English: I'm afraid the Member for Swansea East can't get away from the fact that Powys, Monmouthshire, and Ceredigion have faced the largest overall falls in their funding since 2013-14. Now, the third point of our motion acknowledges the important role played by small businesses in driving the Welsh economy and believes local authorities should work closely with the business community. Welsh small businesses are a fundamental part of our local communities, providing important services and job opportunities for people across Wales, and local authorities could and should do more to work with local businesses. Now, the previous debate talked about procurement, and it's a real shame that Wales's local authorities spend roughly 40 per cent of their procurement spend on non-Welsh companies, when there are businesses across Wales that could deliver the same services. For example, in 2015-16, 43 per cent of non-Welsh companies were used by Carmarthenshire in supplying their goods and services, and, in Ceredigion, the figure is 46 per cent. Now, I appreciate that local authorities have to deliver value for money for the taxpayer when providing services, and procuring local businesses isn't always possible. But there is far more that can be done to support local businesses and support local economies. Members will remember the work done by the Federation of Small Businesses in 2013 on local government procurement, which noted that for every £1 spent by a participating local authority with local SMEs it generated an additional 63p to benefit its local economy, compared to just 40p generated by larger local firms. Local authorities, therefore, have a responsibility to work closer with businesses to support their own local areas and explore the benefits of delivering more contracts to smaller businesses. The Welsh Government must also be responsive to the needs of SMEs in Wales and look at ways in which it can better break down the barriers for smaller businesses to win public sector contracts. Perhaps the Cabinet Secretary in his response will tell us what steps the Welsh Government is currently taking to do this and to encourage local authorities to be more flexible in their approach to procurement. Of course, the benefits of working closer with more local businesses are clear. Local businesses can also provide valuable apprenticeships and work experience placements, which can significantly enhance the provision of skills in our communities. Greater collaboration between local authorities, schools and colleges and local businesses can lay the foundation for lifetime learning in our communities and ensure that any gaps in local skills provision are addressed by the local community. In closing, Llywydd, naturally, local councils across Wales have an important role in delivering services and we're keen to see stronger partnership and collaboration across sectors in our communities. Local authorities continue to face challenging settlements, particularly in rural areas, and it's crucial that we iron out the funding formula to ensure that it is as fair as possible. That's why we want our councils to be innovative and work closer with local community groups and businesses to see our services delivered as effectively as possible for the benefit of local communities. We urge the Welsh Government to do more to support local authorities and encourage greater community action and involvement in the running of local services. I urge Members to support our motion. Diolch.
Welsh: Rwy'n ofni na all yr Aelod dros Ddwyrain Abertawe ddianc rhag y ffaith fod Powys, Sir Fynwy, a Cheredigion wedi wynebu'r gostyngiadau cyffredinol mwyaf yn eu cyllid ers 2013-14. Nawr, mae trydydd pwynt ein cynnig yn cydnabod y rôl bwysig a chwaraeir gan fusnesau bach yn gyrru economi Cymru, ac yn credu y dylai awdurdodau lleol weithio'n agos gyda'r gymuned fusnes. Mae busnesau bach Cymru yn rhan sylfaenol o'n cymunedau lleol sy'n darparu gwasanaethau pwysig a chyfleoedd gwaith i bobl ledled Cymru, a gallai, a dylai awdurdodau lleol wneud mwy i weithio gyda busnesau lleol. Nawr, soniodd y ddadl flaenorol am gaffael, ac mae'n drueni mawr bod awdurdodau lleol Cymru yn gwario oddeutu 40 y cant o'u gwariant caffael ar gwmnïau o'r tu allan i Gymru, pan geir busnesau ledled Cymru a allai ddarparu'r un gwasanaethau. Er enghraifft, yn 2015-16, roedd 43 y cant o'r cwmnïau a ddefnyddiwyd gan Sir Gaerfyrddin i gyflenwi eu nwyddau a darparu gwasanaethau yn dod o'r tu allan i Gymru, ac yng Ngheredigion, mae'r ffigur yn 46 y cant. Nawr, rwy'n derbyn bod yn rhaid i awdurdodau lleol ddarparu gwerth am arian i'r trethdalwr wrth ddarparu gwasanaethau, ac nid yw bob amser yn bosibl caffael busnesau lleol. Ond mae llawer mwy y gellir ei wneud i gefnogi busnesau lleol a chefnogi economïau lleol. Bydd yr Aelodau'n cofio'r gwaith a wnaed gan y Ffederasiwn Busnesau Bach yn 2013 ar brosesau caffael llywodraeth leol, a oedd yn nodi bod pob £1 a werid gan awdurdod lleol a gymerodd ran gyda busnesau bach a chanolig lleol yn cynhyrchu 63c ychwanegol er budd ei economi leol, o'i gymharu â 40c yn unig a gynhyrchwyd gan gwmnïau lleol mwy o faint. Mae gan awdurdodau lleol gyfrifoldeb, felly, i weithio'n agosach gyda busnesau i gefnogi eu hardaloedd lleol eu hunain ac archwilio manteision darparu mwy o gontractau i fusnesau llai. Rhaid i Lywodraeth Cymru hefyd fod yn ymatebol i anghenion busnesau bach a chanolig yng Nghymru ac edrych ar ffyrdd y gall chwalu'r rhwystrau'n well i fusnesau bach allu ennill contractau yn y sector cyhoeddus. Efallai y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn dweud wrthym yn ei ymateb pa gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd ar hyn o bryd i wneud hyn ac i annog awdurdodau lleol i fod yn fwy hyblyg yn eu hymagwedd at gaffael. Wrth gwrs, mae'r manteision o weithio'n agosach gyda mwy o fusnesau lleol yn glir. Hefyd, gall busnesau lleol ddarparu prentisiaethau gwerthfawr a lleoliadau profiad gwaith, sy'n gallu gwella'r ddarpariaeth sgiliau yn ein cymunedau yn sylweddol. Gall mwy o gydweithredu rhwng awdurdodau lleol, ysgolion a cholegau a busnesau lleol osod y sylfaen ar gyfer dysgu gydol oes yn ein cymunedau a sicrhau bod unrhyw fylchau yn y ddarpariaeth sgiliau leol yn cael sylw gan y gymuned leol. Wrth gloi, Llywydd, yn naturiol, mae gan gynghorau lleol ledled Cymru ran bwysig i'w chwarae yn darparu gwasanaethau ac rydym yn awyddus i weld partneriaeth a chydweithredu cryfach ar draws y sectorau yn ein cymunedau. Mae awdurdodau lleol yn parhau i wynebu setliadau heriol, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig, ac mae'n hanfodol ein bod yn llyfnhau'r fformiwla gyllido er mwyn sicrhau ei bod mor deg ag y bo modd. Dyna pam ein bod am i'n cynghorau fod yn arloesol a gweithio'n agosach gyda grwpiau cymunedol a busnesau lleol i sicrhau bod ein gwasanaethau'n cael eu darparu mor effeithiol â phosibl er budd cymunedau lleol. Rydym yn annog Llywodraeth Cymru i wneud mwy i gefnogi awdurdodau lleol ac annog mwy o weithredu cymunedol a chyfranogiad yn y broses o redeg gwasanaethau lleol. Anogaf yr Aelodau i gefnogi ein cynnig. Diolch.