techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, we are fully committed to this project, and I'll be meeting with Charles Hendry later this afternoon to talk about the pathfinder project in particular, which would lead eventually to the creation of a tidal lagoon in north Wales. It's a project that could potentially create 27,000 jobs for the north Wales economy. It would also, as the Member highlighted, contribute to the defence of coastal communities, and this is something that is very much of great concern to the Welsh Government, and it's something that I've spoken with the Cabinet Secretary for environment and natural resources about very recently. So, we are very enthusiastic about this project. We are supportive and, of course, we'll work right across Government, including with the regional skills partnerships, to ensure that the skills are there to deliver the project in a timely fashion, were it to go ahead.
Welsh: Wel, rydym wedi ymrwymo'n llwyr i'r prosiect, a byddaf yn cyfarfod â Charles Hendry yn ddiweddarach y prynhawn yma i siarad am y prosiect braenaru yn arbennig, a fuasai'n arwain yn y pen draw at greu morlyn llanw yng ngogledd Cymru. Mae'n brosiect a allai greu 27,000 o swyddi ar gyfer economi gogledd Cymru. Buasai hefyd, fel y nododd yr Aelod, yn cyfrannu at amddiffyn cymunedau arfordirol, ac mae hyn yn rhywbeth sy'n peri llawer iawn o bryder i Lywodraeth Cymru, ac mae'n rhywbeth y siaradais yn ei gylch gydag Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd ac adnoddau naturiol yn ddiweddar iawn. Felly, rydym yn frwdfrydig iawn ynglŷn â'r prosiect hwn. Rydym yn gefnogol ac wrth gwrs, fe fyddwn yn gweithio ar draws y Llywodraeth, gan gynnwys gyda'r partneriaethau sgiliau rhanbarthol, er mwyn sicrhau bod y sgiliau yno ar gyfer cyflwyno'r prosiect mewn modd amserol, pe bai'n mynd yn ei flaen.
English: Tidal lagoons are one manifestation of Wales's blue economy, which, as well as energy, also encompasses fishing and aquaculture, and tourism and leisure. Wales has a strong advantage in this area against other countries that don't have the same coast and high tidal reach. What priority will the Cabinet Secretary give to Wales's blue economy in the new economic strategy, and what steps can he take to ensure that firms, large and small, are able to take advantage of this opportunity?
Welsh: Un amlygiad o economi las Cymru yw môr-lynnoedd llanw, economi sydd hefyd yn cwmpasu pysgota a dyframaeth, a thwristiaeth a hamdden yn ogystal ag ynni. Mae gan Gymru fantais gref yn y maes hwn o gymharu â gwledydd eraill nad oes ganddynt yr un arfordir a chyrhaeddiad llanw uchel. Pa flaenoriaeth fydd Ysgrifennydd y Cabinet yn ei rhoi i economi las Cymru yn y strategaeth economaidd newydd, a pha gamau y gall eu cymryd i sicrhau bod cwmnïau, mawr a bach, yn gallu manteisio ar y cyfle hwn?
English: I'd like to thank Jeremy Miles for his question, and also thank him for a very insightful piece on his website, concerning the blue economy. I think it's very timely that we're talking about this particular subject, as we start planning for 2018, which has been designated the Year of the Sea. And, for the purpose of growing visitor numbers, of course, the blue economy will be increasingly important. In terms of existing opportunities, we are committed to taking advantage of every major blue economy infrastructure project across Wales, including the Swansea bay tidal lagoon pathfinder project, subject, of course, to the necessary consents being in place. I am determined to make sure that coastal communities take advantage not only of initiatives such as the Year of the Sea, but also of major infrastructure projects, and that the supply chain around Wales, and particularly in coastal communities, is able to exploit those major opportunities for economic growth.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Jeremy Miles am ei gwestiwn, a diolch iddo hefyd am ddarn craff iawn ar ei wefan, yn ymwneud â'r economi las. Rwy'n credu ei bod yn amserol iawn ein bod yn sôn am y pwnc hwn, wrth i ni ddechrau cynllunio ar gyfer 2018, a ddynodwyd yn Flwyddyn y Môr. Ac i'r diben o chwyddo niferoedd ymwelwyr, wrth gwrs, bydd yr economi las yn gynyddol bwysig. O ran cyfleoedd sydd eisoes yn bodoli, rydym wedi ymrwymo i fanteisio ar bob prosiect seilwaith economi las mawr ar draws Cymru, gan gynnwys prosiect braenaru morlyn llanw Bae Abertawe, yn amodol, wrth gwrs, ar sicrhau'r caniatadau angenrheidiol. Rwy'n benderfynol o wneud yn siŵr fod cymunedau arfordirol yn manteisio, nid yn unig ar fentrau megis Blwyddyn y Môr, ond hefyd ar brosiectau seilwaith mawr, a bod y gadwyn gyflenwi o amgylch Cymru, ac yn enwedig mewn cymunedau arfordirol, yn gallu manteisio ar y cyfleoedd mawr hynny ar gyfer twf economaidd.
