English: Since I've been elected to the National Assembly for Wales, I've been heartened to see the increased appreciation from this place of the integral role that local government plays in Welsh public life. When I sat as a councillor for nearly three terms, it did not always seem that this Chamber understood the complexities of life on the ground in an era of huge public spending cuts inflicted by a UK Tory Government. It is, indeed, a great privilege to serve as a county councillor or a community councillor. It is an invigorating responsibility to be charged with making a difference to people's lives - indeed, it can be hard to give up, as ordinarily I am sat next to a county councillor during each Plenary. The Cabinet Secretary for Finance and Local Government, Mark Drakeford, is to be applauded for dramatically changing the relationship between Welsh Government and Welsh local authorities. All healthy relationships are founded on mutual respect, an ability to listen to one another and partnership working, but the vision of strong resilient delivery partners in local government is of equal import and merit today and every day, making a real difference to people's lives and often the most vulnerable in our society. Llywydd, four weeks tomorrow, the Welsh people will go to the polls to elect their local councillors across Wales's 22 local authorities. So, if my fellow Assembly Members forgive my indulgence for being partisan, as you know, if you were to cut me, I would bleed Welsh Labour red blood. But, it remains true: in the storm of austerity, self-inflicted and caused by the Tory Government in London, Welsh Labour councils have still been delivering for our people and not just the privileged few. In my own Assembly constituency within Caerphilly County Borough Council, the Welsh Labour-led council has invested over £210 million in the Welsh housing quality standard, providing real warm and safe homes for thousands of local people most in need. Let me use this opportunity to place on record my appreciation for the dedicated service of council leader, Keith Reynolds, and his predecessor, former councillor Harry Andrews. They and their Labour colleagues across Wales have done everything they can to improve the lives of their constituents, even as budgets have been squeezed beyond all recognition as a direct result of continuing Welsh block grant cuts from Westminster. Despite this, Caerphilly County Borough Council have made record investments in modern library services, meeting the demand from citizens, with Welsh Labour council tax in Wales remaining lower than under the Tories in England - indeed, in Caerphilly the council tax rise this year is a mere 1 per cent. In education, across local government, we have seen how the partnership between the Welsh Labour Government and Welsh local authorities has delivered new school buildings across Wales through the twenty-first century schools programme, none more magnificent than Islwyn High School. Wales has seen the best ever GCSE results and we have closed the gap with England, with our disadvantaged pupils now catching up with their peers. As such, I welcome strongly the White Paper that is out for consultation until 11 April - a direct result of discussions between the Welsh Government, local authorities and other stakeholders - co-constructed, co-determined and constructive for a resilient future. I would caution that, for Islwyn, a priority must be to improve voter registration and turnout at elections over a headline-grabbing proposal to change voting systems for local authority elections. Equally, I am proud of our record in Wales around recycling services - ambitious targets set by the Welsh Labour Government for local government achieving a real difference. Today in Wales, thanks to an accountable local government, we are now on course to become the highest recycling nation in Europe, and I could go on and on. But, the people of Wales want to see their standard of living improve. On 4 May, the only way to ensure strong and effective local government is to simply vote Welsh Labour.
