techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: If we look at 'Prosperity for All' and the Valleys taskforce, for example, they are about improving people's lives through delivering good-quality jobs and the skills to do them, and, of course, supporting better public services and strengthening Valleys communities.
Welsh: Os edrychwn ni ar 'Ffyniant i Bawb' a thasglu'r Cymoedd, er enghraifft, eu diben nhw yw gwella bywydau pobl trwy ddarparu swyddi o ansawdd da a'r sgiliau i'w gwneud, ac, wrth gwrs, cefnogi gwasanaethau cyhoeddus gwell a chryfhau cymunedau'r Cymoedd.
English: Thank you for that, First Minister. Securing the well-being and prosperity of our Valleys towns and communities remains a significant challenge, as shown by a number of health, social and wider welfare indicators, and I was alarmed by the recent report from the Equality and Human Rights Commission that suggested more people would be driven into poverty by UK welfare reforms. That follows closely on the heels of reports by the Joseph Rowntree Foundation and the Bevan Foundation, which state that the next wave of welfare reform will push even more people in our Valleys communities into poverty. Now, as my constituency of Merthyr Tydfil and Rhymney prepares for the roll-out of universal credit next month, will you join me once again in urging the benches opposite to raise their voices alongside ours to persuade their Government in Westminster to stop this reckless policy of austerity now, before any more damage is wreaked upon the most vulnerable in our society?
Welsh: Diolch am hynna, Prif Weinidog. Mae sicrhau llesiant a ffyniant ein trefi a'n cymunedau yn y Cymoedd yn parhau i fod yn her sylweddol, fel y dangosir gan nifer o ddangosyddion lles iechyd, cymdeithasol ac ehangach, ac roedd yr adroddiad diweddar gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol a oedd yn awgrymu y byddai mwy o bobl yn cael eu gyrru i dlodi gan ddiwygiadau lles y DU yn peri pryder mawr i mi. Mae hynny'n dilyn yn agos ar sodlau adroddiadau gan Sefydliad Joseph Rowntree a Sefydliad Bevan, sy'n datgan y bydd y don nesaf o ddiwygiadau lles yn gwthio hyd yn oed mwy o bobl yn ein cymunedau yn y Cymoedd i dlodi. Nawr, wrth i'm hetholaeth i, Merthyr Tudful a Rhymni, baratoi ar gyfer cyflwyno credyd cynhwysol y mis nesaf, a wnewch chi ymuno â mi unwaith eto i annog y meinciau gyferbyn i godi eu lleisiau ochr yn ochr â'n rhai ninnau i berswadio eu Llywodraeth yn San Steffan i roi terfyn ar y polisi di-hid hwn o gyni nawr, cyn i fwy o niwed gael ei achosi i'r rhai mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas?
English: They will have heard that call. We've written to the UK Government asking them to reconsider the damaging changes that their tax and welfare reform policies are having on households in Wales. All I'm concerned about is, if we look at the Equality and Human Rights Commission's report published in March, that suggests that we will see the reforms that they are proposing in Whitehall push an extra 50,000 children into poverty by 2021-22. Now, the whole point, surely, of Government is to look to find ways to even out inequality and look to reduce it as much as possible, not to increase it, but that is where the UK Government are. And I'm deeply concerned about the fundamental flaws of universal credit - they've been well rehearsed in this Chamber - but despite those flaws, the UK Government is rolling the programme out. We need to have a benefits system in this country that helps people rather than penalises them, which is what the current UK Government seemingly want to do.
