English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to start by thanking Buffy Williams for bringing forward today's debate, and thanking all the Members who have contributed. It is a subject close to my heart. Indeed, one of the last things I did in this Chamber in the previous Senedd was to help bring forward a debate on perinatal mental health. It is a subject that absolutely belongs at the top of our agenda in Government, never more so than during this incredibly difficult time. We continue to hear about so many new families starting their journeys apart and without the support they could otherwise have expected. I pay tribute to Buffy and to Laura for sharing their stories and experiences. I know it is not an easy thing to do. A huge part of properly addressing the issue of postpartum and post-traumatic stress disorder comes back to addressing the stigma around even discussing it. So, what you are doing today will make a real difference. We hear countless stories that involve well-meaning medical staff, friends, families and colleagues immediately assuming that a new birth brings only joy. It makes it difficult, impossible, for some to say 'no', that things weren't right, they continue not to be right and that they need help. Even when a tough experience has been acknowledged, you often hear, as Buffy has said, 'Weren't you lucky?', when, actually, you feel anything but lucky. I have to say, this is something I recognise myself, having experienced a traumatic first delivery. That was an experience that lives with me to this today. The clarity and the trauma of those moments, and the days and weeks that followed, don't go away. Those experiences and the others we've heard about today will inform the work I do in this area every day, and it will be the basis on which I will measure the services available to women in Wales. It is vital, as Buffy has said, to acknowledge and signpost the support that is in place for individuals when they need specialist help. Following a diagnosis, mothers will be offered a range of interventions depending on the severity of their needs. This includes cognitive behavioural therapy. Services also work with the third sector and can signpost partners to voluntary organisations who offer support for bystander trauma. And it's crucial we also recognise the impact on partners and others of a traumatic birth, and thank you, Huw, for your comments and for championing the organisation in your constituency.
Welsh: Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i Buffy Williams am gyflwyno'r ddadl heddiw, a diolch i'r holl Aelodau sydd wedi cyfrannu. Mae'n bwnc sy'n agos at fy nghalon. Yn wir, un o'r pethau olaf a wneuthum yn y Siambr hon yn y Senedd flaenorol oedd helpu i gyflwyno dadl ar iechyd meddwl amenedigol. Mae'n bwnc sy'n haeddu lle pendant ar frig ein hagenda fel Llywodraeth, ac erioed yn fwy felly nag yn ystod y cyfnod hynod anodd hwn. Rydym yn parhau i glywed am gynifer o deuluoedd newydd yn dechrau ar eu teithiau ar wahân a heb y gefnogaeth y gallent fod wedi'i disgwyl fel arall. Rwy'n talu teyrnged i Buffy ac i Laura am rannu eu straeon a'u profiadau. Rwy'n gwybod nad yw'n beth hawdd i'w wneud. Mae rhan enfawr o fynd i'r afael yn briodol ag anhwylder ôl-enedigol ac anhwylder straen wedi trawma yn ymwneud â mynd i'r afael â'r stigma sy'n gysylltiedig â hyd yn oed ei drafod. Felly, bydd yr hyn rydych yn ei wneud heddiw yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol. Clywn straeon di-rif yn ymwneud â staff meddygol, ffrindiau, teuluoedd a chydweithwyr sy'n llawn bwriadau da wrth iddynt dybio ar unwaith mai llawenydd yn unig a ddaw yn sgil genedigaeth newydd. Mae'n ei gwneud yn anodd, yn amhosibl, i rai ddweud 'na', nad oedd pethau'n iawn, eu bod yn parhau i beidio â bod yn iawn a bod angen help arnynt. Hyd yn oed pan fydd profiad anodd wedi'i gydnabod, fe glywch yn aml, fel y dywedodd Buffy, 'Onid oeddech chi'n lwcus?', pan fyddwch chi, mewn gwirionedd, yn teimlo'n unrhyw beth ond lwcus. Rhaid imi ddweud, mae hyn yn rhywbeth rwy'n ei adnabod fy hun, ar ôl profi genedigaeth gyntaf drawmatig. Roedd yn brofiad sy'n byw gyda mi hyd y dydd heddiw. Nid yw eglurder a thrawma'r munudau hynny, a'r dyddiau a'r wythnosau a ddilynodd, yn diflannu. Bydd y profiadau hynny a'r lleill y clywsom amdanynt heddiw yn llywio'r gwaith rwy'n ei wneud yn y maes hwn bob dydd, a dyma'r sylfaen y byddaf yn ei defnyddio i fesur y gwasanaethau sydd ar gael i fenywod yng Nghymru. Fel y dywedodd Buffy, mae'n hanfodol cydnabod a chyfeirio at y cymorth sydd ar gael i unigolion pan fydd angen cymorth arbenigol arnynt. Yn dilyn diagnosis, bydd mamau'n cael cynnig amrywiaeth o ymyriadau yn dibynnu ar ddifrifoldeb eu hanghenion. Mae hyn yn cynnwys therapi gwybyddol ymddygiadol. Mae gwasanaethau'n gweithio gyda'r trydydd sector hefyd a gallant gyfeirio partneriaid at fudiadau gwirfoddol sy'n cynnig cymorth ar gyfer pobl sy'n dioddef yn sgil gweld digwyddiadau trawmatig yn digwydd i eraill. Ac mae'n hanfodol ein bod hefyd yn cydnabod effaith genedigaeth drawmatig ar bartneriaid ac eraill, a diolch, Huw, am eich sylwadau ac am hyrwyddo'r sefydliad yn eich etholaeth.