English: When the Welsh Government seeks to introduce an emergency Bill on the grounds that it needs to be enacted more quickly than the Senedd's usual legislative process allows, this essentially streamlines the Senedd's law-making and accountability processes. It should, therefore, only be used when there's a real and unforeseen emergency. The Welsh Government has only used this method of legislating twice before, with the Agricultural Sector (Wales) Act 2014 and the Law Derived from the European Union (Wales) Act 2018. Arguably, their motives were political on both occasions, and this must not become the case with the Welsh Elections (Coronavirus) Bill that they're now seeking consent from the Senedd to introduce. The Scottish General Election (Coronavirus) Bill, enabling Scottish Government Ministers to delay the Scottish general election beyond 6 May, subject to a vote of the whole Scottish Parliament, was first introduced in the Scottish Parliament on 16 November 2020. Although it passed through an accelerated timescale, Members of the Scottish Parliament still had over five weeks to consider the Bill. The proposed Welsh Government timetable for this Bill will, in contrast, give Members of the Senedd just over two weeks' scrutiny until Stage 3. Although the pandemic crisis has been here since March 2020 and we've known the date for the next Welsh Parliament election for five years, the First Minister didn't suggest a change in regulations until November. We must therefore ask why the Welsh Government has put itself in a situation where it needs to be using such emergency procedures. Where is the foresight, when it was evident that the pandemic would still be dominating the agenda? Some might say that the drop in public confidence in the Welsh Government's handling of the pandemic may have had an influence on their motives for seeking this emergency Bill now, but I couldn't possibly comment. Whilst we will vote today to agree that the Welsh Government can introduce the Welsh Elections (Coronavirus) Bill as an emergency Bill in the Senedd, recognising the potential need for delay based on the badly deteriorating public health situation, we are only lending them our vote. However, the Welsh Government has not said what situation the pandemic needs to be in to require an election delay, and our continued support would require the Welsh Government to specify what the bar will need to be before the First Minister formally requests a delay. We also note that the Bill would include other content, and recognise that some of this has merit, including the reduction in dissolution to seven calendar days before an election. However, we're concerned that some proposed content may only be introduced as Welsh Government amendments at a later date. We took part in the Welsh Government's elections planning group last summer, and there are a number of concerns that we still have from that planning group, including extending voting over multiple days, where voters will be disenfranchised if they thought that voting on another day for the Welsh Parliament would still enable them to vote for the police and crime commissioner; extending voting hours from 6.00 a.m. till 11:00 p.m., when it's not believed that this would improve voter turnout; and increasing the number of proxy votes, where we would not want to see any changes that would allow an individual to act as proxy for a whole household where they're not related. Delaying the Welsh general election due to take place on 6 May would have huge ramifications, with many feeling disenfranchised, especially when the pandemic has shone such a bright light on devolved Government in Wales. Elections have taken place in a number of countries during the course of the pandemic, including the United States, Spain, France, Canada, New Zealand and South Korea. As South Korea's director general for public health policy subsequently stated, not one case related to the election was reported during the 14-day incubation period. And although Mr Trump claims that this allowed US votes to be miscounted, this is not exactly a widely held view in this place. Although the proposed Bill includes little on postal voting, we would welcome more detail on how people will be encouraged to sign up. Considering that the Scottish parliamentary elections, mayoral elections, English council elections and police and crime commissioner elections are also due this spring, can the Minister also state whether or not there are ongoing discussions about a co-ordinated UK-wide approach to these elections? Welsh Conservatives have always maintained that the Welsh Parliament elections should take place on 6 May 2021 except in exceptional, emergency circumstances. Diolch. Thank you.