Welsh: Byddan nhw wedi clywed yr alwad honno. Rydym ni wedi ysgrifennu at Lywodraeth y DU yn gofyn iddyn nhw ailystyried y newidiadau niweidiol y mae eu polisïau diwygio treth a lles yn eu hachosi i aelwydydd yng Nghymru. Y cyfan yr wyf i'n pryderu yn ei gylch, os edrychwn ni ar adroddiad y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol a gyhoeddwyd ym mis Mawrth, bod hwnnw'n awgrymu y byddwn ni'n gweld y diwygiadau y maen nhw'n eu cynnig yn Whitehall yn gwthio 50,000 o blant eraill i dlodi erbyn 2021-22. Nawr, holl bwynt Llywodraeth, does bosib, yw ceisio dod o hyd i ffyrdd o leddfu anghydraddoldeb a cheisio ei leihau cymaint â phosibl, nid ei gynyddu, ond dyna'r sefyllfa y mae Llywodraeth y DU ynddi. Ac rwy'n bryderus iawn am ddiffygion sylfaenol credyd cynhwysol - maen nhw wedi cael eu trafod droeon yn y Siambr hon - ond er gwaethaf y diffygion hynny, mae Llywodraeth y DU yn cyflwyno'r rhaglen. Mae angen i ni gael system fudd-daliadau yn y wlad hon sy'n helpu pobl yn hytrach na'u cosbi, sef yr hyn y mae'n ymddangos bod Llywodraeth bresennol y DU eisiau ei wneud.
English: Does the First Minister agree with me that work is one of the best ways out of poverty? And will he join me in welcoming the fact that unemployment in Merthyr Tydfil and Rhymney has fallen by 52 per cent since 2010?
Welsh: A yw'r Prif Weinidog yn cytuno â mi mai gwaith yw un o'r ffyrdd gorau allan o dlodi? A wnaiff ef ymuno â mi i groesawu'r ffaith bod diweithdra ym Merthyr Tudful a Rhymni wedi gostwng gan 52 y cant ers 2010?
English: I have to say to the Member that work is important, but well-paid work is crucial. We have always said - . We used to say to people, 'If you get a job, you'll be better off', yet why is it that there are people in work using food banks? Why is it that there are still stories of people who find themselves in a job but yet unable to afford the basic necessities of life? Why? Because of the benefit cuts, particularly in-work benefit cuts, that we've seen from the Conservative Government, because we have a Conservative Government that doesn't value work, because we have a Conservative Government that doesn't believe in fair work. We believe in all those things. We want to see fair work for our people in all parts of Wales in the future.
Welsh: Mae'n rhaid i mi ddweud wrth yr Aelod bod gwaith yn bwysig, ond mae gwaith sy'n talu'n dda yn hanfodol. Rydym ni wedi dweud erioed - . Roeddem ni'n arfer dweud wrth bobl, 'Os byddwch chi'n cael swydd, byddwch chi'n well eich byd', ac eto pam mae pobl mewn gwaith yn defnyddio banciau bwyd? Pam mae hanesion am bobl sydd mewn gwaith ond eto'n methu â fforddio hanfodion sylfaenol bywyd? Pam? Oherwydd y toriadau i fudd-daliadau, yn enwedig toriadau i fudd-daliadau mewn gwaith, yr ydym ni wedi eu gweld gan y Llywodraeth Geidwadol, oherwydd bod gennym ni Lywodraeth Geidwadol nad yw'n gwerthfawrogi gwaith, oherwydd bod gennym ni Lywodraeth Geidwadol nad yw'n credu mewn gwaith teg. Rydym ni'n credu yn yr holl bethau hynny. Rydym ni eisiau gweld gwaith teg i'n pobl ym mhob rhan o Gymru yn y dyfodol.
English: The Welsh Government works with devolved public sector employers and trade unions through the workforce partnership council to ensure that strategic workforce issues such as public service changes are discussed. Locally, public sector employers are committed to similar social partnership arrangements.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda chyflogwyr sector cyhoeddus datganoledig ac undebau llafur trwy gyngor partneriaeth y gweithlu er mwyn sicrhau bod materion strategol, fel newidiadau i wasanaethau cyhoeddus, yn cael eu trafod. Yn lleol, mae cyflogwyr sector cyhoeddus wedi ymrwymo i drefniadau partneriaeth gymdeithasol tebyg.