English: It was good to hear Charles Hendry briefing Members of the Assembly at lunchtime, and one of the points that he made, of course, is that it is his recommendation that there should be a delay after the development of the first project in order to learn lessons from it. One understands why that would be beneficial, but there is recognition in that regard that that may create problems for the new supply chains that we intend to develop around the Swansea project. Whilst he is calling on the UK Government to demonstrate a long-term plan in terms of major projects, he's also suggesting that we need to look at a series of smaller projects in order to maintain the supply chain in the interim, until we reach the point where we can be confident in moving forward with a number of larger projects. Can I ask what work the Welsh Government is undertaking to identify the potential for a series of smaller projects along the Welsh coastline in order to ensure that that supply chain does have the medium-term resilience and sustainability to survive the long term?
Welsh: Mi oedd hi'n braf clywed Charles Hendry yn briffio Aelodau'r Cynulliad amser cinio, ac un o'r pwyntiau roedd e'n ei wneud wrth gwrs, yw mai'r argymhelliad ganddo fe nawr bod oedi ar ôl datblygu'r prosiect cyntaf er mwyn dysgu nifer o'r gwersi. Mae rhywun yn deall pam byddai hynny yn fanteisiol, ond mae yna gydnabyddiaeth yn hynny o beth y byddai hynny efallai yn achosi problemau i'r gadwyn gyflenwi newydd rydym yn gobeithio ei ffurfio a'i datblygu o gwmpas y project yn Abertawe. A, thra'i fod e'n galw ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig i ddangos cynllun tymor hir o safbwynt prosiectau mawr, mae e hefyd yn awgrymu bod angen edrych ar gyfres o brosiectau llai er mwyn cynnal y gadwyn gyflenwi yna yn yr interim, nes ein bod ni'n cyrraedd y pwynt lle gallwn ni fod yn hyderus i symud ymlaen gyda nifer o brojectau mwy. Felly, a gaf i ofyn pa waith mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i adnabod y potensial am gyfres o brosiectau llai o gwmpas arfordir Cymru, er mwyn sicrhau bod y gadwyn gyflenwi yna yn cael y cynaliadwyedd a'r sicrwydd tymor canol y mae ei angen er mwyn goroesi yn y tymor hir?
English: This is a really important point the Member raises, and I've talked in the past about the need to have a constant pipeline of major infrastructure investments, but one that also mixes in smaller investments that can maintain people and employment whilst waiting or transitioning from one major project to the other. And for that reason, we're working with local government, with skills providers, and with businesses, to ensure that we're able to identify a time frame for major projects to take place in, but also one that ensures that, between the major projects, we're able to identify opportunities for companies to grow and to prosper from smaller scale projects. One of the key issues that I'll be raising this afternoon with Charles Hendry, and it's something that the Member has already touched on, is how long the pathfinder programme is envisaged to last for, because this will have, as the Member rightly says, knock-on effects not just on the Swansea bay project, but also on tidal lagoon projects right across Wales.
