English: There is so much wrong with the code in its current form, and the guidance, which is of extreme importance and a guide to our teachers. This vital guidance, initially missing, this Government published late last night. To be scrutinised properly, a mere 30-minute debate is an insult to the Senedd, the parents, teachers and children across Wales. Deputy Presiding Officer, before I attempt to address the multitude of concern from these benches, I thank the Presiding Officer for previously recognising the importance of this debate and allowing more flexibility with timings, which I hope that you will extend to my contribution, as sufficient time needs to be allocated for this to be scrutinised and debated sufficiently. It is vital that we get this right and it's not rushed through, as this will hugely impact on generations of children in Wales. We all want high-quality, safe, age-appropriate, fully inclusive, scientifically accurate relationship and sex education for our children. The new curriculum will provide a unique opportunity for us to finally address some of the current pressing issues of our day and educate them to promote healthy relationships, awareness, and to protect our children. We welcome this. However, we need to get it right. They need to be the right messages, the right content, delivered by fully trained teachers or outside bodies that adhere to strict guidelines set. Therefore, these guidelines and the code need to be clear and based in reality. Even the title concerns me - removing the word 'sex' from the title of RSE and replacing it with 'sexuality' - as does removing all references to 'girl', 'boy', 'woman'. It is ridiculously confusing, dangerous to limit using gender, and strikes me as a Government more concerned in promoting ideology than teaching our children facts and protecting them. The omission of any terms of gender in the code is quite frankly staggering. What has been presented is not fact-based, biologically accurate sex education but an indoctrination of children in gender-identity ideology. The erasure of 'sex' undermines safeguarding, erodes the concept of privacy, boundaries and consent, putting girls particularly at risk - a code where girls and women are invisible, apart from references to their bodily functions, is more than counterintuitive. Girls and women exist, and it's staggering that a small minority are trying to erase us from society. Our priority needs to be safeguarding children, presenting them with the facts in an age-appropriate manner. I wholeheartedly agree with the Future Generations Commissioner for Wales, who has spoken out against this code today, and I reiterate her calls and think that it would be a completely reasonable step to specifically and clearly include the need for understanding about the gendered basis of violence and the specific gendered issues for healthy relationships to be included on the face of the RSE code. And, reacting to a rebuttal from the Government, it is true that Acts have been referenced in these documents, namely the Equality Act 2010 and the Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015, but, beyond that, there is nothing at all in the learning outcomes that has the power to alter current male patterns or attitudes to sexual and domestic violence. Given these crimes are increasing, especially in schools, as you know, Minister, it is vital to grasp the opportunity now to address this. Likewise, the Equality Act has been referenced. I could go on, but, Deputy Presiding, there's no time. But, essentially, the purpose of this Act is eroded in this code. The success of this code will depend on buy-in and co-operation from parents, carers, families and teachers across Wales, but these are a hard-to-follow, confused and not factually correct code and guidance, using ill-defined terms that have no basis in law and, I believe, will not get that buy-in. So far, this Welsh