English: I've raised concerns on the privatisation of dialysis services with you previously, and that, of course, includes the possibility of staff moving from the national health service to the private sector to work, something that they have been entirely clear in their opposition to. Now, major questions have been raised by these staff on the process that has been undertaken in the Betsi Cadwaladr health board, to the point that they've written a letter to the board, and I will quote from that letter:
Welsh: Rydw i wedi codi gofidiau ynglŷn â phreifateiddio gwasanaethau dialysis gyda chi yn flaenorol, ac mae hynny, wrth gwrs, yn cynnwys y posibilrwydd o staff yn symud o'r gwasanaeth iechyd cenedlaethol i'r sector breifat i weithio, rhywbeth maen nhw wedi bod yn gwbl glir nad ydyn nhw eisiau i ddigwydd. Nawr, mae yna gwestiynau mawr wedi cael eu codi gan y gweithwyr hyn ynglŷn â'r broses sydd wedi cael ei ymgymryd â hi ym mwrdd iechyd Betsi Cadwaladr, i'r pwynt eu bod nhw wedi ysgrifennu llythyr at y bwrdd, ac mi ddyfynnaf i'n sydyn o hwnnw:
English: 'It's a disgraceful way for a responsible employer to conduct itself in such a process.'
Welsh: Mae'n ffordd warthus i gyflogwr cyfrifol ymddwyn mewn proses o'r fath.
English: - say the workers.
Welsh: - meddai'r gweithwyr.
English: 'The staff feel that, throughout this process, the communication has been poor and not undertaken in a timely manner, effectively preventing union representation and causing serious distress and worry to all staff concerned. The staff therefore request that you investigate and remedy deficiencies in the processes that have been highlighted to you.' Now, Betsi Cadwaladr, of course, is under your Government's direct control, so will you also undertake to investigate why the staff are so aggrieved at this process, because in your previous answer you talk the talk; shouldn't you now walk the walk?
Welsh: Mae'r staff yn teimlo bod y cyfathrebu wedi bod yn wael trwy gydol y broses hon ac nad yw wedi digwydd yn brydlon, gan atal cynrychiolaeth undebau i bob pwrpas ac achosi trallod a gofid difrifol i'r holl staff dan sylw. Mae'r staff yn gofyn felly i chi ymchwilio i ddiffygion a'u datrys yn y prosesau a amlygwyd i chi. Nawr, mae Betsi Cadwaladr, wrth gwrs, o dan reolaeth uniongyrchol eich Llywodraeth chi, felly a wnewch chi hefyd ymrwymo i ymchwilio i pam mae'r staff mor ddig ynghylch y broses hon, oherwydd roeddech chi'n dweud y geiriau cywir yn eich ateb blaenorol; oni ddylech chi gymryd y camau cywir nawr?
English: Well, can I say that no member of staff will be forced to move to the independent sector. It's hugely important to make that point. Secondly, my understanding is that patient representatives, trade unions and human resources representatives have been invited to participate throughout the process of developing renal services in the north of Wales. No decision has been made as to the final service model. However, he has read directly from a letter, and I feel that I need to look at that letter to give the assurance to those people who've written that letter that this matter is being looked at, and I give him that assurance.
Welsh: Wel, gallaf ddweud na fydd unrhyw aelod o staff yn cael ei orfodi i symud i'r sector annibynnol. Mae'n hynod bwysig gwneud y pwynt hwnnw. Yn ail, fy nealltwriaeth i yw bod cynrychiolwyr cleifion, undebau llafur a chynrychiolwyr adnoddau dynol wedi cael eu gwahodd i gymryd rhan trwy gydol y broses o ddatblygu gwasanaethau arennol yn y gogledd. Nid oes penderfyniad wedi ei wneud ynghylch y model gwasanaeth terfynol. Fodd bynnag, mae ef wedi darllen yn syth o lythyr, ac rwy'n teimlo bod angen i mi edrych ar y llythyr hwnnw i roi sicrwydd i'r bobl hynny sydd wedi ysgrifennu'r llythyr hwnnw bod y mater hwn yn cael sylw, a rhoddaf y sicrwydd hwnnw iddo.
English: We continue to implement the seven key parts of the Environment (Wales) Act 2016. That puts in place a plan to manage Wales's natural resources and environment in a proactive, sustainable and joined-up way.
Welsh: Rydym ni'n parhau i weithredu saith rhan allweddol Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. Mae honno'n cyflwyno cynllun i reoli adnoddau naturiol ac amgylchedd Cymru mewn modd rhagweithiol, cynaliadwy a chydgysylltiedig.
