English: The Conservatives called this election on the basis of it being a Brexit general election, and yet they have said nothing about what a good deal for Welsh agriculture would be, what they intend to do, what they intend to negotiate, or indeed the period of time in which they intent to achieve that aim. The Conservative amendments today are somewhat premature as, of course, there will be a change of Government on Thursday. But even if there weren't to be a change of Government, they've already been undermined by their own Prime Minister coming to north Wales yesterday and saying there will be no promise of further support for agriculture in Wales beyond 2020, even though the amendments today from the Welsh Conservative group talk about the whole of the next Parliament. They've been undermined by their own Prime Minister, so we will not be supporting their amendments. I also think it's very important that we seek the opportunity to really make Welsh agriculture the cutting edge and the future of the way we produce food, not just in Wales, but in the United Kingdom. We have a mostly grassland and upland agriculture industry, 80 per cent of which is termed a less favourable area. Last night in the Assembly, we hosted the Science and the Assembly event, which focused on microbial resistance and antimicrobial resistance - very important for agriculture and human health. We have institutions in Wales that are at the cutting edge of research in this - international cutting edge - and working together, for example, at IBERS in Aberystwyth. We need to ensure that these institutions are not only preserved when we leave the European Union, but are enhanced, further strengthened, and further empowered to continue that work, so that we do get the best level of support for agriculture. That isn't just about money, it isn't just about infrastructure, but it's also about the best research and ideas, because the purpose of Welsh agriculture is to produce high-quality food and drink, underpinned by high animal health and welfare environmental standards. On the question of quality, I have no doubt that Welsh farmers can compete with anyone anywhere else in the world, but of course that does involve a certain cost, and we have to remind ourselves that the reason we've had public support for agriculture in the EU context over 40 years is to ensure that that high-quality food with high welfare standards reaches our shops at a reasonable price. We can have cheap food or we can have high-quality food. We can have cheap food available for everyone, but that means very poor quality of welfare standards. We read only this week of slave labour producing corned beef in the rainforests of Brazil. So, this is a really important thing to get right. This is why the argument that Plaid Cymru makes today is that ongoing support from Government, when we leave the EU, for Welsh agriculture is essential. That's why it's so disappointing that the Conservatives, in an election they called, have been unable to make any such promise. It's also disappointing that the Welsh Labour manifesto neither makes any such promise to continue support for farmers further than this current Assembly term. I think that is what people will have to bear in mind when they vote tomorrow. Now, Plaid Cymru has been very clear: we will represent the interests of Welsh farmers and rural communities, and fight for the best trade deal at all times. Lies are told about me, and lies are told about Plaid Cymru. Only this week, the Liberal Democrats, who are no longer present at the moment in the Chamber, claimed that Plaid Cymru was in bed with the Conservatives, UKIP and Labour, all for a hard Brexit. That was the Liberal Democrat leaflet that so shamed the leader of the Liberal Democrats in Wales that he said he was 'ashamed of the leaflet' and immediately withdrew it. So, the next day, they sent out a letter instead, which repeated those allegations, only this time they put it in the name of Kirsty Williams, allegedly the leader of the Liberal Democrats in this place. Plaid Cymru has held several debates on Brexit and the need for support for Welsh farmers going forward. The Liberal Democrats haven't held one. They claim that we are turning our backs on rural communities, but everyone knows that we have actually fought hard for Welsh agriculture here in this Chamber. The Liberal Democrats are, of course, part of the Welsh Government, and, in fact, a vote for them tomorrow would be vote for a Corbyn-led Government and a Corbyn-led approach to Welsh agriculture, which I don't think will suit the people in Ceredigion or farmers elsewhere. There's one or two in Newport that it might suit, but certainly not in Ceredigion. So, there's a clear choice for people tomorrow: they need to stand up and protect Welsh rural communities. Plaid Cymru is committed to that, and Plaid Cymru will always fight for the best deal for Wales.
