English: We must have a clear approach for delivering on that commitment. I'm focused on investing at both elite level and at the community, grass-roots level for all the reasons that you set out in your speech. Our investment at elite level, investing in world-class sports facilities to support our nation's sporting success on the global stage, is key to inspiring the next generation. We know that Wales already punches above its weight on the sporting front, and we have to maintain and ensure that that grows and develops as we go forward. And an even more important commitment, in my view, is to support and enable that next generation now. Our commitment is to invest in new and existing facilities that really improve the foundation of our community sports. Without attractive and accessible facilities, we cannot hope to grow participation across sports, particularly amongst underrepresented groups. This is the key to supporting our children's development and taking forward access to sport, such as investing in girls' and women's sport, which, again, is very close to my heart. And can I thank Mabon for reminding everybody of my recent announcement of a further £4.5 million capital funding this year to support that commitment? That brings our total investment in 2021-22 to more than £13.2 million. And looking to the future, Llywydd, we've already committed £24 million of capital funding to Sport Wales over the next three years. From my perspective, that is only the starting point. For our ambition, we will be looking to build on that initial investment year on year. But it's not just about the scale of our investment; a key consideration for us and Sport Wales is how and where we invest. As Mabon has highlighted, we must ensure that facilities are accessible to all of our communities, including our rural communities. We know that we have that commitment from our national sport governing bodies, whether that is the Football Association of Wales, the Welsh Rugby Union, whether it is Hockey Wales and so on; they are ready to work with us on that national effort. When those facilities are further afield, as we do recognise that a football, rugby, cricket pitch or a climbing wall may not be available in every community, and may not be realistically available in every community, we must ensure that the means are there for enabling access, whether that is through public transport or active travel, which I think is what Laura was alluding to. But that wraparound support for the facilities must be there, and I call on all our sports organisations, local authorities and educational establishments to forge those links and become enablers for our sports and leisure. Llywydd, I must draw the attention of Members, however, to the disappointing and frustrating approach that the UK Government has taken of late in sidestepping the important principles of devolution. Whilst all investments are, of course, welcome, such as recent football and tennis investments, the UK Government has been using the UK internal market Act to provide direct funding to sport organisations in Wales, and that is not, in my view, the right approach. It sets a worrying precedent, taking accountability away from the devolved institutions, and adds a further layer of complex bureaucracy. It means that we have to work harder to ensure alignment of investments that align with our programme for government to avoid duplication of effort and ensure funding is distributed fairly and evenly across the country, using established devolved institutions. But turning to some positive examples, Sport Wales has provided significant amounts of money for many different sports across Wales, including in rural communities. There are many examples across a range of sports, from improvement to the pitches at the Gwrnyfed rugby club and Denbigh Town Football Club, new tennis