English: I thank the First Minister for that response. Last week, it was very pleasing to see that Wales had been awarded 47 blue flag beaches, which means that we have more per mile of coastline than any other country in the UK. So, that was very pleasing news. But what, First Minister, do you think the effect of leaving the EU will be on environmental standards, as it has meant until now that we have had to have a high standard for things like bathing water and coastal management?
Welsh: Diolchaf i'r Prif Weinidog am yr ateb yna. Yr wythnos diwethaf, roedd yn braf iawn gweld y dyfarnwyd 47 o draethau baner las i Gymru, sy'n golygu bod gennym ni fwy fesul milltir o arfordir nag unrhyw wlad arall yn y DU. Felly, roedd hynny'n newyddion braf iawn. Ond beth, Prif Weinidog, ydych chi'n ei gredu fydd effaith gadael yr UE ar safonau amgylcheddol, gan ei fod wedi golygu tan nawr y bu'n rhaid i ni gael safon uchel ar gyfer pethau fel dŵr ymdrochi a rheoli'r arfordir?
English: Well, it has to be said that it is our membership of the EU that drove up environmental standards in the UK. Our standards were appalling; the rivers were awful. There was one river in greater Manchester that was flammable in the 1980s if you've threw a match into it. My own river, the River Ogmore in Bridgend, would run different colours according to what had been thrown into it up river. I was looking at it on Sunday - crystal clear. We often used to see diseased fish in the river in the 1980s. There was a major pollution incident there that killed all the wildlife around the river. We are a long way from there, and the last thing we should be doing is going back to those days. In terms of blue flag beaches, I very much welcome the fact - and I have nearly 10 per cent of them in my own constituency - that we can say that our beaches meet a European standard that is a high standard. The last thing we should do is have a lower standard for our beaches. To my mind, it makes perfect sense to stay as part of the blue flag scheme or, if that's not acceptable or palatable to the hardline Brexiteers, to have at least an equivalent scheme that's recognised as equivalent by everybody else in the world, but not to go backwards and go back to the days that I remember in the 1970s and 1980s when basically our beaches were filthy and our rivers were polluted.
Welsh: Wel, mae'n rhaid dweud mai ein haelodaeth o'r UE wnaeth wella safonau amgylcheddol yn y DU. Roedd ein safonau ni'n ofnadwy; roedd yr afonydd yn ofnadwy. Roedd un afon ym Manceinion fwyaf a oedd yn fflamadwy yn y 1980au pe byddech chi'n taflu matsien i mewn iddi. Byddai fy afon fy hun, Afon Ogwr ym Mhen-y-bont ar Ogwr, yn llifo mewn gwahanol liwiau yn ôl yr hyn a oedd wedi cael ei daflu i mewn iddi i fyny'r afon. Roeddwn i'n edrych arni ddydd Sul - clir fel grisial. Roeddem ni'n arfer gweld pysgod marw yn yr afon yn aml yn y 1980au. Bu digwyddiad llygredd mawr yno a laddodd yr holl fywyd gwyllt o amgylch yr afon. Rydym ni ymhell o'r sefyllfa honno, a'r peth diwethaf y dylem ni fod yn ei wneud yw dychwelyd i'r dyddiau hynny. O ran traethau baner las, croesawaf yn fawr iawn y ffaith - ac mae gen i bron i 10 y cant ohonyn nhw yn fy etholaeth i - y gallwn ni ddweud bod ein traethau yn bodloni safon Ewropeaidd sy'n safon uchel. Y peth olaf y dylem ni ei wneud yw cael safon is ar gyfer ein traethau. Yn fy marn i, mae'n gwneud synnwyr perffaith i barhau i fod yn rhan o gynllun y faner las neu, os nad yw hynny'n dderbyniol neu'n gymeradwy i'r Brexiteers digyfaddawd, dylid cael cynllun cyfatebol o leiaf, a gydnabyddir yn gyfatebol gan bawb arall yn y byd, ond dylem beidio â mynd tuag at yn ôl a dychwelyd i'r dyddiau yr wyf i'n eu cofio yn y 1970au a'r 1980au pan oedd ein traethau yn fochaidd a'n hafonydd yn llygredig, yn y bôn.
