techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, the Member is well aware of the Government's intention to publish its budget in the middle, now, of December - delayed, I'm aware of that. And it'll be clear to Members how the steps that this Welsh Government has taken to enhance not only the education budget - but also, crucially, the vast majority of school funding goes to schools not via my budget but via the local government Minister and the revenue support grant. And the Member will have a few more weeks to wait before those details are made available to all Members.
Welsh: Wel, mae'r Aelod yn ymwybodol iawn o fwriad y Llywodraeth i gyhoeddi ei chyllideb yng nghanol mis Rhagfyr, bellach - mae wedi'i gohirio, rwy'n ymwybodol o hynny. A bydd yn amlwg i'r Aelodau sut y mae'r camau y mae Llywodraeth Cymru wedi'u cymryd i wella nid yn unig y gyllideb addysg - ond hefyd, yn hanfodol, mae'r mwyafrif helaeth o gyllid ysgolion yn mynd i ysgolion nid drwy fy nghyllideb i, ond drwy'r Gweinidog llywodraeth leol a'r grant cymorth refeniw. A bydd yn rhaid i'r Aelod aros ychydig wythnosau eto cyn y bydd y manylion hynny ar gael i'r holl Aelodau.
English: In Wales I have made available the most generous package of student support, which includes specific support to help those students with dependants. Last year, we issued £9.8 million as grants for dependants to full-time undergraduate students to help them remain in education.
Welsh: Yng Nghymru, rwyf wedi sicrhau bod y pecyn cymorth mwyaf hael ar gael i fyfyrwyr, sy'n cynnwys cymorth penodol i helpu myfyrwyr sydd â dibynyddion. Y llynedd, darparwyd £9.8 miliwn gennym fel grantiau ar gyfer dibynyddion myfyrwyr israddedig amser llawn i'w helpu i aros mewn addysg.
English: Thank you for that response. There is excellent work happening in Bangor University, which is my local university, in order to ensure that carers can take university courses and that they are given the support to do that. The list of things done includes a bursary of £1,000; there is a residential course offered to carers between 16 and 25 to give them a flavour of university life and to see how they would cope with that; there is a wristband that's being offered to them, which is a good idea, so that they don't have to explain to various members of staff why they may need to take a phone call or leave early and so on. I understand that the Welsh Government has asked the Carers Trust to provide a report outlining what universities could do to attract carers. I'm sure you'll be very interested in learning from what has been happening at Bangor University, but could I ask you what will happen as a result of that report? Is there an intention to provide more funding, perhaps, to support activities such as those taking place in Bangor in order, for example, to enable them to continue with their work but also to work closely with schools in order to show more clearly the routes into higher education for young carers?
Welsh: Diolch am yr ymateb yna. Mae yna waith rhagorol yn digwydd ym Mhrifysgol Bangor, fy mhrifysgol leol i, er mwyn sicrhau bod gofalwyr yn gallu dilyn cyrsiau prifysgol a'u bod nhw'n cael y gefnogaeth i wneud hynny. Mae'r rhestr o bethau sy'n cael eu gwneud yno yn cynnwys bwrsariaeth o £1,000; mae yna gwrs preswyl yn cael ei gynnal i ofalwyr rhwng 16 a 25 oed i roi blas ar fywyd prifysgol iddyn nhw ac i weld sut y byddan nhw'n gallu ymdopi â hynny; mae yna fand arddwrn yn cael ei gynnig iddyn nhw, sydd yn syniad da, er mwyn iddyn nhw beidio â gorfod egluro i wahanol aelodau staff pam eu bod nhw angen cymryd galwad ffôn neu orfod gadael yn gynnar ac yn y blaen. Dwi'n deall bod Llywodraeth Cymru wedi gofyn i'r Ymddiriedolaeth Gofalwyr ddarparu adroddiad yn amlinellu beth allai prifysgolion ei wneud i ddenu gofalwyr. Dwi'n siŵr y bydd gennych chi ddiddordeb mawr mewn dysgu o beth sydd wedi bod yn digwydd ym Mhrifysgol Bangor, ond a allaf ofyn i chi beth fydd yn digwydd o ganlyniad i'r adroddiad hwnnw? Oes yna fwriad i roi rhagor o gyllid, o bosibl, i gefnogi gweithgareddau fel y rheini sydd wedi bod yn digwydd ym Mangor - er enghraifft, i'w galluogi nhw i barhau â'u gwaith rŵan, ond hefyd i gydweithio'n agos efo ysgolion er mwyn dangos yn gliriach y llwybrau i addysg uwch i ofalwyr ifanc?
