English: Thank you, Deputy Presiding Officer. As I outlined in my statement to the Chamber on 25 January, the Children, Young People and Education Committee is engaging with stakeholders on what the main issues that we should be looking at are, and we are designing our work programme accordingly. The report we are debating today is another example of the committee undertaking an inquiry identified in our consultation on stakeholder priorities last summer. Gypsy, Roma and Traveller children have the lowest rates of attainment of any ethnic group in Wales. Just 16 per cent achieved the level 2 threshold inclusive - i.e. five or more GCSEs at grades A* to C including maths and English or Welsh - between 2013 and 2015. Statistics published during the committee's inquiry showed some welcome improvement, to 24 per cent between 2014 and 2016, although the gap with all pupils is still too wide at 35 percentage points. The gap with pupils eligible for free school meals, themselves a disadvantaged group, is 7 percentage points. Black and minority ethnic learners are less of a homogenous group and the attainment picture varies considerably. Many minority groups outperform their peers, but some groups, such as black Caribbean, black African and mixed race Caribbean, attain lower than the average. These groups of learners were previously supported under two ring-fenced grants paid to local authorities - the Gypsy and Traveller children grant and the minority ethnic achievement grant. These were two of 11 ring-fenced grants that were amalgamated into a new education improvement grant, introduced in financial year 2015-16. The EIG, as it is known, is administered by the four regional consortia. The Welsh Government's intention at the time was to be welcomed. It wanted to create greater flexibility and realise administrative savings. However, there is clear concern about whether there is now the same level of support for Gypsy, Roma, Traveller and minority ethnic learners, and particular concerns about how the impact of the funding change is being monitored and evaluated. A lack of proper monitoring and evaluation was the biggest concern that came up repeatedly through the evidence the committee received. The previous grants were both subject to robust monitoring and accountability systems. These have been lost with the introduction of the EIG. The Cabinet Secretary has placed considerable emphasis on the role of the regional consortia and local authorities themselves in monitoring and evaluating impact. However, the committee saw little evidence that this is happening. In fact, we were disappointed with the evidence offered by the consortia on how they monitor use and impact of the EIG, something the Cabinet Secretary acknowledged herself in oral evidence. I will come back to monitoring and evaluation shortly. I very much welcome the positive approach the Cabinet Secretary has taken to our inquiry in her response to our 14 recommendations. I am really pleased she accepted all of our recommendations, either in full or in principle, except one, which called for an updated impact assessment on the decision to amalgamate the grants. I am disappointed that this recommendation has been rejected, as there was considerable criticism levelled at the robustness of the original impact assessment. What concerns me and the committee, Llywydd, is the fact that no clear assessment can be made of whether the move to a single grant has had any positive or negative impact. The total value of the EIG in 2017-18 is around 13 per cent less than the last year of ring-fenced grants in 2014-15. We just don't know exactly how much of the EIG is spent on Gypsy, Roma, Traveller and minority ethnic children because expenditure is no longer tracked or monitored in this way. Our overarching recommendation is, therefore, that the Welsh Government keeps under review the funding model it uses to support these learners and reports back before the end of this Assembly. In the meantime, the committee has recommended a number of improvements to how the EIG is monitored and evaluated. We believe the Welsh Government