Welsh: Galwodd y Ceidwadwyr yr etholiad ar y sail ei fod yn etholiad cyffredinol Brexit, ac eto nid ydynt wedi dweud dim ynghylch beth fyddai'n gytundeb da i amaethyddiaeth Cymru, beth y bwriadant ei wneud, beth y bwriadant ei negodi, neu'n wir y cyfnod o amser y bwriadant gyrraedd y nod hwnnw o'i fewn. Mae diwygiadau'r Ceidwadwyr heddiw braidd yn gynamserol gan y bydd y Llywodraeth yn newid ddydd Iau, wrth gwrs. Ond hyd yn oed pe na bai'r Llywodraeth yn newid, maent eisoes wedi cael eu tanseilio gan eu Prif Weinidog eu hunain a ddaeth i ogledd Cymru ddoe a dweud na fydd unrhyw addewid o gefnogaeth bellach i amaethyddiaeth yng Nghymru y tu hwnt i 2020, er bod y gwelliannau heddiw gan grŵp y Ceidwadwyr Cymreig yn sôn am holl dymor y Senedd nesaf. Maent wedi cael eu tanseilio gan eu Prif Weinidog eu hunain, felly ni fyddwn yn cefnogi eu gwelliannau. Rwyf hefyd yn meddwl ei bod yn bwysig iawn inni chwilio am gyfle i wneud amaethyddiaeth Cymru yn wirioneddol flaengar ac yn ddyfodol o ran y ffordd yr ydym yn cynhyrchu bwyd, nid yn unig yng Nghymru, ond yn y Deyrnas Unedig. Diwydiant amaeth glaswelltir ac ucheldir sydd gennym yn bennaf, ac mae 80 y cant ohono'n cael ei alw'n ardal lai ffafriol. Neithiwr yn y Cynulliad, cynhaliwyd y digwyddiad Gwyddoniaeth a'r Cynulliad gennym, digwyddiad a oedd yn canolbwyntio ar ymwrthedd microbaidd a gwrthficrobaidd - sy'n bwysig iawn ar gyfer amaethyddiaeth ac iechyd pobl. Mae gennym sefydliadau yng Nghymru sydd ar flaen y gad gyda gwaith ymchwil ar hyn - ar flaen y gad yn rhyngwladol - ac yn gweithio gyda'i gilydd, er enghraifft, yn Sefydliad y Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig yn Aberystwyth. Mae angen i ni sicrhau nid yn unig fod y sefydliadau hyn yn cael eu cadw pan fyddwn yn gadael yr Undeb Ewropeaidd, ond eu bod yn cael eu gwella, eu cryfhau ymhellach, a'u grymuso ymhellach i barhau'r gwaith hwnnw, er mwyn i ni gael y lefel orau o gefnogaeth i amaethyddiaeth. Nid mwy o arian yn unig y mae hynny'n ei olygu, mae hefyd yn ymwneud â'r gwaith ymchwil a'r syniadau gorau, gan mai diben amaethyddiaeth Cymru yw cynhyrchu bwyd a diod o safon uchel, yn seiliedig ar safonau iechyd a lles anifeiliaid a safonau amgylcheddol uchel. O ran ansawdd, nid oes gennyf unrhyw amheuaeth y gall ffermwyr Cymru gystadlu gydag unrhyw un mewn unrhyw ran arall o'r byd, ond wrth gwrs mae hynny'n golygu cost, ac mae'n rhaid i ni atgoffa ein hunain mai'r rheswm rydym wedi cael cefnogaeth y cyhoedd i amaethyddiaeth yng nghyd-destun yr UE dros 40 mlynedd yw er mwyn sicrhau bod y bwyd o ansawdd uchel gyda safonau lles uchel yn cyrraedd ein siopau am bris rhesymol. Gallwn gael bwyd rhad neu gallwn gael bwyd o safon uchel. Gallwn gael bwyd rhad sydd ar gael i bawb, ond mae hynny'n golygu safonau lles o ansawdd gwael iawn. Yr wythnos hon, darllenwn am gaethlafur yn cynhyrchu corn-bîff yn fforestydd glaw Brasil. Felly mae hwn yn fater pwysig iawn i'w gael yn iawn. Dyma pam fod Plaid Cymru heddiw'n dadlau fod cefnogaeth barhaus i amaethyddiaeth yng Nghymru gan y Llywodraeth, pan fyddwn yn gadael yr UE, yn hanfodol. Dyna pam ei bod mor siomedig fod y Ceidwadwyr, mewn etholiad a alwyd ganddynt, wedi methu gwneud unrhyw addewid o'r fath. Mae hefyd yn siomedig nad yw maniffesto Llafur Cymru ychwaith yn gwneud unrhyw addewid o'r fath i barhau cymorth i ffermwyr y tu hwnt i dymor y Cynulliad hwn. Rwy'n meddwl mai dyna beth fydd yn rhaid i bobl ei gadw mewn cof pan fyddant yn pleidleisio yfory. Nawr, mae Plaid Cymru wedi bod yn glir iawn: byddwn yn cynrychioli buddiannau ffermwyr Cymru a chymunedau gwledig, ac yn ymladd am y cytundeb masnach gorau bob amser. Mae celwyddau'n cael eu dweud amdanaf, ac mae celwyddau'n cael eu dweud am Blaid Cymru. Yr wythnos hon, honnodd y Democratiaid Rhyddfrydol, nad ydynt yn bresennol ar hyn o bryd yn y Siambr, fod Plaid Cymru yn cytuno gyda'r Ceidwadwyr, UKIP a Llafur, y dylid cael Brexit caled. Taflen y Democratiaid Rhyddfrydol a ddywedodd hynny, taflen a achosodd gymaint o gywilydd i arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol yng Nghymru nes ei fod wedi dweud bod ganddo 'gywilydd o'r daflen' a thynnodd hi'n ôl ar unwaith. Felly, y diwrnod wedyn, anfonasant lythyr yn lle hynny a oedd yn ailadrodd yr honiadau, ond y tro hwn fe'i rhoesant yn enw Kirsty Williams, yr honnir ei bod yn arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn y lle hwn. Mae Plaid Cymru wedi cynnal nifer o drafodaethau ar Brexit a'r angen am gefnogaeth i ffermwyr Cymru yn y dyfodol. Nid yw'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi cynnal un. Maent yn honni ein bod yn troi ein cefnau ar gymunedau gwledig, ond mae pawb yn gwybod ein bod wedi ymladd yn galed dros amaethyddiaeth Cymru yma yn y Siambr hon mewn gwirionedd. Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol, wrth gwrs, yn rhan o Lywodraeth Cymru, ac yn wir, byddai pleidlais iddynt yfory yn bleidlais dros Lywodraeth dan arweiniad Corbyn ac yn ymagwedd dan arweiniad Corbyn tuag at amaethyddiaeth Cymru, ac nid wyf yn credu y bydd hynny'n addas ar gyfer y bobl yng Ngheredigion neu ffermwyr mewn mannau eraill. Mae yna un neu ddau yng Nghasnewydd y gallai fod yn addas ar eu cyfer, ond yn sicr nid yng Ngheredigion. Felly, mae dewis clir i bobl yfory: mae angen iddynt sefyll ac amddiffyn cymunedau gwledig yng Nghymru. Mae Plaid Cymru wedi ymrwymo i hynny, a bydd Plaid Cymru bob amser yn ymladd dros y cytundeb gorau i Gymru.