English: We believe that the decision to impose severe restrictions on the hospitality and entertainment industries across Wales is neither proportionate nor reasonable. The Wales-wide approach taken by the Welsh Government pays no regard to the fact that the virus is circulating at very different rates in different parts of Wales. There's only limited evidence that the hospitality and indoor entertainment industries are responsible for the significant increases in infection rates in some parts of Wales, and evidence that stopping people from having an alcoholic drink before 6 o'clock with a meal is inherently riskier than having a soft drink with that meal appears to be non-existent. There also appears to be little recognition by the Welsh Government of the vital importance of the hospitality sector to the Welsh economy. Now, I recognise what the Minister has just said about the inadequacy of financial support, and I welcome the fact that that amendment that we have tabled is going to receive Government support. It's not surprising, given the lack of adequate financial support from the Welsh Government that there have been a very limited number of sightings of Ken Skates in recent days. In fact, there have been more sights of - [ Interruption. ] There have been more sights of big cats - notwithstanding the fact that he turned up to answer questions today, there have been more sightings of big cats in the countryside in north Wales, frankly, than the Minister for the economy. Now, we know that most of the financial support package announced by the Welsh Government will, unfortunately, not be available until January, and I regret that by that time there will be many firms across Wales - a great number of which have already been struggling to survive as a result of the severe travel restrictions - that could have collapsed. Throughout the pandemic, the Government has, on many occasions, struggled to explain to the public how it has balanced its responsibilities to protect both lives and livelihoods. Welsh Ministers are required, of course, to take proportionate decisions that are reasonable, and they have a moral obligation to demonstrate how they've met those tests to the people of Wales. But I'm afraid that they've failed to be able to demonstrate that they've met those tests in respect of these measures. Those areas of Wales such as north Wales, in particular, where the infection rates are much lower than in other parts of the country, where they appear to be getting out of control, seem to suggest that we need a different approach in different parts of the country. I heard what the Minister said about the UK Government Ministers rejecting the sort of approach that we've suggested here in Wales. You forget that, both in Scotland and England, they've got a tiered approach, they're taking a different approach that is targeted at different parts of the country because of different rates of the virus circulating. That's why they have those tiers in terms of their system. The infection rates published by Public Health Wales today suggest that Gwynedd has a circulation rate of the virus, a positive rate, of 37.7 positives per 100,000 of the population over the past seven days, and that is falling. When you compare that to Neath Port Talbot, in south Wales, where we've got a staggering 693.6 cases per 100,000 in the past seven days, it's quite clear that we need a different approach in both of those two areas. In fact, Neath Port Talbot has the worst rate of infection in the whole of the UK, and nine out of the 10 top local authorities in terms of the infection rates are actually in Wales, and I think that's a depressing situation that absolutely needs a more targeted approach in terms of those local authorities that have got such big risks associated with them. The differences aren't minor, they are enormous, and that's why we want to see a different approach with regard to the way in which the Welsh Government is tackling these issues, not the Wales-wide blanket approach, frankly, that we have at the moment. And then there are those members of the public who are doing the right