techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you very much, Llywydd. Of course, with this huge black cloud of coronavirus, naturally, all the rules change. And in passing - following on from Nick Ramsay's question - Swansea city has been twinned with a city in China for many years, a city called Wuhan. It used to be a challenge trying to explain to people where Wuhan was, but no more. This challenge of coronavirus stretches across all of the Government departments - of course, there are key departments - including specifically your department. Following the questions on trade and the expertise of your department on trade, may I ask what negotiations are you having on the international availability of medical trade? That is, the medical equipment for the medical crisis that we're having. I'm talking about ventilators and so on, and also other specialist international equipment that this country needs in this dire situation.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Wrth gwrs, gyda chwmwl du enfawr coronavirus, yn naturiol, mae'r rheolau yn newid i gyd. Ac wrth basio - yn dilyn cwestiwn Nick Ramsay, wrth gwrs - mae dinas Abertawe wedi'i gefeillio efo dinas yn China ers rhai blynyddoedd, dinas o'r enw Wuhan. Rôn i'n arfer cael her yn trio esbonio i bobl lle'r oedd Wuhan, ond ddim rhagor. Ond wrth gwrs, mae'r her hon o'r coronafeirws yn ymestyn ar draws holl adrannau'r Llywodraeth - wrth gwrs, mae yna adrannau allweddol, yn naturiol - gan gynnwys yn benodol eich adran chi, felly. Yn enwedig o ddilyn y cwestiynau ar fasnach ac arbenigedd eich adran chi ar fasnach, allaf i ofyn pa drafodaethau rydych chi'n eu cael ar argaeledd rhyngwladol masnach feddygol? Hynny yw, cyfarpar meddygol yn yr argyfwng meddygol yma sydd gyda ni rŵan. Hynny yw, dwi'n sôn am anadlyddion peiriannol - ventilators - ac ati, a chyfarpar arbenigol rhyngwladol eraill sydd eu hangen ar y wlad yma yn y sefyllfa argyfyngus sydd ohoni.
English: Thank you very much. Of course, it's very interesting to hear that Swansea is twinned with Wuhan. That's one of the reasons why I've written to local government exactly to find out who is twinned with who. In terms of trade, you're right to emphasise the importance of trying to see where we can have this equipment. What we have to note is that all of these countries are eager to keep their own ventilators, and that's why the Government in the UK, and the Government in Wales as well, are trying to encourage businesses, particularly those that are engineering firms, to see whether they can adapt what they manufacture so that they can build ventilators for this crisis.
Welsh: Diolch yn fawr. Wrth gwrs, mae'n ddiddorol iawn i glywed bod Abertawe wedi'i gefeillio gyda Wuhan. Dyna un o'r rhesymau pam dwi wedi ysgrifennu at y llywodraethau lleol i ffeindio mas yn union pwy sydd wedi gefeillio gyda phwy. O ran masnach, chi'n eithaf iawn i danlinellu pwysigrwydd trio gweld lle gallwn ni gael y cyfarpar yma. Beth mae'n rhaid i ni nodi, wrth gwrs, yw bod y gwledydd yma i gyd yn awyddus i gadw eu ventilators eu hunain; dyna pam mae'r Llywodraeth ym Mhrydain, a ni yma yng Nghymru hefyd, yn ceisio annog busnesau, yn arbennig y rheini sy'n beirianwyr, i weld os allan nhw addasu beth maen nhw'n ei gynhyrchu fel eu bod nhw yn creu ventilators ar gyfer y drychineb yma sydd o'n blaenau ni.
English: Thank you very much for that. And, of course, following on from that, we're in an emergency and a critical situation at the moment, but this situation is likely to last for weeks, if not months. And, as Darren Millar said, we have people from Wales who are in various countries all over the world, pursuing their own businesses or even representing our country. So, may I ask you what negotiations are you having as a Minister, and as a department, with regard to supporting these people, in addition to the normal support, because of course, they will feel isolated by now because of all the restrictions on international travel, and so on? So, how do you maintain - ? In addition to the business as usual, now that we're in a crisis situation where all the rules do not appertain, what kind of additional support are you putting in place to look at those stranded overseas?
