English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I formally move those amendments. But I'm afraid that my colleague over the Chamber here, Llyr Huws Gruffydd, has said exceptionally eloquently pretty much everything I wanted to say. Because we have an NHS that is under an immense amount of pressure. We have staff who work over and above the call of duty. They work longer hours and they don't chase overtime payments, which they very, very seldom would get anyway. They stay and don't have the breaks they should have, because there's always somebody who needs a bit of help, somebody who needs lifting, somebody who needs feeding, and a drug to administer, a handover to undertake. They don't ask for that extra money; they just get on and do it. The RCN has been very clear about if every single nurse in the Welsh NHS worked to time we would have some shocking shortfall of nurses throughout Wales - in the order of 3,500 to 4,000 personnel. So, when you're under that immense pressure, to - as you have said, Llyr - have people tinkering around the edges and making those kinds of changes actually just makes you feel incredibly unloved, unworthy, undervalued. I think what goes against the grain is that the parliamentary review was really clear about the importance, going forward, that the vision for health was going to put on staff and on patients that we were going to become a much more people-centric NHS. Because I'll ask you this, Members - the NHS, if nothing else, is a people business. It is all about people - the people who are patients, the people who are the people who work in it, who make people well, who send them back out into the world. It's about human interactions, it's about communication, it's about skill, it's about one person helping another person or being part of another person's life for a very brief moment, and you have to feel good about yourself to do it. And I want to just do a quick comparison, and I hold my hands up to this: on the days when I don't feel great, when I'm tired, when I'm knackered, when I'm fed up, when I'm reading 450 committee papers in a very short space of time, I'm pretty short with my husband, I'm pretty short with my kids, I'm pretty you know, because I feel under pressure, I feel under stress. It's how human beings react. So, what are we doing to all these NHS staff who are working their socks off for us? We're putting them under even more pressure, but expecting them to be sunshine and light, to do their job the best they can with that passion in their heart. Now, it is all about cost saving, and Betsi does need to trim some of its sails, but there are better places to trim those sails. And I would suggest that PricewaterhouseCoopers, who have helped them to do this little exercise, are probably very good at looking at the numbers and very good at looking at the books, but I really challenge them to walk through those wards in the dead of night and get on and do and see what these staff do. We absolutely support your motion. We've made a few amendments, but it was an effort to try to just tidy it up and to make it sharper, because the one thing we do call for, Minister, is for you personally, directly, to intervene in this, to have a long, hard look, because you've already in earlier debates today said that you react and make things go directive because health boards aren't performing. Betsi is not performing, and this latest thing is just going to upset so many people and cause morale - . I've run out of time, but I just want to make one final point. Staff sickness absence for mental health issues within Betsi Cadwaladr has risen year on year on year, and in 2018-19 - and these are little figures, and I couldn't believe it when I read them - full-time days lost, over 72,000. You get those days back into Betsi Cadwaladr, back into the NHS and you'd have a completely different NHS. You can only do it with happy, healthy staff who feel rewarded and feel that people are committed to them.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwy'n cynnig y gwelliannau hynny'n ffurfiol. Ond rwy'n ofni bod fy nghyd-Aelod ar yr ochr arall i'r Siambr, Llyr Huws Gruffydd, wedi dweud yn eithriadol o huawdl bopeth yr oeddwn am ei ddweud. Oherwydd mae gennym GIG sydd o dan bwysau aruthrol. Mae gennym staff sy'n gwneud mwy nag sy'n ofynnol o ran dyletswydd. Maent yn gweithio oriau hwy ac nid ydynt yn mynd ar drywydd taliadau goramser, na fyddent yn aml iawn yn eu cael beth bynnag. Maent yn aros ac nid ydynt yn cael y cyfnodau egwyl y dylent eu cael, am fod yna bob amser rywun sydd angen ychydig o help, rhywun sydd angen ei godi, rhywun sydd angen eu bwydo, a moddion i'w roi, trosglwyddiad i'w wneud. Nid ydynt yn gofyn am yr arian ychwanegol; maent yn mynd ati i wneud y gwaith. Mae'r Coleg Nyrsio Brenhinol wedi dweud yn glir iawn pe bai pob un nyrs yn y GIG yng Nghymru yn gweithio'r amser y mae i fod i'w weithio, byddai gennym brinder affwysol o nyrsys ledled Cymru - tua 3,500 i 4,000 o bersonél. Felly, pan fyddwch o dan bwysau aruthrol o'r fath - fel y dywedoch chi, Llyr - mae cael pobl yn potsian o gwmpas yr ymylon ac yn gwneud y mathau hynny o newidiadau yn gwneud i chi deimlo nad oes neb yn eich gwerthfawrogi. Rwy'n credu mai'r hyn sy'n mynd yn groes i'r graen yw bod yr adolygiad seneddol yn wirioneddol glir ynglŷn â phwysigrwydd staff a chleifion yn y dyfodol yn y weledigaeth ar gyfer iechyd a'n bod yn mynd i fod yn GIG sy'n canolbwyntio llawer mwy ar bobl. Oherwydd fe ofynnaf hyn i chi, Aelodau - mae'r GIG, os nad yw'n ddim arall, yn fusnes pobl. Mae'n ymwneud yn llwyr â phobl - y bobl sy'n gleifion, y bobl sy'n gweithio ynddo, sy'n gwneud pobl yn iach, sy'n eu hanfon yn ôl allan i'r byd. Mae'n ymwneud â rhyngweithio rhwng pobl, mae'n ymwneud â chyfathrebu, mae'n ymwneud â medr, mae'n ymwneud ag un person yn helpu person arall neu'n rhan o fywyd person arall am ennyd fer iawn, ac mae'n rhaid i chi deimlo'n dda amdanoch eich hun er mwyn gwneud hynny. Ac rwyf am wneud cymhariaeth gyflym, ac rwy'n cyffesu hyn: ar y dyddiau pan nad wyf yn teimlo'n wych, pan fyddaf wedi blino, pan fyddaf wedi ymlâdd, pan fyddaf wedi cael llond bol, pan fyddaf yn darllen 450 o bapurau pwyllgor mewn cyfnod byr iawn o amser, rwy'n eithaf diamynedd gyda fy ngŵr, rwy'n eithaf diamynedd gyda fy mhlant, rwy'n eithaf, wyddoch chi, oherwydd fy mod yn teimlo o dan bwysau, rwy'n teimlo straen. Dyma sut y mae bodau dynol yn adweithio. Felly, beth ydym yn ei wneud i'r holl staff hyn yn y GIG sy'n gweithio'n ddyfal drosom? Rydym yn eu rhoi o dan fwy byth o bwysau, ond yn disgwyl iddynt fod yn hapus ac yn llawen, i wneud eu gwaith mor dda ag y gallant ei gwneud a chydag angerdd yn eu calon. Nawr, mae'n ymwneud ag arbed costau, ac mae angen i Betsi Cadwaladr docio peth ar ei gwariant, ond mae llefydd gwell i docio arnynt. A buaswn yn awgrymu bod PricewaterhouseCoopers, sydd wedi'u helpu i wneud yr ymarfer bach hwn, yn dda iawn yn ôl pob tebyg am edrych ar y ffigurau ac yn dda iawn am edrych ar y llyfrau, ond rwy'n eu herio i gerdded drwy'r wardiau hynny ynghanol nos a mynd i weld a gwneud beth y mae'r staff hyn yn ei wneud. Rydym yn cefnogi eich cynnig yn llwyr. Rydym wedi gwneud rhai gwelliannau, ond ymdrech i geisio'i dacluso a'i wneud yn gryfach oedd hynny, oherwydd un peth yr ydym yn galw amdano, Weinidog, yw i chi yn bersonol ymyrryd yn hyn yn uniongyrchol, i edrych yn hir ac yn fanwl, oherwydd rydych eisoes wedi dweud mewn dadleuon blaenorol heddiw eich bod yn ymateb ac yn gwneud i bethau fod yn gyfarwyddol am nad yw byrddau iechyd yn perfformio. Nid yw Betsi Cadwaladr yn perfformio, ac mae'r peth diweddaraf hwn yn mynd i gynhyrfu cymaint o bobl ac achosi i forâl - . Mae fy amser wedi dod i ben, ond rwyf am wneud un pwynt terfynol Mae absenoldeb salwch staff yn sgil problemau iechyd meddwl yn Betsi Cadwaladr wedi cynyddu o flwyddyn i flwyddyn, ac yn 2018-19 - a ffigurau bach yw'r rhain, ac ni allwn gredu'r peth pan ddarllenais hwy - y dyddiau amser llawn a gollwyd, dros 72,000. Pe baech chi'n cael y dyddiau hynny yn ôl i Betsi Cadwaladr, yn ôl i'r GIG, byddai gennych GIG hollol wahanol. Dim ond gyda staff hapus ac iach sy'n teimlo eu bod yn cael eu gwobrwyo ac sy'n teimlo bod pobl yn ymroddedig iddynt y gallwch wneud hyn.