techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: We don't regularly publish - we answer responses to publish operations that are cancelled. I don't have any plans to add to official statistics on this matter unless there is a compelling case to do so. I'm happy to listen to that case as it's made.
Welsh: Nid ydym yn eu cyhoeddi'n rheolaidd - rydym yn ateb ymatebion i gyhoeddi llawdriniaethau sy'n cael eu canslo. Nid oes gennyf unrhyw gynlluniau i ychwanegu at ystadegau swyddogol ar y mater hwn oni bai bod yna achos cryf dros wneud hynny. Rwy'n hapus i wrando ar yr achos hwnnw fel y bydd yn cael ei wneud.
English: It is something that concerns my constituents. In January, you apologised for cancelled surgery, saying, at that point, that is was the onset of winter, which came from somewhere, that was to blame. But surgery is still being cancelled week on week. I've had a number of constituents coming to see me recently to tell me about treatments being cancelled not once, not twice, not three times, but even more than that. There was one man who was starting to see mental health problems emerge in his wife because of the strain of having these treatments cancelled time and time again. The question is: what do we do about this? Is there scope to introduce financial incentives in order for health boards not to cancel? Is there scope to compensate patients even, or why not just ensure that these treatments aren't cancelled time and time again?
Welsh: Mae o'n rhywbeth sydd yn poeni fy etholwyr i. Ym mis Ionawr, mi wnaethoch chi ymddiheuro am lawdriniaethau yn cael eu canslo gan ddweud bryd hynny mai dyfodiad y gaeaf o rywle oedd ar fai, ond mae llawdriniaethau yn dal i gael eu canslo wythnos ar ôl wythnos. Rydw i wedi cael sawl etholwr yn dod i'm gweld i yn ddiweddar i sôn am driniaethau yn cael eu canslo, nid unwaith, nid dwywaith, nid dair gwaith, ond mwy na hynny. Mi oedd yna un gŵr yn dechrau gweld arwyddion o broblemau iechyd meddwl yn ei wraig oherwydd y straen o orfod cael triniaethau wedi'u canslo dro ar ôl tro. Y cwestiwn ydy: beth ydym ni'n ei wneud am hyn? A oes yna le i gyflwyno cymhellion ariannol er mwyn i fyrddau iechyd beidio â chanslo? A oes yna le i roi iawndal i gleifion hyd yn oed neu beth am drio sicrhau bod triniaethau ddim yn cael eu canslo dro ar ôl tro efallai?
English: Diolch, Llywydd. To the Minister, these questions, I think. In July 2016, your predecessor told us that the carers strategy was being refreshed and, 'That will be happening later this year', which, of course, meant 2016. It's now 2018, and the most recent carers strategy for Wales is still branded 2013, and, in a written statement last year, you still referred to the strategy as being a 2013-16 strategy. I know about your ministerial advisory group, but I think it is a surprise that a change of Minister seems to have comprehensively derailed the publication of a strategy that was, to the naked eye, virtually ready for publication. Can you tell us what's happened, please?
Welsh: Diolch, Lywydd. I'r Gweinidog, y cwestiynau hyn, rwy'n credu. Ym mis Gorffennaf 2016, dywedodd eich rhagflaenydd wrthym fod y strategaeth gofalwyr yn cael ei hadnewyddu a, 'Bydd hynny'n digwydd yn ddiweddarach eleni', a oedd, wrth gwrs, yn golygu 2016. Mae bellach yn 2018, a strategaeth gofalwyr 2013 yw'r strategaeth ddiweddaraf ar gyfer Cymru, ac, mewn datganiad ysgrifenedig y llynedd, roeddech yn dal i gyfeirio at y strategaeth fel strategaeth 2013-16. Rwy'n gwybod am eich grŵp cynghori'r Gweinidog, ond credaf ei bod yn syndod fod newid Gweinidog i'w weld wedi rhwystro'r broses o gyhoeddi'r strategaeth a oedd, yn ôl pob golwg, bron iawn yn barod i'w chyhoeddi. A allwch ddweud wrthym beth sydd wedi digwydd, os gwelwch yn dda?