courts in Chepstow, new practice nets for Pembroke County Cricket Club, new equipment for the Bala Canoe Club and new mats for a Brazilian jujitsu club in Ystradgynlais. The sport funding we provide to Sport Wales and the national governing bodies of sports is only part of that picture. Our communities facilities programme is designed to improve community facilities that are useful to and used by people in the community. Community facilities, including sporting facilities, play a vital role, acting as a focus for community events, providing opportunities for volunteering and enabling local access to services. This can be even more important in rural areas. Community-owned and operated facilities can also play an important part in empowering local people, providing local jobs as well as opportunities to socialise, which helps to tackle loneliness and isolation and improving, of course, general health and well-being. The education estate through our schools and colleges provides an important platform for sporting facilities. Our sustainable communities for learning programme, formerly the twenty-first century schools programme, has a significant role to play in providing sports facilities. The programme makes it clear that we expect schools and colleges in Wales to support both our learners and the wider communities. Our aspiration is that all facilities receiving investment commit to making those assets available for community use where local demand exists, and this has resulted in the provision of excellent sporting facilities, benefiting all ages. We expect all school projects that receive funding support to show that their facilities can support the community around them, and this includes extending the use of physical assets, such as sports facilities for community use, both during and outside school hours. Good examples delivered under the programme include Ysgol Bro Teifi in Llandysul. This is a new age three to 16 - three to 19, apologies - Welsh-medium school that has streamlined education in the area to support learners from primary age right the way through to secondary education, while ensuring their state-of-the-art sports facilities, which include an all-weather pitch and a sports hall, are readily available to the surrounding community outside the school day. Another example is the new special school, Ysgol Hafod Lon in Penrhyndeudraeth in Gwynedd, which ensures that our most vulnerable members of the community have facilities to support them and their families, with a hydrotherapy pool and extended outdoor space. It's vital that we make these facilities for sport and physical activity accessible to everyone if we are going to unleash the benefit of sport for everyone in Wales, from grass roots to elite sportspeople. Modern, accessible and sustainable facilities are crucial to encourage people into or back into sport. The health, social and economic value of sport is widely recognised, and that is why the Welsh Government continues to invest in sport and through the preventative power of sport. The commitment to grass roots is the basic building block for our wider success as a nation on the world stage. The Welsh Government will continue to invest in sports facilities across Wales in a sustainable and globally responsible way to ensure equal access and to support our talented athletes and coaches wherever they live and whatever their background. We have already had positive and constructive dialogue with some of our national partners about delivering those objectives together, and I look forward to further discussions with them in future - in the near future. Thank you.