English: Diolch, Llywydd. There are no changes to this week's business. Business for the next three weeks is as shown on the business statement and announcement found among the meeting papers available to Members electronically.
Welsh: Diolch, Llywydd. Nid oes unrhyw newidiadau i fusnes yr wythnos hon. Mae busnes ar gyfer y tair wythnos nesaf fel y'i dangosir ar y datganiad a chyhoeddiad busnes sydd i'w gweld ymhlith y papurau cyfarfod sydd ar gael i'r Aelodau yn electronig.
English: Leader of the house, could we have a statement from the Cabinet Secretary for rural affairs in relation to the horrendous story that's running today about badger baiting here in Wales? I appreciate it's cross-agency and cross-sector, and some of the responsibilities are in Westminster, some of those responsibilities around animal health and welfare are here in the Assembly. But wherever that responsibility lies, it is an horrendous story of animal abuse that should not be tolerated in any civilised country, and we need to act on this evidence that has been brought forward by the BBC today. In particular, it does indicate - and I appreciate the individual who's indicated and said that he does not participate in any of this - that an individual has an order against him about owning dogs for breeding purposes, and yet the evidence points to the fact that he is breeding dogs. We as a country need to show a lead on this, and I would hope that the Cabinet Secretary would bring forward a statement on how she, with her officials, could bring the agencies together that can look at this, and, wherever it is happening across Wales, make sure that it is stamped out and stopped here and now.
Welsh: Arweinydd y tŷ, a allem ni gael datganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros faterion gwledig ynghylch y stori erchyll sy'n cael ei hadrodd heddiw am faetio moch daear yma yng Nghymru? Rwy'n sylweddoli bod hyn yn draws-asiantaeth ac yn draws-sector, a bod rhai o'r cyfrifoldebau yn San Steffan, bod rhai o'r cyfrifoldebau hynny o ran iechyd a lles anifeiliaid yma yn y Cynulliad. Ond pwy bynnag sydd â'r cyfrifoldeb hwnnw, mae'n stori erchyll o gam-drin anifeiliaid na ddylid ei oddef mewn unrhyw wlad wâr, ac mae angen i ni weithredu ar sail y dystiolaeth hon a gyflwynwyd gan y BBC heddiw. Yn arbennig, mae'n dynodi - ac rwy'n gwerthfawrogi'r unigolyn sydd wedi nodi ac wedi dweud nad yw'n cymryd rhan yn hyn o gwbl - bod gan unigolyn orchymyn yn ei erbyn yn ymwneud â bod yn berchen ar gŵn at ddibenion bridio, ac eto mae'r dystiolaeth yn awgrymu ei fod yn bridio cŵn. Mae angen i ni fel gwlad ddangos arweiniad ar y mater hwn, a byddwn yn gobeithio y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn cyflwyno datganiad ar sut y gallai hi, gyda'i swyddogion, ddod ag asiantaethau at ei gilydd sy'n gallu edrych ar hyn, a, lle bynnag y mae'n digwydd ledled Cymru, gwneud yn siŵr ei fod yn cael ei ddileu ac yn cael ei atal ar unwaith.
English: I think we all share your concerns; we've all heard the trailers and so on for the programme, which I believe is going out tonight in its entirety. We will be very carefully looking at that and looking at the evidence, and the Cabinet Secretary's indicating to me that, of course, she shares your concerns and we will be responding appropriately to that, because I think we were all appalled by some of the stories of cruelty, both to the badgers and to the dogs involved, actually.
Welsh: Rwy'n credu bod pob un ohonom ni'n rhannu eich pryderon; rydym ni i gyd wedi clywed yr hysbysebion ac ati ar gyfer y rhaglen, ac rwy'n credu ei bod yn cael ei darlledu yn ei chyfanrwydd heno. Byddwn ni'n edrych arni'n ofalus iawn ac yn edrych ar y dystiolaeth, ac mae Ysgrifennydd y Cabinet yn dangos i mi ei bod hi, wrth gwrs, yn rhannu eich pryderon ac y byddwn ni'n ymateb yn briodol i hynny, oherwydd rwy'n credu ein bod ni i gyd wedi ein brawychu gan rai o'r straeon o greulondeb, tuag at y moch daear a'r cŵn dan sylw, mewn gwirionedd.