Welsh: Pan fydd Llywodraeth Cymru yn ceisio cyflwyno Bil brys ar y sail bod angen ei ddeddfu'n gyflymach nag y mae proses ddeddfwriaethol arferol y Senedd yn ei ganiatáu, mae hyn yn ei hanfod yn symleiddio prosesau deddfu ac atebolrwydd y Senedd. Felly, dim ond pan fydd argyfwng gwirioneddol ac anrhagweladwy y dylid ei defnyddio. Dim ond dwywaith o'r blaen y mae Llywodraeth Cymru wedi defnyddio'r dull hwn o ddeddfu, gyda Deddf Sector Amaethyddol (Cymru) 2014 a Deddf Cyfraith sy'n Deillio o'r Undeb Ewropeaidd (Cymru) 2018. Gellid dadlau bod eu cymhellion yn wleidyddol ar y ddau achlysur, ac ni ddylai hyn fod yn wir yn achos Bil Etholiadau Cymru (Coronafeirws) y maen nhw bellach yn ceisio caniatâd gan y Senedd i'w gyflwyno. Cyflwynwyd Bil Etholiad Cyffredinol yr Alban (Coronafeirws), sy'n galluogi Gweinidogion Llywodraeth yr Alban i ohirio etholiad cyffredinol yr Alban y tu hwnt i 6 Mai, yn amodol ar bleidlais o Senedd gyfan yr Alban, yn Senedd yr Alban am y tro cyntaf ar 16 Tachwedd 2020. Er iddo gael ei basio drwy amserlen ar garlam, roedd gan Aelodau Senedd yr Alban dros bum wythnos o hyd i ystyried y Bil. Bydd amserlen arfaethedig Llywodraeth Cymru ar gyfer y Bil hwn, mewn cyferbyniad, yn rhoi ychydig dros bythefnos o graffu i Aelodau'r Senedd tan Gyfnod 3. Er bod yr argyfwng pandemig wedi bod yma ers mis Mawrth 2020 ac y buom yn ymwybodol o'r dyddiad ar gyfer etholiad nesaf Senedd Cymru ers pum mlynedd, ni wnaeth y Prif Weinidog awgrymu newid mewn rheoliadau tan fis Tachwedd. Felly, rhaid i ni ofyn pam y mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi ei hun mewn sefyllfa lle mae angen iddi fod yn defnyddio gweithdrefnau brys o'r fath. Ble mae'r rhagwelediad, pan roedd hi'n amlwg y byddai'r pandemig yn dal i fod ar frig yr agenda? Gallai rhai ddweud y gallai'r gostyngiad yn ffydd y cyhoedd yn y ffordd y mae Llywodraeth Cymru wedi ymdrin â'r pandemig fod wedi dylanwadu ar eu cymhellion dros geisio'r Bil brys hwn nawr, ond does dim dichon i mi wneud sylw. Er y byddwn yn pleidleisio heddiw i gytuno y gall Llywodraeth Cymru gyflwyno Bil Etholiadau Cymru (Coronafeirws) fel Bil brys yn y Senedd, gan gydnabod yr angen posibl am oedi yn seiliedig ar y sefyllfa iechyd cyhoeddus sy'n dirywio'n gyflym, dim ond rhoi benthyg ein pleidlais a wnawn. Fodd bynnag, nid yw Llywodraeth Cymru wedi dweud pa sefyllfa y mae angen i'r pandemig fod ynddi cyn gofyn am oedi yn yr etholiad, a byddai ein cefnogaeth barhaus yn ei gwneud hi'n ofynnol i Lywodraeth Cymru nodi beth fyddai'r sefyllfa honno a fyddai'n peri i'r Prif Weinidog ofyn yn ffurfiol am oedi. Nodwn hefyd y byddai mwy o gynnwys yn y Bil, ac rydym yn cydnabod bod rhinwedd i rywfaint o hyn, gan gynnwys y gostyngiad yn y diddymiad i saith diwrnod calendr cyn etholiad. Fodd bynnag, rydym yn pryderu mai dim ond yn ddiweddarach y gellir cyflwyno rhywfaint o gynnwys arfaethedig fel gwelliannau Llywodraeth Cymru. Fe wnaethom ni gymryd rhan yng ngrŵp cynllunio etholiadau Llywodraeth Cymru yr haf diwethaf, ac mae gennym ni nifer o bryderon o hyd o'r grŵp cynllunio hwnnw, gan gynnwys ymestyn pleidleisio dros nifer o ddiwrnodau, pan fydd pleidleiswyr yn cael eu difreinio pe baen nhw'n credu y byddai pleidleisio ar ddiwrnod arall i Senedd Cymru yn dal yn eu galluogi i bleidleisio dros y comisiynydd heddlu a throseddu; ymestyn oriau pleidleisio o 6.00 a.m. hyd 11:00 p.m. pan na chredir y byddai hyn yn cynyddu nifer y pleidleiswyr; a chynyddu nifer y pleidleisiau dirprwyol, lle na fyddem ni eisiau gweld unrhyw newidiadau a fyddai'n caniatáu i unigolyn weithredu fel dirprwy ar gyfer aelwyd gyfan lle nad ydyn nhw'n perthyn i'w gilydd. Byddai oedi etholiad cyffredinol Cymru sydd wedi'i amserlennu ar gyfer 6 Mai yn arwain at oblygiadau enfawr, gyda llawer yn teimlo eu bod wedi'u difreinio, yn enwedig gan fod y pandemig wedi taflu goleuni mor ddisglair ar Lywodraeth ddatganoledig yng Nghymru. Cynhaliwyd etholiadau mewn nifer o wledydd yn ystod y pandemig, gan gynnwys yr Unol Daleithiau, Sbaen, Ffrainc, Canada, Seland Newydd a De Corea. Fel y dywedodd cyfarwyddwr cyffredinol polisi iechyd cyhoeddus De Corea wedi hynny, ni nodwyd yr un achos yn ymwneud â'r etholiad yn ystod cyfnod magu'r clefyd o 14 diwrnod. Ac er bod Mr Trump yn honni bod hyn wedi caniatáu i bleidleisiau'r UD gael eu camgyfrif, nid yw hon yn farn eang yn y fan yma. Er nad yw'r Bil arfaethedig yn cynnwys llawer am bleidleisio drwy'r post, byddem yn croesawu rhagor o fanylion ynghylch sut y bydd pobl yn cael eu hannog i gofrestru. O ystyried bod etholiadau seneddol yr Alban, etholiadau maerol, etholiadau cynghorau Lloegr ac etholiadau'r comisiynydd heddlu a throseddu hefyd i fod i gael eu cynnal y gwanwyn hwn, a wnaiff y Gweinidog ddweud hefyd a oes trafodaethau parhaus ynghylch dull cydgysylltiedig ledled y DU o ymdrin â'r etholiadau hyn? Mae'r Ceidwadwyr Cymreig bob amser wedi honni y dylai etholiadau Senedd Cymru gael eu cynnal ar 6 Mai 2021 ac eithrio mewn amgylchiadau brys eithriadol. Diolch.