Welsh: Mae'n rhaid inni gael dull clir o gyflawni'r ymrwymiad hwnnw. Rwy'n canolbwyntio ar fuddsoddi ar lefel elitaidd ac ar lefel gymunedol, llawr gwlad am yr holl resymau a nodwyd gennych yn eich araith. Mae ein buddsoddiad ar lefel elitaidd, buddsoddi mewn cyfleusterau chwaraeon o'r radd flaenaf i gefnogi llwyddiant chwaraeon ein gwlad ar y llwyfan byd-eang, yn allweddol i ysbrydoli'r genhedlaeth nesaf. Gwyddom fod Cymru eisoes yn gwneud yn well na'r disgwyl yn y byd chwaraeon, ac mae'n rhaid inni gynnal hynny a sicrhau ei fod yn tyfu ac yn datblygu wrth inni symud ymlaen. Ac ymrwymiad pwysicach fyth, yn fy marn i, yw cefnogi a galluogi'r genhedlaeth nesaf yn awr. Ein hymrwymiad yw buddsoddi mewn cyfleusterau newydd a rhai sy'n bodoli'n barod sy'n gwella sylfaen ein chwaraeon cymunedol. Heb gyfleusterau deniadol a hygyrch, ni allwn obeithio cynyddu cyfranogiad ar draws y campau, yn enwedig ymhlith grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol. Dyma'r allwedd i gefnogi datblygiad ein plant a hybu mynediad at chwaraeon, megis buddsoddi mewn chwaraeon merched a menywod, sydd, unwaith eto, yn agos iawn at fy nghalon. Ac a gaf fi ddiolch i Mabon am atgoffa pawb am fy nghyhoeddiad diweddar am £4.5 miliwn o gyllid cyfalaf pellach eleni i gefnogi'r ymrwymiad hwnnw? Daw hynny â chyfanswm ein buddsoddiad yn 2021-22 i fwy na £13.2 miliwn. Ac wrth edrych tua'r dyfodol, Lywydd, rydym eisoes wedi ymrwymo £24 miliwn o gyllid cyfalaf i Chwaraeon Cymru dros y tair blynedd nesaf. O'm rhan i, man cychwyn yn unig yw hynny. Ar gyfer ein huchelgais, byddwn yn ceisio adeiladu ar y buddsoddiad cychwynnol hwnnw o flwyddyn i flwyddyn. Ond nid yw'n ymwneud â maint ein buddsoddiad yn unig; ystyriaeth allweddol i ni a Chwaraeon Cymru yw sut a lle'r ydym yn buddsoddi. Fel y mae Mabon wedi nodi, mae'n rhaid inni sicrhau bod cyfleusterau'n hygyrch i bob un o'n cymunedau, gan gynnwys ein cymunedau gwledig. Gwyddom fod gennym yr ymrwymiad hwnnw gan ein cyrff llywodraethu chwaraeon cenedlaethol, boed yn Gymdeithas Bêl-droed Cymru, Undeb Rygbi Cymru, neu Hoci Cymru ac yn y blaen; maent yn barod i weithio gyda ni ar yr ymdrech genedlaethol honno. Pan fo'r cyfleusterau hynny ymhellach i ffwrdd, gan ein bod yn cydnabod efallai na fydd cae pêl-droed, cae rygbi, cae criced neu wal ddringo ar gael ym mhob cymuned, ac efallai nad yw'n realistig iddynt fod ar gael ym mhob cymuned, rhaid inni sicrhau bod modd galluogi mynediad, naill ai drwy drafnidiaeth gyhoeddus neu deithio llesol, a chredaf mai dyna roedd Laura'n cyfeirio ato. Ond rhaid i'r cymorth cofleidiol hwnnw i'r cyfleusterau fod yno, a galwaf ar ein holl sefydliadau chwaraeon, awdurdodau lleol a sefydliadau addysgol i feithrin y cysylltiadau hynny a dod yn alluogwyr ar gyfer ein chwaraeon a'n hamdden. Lywydd, rhaid imi dynnu sylw'r Aelodau, fodd bynnag, at ymagwedd siomedig a rhwystredig Llywodraeth y DU yn ddiweddar yn y modd y mae wedi anwybyddu egwyddorion pwysig datganoli. Er bod croeso i bob buddsoddiad wrth gwrs, megis buddsoddiadau pêl-droed a thennis diweddar, mae Llywodraeth y DU wedi bod yn defnyddio Deddf marchnad fewnol y DU i ddarparu cyllid uniongyrchol i sefydliadau chwaraeon yng Nghymru, ac nid dyna'r ffordd gywir o'i wneud yn fy marn i. Mae'n gosod cynsail sy'n peri pryder, gan fynd ag atebolrwydd oddi wrth y sefydliadau datganoledig, ac mae'n ychwanegu haen arall o fiwrocratiaeth gymhleth. Mae'n golygu bod yn rhaid inni weithio'n galetach i sicrhau bod buddsoddiadau'n cyd-fynd â'n rhaglen lywodraethu er mwyn osgoi dyblygu ymdrechion a sicrhau bod cyllid wedi ei ddosbarthu'n deg ac yn gyfartal ledled y wlad, gan ddefnyddio sefydliadau datganoledig sefydledig. Ond i droi at rai enghreifftiau cadarnhaol, mae Chwaraeon Cymru wedi darparu symiau sylweddol o arian ar gyfer llawer o wahanol chwaraeon ledled Cymru, gan gynnwys mewn cymunedau gwledig. Ceir llawer o enghreifftiau ar draws ystod o chwaraeon, o welliant i'r caeau yng nghlwb rygbi Gwernyfed a Chlwb Pêl-droed Dinbych, cyrtiau tennis newydd yng Nghas-gwent, rhwydi ymarfer newydd ar gyfer Clwb Criced Sir Benfro, offer newydd ar gyfer