English: Thank you very much, Llyr. Can I thank you for the courtesy that you have extended to Sir Ian? Sir Ian and his colleagues on the review panel, I think, have done an impressive piece of work, and I'm grateful to the Plaid Cymru representative on the panel for his assiduous work with Sir Ian. I'm grateful, indeed, for that. Sustainability is a key element to the Government's response to this package. We want to be absolutely certain that this is affordable, in terms of support for students, and provides sustainability and a vision for funding for the institutions in Wales. The issue of sustainability is certainly one that's key to me and key to the finance Minister in the discussions that we'll be having. I recognise, very clearly, that Sir Ian sees this as a complete package, and I will be looking to implement the review in the round. With regard to finance, you will be aware that the recommendations within the report mean that we need to shift the balance of where current expenditure is going, especially if we are to be able to offer the support to part-time students and to postgraduate students that Sir Ian envisages within the report. You will also be aware, in my agreement with the First Minister that brought me into Government, that we said that we would implement Diamond as quickly as possible, and not to the detriment of the HE budget. This report is not just a report about support for individual students, but also outlines how we can release resources to ensure that funding for such things as expensive courses and research can be put on a sustainable footing also. You raise some points regarding FE. You will be aware that a sub-group was set up as part of the Diamond review to look at the issues of FE. Sir Ian recommends that there should be a focus on vocational and technical education, and how we can create stronger links between FE and HE, so that people can have an opportunity to study more readily HE level courses in the FE sector, but also make the transition from FE into HE, especially in the development of employer-sponsored programmes. So, there's a role for employers here as well in making sure that we've got the skills that we need for the economy moving forward. With regard to portability, I think it is a very important principle that the student support package will be available to students regardless of where they study in the United Kingdom. Sir Ian does make recommendations with regard to access to European study opportunities, and indeed I understand this morning that he was talking about access to study opportunities across the world, and I certainly would want to look to see how we can practically deliver that. I don't want to put a cap on any Welsh student's ambitions, and if they are successful in gaining access to the world's top universities, then I want the Welsh Government to play their part in allowing them to reach those aspirations. We'll be looking to see how we can extend those opportunities to both European and worldwide study. With regard to incentivisation, as the Member says, the Diamond report puts forward a recommendation that we could look at incentivisation schemes that would get Welsh graduates to return or stay in Wales. I will indeed consider how we can do that, so that we can bring skills and retain skills within Wales. We need to look very carefully at the proposals, which could be very complex to administer, and would require Her Majesty's Treasury agreement in our ability to write off the loan book, because they're in charge of the loan book. But as you said, this was a key plank of Plaid Cymru's policy, so I'm sure the party has thought very carefully about some of the complexities involved in delivering such a scheme. For instance, if someone lives in Newport but works in Bristol, or if someone lives in Chester but works in Alyn and Deeside - the nature of the work, the nature of the skills that people are bringing to Wales - these are complex issues. So, I'm very grateful, and I will be taking the Member up on his offer to work with Plaid Cymru, to look to see how we can introduce a scheme as recommended by the Diamond report, and I look forward to working with you on overcoming some of the complexities that Sir Ian has identified with such a scheme. But I'm very interested in taking up that recommendation.