Welsh: Diolch yn fawr am hynna. Ac, wrth gwrs, yn dilyn o hynny, ie, dŷn ni mewn sefyllfa argyfyngus ar hyn o bryd, ond mae'r sefyllfa argyfyngus yma yn beryg o bara am rai wythnosau, os nad misoedd. Ac, wrth gwrs, fel y cyfeiriodd Darren Millar, mae gyda ni bobl o Gymru sydd mewn gwahanol wledydd ar draws y byd rŵan yn dilyn eu gwahanol fusnesau, hyd yn oed yn cynrychioli'r wlad yma. Felly, a allaf ofyn i chi pa drafodaethau ydych chi'n eu cael fel Gweinidog, ac fel adran, ynglŷn â chefnogi'r bobl yma, yn ychwanegol i'r gefnogaeth arferol felly, achos, wrth gwrs, byddan nhw'n teimlo'n ynysig nawr achos mae cyfyngiadau ar deithiau rhyngwladol ac ati? Felly, sut ydych chi'n cynnal - ? Ar ben y gwaith sy'n mynd ymlaen yn arferol, ond mewn sefyllfa o argyfwng rŵan, pan fo'r cysylltiadau arferol wedi mynd, pa waith cynnal ychwanegol sydd gyda chi yn edrych ar ôl pobl o Gymru sydd allan o Gymru ar hyn o bryd?
English: One of the things that we've done is to ensure that those people who do work for us overseas are not having too much contact with too many people. There are lots of activities that were in the pipeline that have been cancelled; a lot of export missions have been cancelled; people who were supposed to come to Wales, those have cancelled their trips as well. And, so, we're trying to ensure that they are keeping safe. Of course, generally, they do collaborate with the UK teams that are there. So, they're not operating in isolation on the whole, so they are following the guidance not only from us, but also the guidance coming from the UK Government. But I do think - . I'm having a meeting this afternoon with a person who is responsible for collaborating and looking at how we operate overseas.
Welsh: Un o'r pethau rŷn ni wedi gwneud, wrth gwrs, yw i sicrhau bod y bobl yna sydd yn gweithio drostyn ni dramor, eu bod nhw ddim yn mynd mewn i gysylltiad gyda gormod o bobl. Mae lot o weithgareddau oedd ar y gweill wedi cael eu canslo; lot o export missions, mae'r rheini i gyd, wrth gwrs, wedi'u canslo; pobl oedd i fod i ddod mewn i Gymru, y rheini hefyd wedi'u canslo. Ac, felly, rŷn ni yn ceisio sicrhau eu bod nhw yn cadw'n saff. Wrth gwrs, maen nhw yn gyffredinol yn cydweithredu gyda'r tîm Prydeinig sydd yna. Felly, dŷn nhw ddim yn gweithredu fel unigolion fel y cyfryw, felly maen nhw yn dilyn y cyfarwyddyd, nid yn unig sy'n dod gennym ni, ond y cyfarwyddyd sy'n dod gan Lywodraeth Prydain. Ond dwi yn meddwl - . Dwi'n cael cyfarfod y prynhawn yma gyda'r person sydd â chyfrifoldeb dros gydweithredu ac edrych ar sut rŷn ni'n gweithredu dramor.
English: Thank you for that, Minister. And, of course, we've heard the Chancellor of the Exchequer's statement from London this week about the additional funding available. Of course, there is going to be a massive impact because of all the restrictions on meetings, travel and the restrictions on international travel, and a huge impact on the cultural and artistic life of Wales specifically. We've heard what's happened to the Urdd and the cancellation of the Urdd eisteddfod until next year, and the closure of all the Urdd camps, and so on. In financial terms, because at the end of the day, we have to look at the financial side of it, following the statement of the Chancellor, what discussions have you had in looking at some kind of measures to help the arts sector in Wales?
