English: Thank you, Dirprwy Lywydd. Our ambition for a million Welsh speakers by 2050 demands changes and actions that are far-reaching. Our new curriculum puts the Welsh language at the heart of learning in Wales, but if we are to create a nation where people speak and use the language as part of their everyday lives, increasing the number of learners in Welsh-medium schools is vital. For us to do that, of course, we need a strong and skilled workforce. I am very pleased, therefore, to be able to publish the Welsh in education workforce plan today, which outlines the steps we will take over the next 10 years, in partnership with a range of organisations and stakeholders. The plan outlines our actions against four key aims: to increase the number of teachers able to teach Welsh as a subject or through the medium of Welsh; to increase the number of practitioners able to work through the medium of Welsh who are supporting learners; to develop the Welsh language skills of our education workforce; and to ensure that our leaders are equipped with the knowledge and skills to strategically plan and develop the Welsh language within our schools. We have already laid solid foundations with developments in recent years, which include: introducing the Iaith Athrawon Yfory incentive, which provides up to £5,000 to students training to teach secondary subjects through the medium of Welsh or Welsh as a subject; supporting Welsh-medium primary teachers to convert to teach in the secondary sector - to date, 24 teachers have been part of the pilot programme across Wales; and, finally, expanding the range of Welsh language sabbatical scheme courses. The next step of the journey is to refine and embed some of our key policies and ensure that all stakeholders work together to achieve our aims. We have excellent teachers, leaders and support staff in our schools. However, it can be a challenge for Welsh-medium schools, in particular, to be able to recruit the staff they need. I am currently reviewing local authorities' Welsh in education strategic plans. These will allow us to better understand and plan workforce requirements to meet the projected growth in Welsh-medium education over the next 10years. In the meantime, there is no time to waste. We've already started to progress some of the short and long-term actions to increase the number of teachers. I've invited schools to apply for grants to support the capacity building of some parts of the Welsh-medium and bilingual education workforce during the 2022-23 academic year. I hope that schools will be able to develop innovative ways of resolving some of the challenges in terms of workforce recruitment. A campaign to encourage more of our young people to choose Welsh at A-level is also under way. This campaign is a key part of the pathway to ensure we have sufficient teachers of Welsh as a subject further down the line. I have also asked my officials to consider how incentives and bursaries could potentially attract more people to choose teaching in Welsh-medium settings as a career. We also need to continue our efforts to develop the Welsh language skills of our education workforce, in order to improve the teaching of Welsh in our English-medium schools. I was pleased to be able to announce in February that the National Centre for Learning Welsh will provide courses free of charge for practitioners from September onwards. These courses, along with the sabbatical scheme courses and professional learning delivered by our regional consortia and local authorities, will provide a range of provision for our practitioners. Ensuring that we have a sufficient number of leaders for our growing number of Welsh-medium schools is also a priority, as is ensuring that all of our leaders can support the realisation of our vision for all learners to be able to use the language when they leave the school. Additional funding will be invested over the next three years to implement this plan. As outlined in the draft budget, a further £1 million is being allocated in 2022-23, with further indicative increases of £0.5 million in 2023-24 and £2 million in 2024-25. This new funding is in addition to existing funding, which includes £0.785 million for Iaith Athrawon Yfory, £6.35 million for the sabbatical scheme and regional or local support for professional learning in Welsh, £0.7 million for the conversion programme, and £0.145 million to support activities to increase the number of learners studying Welsh as a subject. And this brings the total funding to nearly £9 million in 2022-23, which is a significant investment. We have discussed extensively with key partners and stakeholders to fully understand the issues, and to develop the solutions that we need. I would like to thank, Dirprwy Lywydd, everyone who has contributed to the development of this plan, and especially to the task and finish group that has worked with us to suggest, develop and refine the actions. There is a lot of work to do. We want to continue to attract and support the best teachers, assistants and leaders for our schools. I have been struck by the enormous amount of dedication, enthusiasm and commitment amongst our partners, and I'm confident that together we will be able to deliver on the actions set out in the plan for our future generations.