English: Diolch, Dirprwy Llywydd, and I move the motion. I'm very pleased to open this debate on the general principles of the Childcare Funding (Wales) Bill. I would like to begin by thanking the three committees involved in the scrutiny of this Bill for their time and their hard work. It is in recognition of their efforts that I wrote to all three committees, in advance of today's debate, setting out in some detail my thoughts in response to their recommendations and conclusions, and I hope that the committee Chairs and Members have had a little time - albeit a little time - to reflect on the detailed responses. I'd also like to thank all the stakeholders who provided written and oral evidence. I want particularly to highlight the work of the Children, Young People and Education Committee for its diligent and detailed scrutiny of both this Bill and also the underlying policy. I want to say at the start of this debate that I very much value the evidence the committee took during Stage 1 and the amount of work it has put into its report and its recommendations, and I look forward to the opportunity of working with the committee further on its wider recommendations about childcare and the sector in general, and those specific areas where it is highlighted that we as a Government need to do more to make it clear what support is available to help parents while working or training, for example. Now, the Childcare Funding (Wales) Bill in front of us is a short and technical Bill that we introduced to support the roll-out of a single, national application and eligibility checking system for our childcare offer for Wales, and, of course, the childcare offer is a key commitment for this Government. It was first set out in the Welsh Labour manifesto, and it was restated in our programme for government, 'Taking Wales Forward'. So, we are committed to providing 30 hours of Government-funded early education and childcare a week to working parents of three and four-year-olds in Wales for up to 48 weeks a year. We made this commitment because parents told us that they needed help with the costs of childcare, particularly those families on lower incomes where the costs of childcare make up a larger proportion of the weekly budget. But to be absolutely clear, we do not need to bring forward legislation to deliver the offer. We are already delivering it in parts of Wales, testing how it works for parents, for providers and for children. But this Bill will create a simple, 'once for Wales' process to check a person's eligibility, enabling them to access the childcare they need, simply. Local authorities involved in the first year of the childcare pilots are doing a great job delivering the offer, but they tell us that the administrative burden is much larger than anticipated, and at a time when public services are stretched as a result of ongoing austerity pursued by the UK Government, I cannot - simply cannot - ask the local authorities to maintain such a paper-based, non-standardised, burdensome approach to checking eligibility for childcare. So, it is right and proper that we seek to take advantage of digital technology by developing this single 'once for Wales' system to process applications and to make eligibility checks, and this Bill will do just that. I would like to thank the Chief Secretary to the Treasury, the Secretary of State for Wales, the Home Secretary and the Secretary of State for Work and Pensions for their support in developing this Bill. The intention is to appoint Her Majesty's Revenue and Customs to carry out the eligibility checks for the offer, enabling us to use the same system as the one being used to carry out such checks in England currently. It will mean parents in Wales will be able to apply for support with childcare costs under the tax-free childcare scheme at the same time as they apply for this offer, but working with HMRC now does not mean we could not look at a bespoke, Welsh solution in the future, if and when public finances allow. Dirprwy Lywydd, the three committees made a number of recommendations about the Bill, and I'll attempt to respond to many of these in the time I have. The Constitutional and Legislative Affairs Committee and the Children, Young People and Education Committee both raised the matter of consents. I can confirm consents for the Bill are in place and that I wrote to the Llywydd to confirm this