeiladu mwy na hanner y trenau a defnyddir yn y 15 mlynedd nesaf a thu hwnt. Byddant yn cael eu hadeiladu yn y cyfleuster yng Nghasnewydd, ac roeddwn yn falch o glywed mai cyfleuster Casnewydd fydd y cyfleuster gweithgynhyrchu cyntaf a ddigideiddir yn llawn yn nheulu CAF - a hynny o ganlyniad i weithio gyda Llywodraeth Cymru i osod y pedwerydd chwyldro diwydiannol yn gadarn ar flaen eu hystyriaethau wrth ddylunio'r cyfleuster, a sicrhau bod y bobl a fydd yn gweithio yno yn cael sgiliau i fanteisio ar dechnoleg ddigidol sy'n newydd ac yn datblygu. Yn ogystal, rwy'n meddwl bod cymuned dechnoleg arloesol Cymru eisoes yn ystyried cyfleoedd deallusrwydd artiffisial. Yn ddiweddar, agorodd M7 Managed Services, mewn partneriaeth ag IBM, ganolfan cymhwysedd mewn deallusrwydd artiffisial. Drwy ein rhaglen Creu Sbarc, rydym hefyd yn helpu i greu amgylchedd er mwyn i fusnesau technoleg newydd allu cystadlu'n effeithiol ac yn effeithlon drwy ysgogi ac ennyn diddordeb pawb yn ecosystem Cymru i gefnogi entrepreneuriaeth wedi'i yrru gan arloesedd ar draws y wlad. Mae'r Ganolfan Ragoriaeth mewn Technolegau Symudol a Datblygol, a leolwyd ym Mhrifysgol De Cymru, yn cynorthwyo busnesau Cymru i ddatblygu gwasanaethau drwy fabwysiadu deallusrwydd artiffisial a thechnolegau eraill sy'n datblygu. Rwy'n credu bod harneisio manteision awtomatiaeth yn galw am seilwaith sy'n cefnogi rhyng-gysylltedd dyfeisiau mewn amgylchedd awtomataidd. Mae'r cynllun gweithredu economaidd yn nodi ein hymrwymiad i ddarparu band eang cyflym a dibynadwy ledled Cymru ac i alluogi'r farchnad i gyflwyno rhwydweithiau symudol pumed genhedlaeth. Nawr, mae'r angen am fusnesau hynod gymwys ac arloesol yng Nghymru yn fwy nag erioed o'r blaen. Mae ein cryfderau eisoes yn cynnwys lled-ddargludyddion cyfansawdd, gweithgynhyrchu uwch a niwclear, ac rydym yn gweithio i fanteisio ar gyllid o gronfa her strategaeth ddiwydiannol y DU a chyllid o'r UE i gefnogi'r cryfderau hyn. Rydym wedi buddsoddi symiau sylweddol yn y meysydd gweithgaredd hyn, a byddwn yn parhau i wneud hynny, oherwydd -