English: To add a more positive note, I hope that the early evidence that we've seen is going to play out and that we are moving into a less dangerous time. But, we don't know that for sure at the moment, and we do need to realise that large numbers are going to catch the virus now. Even if the proportion of people who become very ill is lower, it is going to lead to a huge amount of pressure on our health services because of those numbers. I, of course, support the principle of accelerating the booster process, but the danger now is that people's expectations are very, very high, and I haven't yet seen a plan in place that will give confidence that the programme is ready to go. The work is certainly building a head of steam, and I'm grateful for the updates that we've received from the Minister today and in an earlier statement. But whilst she's talking about chaos in England - and I saw the same pictures - I hear about chaos here in Wales, with people turning up to vaccination centres and being turned away because they had received an appointment in January, whilst other people who had not yet received an appointment, because they were less of a priority, were allowed to walk in and receive the booster. That doesn't make a great deal of sense. We need clarity on what happens to key workers who aren't health and care workers - police and teachers. Can they receive the vaccination sooner? Where are the robust plans to deal with home vaccination, those who are too vulnerable and have mobility issues, which means they can't access those vaccination centres? Communication always needs to be clear with patients, yes, but also with colleagues within the health service. It makes no sense to me when one surgery says that they heard on Facebook that there would be a walk-in vaccination centre in their area. This needs to be tightened up, and the questions are multiple, aren't they? When will the walk-in vaccination centres be opening? Will there be such centres in all parts of Wales? Will people be allowed to travel from one area to another between counties, between health board areas, even to London if they've heard that there's a vaccination centre open there, as one suggested to me earlier on? These are the kinds of issues that we need clarity on. I know how much of a challenge the Government, the health boards and the vaccination teams are facing, and I am very grateful for everybody's dedication, and I wish them all well in the coming period, but these messages need to be entirely clear, because people are not demanding that they should receive the booster today or tomorrow, but they just want to know what exactly is ahead of them. They are happy to hear that all will be well next week or the following week, and what should happen if they don't receive an appointment by then. Turning to the pressure on the NHS as vaccination is prioritised, yes, it is inevitable in the situation that we are facing that there will be some postponement in terms of treatments that would otherwise have happened. It's insufficient, I'm afraid, to hear that the Minister is hopeful that things will return to normal after that. No, we need a clear plan to restore services. We hope that this process will be over in a couple of weeks, but the plan in terms of how to get back on track needs to be clear for the following period. So, clarity on that plan would be good. And finally, I very much hope that we won't need to introduce more stringent restrictions this side of Christmas for reasons of people's well-being and welfare, and for social and economic reasons. We would certainly need to hear about financial support for businesses, and so on, if further restrictions were needed after that. But, I do welcome the announcement today about the strengthening of some fundamental elements, now - such as wearing masks in more places, and advising people more strongly, as well - because even though I, like everyone, I'm sure, hope that we can avoid those further restrictions for now, things can't carry on as they were, and all of us have a part to play in our response to this new threat.
