English: Thank you for the report. I would also like to thank Commission staff for responding very positively to the challenge of continuing to provide bilingual services of the highest quality during this current crisis. The Commission has taken full advantage of technology in order to be in the vanguard in our work, and I think we should all, in this Senedd, be very proud of that. As you've noted, we do need to use those experiences in order to learn how we can incorporate technology into our provision of bilingual services. Zoom interpretation in Plenary and committee meetings has worked very effectively, I believe - more effectively than the service in normal Plenaries and committees, perhaps, certainly from the perspective of those of us who use the Welsh language. The experience with meetings on other platforms isn't as positive, and we still need to apply pressure in this area. There is concern that Teams is favoured and promoted for virtual working internally, rather than Zoom, although Teams doesn't support interpretation at the moment. Political groups have to fund the cost of Zoom from their own office costs in order to hold bilingual meetings. So, I do think, and I know that you would agree with this, that we do need to continue to try to find a solution in terms of Teams, but, in the meantime, we should continue to promote the use of Zoom in order to make it as easy as possible for Members, Commission staff and Members' staff to use it in order to continue to hold internal meetings in Welsh with interpretation where necessary. You have mentioned this afternoon, and Suzy Davies has also mentioned, the use of the Welsh language by Senedd Members, by those of us who are Welsh speakers. I'm talking here about the use of the Welsh language in Plenary meetings and so on, and this has been covered in the media too. One barrier, in my view, is the views of broadcasters and their attitude toward this. They are very reluctant to use a Welsh language clip in an English language broadcast. This does place Members such as myself, who make a great deal of use of the Welsh language, at a disadvantage, if truth be told. I do very much hope that this is an issue that you will continue to discuss in detail with the broadcasters over the next year. It's an issue that's been raised on a number of occasions. It is important to bear in mind that the Commission has control over our sound and broadcast feeds, which are shared with our broadcasters. That, perhaps, would find a solution for us to put more pressure on them to make more use of and to have principles in place in return for access to those audio streams. I was pleased to see that the Translation and Reporting Service had started to provide subtitling training to staff, so that short video clips of high quality could be provided with a swift turnaround. Perhaps the BBC and others could follow the good practice within the Commission, and seeing the broadcasters doing this and using clips with subtitles would normalise the use of the Welsh language as an important part of the life of all people in Wales. If I could just turn, in conclusion, to a few comments on the next Senedd. As we prepare for that Senedd and as we approach a decade since introducing official languages legislation in this place, we do need to consider, I believe, whether the official languages regime is fit for purpose in light of the 1 million Welsh speakers strategy and the cross-party support that exists for the aim of promoting the Welsh language. I will perhaps be the first to put the question out there: should the Commission be subject to Welsh language standards, whilst also strengthening the independence of the Welsh Language Commissioner from the Welsh Government, so that the checks and inquiries could happen properly in such a scenario? For me, it would make sense and be a signal of the cross-party support for the 1 million Welsh speakers strategy. Just a few brief points to conclude, if I may, Deputy Presiding Officer. I do believe that we need to build on the language skills work that was done at the beginning of this Senedd. There is more work to be done there. And then, a translation fund for Members; I think it is now time that we review the arrangements in place to translate certain materials for constituency work. Why limit the support for Members to do more bilingually to simply one aspect of our work, namely our work within the Senedd? So, just a few constructive comments there, and I hope you will take them in that spirit. Thank you very much.