Welsh: Mae pwynt yr Aelod yn un pwysig iawn, ac rwyf wedi siarad yn y gorffennol am yr angen i gael ffrwd gyson o fuddsoddiadau seilwaith mawr, ond un sydd hefyd yn cynnwys buddsoddiadau llai yn rhan o'r gymysgedd fel bod modd cynnal pobl a chyflogaeth wrth aros neu bontio o un prosiect mawr i'r llall. Ac am y rheswm hwnnw, rydym yn gweithio gyda llywodraeth leol, gyda darparwyr sgiliau, a chyda busnesau, er mwyn sicrhau ein bod yn gallu nodi ffrâm amser ar gyfer cyflawni prosiectau mawr, ond hefyd un sy'n sicrhau, rhwng y prosiectau mawr, ein bod yn gallu nodi cyfleoedd i gwmnïau dyfu a ffynnu o brosiectau ar raddfa lai. Un o'r materion allweddol y byddaf yn tynnu sylw atynt y prynhawn yma gyda Charles Hendry, ac mae'n rhywbeth y mae'r Aelod eisoes wedi ei grybwyll, yw pa mor hir y rhagwelir y bydd y rhaglen fraenaru'n para, oherwydd fel y mae'r Aelod yn gywir i ddweud, bydd yn arwain at sgil-effeithiau, nid yn unig ar brosiect bae Abertawe, ond hefyd ar brosiectau môr-lynnoedd llanw ledled Cymru.
English: I meet regularly with the Cabinet Secretary for Finance and Local Government, and the wider Cabinet, to discuss a range of economy and infrastructure issues within my portfolio, including, of course, business growth.
Welsh: Rwy'n cyfarfod yn rheolaidd ag Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol, a'r Cabinet yn ehangach, i drafod ystod o faterion economi a seilwaith yn fy mhortffolio, gan gynnwys, wrth gwrs, twf busnes.
English: Thank you for that, because, as you will recognise, developing and growing a business in today's climate is harder than ever and there are a number of issues that business owners cite as barriers to growth for their businesses - lack of structured borrowing and capital from the banking sector is one. However, many talk about the barriers from local authorities and other public sector organisations, ranging from Natural Resources Wales to transport infrastructure. Planning is key, and I recognise that both you and the Cabinet Secretary for finance don't have responsibility for that. But what I'm really trying to elucidate is a sense that there is a coherent strategy around the Cabinet table that encourages and empowers businesses to thrive. The economy is our lifeblood. What else do you think, Cabinet Secretary, could be done to ensure that untimely delays, a lack of vision and disjointed thinking in public services doesn't impede the growth of our economic health?
Welsh: Diolch am hynny, oherwydd fel y byddwch yn cydnabod, mae datblygu a thyfu busnes yn yr hinsawdd heddiw yn anos nag erioed ac mae perchnogion busnes yn cyfeirio at nifer o broblemau sy'n rhwystr i dwf eu busnesau - mae diffyg benthyca a chyfalaf strwythuredig gan y sector bancio yn un. Fodd bynnag, mae llawer yn siarad am y rhwystrau o gyfeiriad yr awdurdodau lleol a sefydliadau eraill yn y sector cyhoeddus, yn amrywio o Cyfoeth Naturiol Cymru i'r seilwaith trafnidiaeth. Mae cynllunio'n allweddol, ac rwy'n cydnabod nad chi a'r Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid sy'n gyfrifol am hynny. Ond yr hyn rwy'n ceisio'i ganfod mewn gwirionedd yw ymdeimlad fod yna strategaeth gydlynol o gwmpas bwrdd y Cabinet sy'n annog ac yn grymuso busnesau i ffynnu. Mae'r economi yn hollbwysig i ni. Beth arall y gellid ei wneud yn eich barn chi, Ysgrifennydd y Cabinet, i sicrhau nad yw oedi anamserol, diffyg gweledigaeth a meddwl di-drefn yn y gwasanaethau cyhoeddus yn amharu ar dwf ein hiechyd economaidd?
