English: I'd like to focus my contribution to this debate on the need to devolve broadcasting. This is an area that is devolved in other devolved nations, such as the Basque Country and Catalunya, and the powers have been used for the benefit of their languages. The cross-party committee of the Silk commission, set up by the British Government itself, together with an opinion poll conducted by YouGov in 2017, found that over 60 per cent of people in Wales were in favour of devolving broadcasting to Wales. Therefore, public support for this is unambiguous. However, the British Government has refused to implement the commission's recommendation to devolve to the Welsh Government the few million pounds collected from taxpayers to fund S4C. Is there any other country in the world where power over its main channel and public broadcaster is held by another country? The communications committee of the fifth Senedd said that it was an anomaly that the powers over S4C rested in London rather than in the country where the language heard through the channel's content is spoken. That has to change. An increasing number of other bodies and organisations have also called on the British Government to go further, and they see the merits of the argument for the devolution of broadcasting in its entirety. The devolution of broadcasting would help people living here in Wales to better understand what's happening in their own country rather than receiving misinformation from the London media that fails to comprehend devolution. It's important, not only for the sake of our democracy ,but also, as the pandemic has shown, for the sake of our public health, that the people of Wales receive information that's relevant to their lives here in Wales. The devolution of broadcasting would also provide us with an opportunity to develop a diverse Welsh media that reflects the needs and interests of contemporary Wales. Local Welsh newspapers are dwindling, as are newspapers everywhere, and although BBC Radio 2 is the most listened to radio station here in Wales, Wales is very seldom mentioned. The founding of S4C was a huge boost back in 1982 - a tremendous boost to our nation, our identity and our culture - but much more is needed. We want to build on the success of S4C's existence in a very fragile political climate, where the survival of our own nation is under threat. Wales exists for everyone, whether they speak Welsh or not. S4C is wonderful, and as the mother of a small boy, Cyw has been a blessing, but we need more than just S4C to promote the self-esteem of our 3 million people and to promote the development of our nation as a whole. It's time for Wales to have a voice and for us as a people to have national conversations on improving how the country is governed. The devolution of broadcasting will be fundamental to that. Responsibility for broadcasting and communication should be devolved in its entirety to this Senedd. This will give us the power to regulate the entire broadcasting spectrum here in Wales, including responsibility for the licence fee. We could also then establish a statutory financial formula for our Welsh language channels and platforms that would rise in line with inflation, offering long-term financial security to broadcasters and broadcasting here in Wales. Plaid Cymru has long argued that it is in the hands of this Senedd that powers over broadcasting in Wales should rest and not in the hands of Westminster, which knows next to nothing and cares even less about our communities. And now, for the first time in the history of Welsh politics, we have a cross-party consensus in favour of the devolution of broadcasting. At the end of the last Senedd, the Culture, Welsh Language and Communications Committee, which included Members not only from Plaid Cymru, but also from Labour and the Conservative Party, published a report on this issue. And their conclusion: that broadcasting should be devolved, with some agreeing that it should be devolved in its entirety, and others in favour of partial devolution. The devolution of broadcasting is key to our democracy. We have a cross-party consensus. Now is the time to act.
