English: I'm very pleased to take part in this debate, and I congratulate the Members who've put this forward, because I think the issues that are raised are absolutely crucial, and I think that these issues are really the bread-and-butter stuff of what we should be doing here in the Assembly to preserve the wildlife of Wales. It is a matter of great concern that our biodiversity has declined. Previous speakers have listed that decline, and I do think it should be a key policy of the Welsh Government to reduce this decline - and, indeed, for all of us. And already it's been mentioned that we do have legislative tools - the environment Act and the future generations Act - and we do have key decisions to make, as John Griffiths said in his contribution, where we have to decide what we must preserve and measure that against other gains. So, there are key decisions that we do have to make. Even though my constituency is mainly urban, there are very important species that can be found in urban areas, and there are green patches of wildlife that I think it's absolutely vital that we preserve, not only for the wildlife that is there, but for the health and well-being of the population, because I think it's already been referred to, the fact that wildlife and nature and the environment does improve your well-being and your health. Like John Griffiths, I am a species champion, and I am the species champion of waxcap fungi, which are very important to Cardiff North. The grasslands around the Llanishen reservoir are home to the waxcap fungi. As you may have heard, because I've raised this in the Chamber quite a few times, there's been a long campaign, which Jenny Rathbone, my colleague, and I have both been involved in, to prevent development at Llanishen reservoir. Our aim is to turn it into a country park and to refill the reservoir. This campaign has lasted for 15 years, and Western Power Distribution ruthlessly opposed the widespread wishes of the public in Cardiff North and did all it could to build over the reservoir, including going to two public inquiries. It was a huge effort to try to retain the site. But, in any case, in 2003, waxcap fungi were discovered at the reservoir, and they were discovered by the residents' action group, which contains ecologists and very expert people, and, in 2005, it was designated as a site of special scientific interest, which was a matter of great rejoicing. Now, waxcap fungi were once common throughout the grasslands of northern Europe, but, because of intensive farming methods, they've virtually disappeared in many places. And, actually, 29 species of waxcap fungi were found at the reservoir, which means that it is a site of international importance for these types of fungi. It was a very exciting discovery, and I know - . I think Simon Thomas said he wanted to be positive when we discussed these issues, and this was very positive, because they were discovered during - well, during, really, this campaign. Last year, we had the very good news that the site has now been bought back by Dŵr Cymru, by Welsh Water, and Natural Resources Wales and Welsh Water have been monitoring the waxcaps, with ecologists, very, very carefully, and I understand that they are still doing very well on the site. Welsh Water is actually planning to refill the reservoir and open it up the public, but would manage the grassland fungi and protect this unique city site for future generations. So, that is why my species is waxcap fungi. And I'm not only celebrating the fact that they are unique, but that they also helped save the reservoir. I think it's absolutely crucial, on a wider note, that we do keep urban green spaces for future generations in order to promote biodiversity in every part of Wales. Thank you very much.
