English: Since coming into power in 1999, this Welsh Labour Government have brought forward a trilogy of three major economic strategies, and here we see another. Twenty years ago, weekly wages in Wales and Scotland were on par. Today, residents in Scotland earn £49 per week more. Twenty years ago, Wales was at the very bottom of the GVA league table for the United Kingdom's home nations. Today, it is still there. We have the lowest median gross weekly earnings in the whole of the UK, the joint-lowest growth rate of gross disposable household income per capita, and regional inequality remains stark across Wales. Incredible. There are incredible disparities in terms of GVA per capita - a difference of £9,372 between Ynys Môn in north Wales and Cardiff and the Vale in south Wales. So, it's quite often, isn't it, that my constituents ask me, 'Janet, why are there these inequalities?', 'Janet, why does all the money stay in south Wales?', and it is a fact that we, as north Wales Members, have to shout louder and fight harder. But we are prepared to challenge this Welsh Labour Government for the same economic benefits for our equally deserving businesses and residents in north Wales. It is little wonder that the 'Prosperity for All' economic action plan is viewed with scepticism by many. Maybe one should question this Government's enthusiasm for writing plans instead of supporting meaningful and tangible projects, such as the incredible work by so many on the north Wales growth deal. But, again, this does need the Welsh Government to put their hands in their pockets and ensure their support so that this just does not end up as another deal in document only, confined to the dusty shelves of Cardiff Bay. The recent budget has undermined the action plan by cutting funding for business innovation by £1.2 million, innovation centres of research and development by £1.7 million, and the delivery of ICT infrastructure by over £1 million. To me, that is a complete contradiction of terms as regards ambition. Hardly a mention of the Development Bank of Wales. Instead, over £1.7 million now removed from its operating grant next year. Enterprise zones receiving over £221 million of public funding, in some areas equating to just one job created at a cost to the taxpayer for that job of around £250,000. It's scandalous. Annual spend on enterprise zones has more than quadrupled in three years, yet statistics released only today by the Office for National Statistics show that unemployment in Wales has risen by 0.8 per cent - the highest of all UK nations. Meanwhile, our hard-working business owners face ever-rising business rates; one of my constituents now facing an increase of almost 2,000 per cent, fast making Wales the most expensive place in Britain to run a business - a 51.4p multiplier meaning businesses will have to pay over half of their annual estimated rent in rates, whilst those in Scotland and England will pay just 48p in the pound. How wrong, then, for the Welsh Labour Government to even hint, let alone suggest proposals to introduce a tourism tax that has already succeeded in denting much confidence in our Welsh tourism sector. The Wales Tourism Alliance, the British Hospitality Association, FSB Wales, North Wales Tourism - just some of the people that have opposed this tourism tax, along with other countless businesses. Llywydd, the economy of Wales is vitally dependent on tourism, contributing £8.7 million annually and supporting 242,000 jobs. Please, Cabinet Secretary, will you put an end to this nonsensical proposal and confirm that you have no intentions whatsoever to pursue such a devastating tax for the economic health of Wales? Our businesses and our residents are relying on you to put this to bed once and for all. Let's have prosperity across Wales and for our tourism sector.
