English: When the agreement was reached to split the fund's valuation surpluses 50/50 between the fund and the UK Government, no-one expected the fund to perform as well as it has - no-one anticipated that the UK Government would have benefited to the tune of more than £3.5 billion, gobbled up for general Government spending. Indeed, at the turn of the millennium, the Coalfield Communities Campaign said: 'The guarantee was struck on actuarial advice. Hindsight may have shown that the advice was too cautious but that is now history.' The point is that the funds are in a robust financial position and, under the current arrangements, the Government has no real liability. Indeed, the National Audit Office in England has estimated that over a 25-year period, the UK Government can expect to reap £8 billion in surplus payments from the fund. In 2014 the Treasury received £750 million, and last year saw a further £95 million taken as part of the surplus split. It is argued that the UK Government's share of the surplus is justified because it acts as the guarantor, but in effect, Dirprwy Lywydd, the UK Government's potential exposure is accounted for by an existing triple lock - the surplus payments themselves, the value of the investment reserve and the fact that the Government does not guarantee the bonus augmentation element. So, surely, any fair-minded person absorbing these facts will conclude that the current arrangements regarding the surplus do not rightly balance fairness for retired miners and the potential exposure of the taxpayer. Plaid Cymru's motion today comprises two primary principles: first, that we support the National Union of Mineworkers's calls for a review of the pension's valuation surplus; secondly, that we mandate the Government of Wales to build alliances with other devolved administrations and regional leaders in England so that pressure can be brought to bear on the UK Government to deliver that long-overdue review of the MPS surplus. This is not about reviewing the MPS in general or reconsidering the UK Government's role as guarantor and, for that reason, Plaid Cymru will not be supporting the Conservative amendment today. This is strictly about delivering justice as far as the surplus is concerned. Dirprwy Lywydd, I was born during the miners' strike of 1984-5 and I'm just the second generation in my family not to have worked underground. I know many here lived through that event and, indeed, were directly involved and impacted upon. The legacy of our industrial heritage lives with all of us today, regardless of our age or background, but with no group more so than former miners, who are today pensioners. A famous slogan of that strike was, 'The miners united will never be defeated.' Llywydd, if this Assembly speaks with one voice today, if it is united, it could provide a mandate for our Government that might - just might - result in a long-overdue victory for miners and their families. Diolch.
Welsh: Pan gafwyd y cytundeb i rannu gwarged prisiad y gronfa 50/50 rhwng y gronfa a Llywodraeth y DU, nid oedd unrhyw un yn disgwyl i'r gronfa berfformio cystal ag y gwnaeth - nid oedd neb yn rhagweld y buasai Llywodraeth y DU wedi elwa o dros £3.5 biliwn, a lyncwyd yn rhan o wariant cyffredinol y Llywodraeth. Yn wir, ar droad y mileniwm, dywedodd Ymgyrch Cymunedau'r Meysydd Glo: Cafodd y warant ei rhoi yn ôl cyngor actiwaraidd. Wrth edrych yn ôl, ymddengys bod y cyngor yn rhy ofalus, ond hen hanes yw hynny bellach. Y pwynt yw bod y cronfeydd mewn sefyllfa ariannol gadarn ac o dan y trefniadau presennol, nid oes gan y Llywodraeth unrhyw rwymedigaeth wirioneddol. Yn wir, mae'r Swyddfa Archwilio Genedlaethol yn Lloegr wedi amcangyfrif y gall Llywodraeth y DU, dros gyfnod o 25 mlynedd, ddisgwyl cael £8 biliwn mewn taliadau gwarged o'r gronfa. Yn 2014 derbyniodd y Trysorlys £750 miliwn, ynghyd â £95 miliwn pellach y llynedd yn rhan o'r rhaniad gwarged. Dadleuir bod modd cyfiawnhau cyfran Llywodraeth y DU o'r gwarged am ei bod yn gweithredu fel gwarantydd, ond mewn gwirionedd, Ddirprwy Lywydd, mae clo triphlyg sy'n bodoli eisoes yn sicrhau nad yw Llywodraeth y DU yn cael ei gadael yn agored - sef y taliadau gwarged eu hunain, gwerth y gronfa fuddsoddiadau a'r ffaith nad yw'r Llywodraeth yn gwarantu'r elfen ychwanegiad bonws. Felly, yn sicr, bydd unrhyw berson teg sy'n ystyried y ffeithiau hyn yn dod i'r casgliad nad yw'r trefniadau presennol mewn perthynas â'r gwarged yn sicrhau cydbwysedd cywir rhwng tegwch i lowyr sydd wedi ymddeol a'r risg bosibl i'r trethdalwr. Mae cynnig Plaid Cymru heddiw yn cynnwys dwy egwyddor sylfaenol: yn gyntaf, ein bod yn cefnogi galwadau Undeb Cenedlaethol y Glowyr am adolygu gwarged prisiad y pensiwn; yn ail, ein bod yn mandadu Llywodraeth Cymru i gynghreirio gyda gweinyddiaethau datganoledig ac arweinwyr rhanbarthol eraill yn Lloegr er mwyn dwyn pwysau ar Lywodraeth y DU i gyflwyno adolygiad hir-ddisgwyliedig o warged Cynllun Pensiwn y Glowyr. Nid yw hyn yn ymwneud ag adolygu Cynllun Pensiwn y Glowyr yn gyffredinol neu ailystyried rôl Llywodraeth y DU fel gwarantydd ac am y rheswm hwnnw, ni fydd Plaid Cymru yn cefnogi gwelliant y Ceidwadwyr heddiw. Mae hyn yn ymwneud yn llwyr â sicrhau cyfiawnder o ran y gwarged. Ddirprwy Lywydd, cefais fy ngeni yn ystod streic y glowyr 1984-5 a fi yw'r ail genhedlaeth yn fy nheulu nad yw wedi gweithio o dan y ddaear. Rwy'n gwybod bod llawer yma wedi byw drwy'r digwyddiad hwnnw ac yn wir, wedi bod yn rhan ohono ac wedi cael eu heffeithio'n uniongyrchol. Mae etifeddiaeth ein treftadaeth ddiwydiannol yn aros gyda phob un ohonom heddiw, ni waeth beth yw ein hoedran neu ein cefndir, ac yn bendant felly ymysg cyn-lowyr, sy'n bensiynwyr erbyn heddiw. Roedd un slogan enwog o'r streic honno'n dweud na fyddai glowyr unedig byth yn cael eu trechu. Lywydd, pe bai'r Cynulliad hwn yn siarad ag un llais heddiw, pe bai'n unedig, gallai ddarparu mandad i'n Llywodraeth a allai - efallai - arwain at fuddugoliaeth hir-ddisgwyliedig i lowyr a'u teuluoedd. Diolch.