English: I'd like to thank the Minister for her statement because it's very important, particularly highlighting the point that NRW took with the phytophthora ramorum disease, and particularly the devastation we saw in the Afan valley as a consequence of that. We're still seeing a large proportion of that valled felled and not replaced. And I welcome a comment in your statement, talking about a mixture of leaf regarding replacement, but there are also some areas, and some of my constituents are actually saying they like to see the trees gone because they have a wider view and more light, as it happens - . But we need to look at if there are areas that are not going to be replaced, for whatever reason - it could be financial as a possibility - we have a strategy as to what we do with those areas so we know what's going to go on that land, but can we look, also, at how we can use - ? I agree with Darren Millar that that the leisure activities are huge, the opportunities there. If you want to go to another place, come to the Afan valley and see the mountain biking there. We might not have the best bacon butties, but we'll definitely give you a very warm welcome. But these opportunities are huge for local communities and ex-mining Valleys that are now seeing the change from the industrial past to a tourism future, and I think it's important we look at and address that aspect. But, secondly, can we also look at - you haven't talked about it - waste wood and contracting for timber, because we have biomass plants that obviously benefit from some of the woods that exist? In my constituency, we have two biomass plants, one for contaminated wood and one for virgin wood, and clearly, the contract for virgin wood was with NRW, and we need to look at how we can continue to deliver virgin wood, which is no longer needed but can still be used for a beneficial purpose. You haven't discussed that in your statement. Perhaps we can look at how we can see how that aspect of the work can also be maintaining the forestry, because it helps to maintain the forestry. It talks about replanting, but it also uses scrub wood that is left on the land when many trees are felled.
Welsh: Hoffwn ddiolch i'r Gweinidog am ei datganiad oherwydd mae'n bwysig iawn, yn enwedig o ran tynnu sylw ynglŷn â sut yr aeth Cyfoeth Naturiol Cymru i'r afael â'r clefyd phytophthora ramorum, ac yn enwedig y dinistr a welsom ni yng Nghwm Afan o ganlyniad i hynny. Rydym ni'n dal yn gweld bod cyfran fawr o'r coed yn y cwm hwnnw wedi eu torri ac nad oes rhai newydd wedi eu plannu yn eu lle. Ac rwy'n croesawu'r sylw yn eich datganiad, yn sôn am gyfuniad o wahanol goed o ran plannu rhai newydd, ond ceir rhai ardaloedd hefyd, ac mae rhai o'm hetholwyr mewn gwirionedd yn dweud eu bod yn hoffi gweld bod y coed wedi mynd oherwydd bod ganddyn nhw olygfa ehangach a mwy o olau, fel y mae'n digwydd - . Ond mae angen inni ystyried pa un a oes ardaloedd lle na chaiff coed newydd eu plannu, am ba reswm bynnag - gallai fod yn ariannol fel posibilrwydd - mae gennym ni strategaeth ynglŷn â'r hyn yr ydym yn ei wneud gyda'r ardaloedd hynny er mwyn inni wybod beth fydd yn mynd ar y tir hwnnw, ond gallwn ni edrych hefyd, ar sut y gallwn ni ddefnyddio - ? Rwy'n cytuno â Darren Millar bod y gweithgareddau hamdden yn enfawr, y cyfleoedd yn hynny o beth. Os ydych chi eisiau mynd i rywle arall, dewch i gwm Afan a gweld y beicio mynydd yn y fan honno. Efallai nad oes gennym ni'r brechdanau cig moch gorau, ond byddwn ni'n sicr yn rhoi croeso cynnes iawn i chi. Ond mae'r cyfleoedd hyn yn enfawr i gymunedau lleol a'r Cymoedd cyn-lofaol sydd erbyn hyn yn gweld y newid o'r gorffennol diwydiannol i ddyfodol mewn twristiaeth, ac rwy'n credu ei bod hi'n bwysig inni ystyried a mynd i'r afael â'r agwedd honno. Ond, yn ail, a gawn ni hefyd edrych ar - nid ydych chi wedi sôn amdano - coed gwastraff a chontractio ar gyfer coed, oherwydd mae gennym ni weithfeydd biomas sydd yn amlwg yn elwa ar rai o'r coetiroedd sy'n bodoli? Yn fy etholaeth i, mae gennym ni ddau safle biomas, un ar gyfer coed halogedig ac un ar gyfer coed newydd, ac yn amlwg, roedd y contract ar gyfer coed newydd gyda Cyfoeth Naturiol Cymru, ac mae angen i ni ystyried sut y gallwn ni barhau i gyflenwi coed newydd, nad oes eu hangen mwyach ond y gellir eu defnyddio o hyd at ddiben buddiol. Nid ydych chi wedi trafod hynny yn eich datganiad. Efallai y gallwn ni ystyried sut y gallwn ni weld sut mae modd i'r agwedd honno ar y gwaith gynnal y maes coedwigaeth, oherwydd mae'n helpu i gynnal y maes coedwigaeth. Mae'n sôn am ailblannu, ond mae hefyd yn defnyddio coed prysgwydd a adewir ar y tir pan fydd llawer o goed wedi eu torri.