English: On Friday, we published an update to our national plan. While less than two months since we published the plan itself, a lot has happened with our programme. I want to reflect on progress and provide more information on our current and future priorities. In the updates, I confirmed that two key target dates have moved forward. The first is the target date for offering the vaccine to all those in the current priority groups - that's groups 5 to 9. I've said that our aim now is to do this by the middle of April. The bringing forward of some of our supply allocation now makes this possible. I've also confirmed that we plan to offer the vaccine to all eligible adults by the end of July instead of our original autumn deadline. As I've said all along, supply is the limiting factor. I have confidence in the pace and capacity of our delivery model and in the fantastic team of people who are doing the work. However, achieving these target dates remains subject to vaccine supply and the timeliness of that supply. In the update, I've also confirmed our approach for phase 2 of our programme. As with the current phase, it will be on the basis of the advice of the independent, expert Joint Committee on Vaccination and Immunisation. Our approach in Wales is similar to all other UK countries and has the endorsement of the four chief medical officers from each UK nation. The JCVI has recommended continuing the roll-out on the basis of age. That is because age remains the most significant risk factor and because a model based on age will enable the fastest pace for the remaining vaccinations. In recommending an age-based approach, the JCVI noted the importance of other factors, specifically gender, ethnicity and socioeconomic status. We will take account of the need for clear, trusted and targeted information on these factors within our communications and deployment arrangements for phase 2. Members will of course be aware there has been a lot of interest in prioritisation on the basis of occupation. Again, the JCVI did consider this. However, the independent, expert committee did not have sufficient evidence to persuade it to advise the four Governments of the UK to set specific occupations apart from the general population. It also commented on the operational complexity of such an approach, which would inevitably slow the pace of the roll-out. We know that over half of key workers are aged over 40. Over half of our key workers will therefore either be offered vaccination as part of the current phase of the programme, or will be called for vaccination as part of the first priority group recommended by the JCVI for phase 2 - those people aged between 40 and 49. I recognise there'll be some disappointment around this - those working in education, childcare and the police service, and in the transport sector, for example. I've also heard the case made for retail workers and postal workers, all of whom have worked through the height of the pandemic. But, put simply, the JCVI advise us that an age-based approach is the simplest, the quickest to operationalise and deliver, and the fairest approach to the population as a whole. The update to our strategy also explained some of the emerging evidence on the effectiveness of vaccines. The research is very encouraging and really does give us greater cause for hope and positivity. But there is still a long way to go with our programme yet, with many, many more first and second doses to be delivered. We're very much on the right track, but there is a lot of work left to do. However, I hope that Members from all sides will recognise the fantastic achievement of our vaccination programme here in Wales to date. Thank you, Deputy Presiding Officer.