Welsh: Dwi'n gobeithio, i roi nodyn mwy positif, fod peth o'r dystiolaeth gynnar rydan ni'n ei gweld yn mynd i brofi yn gywir, a'n bod ni efallai yn symud i mewn i bennod o'r pandemig lle mae'r feirws, o bosib, yn llai peryglus. Ond, wrth gwrs, am rŵan, dydyn ni ddim yn gwybod hynny, ac mae'n rhaid sylweddoli bod yna niferoedd uchel iawn yn mynd i gael y feirws rŵan. Hyd yn oed os ydy cyfradd y bobl sy'n mynd yn wirioneddol sâl yn is, mae o'n mynd i olygu pwysau mawr ar ein gwasanaethau iechyd ni oherwydd y niferoedd. Dwi, wrth gwrs, yn cefnogi'r egwyddor o gyflymu'r broses o roi'r brechlyn booster, ond y perig sydd gennym ni rŵan, dwi'n meddwl, ydy bod disgwyliadau pobl yn uchel iawn, iawn, a dwi ddim eto wedi gweld y cynllun sydd yn rhoi hyder bod y rhaglen yn barod i fynd. Mae'r gwaith yn sicr yn adeiladu yn dda, a dwi'n ddiolchgar am y diweddariadau rydyn ni wedi'u cael gan y Gweinidog y pnawn yma ac mewn datganiad yn gynharach heddiw. Ond tra'i bod hi'n sôn am chaos yn Lloegr - fe welais innau yr un lluniau hefyd - dwi innau, mae gen i ofn, yn clywed adroddiadau am chaos yma yng Nghymru mewn llefydd, efo pobl yn troi fyny i ganolfannau brechu ac yn cael eu troi i ffwrdd oherwydd bod ganddyn nhw apwyntiad ym mis Ionawr, tra bod pobl eraill oedd ddim wedi cael apwyntiad eto, oherwydd eu bod nhw'n llai o flaenoriaeth, yn cael cerdded i mewn a chael y booster. Dydy hynny ddim yn gwneud llawer o synnwyr. Mae angen eglurder ar beth sy'n digwydd i weithwyr allweddol sydd ddim yn weithwyr iechyd a gofal - heddlu ac athrawon. Oes yna ffordd iddyn nhw gael y brechiad ynghynt? Lle mae'r cynlluniau cadarn i fynd i'r afael â brechu pobl yn eu cartref, y bobl hynny sydd yn rhy fregus ac â phroblemau symudedd ac yn methu mynd i mewn i ganolfannau brechu? Mae'n rhaid i gyfathrebu fod yn glir yn wastad efo cleifion, ie, ond efo cydweithwyr o fewn gwasanaethau iechyd. Dydy o'n gwneud dim synnwyr i mi pan fydd un feddygfa yn dweud mai clywed ar Facebook wnaethon nhw bod yna ganolfan frechu walk-in yn yr ardal. Mae'n rhaid i hyn gael ei dynhau, ac mae'r cwestiynau yn lluosog, onid ydynt? Pa bryd fydd y canolfannau brechu cerdded-i-mewn yn agor? A fydd yna rai ym mhob un rhan o Gymru? A fydd pobl yn cael teithio o un ardal i'r llall rhwng siroedd, rhwng ardaloedd bwrdd iechyd, hyd yn oed i Lundain os ydyn nhw wedi clywed bod yna ganolfan frechu yn fanno, fel y gwnaeth un awgrymu wrthyf i yn gynharach? Dyma'r math o bethau rydyn ni angen eglurder arnyn nhw. Dwi'n gwybod gymaint o her mae'r Llywodraeth, y byrddau iechyd a timau brechu yn ei hwynebu, a dwi'n ddiolchgar am ymroddiad pawb ar wyneb y graig, a dwi'n dymuno'n dda i bawb yn y cyfnod sydd o'n blaenau ni, ond mae angen i'r negeseuon yna fod yn gwbl glir, achos nid mynnu cael y booster heddiw neu yfory mae pawb, ond eisiau gwybod beth yn union sydd o'u blaenau nhw. Maent yn hapus i glywed y bydd popeth yn iawn yr wythnos nesaf neu'r wythnos wedyn, a beth fydd yn digwydd os nad ydyn nhw wedi cael eu tro erbyn hynny. At y pwysau ar yr NHS wrth i frechu gael ei flaenoriaethu, ydy, mae hynny'n anochel. Mae'n anochel, mae'n siŵr, yn y sefyllfa rydyn ni ynddi hi fod yna beth gohirio yn mynd i fod ar driniaethau a fyddai wedi digwydd fel arall. Dydy o ddim yn ddigon, mae gen i ofn, i glywed bod y Gweinidog yn obeithiol y bydd pethau'n dod yn ôl i drefn wedyn. Wel, na, mae eisiau cynllun clir i ddod â phethau yn ôl i drefn. Ydyn, rydyn ni'n gobeithio y bydd hon yn broses fydd drosodd mewn ychydig wythnosau, ond mae'n rhaid i'r cynllun ynglŷn â sut i ddod yn ôl on track, fel petai, fod yn glir ar gyfer y cyfnod ar ôl hynny. Felly, mi fyddai eglurder ar hynny yn dda. Yn olaf, rydw innau'n gobeithio'n fawr na fydd angen cyflwyno cyfyngiadau llawer mwy llym yr ochr yma i'r Nadolig am resymau lles pobl, a rhesymau cymdeithasol a rhesymau economaidd hefyd. Mi fyddai'n sicr angen gwybod am gefnogaeth ariannol i fusnesau, ac ati, a fyddai'n dioddef pe bai angen cyfyngiadau ar ôl hynny. Ond dwi yn croesawu'r cyhoeddiadau heddiw ynglŷn â'r cryfhau sydd yna ynglŷn â sawl elfen sylfaenol, rŵan - gwisgo mygydau mewn mwy o lefydd, a chynghori pobl yn gryfach, hefyd - oherwydd er, fel dwi'n dweud, fy mod i, fel pawb, dwi'n siŵr, yn gobeithio gallu osgoi cyfyngiadau uwch am rŵan, all pethau chwaith ddim cario ymlaen cweit fel ag yr oedden nhw, ac mae gan bob un ohonom ni ein rhan i chwarae yn ymateb i'r bygythiad newydd yma.