English: Thank you very much, Dirprwy Lywydd. I'm pleased to contribute to today's debate on behalf of the Climate Change, Environment, and Infrastructure Committee, as you said. Before I turn to the motion before us today, I'd like to thank the Minister for responding to the committee's report in advance of the debate. Having said that, Members will see that there is still a lack of clarity around several key issues, and I'm afraid the response doesn't move things forward in a way that we would have liked to see. As a committee, we have been clear that the most appropriate way to legislate for Wales on environmental matters, of course, is through a Bill made by the Senedd. We understand that the Welsh Government plans to bring forward such a Bill to the Senedd, but we also know that that could be some years away. So, we find ourselves in a position of having to choose between the UK Bill or the possibility or likelihood of a delay of two or three years while we wait for a Welsh Bill. It's no wonder therefore that some Members will feel that consenting to the provisions in the UK Bill is the only choice that they have if they want to see important environmental policies on the statute book. In this Chamber last week, the Counsel General said that it was disrespectful, and I will quote, to announce 'legislation that clearly is going to impact on us but where we do not have any proper engagement on that legislation, on those issues that may affect us, and we are presented with that legislation almost at the last minute, almost as though it is a fait accompli.' Now, the Counsel General was talking about the way in which the UK Government often treats the Welsh Government, but he could quite easily have been talking about the way in which the Welsh Government uses the LCM process in this Senedd. As a committee, we are concerned that there may be a pattern emerging: the Welsh Government recognises the need for legislation, but is very slow to bring forward its own proposals, if at all. Let us consider the issue of environmental governance. The Welsh Government has been aware of the potential for gaps in environmental governance in Wales since the result of the referendum back in 2016. Before long, Wales will be the only UK nation without legislation in place for a bespoke environmental governance system. There will be no environmental governance Bill in year one of the legislative programme of the Government, and that's five years after the referendum. Another policy area covered in the UK Bill is clean air, as we heard from the Minister earlier. This is a subject that has cross-party support in this Chamber. Now, the Welsh Government consulted on a White Paper on this subject before the election but, again, there will be no Welsh Bill in the first year of the legislative programme. Minister, where are these important Welsh Bills? The committee recommended that you should commit to bringing these Bills forward in the second year of the legislative programme, if not in the first year. You have accepted these recommendations in principle only, therefore there is no commitment of any sort to do that and we are therefore no further forward, in truth. We are concerned that the reason for this may be a lack of capacity in the legal department of the Welsh Government, and we appreciate, of course, the need to balance priorities and manage resources. This must have been very difficult over recent years, first with Brexit and then, of course, more recently with COVID. But that doesn't change the fact that we remain concerned that a lack of capacity may be delaying the introduction of key environmental legislation. But we would be even more concerned if the Welsh Government, because of staffing shortages, chose to use Westminster Bills rather than Welsh Bills to legislate in devolved areas. On this matter, the Minister tells us that resources are reviewed regularly to mitigate risks. Apparently, 'There is nothing to see here, and there are no issues with a lack of capacity.' But in response to a later recommendation, the Minister says that other work is on hold due to resource constraints. Again, we are no further forward. Given the choice before us, we as a committee have recommended that the Senedd consents to the provisions in the UK Bill. But - and this is a very significant and important 'but' - we have been very clear that this should be conditional on a satisfactory response by the Welsh Government to specific recommendations in our report, as a committee of this Senedd. So, let me set out briefly our thinking behind some of those recommendations.