English: As the British Deaf Association has told us in their lobbying letter, Labour, Plaid and the Lib Dems have all committed to supporting a British Sign Language Act in their general election manifestos, so I hope that these proposals will get full support today. Like Janet, I learnt some basic British Sign Language when I first became an Assembly Member. I'm very sorry, I've already forgotten so much, but watching the signing at the Welsh Government's COVID press conferences makes me realise how important it is and it also makes me notice its absence at the UK briefings and I think that's worth me, as a Conservative, calling that out. As I suggested in my short debate on modern foreign languages a couple of weeks ago, using another person's preferred or necessary language goes far further than a simple exchange of information; it makes you ask questions about others and questions about yourself. As Mike says, that's no different for British Sign Language either. And it's something that the new curriculum embraces, and I hope it's something that teachers will find exciting enough to want to teach, because it's something much bigger than perhaps we all expect. As the BDA says, BSL is not just a language, it's a gateway to learning, a path towards a sense of deaf identity and the means whereby deaf people survive and flourish in a hearing world, and that should surely interest us all. If twenty-first century schools are really about the twenty-first century, then deaf awareness should absolutely be built into every new design. If the Welsh Government's been keen enough to look at Scotland for inspiration for minimum alcohol pricing and the new curriculum, I hope it'll do the same here. The Act that Mark has already mentioned has led to some positive improvements in service provision for BSL users in Scotland, with the Act upgrading BSL, as we heard, from a minority language to a language in its own right. But I think the key thing is that public services have started to pay attention. Glasgow City Council is creating a secondment opportunity for a deaf BSL user from another organisation to assist with their BSL work. Dundee City Council has a deaf person as an apprentice - the beginning of something really quite exciting. The Scottish Government and Scottish Parliament have created roles specifically tailored for deaf people. And 20 colleges and universities have already progressed well in terms of accessibility to their websites, application processes and student activities, as well as providing BSL training for staff and students, and there have been improvements in the other universities and colleges for interpreting provision as well. NHS Scotland, the health boards of Scotland, have done a lot of work to help implement the Act, although they still complain of a lack of deaf BSL representation and they're trying to deal with that. So, it's quite right that there continue to be some challenges; a piece of legislation doesn't solve everything. The rural councils in Scotland are finding it difficult to access BSL interpreters, for example. But that need for BSL awareness and empowerment training, as well as collaboration across the public sector, is something that a piece of legislation can fix, and that then leads more widely, as a magnet, if you like, to more being done to empower deaf people through employment. So, it's not perfect, but at least they've started in Scotland, so we need to do that as well. Thank you.