thing - they're washing their hands, they're wearing a mask, they're staying home, they're socially distancing - and we believe that they should be rewarded for that hard work when we have a situation where the virus is under better control, yet Ministers have chosen to impose severe restrictions on every single person in the country because of a small minority in some of our communities who, no matter what the rules, will never actually obey them. The lack of evidence from the Government also in relation to the hospitality industry is troubling. I note, of course, that some further information has been shared this week. I think it related to evidence from back in April, which was obviously a much earlier time during the pandemic and is probably outdated. But those latest advice documents published by Ministers do not call for the sort of restrictions that the Welsh Government has decided to impose. They make no reference to the arbitrary 6 p.m. rule for the closure of regulated premises, nor the banning of alcohol sales. And the unintended consequences of those rules, such as people mixing in people's homes and drinking together, fuelling even more infections, are not rehearsed at all in those documents. The UK Government's chief scientific adviser, Sir Patrick Vallance, has acknowledged this week that there is no hard evidence to justify hospitality curfews. And the Minister was quite right to point out that there are some differences in the Welsh Conservatives' approach versus the UK Government approach. That's what devolution is all about, because we want a solution for Wales, not a solution for England, which the UK Government, of course, is having to impose. But it's in the face of all of this evidence, or this lack of evidence, that the new restrictions are all the more galling, especially for those hospitality businesses that have struggled to survive the pandemic so far and have worked very hard and spent many thousands of pounds to implement those COVID-safe environments on their premises in order to keep their staff and customers safe. I fear that the Government needs to be reminded of the huge contribution that this particular sector makes to our economy and communities every year. The hospitality sector in Wales contributes £3 billion per year to our economy. It employs over 140,000 people in Wales directly, and a further 40,000 indirectly. And according to the chief executive of UKHospitality Cymru, the hospitality sector in Wales is the third-largest private sector employer. That's bigger than the pharmaceutical, automobile and aerospace industries in Wales combined. So, given these facts, it's very difficult to understand why the Welsh Government has chosen to target this particular industry in the way that it has. Anyone who frequents pubs, restaurants and cafes would understand the significant damage that these restrictions are causing, so why is it that the Welsh Government doesn't seem to understand? And I hate to say it, but I can't help but feel that if these restrictions posed a major threat to jobs in the steel industry, there would be a very different approach from Ministers. Finally, with regard to business support, I'm afraid it's too little, too late. Too little because it will not go anywhere near close enough to cover the loss of revenue for the Christmas period for those people who now are suffering, and too late, because people won't be able to access the support they need until January, by which time many businesses will have gone to the wall and many thousands of jobs will have been lost. So, in closing, we understand the need to control the virus and to protect lives. That's why we have supported - and I want to stress this - most of the coronavirus regulations laid before this Senedd. You wouldn't think it when you listen to the Government, but that is a fact. We've supported those restrictions because they were backed by evidence and they were proportionate, and they were targeted, but unfortunately these aren't, and that's why we're calling for their immediate suspension and for a more targeted and proportionate approach, going forward. I urge Members to support the motion.