English: I'd like to thank Angela Burns for her question. Since I was appointed to this post, I've embarked on numerous engagement opportunities with the business community, and the points that the Member raises today have been relayed to me on numerous occasions. For that reason, I engaged directly and constructively with the Cabinet Secretary for Finance and Local Government in the drafting of the White Paper, which will be presented shortly, on local government. And I think it's absolutely essential that we recognise that there are barriers that still exist that inhibit economic growth. For that reason, I've asked every department in Government to draft formally a competitiveness plan that can fuel economic growth within the private sector.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Angela Burns am ei chwestiwn. Ers i mi gael fy mhenodi i'r swydd hon, rwyf wedi ymgymryd â nifer o gyfleoedd ymgysylltu â'r gymuned fusnes, ac mae'r pwyntiau a nododd yr Aelod heddiw wedi cael eu mynegi wrthyf ar sawl achlysur. Am y rheswm hwnnw, bûm yn ymwneud yn uniongyrchol ac yn adeiladol ag Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol yn y gwaith o ddrafftio'r Papur Gwyn, a fydd yn cael ei gyflwyno cyn bo hir, ar lywodraeth leol. Ac rwy'n meddwl ei bod yn gwbl hanfodol i ni gydnabod bod yna rwystrau sy'n dal i fodoli sy'n atal twf economaidd. Am y rheswm hwnnw, rwyf wedi gofyn i bob adran yn y Llywodraeth fynd ati'n ffurfiol i ddrafftio cynllun cystadleurwydd a all danio twf economaidd yn y sector preifat.
English: Cabinet Secretary, your predecessor introduced enterprise zones as a means of actually growing the economy in particular areas across Wales and, last year, she introduced an enterprise zone in Port Talbot. What are you doing with your colleagues to ensure that the enhanced capital allowances can be extended beyond the time we've already been given, so that the enterprise zone, which we all know does not take one year but several years to establish itself, can get established? What he also told me in discussions with him was that capital allowances were needed to build the sites and grow spaces, which is square footage that we haven't got elsewhere in Wales, to allow businesses to come in and use them, enabling them to grow.
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, cyflwynodd eich rhagflaenydd ardaloedd menter fel modd o fynd ati i dyfu'r economi mewn ardaloedd penodol ledled Cymru, a'r llynedd, cyflwynodd ardal fenter ym Mhort Talbot. Beth rydych chi'n ei wneud gyda'ch cyd-Aelodau i sicrhau y gellir ymestyn y lwfansau cyfalaf uwch y tu hwnt i'r amser a roddwyd i ni eisoes, fel y gellir sefydlu'r ardal fenter, sy'n mynd i gymryd sawl blwyddyn i ymsefydlu fel y gŵyr pawb ohonom, yn hytrach na blwyddyn yn unig? Dywedodd wrthyf hefyd mewn trafodaethau rhyngom fod angen lwfansau cyfalaf i adeiladu'r safleoedd a thyfu gofod, sef troedfeddi sgwâr nad oes gennym mohonynt mewn mannau eraill yng Nghymru, er mwyn caniatáu i fusnesau ddod i mewn a'u defnyddio, gan eu galluogi i dyfu.
English: This is one of the points that has been raised by Chris Sutton on numerous occasions with me during, again, the engagement programme that I've had with businesses. It's absolutely central that we recognise that many of the premises that were built to attract investors are now reaching a point where they require either major investment or replacement. So, it's going to become an increasingly important aspect of the prosperous and secure strategy, as we move forward to a post-Brexit existence. I think also in terms of enterprise zones and the support that we've been able to provide through business rates, we've been able to already support 200 businesses with approximately £9 million of funding through the scheme. But there are other ways in which Welsh Government can act as an enabler of economic growth and business growth, and, of course, the provision of modern fit-for-purpose premises is one of those means by which we can encourage economic growth and prosperity.