Welsh: Diolch am hynna, Weinidog. Ac, wrth gwrs, dŷn ni wedi clywed cyhoeddiad Canghellor y Trysorlys yn Llundain yr wythnos yma ynglŷn â'r arian ychwanegol sydd ar gael. Ac, wrth gwrs, yn amlwg, mae yna effaith enfawr yn mynd i fod o achos yr holl gyfyngu ar gysylltiadau, yr holl gyfyngu ar gyfarfodydd, cyfyngu ar deithio, yn ogystal â chyfyngu ar deithio rhyngwladol - yr holl effaith enbydus yna ar fywyd celfyddydol Cymru yn benodol. Dŷn ni wedi gweld beth sydd wedi digwydd i'r Urdd, a chanslo Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd tan y flwyddyn nesaf, a chau'r gwersylloedd, ac ati. Felly, yn nhermau ariannol rŵan, achos, ar ddiwedd y dydd, mae'n rhaid i ni siarad am bethau fel yna hefyd, yn sgil cyhoeddiad Canghellor y Trysorlys, pa drafodaethau ydych chi wedi'u cael i drefnu mesurau lliniarol gogyfer y sector gelfyddydol yma yng Nghymru?
English: We've been in discussions with the arts sector and, of course, the sector that's in charge of major events. A lot of money comes into the country because of major events. I have been having detailed discussions with representatives from the Urdd over the weekend, but all kinds of other activities and other organisations are in the same situation as them. Certainly, we've seen that Big Retreat has been cancelled, and the Machynlleth Comedy Festival have been cancelled, and also Tafwyl, and the Llangollen board is meeting tonight. So, there are many organisations who are going to be affected by this, so we're having discussions with them to see whether there's anything that we can do but, of course, it's a critical time for everyone, and what we have to do is see what our priorities are, of course.
Welsh: Wel, rŷn ni wedi bod mewn trafodaethau gyda'r sector gelfyddydol, ac, wrth gwrs, y sector sy'n gyfrifol am major events. Ac mae lot fawr o arian yn dod mewn i'r wlad oherwydd major events. Wrth gwrs, dwi wedi bod yn cael trafodaethau eithaf manwl gyda chynrychiolwyr yr Urdd dros y penwythnos, ond mae pob math o weithgareddau eraill a mudiadau eraill sydd yn yr un sefyllfa â nhw. Yn sicr, rŷn ni wedi gweld bod y Big Retreat wedi cael ei ganslo, bod y Machynlleth Comedy Festival wedi'i ganslo, Tafwyl hefyd, ac mae bwrdd Llangollen yn cwrdd heno. Felly, mae yna lot fawr o fudiadau sydd yn mynd i gael eu heffeithio gan hyn, ac felly, rŷn ni mewn trafodaethau gyda nhw i weld os oes rhywbeth gallwn ni ei wneud, ond, wrth gwrs, mae hi'n amser argyfyngus i bawb, a beth mae'n rhaid i ni ei wneud yw gweld beth yw'n blaenoriaethau ni, wrth gwrs.
English: In January, I published the Welsh Government's international strategy, which clearly sets out the actions we will take over the next five years, not only to strengthen our international relationships, but to raise our profile, grow the economy, and establish Wales as a globally responsible nation.
Welsh: Ym mis Ionawr, cyhoeddais strategaeth ryngwladol Llywodraeth Cymru, sy'n nodi'n glir y camau y byddwn yn eu cymryd yn ystod y pum mlynedd nesaf, nid yn unig i gryfhau ein cysylltiadau rhyngwladol, ond i godi ein proffil, tyfu'r economi, a sefydlu Cymru fel cenedl gyfrifol yn fyd-eang.
English: Minister, I think the current coronavirus crisis illustrates yet again how inter-connected the modern world is in terms of communications, in terms of trade, in terms of the way we all work together, and I would say, to a great extent, how we either thrive or suffer together. And in that context, I think international development is very, very important and worth while, as indeed it is morally, as well as in practical terms. And I think the Wales for Africa programme is a good example of Wales and Welsh Government understanding that, and acting on those imperatives. And I know when I went to Mbale in Uganda, for example, I saw the activities of PONT there, supporting the local health sector, building health clinics, helping them to develop, and linking with local government and the voluntary sector in that part of Uganda to very good effect. So, I think, when we look at the lessons to be learned in due course, in terms of the current crisis around coronavirus, I would hope, Minister, that it would strengthen our work and our co-operation with sub-Saharan Africa, recognising our inter-connectedness and the mutual benefit that we gain from those strong relations.
