English: The Government has been working closely with the national library and the museum for an extended period of time in order to understand the long-term requirements of these institutions. We have also been studying in detail the tailored review. It's important to explain, perhaps, what a tailored review entails, because it's an independent review, an audit on how an institution works, and that report has been of great use to us in reaching our decision. It was published in November. And in case there is any misunderstanding, we accepted the recommendation of that report in November, and we did move to a position where there was an increase in the capital budget following the recommendation made within the report, and that baseline will be safeguarded. But of course, I, as a Minister whose time in office is coming to an end, cannot tie a future Government, but the principle is that we certainly want to ensure that the budgets of these two national institutions, from here on in, will be stable. The written statement published this morning on funding for our national cultural bodies sets out the Government's commitment to the library and to the museum, and demonstrates our ambition to ensure its long-term prosperity. The additional funding of £6.2 million over two years will safeguard jobs in both institutions and will ensure their viability and ability to get to grips with the strategic challenges they face. This investment follows very significant investment in St Fagans before I took responsibility for this portfolio, and it also anticipates further investment in the future in the museum for north Wales, the slate museum in Llanberis. I am very keen to note that I do expect to see notable changes in the library as it deals with the other recommendations of the tailored review. It's easy for us to applaud the importance of national institutions created at the beginning of the last century, but it's also crucially important that those institutions are appropriate, efficient and meet the needs of the first quarter and the first half of the twenty-first century, and that's why we have invested in digital provisions as one of our priorities for the library. Discussions between Government officials and library officials and library staff will continue, in order to ensure benefits and stability for the future. The additional funding provided comes with conditions. These conditions, as has been mentioned, will mean that there is greater commitment to diversity, sustainability, digital transformation, and the work of reaching out to communities the length and breadth of Wales. A national library is not a building on the top of a hill in Aberystwyth; a national library should be a building that serves the nation as a whole, and I do think we can learn from the performance of the museum in that regard. The library has a great opportunity, I believe, now, to bring us out of the situation we're currently facing giving the public health crisis. I make no apology that we published the statement that we published at 9 o'clock this morning. There are huge pressures on the budgets of all Governments. Decisions on additional funding are part of a much bigger picture. We are facing a public health crisis of great gravity. We are pleased that we are able to come to a position of full agreement within Government, and I very much hope that this will mean that we will be able to continue to rely on cross-party support on the future of this institution. Just one brief word of warning - not a criticism. I spent most of my political life in opposition. Nobody was asking me to prioritise anything, but I did have a few experiences where I was responsible for public bodies, and I learnt so much during those times. It's easy to make pledges about increasing expenditure without saying where that additional expenditure will come from. I think it's important that we are honest about this on all occasions. We will continue to work with the library to develop the action plan in response to the tailored review. And in terms of the current consultation, we will be continuing with the discussion on the next steps. I am grateful to those of you who contributed to the debate today, it's been one of the most intelligent debates that I've heard in this Senedd in terms of its scholarly references. And if what you consider politically as a crisis for the library has encouraged us to have an intelligent debate in the Senedd, then there has been some benefit from this scenario. Thank you very much.