Welsh: Credwn nad yw'r penderfyniad i osod cyfyngiadau difrifol ar y diwydiannau lletygarwch ac adloniant ledled Cymru yn gymesur nac yn rhesymol. Nid yw'r dull gweithredu ledled Cymru a fabwysiadwyd gan Lywodraeth Cymru yn rhoi unrhyw ystyriaeth i'r ffaith bod y feirws yn cylchredeg ar gyfraddau gwahanol iawn mewn gwahanol rannau o Gymru. Prin yw'r dystiolaeth mai'r diwydiannau lletygarwch ac adloniant dan do sy'n gyfrifol am y cynnydd sylweddol yn y cyfraddau heintio mewn rhai rhannau o Gymru, ac mae'n ymddangos nad yw'r dystiolaeth yn bodoli fod atal pobl rhag cael diod alcoholig cyn 6 o'r gloch gyda phryd o fwyd yn fwy peryglus na chael diod feddal gyda'r pryd hwnnw. Ymddengys hefyd nad oes fawr o gydnabyddiaeth gan Lywodraeth Cymru i bwysigrwydd hanfodol y sector lletygarwch i economi Cymru. Nawr, rwy'n cydnabod yr hyn y mae'r Gweinidog newydd ei ddweud am annigonolrwydd cymorth ariannol, ac rwy'n croesawu'r ffaith y bydd y gwelliant a gyflwynwyd gennym yn cael cefnogaeth y Llywodraeth. Nid yw'n syndod, o ystyried y diffyg cymorth ariannol digonol gan Lywodraeth Cymru, mai ar nifer gyfyngiedig iawn o achlysuron y gwelwyd Ken Skates yn y dyddiau diwethaf. Yn wir, gwelwyd mwy o - [ Torri ar draws. ] Gwelwyd cathod mawr yn amlach - er gwaethaf y ffaith iddo ddod i ateb cwestiynau heddiw, gwelwyd cathod mawr yn amlach yn ardaloedd gwledig gogledd Cymru a bod yn onest nag y gwelwyd Gweinidog yr economi. Nawr, gwyddom na fydd y rhan fwyaf o'r pecyn cymorth ariannol a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru ar gael tan fis Ionawr yn anffodus, ac rwy'n gresynu y bydd llawer o gwmnïau ledled Cymru - a nifer fawr ohonynt eisoes wedi bod yn ei chael hi'n anodd goroesi o ganlyniad i'r cyfyngiadau teithio difrifol - wedi mynd i'r wal erbyn hynny. Drwy gydol y pandemig, mae'r Llywodraeth, ar sawl achlysur, wedi ei chael hi'n anodd esbonio i'r cyhoedd sut y mae wedi cydbwyso ei chyfrifoldebau i ddiogelu bywydau a bywoliaeth pobl. Wrth gwrs, mae'n ofynnol i Weinidogion Cymru wneud penderfyniadau cymesur sy'n rhesymol, ac mae ganddynt rwymedigaeth foesol i ddangos sut y maent wedi bodloni'r profion hynny i bobl Cymru. Ond mae arnaf ofn eu bod wedi methu dangos eu bod wedi bodloni'r profion hynny mewn perthynas â'r mesurau hyn. Mae'r ardaloedd o Gymru megis gogledd Cymru yn arbennig, lle mae'r cyfraddau heintio yn llawer is nag mewn rhannau eraill o'r wlad, lle mae'n ymddangos eu bod yn mynd allan o reolaeth, i'w gweld yn awgrymu bod arnom angen dull gweithredu gwahanol mewn gwahanol rannau o'r wlad. Clywais yr hyn a ddywedodd y Gweinidog am Weinidogion Llywodraeth y DU yn gwrthod y math o ddull rydym wedi'i awgrymu yma yng Nghymru. Rydych yn anghofio bod ganddynt ddull haenog yn yr Alban a Lloegr, maent yn mabwysiadu dull gwahanol sydd wedi'i dargedu at wahanol rannau o'r wlad oherwydd bod gwahanol gyfraddau o'r feirws yn cylchredeg. Dyna pam y mae ganddynt yr haenau hynny yn eu system. Mae'r cyfraddau heintio a gyhoeddwyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru heddiw yn awgrymu bod gan Wynedd gyfradd gylchredeg o'r feirws, cyfradd bositif, o 37.7 o achosion positif ym mhob 100,000 o'r boblogaeth dros y saith diwrnod diwethaf, ac mae'r gyfradd honno'n gostwng. Pan gymharwch hynny â Chastell-nedd Port Talbot yn ne Cymru, lle mae gennym 693.6 achos ym mhob 100,000 yn ystod y saith diwrnod diwethaf, mae'n eithaf clir fod arnom angen dull gweithredu gwahanol yn y ddwy ardal honno. Yn wir, Castell-nedd Port Talbot sydd â'r gyfradd heintio waethaf yn y DU gyfan, ac mae naw o'r 10 awdurdod lleol sydd ar y brig o ran y cyfraddau heintio yng Nghymru, a chredaf fod honno'n sefyllfa dorcalonnus sy'n galw am ddull gweithredu wedi'i thargedu'n well o ran yr awdurdodau lleol sydd â risgiau mor fawr yn gysylltiedig â hwy. Nid yw'r gwahaniaethau'n fach, maent yn enfawr, a dyna pam rydym am weld dull gwahanol yn y ffordd y mae Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael â'r materion hyn, nid y dull cyffredinol ledled Cymru sydd gennym ar hyn o bryd. Ac yna, ceir yr aelodau o'r cyhoedd sy'n gwneud y peth iawn - maent