English: I would like to endorse the thanks that have been given here today to praise Bangor University for its exceptional efforts to support student carers. It just shows what can be done - in four years, the university has, for example, created a student carers booklet; as has been pointed out, they've introduced a red wristband to help lecturers identify carers; and they've awarded £1,000 bursaries to carers. Similarly, as the Minister has mentioned, the University of South Wales offers a carers bursary worth £1,000 and Swansea University a bursary of up to £500. These are excellent initiatives and they provide a much-needed model of support. Now, as the Minister here in the Welsh Government, will you consider introducing a Wales-wide student carer bursary?
Welsh: Hoffwn ategu'r diolch a roddwyd yma heddiw i ganmol Prifysgol Bangor am eu hymdrechion ardderchog i gefnogi myfyrwyr sy'n ofalwyr. Mae'n dangos beth y gellir ei wneud - mewn pedair blynedd, mae'r brifysgol, er enghraifft, wedi creu llyfryn i fyfyrwyr sy'n ofalwyr; fel y nodwyd, maent wedi cyflwyno strapen arddwrn goch i helpu darlithwyr i nodi gofalwyr; ac maent wedi dyfarnu bwrsarïau o £1,000 i ofalwyr. Yn yr un modd, fel y nododd y Gweinidog, mae Prifysgol De Cymru yn cynnig bwrsari gofalwyr gwerth £1,000, a Phrifysgol Abertawe yn cynnig bwrsari o hyd at £500. Mae'r rhain yn fentrau rhagorol ac maent yn darparu model cymorth mawr ei angen. Nawr, fel y Gweinidog yma yn Llywodraeth Cymru, a wnewch chi ystyried cyflwyno bwrsari ledled Cymru ar gyfer myfyrwyr sy'n ofalwyr?
English: Well, if the Member was listening to my initial answer to the Member, she will have heard me say that last year we issued £9.8 million to support 3,400 students with an average grant of £2,800 for those who have dependants, either children or adults, to allow them - [ Interruption.] It is universal, for everyone. And, as I said, that was £9.8 million that we supported students with just last year.
Welsh: Wel, pe bai'r Aelod yn gwrando ar fy ateb cychwynnol i'r Aelod, byddai wedi fy nghlywed yn dweud ein bod, y llynedd, wedi cyhoeddi £9.8 miliwn i gefnogi 3,400 o fyfyrwyr gyda grant cyfartalog o £2,800 i'r rheini sydd â dibynyddion, boed yn blant neu'n oedolion, i ganiatáu iddynt - [ Torri ar draws.] Mae'n gyffredinol, i bawb. Ac fel y dywedais, roedd hwnnw'n £9.8 miliwn a ddefnyddiwyd gennym i gefnogi myfyrwyr y llynedd yn unig.
English: Thank you, Andrew. On 18 November, Qualifications Wales, the independent regulator, published a major consultation setting out how it plans to ensure that qualifications at 16 reflect the new curriculum for Wales. This includes the proposal that redesigned GCSEs should form a central part of the qualification offer.
Welsh: Diolch, Andrew. Ar 18 Tachwedd, cyhoeddodd Cymwysterau Cymru, y rheoleiddiwr annibynnol, ymgynghoriad helaeth a oedd yn nodi sut y mae'n bwriadu sicrhau bod cymwysterau i bobl 16 oed yn adlewyrchu'r cwricwlwm newydd i Gymru. Mae hyn yn cynnwys y cynnig y dylai TGAU wedi'u hailgynllunio fod yn rhan ganolog o'r cynnig cymwysterau.