Welsh: Ers i mi gael fy ethol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru, cefais fy nghalonogi wrth weld y gwerthfawrogiad cynyddol o'r lle hwn i'r rôl ganolog y mae llywodraeth leol yn ei chwarae ym mywyd cyhoeddus Cymru. Pan oeddwn yn gynghorydd am bron i dri thymor, nid oedd yn ymddangos bob amser fod y Siambr hon yn deall cymhlethdodau bywyd ar lawr gwlad mewn cyfnod o doriadau enfawr mewn gwariant cyhoeddus a achoswyd gan Lywodraeth Dorïaidd y DU. Mae'n fraint fawr yn wir i wasanaethu fel cynghorydd sir neu gynghorydd cymuned. Mae gwneud gwahaniaeth i fywydau pobl yn gyfrifoldeb sy'n ysbrydoli - yn wir, gall fod yn anodd rhoi'r gorau iddi, gan fy mod fel arfer yn eistedd drws nesaf at gynghorydd sir yn ystod pob Cyfarfod Llawn. Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol, Mark Drakeford, i'w ganmol am newid y berthynas rhwng Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol Cymru yn ddramatig. Mae pob perthynas iach yn seiliedig ar barch rhwng y ddwy ochr, y gallu i wrando ar ein gilydd a gweithio mewn partneriaeth, ond mae'r weledigaeth o bartneriaid darparu cadarn a chryf mewn llywodraeth leol yr un mor bwysig a theilwng heddiw a phob dydd, gan wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl a'r rhai mwyaf agored i niwed yn aml yn ein cymdeithas. Llywydd, bedair wythnos i yfory, bydd pobl Cymru yn mynd i bleidleisio i ethol eu cynghorwyr lleol ar draws 22 awdurdod lleol Cymru. Felly, os gwnaiff fy nghyd-Aelodau Cynulliad faddau i mi am fod yn bleidiol, fel y gwyddoch, pe baech yn fy nhorri, byddwn yn gwaedu gwaed coch Llafur Cymru. Ond mae'n dal yn wir: yn storm caledi, a achoswyd gan y Llywodraeth Dorïaidd yn Llundain, mae cynghorau Llafur Cymru wedi parhau i ddarparu ar gyfer ein pobl, ac nid i'r ychydig breintiedig yn unig. Yn fy etholaeth Cynulliad o fewn Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, mae'r cyngor dan arweiniad Llafur Cymru wedi buddsoddi dros £210 miliwn yn safon ansawdd tai Cymru, gan ddarparu cartrefi gwirioneddol gynnes a diogel i filoedd o'r bobl leol sydd â'r angen mwyaf. Gadewch i mi ddefnyddio'r cyfle hwn i gofnodi fy ngwerthfawrogiad o wasanaeth ymroddedig arweinydd y cyngor, Keith Reynolds, a'i ragflaenydd, y cyn-gynghorydd Harry Andrews. Maent hwy a'u cydweithwyr Llafur ledled Cymru wedi gwneud popeth a allant i wella bywydau eu hetholwyr, hyd yn oed wrth i gyllidebau gael eu gwasgu fel nad oes modd eu hadnabod bellach o ganlyniad uniongyrchol i doriadau parhaus i grant bloc Cymru gan San Steffan. Er gwaethaf hyn, mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili wedi gwneud buddsoddiadau mwy nag erioed mewn gwasanaethau llyfrgell modern, gan ateb y galw gan ddinasyddion, gyda threth gyngor Llafur Cymru yng Nghymru yn dal i fod yn is nag o dan y Torïaid yn Lloegr - yn wir, yng Nghaerffili 1 y cant yn unig yw'r cynnydd yn y dreth gyngor eleni. Ym maes addysg, ar draws llywodraeth leol, rydym wedi gweld sut y mae'r bartneriaeth rhwng Llywodraeth Lafur Cymru ac awdurdodau lleol Cymru wedi darparu adeiladau ysgol newydd ar draws Cymru drwy raglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, ac nid oes yr un yn fwy godidog nag Ysgol Uwchradd Islwyn. Mae Cymru wedi gweld y canlyniadau TGAU gorau erioed ac rydym wedi cau'r bwlch â Lloegr, gyda'n disgyblion difreintiedig bellach yn dal i fyny â'u cyfoedion. Fel y cyfryw, rwy'n croesawu'n fawr y Papur Gwyn sy'n destun ymgynghoriad tan 11 Ebrill - canlyniad uniongyrchol trafodaethau rhwng Llywodraeth Cymru, awdurdodau lleol a rhanddeiliaid eraill - wedi'i gyd-ddatblygu a'i gydbenderfynu'n adeiladol ar gyfer dyfodol cadarn. Byddwn yn rhybuddio bod yn rhaid i Islwyn roi blaenoriaeth i wella cofrestru pleidleiswyr a'r ganran sy'n pleidleisio mewn etholiadau dros gynnig sy'n bachu'r penawdau i newid systemau pleidleisio ar gyfer etholiadau awdurdodau lleol. Yn yr un modd, rwy'n falch o'n cyflawniad yng Nghymru mewn perthynas â gwasanaethau ailgylchu - targedau uchelgeisiol a osodwyd gan Lywodraeth Lafur Cymru ar gyfer llywodraeth leol sy'n gwneud gwahaniaeth go iawn. Heddiw yng Nghymru, diolch i lywodraeth leol atebol, rydym yn awr ar y trywydd iawn i fod y wlad sy'n ailgylchu fwyaf yn Ewrop, a gallwn fynd ymlaen ac ymlaen. Ond mae pobl Cymru am weld eu safon byw yn gwella. Ar 4 Mai, yr unig ffordd i sicrhau llywodraeth leol gref ac effeithiol yw pleidleisio dros Lafur Cymru.