yn golchi eu dwylo, maent yn gwisgo masg, maent yn aros gartref, maent yn cadw pellter cymdeithasol - a chredwn y dylid eu gwobrwyo am y gwaith caled hwnnw pan fydd gennym sefyllfa lle mae'r feirws dan reolaeth well, ac eto mae Gweinidogion wedi dewis gosod cyfyngiadau difrifol ar bob person yn y wlad oherwydd lleiafrif bach yn rhai o'n cymunedau na fydd byth yn ufuddhau i'r rheolau, ni waeth beth ydynt. Mae'r diffyg tystiolaeth gan y Llywodraeth hefyd mewn perthynas â'r diwydiant lletygarwch yn peri gofid. Rwy'n nodi, wrth gwrs, fod gwybodaeth bellach wedi'i rhannu yr wythnos hon. Credaf ei bod yn ymwneud â thystiolaeth o fis Ebrill, a oedd yn amlwg yn amser llawer cynharach yn ystod y pandemig ac mae'n debyg ei bod wedi dyddio. Ond nid yw'r dogfennau cyngor diweddaraf hynny a gyhoeddwyd gan Weinidogion yn galw am y math o gyfyngiadau y mae Llywodraeth Cymru wedi penderfynu eu gosod. Nid ydynt yn cyfeirio at y rheol fympwyol 6 p.m. ar gyfer cau safleoedd wedi'u rheoleiddio, na gwahardd gwerthu alcohol. Ac nid yw canlyniadau anfwriadol y rheolau hynny, megis pobl yn cymysgu yng nghartrefi pobl ac yn yfed gyda'i gilydd, gan achosi mwy fyth o heintiau, yn cael eu nodi o gwbl yn y dogfennau hynny. Mae prif gynghorydd gwyddonol Llywodraeth y DU, Syr Patrick Vallance, wedi cydnabod yr wythnos hon nad oes tystiolaeth gadarn i gyfiawnhau cyrffyw lletygarwch. Ac roedd y Gweinidog yn llygad ei le yn tynnu sylw at y ffaith bod rhai gwahaniaethau yn ymagwedd y Ceidwadwyr Cymreig o gymharu â Llywodraeth y DU. Dyna hanfod datganoli, oherwydd rydym am gael ateb i Gymru, nid ateb i Loegr, fel y mae Llywodraeth y DU, wrth gwrs, yn gorfod ei osod. Ond yn wyneb yr holl dystiolaeth hon, neu'r diffyg tystiolaeth, mae'r cyfyngiadau newydd yn fwy chwerw fyth, yn enwedig i'r busnesau lletygarwch sydd wedi cael trafferth i oroesi'r pandemig hyd yma ac sydd wedi gweithio'n galed iawn ac wedi gwario miloedd lawer o bunnoedd i weithredu amgylcheddau diogel rhag COVID ar eu safle er mwyn cadw eu staff a'u cwsmeriaid yn ddiogel. Ofnaf fod angen atgoffa'r Llywodraeth o'r cyfraniad enfawr y mae'r sector penodol hwn yn ei wneud i'n heconomi a'n cymunedau bob blwyddyn. Mae'r sector lletygarwch yng Nghymru yn cyfrannu £3 biliwn y flwyddyn i'n heconomi. Mae'n cyflogi dros 140,000 o bobl yng Nghymru yn uniongyrchol, a 40,000 arall yn anuniongyrchol. Ac yn ôl prif weithredwr UKHospitality Cymru, y sector lletygarwch yng Nghymru yw'r cyflogwr sector preifat mwyaf ond dau. Mae hynny'n fwy na'r diwydiannau fferyllol, modurol ac awyrofod yng Nghymru gyda'i gilydd. Felly, o ystyried y ffeithiau hyn, mae'n anodd iawn deall pam y mae Llywodraeth Cymru wedi dewis targedu'r diwydiant penodol hwn yn y ffordd y gwnaeth. Byddai unrhyw un sy'n mynychu tafarndai, bwytai a chaffis yn deall y niwed sylweddol y mae'r cyfyngiadau hyn yn ei achosi, felly pam nad yw Llywodraeth Cymru i'w gweld fel pe bai'n deall? Ac mae'n gas gennyf ei ddweud, ond ni allaf beidio â theimlo, pe bai'r cyfyngiadau hyn yn fygythiad mawr i swyddi yn y diwydiant dur, y byddai ymagwedd wahanol iawn gan Weinidogion. Yn olaf, ar gymorth busnes, mae arnaf ofn ei fod yn rhy ychydig yn rhy hwyr. Rhy ychydig gan na fydd yn agos at fod yn ddigon i dalu am golli refeniw ar gyfer cyfnod y Nadolig i'r bobl sy'n dioddef nawr, ac yn rhy hwyr, oherwydd ni fydd pobl yn gallu cael y cymorth sydd ei angen arnynt tan fis Ionawr, ac erbyn hynny bydd llawer o fusnesau wedi mynd i'r wal a bydd miloedd lawer o swyddi wedi'u colli. Felly, wrth gloi, rydym yn deall yr angen i reoli'r feirws ac i ddiogelu bywydau. Dyna pam ein bod wedi cefnogi - ac rwyf am bwysleisio hyn - y rhan fwyaf o'r rheoliadau coronafeirws a osodwyd gerbron y Senedd hon. Ni fyddech yn meddwl hynny pan fyddwch yn gwrando ar y Llywodraeth, ond mae'n ffaith. Rydym wedi cefnogi'r cyfyngiadau hynny oherwydd eu bod wedi'u seilio ar dystiolaeth ac am eu bod yn gymesur, ac wedi'u targedu, ond yn anffodus nid yw hynny'n wir am y rhain, a dyna pam ein bod yn galw am eu hatal ar unwaith ac eisiau dull mwy cymesur wedi'i dargedu, wrth symud ymlaen. Rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi'r cynnig.