Welsh: Weinidog, rwy'n meddwl bod yr argyfwng coronafeirws presennol yn dangos unwaith eto pa mor gydgysylltiedig yw'r byd modern o ran cyfathrebu, o ran masnach, o ran y ffordd y mae pawb ohonom yn cydweithio, ac i raddau helaeth buaswn yn dweud, sut rydym naill ai'n ffynnu neu'n dioddef gyda'n gilydd. Ac yn y cyd-destun hwnnw, rwy'n meddwl bod datblygu rhyngwladol yn bwysig iawn ac yn werth chweil, a hynny mewn termau moesol yn wir, yn ogystal ag ymarferol. Ac rwy'n credu bod y rhaglen Cymru o Blaid Affrica yn enghraifft dda o Gymru a Llywodraeth Cymru yn deall hynny, ac yn gweithredu yn unol â'r gofynion hynny. A gwn pan euthum i Mbale yn Uganda, er enghraifft, gwelais weithgareddau PONT yno, yn cefnogi'r sector iechyd lleol, yn adeiladu clinigau iechyd, yn eu helpu i ddatblygu, a chysylltu â llywodraeth leol a'r sector gwirfoddol yn y rhan honno o Uganda yn effeithiol iawn. Felly, rwy'n credu, pan fyddwn yn edrych ar y gwersi sydd i'w dysgu maes o law, o ran yr argyfwng coronafeirws presennol, buaswn yn gobeithio, Weinidog, y byddai'n cryfhau ein gwaith a'n cydweithrediad ag Affrica is-Sahara, gan gydnabod ein cydgysylltiad a'r budd i bawb a gawn o'r cysylltiadau cryf hynny.
English: Thank you very much. And I think you're absolutely right: if ever there was evidence that we are an inter-connected world, then this is it. And I think that anybody who thinks that they can isolate themselves in this global society is clearly mistaken now. Just in terms of Uganda, and the situation with Africa, we are of course extremely concerned about when and how this coronavirus is going to impact that part of the world, because obviously they have much weaker health provisions in those countries. We happen to have had somebody who was going to go out to Mbale, and they, as a matter of course, self-isolated for 14 days, just in case, because that was not something that we wanted to be responsible for. So we are taking some very concrete measures to make sure that any relationships that we have - . Of course we've stopped all travel on behalf of the organisations going from Wales to Africa at this point in time.
Welsh: Diolch yn fawr iawn. Ac rwy'n meddwl eich bod yn llygad eich lle: os bu erioed dystiolaeth ein bod yn fyd cydgysylltiedig, dyma hi. A chredaf fod unrhyw un sy'n credu y gallant ynysu eu hunain yn y gymdeithas fyd-eang hon yn amlwg yn camgymryd yn awr. O ran Uganda'n unig, a'r sefyllfa gydag Affrica, rydym wrth gwrs yn bryderus iawn ynglŷn â phryd a sut y mae'r coronafeirws yn mynd i effeithio ar y rhan honno o'r byd, oherwydd yn amlwg mae eu darpariaethau iechyd yn llawer gwannach yn y gwledydd hynny. Mae'n digwydd bod gennym rywun a oedd yn mynd i fynd allan i Mbale, ac fel mater o drefn, fe wnaethant hunanynysu am 14 diwrnod rhag ofn wrth gwrs gan fod hynny'n rhywbeth nad oeddent am fod yn gyfrifol amdano. Felly, rydym yn rhoi camau pendant iawn ar waith i sicrhau bod unrhyw gysylltiadau sydd gennym - . Wrth gwrs, rydym wedi rhoi'r gorau i'r holl deithio ar ran y sefydliadau sy'n mynd o Gymru i Affrica ar hyn o bryd.
English: Minister, obviously I fully accept that international relations are a non-devolved issue, and the Foreign and Commonwealth Office take the lead on these particular matters, but what is really important for Welsh people abroad is to understand can we in any way play our role in conducting information that might come to us from our constituents. And I declare an interest: I have a son abroad, who's due back at the end of this month, along with my nephew. That is a particularly challenging thought at the moment, that is, especially as the airline are refusing to rebook. So, are we better off just directing constituents to our Members of Parliament in the locality, or does the Welsh Government have any conduits into the FCO that we, as Assembly Members, can play our role in passing that information on? The last thing we need to do is confuse what is already a very confusing and trying situation.