Clwb Canŵio'r Bala a matiau newydd ar gyfer clwb jujitsu Brasilaidd yn Ystradgynlais. Dim ond rhan o'r darlun hwnnw yw'r cyllid chwaraeon a ddarparwn i Chwaraeon Cymru a'r cyrff llywodraethu chwaraeon cenedlaethol. Mae ein rhaglen cyfleusterau cymunedau wedi'i chynllunio i wella cyfleusterau cymunedol sy'n ddefnyddiol ac sy'n cael eu defnyddio gan bobl yn y gymuned. Mae cyfleusterau cymunedol, gan gynnwys cyfleusterau chwaraeon, yn chwarae rhan hanfodol, gan weithredu fel ffocws ar gyfer digwyddiadau cymunedol, darparu cyfleoedd i wirfoddoli a galluogi mynediad lleol at wasanaethau. Gall hyn fod hyd yn oed yn bwysicach mewn ardaloedd gwledig. Gall cyfleusterau a weithredir gan y gymuned ac sy'n eiddo i'r gymuned hefyd chwarae rhan bwysig yn grymuso pobl leol, gan ddarparu swyddi lleol yn ogystal â chyfleoedd i gymdeithasu, sy'n helpu i fynd i'r afael ag unigrwydd ac ynysigrwydd, a gwella iechyd a llesiant cyffredinol wrth gwrs. Mae'r ystâd addysg drwy ein hysgolion a'n colegau yn darparu llwyfan pwysig ar gyfer cyfleusterau chwaraeon. Mae gan ein rhaglen cymunedau cynaliadwy ar gyfer dysgu, rhaglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain yn flaenorol, rôl bwysig i'w chwarae yn darparu cyfleusterau chwaraeon. Mae'r rhaglen yn ei gwneud yn glir ein bod yn disgwyl i ysgolion a cholegau yng Nghymru gefnogi ein dysgwyr a'r cymunedau ehangach. Ein dyhead yw bod yr holl gyfleusterau sy'n derbyn buddsoddiad yn ymrwymo i sicrhau bod yr asedau hynny ar gael at ddefnydd y gymuned lle y ceir galw lleol, ac mae hyn wedi arwain at ddarparu cyfleusterau chwaraeon rhagorol sydd o fudd i bob oedran. Rydym yn disgwyl i bob prosiect ysgol sy'n derbyn cymorth ariannol ddangos y gall eu cyfleusterau gefnogi'r gymuned o'u cwmpas, ac mae hyn yn cynnwys ymestyn y defnydd o asedau ffisegol, megis cyfleusterau chwaraeon at ddefnydd y gymuned, yn ystod oriau ysgol a thu allan i oriau ysgol. Mae enghreifftiau da o'r hyn y gellir ei gyflawni o dan y rhaglen yn cynnwys Ysgol Bro Teifi yn Llandysul. Mae hon yn ysgol cyfrwng Cymraeg newydd ar gyfer disgyblion rhwng tair ac 16 oed - tair i 19 oed, mae'n ddrwg gennyf - sydd wedi symleiddio addysg yn yr ardal i gefnogi dysgwyr o oedran cynradd yr holl ffordd drwodd i addysg uwchradd, gan sicrhau bod eu cyfleusterau chwaraeon o'r radd flaenaf, sy'n cynnwys cae pob tywydd a neuadd chwaraeon, ar gael yn rhwydd i'r gymuned gyfagos y tu allan i'r diwrnod ysgol. Enghraifft arall yw'r ysgol arbennig newydd, Ysgol Hafod Lon ym Mhenrhyndeudraeth yng Ngwynedd, sy'n sicrhau bod gan ein haelodau mwyaf agored i niwed o'r gymuned gyfleusterau i'w cefnogi hwy a'u teuluoedd, gyda phwll hydrotherapi a man awyr agored estynedig. Mae'n hanfodol ein bod yn sicrhau bod y cyfleusterau hyn ar gyfer chwaraeon a gweithgarwch corfforol yn hygyrch i bawb os ydym am ryddhau budd chwaraeon i bawb yng Nghymru, o lawr gwlad i chwaraeon elitaidd. Mae cyfleusterau modern, hygyrch a chynaliadwy yn hanfodol i annog pobl i ddechrau cymryd rhan mewn chwaraeon neu i ddychwelyd at chwaraeon. Mae gwerth iechyd, cymdeithasol ac economaidd chwaraeon yn cael ei gydnabod yn eang, a dyna pam fod Llywodraeth Cymru yn parhau i fuddsoddi mewn chwaraeon a thrwy bŵer ataliol chwaraeon. Yr ymrwymiad i chwaraeon llawr gwlad yw'r bloc adeiladu sylfaenol ar gyfer ein llwyddiant ehangach fel cenedl ar lwyfan y byd. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i fuddsoddi mewn cyfleusterau chwaraeon ledled Cymru mewn ffordd gynaliadwy a chyfrifol yn fyd-eang i sicrhau mynediad cyfartal ac i gefnogi ein hathletwyr a'n hyfforddwyr talentog lle bynnag y maent yn byw a beth bynnag fo'u cefndir. Rydym eisoes wedi cael deialog gadarnhaol ac adeiladol gyda rhai o'n partneriaid cenedlaethol ynghylch cyflawni'r amcanion hynny gyda'n gilydd, ac edrychaf ymlaen at drafodaethau pellach gyda hwy yn y dyfodol - yn y dyfodol agos. Diolch.