Welsh: Fel y mae Cymdeithas Pobl Fyddar Prydain wedi dweud wrthym yn eu llythyr lobïo, mae Llafur, Plaid Cymru a'r Democratiaid Rhyddfrydol i gyd wedi ymrwymo i gefnogi Deddf Iaith Arwyddion Prydain yn eu maniffestos etholiad cyffredinol, felly gobeithio y bydd y cynigion hyn yn cael cefnogaeth lawn heddiw. Fel Janet, dysgais rywfaint o Iaith Arwyddion Prydain sylfaenol pan ddeuthum yn Aelod Cynulliad am y tro cyntaf. Mae'n ddrwg iawn gennyf, rwyf eisoes wedi anghofio cymaint, ond mae gwylio'r arwyddo yng nghynadleddau COVID Llywodraeth Cymru i'r wasg yn gwneud i mi sylweddoli pa mor bwysig ydyw ac mae hefyd yn gwneud i mi sylwi ar ei habsenoldeb yn sesiynau briffio'r DU ac rwy'n credu ei bod hi'n werth i mi dynnu sylw at hynny, fel Ceidwadwr. Fel yr awgrymais yn fy nadl fer ar ieithoedd tramor modern ychydig wythnosau'n ôl, mae defnyddio dewis iaith neu iaith angenrheidiol person arall yn mynd ymhellach o lawer na chyfnewid gwybodaeth syml; mae'n gwneud i chi ofyn cwestiynau am eraill a chwestiynau amdanoch eich hun. Fel y dywed Mike, nid yw hynny'n wahanol yn achos Iaith Arwyddion Prydain ychwaith. Ac mae'n rhywbeth y mae'r cwricwlwm newydd yn ei groesawu, ac rwy'n gobeithio ei fod yn rhywbeth y bydd athrawon yn ei gael yn ddigon cyffrous i fod eisiau ei addysgu, oherwydd mae'n rhywbeth llawer mwy nag y mae pawb ohonom yn ei ddisgwyl efallai. Fel y dywed Cymdeithas Pobl Fyddar Prydain, nid iaith yn unig yw BSL, mae'n borth i ddysgu, yn llwybr tuag at ymdeimlad o hunaniaeth fyddar a'r modd y mae pobl fyddar yn goroesi ac yn ffynnu mewn byd sy'n clywed, ac mae'n siŵr y dylai hynny fod o ddiddordeb i bob un ohonom. Os yw ysgolion yr unfed ganrif ar hugain yn ymwneud o ddifrif â'r unfed ganrif ar hugain, yn sicr dylai ymwybyddiaeth o fyddardod gael ei gynnwys ym mhob cynllun newydd. Os yw Llywodraeth Cymru wedi bod yn ddigon awyddus i edrych ar yr Alban am ysbrydoliaeth ar gyfer isafswm pris alcohol a'r cwricwlwm newydd, rwy'n gobeithio y bydd yn gwneud yr un peth yma. Mae'r Ddeddf y mae Mark eisoes wedi'i chrybwyll wedi arwain at welliannau cadarnhaol yn y gwasanaethau a ddarperir i ddefnyddwyr BSL yn yr Alban, gyda'r Ddeddf yn uwchraddio BSL, fel y clywsom, o fod yn iaith leiafrifol i fod yn iaith yn ei hawl ei hun. Ond rwy'n credu mai'r peth allweddol yw bod gwasanaethau cyhoeddus wedi dechrau talu sylw. Mae Cyngor Dinas Glasgow yn creu cyfle secondiad i ddefnyddiwr BSL byddar o sefydliad arall gynorthwyo gyda'u gwaith BSL. Mae gan Gyngor Dinas Dundee berson byddar fel prentis - dechrau rhywbeth gwirioneddol gyffrous. Mae Llywodraeth yr Alban a Senedd yr Alban wedi creu rolau wedi'u teilwra'n arbennig ar gyfer pobl fyddar. Ac mae 20 o golegau a phrifysgolion eisoes wedi datblygu'n dda o ran hygyrchedd i'w gwefannau, eu prosesau ymgeisio a'u gweithgareddau myfyrwyr, yn ogystal â darparu hyfforddiant BSL i staff a myfyrwyr, a gwelwyd gwelliannau yn y prifysgolion a'r colegau eraill o ran darparu dehongli hefyd. Mae GIG yr Alban, byrddau iechyd yr Alban, wedi gwneud llawer o waith yn helpu i weithredu'r Ddeddf, er eu bod yn dal i gwyno am ddiffyg cynrychiolaeth BSL fyddar ac maent yn ceisio unioni hynny. Felly, mae'n gwbl briodol fod rhai heriau'n parhau; nid yw deddfwriaeth yn datrys popeth. Mae'r cynghorau gwledig yn yr Alban yn ei chael hi'n anodd cael gafael ar ddehonglwyr BSL, er enghraifft. Ond mae'r angen am hyfforddiant ymwybyddiaeth a grymuso BSL, yn ogystal â chydweithredu ar draws y sector cyhoeddus, yn rhywbeth y gall deddfwriaeth ei ddatrys, ac mae hynny'n arwain yn ehangach wedyn, fel magnet, os hoffwch, at wneud mwy i rymuso pobl fyddar drwy gyflogaeth. Felly, nid yw'n berffaith, ond maent o leiaf wedi dechrau yn yr Alban, felly mae angen i ni wneud hynny hefyd. Diolch.