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Er mwyn gwireddu'n huchelgais i gael miliwn o siaradwyr Cymraeg newydd erbyn 2050, rhaid gwneud newidiadau a chymryd camau sylweddol. Mae'r cwricwlwm newydd yn rhoi'r Gymraeg wrth galon dysgu yng Nghymru, ond os ydym ni am greu cenedl lle mae pobl yn siarad Cymraeg ac yn defnyddio'r iaith o ddydd i ddydd, mae cynyddu nifer y dysgwyr mewn ysgolion cyfrwng Cymraeg yn hanfodol. Er mwyn gwneud hynny, wrth gwrs, mae angen gweithlu cryf a medrus arnom. Rwy'n falch iawn, felly, o allu cyhoeddi'r cynllun gweithlu Cymraeg mewn addysg heddiw, sy'n amlinellu'r camau y byddwn ni yn eu cymryd dros y 10 mlynedd nesaf, mewn partneriaeth ag amrywiaeth o sefydliadau a rhanddeiliaid. Mae'r cynllun yn nodi ein camau gweithredu yn erbyn pedwar prif nod: cynyddu nifer yr athrawon sy'n gallu addysgu'r Gymraeg fel pwnc, neu drwy gyfrwng y Gymraeg; cynyddu nifer yr ymarferwyr sy'n gallu gweithio drwy gyfrwng y Gymraeg sy'n cefnogi dysgwyr; datblygu sgiliau Cymraeg ein gweithlu addysg; a sicrhau bod y wybodaeth a'r sgiliau gan ein harweinwyr i gynllunio a datblygu'r Gymraeg yn strategol yn ein hysgolion. Rŷn ni eisoes wedi gosod sylfeini cryf gyda datblygiadau yn y blynyddoedd diwethaf, sy'n cynnwys: cyflwyno cymhelliant Iaith Athrawon Yfory, sy'n rhoi hyd at £5,000 i fyfyrwyr sy'n hyfforddi i addysgu pynciau uwchradd drwy gyfrwng y Gymraeg, neu'r Gymraeg fel pwnc; cefnogi athrawon cynradd cyfrwng Cymraeg i newid i addysgu yn y sector uwchradd - hyd yma, mae 24 o athrawon wedi bod yn rhan o'r rhaglen beilot ar draws Cymru; ac ehangu amrywiaeth o gyrsiau'r cynllun sabothol iaith Gymraeg. Cam nesaf y daith fydd gwella a sefydlu rhai o'n polisïau allweddol a sicrhau bod pob rhanddeiliad yn gweithio gyda'i gilydd i gyflawni ein hamcanion. Mae athrawon, arweinwyr a staff cymorth gwych gennym ni yn ein hysgolion. Fodd bynnag, gall recriwtio staff fod yn heriol i ysgolion cyfrwng Cymraeg yn arbennig. Ar hyn o bryd rwy'n adolygu cynlluniau strategol y Gymraeg mewn addysg yr awdurdodau lleol. Bydd y rhain yn ein galluogi i ddeall a chynllunio yn well ar gyfer gofynion y gweithlu, i fodloni'r twf arfaethedig mewn addysg cyfrwng Cymraeg dros y degawd nesaf. Yn y cyfamser, does dim amser i'w wastraffu. Rŷn ni eisoes wedi cychwyn datblygu'r camau byrdymor a hirdymor er mwyn cynyddu nifer yr athrawon. Rwyf wedi gwahodd ysgolion i geisio am grantiau i greu mwy o gapasiti mewn rhai rhannau o'r gweithlu addysg cyfrwng Cymraeg a dwyieithog yn ystod blwyddyn academaidd 2022-23. Rwy'n gobeithio y bydd ysgolion yn gallu datblygu ffyrdd arloesol o ddatrys rhai o'r heriau o ran recriwtio staff. Mae ymgyrch i annog mwy o'n pobl ifanc i ddewis y Gymraeg fel pwnc lefel A hefyd ar waith. Mae'r ymgyrch yn rhan allweddol o'r llwybr i sicrhau y bydd gyda ni ddigon o athrawon y Gymraeg fel pwnc yn y dyfodol. Rwyf hefyd wedi gofyn i fy swyddogion ystyried sut gallai taliadau cymell a bwrsariaethau ddenu mwy o bobl i ddewis addysgu mewn lleoliadau cyfrwng Cymraeg fel gyrfa. Rhaid inni hefyd barhau i geisio datblygu sgiliau Cymraeg ein gweithlu addysg, er mwyn gwella'r addysg Gymraeg yn ein hysgolion cyfrwng Saesneg. Roeddwn yn falch o gyhoeddi ym mis Chwefror y bydd y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yn darparu cyrsiau am ddim i ymarferwyr o fis Medi ymlaen. Bydd y cyrsiau hyn, yn ogystal â chyrsiau'r cynllun sabothol a'r dysgu proffesiynol sy'n cael eu darparu gan ein consortia rhanbarthol a'n hawdurdodau lleol, yn darparu amrywiaeth o ddarpariaeth i'n hymarferwyr. Mae sicrhau bod gyda ni ddigon o arweinwyr ar gyfer y twf yn nifer o'n hysgolion cyfrwng Cymraeg hefyd yn flaenoriaeth, yn ogystal â sicrhau y gall ein harweinwyr gefnogi'n gweledigaeth i bob dysgwr allu defnyddio'r iaith pan fydd yn gadael yr ysgol. Bydd cyllid ychwanegol yn cael ei fuddsoddi dros y tair blynedd nesaf er mwyn rhoi'r cynllun ar waith. Fel y nodwyd yn y gyllideb ddrafft, mae £1 filiwn arall yn cael ei ddyrannu yn 2022-23, gyda chynnydd dangosol pellach o £500,000 yn 2023-24 a £2 filiwn yn 2024-25. Mae'r cyllid newydd yn ychwanegol at gyllid presennol, sydd yn cynnwys £785,000 ar gyfer Iaith Athrawon Yfory, £6.35 miliwn ar gyfer y cynllun sabothol a chymorth rhanbarthol neu leol ar gyfer dysgu proffesiynol yn Gymraeg, £700,000 ar gyfer y rhaglen drosi, a £145,000 i gefnogi gweithgareddau i gynyddu nifer y dysgwyr sy'n astudio'r Gymraeg fel pwnc. Mae hyn yn dod â'r cyfanswm i bron i £9 miliwn yn 2022-23, sydd yn fuddsoddiad sylweddol. Rŷn ni wedi trafod yn helaeth â phartneriaid a rhanddeiliaid allweddol er mwyn deall y materion yn llawn, ac i ddatblygu'r atebion sydd eu hangen arnon ni. Hoffwn i ddiolch, Dirprwy Lywydd, i bawb sydd wedi cyfrannu at ddatblygu'r cynllun hwn, yn enwedig y grŵp gorchwyl a gorffen sydd wedi gweithio gyda ni i awgrymu, datblygu a gwella'r camau gweithredu. Mae llawer iawn o waith i'w wneud. Rŷn ni am barhau i ddenu a chefnogi'r athrawon, y cynorthwywyr a'r arweinwyr gorau ar gyfer ein hysgolion. Mae ymroddiad, brwdfrydedd ac ymrwymiad anhygoel ein partneriaid wedi creu argraff fawr arnaf i, ac rwy'n hyderus y byddwn yn gallu cyflawni'r camau a nodir yn y cynllun er lles cenedlaethau'r dyfodol.