English: My party will be supporting the general principles of the Health and Social Care (Quality and Engagement) (Wales) Bill, as there are aspects of the proposed legislation that are badly needed. However, the Bill will need a lot of amending before it is wholly acceptable. The duties of candour and quality are both needed, and are long overdue. These duties will instil an honest culture of openness and transparency in health and social care in Wales. Whistleblowers must have the confidence to come forward when things are not as they should be - how else are we able to improve or correct mistakes? I've spoken many times about the need for a no-blame culture in health, a culture in which we accept that mistakes can happen, and, rather than hiding them, we learn from them. A duty of quality can help deliver continual improvements in the quality of care, both in health and in social care. However, as drafted, there is much uncertainty about how the duty will work in practice. The NHS Confederation have asked for greater clarity on what is meant by 'quality', not just in health but also in social care. Social Care Wales have criticised the focus the Bill gives to NHS performance. NHS managers have stated that the duty of candour needs further clarification. There has been widespread critique of the Bill. It's a good idea, but it lacks direction. The health committee have requested that the Government heavily amend their Bill in order to provide greater clarity and greater bite to the duties. If the Welsh Government can strengthen this aspect of the Bill, then my party will support it. There is, however, one part of the Bill I cannot support as is, and that is the decision to abolish community health councils and replace them with a new citizen's voice body. I'd like to know if this body will have local representation, because this is extremely important, and local issues are important, because transparency can only help bring about best practice. I fully support efforts to strengthen the citizen's voice and completely accept that the CHCs were far from perfect. However, I feel we need reform and not replacement. CHCs could have been reformed to enable them to work in social care as well as the NHS. As it stands, the new body will lose local representation, and, most importantly, lose the right to conduct unannounced visits and demand a response from public bodies. As constituted, the citizen's voice will be confined to a whisper and will have no teeth at all to back it up. I hope the Minister will accept the health committee's recommendations and bring forward substantial amendments at Stage 2. We have an opportunity to deliver true improvements to the quality of health and social care, and this Bill provides a starter for 10, but we have a long way to go before we can deliver a truly transformative piece of legislation. I support the general principles of the Bill and look forward to working with all parties in this Chamber to improve this proposed legislation. Diolch yn fawr.
Welsh: Bydd fy mhlaid yn cefnogi egwyddorion cyffredinol y Bil Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Ansawdd ac Ymgysylltu) (Cymru), gan fod angen dirfawr am agweddau ar y ddeddfwriaeth arfaethedig. Fodd bynnag, bydd angen llawer o ddiwygio ar y Bil cyn iddo fod yn gwbl dderbyniol. Mae angen dyletswyddau gonestrwydd ac ansawdd, ac mae'n hen bryd eu cael. Bydd y dyletswyddau hyn yn meithrin diwylliant gonest o fod yn agored ac yn dryloyw ym maes iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru. Rhaid i chwythwyr chwiban gael yr hyder i wneud hynny pan na fydd pethau fel y dylent fod - ym mha ffordd arall allwn ni wella neu gywiro camgymeriadau? Rwyf wedi siarad droeon am yr angen am ddiwylliant o beidio â beio ym maes iechyd, diwylliant lle'r ydym ni'n derbyn y gall camgymeriadau ddigwydd, ac, yn hytrach na'u cuddio, ein bod yn dysgu oddi wrthynt. Gall dyletswydd ansawdd helpu i sicrhau gwelliannau parhaus yn ansawdd y gofal, ym maes iechyd ac ym maes gofal cymdeithasol. Fodd bynnag, fel y'i drafftiwyd, mae llawer o ansicrwydd ynghylch sut y bydd y ddyletswydd yn gweithio'n ymarferol. Mae Cydffederasiwn y GIG wedi gofyn am fwy o eglurder ar ystyr 'ansawdd', nid yn unig ym maes iechyd ond hefyd ym maes gofal cymdeithasol. Mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi beirniadu'r pwyslais y mae'r Bil yn ei roi ar berfformiad y GIG. Mae rheolwyr y GIG wedi datgan bod angen eglurhad pellach ynghylch dyletswydd gonestrwydd. Bu cryn feirniadu ar y Bil. Mae'n syniad da, ond mae diffyg cyfeiriad iddo. Mae'r pwyllgor iechyd wedi gofyn i'r Llywodraeth ddiwygio'u Bil yn sylweddol er mwyn rhoi mwy o eglurder a mwy o rym i'r dyletswyddau. Os gall Llywodraeth Cymru gryfhau'r agwedd hon ar y Bil, yna bydd fy mhlaid yn ei gefnogi. Fodd bynnag, mae un rhan o'r Bil na allaf ei chefnogi fel y mae, sef y penderfyniad i ddiddymu'r cynghorau iechyd cymuned a rhoi corff newydd llais y dinesydd yn eu lle. Hoffwn wybod a fydd gan y corff hwn gynrychiolaeth leol, oherwydd mae hyn yn eithriadol o bwysig, ac mae materion lleol yn bwysig, oherwydd yr unig beth y gall tryloywder ei wneud yw helpu i sicrhau'r arferion gorau. Rwy'n cefnogi'n llwyr yr ymdrechion i gryfhau llais y dinesydd ac yn derbyn yn llwyr fod y cynghorau iechyd cymuned ymhell o fod yn berffaith. Fodd bynnag, teimlaf fod angen eu diwygio ac nid eu disodli. Gellid bod wedi diwygio'r cynghorau iechyd cymuned i'w galluogi i weithio ym maes gofal cymdeithasol yn ogystal â'r GIG. Fel y mae ar hyn o bryd, bydd y corff newydd yn colli cynrychiolaeth leol, ac, yn bwysicaf oll, yn colli'r hawl i gynnal ymweliadau dirybudd a mynnu ymateb gan gyrff cyhoeddus. Gyda'r cyfansoddiad arfaethedig, bydd llais y dinesydd yn ddim ond sibrwd ac ni fydd ganddo unrhyw rym o gwbl i gefnogi hynny. Rwy'n gobeithio y bydd y Gweinidog yn derbyn argymhellion y pwyllgor iechyd ac yn cyflwyno gwelliannau sylweddol yng Nghyfnod 2. Mae gennym ni gyfle i sicrhau gwelliannau gwirioneddol i ansawdd iechyd a gofal cymdeithasol, ac mae'r Bil hwn yn gychwyn da, ond mae gennym ni ffordd bell i fynd cyn y gallwn ni gyflwyno darn o ddeddfwriaeth sy'n wirioneddol drawsnewidiol. Rwy'n cefnogi egwyddorion cyffredinol y Bil ac yn edrych ymlaen at weithio gyda phob plaid yn y Siambr hon i wella'r ddeddfwriaeth arfaethedig hon. Diolch yn fawr.