Welsh: Ddydd Gwener, fe gyhoeddwyd diweddariad i'n cynllun cenedlaethol ni. Er mai dim ond dau fis sydd wedi bod ers inni gyhoeddi'r cynllun ei hun, mae yna lawer wedi digwydd gyda'n rhaglen ni. Rwy'n awyddus i fwrw golwg yn ôl ar y cynnydd a rhoi mwy o wybodaeth am ein blaenoriaethau ni ar hyn o bryd ac i'r dyfodol. Yn y diweddariadau, fe wnes i gadarnhau y bydd dau ddyddiad ar gyfer targedau allweddol yn digwydd yn gynt erbyn hyn. Y cyntaf yw'r dyddiad targed ar gyfer cynnig y brechlyn i bawb yn y grwpiau blaenoriaeth presennol - sef grwpiau 5 i 9. Rwyf wedi dweud mai ein nod ni nawr yw gwneud hyn erbyn canol mis Ebrill. Mae hynny'n bosibl nawr oherwydd fe fydd rhywfaint o'r cyflenwad a ddyrannwyd yn ein cyrraedd yn gynt na'r disgwyl. Rwyf wedi cadarnhau hefyd ein bod ni'n bwriadu cynnig y brechlyn i bob oedolyn sy'n gymwys erbyn diwedd mis Gorffennaf yn hytrach na'n dyddiad gwreiddiol yn nhymor yr hydref. Fel y dywedais i o'r dechrau, y cyflenwad yw'r ffactor sy'n ein cyfyngu. Mae gennyf i hyder yng nghyflymder a chapasiti ein model cyflawni ni, ac yn y tîm ardderchog o bobl sy'n gwneud y gwaith. Serch hynny, mae cwblhau'r gwaith erbyn y dyddiadau hyn yn parhau i fod yn amodol ar gyflenwad brechlynnau a phryd y bydd y cyflenwad hwnnw'n cyrraedd. Yn y diweddariad, rwyf wedi cadarnhau ein dull ni o weithredu ar gyfer cam 2 ein rhaglen hefyd. Fel gyda'r cam presennol, fe fydd yn seiliedig ar gyngor annibynnol ac arbenigol y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu. Mae ein dull gweithredu ni yng Nghymru yn debyg i bob un o wledydd eraill y DU ac mae cymeradwyaeth iddo gan y pedwar prif swyddog meddygol ym mhob gwlad yn y DU. Mae'r Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu wedi argymell parhau i gyflwyno'r brechlynnau ar sail oedran. Y rheswm am hynny yw mai oedran sy'n parhau i fod yn ffactor risg mwyaf arwyddocaol ac oherwydd mai model sy'n seiliedig ar oedran sy'n galluogi'r cyflymder mwyaf wrth weinyddu'r brechiadau sy'n weddill. Wrth argymell dull sy'n seiliedig ar oedran, fe nododd y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu bwysigrwydd rhai ffactorau eraill, sef, yn benodol, rhyw, ethnigrwydd a statws economaidd-gymdeithasol. Fe fyddwn ni'n rhoi ystyriaeth i'r angen am wybodaeth glir a dibynadwy, sydd wedi'i thargedu, am y ffactorau hyn yn ein trefniadau ni ar gyfer cyfathrebu a gweinyddu yng ngham 2. Wrth gwrs, mae'r Aelodau yn ymwybodol y bu llawer o ddiddordeb mewn blaenoriaethu ar sail galwedigaeth. Unwaith eto, fe roddodd y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu ystyriaeth i hyn. Eto i gyd, nid oedd digon o dystiolaeth gan y pwyllgor annibynnol ac arbenigol i'w argyhoeddi i gynghori pedair Llywodraeth y DU i flaenoriaethu galwedigaethau arbennig yn wahanol i'r boblogaeth yn gyffredinol. Fe gyfeiriodd hefyd at gymhlethdod gweithredu dull o'r fath a fyddai, yn anochel, yn arafu cyflymder y cyflwyniad. Fe wyddom fod dros hanner y gweithwyr allweddol dros eu 40 oed. Felly, fe fydd dros hanner ein gweithwyr allweddol naill ai'n cael cynnig brechiad yn rhan o gam presennol y rhaglen, neu fe fyddan nhw'n cael eu galw i'w brechu yn rhan o'r grŵp blaenoriaeth cyntaf a argymhellwyd gan y cyd-bwyllgor ar gyfer cam 2 - y rhai hynny sydd rhwng 40 a 49 oed. Rwy'n cydnabod y bydd rhywfaint o siom ynglŷn â hyn - y rhai sy'n gweithio ym maes addysg, gofal plant a gwasanaeth yr heddlu, ac yn y sector trafnidiaeth, er enghraifft. Rwyf hefyd wedi clywed rhai yn dadlau achos gweithwyr manwerthu a gweithwyr post, y mae pob un ohonyn nhw wedi bod wrth eu gwaith yn anterth y pandemig. Ond, yn syml, mae'r cyd-bwyllgor yn ein cynghori ni mai dull sy'n seiliedig ar oedran yw'r un symlaf, y cyflymaf i'w roi ar waith a'i gyflawni, a hwn yw'r dull tecaf o ymdrin â'r boblogaeth yn ei chyfanrwydd. Roedd y diweddariad i'n strategaeth ni'n esbonio rhywfaint o'r dystiolaeth a ddaeth i'r amlwg ynglŷn ag effeithiolrwydd y brechlynnau hefyd. Mae'r ymchwil yn galonogol iawn ac mae hyn yn rhoi mwy o reswm inni obeithio ac ymlawenhau. Ond mae llawer mwy i'w wneud gyda'n rhaglen ni eto, gyda llawer mwy o ddosau cyntaf ac ail ddosau i'w gweinyddu. Rydym ni ar y trywydd cywir i raddau helaeth iawn, ond mae yna lawer o waith i'w wneud eto. Serch hynny, rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau o bob ochr yn cydnabod cyflawniad campus ein rhaglen frechu ni yma yng Nghymru hyd yn hyn. Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd.