English: My view regarding the potential building of a prison in Baglan, Port Talbot - and I live in Port Talbot - has always been that public consultation is extremely important, along with risk assessments, environmental factors - for example, traffic congestion - and, as previously mentioned, flooding in the area. We must also take into consideration alternative suitable sites. But should the above criteria be passed and the green light given, we have to accept that prisons are permanent features of our society. What alternatives are there to imprisonment? We're open to suggestions. A custodial sentence is often the last resort by judges where reoffending has occurred or the crime has been too serious. And where there is crime, there is a victim. Try telling a lady who's been the victim of domestic abuse with a broken nose and broken ribs that we are looking for an alternative to prison for the offender. There will be public outcry. The victim of a crime needs to feel safe and secure in their community. Taking a perpetrator out of society for a period of time gives the victim peace of mind and the perpetrator a chance in prison to rehabilitate. If prisoners are locked up in cells 23 hours a day, there is very little chance of rehabilitation happening or of it being successful. My work in HMP Parc concentrated heavily on rehabilitation. Prisoners are not locked up 23 hours a day, but were actually out for 14 hours a day, as per contract. A typical day would be: breakfast at 7 a.m., exercise and shower; prisoners then went to various groups: education, industries, work, court discharges, visits with family. The industries provided horticultural work, woodwork, metal work, printing, to name just a few. With regard to rehabilitation, there is a family unit, which concentrates on building family life following crime and provides mediation with that family. There is an armed forces unit, particularly for PTSD, drug and alcohol issues and family breakdowns. Some also train - some prisoners train as listeners and work with the Samaritans. They then leave prison, and many have gone on to become councillors. The health and wellbeing unit assists with disabilities and concentrates on how to improve lifestyles, make changes to benefit health, learning about nutrition, dealing with obesity, prevention of diabetes and so on. There is a healthcare unit for poor copers with mental health issues; there is a voluntary testing unit for people who have taken drugs but have quit and wish to be tested randomly to make amends to their family and contribute positively to society. D block is a pre-release block, which links up with probation. A jobs fair is held every six months and prisoners meet with prospective employers on this unit. Prisoners are released into the community prior to release for a day now and then; this is not a new concept. When prisoners are released permanently, where do they go? They go back into the community with as much preparation for this release as is possible, and day release is important. Some prisoners have been fortunate and were selected from HMP Parc for the merchant navy. So, there are positives of rehabilitation that are not being portrayed here. One of my proudest moments was after handing a prisoner who was from a travelling family his mail. He tore it up in pieces and threw it at me like tiny confetti. I told him someone had taken time to write it, and perhaps he should have read it first, and would he now mind cleaning it up. He cleaned up his mess and went back to his cell. He explained later in a one-to-one