English: [ Inaudible. ] - statement, Minister. I would like to thank the thousands of local government employees who have continued to provide vital services during this lockdown. It's been a massive challenge and our local authorities have risen to it, but there are areas where more needs to be done. We have seen massive rises in fly-tipping; what can local authorities do to ensure that waste facilities reopen as soon as possible? And, while I welcome the efforts to get our rough sleepers off the streets and into accommodation where they can take measures to reduce the risk from COVID-19, I am disappointed that it has taken a global pandemic to find accommodation for our homeless. Minister, what happens, as you've already said, when lockdown measures are lifted and tourism resumes? Where will our homeless people go? Has the Welsh Government made any progress in securing suitable long-term accommodation for Wales's homeless population? Some hotels have gone into administration as a result of lockdown. Will the Welsh Government be encouraging local authorities to purchase such properties to use as temporary accommodation moving forward, as well as providing the wraparound support, particularly with those with co-occurring issues? So, under Government plans, local government officers, particularly those working in environmental health, will play a huge role in taking us out of lockdown. Minister, what assurances can you give the public that health protection measures won't take a back seat as we move into the next phase of the fight against coronavirus? Finally, Minister, local authorities are leading the efforts to protect our most vulnerable, who are the shielded. How are the Welsh Government and local authorities ensuring that all the needs of this group will be met during the coming months, including such things as household maintenance and safety checks? And I thank you for your efforts to mitigate the impacts of this terrible disease and for your assurance on how you are dealing with domestic abuse, which, again, is a huge issue. I thank you for your efforts. Diolch yn fawr, Llywydd.
Welsh: [ Anhyglyw. ] - datganiad, Gweinidog. Hoffwn i ddiolch i'r miloedd o weithwyr llywodraeth leol sydd wedi parhau i ddarparu gwasanaethau hanfodol yn ystod y cyfyngiad symud hwn. Mae wedi bod yn her enfawr ac mae ein hawdurdodau lleol wedi ymateb iddi, ond mae meysydd lle mae angen gwneud mwy. Rydym ni wedi gweld cynnydd enfawr mewn tipio anghyfreithlon; beth all awdurdodau lleol ei wneud i sicrhau bod cyfleusterau gwastraff yn ailagor cyn gynted â phosibl? Ac, er fy mod i'n croesawu'r ymdrechion i gael ein pobl sy'n cysgu ar y stryd oddi ar y stryd ac i mewn i lety lle gallan nhw gymryd camau i leihau'r risg o COVID-19, rwyf i wedi fy siomi y bu'n rhaid i ni gael pandemig byd-eang i ddod o hyd i lety ar gyfer ein pobl ddigartref. Gweinidog, beth sy'n digwydd, fel yr ydych chi eisoes wedi ei ddweud, pan fydd mesurau cyfyngu symud yn dod i ben a bydd twristiaeth yn ailddechrau? Ble fydd ein pobl ddigartref yn mynd? A yw Llywodraeth Cymru wedi gwneud unrhyw ddatblygiadau o ran sicrhau llety hirdymor addas i boblogaeth ddigartref Cymru? Mae rhai gwestai wedi mynd i ddwylo'r gweinyddwyr o ganlyniad i'r cyfyngiad symud. A fydd Llywodraeth Cymru yn annog awdurdodau lleol i brynu eiddo o'r fath i'w ddefnyddio fel llety dros dro yn y dyfodol, yn ogystal â darparu cymorth cynhwysfawr, yn enwedig i'r rhai hynny sydd â phroblemau sy'n cyd-ddigwydd? Felly, o dan gynlluniau'r Llywodraeth, bydd swyddogion llywodraeth leol, yn enwedig y rhai hynny sy'n gweithio ym maes iechyd yr amgylchedd, yn chwarae rhan enfawr o ran ein tynnu ni allan o'r cyfyngiadau symud. Gweinidog, pa sicrwydd y gallwch chi ei roi i'r cyhoedd na fydd mesurau diogelu iechyd yn cael ei esgeuluso wrth i ni symud i'r cam nesaf yn y frwydr yn erbyn y coronafeirws? Yn olaf, Gweinidog, mae awdurdodau lleol yn arwain yr ymdrechion i amddiffyn ein pobl fwyaf agored i niwed, sydd wedi eu gwarchod. Sut y mae Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol yn sicrhau y bydd holl anghenion y grŵp hwn yn cael eu diwallu yn ystod y misoedd nesaf, gan gynnwys pethau fel gwaith cynnal a chadw ar gartrefi ac asesiadau diogelwch? A diolch i chi am eich ymdrechion i liniaru effeithiau'r clefyd ofnadwy hwn ac am eich sicrwydd ynglŷn â sut yr ydych yn ymdrin â cham-drin domestig, sydd, unwaith eto, yn broblem enfawr. Diolch i chi am eich ymdrechion. Diolch yn fawr, Llywydd.