Welsh: Diolch yn fawr am yr adroddiad. Hoffwn innau, hefyd, ddiolch i staff y Comisiwn am ymateb yn hollol gadarnhaol i'r her o barhau efo gwasanaethau dwyieithog o'r ansawdd flaenaf yn ystod yr argyfwng yma. Mae'r Comisiwn wedi manteisio i'r eithaf ar dechnoleg er mwyn bod ar flaen y gad yn ein gwaith, a dwi'n credu y dylwn ni gyd, yn y Senedd yma, fod yn falch iawn o hynny. Fel rydych chi'n nodi, mae angen defnyddio'r profiadau rŵan er mwyn dysgu sut i ymgorffori technoleg ymhellach i'n darpariaeth ni o wasanaethau dwyieithog. Mae cyfieithu ar y pryd drwy Zoom yn y Cyfarfodydd Llawn a'r pwyllgorau wedi gweithio yn effeithiol iawn, dwi'n credu - yn fwy effeithiol, bron, na'r gwasanaeth mewn pwyllgor neu Gyfarfod Llawn arferol, yn sicr o safbwynt y rhai ohonom ni sydd yn defnyddio'r Gymraeg. Dydy'r profiadau efo cyfarfodydd ar blatfformau eraill ddim mor gadarnhaol, ac mae'n dal angen pwyso ynglŷn â hyn. Mae yna bryder mai Teams sy'n cael ei ffafrio a'i hyrwyddo ar gyfer gweithio rhithiol yn fewnol, yn hytrach na Zoom, er nad ydy Teams ddim yn cefnogi cyfleuster cyfieithu ar y pryd eto. Mae'n rhaid i grwpiau gwleidyddol ariannu cost Zoom o'u costau swyddfa eu hunain er mwyn cynnal cyfarfodydd efo chyfieithu ar y pryd. Felly, dwi yn credu, a dwi'n gwybod eich bod chi'n cytuno â hyn, fod angen parhau i ganfod datrysiad, o safbwynt Teams, ond, yn y cyfamser, i barhau i hyrwyddo Zoom er mwyn ei gwneud hi mor hawdd i Aelodau a staff y Comisiwn, a staff Aelodau, yn wir, ei ddefnyddio fo er mwyn parhau i gynnal cyfarfodydd mewnol yn y Gymraeg efo cyfieithu lle bo angen. Mi rydych chi wedi sôn prynhawn yma, ac mae Suzy Davies wedi sôn prynhawn yma, ynglŷn â'r defnydd o'r Gymraeg gan Aelodau o'r Senedd - y rhai ohonom ni sydd yn gallu'r Cymraeg - yn ein Cyfarfodydd Llawn ac ati, ac mae hyn wedi cael sylw yn y wasg hefyd, onid ydy? Un rhwystr, dwi'n credu, ydy agwedd y darlledwyr tuag at hyn. Maen nhw'n gyndyn iawn i ddefnyddio clip sydd yn y Gymraeg mewn rhaglen Saesneg. Mae hyn yn rhoi Aelodau fel fi, sydd yn defnyddio llawer ar y Gymraeg - mae hyn yn ein rhoi ni dan anfantais, mewn gwirionedd. Dwi yn gobeithio y bydd hwn yn bwnc y medrwch chi barhau i'w drafod yn fanwl efo'r darlledwyr dros y flwyddyn nesaf. Mae'n bwnc sydd wedi cael ei godi droeon. Mae'n bwysig cofio bod gan y Comisiwn reolaeth dros ein ffrydiau sain a darlledu sy'n cael eu rhannu efo'n darlledwyr ni. Mae hynny, efallai, yn cynnig ffordd i ni osod mwy o bwysau arnyn nhw i osod a defnyddio mwy o egwyddorion a gosod mwy o ddisgwyliadau yn gyfnewid am gael mynediad at y ffrydiau rheini. Mi oeddwn i'n falch o weld bod y Gwasanaeth Cyfieithu a Chofnodi wedi dechrau cyflwyno sgiliau is-deitlo i'r staff ac yn gallu gwneud clipiau fideo byr o ansawdd uchel a hynny yn sydyn iawn. Efallai y gall y BBC ac eraill ddilyn yr esiampl dda mae'r Comisiwn yn ei chynnig, ac mi fyddai gweld y darlledwyr yn gwneud hyn, yn defnyddio clipiau efo is-deitlau, yn normaleiddio'r Gymraeg fel rhan bwysig o fywyd pob person yng Nghymru. Gaf i jest droi, wrth gloi, at ychydig sylwadau ynglŷn â'r Senedd nesaf? Wrth i ni baratoi at y Senedd honno a nesáu at ddegawd ers cyflwyno deddfwriaeth ieithoedd swyddogol yn y lle yma, mae angen ystyried, dwi'n credu, a ydy'r gyfundrefn ieithoedd swyddogol yn ffit i bwrpas yng ngholeuni'r strategaeth 1 miliwn o siaradwyr a'r gefnogaeth drawsbleidiol sydd yna i'r nod o hyrwyddo'r Gymraeg. Dwi am fod y cyntaf i roi'r cwestiwn allan yna: a ddylid dod â'r Comisiwn o dan safonau'r Gymraeg, gan hefyd gryfhau annibyniaeth Comisiynydd y Gymraeg oddi wrth y Llywodraeth er mwyn i'r gwiriadau ddigwydd mewn sefyllfa felly? I fi, mi fyddai fo'n gwneud synnwyr ac yn arwydd o'r gefnogaeth drawsbleidiol i'r strategaeth 1 miliwn o siaradwyr. Jest un neu ddau o bethau bach sydyn arall, os caf i, Ddirprwy Lywydd, cyn i mi gloi. Dwi'n meddwl bod angen adeiladu ar y gwaith sgiliau iaith a wnaed yn ystod dechrau'r Senedd yma. Mae yna fwy o waith yn fanna. A wedyn, cronfa cyfieithu i Aelodau; dwi'n credu ei bod hi'n bryd i adolygu'r trefniadau sydd ar waith i gyfieithu rhai defnyddiau ar gyfer gwaith etholaeth. Pam cyfyngu'r gefnogaeth i Aelodau i wneud mwy yn ddwyieithog i un agwedd o'n gwaith ni yn unig, sef ein gwaith ni yn y Senedd? Felly, rhai sylwadau adeiladol, a dwi'n gobeithio y gwnewch chi eu cymryd nhw yn yr ysbryd yna. Diolch yn fawr.