Welsh: Ers dod i rym yn 1999, mae'r Llywodraeth Lafur Cymru hon wedi cyflwyno trioleg o dair strategaeth economaidd bwysig, a gwelwn un arall yma. Ugain mlynedd yn ôl, roedd cyflogau wythnosol yng Nghymru a'r Alban ar yr un lefel. Heddiw, mae trigolion yn yr Alban yn ennill £49 yr wythnos yn fwy. Ugain mlynedd yn ôl, roedd Cymru ar waelod y tabl cynghrair ar gyfer gwerth ychwanegol gros yng ngwledydd y Deyrnas Unedig. Heddiw, mae'n dal i fod yno. Mae gennym y canolrif isaf o enillion wythnosol gros yn y DU drwyddi draw, y gyfradd dwf gydradd isaf o incwm aelwydydd gros y pen, ac mae anghydraddoldeb rhanbarthol yn dal yn amlwg iawn ar draws Cymru. Anhygoel. Ceir gwahaniaethau anhygoel o ran gwerth ychwanegol gros y pen - gwahaniaeth o £9,372 rhwng Ynys Môn yng ngogledd Cymru a Chaerdydd a'r Fro yn ne Cymru. Felly, yn eithaf aml, bydd fy etholwyr yn gofyn i mi, 'Janet, pam y ceir yr anghydraddoldebau hyn?', 'Janet, pam y mae'r holl arian yn aros yn ne Cymru?', ac mae'n ffaith bod yn rhaid i ni fel Aelodau yng ngogledd Cymru, weiddi'n uwch ac ymladd yn galetach. Ond rydym yn barod i herio'r Llywodraeth Lafur hon yng Nghymru i gael yr un manteision economaidd i'n busnesau a'n trigolion yng ngogledd Cymru sy'n haeddu yr un peth. Nid yw'n fawr o syndod fod llawer o bobl yno yn edrych yn amheus ar y cynllun gweithredu economaidd, 'Ffyniant i Bawb'. Efallai y dylem gwestiynu brwdfrydedd y Llywodraeth hon dros ysgrifennu cynlluniau yn hytrach na chefnogi prosiectau ystyrlon a gweladwy, megis y gwaith aruthrol gan gynifer o bobl ar fargen dwf gogledd Cymru. Ond unwaith eto, geilw hyn ar Lywodraeth Cymru i roi eu dwylo yn eu pocedi a sicrhau eu cefnogaeth er mwyn sicrhau nad yw hon yn y pen draw yn mynd i fod yn fargen arall mewn dogfen yn unig, yn gaeth i silffoedd llychlyd Bae Caerdydd. Mae'r gyllideb ddiweddar wedi tanseilio'r cynllun gweithredu drwy dorri £1.2 miliwn o gyllid ar gyfer arloesedd busnes, £1.7 miliwn oddi ar ganolfannau arloesi, ymchwil a datblygu, a dros £1 filiwn oddi ar y ddarpariaeth seilwaith TGCh. I mi, mae hynny'n gwrth-ddweud yn llwyr yr hyn a ddywedir am uchelgais. Prin y ceir cyfeiriad at Fanc Datblygu i Gymru. Yn hytrach na hynny, tynnwyd dros £1.7 miliwn yn awr o'i grant gweithredu y flwyddyn nesaf. Ardaloedd menter yn cael dros £221 miliwn o arian cyhoeddus, mewn rhai ardaloedd yn cyfateb i greu un swydd yn unig ar gost i'r trethdalwr o tua £250,000 am y swydd honno. Mae'n warthus. Mae gwariant blynyddol ar ardaloedd menter wedi cynyddu dros bedair gwaith mewn tair blynedd, ac eto mae ystadegau a gyhoeddwyd heddiw gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol yn dangos bod diweithdra yng Nghymru wedi codi 0.8 y cant - yr uchaf o holl wledydd y DU. Yn y cyfamser, mae ein perchnogion busnes gweithgar yn wynebu ardrethi busnes sy'n codi'n barhaus; mae un o fy etholwyr yn awr yn wynebu cynnydd o bron 2,000 y cant, gan gyfrannu'n gyflym at wneud Cymru y lle drutaf ym Mhrydain i redeg busnes - lluosydd 51.4c sy'n golygu y bydd busnesau'n gorfod talu dros hanner eu rhent blynyddol amcangyfrifedig mewn ardrethi, tra bo busnesau yn yr Alban a Lloegr ond yn talu 48c yn y bunt. Pa mor anghywir yw hi, felly, i Lywodraeth Lafur Cymru hyd yn oed led-awgrymu, heb sôn am argymell cynigion i gyflwyno treth dwristiaeth sydd eisoes wedi llwyddo i dolcio llawer o hyder yn ein sector twristiaeth yng Nghymru. Cynghrair Twristiaeth Cymru, Cymdeithas Lletygarwch Prydain, Ffederasiwn Busnesau Bach Cymru, Twristiaeth Gogledd Cymru - dim ond rhai o'r bobl sydd wedi gwrthwynebu'r dreth dwristiaeth hon, ynghyd â busnesau eraill di-rif. Lywydd, mae economi Cymru yn hynod ddibynnol ar dwristiaeth, gan gyfrannu £8.7 miliwn bob blwyddyn a chefnogi 242,000 o swyddi. Os gwelwch yn dda, Ysgrifennydd y Cabinet, a wnewch chi roi diwedd ar y cynnig disynnwyr hwn a chadarnhau nad oes gennych unrhyw fwriad o gwbl i fynd ar drywydd treth mor ddinistriol i iechyd economaidd Cymru? Mae ein busnesau a'n trigolion yn dibynnu arnoch i roi diwedd ar hyn unwaith ac am byth. Gadewch inni gael ffyniant ledled Cymru ac i'n sector twristiaeth.