English: Yes, indeed. Thank you for the question, Suzy. It's not the case, actually, that the strategy refresh and review has been derailed. It is under way, but we're not waiting for that either. We're getting on with a range of matters in respect of carers, and not waiting for the carers ministerial advisory group, either, to do it as well. I refer back to the statement that I made previously here, in the Assembly. So, for example, we only recently launched the toolkit for schools on identification of carers. So, there's some tremendous work going on, and it's focused on identifying, providing the advice and support for those carers, including on respite - and flexible respite as well - but also focus on bringing together the third sector, local authorities and other public bodies that can actually provide that wraparound service for carers. But the critical thing is that we're getting on with it while we also look to refresh and review that strategy. Strategies are fantastic, and we need them refreshed and reviewed. We also need to get on with the actual actions that will deliver the right outcomes for carers as well.
Welsh: Gallaf, yn wir. Diolch i chi am y cwestiwn, Suzy. Nid yw'n wir, mewn gwirionedd, fod y broses o adnewyddu ac adolygu'r strategaeth wedi'i rhwystro. Mae ar y gweill, ond nid ydym yn aros am hynny ychwaith. Rydym yn bwrw ati ar amrywiaeth o faterion mewn perthynas â gofalwyr, ac nid ydym ychwaith yn aros i grŵp cynghori'r Gweinidog ar ofalwyr ei wneud hefyd. Cyfeiriaf yn ôl at y datganiad a wneuthum yn flaenorol yma yn y Cynulliad. Felly, er enghraifft, rydym newydd lansio'r pecyn cymorth i ysgolion ar adnabod gofalwyr. Felly, mae gwaith aruthrol yn cael ei wneud, ac mae'n canolbwyntio ar adnabod, darparu cyngor a chymorth ar gyfer y gofalwyr hynny, gan gynnwys mewn perthynas â seibiant - a seibiant hyblyg yn ogystal - ond mae hefyd yn canolbwyntio ar ddod â'r trydydd sector, yr awdurdodau lleol a chyrff cyhoeddus eraill sy'n gallu darparu'r gwasanaeth hollgynhwysol hwnnw ar gyfer gofalwyr at ei gilydd. Ond y peth allweddol yw ein bod yn bwrw ymlaen â hynny tra ein bod hefyd yn ceisio adnewyddu ac adolygu'r strategaeth honno. Mae strategaethau yn wych, ac mae angen eu hadnewyddu a'u hadolygu. Mae angen i ni hefyd fwrw ymlaen â'r camau gweithredu go iawn a fydd yn cyflawni'r canlyniadau cywir i ofalwyr yn ogystal.
English: Thank you, Minister. I'm always happy to welcome action, as long as that action is both forthcoming and effective, shall we say. I don't think your answer quite explained what's happened in the last 18 months, in terms of what happened to a strategy that was nearly ready. Perhaps I could move on to some of the other points that have been raised with me by carers in meetings, one of which is the variety of understanding of carers' rights that there is between different local authorities, and actually within some departments within local authorities. Can you clarify who is responsible for ensuring consistency of assessment in different councils, and why this is an ongoing problem?
Welsh: Diolch i chi, Weinidog. Rwyf bob amser yn hapus i groesawu gweithredu, cyhyd â bod y gweithredu hwnnw'n digwydd ac yn effeithiol, gawn ni ddweud. Nid wyf yn credu bod eich ateb wedi egluro'n hollol yr hyn sydd wedi digwydd yn y 18 mis diwethaf, o ran beth a ddigwyddodd i strategaeth a oedd bron yn barod. Efallai y caf symud ymlaen at rai o'r pwyntiau eraill y mae gofalwyr wedi'u codi mewn cyfarfodydd, ac mae un ohonynt yn ymwneud â'r amrywio a welir rhwng dealltwriaeth gwahanol awdurdodau lleol o hawliau gofalwyr, ac mewn rhai adrannau o fewn awdurdodau lleol mewn gwirionedd. A allwch egluro pwy sy'n gyfrifol am sicrhau cysondeb asesu mewn gwahanol gynghorau, a pham fod hon yn broblem barhaus?