that he could not read at all, hence the reason he always seemed to be breaking rules; he couldn't read the policies, could he? Initially, I helped him on a one-to-one, and later he joined a class. After a year, he proudly took the letter from his mum and read it to me. The prisons in Wales are always at full capacity, which can lead to overcrowding. Some Welsh prisoners end up in England, making visiting impossible. Therefore, if we are to successfully rehabilitate and integrate offenders, then surely family visits are of paramount importance. There is also the employment factor to consider: employment within our steelworks has been drastically reduced in Port Talbot and many people would welcome the opportunity to retrain. It is not just prisoner officer jobs; there are non-operational roles: catering, healthcare, to name but a few. Money spent outside will boost the economy. During construction, it would be great if Welsh steel was used and local labour also provided. Due to opportunities at HMP Parc, many have left and now lead former productive lives upon release. However, private contractors are not tendering for prisons, and therefore, I suggest that the inference that this is a lucrative business is slowly going down the pan. Yes, we can look at the positives and negatives of tagging as an alternative, but, at the end of the day, if we are having a prison, public safety is of paramount importance, as is the safety of staff and prisoners, and any prison must be properly resourced to bring about successful rehabilitation and safety of staff. Thank you.
Welsh: Fy marn o'r cychwyn ynglŷn â'r posibilrwydd o adeiladu carchar ym Maglan, Port Talbot - ac rwy'n byw ym Mhort Talbot - yw bod ymgynghoriad cyhoeddus yn eithriadol o bwysig, ynghyd ag asesiadau risg, ffactorau amgylcheddol - er enghraifft, tagfeydd traffig - ac fel y crybwyllwyd yn flaenorol, llifogydd yn yr ardal. Rhaid i ni hefyd ystyried safleoedd addas eraill. Ond pe bai'r meini prawf uchod yn cael eu goresgyn a bod golau gwyrdd yn cael ei roi, mae'n rhaid i ni dderbyn bod carchardai yn nodweddion parhaol yn ein cymdeithas. Pa ddewis arall sydd yna yn lle carchardai? Rydym yn agored i awgrymiadau. Yn aml, dedfryd o garchar yw'r dewis olaf i farnwyr lle mae aildroseddu wedi digwydd neu lle roedd y drosedd yn rhy ddifrifol. A lle y ceir trosedd, ceir dioddefwr. Ceisiwch ddweud wrth fenyw sydd wedi dioddef cam-drin domestig a'i thrwyn wedi'i dorri a'i hasennau wedi torri ein bod yn chwilio am ddewis arall yn lle carchar i'r troseddwr. Byddai yna brotest gyhoeddus. Mae angen i ddioddefwyr trosedd deimlo'n ddiogel yn eu cymuned. Mae symud y sawl sy'n cyflawni trosedd allan o gymdeithas am gyfnod o amser yn rhoi tawelwch meddwl i ddioddefwyr a chyfle i'r troseddwr adsefydlu yn y carchar. Os yw carcharorion yn cael eu cloi mewn celloedd am 23 awr y dydd, ychydig iawn o obaith o adsefydlu a geir neu obaith y bydd yn llwyddo. Roedd fy ngwaith yng ngharchar Parc yn canolbwyntio'n helaeth ar adsefydlu. Nid yw carcharorion dan glo am 23 awr y dydd, ond mewn gwirionedd roeddent allan am 14 awr y dydd, yn unol â'r contract. Diwrnod arferol fyddai: brecwast am 7 a.m., ymarfer corff a chawod; byddai'r carcharorion yn mynd i wahanol grwpiau wedyn: addysg, diwydiannau, gwaith, neu'n cael eu rhyddhau i fynd i'r llys, ymweliadau â theulu. Roedd y diwydiannau'n darparu gwaith garddwriaethol, gwaith coed, gwaith metel, argraffu, i enwi ond ychydig. O ran adsefydlu, ceir uned deuluol, sy'n canolbwyntio ar adeiladu bywyd teuluol yn dilyn trosedd ac sy'n darparu gwasanaeth cyfryngu gyda'r