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Dirprwy Lywydd. Dwi'n falch iawn o gyfrannu at y ddadl yma ar ran y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a Seilwaith, fel y dywedoch chi. Cyn i fi droi at y cynnig sydd o'n blaenau ni, mi hoffwn i ddiolch i'r Gweinidog am ymateb i adroddiad y pwyllgor cyn y ddadl. Wedi dweud hynny, mi fydd yr Aelodau yn gweld bod diffyg eglurder yn dal i fod ynghylch sawl mater allweddol, ac mae gen i ofn nad yw'r ymateb yn symud pethau ymlaen mewn ffordd y bydden ni wedi gobeithio ei weld. Fel pwyllgor, rŷm ni wedi bod yn glir mai'r ffordd fwyaf priodol i ddeddfu dros Gymru ar faterion amgylcheddol, wrth gwrs, yw trwy Fil a wneir gan Senedd Cymru. Rŷm ni'n deall bod Llywodraeth Cymru yn bwriadu dod â Bil o'r fath i'r Senedd, ond rŷm ni hefyd yn gwybod y gallai hynny fod rai blynyddoedd i ffwrdd. Felly, rŷm ni mewn sefyllfa nawr o orfod dewis rhwng Bil y Deyrnas Unedig neu'r posibilrwydd neu'r tebygolrwydd o oedi am ddwy, tair, efallai mwy o flynyddoedd tra'n bod ni'n aros am Fil Cymreig. Pa ryfedd felly y bydd rhai Aelodau o bosib yn teimlo mai cydsynio i'r darpariaethau ym Mil y Deyrnas Unedig yw'r unig ddewis go iawn sydd ganddyn nhw os ydyn nhw am weld polisïau amgylcheddol pwysig ar y llyfr statud? Nawr, yn y Siambr hon yr wythnos diwethaf fe ddywedodd y Cwnsler Cyffredinol ei bod hi'n amharchus, ac mi wnaf i ddyfynnu, i gyhoeddi 'deddfwriaeth sy'n amlwg yn mynd i effeithio arnom ond lle nad oes gennym unrhyw ymgysylltiad priodol ar y ddeddfwriaeth honno, ar y materion hynny a allai effeithio arnom, a chaiff y ddeddfwriaeth honno ei chyflwyno i ni ar y funud olaf fwy neu lai, fel pe bai'n fait accompli.' Nawr, roedd y Cwnsler Cyffredinol, wrth gwrs, yn siarad am y ffordd y mae Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn aml iawn yn trin Llywodraeth Cymru, ond mi allai'n hawdd fod wedi bod yn siarad am y ffordd y mae Llywodraeth Cymru yn defnyddio'r broses LCM yn y Senedd hon. Fel pwyllgor, rŷm ni'n pryderu bod patrwm yn dod i'r amlwg fan hyn: mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod yr angen am ddeddfwriaeth, ond mae'n araf iawn i gyflwyno ei chynigion ei hun, os, yn wir, o gwbl. Gadewch i ni ystyried mater llywodraethiant amgylcheddol. Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ymwybodol o'r posibilrwydd y bydd yna fylchau mewn llywodraethiant amgylcheddol yng Nghymru ers canlyniad y refferendwm yn 2016. Cyn hir, Cymru fydd yr unig genedl yn y Deyrnas Unedig heb ddeddfwriaeth ar waith ar gyfer system llywodraethiant amgylcheddol bwrpasol. Does dim Bil llywodraethiant amgylcheddol ym mlwyddyn gyntaf rhaglen ddeddfwriaethol y Llywodraeth yma, ac felly mae hynny bum mlynedd ar ôl y refferendwm. Maes polisi arall yn y Bil sy'n destun yr LCM heddiw, wrth gwrs, yw aer glan, fel glywon ni gan y Gweinidog yn gynharach - pwnc sydd â chefnogaeth drawsbleidiol yn y Siambr hon. Nawr, fe gynhaliodd Llywodraeth Cymru ymgynghoriad ar Bapur Gwyn ar y pwnc yma cyn yr etholiad, ond hyd yn oed eto does dim Bil ym mlwyddyn gyntaf eu rhaglen ddeddfwriaethol. Gweinidog, ble mae'r Biliau Cymreig pwysig yma? Fe wnaeth y pwyllgor argymell y dylech chi ymrwymo i gyflwyno'r Biliau yma. os nad yn y flwyddyn gyntaf, yna yn ail flwyddyn y rhaglen ddeddfwriaethol. Rŷch chi wedi derbyn yr argymhelliad hwnnw mewn egwyddor yn unig, felly does dim ymrwymiad i wneud hynny a dydyn ni felly dal ddim pellach ymlaen, mewn gwirionedd. Nawr, mae'r pwyllgor yn poeni y gallai'r rheswm dros hyn fod yn ddiffyg capasiti oddi fewn i adran gyfreithiol Llywodraeth Cymru, ac rŷm ni yn deall, wrth gwrs, ac yn gwerthfawrogi'r angen i gydbwyso blaenoriaethau a rheoli adnoddau. Mae'n rhaid cydnabod bod hyn wedi bod yn anodd dros y blynyddoedd diwethaf, yn gyntaf yn sgil Brexit ac, wrth gwrs, yn fwy diweddar oherwydd COVID. Ond dydy hynny ddim yn newid y ffaith ein bod ni fel pwyllgor yn pryderu y gallai diffyg capasiti fod yn creu oedi cyn cyflwyno deddfwriaeth amgylcheddol allweddol. Ond mi fyddem ni hyd yn oed yn fwy pryderus pe bai Llywodraeth Cymru, o ganlyniad i brinder staffio, yn dewis defnyddio Biliau San Steffan yn hytrach na Biliau Cymreig i ddeddfu mewn meysydd datganoledig. Ar y mater hwn, mae'r Gweinidog yn dweud wrthym ni fod adnoddau yn cael eu hadolygu yn rheolaidd er mwyn lliniaru risgiau. 'Does dim byd i'w weld fan hyn', medden nhw, 'a does dim problemau gyda diffyg capasiti.' Ond mewn ymateb i argymhelliad diweddarach, mae'r Gweinidog yn dweud bod gwaith arall yn cael ei ohirio oherwydd cyfyngiadau adnoddau. Unwaith eto, dydyn ni ddim pellach ymlaen. O ystyried y dewis sydd ger ein bron, rŷm ni fel pwyllgor wedi argymell bod y Senedd yn cydsynio i'r darpariaethau ym Mil y Deyrnas Unedig. Ond - ac mae e'n 'ond' arwyddocaol a phwysig - rŷm ni wedi bod yn glir y dylai hynny fod yn amodol ar ymateb boddhaol gan Lywodraeth Cymru i argymhellion penodol yn ein hadroddiad ni fel pwyllgor o'r Senedd hon. Felly gadewch i mi amlinellu yn gryno ein meddylfryd ni y tu ôl i rai o'r argymhellion hynny.