should issue more detailed guidance on how the grant can be used to benefit Gypsy, Roma, Traveller and minority ethnic learners beyond that which exists at present, which is not much more than high-level objectives in reference to the 'Qualified for life' improvement plan. We are concerned that there has not been enough progress on producing an outcomes framework, which was intended to inform how the EIG is spent, and we urge the Welsh Government to get a much firmer grip on monitoring and evaluation to ensure that consortia and local authorities know exactly what is expected. I am pleased that the Cabinet Secretary has committed to putting in place a more robust outcomes framework in 2017-18. I also welcome that the Welsh Government has taken on board our recommendation for Estyn to undertake a thematic review of this subject. However, the committee does have reservations about the Welsh Government's emphasis on meeting the needs of specific groups of learners through an all-pupil approach to school improvement. As witnesses told us, inclusion doesn't mean treating everyone the same. You have to recognise that people are different and have different needs. We believe the Welsh Government must fundamentally strengthen its focus and target funding more specifically on Gypsy, Roma and Traveller learners and ethnic groups that have lower-than-average attainment. We have made two recommendations on this, and expect to see more reference to these groups in the updated 'Qualified for life' plan and the 'Rewriting the future' strategy that is due to be published soon. In closing, Llywydd, I want to emphasise to Members that this is not an issue that can be addressed by a one-size-fits-all approach to educational improvement. Support and interventions must be tailored to the learner if we are to support every child and young person in achieving their full potential. Thank you.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Fel yr amlinellais yn fy natganiad i'r Siambr ar 25 Ionawr, mae'r Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg yn ymgysylltu â rhanddeiliaid ar beth yw'r prif faterion y dylem fod yn edrych arnynt, ac rydym yn cynllunio ein rhaglen waith yn unol â hynny. Mae'r adroddiad rydym yn ei drafod heddiw yn enghraifft arall o'r pwyllgor yn cynnal ymchwiliad a nodwyd yn ein hymgynghoriad ar flaenoriaethau rhanddeiliaid yr haf diwethaf. Plant Sipsiwn, Roma a Theithwyr sydd â'r cyfraddau cyrhaeddiad isaf o unrhyw grŵp ethnig yng Nghymru. Ni lwyddodd ond 16 y cant ohonynt yn unig i gyrraedd trothwy cynwysedig lefel 2 - h.y. pump neu ragor o bynciau TGAU gradd A* i C gan gynnwys Mathemateg a Saesneg neu Gymraeg - rhwng 2013 a 2015. Mae'r ystadegau a gyhoeddwyd yn ystod ymchwiliad y pwyllgor yn dangos rhywfaint o welliant sydd i'w groesawu, i 24 y cant rhwng 2014 a 2016, er bod y bwlch rhyngddynt a phob disgybl yn dal yn rhy fawr ar 35 pwynt canran. Mae'r bwlch rhyngddynt a disgyblion sy'n gymwys i gael prydau ysgol am ddim, sydd eu hunain yn grŵp difreintiedig, yn 7 pwynt canran. Mae dysgwyr duon a lleiafrifoedd ethnig yn grŵp llai unffurf ac mae'r darlun cyrhaeddiad yn amrywio'n sylweddol. Mae llawer o grwpiau lleiafrifol yn perfformio'n well na'u cyfoedion, ond mae cyrhaeddiad rhai grwpiau, megis grwpiau Caribïaidd du, Affricanaidd du a Charibïaidd cymysg yn is na'r cyfartaledd. Câi'r grwpiau hyn o ddysgwyr eu cefnogi'n flaenorol o dan ddau grant wedi'u clustnodi a delid i awdurdodau lleol - y grant plant Sipsiwn a phlant Teithwyr a'r grant cyflawniad lleiafrifoedd ethnig. Dau o 11 o grantiau wedi'u clustnodi oedd y rhain a gafodd eu cyfuno'n grant gwella addysg newydd a gyflwynwyd yn ystod blwyddyn ariannol 2015-16. Caiff y grant gwella addysg, fel y'i gelwir, ei weinyddu gan y pedwar consortiwm rhanbarthol. Roedd bwriad Llywodraeth Cymru ar y pryd yn un i'w groesawu. Roedd yn awyddus i greu mwy o hyblygrwydd a chreu arbedion gweinyddol. Fodd bynnag, ceir pryder clir pa un a oes yr un lefel o gefnogaeth erbyn hyn ar gyfer dysgwyr sy'n Sipsiwn, Roma, Teithwyr a dysgwyr o leiafrifoedd ethnig, a phryderon penodol ynglŷn â sut y caiff effaith y newid yn y