Government have wilfully ignored a multitude of concerns raised in the initial draft, and the guidance still fails to address a variety of issues. There is still no mention of the standards required for third-party suppliers or deliverers of educational material, which, in my opinion, needs to be approved by Estyn. The language in the code remains desexed, incorrect and confusing, which could actually have an adverse effect, Minister. I'd like to go on, but, again, not enough time. And still no inclusion of the impact on society and individuals of pornography - age appropriately, of course. In fact, age appropriateness is one of the most important things we need to ensure throughout these documents. But, due to the easiness and growing trend of sharing images on social media, as we've spoken about recently in the Senedd, this needs to be addressed. Finally, Deputy Presiding Officer, there remain many glaring and obvious omissions in these documents, and it's highly confusing in content and is not fit for purpose. It is fundamental that this guidance needs to be clear, concise and watertight if it is going to be a guide to teaching RSE consistently across Wales and if it's going to have the desired effect. If this code goes through as it stands, I warn this Senedd it will not address the issues it sets out to, it will not address what this Government itself wants to address, and it will not be a worthy contribution to improving the lives of the next generations of Welsh children. We the Welsh Conservatives will be voting against this today, and I urge the Senedd to follow suit. I hope that this guidance can be brought back, and revised, to the Senedd in the new year and scrutinised properly, as it deserves and should be. Thank you.
Welsh: Mae cymaint o'i le ar y cod ar ei ffurf bresennol, a'r canllawiau, sydd o bwys enfawr ac yn ganllaw i'n hathrawon. Cafodd y canllawiau hanfodol hyn, a oedd ar goll i ddechrau, eu cyhoeddi gan y Llywodraeth hon yn hwyr neithiwr. I graffu arnyn nhw'n briodol, mae dadl 30 munud yn unig yn sarhad ar y Senedd, y rhieni, athrawon a phlant ledled Cymru. Dirprwy Lywydd, cyn i mi geisio mynd i'r afael â'r llu o bryderon sydd gan y meinciau hyn, rwy'n diolch i'r Llywydd am gydnabod pwysigrwydd y ddadl hon yn flaenorol a chaniatáu mwy o hyblygrwydd o ran amseriadau, ac rwy'n gobeithio y byddwch chi'n ymestyn hynny i fy nghyfraniad i, gan fod angen neilltuo digon o amser i graffu ar hyn a'i drafod yn ddigonol. Mae'n hanfodol ein bod yn cael hyn yn iawn ac nad yw'n cael ei ruthro drwodd, gan y bydd hyn yn effeithio'n fawr ar genedlaethau o blant yng Nghymru. Rydym ni i gyd eisiau cael addysg cydberthynas a rhywioldeb sydd o ansawdd uchel, yn ddiogel, yn briodol i oedran, yn gwbl gynhwysol, ac yn wyddonol gywir i'n plant. Bydd y cwricwlwm newydd yn rhoi cyfle unigryw i ni fynd i'r afael o'r diwedd â rhai o faterion pwysig yr oes sydd ohoni a'u haddysgu i hyrwyddo perthnasoedd iach, ymwybyddiaeth ac i amddiffyn ein plant. Rydym ni'n croesawu hyn. Fodd bynnag, mae angen i ni ei wneud yn iawn. Mae angen iddyn nhw fod y negeseuon iawn, y cynnwys iawn, wedi eu cyflwyno gan athrawon sydd wedi eu hyfforddi'n llawn neu gan gyrff allanol sy'n cadw at y canllawiau caeth a gaiff eu gosod. Felly, mae angen i'r canllawiau hyn a'r cod fod yn glir ac wedi eu seilio ar wirionedd. Mae hyd yn oed y teitl yn fy mhoeni i - dileu'r gair 'rhyw' o deitl addysg cydberthynas a rhywioldeb a defnyddio 'rhywioldeb' yn ei le - fel y mae dileu pob cyfeiriad at 'ferch', 'bachgen', 'menyw'. Mae'n hurt o ddryslyd, yn beryglus i gyfyngu ar ddefnyddio rhywedd, ac mae'n fy nharo i fel Llywodraeth sy'n poeni'n fwy am hyrwyddo syniadaeth nag addysgu ffeithiau i'n plant a'u hamddiffyn. Mae hepgor unrhyw dermau rhywedd yn y cod, a bod yn onest, yn syfrdanol. Nid yw'r hyn sydd wedi ei gyflwyno yn addysg rhyw sydd wedi ei seilio ar ffeithiau ac sy'n gywir yn fiolegol, ond yn trwytho plant mewn