Welsh: Hoffwn ganolbwyntio, fel rhan o fy nghyfraniad i'r ddadl, dros yr angen i ddatganoli darlledu. Mae'n faes sydd wedi ei ddatganoli mewn gwledydd datganoledig eraill, megis Gwlad y Basg a Chatalwnia, ac mae'r pwerau wedi cael eu defnyddio er lles eu hieithoedd nhw. Darganfu pwyllgor trawsbleidiol comisiwn Silk, a sefydlwyd gan Lywodraeth Prydain ei hunan, ynghyd ag arolwg barn YouGov yn 2017, bod dros 60 y cant o bobl Cymru o blaid datganoli darlledu i Gymru. Felly, mae cefnogaeth y cyhoedd yn ddiamheuol. Fodd bynnag, mae Llywodraeth Prydain wedi gwrthod gweithredu argymhelliad y comisiwn i ddatganoli i Lywodraeth Cymru yr ychydig filiynau o bunnau'n unig sydd yn cael eu casglu gan drethdalwyr i ariannu S4C. A oes unrhyw wlad arall yn y byd lle mae'r pŵer dros ei phrif sianel a'i darlledwr cyhoeddus yn perthyn i wlad arall? Dywedodd pwyllgor cyfathrebu'r pumed Senedd ei bod yn 'sefyllfa anarferol' bod y pwerau dros S4C yn gorwedd yn Llundain yn hytrach na'r wlad ble mae'r iaith sydd i'w chlywed yng nghynnwys y sianel yn cael ei siarad. Rhaid i hynny newid. Mae nifer cynyddol o gyrff a sefydliadau eraill hefyd wedi galw ar Lywodraeth Prydain i fynd ymhellach ac yn gweld rhinwedd y ddadl dros ddatganoli darlledu yn ei gyfanrwydd. Byddai datganoli darlledu yn helpu'r bobl sy'n byw yma yng Nghymru i ddeall yn well yr hyn sy'n digwydd yn eu gwlad eu hunain, nid derbyn camwybodaeth gan y cyfryngau Llundeinig sy'n methu'n deg â deall datganoli. Mae'n bwysig nid yn unig er lles ein democratiaeth ond, fel mae'r pandemig wedi dangos, er lles ein hiechyd cyhoeddus bod pobl Cymru yn derbyn gwybodaeth sy'n berthnasol i'w bywydau hwy yma yng Nghymru. Byddai datganoli darlledu hefyd yn rhoi'r cyfle i ddatblygu'r cyfryngau Cymreig amrywiol sy'n adlewyrchu anghenion a buddiannau'r Gymru fodern. Mae papurau newydd Cymreig lleol yn crebachu, fel y mae papurau newydd ym mhobman, ac er mai BBC Radio 2 yw'r orsaf radio gyda'r mwyaf o wrandawyr yma yng Nghymru, prin ac anaml iawn yw'r sôn am Gymru arni. Bu sefydlu S4C yn hwb aruthrol nôl yn 1982 - hwb aruthrol i'n cenedl, i'n hunaniaeth ac i'n diwylliant - ond mae angen llawer mwy. Rydym ni eisiau adeiladu ar lwyddiant bodolaeth S4C mewn hinsawdd wleidyddol hynod o fregus, lle mae goroesiad ein cenedl ein hunain o dan fygythiad. Mae Cymru yma i bawb, p'un ai ydyn nhw'n siarad Cymraeg ai peidio. Mae S4C yn wych, ac fel mam i fachgen ifanc, mae Cyw wedi bod yn fendith, ond mae angen mwy na dim ond S4C i hyrwyddo hunan-barch 3 miliwn o bobl a hyrwyddo datblygiad cenedl gyfan. Mae'n bryd i Gymru gael llais, ac i ni, fel pobl, allu cael y sgyrsiau cenedlaethol i wella'r ffordd y mae'r wlad yn cael ei llywodraethu. Bydd datganoli darlledu yn hanfodol i hyn. Dylid datganoli cyfrifoldeb dros ddarlledu a chyfathrebu yn eu cyfanrwydd i'r Senedd hon. Byddai hyn yn rhoi grym rheoleiddio'r holl sbectrwm darlledu i ni yma yng Nghymru, gan gynnwys cyfrifoldeb dros y ffi drwydded. Gellir wedyn hefyd sefydlu fformiwla ariannol statudol ar gyfer ein sianeli a llwyfannau a fydd yn cynyddu yn unol â chwyddiant, gan gynnig sicrwydd ariannol hirdymor i'r darlledwyr a'r maes darlledu yma yng Nghymru. Mae Plaid Cymru wedi dadlau ers tro mai yn nwylo'r Senedd hon y dylai grym dros ddarlledu yng Nghymru fod ac nid yn nwylo San Steffan sy'n gwybod braidd dim ac yn poeni hyd yn oed yn llai am ein cymunedau. A rŵan, am y tro cyntaf yn hanes gwleidyddiaeth Cymru, mae gennym gonsensws trawsbleidiol o blaid datganoli darlledu. Ar ddiwedd y Senedd ddiwethaf, cyhoeddodd y Pwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chyfathrebu, a oedd yn cynnwys Aelodau nid yn unig o Blaid Cymru, ond o'r Blaid Lafur a'r Blaid Geidwadol, adroddiad ar y mater hwn. A'u casgliad: y dylid datganoli darlledu, gyda rhai yn cytuno y dylid gwneud yn ei gyfanrwydd, ac eraill eisiau ei weld yn rhannol. Mae datganoli darlledu yn allweddol i'n democratiaeth. Mae gennym ni gonsensws trawsbleidiol. Rŵan yw'r amser i weithredu.