teulu. Ceir uned y lluoedd arfog, yn enwedig ar gyfer materion yn ymwneud ag anhwylder straen wedi trawma, problemau cyffuriau ac alcohol a chwalfa deuluol. Mae rhai hefyd yn hyfforddi - bydd rhai carcharorion yn hyfforddi fel gwrandawyr ac yn gweithio gyda'r Samariaid. Yna, maent yn gadael y carchar, ac mae llawer wedi mynd ymlaen i fod yn gwnselwyr. Mae'r uned iechyd a lles yn cynorthwyo gydag anableddau ac yn canolbwyntio ar sut i wella ffordd o fyw, gwneud newidiadau er lles iechyd, dysgu am faeth, delio â gordewdra, atal diabetes ac yn y blaen. Mae yna uned gofal iechyd ar gyfer rhai nad ydynt yn ymdopi'n dda â phroblemau iechyd meddwl; mae yna uned brofion gwirfoddol ar gyfer pobl sydd wedi cymryd cyffuriau, ond sydd wedi rhoi'r gorau iddi ac yn dymuno cael eu profi ar hap i drwsio pontydd gyda'u teuluoedd a chyfrannu'n gadarnhaol i gymdeithas. Bloc cyn rhyddhau carcharorion yw bloc D, ac mae'n cysylltu gyda'r gwasanaeth prawf. Cynhelir ffair swyddi bob chwe mis a bydd carcharorion yn cyfarfod â darpar gyflogwyr yn yr uned hon. Rhyddheir carcharorion i'r gymuned cyn eu rhyddhau o'r carchar am ddiwrnod yn awr ac yn y man; nid yw hwn yn gysyniad newydd. Pan ryddheir carcharorion yn barhaol, i ble maent yn mynd? Maent yn dychwelyd i'r gymuned gyda chymaint o baratoi ag sy'n bosibl ar gyfer eu rhyddhau, ac mae rhyddhau am y diwrnod yn bwysig. Mae rhai carcharorion wedi bod yn ffodus ac wedi cael eu dewis o garchar Parc ar gyfer y llynges fasnachol. Felly, mae yna bethau cadarnhaol yn perthyn i adsefydlu nad ydynt yn cael eu portreadu yma. Un o fy eiliadau mwyaf balch oedd ar ôl estyn ei bost i garcharor a oedd yn dod o deulu o deithwyr. Rhwygodd ef yn ddarnau a'i daflu ataf fel conffeti mân. Dywedais wrtho fod rhywun wedi rhoi amser i'w ysgrifennu, ac efallai y dylai fod wedi ei ddarllen yn gyntaf, a dweud wrtho am glirio'r llanast. Fe gliriodd y llanast a mynd yn ôl i'w gell. Esboniodd yn ddiweddarach mewn sesiwn un i un na allai ddarllen o gwbl, a dyna pam yr oedd fel pe bai'n torri rheolau drwy'r amser; ni allai ddarllen y polisïau. I ddechrau, fe'i helpais ar sail un i un, ac yn ddiweddarach ymunodd â dosbarth. Ar ôl blwyddyn, cymerodd y llythyr oddi wrth ei fam a'i ddarllen i mi. Mae'r carchardai yng Nghymru bob amser yn llawn, a gall hynny arwain at orlenwi. Mae rhai carcharorion o Gymru yn gorfod mynd i Loegr, gan wneud ymweliadau'n amhosibl. Felly, os ydym yn mynd i lwyddo i adsefydlu ac integreiddio troseddwyr, yna yn sicr mae ymweliadau teuluol yn hollbwysig. Mae angen ystyried y ffactor cyflogaeth hefyd: mae cyflogaeth yn ein gwaith dur wedi gostwng yn sylweddol ym Mhort Talbot a byddai llawer o bobl yn croesawu'r cyfle i ailhyfforddi. Nid swyddi swyddogion carchar yn unig; mae yna swyddi anweithredol: arlwyo, gofal iechyd, i enwi ond ychydig. Bydd arian a werir y tu allan yn hybu'r economi. Yn ystod y gwaith adeiladu, byddai'n wych pe bai dur Cymru yn cael ei ddefnyddio a llafur lleol hefyd yn cael ei ddarparu. Oherwydd cyfleoedd yng Ngharchar Parc, mae llawer wedi gadael a bellach yn byw bywydau cynhyrchiol ar ôl eu rhyddhau. Fodd bynnag, nid yw contractwyr preifat yn tendro ar gyfer carchardai, ac felly, rwy'n awgrymu bod yr honiad fod hwn yn fusnes proffidiol yn diflannu'n araf bach. Gallwn edrych ar agweddau cadarnhaol a negyddol tagio fel dewis arall, ond yn y pen draw, os ydym yn cael carchar, mae diogelwch y cyhoedd yn hollbwysig, fel y mae diogelwch staff a charcharorion, a rhaid sicrhau adnoddau priodol i unrhyw garchar er mwyn sicrhau bod adsefydlu'n digwydd yn llwyddiannus a chynnal diogelwch staff. Diolch.