English: Thank you for the answer. I can't say that I'm particularly happy with your response that co-production might be responsible for the variety in terms of delivery, because of course we all agree that, if this isn't patient centred, then no strategy is going to work. My question was about assessments, and the standard and consistency of those assessments, and I don't think you captured that. I think we're all aware, of course, that when it comes to giving people rights, the delivery against those rights is pretty spasmodic and very, very variable in a range of areas across Wales. You mentioned the Carmarthenshire young adult carers. You may be aware that I'm supporting the principle that's been captured within that petition, to help young adult carers take better advantage of post-16 education and apprenticeships without unnecessary financial disincentive. I think combined with the Welsh Conservative offer on free or discounted transport, which doesn't depend on renationalisation of any buses, this is a new policy targeted at helping young adult carers find a future alongside or after caring. You must have had the results of the assessment of the 2013-16 strategy by now. What are the findings for meeting the education and employment needs of young adult carers in that strategy?
Welsh: Diolch i chi am yr ateb. Ni allaf ddweud fy mod yn arbennig o fodlon â'ch ymateb y gallai cydgynhyrchu fod yn gyfrifol am yr amrywio yn y ddarpariaeth, oherwydd rydym i gyd yn cytuno, wrth gwrs, os nad ydym yn canolbwyntio ar y claf, yna ni fydd unrhyw strategaeth yn gweithio. Roedd fy nghwestiwn yn ymwneud ag asesiadau, a safon a chysondeb yr asesiadau hynny, ac nid wyf yn credu eich bod wedi ateb hynny. Credaf fod pawb ohonom yn gwybod, wrth gwrs, o ran rhoi hawliau i bobl, fod y modd y caiff yr hawliau hynny eu gweithredu yn eithaf ysbeidiol ac yn amrywiol tu hwnt mewn amryw o ardaloedd ledled Cymru. Fe sonioch am y gofalwyr sy'n oedolion ifanc yn Sir Gaerfyrddin. Efallai y byddwch yn gwybod fy mod yn cefnogi'r egwyddor a nodwyd yn y ddeiseb honno, i helpu gofalwyr sy'n oedolion ifanc i fanteisio mwy ar addysg a phrentisiaethau ôl-16 heb ddatgymhelliad ariannol diangen. Rwy'n credu, ar y cyd â chynnig y Ceidwadwyr Cymreig ar drafnidiaeth rad ac am ddim neu am bris gostyngol, nad yw'n dibynnu ar ailwladoli unrhyw fysiau, fod hwn yn bolisi newydd wedi'i dargedu at helpu gofalwyr sy'n oedolion ifanc i sicrhau dyfodol ochr yn ochr â gofalu neu ar ôl gofalu. Mae'n rhaid eich bod wedi cael canlyniadau'r asesiad o strategaeth 2013-16 erbyn hyn. Beth yw'r canfyddiadau ar gyfer bodloni anghenion addysg a chyflogaeth gofalwyr sy'n oedolion ifanc yn y strategaeth honno?
English: I'm more than happy to write to Suzy with the details of the outcomes of that, but also the wider strategies that we are taking forward for employability. But, of course, there is also a wide range of other measures of support that we can put in place for young adult carers as well, and I know that she will join me - and I'm happy to write to her on that specific issue - in welcoming the number of local authorities that are now also providing exemption for carers on their tax as well. So, I'm happy to write to her on that specific issue to give her an update on that, but also happy as well, and I'm sure she will support the fact, that the ministerial advisory group for carers now will be looking to take forward many of these issues and develop workstreams around them.