Welsh: Mae hwn yn un o'r pwyntiau a gafodd eu dwyn i fy sylw gan Chris Sutton ar sawl achlysur yn ystod, unwaith eto, y rhaglen ymgysylltu a gefais gyda busnesau. Mae'n gwbl allweddol ein bod yn cydnabod bod llawer o'r safleoedd a adeiladwyd i ddenu buddsoddwyr yn awr yn cyrraedd pwynt lle y mae angen buddsoddi'n helaeth ynddynt neu adeiladu rhai newydd. Felly, mae'n mynd i fod yn agwedd gynyddol bwysig o'r strategaeth ffyniannus a diogel, wrth i ni symud ymlaen at y cyfnod ôl-Brexit. Rwy'n credu hefyd o ran ardaloedd menter a'r gefnogaeth y gallasom ei darparu drwy ardrethi busnes, eisoes rydym wedi gallu cefnogi 200 o fusnesau gydag oddeutu £9 miliwn o gyllid drwy'r cynllun. Ond mae yna ffyrdd eraill y gall Llywodraeth Cymru weithredu fel galluogydd twf economaidd a thwf busnesau, ac wrth gwrs, mae darparu safleoedd modern addas i'r diben yn un o'r ffyrdd y gallwn annog twf economaidd a ffyniant.
English: Minister, as you will be aware, proposals to develop a circuit of Wales have been circulating for some time. Up to now, the project team have been unable to raise the necessary finance for the project. Would you be able to outline what recent developments there have been?
Welsh: Weinidog, fel y byddwch yn gwybod, mae cynigion i ddatblygu cylchffordd Cymru wedi bod yn cylchredeg ers peth amser. Hyd yn hyn, mae'r tîm prosiect wedi methu codi'r arian angenrheidiol ar gyfer y prosiect. A fuasech yn gallu amlinellu pa ddatblygiadau a gafwyd yn ddiweddar?
English: Like the Member, I'm concerned that the circuit of Wales project has been publicly debated for many years without the team yet being able to raise the necessary private finance to bring the project to fruition. The proposals have changed, of course, over the years, since 2011. Last July, I made it clear what our position as a Welsh Government is. I stated clearly in this Chamber that we require a minimum of 50 per cent of the capital and 50 per cent of the risk of the project to be taken by the private sector. Should that happen, we will consider any new proposal against the appropriate value-for-money and due diligence tests. The people of Ebbw Vale, as the Member has already identified, deserve to know if this project is going ahead and, crucially, if so, when. I'm keen to avoid the opportunity costs associated with a project that does not have a final end date. So, I have therefore written to the Heads of the Valleys development corporation today, asking them to make faster progress on this project and asking for evidence to be provided to me of named investor term sheets within the next two weeks.
Welsh: Fel yr Aelod, rwy'n pryderu bod prosiect cylchffordd Cymru wedi cael ei drafod yn gyhoeddus ers blynyddoedd lawer heb fod y tîm eto wedi gallu codi'r cyllid preifat sy'n angenrheidiol ar gyfer gwireddu'r prosiect. Mae'r cynigion wedi newid, wrth gwrs, dros y blynyddoedd, ers 2011. Fis Gorffennaf diwethaf, dywedais yn glir beth yw ein safbwynt fel Llywodraeth Cymru. Nodais yn glir yn y Siambr ein bod angen i'r sector preifat ysgwyddo o leiaf 50 y cant o'r cyfalaf a 50 y cant o risg y prosiect. Pe bai hynny'n digwydd, byddwn yn ystyried unrhyw gynnig newydd yn erbyn y profion gwerth am arian a diwydrwydd dyladwy priodol. Mae pobl Glynebwy, fel y mae'r Aelod eisoes wedi nodi, yn haeddu cael gwybod a yw'r prosiect hwn yn mynd i ddigwydd, ac os ydyw, pa bryd, sy'n hollbwysig. Rwy'n awyddus i osgoi'r costau cyfle sy'n gysylltiedig â phrosiect heb ddyddiad cwblhau terfynol. Felly, ysgrifennais at gorfforaeth datblygu Blaenau'r Cymoedd heddiw, yn gofyn iddynt wneud cynnydd cyflymach ar y prosiect hwn ac yn gofyn iddynt ddarparu tystiolaeth i mi o ddogfennau amodau buddsoddwr a enwir o fewn y pythefnos nesaf.
English: Questions now from the party spokespeople. First, the Plaid Cymru spokesperson, Adam Price.
Welsh: Cwestiynau nawr gan lefarwyr y pleidiau. Llefarydd Plaid Cymru, Adam Price.