Welsh: Weinidog, yn amlwg rwy'n derbyn yn llwyr nad yw cysylltiadau rhyngwladol yn fater sydd wedi'i ddatganoli, ac mai'r Swyddfa Dramor a Chymanwlad sy'n arwain ar y materion penodol hyn, ond yr hyn sy'n wirioneddol bwysig i Gymry dramor yw deall a allwn ni mewn unrhyw ffordd chwarae ein rôl yn rheoli gwybodaeth y gallem ei chael gan ein hetholwyr. Ac rwy'n datgan buddiant: mae gennyf fab dramor, sydd i fod i ddychwelyd ddiwedd y mis hwn, ynghyd â fy nai. Mae hynny'n ystyriaeth arbennig o heriol ar hyn o bryd, hynny yw, yn enwedig gan fod y cwmni hedfan yn gwrthod aildrefnu. Felly, a yw'n well inni gyfeirio etholwyr at ein Haelodau Seneddol yn y gymdogaeth, neu a oes gan Lywodraeth Cymru unrhyw gyfryngau yn y Swyddfa Dramor a Chymanwlad y gallwn ni, fel Aelodau Cynulliad, chwarae ein rhan i drosglwyddo'r wybodaeth honno iddynt? Y peth olaf y dylem ei wneud yw drysu sefyllfa sydd eisoes yn ddryslyd a dyrys iawn.
English: I think in relation to this, because the FCO is absolutely taking a lead in terms of bringing people home, I would suggest that they should go directly to the FCO.
Welsh: Rwy'n credu mewn perthynas â hyn, gan mai'r Swyddfa Dramor a Chymanwlad sy'n arwain o ran dod â phobl adref, buaswn yn awgrymu y dylent fynd yn uniongyrchol i'r Swyddfa Dramor a Chymanwlad.
English: Question 5 [OAQ55259] has been withdrawn. Question 6, Helen Mary Jones.
Welsh: Tynnwyd cwestiwn 5 [OAQ55259] yn ôl. Cwestiwn 6, Helen Mary Jones.
English: We are closely monitoring the impact of coronavirus on the events sector, and we are working with colleagues across Welsh Government and UK Government to take appropriate measures in response to the unfolding situation. We're also keeping in close contact with organisations such as the Urdd.
Welsh: Rydyn ni'n monitro effaith y feirws corona ar y sector digwyddiadau yn agos iawn, ac yn gweithio gyda chydweithwyr ar draws Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y Deyrnas Unedig i gymryd camau priodol mewn ymateb i sefyllfa sy'n dal i ddatblygu. Rydyn ni hefyd, wrth gwrs, yn cadw mewn cysylltiad agos â mudiadau fel yr Urdd.
English: I'm grateful to the Minister for her reply, and obviously it's early days yet. But I'd be grateful if she can provide some further reassurance that she fully understands the financial impact on the Urdd - hopefully not, but possibly looking forward to the National Eisteddfod in the summer too - and we know that the margins on which these organisations operate are pretty slim anyway, and to lose the capacity to make some profit from running the centres and from the eisteddfod is a big blow for the Urdd. So, will the Minister guarantee to us that she will keep this under very close advisement, and that she will not rule out offering direct financial support, if that's the only way that we can ensure that this very important - ? I think we can all be very proud that we have the biggest membership youth organisation in Europe in the Urdd. It's precious, it's priceless, not only because of the language, but because of all the opportunities it gives young people and it would be an absolute tragedy if this dreadful situation was allowed to bring to an end that amazing tradition.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Gweinidog am ei hateb, ac mae'n amlwg ei bod yn ddyddiau cynnar eto. Ond buaswn yn ddiolchgar pe bai'n gallu rhoi rhywfaint o sicrwydd pellach ei bod hi'n deall yn llawn yr effaith ariannol ar yr Urdd - a chan edrych ymlaen o bosibl at yr Eisteddfod Genedlaethol yn yr haf hefyd, er na fydd raid, gobethio - a gwyddom fod maint yr elw y mae'r sefydliadau yn gweithredu arno'n eithaf cul beth bynnag, ac mae colli'r gallu i wneud rhywfaint o elw o redeg y canolfannau ac o'r eisteddfod yn ergyd fawr i'r Urdd. Felly, a wnaiff y Gweinidog ein sicrhau y bydd yn cadw'r mater dan ystyriaeth agos iawn, ac na fydd yn diystyru cynnig cymorth ariannol uniongyrchol, os mai dyna'r unig ffordd y gallwn sicrhau bod y sefydliad pwysig hwn - ? Rwy'n credu y gallwn i gyd fod yn falch iawn mai gennym ni y mae'r sefydliad ieuenctid mwyaf o ran aelodaeth yn Ewrop, sef yr Urdd. Mae'n amhrisiadwy, nid yn unig oherwydd yr iaith, ond oherwydd yr holl gyfleoedd y mae'n eu rhoi i bobl ifanc a byddai'n drasiedi lwyr pe caniateid i'r sefyllfa ofnadwy hon ddod â'r traddodiad rhyfeddol hwnnw i ben.