Welsh: Rwy'n falch iawn o gymryd rhan yn y ddadl hon, ac rwy'n llongyfarch yr Aelodau sydd wedi ei chyflwyno, oherwydd credaf fod y materion sy'n codi yn gwbl allweddol, ac rwy'n meddwl mai'r rhain yw'r pethau bara a menyn y dylem fod yn eu gwneud yma yn y Cynulliad i warchod bywyd gwyllt Cymru. Mae'n fater o bryder mawr fod ein bioamrywiaeth wedi dirywio. Rhestrodd siaradwyr blaenorol y dirywiad, ac rwy'n credu y dylai fod yn bolisi allweddol gan Lywodraeth Cymru i leihau'r dirywiad - ac yn wir, i bob un ohonom. A soniwyd bod gennym offerynnau deddfwriaethol - Deddf yr amgylchedd a Deddf cenedlaethau'r dyfodol - ac mae gennym benderfyniadau allweddol i'w gwneud, fel y dywedodd John Griffiths yn ei gyfraniad, lle y mae'n rhaid i ni benderfynu beth sy'n rhaid i ni ei gadw a mesur hynny yn erbyn enillion eraill. Felly, mae yna benderfyniadau allweddol sy'n rhaid i ni eu gwneud. Er bod fy etholaeth yn un drefol yn bennaf, mae rhywogaethau pwysig iawn i'w cael mewn ardaloedd trefol, ac mae clytiau gwyrdd o fywyd gwyllt y credaf ei bod yn gwbl hanfodol ein bod yn eu cadw, nid yn unig ar gyfer y bywyd gwyllt sydd yno, ond er mwyn iechyd a lles y boblogaeth, oherwydd credaf ei fod eisoes wedi cael ei grybwyll, y ffaith fod bywyd gwyllt a natur a'r amgylchedd yn gwella eich lles a'ch iechyd. Fel John Griffiths, rwy'n hyrwyddwr rhywogaeth, a fi yw hyrwyddwr rhywogaeth y ffwng cap cŵyr, sy'n bwysig iawn i Ogledd Caerdydd. Mae'r glaswelltiroedd o amgylch cronfa ddŵr Llanisien yn gartref i'r ffwng cap cŵyr. Mae'n bosibl eich bod wedi clywed, gan fy mod wedi crybwyll y mater yn y Siambr gryn dipyn o weithiau, fod yna ymgyrch hir y mae fy nghyd-Aelod, Jenny Rathbone, a minnau wedi bod yn rhan ohoni i atal datblygu cronfa ddŵr Llanisien. Ein nod yw ei droi'n barc gwledig ac ail-lenwi'r gronfa ddŵr. Mae'r ymgyrch wedi para 15 mlynedd, a gwrthwynebodd Western Power Distribution ddymuniadau cyffredinol y cyhoedd yng Ngogledd Caerdydd yn ddiarbed a gwneud popeth a allai i adeiladu dros y gronfa ddŵr, gan gynnwys mynd i ddau ymchwiliad cyhoeddus. Roedd yn ymdrech enfawr i geisio cadw'r safle. Ond beth bynnag, yn 2003, darganfuwyd ffwng cap cŵyr wrth y gronfa ddŵr, a chawsant eu darganfod gan grŵp gweithredu'r preswylwyr, sy'n cynnwys ecolegwyr a phobl sy'n arbenigwyr, ac yn 2005, cafodd ei ddynodi'n safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig, a oedd yn destun gorfoledd mawr. Nawr, roedd ffwng cap cŵyr yn gyffredin ar un adeg ledled glaswelltiroedd gogledd Ewrop, ond oherwydd dulliau ffermio dwys, maent fwy neu lai wedi diflannu mewn nifer o leoedd. Ac mewn gwirionedd, darganfuwyd 29 o rywogaethau o ffwng cap cŵyr wth y gronfa ddŵr, sy'n golygu ei fod yn safle o bwysigrwydd rhyngwladol yn achos y mathau hyn o ffwng. Roedd yn ddarganfyddiad cyffrous iawn, ac rwy'n gwybod - . Rwy'n meddwl bod Simon Thomas wedi dweud ei fod eisiau bod yn gadarnhaol pan fyddwn yn trafod y materion hyn, ac roedd hyn yn gadarnhaol iawn, oherwydd cawsant eu darganfod yn ystod - wel, yn ystod yr ymgyrch honno mewn gwirionedd. Y llynedd, cawsom y newyddion da iawn fod y safle bellach wedi ei brynu'n ôl gan Dŵr Cymru, ac mae Cyfoeth Naturiol Cymru a Dŵr Cymru wedi bod yn monitro'r capiau cŵyr yn ofalus iawn gydag ecolegwyr, ac rwy'n deall eu bod yn dal i wneud yn dda iawn ar y safle. Mae Dŵr Cymru yn bwriadu ail-lenwi'r gronfa ddŵr mewn gwirionedd a'i agor i'r cyhoedd, ond byddai'n rheoli ffyngau'r glaswelltir ac yn diogelu'r safle dinesig unigryw hwn ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Felly, dyna pam mai fy rhywogaeth i yw'r ffwng cap cŵyr. Ac rwy'n dathlu'r ffaith eu bod yn unigryw, ond hefyd eu bod wedi helpu i achub y gronfa ddŵr. Rwy'n credu ei bod yn hollol hanfodol, ar nodyn mwy cyffredinol, ein bod yn cadw mannau gwyrdd trefol ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol er mwyn hybu bioamrywiaeth ym mhob rhan o Gymru. Diolch yn fawr iawn.