English: Diolch, Lywydd. As the Cabinet Secretary will be aware, I and my party colleagues were roundly condemned for expressing our sincere belief, echoed by many steelworkers, that the current package of proposals on offer from Tata needed to be radically improved to make it fair and acceptable for workers. It was therefore gratifying to see as a headline in the 'Llanelli Star' earlier this week this picture of the AM for Llanelli and the MP for Llanelli, under the headline, 'Leading Llanelli politicians tell Tata Steel: '"Re-think pension deal"'. Now, the Labour MP for Llanelli said of Tata's proposals that steelworkers have every right to be angry and expressed her hope that even now, just days before the vote, it is not too late for Tata to look again and offer a better deal, even though we've heard, of course, from some of the Labour benches the argument that there's no alternative. Does the Cabinet Secretary agree with the Shadow Secretary of State for Defence that workers are right to be angry and that Tata urgently needs to rethink its proposals?
Welsh: Diolch, Lywydd. Fel y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn gwybod, cafodd fy nghyd-bleidwyr a minnau ein condemnio'n hallt am fynegi ein cred ddiffuant, a adleisiwyd gan lawer o weithwyr dur, fod angen gwella'r pecyn presennol o gynigion a gafwyd gan Tata yn sylfaenol i'w wneud yn deg ac yn dderbyniol i'r gweithwyr. Felly braf oedd gweld fel pennawd yn y 'Llanelli Star' yn gynharach yr wythnos hon y llun hwn o'r AC dros Lanelli a'r AS dros Lanelli, o dan y pennawd, 'Leading Llanelli politicians tell Tata Steel: "Re-think pension deal"'. Nawr, dywedodd AS Llafur Llanelli am gynigion Tata fod gan weithwyr dur bob hawl i fod yn ddig a mynegodd ei gobaith nad yw'n rhy hwyr hyd yn oed yn awr, ychydig ddyddiau cyn y bleidlais, i Tata edrych eto a chynnig bargen well, er ein bod wedi clywed y ddadl, wrth gwrs, gan rai ar feinciau Llafur nad oes unrhyw ddewis arall. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno gydag Ysgrifennydd Gwladol yr Wrthblaid dros Amddiffyn fod gweithwyr yn iawn i fod yn ddig a bod angen i Tata ailfeddwl ei gynigion ar frys?
English: I think the Member is right to say that workers should be concerned about the future of the steel industry, but it does nobody any favours to politicise what is an incredibly sensitive matter. It's not often that I would agree with the leader of the opposition, but I do think that he was right to tweet that there was no place for political posturing in what is an incredibly important debate about pensions, which could then determine the long-term sustainability of the steel industry. I think what the Member for Llanelli has said reflects the concern not just within this Chamber, but in the wider communities where steel is so important, that there should be the best possible deal for steelworkers on the table for their pensions, but this is the only deal that's there at the moment, and the First Minister and I have been very clear in our views that the debate should be conducted without any political interference whatsoever.
Welsh: Rwy'n credu bod yr Aelod yn iawn i ddweud y dylai gweithwyr fod yn bryderus ynglŷn â dyfodol y diwydiant dur, ond nid yw gwleidyddoli'r hyn sy'n fater eithriadol o sensitif yn gwneud unrhyw ffafr â neb. Nid yn aml y byddaf yn cytuno ag arweinydd yr wrthblaid, ond rwy'n meddwl ei fod yn iawn i drydar nad oedd unrhyw le i ymhonni gwleidyddol yn yr hyn sy'n ddadl hynod o bwysig am bensiynau, a allai bennu cynaliadwyedd hirdymor y diwydiant dur yn sgil hynny. Rwy'n credu bod yr hyn y mae'r Aelod dros Lanelli wedi'i ddweud yn adlewyrchu'r pryder, nid yn unig yn y Siambr hon, ond yn y cymunedau ehangach lle y mae dur mor bwysig, y dylai fod y cynnig gorau posibl i weithwyr dur ar y bwrdd ar gyfer eu pensiynau, ond dyma'r unig gynnig sydd yno ar hyn o bryd, ac mae'r Prif Weinidog a minnau wedi bod yn glir iawn yn ein barn y dylai'r ddadl gael ei chynnal heb unrhyw ymyrraeth wleidyddol o gwbl.