English: Thank you, Minister, for that answer. What we do know is that Qualifications Wales have said that there will have to be changes in the exams and the qualifications that people will take at the age of 16 here in Wales, irrespective of what that consultation will say. But what is really important, irrespective of whatever qualification someone takes, whether it's vocational or academic, is that there's good support for teachers and careers advisers in schools. Because we heard yesterday from the Member for South Wales West, Suzy Davies, about the gaming of the system within Wales, so that schools can push their academic credentials higher to be in the league tables. Do you agree with me, First Minister, Minister - I gave you a promotion then - that what is really important is that, whatever comes out of the consultation also has a strong package of support and advice for teachers and career advisers in schools, so that our learners do take the right examinations, whatever they might be - whether they be academic or vocational - so that they reach their full potential? Because as a father of four children, one thing that has struck me as they've gone through the academic system is that, very often, that advice is lacking severely in our system.
Welsh: Diolch am eich ateb, Weinidog. Yr hyn a wyddom yw fod Cymwysterau Cymru wedi dweud y bydd yn rhaid sicrhau newidiadau yn y cymwysterau a'r arholiadau y bydd pobl yn eu sefyll yn 16 oed yma yng Nghymru, ni waeth beth fydd yr ymgynghoriad hwnnw'n ei ddweud. Ond yr hyn sy'n wirioneddol bwysig, ni waeth pa gymhwyster y mae rhywun yn ymgymryd ag ef, boed yn un galwedigaethol neu academaidd, yw fod cefnogaeth dda i athrawon a chynghorwyr gyrfaoedd i'w chael mewn ysgolion. Oherwydd clywsom ddoe gan yr Aelod dros Orllewin De Cymru, Suzy Davies, am chwarae'r system yng Nghymru, fel y gall ysgolion wthio eu cymwysterau academaidd yn uwch er mwyn bod yn nhablau'r gynghrair. A ydych yn cytuno â mi, Brif Weinidog, Weinidog - rwyf newydd roi dyrchafiad i chi - mai'r hyn sy'n wirioneddol bwysig yw fod gan beth bynnag a ddaw o'r ymgynghoriad hefyd becyn cryf o gymorth a chyngor i athrawon a chynghorwyr gyrfaoedd mewn ysgolion, fel bod ein dysgwyr yn sefyll yr arholiadau cywir, beth bynnag ydynt - boed yn rhai academaidd neu alwedigaethol - fel eu bod yn cyflawni eu potensial llawn? Oherwydd fel tad i bedwar o blant, un peth sydd wedi fy nharo wrth iddynt fynd drwy'r system academaidd yw fod y cyngor hwnnw, yn aml iawn, yn brin iawn yn ein system.
English: Andrew, I think you're absolutely right: what is crucial is that children, young people and their parents have access to great independent careers information and advice. We know that children as young as six are already beginning to form their ideas about careers, and what may or may not be available for them and, far too often, are closing down the choices to them. The Member, I'm sure, is aware that Rhondda Cynon Taf County Borough Council, which I believe is in the Member's region, is currently, on behalf of Welsh Government, piloting what is known as the Gatsby approach to careers advice. Only this morning, I was in Beddau in the secondary school there looking at their reformed approach to information, advice and guidance. Every child and every parent receives an interview on coming into the school; those interviews are repeated in year 9 before children take their choices for GCSEs. Each of the Gatsby criteria are being worked on in that school, developing relationships with local businesses, further education colleges and higher education colleges, and exposing those young people to the plethora of opportunities that are available. But the crucial thing is that each child is treated as an individual, it is not a blanket approach where people receive the same message; there is an individualised, personalised programme for each child. I would commend the approach that has been piloted, and I'm sure the local schools in his region would be very happy for him to visit to see it in action.
