English: I welcome the opportunity to respond to this statement. I wish it was a different type of statement, a statement welcoming the good news that we should have got from Westminster yesterday. I make no bones about it: I believe a positive decision was what was required yesterday, and I lobbied right up until the last minute to try and achieve that positive decision. Regrettably, it did not come through, and I commend everyone, from the Welsh Government right the way across the political divide in this Chamber, and those in civic society and in the business world, who championed the cause of the Swansea tidal lagoon. I bitterly regret that a more positive decision was not made yesterday, albeit, it is fair to say, that the numbers were always challenging if you looked at it on the economics of just the raw power that was generated. And that, Cabinet Secretary, would be my first question to you. The UK Government have arrived at this decision based on their analysis of the information before them. The Secretary of State, in his statement yesterday, highlighted how Welsh Government have had at least 10 meetings with his department in this calendar year. Can you confirm that your officials have arrived at the same decision that officials within Greg Clark's department arrived at, or if there is evidence to prove that that decision was incorrect, based on the same paperwork that the officials from the two Governments were looking at, will you make that information available so that, obviously, we can have the fullest account of how the decision-making process arrived at the conclusion that it arrived at? I'd also like to understand how the Welsh Government will be taking forward new opportunities. Obviously, the Secretary of State, in his statement yesterday, highlighted how the UK Government are in possession of alternative offers, alternative bids - I hope I've categorised it correctly, but certainly alternative proposals were definitely something that was put before the House of Commons yesterday in the statement. It would be beneficial to understand what role the Welsh Government will be playing to engage with those potential alternative offers that the Secretary of State identified in his statement yesterday. What, for me, is really important here now is that, obviously, we assess where we can go from the position we find ourselves in today, which I say, quite openly, is not a position I would want us to be in, full stop. I wanted us to be in a position today of welcoming the Swansea tidal lagoon. I pay tribute, as I said, to all Members who have worked tirelessly on this. But it is a fact that we are in an era now where we need to assess how we can promote some of the most positive energy opportunities that exist around the whole coast of Wales. Since I've been in this Chamber, there have been two proposals - one of the Severn barrage and now the Swansea tidal lagoon - and neither one has come through. But what we do know is that raw asset does exist on our coastline and it does need to be tapped into and developed. I would also ask the Cabinet Secretary, given that, listening to his statement today, I could have closed my eyes and heard the same argument coming from the opposition benches when he announced the Circuit of Wales proposals that were put before the Welsh Government, about supporting that particular project, where, in his opinion, obviously, that project was unaffordable and didn't stack up to the test that the Welsh Government had laid down. Now, being in the position to make these decisions, obviously the Cabinet Secretary would understand the process that is involved, and the process that was outlined by the UK Government yesterday seemed very familiar to the process that the Welsh Government was outlining in its decision when it came to the Circuit of Wales. So, I'd be grateful to understand how the Welsh Government will in future work to deliver major infrastructure projects, not just in energy but other major infrastructure projects, the length and breadth of Wales that can give developers confidence to look at Wales as an attractive destination. In closing my remarks, I would just point out that, sadly, the statement only came into my possession two minutes before I stood up. So, I'm not quite sure what happened this afternoon. Some Members might not have even had that statement. It is normally a courtesy that Members do get sight of the statement. I appreciate it's a courtesy that doesn't have to be extended, but it is a courtesy that normally does happen, and I'd hope that he would look at what the communication problem was with the statement. Thank you.
Welsh: Rwy'n croesawu'r cyfle i ymateb i'r datganiad hwn. Byddai'n dda gennyf i pe byddai hwn yn wahanol fath o ddatganiad, yn ddatganiad yn croesawu'r newyddion da y dylem ni fod wedi ei gael o San Steffan ddoe. Rwyf i am fod yn ddi-flewyn ar dafod: rwyf i o'r farn mai penderfyniad cadarnhaol oedd yr hyn oedd ei angen ddoe, ac mi wnes i lobïo tan y funud olaf i geisio sicrhau'r penderfyniad cadarnhaol hwnnw. Yn anffodus, ni ddigwyddodd hynny, ac rwy'n canmol pawb, o Lywodraeth Cymru a phawb ym mhob cwr o'r rhaniad gwleidyddol yn y Siambr hon, a'r rhai hynny yn y gymdeithas ddinesig ac yn y byd busnes, a fu'n hyrwyddo achos morlyn llanw Abertawe. Rwy'n gresynu'n fawr iawn na chafodd penderfyniad mwy cadarnhaol ei wneud ddoe, er, mae'n deg dweud bod y rhifolion bob amser yn heriol pe byddech yn edrych ar y mater dim ond ar sail yr economeg o ran y pŵer crai a gynhyrchid. A dyna, Ysgrifennydd y Cabinet, fyddai fy nghwestiwn cyntaf i chi. Mae Llywodraeth y DU wedi dod i'r penderfyniad hwn yn seiliedig ar eu dadansoddiad o'r wybodaeth ger eu bron. Tynnodd yr Ysgrifennydd Gwladol sylw, yn ei ddatganiad ddoe, at sut y mae Llywodraeth Cymru wedi cael o leiaf 10 cyfarfod â'i adran ef yn y flwyddyn galendr hon. A wnewch chi gadarnhau bod eich swyddogion chi wedi dod i'r un penderfyniad ag y gwnaeth swyddogion yn adran Greg Clark, neu os oes tystiolaeth i brofi bod y penderfyniad hwnnw'n anghywir, yn seiliedig ar yr un gwaith papur y bydd swyddogion o'r ddwy Lywodraeth yn edrych arno, a wnewch chi roi'r wybodaeth honno ar gael fel y bydd gennym, yn amlwg, yr adroddiad llawnaf o sut y gwnaeth y broses gwneud penderfyniadau ddod i'r casgliad y daeth iddo? Hoffwn ddeall hefyd sut bydd Llywodraeth Cymru yn datblygu cyfleoedd newydd. Yn amlwg, roedd yr Ysgrifennydd Gwladol, yn ei ddatganiad ddoe, yn tynnu sylw at sut y mae gan Lywodraeth y DU gynigion eraill yn ei meddiant, ceisiadau eraill - gobeithio fy mod i wedi categoreiddio hyn yn gywir, ond yn sicr roedd cynigiadau eraill yn bendant yn rhywbeth a roddwyd gerbron Tŷ'r Cyffredin ddoe yn y datganiad. Byddai'n fuddiol deall pa swyddogaeth fydd gan Lywodraeth Cymru i ymgysylltu'r cynigion eraill posibl hynny a nododd yr Ysgrifennydd Gwladol yn ei ddatganiad ddoe. Yr hyn, i mi, sy'n bwysig iawn yn y fan yma yn awr, yn amlwg, yw ein bod yn asesu ein llwybr o'r sefyllfa y canfyddwn ein hunain ynddi heddiw, ac rwy'n dweud, yn gwbl agored, nad yw hi'n sefyllfa y byddwn yn dymuno i ni fod ynddi, a dyna'i diwedd hi. Roeddwn yn dymuno i ni i gyd fod yn y sefyllfa heddiw o groesawu morlyn llanw Abertawe. Rwy'n talu teyrnged, fel y dywedais, i bob Aelod sydd wedi gweithio yn ddiflino ar y mater hwn. Ond mae'n ffaith ein bod mewn oes bellach pan fo angen i ni asesu sut y gallwn hyrwyddo rhai o'r cyfleoedd ynni mwyaf cadarnhaol sydd yn bodoli o amgylch arfordir cyfan Cymru. Ers i mi fod yn y Siambr hon, bu dau gynnig - un o forglawdd yr Hafren a morlyn llanw Abertawe ar hyn o bryd - ac ni ddaeth y naill na'r llall i gyflawniad. Ond yr hyn a wyddom yw bod asedau crai yn bodoli ar ein harfordir ac mae angen manteisio arnyn nhw a'u datblygu. Rwyf am ofyn i Ysgrifennydd y Cabinet hefyd, o ystyried, o wrando ar ei ddatganiad heddiw, y gallwn fod wedi cau fy llygaid a chlywed yr un ddadl yn dod o feinciau'r gwrthbleidiau pan gyhoeddodd ef gynigion Cylchdaith Cymru a roddwyd gerbron Llywodraeth Cymru, i gefnogi'r prosiect arbennig hwnnw, pan, yn ei farn ef, yn amlwg, nad oedd y prosiect hwnnw'n fforddiadwy ac nid yn gallu sefyll y prawf yr oedd Llywodraeth Cymru wedi ei osod. Bellach, o fod yn y sefyllfa i wneud penderfyniadau fel hyn, byddai Ysgrifennydd y Cabinet yn amlwg yn deall y broses sy'n gysylltiedig, ac roedd y broses a amlinellwyd gan Lywodraeth y DU ddoe yn ymddangos yn debyg iawn i'r broses a amlinellodd Llywodraeth Cymru yn ei phenderfyniad o ran Cylchdaith Cymru. Felly, byddwn yn falch o gael deall sut bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio yn y dyfodol i gyflawni prosiectau seilwaith mawr, nid yn unig gydag ynni ond gyda phrosiectau seilwaith mawr eraill, ledled Cymru a allai roi hyder i ddatblygwyr i edrych ar Gymru fel cyrchfan atyniadol. Wrth gloi fy sylwadau, hoffwn nodi mai dim ond dwy funud cyn i mi godi ar fy nhraed y cefais y datganiad hwn, yn anffodus. Felly, nid wyf yn hollol siŵr beth ddigwyddodd y prynhawn yma. Gall fod rhai Aelodau heb gael y datganiad hwnnw hyd yn oed. Fel arfer y mae'n gwrtais i'r Aelodau gael golwg ar y datganiad. Rwy'n deall mai cwrteisi yw hynny nad oes rhaid ei ymarfer, ond y mae'n digwydd fel arfer o ran cwrteisi, a byddwn yn gobeithio y byddai ef yn ystyried beth oedd y broblem cyfathrebu o ran y datganiad. Diolch.