English: I left my home on Ynys Môn around 6.30 p.m. last night. Six hours later, I arrived in Cardiff Bay. I could easily have jumped into the car and made the journey comfortably in about four hours at that time of night. It makes no sense that we have a rail system - that should surely incentivise people to get on it - which is a disincentive every time you look at how long-distance journeys work in Wales. A hundred and one pounds that journey costs for a return ticket. There was no cup of tea in that six hours on that train. I don't find that acceptable, and neither do I find it acceptable in the twenty-first century that I should be rummaging around on all fours looking for the one socket that is there on those ageing trains. It's not good enough. Now, of course, there have been changes that we look forward to seeing the fruits of them in the creation of Transport for Wales, and, yes, the rolling stock is due to be improved in years to come. But there's very good reason, I think, why we do have such dismal rolling stock, why we do have such a system that is a disincentive for people to get on it, and it is that lack of investment in our rail infrastructure. And it's historic, and it has been going on for many, many years. Professor Mark Barry in his report cites the Office of Road and Rail data for 2011-2016 showing that the Wales route received just 1 per cent of the enhancement budget - £198 million out of £12.2 billion budget - despite it making up 11 per cent of the network. That cannot be acceptable. Equal figures can be cited from Labour's days in Government - 1997-2010 - again showing historic lack of investment. So, it's not as if one party can wash their hands. But we are where we are, and I do support the comments that have been made by Welsh Government, on the whole, in responding to the Williams report and saying that we cannot remain in this position looking to the future where underinvestment in Wales continues unaddressed. If we haven't got the investment that we need in infrastructure, we are not going to have, however much the rolling stock improves and the number of services increase, a rail infrastructure that work for Wales. We refer to a number of proposals about what needs to be done in our amendments today. We certainly, in our first amendment, amendment 2, say we condemn the situation, the historic position. It's not disappointing - it is to be condemned. In our third amendment, amendment 3, we make the point that Wales has continuously lagged behind the rest of the UK in terms of its transport infrastructure. We, in amendment 4, stress what we should be looking for from our rail system. Yes, we need very much stronger local links, for commuters in the south-east of Wales and in the north-east of Wales, across the north Wales coast, across south Wales and in other parts of Wales, but we need to be seeking that pan-Wales connectivity. And that is why we have - we have - to put long-term plans in place that do connect us in that figure-of-eight which is, far too slowly, being built in road terms, but we need it in rail terms too, so that we do connect the west of Wales - [ Interruption.] - not just from Carmarthen to Aberystwyth, which is often cited, but also from Bangor down to Aberystwyth too. Yes, I give way.
Welsh: Gadewais fy nghartref ar Ynys Môn tua 6.30 p.m. neithiwr. Chwe awr yn ddiweddarach, cyrhaeddais Fae Caerdydd. Gallwn i fod wedi neidio i'r car a gwneud y daith mewn tua phedair awr yn hawdd ar yr adeg honno o'r nos. Nid yw'n gwneud unrhyw synnwyr bod gennym ni system reilffyrdd - a ddylai gymell pobl i'w defnyddio - sy'n anghymhelliad bob tro yr edrychwch chi ar sut y mae teithiau hir yn gweithio yng Nghymru. Cant ac un o bunnau yw cost tocyn dwyffordd ar gyfer y daith honno. Doedd dim cwpanaid o de yn ystod y chwe awr ar y trên. Nid yw hyn yn dderbyniol, ac nid yw'n dderbyniol yn yr unfed ganrif ar hugain fy mod i'n gorfod ymbalfalu ar fy mhedwar yn chwilio am yr un soced sydd yno ar y trenau hynafol hynny. Nid yw'n ddigon da. Nawr, wrth gwrs, bu newidiadau yr ydym ni'n edrych ymlaen at eu gweld yn dwyn ffrwyth wrth greu Trafnidiaeth Cymru, ac, ydy, mae'r cerbydau i fod i gael eu gwella yn y blynyddoedd i ddod. Ond mae rheswm da iawn, rwy'n credu, pam fod gennym ni gerbydau mor druenus, pam fod gennym ni system o'r fath sy'n anghymhelliad i bobl ei defnyddio, a'r rheswm yw diffyg buddsoddi yn seilwaith ein rheilffyrdd. Ac mae'n hanesyddol, ac mae'n digwydd ers blynyddoedd lawer. Mae'r Athro Mark Barry yn ei adroddiad yn dyfynnu data'r Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd ar gyfer 2011-2016 sy'n dangos na chafodd llwybr Cymru ond 1 y cant o'r gyllideb gwella - £198 miliwn allan o'r gyllideb o £12.2 biliwn - er gwaetha'r ffaith ei bod yn 11 y cant o'r rhwydwaith. Ni all hynny fod yn dderbyniol. Gellir nodi ffigurau cyfartal o gyfnod y Blaid Lafur mewn Llywodraeth - 1997-2010 - sydd unwaith eto'n dangos diffyg hanesyddol o fuddsoddiad. Felly, nid yw fel petai un blaid yn gallu golchi ei dwylo. Ond dyma ble'r ydym ni, ac rwyf yn cefnogi'r sylwadau a wnaed gan Lywodraeth Cymru, ar y cyfan, wrth ymateb i adroddiad Williams a dweud na allwn ni aros yn y sefyllfa hon yn edrych at y dyfodol lle mae tanfuddsoddi yng Nghymru yn parhau heb ei ddatrys. Os nad oes gennym ni'r buddsoddiad sydd ei angen yn y seilwaith, ni fyddwn yn cael, faint bynnag y bydd y cerbydau yn gwella, a faint bynnag y bydd nifer y gwasanaethau'n cynyddu, seilwaith rheilffyrdd sy'n gweithio i Gymru. Rydym ni'n cyfeirio at nifer o gynigion ynglŷn â beth sydd angen ei wneud yn ein gwelliannau heddiw. Yn sicr, yn ein gwelliant cyntaf, gwelliant 2, rydym ni'n condemnio'r sefyllfa, y sefyllfa hanesyddol. Nid yw'n siomedig - rhaid ei gondemnio. Yn ein trydydd gwelliant, gwelliant 3, rydym ni'n gwneud y pwynt bod Cymru wedi bod yn llusgo y tu ôl i weddill y DU yn barhaus o ran seilwaith trafnidiaeth. Yng ngwelliant 4, pwysleisiwn yr hyn yr ydym ni'n chwilio amdano yn ein system reilffyrdd. Oes, mae angen llawer iawn o gysylltiadau lleol cryfach, ar gyfer cymudwyr yn y de-ddwyrain ac yn y gogledd-ddwyrain, ar draws arfordir y gogledd, ar draws y de ac mewn rhannau eraill o Gymru, ond mae angen inni fod yn ceisio creu cysylltedd drwy Gymru gyfan. A dyna pam mae'n rhaid - mae'n rhaid - i ni roi cynlluniau tymor hir ar waith i'n cysylltu ni ar batrwm rhif wyth, rhywbeth sy'n cymryd gormod o amser i'w adeiladu yn nhermau ffyrdd, ond mae ei angen o ran rheilffyrdd hefyd, fel ein bod ni'n cysylltu'r gorllewin - [ Torri ar draws.] - nid yn unig o Gaerfyrddin i Aberystwyth, y cyfeirir ato'n aml, ond hefyd o Fangor i lawr i Aberystwyth. Gwnaf, fe wnaf i ildio.