Welsh: Rwy'n fwy na pharod i ysgrifennu at Suzy gyda manylion y canlyniadau hynny, ond hefyd y strategaethau ehangach yr ydym yn bwrw ymlaen â hwy ar gyfer cyflogadwyedd. Ond wrth gwrs, mae yna hefyd amrywiaeth eang o fesurau cymorth eraill y gallwn eu rhoi ar waith ar gyfer gofalwyr sy'n oedolion ifanc, a gwn y bydd yn ymuno â mi - ac rwy'n hapus i ysgrifennu ati ar y mater penodol hwnnw - i groesawu'r ffaith bod nifer o awdurdodau lleol bellach yn darparu esemptiad treth i ofalwyr yn ogystal. Felly, rwy'n hapus i ysgrifennu ati ar y mater penodol hwnnw i roi'r wybodaeth ddiweddaraf iddi ar hynny, ond rwyf hefyd yn hapus, ac rwy'n siŵr y bydd hi'n cefnogi'r ffaith, y bydd grŵp cynghori'r Gweinidog ar ofalwyr yn ceisio bwrw ymlaen â llawer o'r materion hyn yn awr a datblygu ffrydiau gwaith o'u hamgylch.
English: Diolch, Llywydd. Cabinet Secretary, according to the national survey for Wales 2016-17, obesity in Wales is worse than in any other nation in the UK. Fifty-nine per cent of adults are considered overweight, and 26 per cent of children starting primary school are classed as obese or overweight. What steps are the Welsh Government taking to tackle child obesity in Wales, and in particular in the economically deprived regions of Wales, such as my own region, South Wales West?
Welsh: Diolch, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, yn ôl yr arolwg cenedlaethol ar gyfer Cymru 2016-17, mae gordewdra yn waeth yng Nghymru nag unrhyw wlad arall yn y DU. Ystyrir bod 59 y cant o oedolion dros bwysau, a bod 26 y cant o blant sy'n dechrau yn yr ysgol gynradd yn ordew neu dros bwysau. Pa gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i fynd i'r afael â gordewdra ymhlith plant yng Nghymru, ac yn enwedig yn y rhanbarthau o Gymru sy'n ddifreintiedig yn economaidd, megis fy rhanbarth i, Gorllewin De Cymru?
English: We have a range of measures in place already, for example the healthy schools network, the 10 steps to a healthy weight, and, indeed, the daily mile introduced by my ministerial colleague Rebecca Evans when she was the public health Minister. There is a range of things we're already doing to undertake both greater physical activity, greater awareness of health behaviour, including diet of course, but we're looking also to the obesity strategy, which this Assembly passed as part of the Public Health (Wales) Act 2017, and I'm looking forward, before the summer, to reporting back formally to this place on the steps that we're taking to take forward a consultation on the future of that strategy.
Welsh: Mae gennym amrywiaeth o fesurau ar waith eisoes, er enghraifft y rhwydwaith ysgolion iach, y 10 cam i bwysau iach, ac yn wir, y filltir ddyddiol a gyflwynwyd gan fy nghyd-Aelod Rebecca Evans pan oedd hi'n Weinidog iechyd y cyhoedd. Mae amrywiaeth o bethau rydym eisoes yn eu gwneud i gymell mwy o weithgarwch corfforol, mwy o ymwybyddiaeth o ymddygiad iechyd, gan gynnwys deiet wrth gwrs, ond rydym hefyd yn edrych ar y strategaeth ordewdra, a basiwyd gan y Cynulliad hwn yn rhan o Ddeddf Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 2017, ac rwy'n edrych ymlaen, cyn yr haf, i adrodd yn ôl yn ffurfiol i'r lle hwn ar y camau rydym yn eu cymryd i ddatblygu ymgynghoriad ar ddyfodol y strategaeth honno.
English: Thank you for that answer, Cabinet Secretary. Troubling research undertaken by the University of Southampton has shown that only 15 per cent of schools provide two hours of physical exercise each week for seven to 11-year-olds, and it is felt that the Welsh Government should engage with schools, nutritionists and parents to reverse the increase in child obesity and that this engagement is the key to maybe solving the obesity crisis in Wales.
