English: I'm grateful to be able to speak in today's very important Welsh Conservative debate on offshore renewable energy, tabled in the name of my colleague, Darren Millar, and, of course, opened by Janet Finch-Saunders. And since becoming a Member of the Parliament here for North Wales, I've been a huge advocate of the fantastic benefits that offshore renewable energy contains, but also the fantastic natural resources, facilities, skills and unique opportunities that we have here in Wales, and I, of course, would argue that much of this being in the region of north Wales, having the fantastic opportunities up there. And in contributing to today's debate, I'd like to focus on three pertinent issues that I think are really important when assessing this offshore renewable energy opportunity, and as we've already heard this afternoon, there is, of course, Senedd and political support for seeing delivery of more greener technology and supporting our economy as well. As point 1 of our motion states, by utilising our coastal waters, we will help to deliver a revolution in green, renewable energy, and as has already been outlined a moment ago by Janet Finch-Saunders, we're expecting to see, by 2050, that surge of 300 per cent in electricity consumption, so there is a very near and present need to see this green revolution take place. Whether it's wind, wave or tidal energy projects, they can all play a crucial role, of course, in delivering a green economy and moving away from our current reliance on oil and gas. Of course, with this green revolution, it's not just the green credentials, but, of course, the economic benefits of offshore renewable energy. And as point 2 of our motion states today, it's estimated that a further 10,000 green jobs could be created if this opportunity is fully and properly grasped. Many of these jobs, of course, are well paid, with long, successful careers, which is essential in terms of certainly supporting our young people staying in some of our more rural communities, having those important jobs. In addition to this, of course, offshore renewables can contribute a significant amount towards our wider economy and that all-important supply-chain opportunity that comes with it, and that would make such a difference in some of our industrial advanced technology heartlands in north Wales, such as in Deeside and Wrexham as well. But for the benefits and opportunities of offshore renewable energy to be fully maximised and utilised, we need to see further work from the Welsh Government. As point 3 of our motion states, we're calling on the Welsh Government to support the development of offshore renewable energies in Wales, whilst ensuring the delivery of a sufficiently skilled workforce and enhanced manufacturing capacity. So, along with this, it's crucially important that we see a more friendly environment made for investment, along with the Welsh Government working more closely with organisations and technology such as TPGen24 and other tidal-power proposals, to ensure that we see offshore renewable energy opportunities maximised and invested in Wales. I'd like to hear today from the Minister, in the response, how the Welsh Government plans to support renewable energy schemes more than it's doing so today, along with the plans for achieving that baseload electricity position, with the support, of course, of offshore renewables. Minister, I'd also be pleased to hear an update on the tidal lagoon challenge, because I've asked previously for an update on this, and when the next stage will be announced. So, to conclude, it's clear from my side, that, more than ever, offshore renewable energy has fantastic opportunities to deliver a greener environment, to deliver successful and well-paid jobs. And with our unique opportunities, skills and facilities here in Wales, it's a great area that we can all get behind to deliver long-lasting benefits. We must ensure that more is done to ensure that these renewable energy projects are encouraged and supported, and any slowdown in renewable energy development, deployment and investment is reversed as quickly as possible. I look forward to the rest of the debate, Deputy Presiding Officer, and call on Members from across the Chamber to support today's motion. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar am allu siarad yn nadl bwysig iawn y Ceidwadwyr Cymreig heddiw ar ynni adnewyddadwy ar y môr, a gyflwynwyd yn enw fy nghyd-Aelod, Darren Millar, ac wrth gwrs, a agorwyd gan Janet Finch-Saunders. Ac ers dod yn Aelod o'r Senedd yma dros Ogledd Cymru, rwyf wedi bod yn eiriolwr enfawr o blaid y manteision gwych y mae ynni adnewyddadwy ar y môr yn eu darparu, ond hefyd yr adnoddau naturiol gwych, y cyfleusterau, y sgiliau a'r cyfleoedd unigryw sydd gennym yma yng Nghymru, ac wrth gwrs, byddwn yn dadlau bod llawer o hyn i'w weld yn rhanbarth gogledd Cymru, gyda'r cyfleoedd gwych sydd i'w cael yno. Ac wrth gyfrannu at y ddadl heddiw, hoffwn ganolbwyntio ar dri mater perthnasol sy'n wirioneddol bwysig yn fy marn i wrth asesu'r cyfle hwn am ynni adnewyddadwy ar y môr, ac fel rydym wedi'i glywed eisoes y prynhawn yma, wrth gwrs, ceir cefnogaeth yn y Senedd a chefnogaeth wleidyddol i weld mwy o dechnoleg wyrddach yn cael ei darparu ac i gefnogi ein heconomi hefyd. Fel y mae pwynt 1 yn ein cynnig yn ei nodi, drwy ddefnyddio ein dyfroedd arfordirol, byddwn yn helpu i gyflawni chwyldro mewn ynni gwyrdd, adnewyddadwy, ac fel yr amlinellwyd eisoes funud yn ôl gan Janet Finch-Saunders, erbyn 2050 rydym yn disgwyl gweld ymchwydd o 300 y cant yn y defnydd o drydan, felly mae angen gweld y chwyldro gwyrdd hwn yn digwydd ar unwaith. Boed yn brosiectau ynni gwynt, ynni'r tonnau neu ynni'r llanw, gallant oll chwarae rhan hollbwysig yn sicrhau economi werdd ac ymbellhau oddi wrth ein dibyniaeth bresennol ar olew a nwy. Wrth gwrs, gyda'r chwyldro gwyrdd hwn, nid y rhinweddau gwyrdd yn unig sy'n bwysig, ond manteision economaidd ynni adnewyddadwy ar y môr. Ac fel y mae pwynt 2 yn ein cynnig yn nodi heddiw, amcangyfrifir y gellid creu 10,000 o swyddi gwyrdd ychwanegol pe manteisir yn llawn ac yn briodol ar y cyfle hwn. Mae llawer o'r swyddi hyn yn swyddi sy'n talu'n dda, gyda gyrfaoedd hir, llwyddiannus, sy'n hanfodol, yn sicr o ran cefnogi ein pobl ifanc i aros yn rhai o'n cymunedau mwy gwledig, a chael y swyddi pwysig hynny. Yn ogystal â hyn, wrth gwrs, gall ynni adnewyddadwy ar y môr gyfrannu'n sylweddol at ein heconomi ehangach a'r cyfle hollbwysig a ddaw yn ei sgil i'r gadwyn gyflenwi, a byddai hynny'n gwneud cymaint o wahaniaeth mewn rhai o'n cadarnleoedd uwch-dechnoleg diwydiannol yng ngogledd Cymru, megis yng Nglannau Dyfrdwy a Wrecsam hefyd. Ond er mwyn manteisio i'r eithaf ar fanteision a chyfleoedd ynni adnewyddadwy ar y môr a'u defnyddio'n llawn, mae angen inni weld rhagor o waith gan Lywodraeth Cymru. Fel y mae pwynt 3 yn ein cynnig yn ei nodi, rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i gefnogi'r gwaith o ddatblygu ynni adnewyddadwy ar y môr yng Nghymru, gan sicrhau y darperir gweithlu â digon o sgiliau a chapasiti gweithgynhyrchu gwell ar yr un pryd. Felly, yn ogystal â hyn, mae'n hanfodol bwysig ein bod yn gweld amgylchedd mwy cyfeillgar ar gyfer buddsoddi, ynghyd â Llywodraeth Cymru yn gweithio'n agosach gyda sefydliadau a thechnoleg fel TPGen24 a chynigion ynni'r llanw eraill, i sicrhau ein bod yn gweld y manteision mwyaf posibl o ran cyfleoedd ynni adnewyddadwy ar y môr a buddsoddiad ynddynt yng Nghymru. Hoffwn glywed gan y Gweinidog heddiw yn yr ymateb sut mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cefnogi cynlluniau ynni adnewyddadwy i raddau mwy nag y mae'n ei wneud heddiw, ynghyd â'r cynlluniau ar gyfer sicrhau'r cyflenwad sylfaen o ynni, gyda chymorth ynni adnewyddadwy ar y môr, wrth gwrs. Weinidog, byddwn yn falch o glywed yr wybodaeth ddiweddaraf am her y morlyn llanw hefyd, gan fy mod eisoes wedi gofyn am yr wybodaeth ddiweddaraf ynglŷn â hyn, a phryd y bydd y cam nesaf yn cael ei gyhoeddi. Felly, i gloi, mae'n amlwg, o'm rhan i, fod gan ynni adnewyddadwy ar y môr, yn fwy nag erioed, gyfleoedd gwych i ddarparu amgylchedd gwyrddach, i ddarparu swyddi llwyddiannus sy'n talu'n dda. A chyda'n cyfleoedd, ein sgiliau a'n cyfleusterau unigryw yma yng Nghymru, mae'n faes gwych y gall pob un ohonom ei gefnogi i sicrhau manteision hirdymor. Mae'n rhaid inni sicrhau bod mwy'n cael ei wneud i sicrhau bod y prosiectau ynni adnewyddadwy hyn yn cael eu hannog a'u cefnogi, a bod unrhyw arafu o ran datblygu, defnyddio a buddsoddi mewn ynni adnewyddadwy yn cael ei wrthdroi cyn gynted â phosibl. Edrychaf ymlaen at weddill y ddadl, Ddirprwy Lywydd, a galwaf ar yr Aelodau o bob rhan o'r Siambr i gefnogi'r cynnig heddiw. Diolch yn fawr iawn.