English: First Minister, it's a very sad day. I'm not saying this; this is CBI - your Minister just met, you earlier said it. It's their quote in the BBC. It's a sad day for those who want to see the removal of significant barriers to economic growth in Wales; a sad day for those businesses who face increased costs when their lorries are delayed by congestion; a sad day for commuters, for tourists, who are coming in quite large numbers after the removal of the Severn bridge tolls, which earlier was mentioned, and other motorists forced to endure frustration and delay to their journeys to south Wales and Wales; and a sad day for those concerned by the impact on our environment of an increased level of air pollution caused by traffic jams around Newport. First Minister, I've been living in Newport for the last 50 years; I know exactly. Nobody has yet mentioned the emergency services, police, ambulances and fire brigades, their contribution, what they think, or how much it costs annually for these fatalities, especially from the Coldra roundabout to the Tredegar roundabout, because those few junctions in Newport are so dangerous, especially with the speed limits and the cameras there. One camera makes more money than any other camera in the United Kingdom. That's what I was told. First Minister, I would like to ask a few questions. What is the alternative? There's congestion - a serious congestion problem in Wales. You heard many speakers here earlier. The convention centre is nearly built in the Celtic Manor. That convention centre itself is going to include more than 5,000 people on weekends. While we're speaking, the Afghanistan and Sri Lanka international match is going on in Cardiff. They're all international sporting events, and other events are happening. Traffic is increasing humongously on the M4 every year. So, could you do something? I'm not saying that you rejected this black route. I'm saying - . For the last 10 years, I've been listening to debates and questions with the First Minister all the time - hopes being built, but it's never been done. Now you are putting a commission. Have you put a timescale for that? How much cost? The money; how much money are we going to waste? And we are now competing with the world. In an earlier question you mentioned that we are economically great. More income is all about export rather than our budget in this Chamber. So, First Minister, could you do something? Where there is a will, there is a way. We need some road expansion around Newport to make sure the flow of this traffic gets eased and goes through our Wales - different cities. Our leader mentioned it's actually a rotor on our blood vessel that this is for Wales. We need to expand and we need to get it done ASAP. Thank you.
Welsh: Prif Weinidog, mae'n ddiwrnod trist iawn. Nid fi sy'n dweud hyn; ond Cydffederasiwn Diwydiant Prydain - y mae eich Gweinidog newydd gwrdd â nhw, fel y dywedasoch yn gynharach. Dyma eu dyfyniad ar y BBC. Mae'n ddiwrnod trist i'r rheini sydd eisiau gweld dileu rhwystrau sylweddol i dwf economaidd yng Nghymru; yn ddiwrnod trist i'r busnesau hynny sy'n wynebu costau uwch pan fydd tagfeydd yn achosi oedi i'w lorïau. Mae'n ddiwrnod trist i gymudwyr, i dwristiaid sy'n dod mewn niferoedd eithaf mawr ar ôl dileu tollau Pont Hafren, fel y cafodd ei grybwyll yn gynharach, a'r ffaith bod modurwyr eraill yn gorfod dioddef rhwystredigaeth ac oedi wrth deithio i'r De ac i Gymru. Mae'n ddiwrnod trist i'r rhai sy'n pryderu am effaith y lefel gynyddol o lygredd aer a achosir gan dagfeydd traffig o amgylch Casnewydd ar ein hamgylchedd. Prif Weinidog, rwyf wedi bod yn byw yng Nghasnewydd ers 50 mlynedd; rwy'n gwybod hyn yn iawn. Nid oes neb wedi sôn eto am y gwasanaethau brys, yr heddlu, ambiwlansys a'r Brigadau Tân, eu cyfraniad nhw, eu barn nhw, na faint y mae'n ei gostio bob blwyddyn am y marwolaethau hyn, yn enwedig o Gylchfan Coldra hyd at Gylchfan Tredegar, gan fod yr ychydig gyffyrdd yng Nghasnewydd mor beryglus, yn enwedig gyda'r terfynau cyflymder a'r camerâu yno. Mae un camera yn gwneud mwy o arian nag unrhyw gamera arall yn y Deyrnas Unedig. Dyna a ddywedwyd wrthyf. Prif Weinidog, hoffwn ofyn ychydig o gwestiynau. Beth yw'r dewis arall? Mae tagfeydd - mae gennym broblem tagfeydd ddifrifol yng Nghymru. Clywsoch lawer o siaradwyr yma'n gynharach. Mae'r ganolfan gynadledda bron wedi cael ei hadeiladu yn y Celtic Manor. Mae'r ganolfan gynadledda honno ei hun yn mynd i gynnwys mwy na 5,000 o bobl ar benwythnosau. Wrth inni siarad, mae gêm ryngwladol Affganistan a Sri Lanka yn digwydd yng Nghaerdydd. Maen nhw'n ddigwyddiadau chwaraeon rhyngwladol, ac mae digwyddiadau eraill hefyd. Mae traffig yn cynyddu'n drybeilig ar y M4 bob blwyddyn. Felly, a oes modd gwneud rhywbeth? Nid wyf yn dweud eich bod wedi gwrthod y llwybr du hwn. Rwy'n dweud - . Am y 10 mlynedd diwethaf, rwyf wedi bod yn gwrando ar ddadleuon a chwestiynau gyda'r Prif Weinidog drwy'r amser - yn codi gobeithion, ond nid oes unrhyw beth wedi digwydd. Rydych yn awr yn galw comisiwn. A ydych wedi rhoi amserlen ar gyfer hynny? Beth fydd y gost? Yr arian; faint o arian fydd yn cael ei wastraffu? Ac rydym nawr yn cystadlu gyda'r byd. Mewn cwestiwn blaenorol soniasoch ein bod mewn sefyllfa wych o ran ein heconomi. Mae mwy o incwm yn ymwneud ag allforio yn hytrach na'n cyllideb ni yn y Siambr hon. Felly, Prif Weinidog, a allech chi wneud rhywbeth? Os oes ewyllys, yna mae gobaith cyflawni. Mae angen inni ehangu'r ffordd o amgylch Casnewydd er mwyn sicrhau bod llif y traffig hwn yn gwella a'i fod yn mynd drwy Gymru - y dinasoedd gwahanol. Soniodd ein harweinydd ei fod fel rotor ar ein llestr gwaed. Mae angen inni ehangu ac mae angen inni wneud hynny cyn gynted â phosib. Diolch.