syniadaeth ynghylch hunaniaeth rhywedd. Mae dileu 'rhyw' yn tanseilio diogelu, yn erydu'r cysyniad o breifatrwydd, ffiniau a chydsyniad, gan roi merched yn arbennig mewn perygl - mae cod lle mae merched a menywod yn anweledig, ar wahân i gyfeiriadau at eu gweithrediadau corfforol, yn fwy na gwrth-reddfol. Mae merched a menywod yn bodoli, ac mae'n syfrdanol bod lleiafrif bach yn ceisio ein dileu o gymdeithas. Mae angen i'n blaenoriaeth fod ar ddiogelu plant, gan roi'r ffeithiau iddyn nhw mewn modd sy'n briodol i'w hoedran. Rwy'n cytuno'n llwyr â Chomisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru, sydd wedi siarad yn erbyn y cod hwn heddiw, ac yn ailadrodd ei galwadau ac rwy'n credu y byddai'n gam cwbl resymol i gynnwys yn benodol ac yn glir yr angen i ddeall y sail rywedd i drais a'r materion rhywedd penodol ar gyfer perthnasoedd iach ar wyneb y cod addysg cydberthynas a rhywioldeb. Ac, wrth ymateb i wrthodiad y Llywodraeth, mae'n wir bod cyfeiriad at Ddeddfau yn y dogfennau hyn, sef Deddf Cydraddoldeb 2010 a Deddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015, ond, y tu hwnt i hynny, nid oes unrhyw beth o gwbl yn y deilliannau dysgu sydd â'r pŵer i newid patrymau neu agweddau gwrywaidd cyfredol at drais rhywiol a domestig. O ystyried bod y troseddau hyn ar gynnydd, yn enwedig mewn ysgolion, fel y gwyddoch chi, Gweinidog, mae'n hanfodol manteisio ar y cyfle yn awr i fynd i'r afael â hyn. Yn yr un modd, ceir cyfeiriad at y Ddeddf Cydraddoldeb. Gallwn i fynd ymlaen, ond, Dirprwy Lywydd, nid oes amser. Ond, yn y bôn, mae diben y Ddeddf hon wedi ei erydu yn y cod hwn. Bydd llwyddiant y cod hwn yn dibynnu ar gefnogaeth a chydweithrediad gan rieni, gofalwyr, teuluoedd ac athrawon ledled Cymru, ond mae'r rhain yn god a chanllawiau anodd eu dilyn, dryslyd ac nid ydyn nhw'n ffeithiol gywir, sy'n defnyddio termau wedi eu diffinio'n wael nad oes ganddyn nhw unrhyw sail yn y gyfraith ac, rwyf i'n credu, na fydd yn cael y gefnogaeth honno. Hyd yn hyn, mae Llywodraeth Cymru wedi anwybyddu'n fwriadol lu o bryderon a gafodd eu codi yn y drafft cychwynnol, ac mae'r canllawiau yn dal i fethu â mynd i'r afael ag amrywiaeth o faterion. Nid oes unrhyw sôn o hyd am y safonau sy'n ofynnol ar gyfer cyflenwyr neu ddarparwyr deunydd addysgol trydydd parti, y mae angen, yn fy marn i, eu cymeradwyo gan Estyn. Mae'r iaith yn y cod yn parhau i fod yn anrhyweddol, yn anghywir ac yn ddryslyd, a allai arwain at effaith andwyol, Gweinidog. Hoffwn i fynd ymlaen, ond, unwaith eto, nid oes digon o amser. Ac mae'n dal i beidio â chynnwys effaith pornograffi ar gymdeithas ac unigolion - yn briodol i oedran, wrth gwrs. Yn wir, bod yn briodol i oedran yw un o'r pethau pwysicaf y mae angen i ni ei sicrhau drwy'r dogfennau hyn. Ond, oherwydd rhwyddineb a thuedd gynyddol o rannu delweddau ar y cyfryngau cymdeithasol, fel yr ydym ni wedi ei drafod yn ddiweddar yn y Senedd, mae angen mynd i'r afael â hyn. Yn olaf, Dirprwy Lywydd, mae llawer o ddiffygion clir ac amlwg yn y dogfennau hyn o hyd, ac maen nhw'n ddryslyd iawn o ran eu cynnwys ac nid ydyn nhw'n addas i'r diben. Mae'n hanfodol bod angen i'r canllawiau hyn fod yn glir, yn gryno ac yn gadarn os yw'n mynd i fod yn ganllaw i addysgu addysg cydberthynas a rhywioldeb mewn modd cyson ledled Cymru ac os yw'n mynd i gael yr effaith a ddymunir. Os bydd y cod hwn yn mynd drwodd fel y mae, rwy'n rhybuddio'r Senedd hon na fydd yn mynd i'r afael â'r materion y mae'n bwriadu eu datrys, ni fydd yn mynd i'r afael â'r hyn y mae'r Llywodraeth hon ei hun yn dymuno mynd i'r afael ag ef, ac ni fydd yn gyfraniad teilwng at wella bywydau'r cenedlaethau nesaf o blant Cymru. Byddwn ni'r Ceidwadwyr Cymreig yn pleidleisio yn erbyn hyn heddiw, ac rwy'n annog y Senedd i ddilyn ein hesiampl. Rwy'n gobeithio y gellir ailgyflwyno'r canllawiau hyn, wedi eu diwygio, i'r Senedd yn y flwyddyn newydd a chraffu arnyn nhw yn iawn, fel y maen nhw'n ei haeddu ac y dylai fod. Diolch.