on 9 July. Copies of the letters are available on the National Assembly website. Members will be aware that some of the regulations to be passed under the Bill also require the consent of relevant UK Government Ministers, so I'd like to reassure this Assembly that we are indeed working closely with the relevant UK departments, and I'm confident that the necessary consents to the regulations under the Bill will indeed be secured. As you might expect, the Constitutional and Legislative Affairs Committee asked that I review the balance between the provisions on the face of the Bill and those left to regulations. Now, I understand the reasons for this, and a number of its recommendations touched on areas where more detail on the face of the Bill would be helpful. In fact, these comments were echoed in some of the recommendations from the Children, Young People and Education Committee as well. So, I can confirm that I will bring forward Government amendments during Stage 2 of the Bill to provide more detail on the definition of a 'qualifying child' in line with the Constitutional and Legislative Affairs Committee's recommendation 5. However, I am continuing to explore further how to address the various calls for the childcare offer to be included on the face of the Bill, and I will write to both the Children, Young People and Education Committee and the Constitutional and Legislative Affairs Committee with further proposals as we develop these. Now, many recommendations addressed operational details such as the hourly rate payable to providers, the split between childcare and education, the arrangements in school holidays and who can deliver this offer, calling for these details to be brought within the scope of the Bill. I remain of the view that such details would be better dealt with in the administrative scheme, rather than in the Bill itself, and I have explained the reasons why in my letters to the three committees. I have nonetheless committed to making an initial framework administrative scheme available to the Children, Young People and Education Committee ahead of Stage 3, and would welcome the opportunity to return to the committee in the spring to discuss the scheme in more detail. Turning to the Finance Committee's report, I have accepted its recommendation that an update on the costs of working with HMRC be provided. The development of the application system will take place over the next 18 months, with regular review points. The appropriate governance and arrangements have been put in place and we're using the expertise of the Welsh Revenue Authority in this regard. I can also confirm to Members that HMRC is committed to providing a truly bilingual service and we are committed to taking every possible step to bring these jobs to Wales. Dirprwy Lywydd, at the start of this debate, I mentioned that we have just started testing our childcare offer. In May, we extended the offer into seven more areas of Wales; it is now available in 14 areas in Wales. We are committed to learning from this phased roll-out and an independent evaluation of the first year of the programme will be published in November. I have agreed to make arrangements for members of the Children, Young People and Education Committee to have early sight of the evaluation findings to help its ongoing scrutiny of this Bill. I have also agreed to provide the committee with information about the take-up of the offer in the first year of delivery, and to keep the matter of additional charges under review. Following issues raised by the Children, Young People and Education Committee, I will also be reviewing the Child Minding and Day Care Exceptions (Wales) Order 2010, which includes provisions setting out who can and cannot provide childcare, and I will share the findings with the committee. I was pleased that, with the exception of one Member, the Children, Young People and Education Committee has recommended support of the general principles of the Bill, and clearly I'd urge the one Member to reconsider on this Stage 1 general principles debate. It is a recommendation I wholeheartedly support and one I commend to all Members, and I look forward, genuinely, to continuing to debate the Bill and hope the Assembly will today support its general principles. Thank you, Dirprwy Lywyddd.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd, ac rwy'n cynnig y cynnig. Rwy'n falch iawn o agor y ddadl hon ar egwyddorion cyffredinol Bil Cyllid Gofal Plant (Cymru). Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i'r tri phwyllgor sy'n ymwneud â chraffu ar y Bil hwn am eu hamser a'u gwaith caled. Er mwyn cydnabod eu hymdrechion ysgrifennais at y tri phwyllgor, cyn y ddadl heddiw, yn nodi'n fanwl fy meddyliau mewn ymateb i'w hargymhellion a'u casgliadau, ac rwy'n gobeithio bod Cadeiryddion ac Aelodau'r pwyllgorau wedi cael ychydig o amser - er mai ychydig o amser ydyw - i ystyried yr ymatebion manwl. Hoffwn ddiolch hefyd i'r holl randdeiliaid a ddarparodd dystiolaeth ysgrifenedig a llafar. Rwy'n dymuno tynnu sylw yn arbennig at waith y Pwyllgor Plant, Phobl Ifanc ac Addysg am graffu'n ddiwyd a manwl ar y Bil hwn ac ar y polisi sylfaenol. Rwy'n awyddus i ddweud ar ddechrau'r ddadl hon fy mod i'n gwerthfawrogi'n fawr iawn y dystiolaeth a gofnododd y Pwyllgor yn ystod Cyfnod 1 a faint o waith a wnaed ar ei adroddiad a'i argymhellion. Rwy'n edrych ymlaen at y cyfle i barhau i weithio gyda'r Pwyllgor ar ei argymhellion ehangach ynglŷn â gofal plant a'r sector yn gyffredinol, a'r meysydd penodol hynny y nodwyd bod angen i ni fel Llywodraeth wneud rhagor yn eu cylch i egluro pa gymorth sydd ar gael i helpu rhieni sy'n gweithio neu mewn hyfforddiant, er enghraifft. Nawr, mae'r Bil Cyllid Gofal Plant (Cymru) sydd ger ein bron yn Fil byr a thechnegol a gyflwynwyd gennym i gefnogi cyflwyniad system sengl, genedlaethol o wirio ceisiadau a chymhwystra o ran ein cynnig gofal plant i Gymru, ac, wrth gwrs, mae'r cynnig gofal plant yn un o ymrwymiadau allweddol y Llywodraeth hon. Fe'i cyflwynwyd yn gyntaf ym maniffesto Llafur Cymru, a chafodd ei ailddatgan yn ein rhaglen lywodraethu, 'Symud Cymru Ymlaen'. Felly, rydym wedi ymrwymo i ddarparu 30 awr yr wythnos o addysg gynnar a gofal plant wedi'i ariannu gan y Llywodraeth i rieni sy'n gweithio sydd â phlant tair a phedair oed yng Nghymru am hyd at 48 wythnos y flwyddyn. Gwnaethom yr ymrwymiad hwn gan fod rhieni wedi dweud wrthym fod angen cymorth gyda chostau gofal plant, yn arbennig y teuluoedd hynny ar incwm is lle mae costau gofal plant yn gyfran fwy o'r gyllideb wythnosol. Ond i fod yn hollol glir, nid oes angen inni ddwyn ymlaen ddeddfwriaeth i ddarparu'r cynnig. Rydym eisoes yn ei gyflawni mewn rhannau o Gymru, yn profi sut y mae'n gweithio i rieni, i ddarparwyr ac i blant. Ond bydd y Bil hwn yn creu proses 'unwaith i Gymru' syml, i wirio cymhwystra pobl, gan eu galluogi i gael y gofal plant sydd ei angen arnynt, yn syml. Mae'r awdurdodau lleol sydd wedi cymryd rhan ym mlwyddyn gyntaf y rhaglenni treialu gofal plant yn gwneud gwaith gwych yn darparu'r cynnig, ond maen nhw'n dweud wrthym fod y baich gweinyddol yn fwy o lawer na'r disgwyl. Ac ar adeg pan fo'r gwasanaethau cyhoeddus dan bwysau o ganlyniad i gyni parhaus Llywodraeth y DU, ni allaf - alla i ddim - gofyn i awdurdodau lleol gynnal dull o wirio cymhwystra ar gyfer gofal plant sydd mor feichus, ansafonol a dibynnol ar bapur. Felly, mae'n iawn ac yn briodol ein bod yn ceisio manteisio ar dechnoleg ddigidol trwy ddatblygu'r un system 'unwaith i Gymru' hon i brosesu ceisiadau ac archwilio cymhwystra, a bydd y Bil hwn yn gwneud hynny. Hoffwn i ddiolch i Brif Ysgrifennydd y Trysorlys, Ysgrifennydd Gwladol Cymru, yr Ysgrifennydd Cartref a'r Ysgrifennydd Gwladol dros Waith a Phensiynau am eu cymorth wrth ddatblygu'r Bil hwn. Y bwriad yw penodi Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi i gynnal yr archwiliadau cymhwystra ar gyfer y cynnig. Bydd hyn yn golygu y gallwn ddefnyddio'r un system â'r un a ddefnyddir i gynnal archwiliadau o'r fath yn Lloegr ar hyn o bryd. Gall rhieni yng Nghymru wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant dan y cynllun gofal plant di-dreth a gwneud cais am y cynnig hwn yr un pryd, ond nid yw gweithio gyda Chyllid a Thollau EM yn awr yn golygu nad oes modd inni ystyried ateb pwrpasol i Gymru yn y dyfodol, os a phan fydd cyllid cyhoeddus yn caniatáu hynny. Dirprwy Lywydd, gwnaeth y tri Phwyllgor nifer o argymhellion ynglŷn â'r Bil, a byddaf yn ceisio ymateb i lawer o'r rhain yn yr amser sydd gennyf. Cododd y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol a'r Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y mater o gydsyniad. Gallaf gadarnhau bod cydsyniad ar gyfer y Bil ar waith a fy mod wedi ysgrifennu at y Llywydd i gadarnhau hyn ar 9 Gorffennaf. Mae copïau o'r