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae'n destun pryder fod gwaith ymchwil a wnaed gan Brifysgol Southampton wedi dangos mai 15 y cant yn unig o ysgolion sy'n darparu dwy awr o ymarfer corff bob wythnos ar gyfer plant rhwng saith ac 11 mlwydd oed, ac mae rhai'n teimlo y dylai Llywodraeth Cymru ymgysylltu ag ysgolion, maethegwyr a rhieni i wrthdroi'r cynnydd mewn gordewdra ymhlith plant ac mai'r ymgysylltiad hwn yw'r ateb, o bosibl, i ddatrys yr argyfwng gordewdra yng Nghymru.
English: There are a range of measures here and, actually, when we think about the challenges that we face, this is part of the common challenges we face in a range of public health outcomes: smoking, alcohol intake, diet and exercise, and in particular diet and exercise where it refers to obesity but also alcohol as well. As to the role of schools, it isn't just about the children when they're in school of course, but that is a significant part of it, which is why I'm really pleased to be continuing to work with my cabinet colleague, the education Secretary on curriculum reform and the health and well-being domain about behaviour we want children to take on board whilst they're at school. But there's actually a broader point about the family and the community that children live in, and what are expected behaviours within that family and the choices people make, as well, of course, as encouraging people to alter the way in which they provide food. So, steps that have already been taken, for example to reduce sugar content in drinks, are to be welcomed. There are more steps that I'd like to see food manufacturers undertake. I'm thinking about the fat content and other issues too, but we can't simply see it as one part of it. That's why I see the child in their context, the family in their context, and our obesity strand needs to think carefully about how it addresses each of those, the levers the Government has available to us, and the partners we need to work with to make a real difference for public health now and in the future.
Welsh: Mae amrywiaeth o fesurau yma, ac mewn gwirionedd, wrth feddwl am yr heriau sy'n ein hwynebu, mae hyn yn rhan o'r heriau cyffredinol a wynebwn gydag ystod o ganlyniadau iechyd y cyhoedd: ysmygu, yfed alcohol, deiet ac ymarfer corff, ac yn arbennig deiet ac ymarfer corff pan fo'n cyfeirio at ordewdra, ond alcohol hefyd. O ran rôl ysgolion, nid yw'n ymwneud yn unig â'r plant pan fyddant yn yr ysgol wrth gwrs, ond mae hynny'n rhan sylweddol ohono, a dyna pam rwy'n falch iawn o fod yn parhau i weithio gyda fy nghyd-Aelod cabinet, yr Ysgrifennydd addysg, ar ddiwygio'r cwricwlwm yn ogystal â'r maes iechyd a llesiant ynghylch ymddygiad yr ydym eisiau i blant ei ystyried tra'u bod yn yr ysgol. Ond mae yna bwynt ehangach ynglŷn â'r teulu a'r gymuned lle mae plant yn byw mewn gwirionedd, a'r hyn a ystyrir yn ymddygiadau disgwyliedig o fewn y teulu a'r dewisiadau y mae pobl yn eu gwneud, yn ogystal ag annog pobl i newid y ffordd y maent yn darparu bwyd wrth gwrs. Felly, mae'r camau sydd eisoes wedi'u cymryd, er enghraifft, i leihau siwgr mewn diodydd, i'w croesawu. Buaswn yn hoffi gweld gweithgynhyrchwyr bwyd yn cymryd mwy o gamau tebyg. Rwy'n meddwl am y cynnwys braster a materion eraill hefyd, ond ni allwn ei weld ond fel un rhan yn unig o hyn. Dyna pam fy mod yn gweld y plentyn yn ei gyd-destun, y teulu yn ei gyd-destun, ac mae angen i'n helfen ordewdra feddwl yn ofalus ynglŷn â sut y mae'n mynd i'r afael â phob un o'r rheini, y dulliau sydd ar gael i'r Llywodraeth, a'r partneriaid y mae angen i ni weithio gyda hwy i wneud gwahaniaeth go iawn i iechyd y cyhoedd yn awr ac yn y dyfodol.
English: Thank you for that answer, Cabinet Secretary. It's positive to hear that family engagement is a priority for you, and I'd like you to also look at exploring avenues of increasing the range of extra-curricular activities. I appreciate the Welsh Government has been working in this area. Forty-eight per cent of school pupils in years 3 to 11 in Wales are taking part in organised physical activity. I wish to highlight Wales's success in the Commonwealth Games. We must encourage all children to be as active as they can and encourage children who excel at sport at the same time. So, what is the Welsh Government doing to encourage the 52 per cent of children who do not participate in any physical activity, whilst at the same time encouraging and assisting the local sports clubs who are struggling financially along with individuals who have a talent but lack the necessary funding to excel in their sport?
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae'n galonogol clywed bod ymgysylltu â theuluoedd yn flaenoriaeth i chi, a buaswn hefyd yn hoffi pe baech yn archwilio ffyrdd o gynyddu'r ystod o weithgareddau allgyrsiol. Rwy'n sylweddoli bod Llywodraeth Cymru wedi bod yn gwneud gwaith yn y maes hwn. Mae 48 y cant o'r disgyblion ym mlynyddoedd 3 i 11 yng Nghymru yn cymryd rhan mewn gweithgarwch corfforol wedi'i drefnu. Hoffwn dynnu sylw at lwyddiant Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad. Mae'n rhaid i ni annog pob plentyn i fod mor heini ag y gallant, ac annog plant sy'n rhagori mewn chwaraeon ar yr un pryd. Felly, beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i annog y 52 y cant o blant nad ydynt yn cymryd rhan mewn unrhyw weithgareddau corfforol, tra'u bod hefyd, ar yr un pryd, yn annog ac yn cynorthwyo'r clybiau chwaraeon lleol sy'n ei chael hi'n anodd yn ariannol ynghyd ag unigolion sydd â thalent ond nad oes ganddynt yr arian angenrheidiol i ragori yn eu camp?
English: We are working closely with health boards through our successful national and international marketing campaign 'Train. Work. Live.' Health boards are using the campaign to recruit and retain healthcare professionals with positive results.
Welsh: Rydym yn gweithio'n agos gyda byrddau iechyd drwy ein hymgyrch farchnata genedlaethol a rhyngwladol lwyddiannus 'Hyfforddi. Gweithio. Byw.' Mae byrddau iechyd yn defnyddio'r ymgyrch i recriwtio a chadw gweithwyr gofal iechyd proffesiynol gyda chanlyniadau cadarnhaol.
English: Thank you, Cabinet Secretary, for that answer. You'd be aware of the considerable residential developments that are going on around the city of Cardiff, and in particular I draw your attention to the developments in the west of the city, where surgeries and practices have issued notices to say they are unable to take on more patients because they haven't been allowed any more resources to recruit and, importantly, retain staff to meet the increased demand of new housing. Do you recognise that as a problem in the system of provision of primary medical services, and what discussions have you had with the health board in the Cardiff and Vale area to try and address that resource issue that new developments are creating to the west of the city on GP surgeries?
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw, Ysgrifennydd y Cabinet. Fe fyddwch yn ymwybodol o'r datblygiadau preswyl sylweddol sy'n digwydd o amgylch dinas Caerdydd, ac yn benodol, tynnaf eich sylw at y datblygiadau yng ngorllewin y ddinas, lle mae meddygfeydd a phractisau wedi cyflwyno hysbysiadau i ddweud nad ydynt yn gallu derbyn mwy o gleifion oherwydd nad ydynt wedi cael mwy o adnoddau i recriwtio ac yn bwysicach, i gadw staff er mwyn ateb y galw cynyddol yn sgil y tai newydd. A ydych yn cydnabod bod honno'n broblem yn y system o ddarparu gwasanaethau meddygol sylfaenol, a pha drafodaethau a gawsoch gyda'r bwrdd iechyd yn ardal Caerdydd a'r Fro i geisio mynd i'r afael â'r broblem adnoddau y mae datblygiadau newydd yng ngorllewin y ddinas yn ei chreu i feddygfeydd meddygon teulu?