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llyr. A gaf i ddiolch i chi am y cwrteisi yr ydych yn ei estyn i Syr Ian? Mae Syr Ian a'i gydweithwyr ar y panel adolygu, yn fy marn i, wedi gwneud darn sylweddol o waith, ac rwy'n ddiolchgar i'r cynrychiolydd Plaid Cymru ar y panel am ei waith diwyd gyda Syr Ian. Rwyf wir yn ddiolchgar am hynny. Mae cynaliadwyedd yn elfen allweddol o ymateb y Llywodraeth i'r pecyn hwn. Rydym eisiau bod yn gwbl sicr fod hyn yn fforddiadwy, o ran cymorth i fyfyrwyr, a'i fod yn darparu cynaliadwyedd a gweledigaeth ar gyfer cyllid i sefydliadau yng Nghymru. Mae'r mater ynglŷn â chynaliadwyedd yn sicr yn un sy'n allweddol i mi ac yn allweddol i'r Gweinidog cyllid o ran y trafodaethau y byddwn yn eu cael. Rwy'n cydnabod, yn glir iawn, fod Syr Ian yn gweld hyn fel pecyn cyflawn, a byddaf yn edrych i weithredu'r adolygiad yn ei grynswth. O ran cyllid, byddwch chi'n ymwybodol bod yr argymhellion yn yr adroddiad yn golygu bod angen i ni symud y cydbwysedd o ran lle y mae'r arian presennol yn cael ei wario, yn enwedig os ydym am allu cynnig y cymorth i fyfyrwyr rhan amser a myfyrwyr ôl-raddedig y mae Syr Ian yn ei ragweld o fewn yr adroddiad. Byddwch chi hefyd yn ymwybodol, yn fy nghytundeb â'r Prif Weinidog a sicrhaodd le i mi yn y Llywodraeth, ein bod wedi dweud y byddem ni'n gweithredu adroddiad Diamond cyn gynted â phosibl, ac nid ar draul y gyllideb Addysg Uwch. Nid dim ond adroddiad yn ymwneud â chymorth i fyfyrwyr unigol yw'r adroddiad hwn, ond mae hefyd yn amlinellu sut y gallwn ryddhau adnoddau i sicrhau cynaliadwyedd o ran cyllid ar gyfer pethau megis cyrsiau drud ac ymchwil. Rydych chi'n codi rhai pwyntiau ynghylch Addysg Bellach. Byddwch chi'n ymwybodol bod is-grŵp wedi'i sefydlu yn rhan o'r adolygiad Diamond er mwyn pwyso a mesur y materion yn ymwneud ag Addysg Bellach. Mae Syr Ian yn argymell y dylid canolbwyntio ar addysg alwedigaethol a thechnegol, a sut y gallwn greu cysylltiadau cryfach rhwng Addysg Bellach ac Addysg Uwch, fel bod gan bobl gyfle i astudio cyrsiau lefel Addysg Uwch yn y sector Addysg Bellach, ond hefyd er mwyn galluogi pobl i drosglwyddo o Addysg Bellach i Addysg Uwch, yn enwedig wrth ddatblygu rhaglenni a noddir gan gyflogwr. Felly, mae gan gyflogwyr swyddogaeth yma hefyd wrth wneud yn siŵr fod gennym ni'r sgiliau sydd eu hangen arnom ar gyfer yr economi yn y dyfodol. O ran cludadwyedd, rwy'n credu ei bod yn egwyddor bwysig iawn y bydd y pecyn cymorth i fyfyrwyr ar gael i fyfyrwyr lle bynnag y maent yn astudio yn y Deyrnas Unedig. Mae Syr Ian yn gwneud argymhellion o ran cael gafael ar gyfleoedd astudio yn Ewrop, ac yn wir rwy'n deall y bore yma ei fod yn sôn am gael gafael ar gyfleoedd astudio ar draws y byd, a byddwn i'n sicr yn dymuno gweld sut y gallwn ni gyflenwi hynny'n ymarferol. Nid wyf eisiau rhoi terfyn ar uchelgais unrhyw fyfyriwr o Gymru, ac os ydynt yn llwyddo i gael eu derbyn i brifysgolion gorau'r byd, yna rwyf am i Lywodraeth Cymru gyflawni ei swyddogaeth o ran caniatáu iddynt wireddu'r uchelgeisiau hynny. Byddwn yn edrych ar sut y gallwn ehangu'r cyfleoedd hynny i astudio yn Ewrop a ledled y byd. O ran cymhelliant, fel y mae'r Aelod yn dweud, mae'r adroddiad Diamond yn cyflwyno argymhelliad y gallem ni edrych ar gynlluniau cymhelliant a fyddai'n sicrhau bod graddedigion o Gymru yn dychwelyd neu'n aros yng Nghymru. Byddaf yn wir yn ystyried sut y gallwn wneud hynny, fel y gallwn ddod â sgiliau i Gymru a'u cadw yma. Mae angen i ni edrych yn ofalus iawn ar y cynigion, a allai fod yn gymhleth iawn i'w gweinyddu, ac a fyddai angen i Drysorlys Ei Mawrhydi gytuno ein bod yn gallu ad-dalu pob benthyciad, gan mai nhw sy'n gyfrifol am bob benthyciad. Ond fel y gwnaethoch chi ddweud, roedd hyn yn elfen allweddol o bolisi Plaid Cymru, felly rwy'n siŵr bod y blaid wedi meddwl yn ofalus iawn am rai o'r cymhlethdodau sydd ynghlwm wrth gyflawni cynllun o'r fath. Er enghraifft, os bydd rhywun yn byw yng Nghasnewydd ond yn gweithio ym Mryste, neu os oes rhywun yn byw yng Nghaer ond yn gweithio yn Alun a Glannau Dyfrdwy - natur y gwaith, natur y sgiliau sy'n dod â phobl i Gymru - mae'r rhain yn faterion cymhleth. Felly, rwy'n ddiolchgar iawn, a byddaf yn derbyn cynnig yr Aelod i weithio gyda Phlaid Cymru, er mwyn gweld sut y gallwn gyflwyno cynllun fel yr argymhellir yn adroddiad Diamond, ac edrychaf ymlaen at weithio gyda chi i oresgyn rhai o'r cymhlethdodau y mae Syr Ian wedi'u nodi sydd ynghlwm wrth gynllun o'r fath. Ond rwy'n awyddus iawn i dderbyn yr argymhelliad hwnnw.