English: Again, I want to put on record my thanks to local authorities and their staff who have worked really hard throughout the pandemic to make sure that essential services keep running and to deliver the additional services that they've been delivering for us across Wales in terms of all of the things I mentioned in one of my previous answers. I just want, Llywydd, to reassure Members as well that the COVID control plan sets out a clear command, co-ordination and communication structure for managing incidents and outbreaks, including the need for any kind of local arrangements. The arrangements are in place and active now and on a daily rhythm for current incidents and include local authorities fully. So, we have had a range of meetings, you won't be surprised to discover, over the last two days, around Caerphilly, Merthyr, Rhondda Cynon Taf, Newport, et cetera. The regional local resilience fora provide for further effective communication and co-ordination between all partners, and there are effective mutual aid arrangements between local authorities in place. So, a local authority that finds itself in a position where it's having a spike in coronavirus will be able to get assistance from other local authorities and their environmental health officers, and that's been working really well. My officials have also asked local authorities to provide information through the regional local resilience fora structures on what more is needed and what can be delivered so that we can provide financial support in the most straightforward way. We have recently agreed with authorities affected by the current spiking that additional money can be made available either through the TTP process or through the hardship fund in order for them to be able to recruit more enforcement officers or to assist other authorities to recruit them. And you will know that there's been much more enforcement activity in my constituency, in part of your region, recently as a result of that, because the local authorities are very aware of that. We are assured by local authorities that they are in the game for that and that they're doing that piece of work, and, indeed, I have a meeting with them later on this week and another early next week in order to discuss that.
Welsh: Unwaith eto, hoffwn gofnodi fy niolch i awdurdodau lleol a'u staff sydd wedi gweithio'n galed iawn drwy'r pandemig i sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg ac i ddarparu'r gwasanaethau ychwanegol y maent wedi bod yn eu darparu i ni ledled Cymru o ran yr holl bethau a grybwyllais yn un o fy atebion blaenorol. Lywydd, carwn roi sicrwydd i'r Aelodau hefyd fod y cynllun rheoli COVID yn nodi strwythur gorchymyn, cydgysylltu a chyfathrebu clir ar gyfer rheoli digwyddiadau ac achosion, gan gynnwys yr angen am unrhyw fath o drefniadau lleol. Mae'r trefniadau ar waith ac yn weithredol yn awr ac ar rythm dyddiol ar gyfer digwyddiadau cyfredol ac maent yn cynnwys yr awdurdodau lleol yn llawn. Felly, ni fydd yn syndod i chi ein bod wedi cael amryw o gyfarfodydd dros y ddau ddiwrnod diwethaf ynglŷn â Chaerffili, Merthyr Tudful, Rhondda Cynon Taf, Casnewydd, ac yn y blaen. Mae'r fforymau lleol Cymru gydnerth rhanbarthol yn darparu ar gyfer cyfathrebu a chydgysylltu effeithiol pellach rhwng yr holl bartneriaid, ac mae trefniadau cymorth cydfuddiannol effeithiol ar waith rhwng awdurdodau lleol. Felly, bydd awdurdod lleol sydd mewn sefyllfa lle mae'n gweld cynnydd sydyn yn nifer yr achosion o'r coronafeirws yn gallu cael cymorth gan awdurdodau lleol eraill a'u swyddogion iechyd yr amgylchedd, ac mae hynny wedi bod yn gweithio'n dda iawn. Mae fy swyddogion hefyd wedi gofyn i awdurdodau lleol ddarparu gwybodaeth drwy strwythurau'r fforymau lleol Cymru gydnerth rhanbarthol ar beth arall sydd ei angen a'r hyn y gellir ei gyflawni fel y gallwn ddarparu cymorth ariannol yn y ffordd fwyaf uniongyrchol. Rydym wedi cytuno'n ddiweddar ag awdurdodau yr effeithiwyd arnynt gan y cynnydd sydyn presennol y gellir sicrhau bod arian ychwanegol ar gael naill ai drwy'r broses brofi, olrhain a diogelu neu drwy'r gronfa galedi er mwyn iddynt allu recriwtio mwy o swyddogion gorfodi neu gynorthwyo awdurdodau eraill i'w recriwtio. Ac fe fyddwch yn gwybod y bu llawer mwy o weithgarwch gorfodi yn fy etholaeth i, mewn rhan o'ch rhanbarth chi, yn ddiweddar o ganlyniad i hynny, oherwydd mae'r awdurdodau lleol yn ymwybodol iawn o hynny. Mae awdurdodau lleol wedi ein sicrhau eu bod yn barod ar gyfer hynny a'u bod yn gwneud y gwaith hwnnw, ac yn wir, mae gennyf gyfarfod â hwy yn ddiweddarach yr wythnos hon ac un arall yn gynnar yr wythnos nesaf er mwyn trafod hynny.