llythyrau ar gael ar wefan y Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr Aelodau yn ymwybodol bod angen caniatâd Gweinidogion perthnasol Llywodraeth y DU hefyd ar rai o'r Rheoliadau sydd i gael eu pasio o dan y Bil, felly hoffwn i dawelu meddwl y Cynulliad hwn ein bod yn wir yn gweithio'n agos gydag adrannau perthnasol y DU, ac rwy'n hyderus y byddwn yn sicrhau'r caniatâd angenrheidiol i'r rheoliadau o dan y Bil. Fel y gallech ddisgwyl, gofynnodd y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol imi adolygu'r cydbwysedd rhwng y darpariaethau ar wyneb y Bil a'r rhai a adewir i'r Rheoliadau. Nawr, rwy'n deall y rhesymau dros hyn, a chyffyrddodd nifer o'i argymhellion â meysydd y byddai'n ddefnyddiol cael mwy o fanylion amdanynt ar wyneb y Bil. Yn wir, adleisiwyd y sylwadau hyn yn rhai o argymhellion y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg hefyd. Felly, gallaf gadarnhau y byddaf yn cyflwyno gwelliannau gan y Llywodraeth yn ystod Cyfnod 2 y Bil i roi mwy o fanylion am ddiffiniad 'plentyn cymwys' yn unol ag argymhelliad 5 y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol. Fodd bynnag, rwy'n parhau i edrych ar sut i fynd i'r afael â galwadau amrywiol i gynnwys y cynnig gofal plant ar wyneb y Bil, a byddaf yn ysgrifennu at y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg a'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol gyda rhagor o gynigion wrth i ni eu datblygu. Nawr, roedd llawer o'r argymhellion yn mynd i'r afael â manylion gweithredol megis y gyfradd fesul awr sy'n daladwy i ddarparwyr, y rhaniad rhwng gofal plant ac addysg, y trefniadau yn ystod gwyliau'r ysgol a phwy all ddarparu'r cynnig hwn, ac yn gofyn am gynnwys y manylion hyn yng nghwmpas y Bil. Rwy'n dal i fod o'r farn y byddai'n well ymdrin â manylion o'r fath yn y cynllun gweinyddol, yn hytrach nag yn y Bil ei hun, ac rwyf wedi esbonio'r rhesymau dros hyn yn fy llythyrau i at y tri phwyllgor. Serch hynny, rwyf wedi ymrwymo i sicrhau bod cynllun gweinyddol fframwaith cychwynnol ar gael i'r Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg cyn Cyfnod 3, a byddem yn croesawu'r cyfle i ddychwelyd at y pwyllgor yn y gwanwyn i drafod y cynllun yn fanylach. Gan droi at adroddiad y Pwyllgor Cyllid, rwyf wedi derbyn ei argymhelliad i ddarparu diweddariad ar y costau o weithio gyda Chyllid a Thollau EM. Bydd y system ymgeisio yn cael ei datblygu yn ystod y 18 mis nesaf, a bydd pwyntiau adolygu rheolaidd. Mae'r drefn lywodraethu a'r trefniadau priodol wedi'u rhoi ar waith ac rydym yn defnyddio arbenigedd Awdurdod Refeniw Cymru yn hyn o beth. Gallaf gadarnhau hefyd i'r Aelodau fod Cyllid a Thollau EM wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth cwbl ddwyieithog ac rydym wedi ymrwymo i gymryd pob cam posibl i ddenu'r swyddi hyn i Gymru. Dirprwy Lywydd, ar ddechrau'r ddadl hon, soniais ein bod ni newydd ddechrau treialu ein cynnig gofal plant. Ym mis Mai, ehangwyd y cynnig i saith ardal arall yng Nghymru; mae ar gael erbyn hyn mewn 14 o ardaloedd yng Nghymru. Rydym wedi ymrwymo i ddysgu o'r cyflwyniad graddol hwn a bydd gwerthusiad annibynnol o flwyddyn gyntaf y rhaglen yn cael ei gyhoeddi ym mis Tachwedd. Rwyf wedi cytuno i drefnu bod aelodau o'r Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg yn cael gweld y canfyddiadau gwerthuso yn gyntaf er mwyn helpu ei waith craffu parhaus ar y Bil hwn. Rwyf hefyd wedi cytuno i roi gwybodaeth i'r pwyllgor am nifer y bobl sy'n manteisio ar y cynnig yn ystod ei flwyddyn gyntaf, ac i adolygu'r mater o ffioedd ychwanegol yn rheolaidd. Yn dilyn materion a godwyd gan y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg, byddaf i hefyd yn adolygu'r Gorchymyn Eithriadau Gwarchod Plant a Gofal Dydd (Cymru) 2010, sy'n cynnwys darpariaethau sy'n nodi pwy sy'n cael darparu gofal plant a phwy sydd ddim yn cael gwneud hynny, a byddaf yn rhannu'r canfyddiadau â'r pwyllgor. Roeddwn yn falch bod y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg, ac eithrio un Aelod, wedi argymell cefnogi egwyddorion cyffredinol y Bil, ac yn amlwg byddwn yn annog yr un Aelod hwnnw i ailystyried yn ystod Cyfnod 1 y ddadl egwyddorion cyffredinol hon. Mae'n argymhelliad yr wyf yn ei gefnogi'n llwyr ac yn un yr wyf yn ei gymeradwyo i'r holl Aelodau, ac edrychaf ymlaen, yn wirioneddol, at barhau i drafod y Bil ac yn gobeithio y bydd y Cynulliad heddiw yn cefnogi ei egwyddorion cyffredinol. Diolch, Dirprwy Lywydd.