Welsh: Andrew, credaf eich bod yn llygad eich lle: yr hyn sy'n hanfodol yw fod gan blant, pobl ifanc a'u rhieni fynediad at wybodaeth a chyngor gyrfaoedd annibynnol gwych. Gwyddom fod plant mor ifanc â chwech oed eisoes yn dechrau ffurfio eu syniadau am yrfaoedd, a'r hyn a allai fod ar gael iddynt ai peidio, ac yn llawer rhy aml, maent yn culhau'r ystod o ddewisiadau ar eu cyfer. Mae'r Aelod, rwy'n siŵr, yn ymwybodol fod Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf, sydd yn rhanbarth yr Aelod, rwy'n credu, ar hyn o bryd, ar ran Llywodraeth Cymru, yn treialu'r hyn a elwir yn ddull Gatsby o ddarparu cyngor gyrfaoedd. Y bore yma, roeddwn yn y Beddau yn yr ysgol uwchradd yno yn edrych ar eu dull diwygiedig o ddarparu gwybodaeth, cyngor ac arweiniad. Mae pob plentyn a phob rhiant yn cael cyfweliad wrth gychwyn yn yr ysgol; caiff y cyfweliadau hynny eu hailadrodd ym mlwyddyn 9 cyn i'r plant wneud eu dewisiadau ar gyfer TGAU. Maent yn gweithio ar bob un o'r meini prawf Gatsby yn yr ysgol honno, gan ddatblygu cysylltiadau â busnesau lleol, colegau addysg bellach a cholegau addysg uwch, a dod â'r bobl ifanc i gysylltiad â'r llu o gyfleoedd sydd ar gael. Ond y peth hanfodol yw fod pob plentyn yn cael eu trin fel unigolion, nid yw'n ddull cyffredinol lle mae pobl yn derbyn yr un neges; ceir rhaglen unigol, bersonol ar gyfer pob plentyn. Buaswn yn cymeradwyo'r dull a dreialwyd, ac rwy'n siŵr y byddai'r ysgolion lleol yn ei ranbarth yn fwy na pharod iddo ymweld iddo gael ei weld ar waith.
English: Many of our students will, at some stage of their careers, seek employment over the border in England. It's only recently that England has diverged from our grading system by moving to one to nine, but I just wonder whether, over the longer term, the education Secretary sees any risks to Welsh students in that divergence getting their qualifications treated as they should be in England, particularly given the emphasis that the Department for Education in Westminster has put on the shift to one to nine being about ensuring greater rigour in their qualifications.
Welsh: Bydd llawer o'n myfyrwyr, ar ryw adeg yn eu gyrfaoedd, yn chwilio am waith dros y ffin yn Lloegr. Dim ond yn ddiweddar y mae Lloegr wedi gwyro oddi wrth ein system raddio drwy newid i system i un i naw, ond tybed a yw'r Ysgrifennydd addysg, yn y tymor hwy, yn rhagweld unrhyw risgiau i fyfyrwyr Cymru yn sgil y gwahaniaeth hwnnw o ran sicrhau bod eu cymwysterau'n cael eu trin fel y dylent yn Lloegr, yn enwedig o ystyried y pwyslais y mae'r Adran Addysg yn San Steffan wedi'i roi ar y syniad fod y newid i system un i naw yn ymwneud â sicrhau cymwysterau mwy cadarn.
English: Let me be absolutely clear. Just because England has decided to do something does not mean it is the right decision. I don't know why we basically start from that premise. Maybe the decision to keep A* to G, which is well understood by FE colleges, HE colleges and employers, actually is the right starting point. But the Member is absolutely correct: what is crucial is that any qualification that is sat by a Welsh student has portability and equal rigour, and there is nothing to suggest - nothing at all to suggest - that our GCSEs are any less testing, difficult and stretching than GCSEs across the border. And any suggestion that they are is doing down our individual students and our pupils. That portability will be crucial, and that's why we have an independent qualification system that works with qualification systems in Scotland, England and Northern Ireland to ensure there is that compatibility and that parents and students know that the exams they take in our nation are exams that will be recognised and valued anywhere in the world.
Welsh: Gadewch i mi ddweud yn gwbl glir. Nid yw'r ffaith bod Lloegr wedi penderfynu gwneud rhywbeth yn golygu mai dyna yw'r penderfyniad cywir. Nid wyf yn gwybod pam ein bod, yn y bôn, yn cychwyn o'r rhagosodiad hwnnw. Efallai mai'r penderfyniad i gadw A* i G, system y mae colegau addysg bellach, colegau addysg uwch a chyflogwyr yn ei deall yn iawn, yw'r man cychwyn cywir mewn gwirionedd. Ond mae'r Aelod yn llygad ei le: yr hyn sy'n hollbwysig yw fod unrhyw gymhwyster y mae myfyriwr o Gymru yn ei sefyll yr un mor gludadwy a chadarn, ac nid oes unrhyw beth i awgrymu - unrhyw beth o gwbl i awgrymu - fod ein TGAU yn llai anodd, ymestynnol a chaled na TGAU dros y ffin. Ac mae unrhyw awgrym eu bod yn gwneud tro gwael â'n myfyrwyr unigol a'n disgyblion. Mae'n hanfodol eu bod yn gludadwy, a dyna pam fod gennym system gymwysterau annibynnol sy'n gweithio gyda systemau cymwysterau yn yr Alban, Lloegr a Gogledd Iwerddon i sicrhau bod y cydweddoldeb hwnnw'n bodoli a bod rhieni a myfyrwyr yn gwybod bod yr arholiadau y maent yn eu sefyll yn ein gwlad yn arholiadau a fydd yn cael eu cydnabod a'u gwerthfawrogi yn unrhyw le yn y byd.
English: Officials are drafting legislation to establish the commission for tertiary education and research, and that will be published in the spring.
Welsh: Mae swyddogion yn drafftio deddfwriaeth i sefydlu'r comisiwn ar gyfer addysg drydyddol ac ymchwil, ac fe'i cyhoeddir yn y gwanwyn.
English: I recently met with a representative of the National Union of Students Wales. They pointed out that the current legislation defines student unions and outlines how they should look, but it does not place a duty on post-16 education providers to actually have one. They say any reform of the post-16 compulsory education and training sector provides an opportunity to strengthen the legal footing on which student unions are placed. What plans do you have, Minister, to place a duty on all post-16 education providers to have a student union that is politically autonomous, structurally independent and fully-funded?
Welsh: Yn ddiweddar, cyfarfûm â chynrychiolydd o Undeb Cenedlaethol Myfyrwyr Cymru. Fe wnaethant dynnu sylw at y ffaith bod y ddeddfwriaeth gyfredol yn diffinio undebau myfyrwyr ac yn amlinellu sut y dylent edrych, ond nid yw'n gosod dyletswydd ar ddarparwyr addysg ôl-16 i gael undeb mewn gwirionedd. Dywedant fod unrhyw ddiwygiad i'r sector addysg a hyfforddiant ôl-orfodol yn darparu cyfle i gryfhau'r sylfaen gyfreithiol sy'n sail i undebau myfyrwyr. Pa gynlluniau sydd gennych, Weinidog, i osod dyletswydd ar bob darparwr addysg ôl-16 i gael undeb myfyrwyr sy'n wleidyddol annibynnol, yn strwythurol annibynnol ac wedi'i ariannu'n llawn?
English: Student voice will be a central plank of our PCET reform legislation.
Welsh: Bydd llais myfyrwyr yn rhan ganolog o'n deddfwriaeth i ddiwygio addysg a hyfforddiant ôl-orfodol.
English: What are your plans - ? As I said earlier - I mentioned apprenticeships. What are your plans in this regard to put apprenticeships at the heart of the PCET proposals? I know, of course, that this is an area that is in the economy and transport brief, but in my view - and I'm sure you would agree - an apprenticeship for young people should be viewed as an extension of an educational process rather than something separate from it, and when I speak to those in the apprenticeship world, they seem to feel a bit disassociated from the college set-up. So, I'm just wondering how you can use the PCET changes to make sure that non-work-based key skills and off-site education days can be properly made available to those particular students as well.
Welsh: Beth yw eich cynlluniau - ? Fel y dywedais yn gynharach - soniais am brentisiaethau. Beth yw eich cynlluniau yn hyn o beth i sicrhau bod prentisiaethau yn ganolog yn y cynigion addysg a hyfforddiant ôl-orfodol? Gwn, wrth gwrs, fod hwn yn faes sydd yn y briff economi a thrafnidiaeth, ond yn fy marn i - ac rwy'n siŵr y byddech yn cytuno - dylid ystyried prentisiaeth i bobl ifanc fel estyniad o broses addysgol yn hytrach na rhywbeth ar wahân iddi, a phan siaradaf â'r rheini ym maes prentisiaethau, ymddengys eu bod yn teimlo eu bod wedi'u datgysylltu o drefn y colegau. Felly, tybed sut y gallwch ddefnyddio'r newidiadau i addysg a hyfforddiant ôl-orfodol er mwyn sicrhau bod sgiliau allweddol nad ydynt yn seiliedig ar waith a diwrnodau addysg oddi ar y safle yn cael eu darparu'n briodol i'r myfyrwyr hynny hefyd.
English: Well, it's important to recognise that our proposals to establish the commission for tertiary education and research will cover all post-compulsory education and training, including work-based learning and apprenticeship providers. It's also really important to recognise the significant growth in the diversity of apprenticeship programmes. Many people will continue, I suspect, to think about an apprenticeship as something that is undertaken by a young person at either age 16 or at 18. But increasingly, we are looking to develop our portfolio of higher-level apprenticeships and, indeed, this year, we have seen the first cohort of our degree apprenticeships, where students are learning on the job and in their university of choice. It's a really important development for students who don't want to make a false dichotomy about learning in an academic institution or developing an apprenticeship. We shouldn't make them make that choice; we should be able to provide an opportunity that allows them to combine both, and that's exactly what we're doing with our degree apprenticeship programme. But, bringing higher education, further education, sixth forms and work-based learning all under the auspices of one organisation should allow us to see greater diversity of opportunity for students and for students to move more seamlessly through different sectors of post-compulsory education and training.
Welsh: Wel, mae'n bwysig cydnabod y bydd ein cynigion i sefydlu'r comisiwn ar gyfer addysg drydyddol ac ymchwil yn cwmpasu'r holl addysg a hyfforddiant ôl-orfodol, gan gynnwys darparwyr prentisiaethau a dysgu seiliedig ar waith. Mae hefyd yn bwysig iawn cydnabod y twf sylweddol yn yr amrywiaeth o raglenni prentisiaeth. Rwy'n tybio y bydd llawer o bobl yn parhau i feddwl am brentisiaeth fel rhywbeth y mae unigolyn ifanc yn ei wneud pan fo'n 16 oed neu'n 18 oed. Ond rydym yn fwy a mwy awyddus i ddatblygu ein portffolio o brentisiaethau lefel uwch, ac yn wir, eleni, rydym wedi gweld ein carfan gyntaf o radd-brentisiaethau, lle mae myfyrwyr yn dysgu yn y gwaith ac mewn prifysgol o'u dewis. Mae'n ddatblygiad pwysig iawn i fyfyrwyr nad ydynt am greu deuoliaeth ffug ynglŷn â dysgu mewn sefydliad academaidd neu ddatblygu prentisiaeth. Ni ddylem eu gorfodi i wneud y dewis hwnnw; dylem allu darparu cyfle sy'n caniatáu iddynt gyfuno'r ddau beth, a dyna'n union rydym yn ei wneud gyda'n rhaglen radd-brentisiaeth. Ond dylai dod ag addysg uwch, addysg bellach, dosbarthiadau chwech a dysgu yn y gwaith oll o dan adain un sefydliad ganiatáu inni sicrhau mwy o amrywiaeth o ran cyfle i fyfyrwyr, ac i fyfyrwyr symud yn fwy di-dor drwy wahanol sectorau addysg a hyfforddiant ôl-orfodol.
English: Thank you, Joyce. I have published this month a suite of guidance entitled 'Rights, respect, equality: Statutory guidance for governing bodies of maintained schools', outlining our new statutory guidance for schools and local authorities to help address and prevent bullying in our education system. These are supported by advisory guidance for children and young people themselves and their parents and carers on how they can help those affected by bullying.
Welsh: Diolch, Joyce. Y mis hwn, rwyf wedi cyhoeddi cyfres o ganllawiau o dan yr enw 'Hawliau, parch, cydraddoldeb: Canllawiau statudol ar gyfer cyrff llywodraethu ysgolion a gynhelir', sy'n amlinellu ein canllawiau statudol newydd ar gyfer ysgolion ac awdurdodau lleol i helpu i atal a mynd i'r afael â bwlio yn ein system addysg. Fe'u cefnogir gan ganllawiau cynghori i blant a phobl ifanc eu hunain a'u rhieni a'u gofalwyr ar sut y gallant helpu rhai sy'n cael eu bwlio.