English: In terms of the Welsh language, the committee noted that overall funding for the Welsh language within the education MEG has remained flat, with £38.3 million allocated within the draft budget. The committee understands the current constraints on funding, however, we are concerned that a cash-flat budget will not allow sufficient progress toward the Welsh Government's target of 1 million Welsh speakers by 2050. Specifically, we are concerned that the Welsh Government's targets for increasing Welsh-medium early years education provision may not be sufficiently ambitious to help achieve the overall target by 2050. In terms of funding for the Welsh Language Commissioner, the way that the budget allocation for the Welsh Language Commissioner is presented is unsatisfactory, in our view. It wasn't clear whether additional funding had been allocated to cover the handover to the new commissioner being appointed. Similarly, the committee would like firmer undertakings that any costs arising from tribunal activities that the commissioner cannot meet from reserves will be underwritten by the Welsh Government. The process by which budget proposals were agreed with the commissioner was also far from clear, and we have asked for details of the communications between the Minister, officials and the commissioner. In particular, the committee would like to understand the timing and nature of the commissioner's revisions to her budget. The committee was also concerned that the proposed new Welsh language Bill may be paralysing aspects of the Welsh language standards arrangements. For this reason, we would like a much firmer commitment from the Welsh Government as to when a Welsh language Bill will be introduced, so that commercial organisations, such as public utilities, do not use the lack of Welsh language standards as an excuse to diminish or stall their Welsh language provision. Llywydd, we have gone relatively swiftly through all of the scrutiny work that we've undertaken. There are many other things that have caught the committee's eye, but I think it was important for us to present what the committee had done to the Senedd. Even though perhaps not everybody sees the value of the arts and culture with regard to the budget, it is extremely important that that is prioritised to ensure that those things that are inextricably linked to our nation are there and continue to the future, and are supported by the Welsh Government.
Welsh: O ran symud at y Gymraeg, nododd y pwyllgor nad yw'r cyllid cyffredinol ar gyfer y Gymraeg yn y prif grŵp gwariant addysg wedi newid, gyda £38.3 miliwn wedi ei ddyrannu yn y gyllideb ddrafft. Mae'r pwyllgor yn deall y cyfyngiadau presennol ar y gyllideb, fodd bynnag, rydym ni'n pryderu os bydd lefel y gyllideb yn aros yr un fath,na fydd modd gwneud digon o gynnydd tuag at darged Llywodraeth Cymru, sef 1 miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Yn benodol, rydym ni'n pryderu nad yw targedau Llywodraeth Cymru ar gyfer cynyddu darpariaeth addysg Gymraeg y blynyddoedd cynnar yn ddigon uchelgeisiol i helpu i gyrraedd y targed cyffredinol erbyn 2050. O ran cyllid i Gomisiynydd y Gymraeg, mae'r ffordd y mae dyraniad y gyllideb i Gomisiynydd y Gymraeg yn cael ei gyflwyno yn anfoddhaol, yn ein barn ni. Nid oedd yn glir a oedd arian ychwanegol wedi'i ddyrannu ar gyfer y broses o drosglwyddo'r awenau i'r comisiynydd newydd sy'n cael ei benodi. Yn yr un modd, hoffai'r pwyllgor gael ymrwymiadau mwy cadarn y bydd Llywodraeth Cymru yn ysgwyddo unrhyw gostau sy'n codi o weithgarwch tribiwnlys na all y comisiynydd eu talu o gronfeydd wrth gefn. Roedd y broses o gytuno ar gynigion y gyllideb â'r comisiynydd hefyd yn bell o fod yn glir, ac rydym wedi gofyn am fanylion y negeseuon rhwng y Gweinidog, y swyddogion a'r comisiynydd. Yn benodol, hoffai'r pwyllgor wybod amseriad a natur diwygiadau'r comisiynydd i'w chyllideb. Roedd y pwyllgor hefyd yn pryderu y gallai Bil newydd arfaethedig y Gymraeg fod yn rhwystro agweddau ar drefniadau safonau'r Gymraeg. Dyma pam yr hoffem gael ymrwymiad llawer mwy cadarn gan Lywodraeth Cymru ynghylch pryd y caiff Bil y Gymraeg ei gyflwyno, fel na fydd sefydliadau masnachol, megis cyfleustodau cyhoeddus, yn defnyddio diffyg safonau'r Gymraeg fel esgus i leihau neu ohirio eu darpariaeth Gymraeg. Llywydd, rydym wedi mynd yn weddol glou drwy'r holl sgrwtini yn y fan hyn. Mae yna fwy o bethau, yn siŵr, sydd wedi dwyn golwg y pwyllgor, ond rydw i'n credu ei bod hi'n bwysig i ni roi beth oedd y pwyllgor wedi gwneud ger bron y Senedd. Er bod lot o bobl ddim, efallai, yn gweld gwerth diwylliant a'r celfyddydau ym myd y gyllideb, mae'n bwysig, bwysig iawn fod hynny yn cael ei flaenoriaethu, er mwyn sicrhau bod y pethau hynny sydd yn rhan annatod o'n cenedl ni yno yn parhau i'r dyfodol, ac yn cael eu cefnogi gan Lywodraeth Cymru.