English: May I ask for a statement from the Cabinet Secretary for Education on schools admission policy in Wales? Assembly Members will be aware that compulsory school age is the beginning of the term following a child's fifth birthday. However, this puts children born between 1 April and 31 August, known as summer-born children, at a disadvantage. Parents of four-year-old children who have not reached emotional, social or academic maturity and readiness for school are being forced to enrol their child a whole year earlier or to have the child's education entitlement reduced by one year with obligatory entrance to year 1. I have been contacted by a parent in Newport who, in spite of evidence from professionals confirming her child will suffer if forced to start school this year, or year 1 next year, is still being denied a reception start in 2019. In England, the UK Government has indicated its intention to give summer-born children the right to start in reception at the age of five. Can I ask for a statement on what action the Cabinet Secretary for Education will take to end this injustice forced upon summer-born children in Wales please?
Welsh: A gaf i ofyn am ddatganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg ar bolisi derbyn ysgolion yng Nghymru? Bydd Aelodau'r Cynulliad yn ymwybodol mai'r oedran ysgol gorfodol yw dechrau'r tymor yn dilyn pen-blwydd y plentyn yn bum mlwydd oed. Fodd bynnag, mae hyn yn rhoi plant a anwyd rhwng 1 Ebrill a 31 Awst, a elwir yn blant a anwyd yn yr haf, o dan anfantais. Mae rhieni plant pedair blwydd oed, nad ydyn nhw wedi cyrraedd aeddfedrwydd emosiynol, cymdeithasol nac academaidd na pharodrwydd ar gyfer ysgol, yn cael eu gorfodi i gofrestru eu plentyn flwyddyn gyfan yn gynharach, neu i gael hawl addysgol y plentyn wedi'i lleihau o flwyddyn a gorfod dechrau'r ysgol ym mlwyddyn 1. Mae rhiant yng Nghasnewydd wedi cysylltu â mi i ddweud, er gwaethaf tystiolaeth gan weithwyr proffesiynol sy'n cadarnhau y bydd ei phlentyn yn dioddef os gorfodir iddo ddechrau yn yr ysgol eleni, neu ym mlwyddyn 1 y flwyddyn nesaf, y gwrthodwyd iddo'r hawl i gael mynd i ddosbarth derbyn yn yr ysgol yn 2019. Yn Lloegr, mae Llywodraeth y DU wedi nodi ei bwriad i roi'r hawl i blant a anwyd yn yr haf gael dechrau yn y dosbarth derbyn yn bump oed. A gaf i ofyn am ddatganiad ar ba gamau y bydd Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg yn eu cymryd i roi terfyn ar yr annhegwch hwn a orfodir ar blant a anwyd yn yr haf yng Nghymru, os gwelwch yn dda?
English: Well, of course, a large number of children are covered by the foundation phase in Welsh schools, which takes away some of those difficulties. But if the Member has a specific problem with a particular child, I suggest he writes directly to the Cabinet Secretary with that specific problem because I don't see any reason why that child wouldn't be normally covered by the foundation phase arrangements, which smooth out the specific problem that he mentioned for most children in Wales.
Welsh: Wel, wrth gwrs, mae nifer fawr o blant wedi eu cynnwys yn y cyfnod sylfaen mewn ysgolion yng Nghymru, sy'n tynnu oddi wrth rai o'r anawsterau hynny. Ond os oes gan yr Aelod broblem benodol sy'n ymwneud â phlentyn penodol, rwy'n awgrymu ei fod yn ysgrifennu at Ysgrifennydd y Cabinet yn uniongyrchol yn nodi'r broblem benodol honno, gan nad wyf i'n gweld unrhyw reswm pam na fyddai'r plentyn hwnnw yn cael ei gynnwys fel mater o drefn yn y trefniadau cyfnod sylfaen, sy'n lliniaru'r broblem benodol y cyfeiriodd ati ar gyfer y rhan fwyaf o blant yng Nghymru.