Welsh: Mae'r Llywodraeth wedi bod yn gweithio'n agos efo'r llyfrgell genedlaethol a'r amgueddfa am gyfnod estynedig, er mwyn creu a deall darlun cyllidol clir o anghenion y sefydliadau. Rydyn ni hefyd wedi bod yn astudio'n fanwl yr adolygiad archwilio teilwredig. Mae'n bwysig i esbonio beth yw archwiliad teilwredig, oherwydd archwiliad annibynnol o safbwynt awdit ynglŷn â'r modd mae'r sefydliad yn gweithio ydy o, ac mae'r adroddiad yna wedi bod o ddefnydd mawr inni i gyrraedd ein penderfyniad. Fe'i cyhoeddwyd ym mis Tachwedd. A rhag ofn bod yna unrhyw gamddealltwriaeth, fe wnaethom ni dderbyn argymhelliad yr adroddiad yna ym mis Tachwedd, ac fe wnaethom ni symud i sefyllfa lle'r oedd yna gynnydd yn y cyfalaf, yn y gyllideb gyfalafol, yn dilyn argymhelliad yr adroddiad, ac mi fydd y gwaelodlin yna yn ddiogel. Wrth gwrs, does dim modd i mi, fel Gweinidog y mae ei gyfnod yn dod i ben, glymu Llywodraeth ar ôl etholiad i wybod beth fydd yn digwydd, ond yr egwyddor ydy ein bod ni'n sicr am ofalu bod cyllideb y ddau sefydliad cenedlaethol yma, o hyn ymlaen, yn safadwy ac yn sefydlog. Mae'r datganiad ysgrifenedig a gyhoeddwyd y bore yma ar gyllid ein cyrff diwylliannol cenedlaethol yn gosod ymrwymiad y Llywodraeth Cymru hwn i'r llyfrgell ac i'r amgueddfa, ac yn dangos ein huchelgais i sicrhau eu ffyniant hirdymor. Mi fydd y cyllid ychwanegol o £6.2 miliwn dros ddwy flynedd yn gwarchod swyddi yn y ddau sefydliad ac yn sicrhau eu bod nhw'n hyfyw ac yn gallu wynebu'r heriau strategol sydd ganddyn nhw. Mae'r buddsoddiad yma yn dilyn, wrth gwrs, buddsoddiad sylweddol iawn yn Sain Ffagan, cyn imi gymryd cyfrifoldeb dros y materion yma fel rhan o'r amgueddfa genedlaethol, ac y mae o hefyd yn rhagweld buddsoddiad pellach, dwi'n gobeithio, yn y dyfodol, yn amgueddfa'r gogledd, yr amgueddfa lechi yn Llanberis. Dwi'n awyddus iawn i nodi fy mod i'n disgwyl gweld newidiadau sylweddol yn y llyfrgell wrth inni ddelio ag argymhellion eraill yr adolygiad teilwredig. Mae'n ddigon hawdd inni ganmol pwysigrwydd sefydliadau cenedlaethol a grëwyd ar ddechrau'r ganrif ddiwethaf, ond mae'n allweddol bwysig bod y sefydliadau yna bellach yn addas ac yn effeithlon ac yn gymwys ar gyfer chwarter cyntaf a chanol yr unfed ganrif ar hugain, a dyna pam ein bod ni wedi buddsoddi mewn darpariaeth ddigidol fel un o'n blaenoriaethau ar gyfer y llyfrgell. Mi fydd y trafodaethau rhwng swyddogion y Llywodraeth a swyddogion y llyfrgell a staff y llyfrgell yn parhau, i sicrhau buddiannau a safle'r gweithlu presennol. Mae'r cyllid ychwanegol a gynigir yn dod gyag amodau. Mae'r amodau yma, fel sydd wedi cael ei ddweud yn barod, yn golygu bod yna fwy o ymroddiad i amrywedd, i gynaliadwyedd, i drawsnewid digidol, a'r gwaith o ymestyn allan i gymunedau ar hyd a lled Cymru. Nid adeilad ar ben bryn yn Aberystwyth yw llyfrgell genedlaethol; mae llyfrgell genedlaethol i fod yn adeilad a fydd yn gwasanaethu cenedl gyfan, ac rwy'n credu y bydd yna fodd inni ddysgu o berfformiad yr amgueddfa yn y cyfeiriad yna. Mae gan y llyfrgell gyfle arbennig, dwi'n meddwl, i gyfrannu i ddod â ni mas o sefyllfa gyda'r clwy cyhoeddus dychrynllyd yma. Dwi ddim yn ymddiheuro am ein bod ni wedi cyhoeddi'r datganiad a wnaethom ni am 9 o'r gloch y bore yma. Mae yna bwysau eithriadol ar gyllidebau pob Llywodraeth. Mae'r penderfyniad ar ariannu ychwanegol yn rhan o ddarlun ehangach o lawer. Rydyn ni'n wynebu argyfwng iechyd cyhoeddus difrifol. Rydyn ni'n falch ein bod ni wedi gallu dod i sefyllfa o gytundeb llwyr yn y Llywodraeth, a dwi'n gobeithio y bydd hyn yn golygu y byddwn ni'n gallu parhau i ddibynnu ar gefnogaeth drawsbleidiol ynglŷn â dyfodol y sefydliad hwn. Un gair bach o rybudd - nid gair o gerydd. Fe dreuliais i'r rhan fwyaf o fy mywyd gwleidyddol mewn gwrthbleidiau. Nid oedd neb yn gofyn imi flaenoriaethu dim byd, ond mi ges i un neu ddau gyfnod pan roeddwn i'n gyfrifol am gyrff cyhoeddus ac mi ddysgais i gymaint yr adeg honno. Mae'n ddigon hawdd gwneud addewidion am gynyddu gwariant a pheidio â dweud o ble mae'r arian yn dod ar gyfer y gwariant ychwanegol. Dwi'n meddwl ei bod yn bwysig ein bod ni'n bod yn onest ynglŷn â hyn ar bob achlysur. Mi fyddwn ni'n parhau i weithio gyda'r llyfrgell i ddatblygu'r cynllun gweithredu, gan ymateb i'r adolygiad teilwredig. Ac o safbwynt yr ymgynghoriad presennol, mi fyddwn ni'n parhau'r drafodaeth ynglŷn â'r camau nesaf. Dwi'n ddiolchgar i chi a gyfrannodd at y ddadl heddiw. Mae wedi bod yn un o'r dadleuon mwyaf deallus dwi wedi'u clywed yn y Senedd o ran ei chyfeiriadaeth ysgolheigaidd ac allanol. Os ydy'r hyn rydych chi'n ei ystyried yn wleidyddol i fod yn argyfwng i'r llyfrgell wedi ysbrydoli dadl ddeallus yn Senedd Cymru, mae yna ryw ddaioni wedi dod o'r sefyllfa yma. Diolch ichi am eich gwrandawiad.