English: I do agree that we need to look not only at the short term, but also what's going to happen ultimately. The Urdd, of course, is one of the biggest employers in the third sector in Wales. It employs about 320 people; it contributes £31 million to the Welsh economy; and, of course, it's one of the biggest employers in rural Wales and that's very important. There are 10,000 volunteers and it may be possible for us to see how we can use those to help us. You will be aware that Llangrannog has closed and Glanllyn and Cardiff have also closed, or are going to close by the end of the week. They're going to cancel the local and regional eisteddfods; they're going to postpone the Urdd eisteddfod in Denbigh for a year; and they've cancelled the sports competitions and the community activities. So, of course, it is a very concerning period, and I have had quite detailed conversations with the Urdd about whether we can help them, and we're discussing that with other Ministers. There's the National Eisteddfod, of course. There are lots of organisations in that situation, and those discussions are ongoing. But it won't be possible to help everyone, so we have to look at the best way for us to help and try to put these in a state of suspension for a while, and that might be the best solution. But we're having very detailed discussions with these organisations.
Welsh: Wel, dwi yn cytuno bod yn rhaid inni edrych, nid yn unig ar y tymor byr, ond beth sy'n mynd i ddod allan yn y pen draw. Ac mae'r Urdd, wrth gwrs, yn un o gyflogwyr mwyaf y trydydd sector yng Nghymru. Mae'n cyflogi tua 320 o bobl; yn cyfrannu tua £31 miliwn i'r economi yng Nghymru; ac, wrth gwrs, yn un o gyflogwyr mwyaf cefn gwlad ac mae hwnna hefyd yn bwysig. Mae 10,000 o wirfoddolwyr ac mae'n bosibl efallai i ni weld sut gallwn ni ddefnyddio y rheini i'n helpu ni. Rŷch chi'n ymwybodol, wrth gwrs, fod Llangrannog eisoes wedi cau; bod Glan-llyn a Chaerdydd hefyd wedi cau neu yn mynd i gau erbyn diwedd yr wythnos yma. Maen nhw'n mynd i ganslo'r eisteddfodau lleol a rhanbarthol; maen nhw'n mynd i ohirio eisteddfod yr Urdd yn Ninbych am flwyddyn; maen nhw wedi canslo y cystadlaethau chwaraeon a hefyd y gweithgareddau cymunedol. Felly, wrth gwrs, mae'n gyfnod pryderus iawn. Dwi wedi cael sgyrsiau eithaf dwfn gyda'r Urdd ynglŷn ag a oes yna fodd inni helpu y rheini ac, wrth gwrs, dwi yn trafod hynny gyda Gweinidogion eraill. Mae'r Eisteddfod Genedlaethol, wrth gwrs. Mae llawer iawn o fudiadau yn yr un math o sefyllfa. Mae'r trafodaethau yna yn parhau. Ond, wrth gwrs, fe fydd hi ddim yn bosibl i helpu pob un, ac felly, mae'n rhaid inni edrych ar beth fydd y ffordd orau i ni helpu ac efallai ceisio rhoi y rhain mewn suspension am damaid bach, a dyna beth efallai yw'r ffordd orau. Ond rydyn ni yn cael trafodaethau dwys gyda'r cwmniau yma.