cyllid ei monitro a'i gwerthuso. Diffyg monitro a gwerthuso priodol oedd y pryder mwyaf a fynegwyd dro ar ôl tro yn y dystiolaeth a gyflwynwyd i'r pwyllgor. Roedd y grantiau blaenorol yn ddarostyngedig i systemau monitro ac atebolrwydd cadarn. Mae'r rhain wedi cael eu colli gyda dyfodiad y grant gwella addysg. Mae Ysgrifennydd y Cabinet wedi rhoi cryn bwyslais ar rôl y consortia rhanbarthol ac awdurdodau lleol eu hunain yn monitro a gwerthuso effaith. Fodd bynnag, ni welodd y pwyllgor lawer o dystiolaeth fod hyn yn digwydd. Yn wir, roeddem yn siomedig gyda'r dystiolaeth a gynigiwyd gan y consortia ar sut y maent yn monitro defnydd ac effaith y grant gwella addysg, rhywbeth a gafodd ei gydnabod gan Ysgrifennydd y Cabinet ei hun mewn tystiolaeth lafar. Dof yn ôl at fonitro a gwerthuso yn y man. Croesawaf yn fawr yr agwedd gadarnhaol sydd gan Ysgrifennydd y Cabinet tuag at ein hymchwiliad yn ei hymateb i'n 14 argymhelliad. Rwy'n hynod o falch ei bod wedi derbyn pob un o'n hargymhellion, naill ai'n llawn neu mewn egwyddor, ac eithrio un, a oedd yn galw am asesiad effaith wedi'i ddiweddaru o'r penderfyniad i gyfuno'r grantiau. Rwy'n siomedig fod yr argymhelliad hwn wedi'i wrthod, gan fod cryn feirniadaeth wedi bod o gadernid yr asesiad effaith gwreiddiol. Yr hyn sy'n fy mhoeni i a'r pwyllgor, Llywydd, yw'r ffaith na ellir gwneud unrhyw asesiad clir pa un a yw'r newid i un grant wedi cael unrhyw effaith gadarnhaol neu negyddol. Mae cyfanswm gwerth y grant gwella addysg yn 2017-18 oddeutu 13 y cant yn llai na'r flwyddyn ddiwethaf o grantiau wedi'u clustnodi yn 2014-15. Nid ydym yn gwybod yn union faint o'r grant gwella addysg sy'n cael ei wario ar blant Sipsiwn, Roma, Teithwyr a phlant o leiafrifoedd ethnig gan nad yw gwariant yn cael ei olrhain neu ei fonitro yn y modd hwn mwyach. Ein hargymhelliad cyffredinol, felly, yw y dylai Llywodraeth Cymru barhau i adolygu'r model cyllido y mae'n ei ddefnyddio i gefnogi'r dysgwyr hyn ac adrodd yn ôl cyn diwedd y Cynulliad hwn. Yn y cyfamser, mae'r pwyllgor wedi argymell nifer o welliannau i'r ffordd y mae'r grant gwella addysg yn cael ei fonitro a'i werthuso. Credwn y dylai Llywodraeth Cymru gyhoeddi canllawiau manylach ar sut y gellir defnyddio'r grant er budd dysgwyr sy'n Sipsiwn, Roma, Teithwyr a dysgwyr o leiafrifoedd ethnig y tu hwnt i'r hyn sy'n bodoli ar hyn o bryd, ac nid ydynt yn llawer mwy nag amcanion lefel uchel sy'n cyfeirio at y cynllun gwella 'Cymwys am oes'. Rydym yn pryderu na chafwyd digon o gynnydd ar gynhyrchu fframwaith canlyniadau y bwriadwyd iddo lywio'r modd y caiff y grant gwella addysg ei wario, ac rydym yn annog Llywodraeth Cymru i gael gafael llawer cadarnach ar fonitro a gwerthuso er mwyn sicrhau bod consortia ac awdurdodau lleol yn gwybod yn union beth a ddisgwylir. Rwy'n falch bod Ysgrifennydd y Cabinet wedi ymrwymo i sefydlu fframwaith canlyniadau mwy cadarn yn 2017-18. Rwyf hefyd yn croesawu'r ffaith fod Llywodraeth Cymru wedi derbyn ein hargymhelliad y dylai Estyn gynnal adolygiad thematig o'r pwnc hwn. Fodd bynnag, mae gan y pwyllgor amheuon ynglŷn â phwyslais Llywodraeth Cymru ar ddiwallu anghenion grwpiau penodol o ddysgwyr drwy fabwysiadu ymagwedd sy'n canolbwyntio ar bob disgybl tuag at wella ysgolion. Fel y mae tystion wedi'i ddweud wrthym, nid yw cynhwysiant yn golygu trin pawb yr un fath. Rhaid i chi gydnabod bod pobl yn wahanol a bod ganddynt wahanol anghenion. Credwn fod yn rhaid i Lywodraeth Cymru gryfhau ei ffocws yn sylfaenol a thargedu cyllid yn fwy penodol ar ddysgwyr Sipsiwn, Roma a Theithwyr a grwpiau ethnig sydd â chyrhaeddiad is na'r cyfartaledd. Rydym wedi gwneud dau argymhelliad ar hyn, ac yn disgwyl gweld mwy o gyfeirio at y grwpiau hyn yn y diweddariad o'r cynllun 'Cymwys am oes' ac yn y strategaeth 'Ailysgrifennu'r dyfodol' sydd i fod i gael ei chyhoeddi cyn bo hir. I gloi, Llywydd, hoffwn bwysleisio i'r Aelodau nad yw hwn yn fater y gellir mynd i'r afael ag ef drwy ymagwedd 'un ateb sy'n addas i bawb' tuag at welliant addysgol. Mae'n rhaid i gymorth ac ymyriadau gael eu teilwra ar gyfer y dysgwr os ydym am helpu pob plentyn a pherson ifanc i gyflawni eu potensial llawn. Diolch.