techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Yes, Japanese knotweed is a real headache for householders. We also have invasive species from the animal kingdom, which can be a real menace, such as the killer shrimp. This was discovered in waters off Cardiff Bay and in Eglwys Nunydd reservoir in Port Talbot in 2010. Now, the biosecurity sector has been monitoring the situation since then. I wondered if you had any updates on the current level of menace posed by the killer shrimps.
Welsh: Ydy, mae clymog Japan yn gur pen go iawn i ddeiliaid tai. Mae gennym hefyd rywogaethau goresgynnol ym myd yr anifeiliaid a all fod yn fygythiad gwirioneddol, megis y ferdysen reibus. Daethpwyd o hyd i'r rhywogaeth hon mewn dyfroedd ger Bae Caerdydd ac yng nghronfa ddŵr Eglwys Nunydd ym Mhort Talbot yn 2010. Nawr, mae'r sector bioddiogelwch wedi bod yn monitro'r sefyllfa ers hynny. Tybed a oes gennych unrhyw newyddion ynglŷn â lefel gyfredol y bygythiad y mae berdys rheibus yn ei achosi.
English: I'm afraid I don't, and I will have to write to the Member.
Welsh: Nag oes, mae arnaf ofn, a bydd yn rhaid imi ysgrifennu at yr Aelod.
English: Thank you. Support is available through Welsh Government Warm Homes, which includes our Nest and Arbed schemes. Nest offers free impartial advice and support to help people reduce household energy bills and provides eligible households with free home energy efficiency measures to help them keep warm at a more affordable cost.
Welsh: Diolch. Mae cymorth ar gael drwy Cartrefi Clyd Llywodraeth Cymru, sy'n cynnwys ein cynlluniau Nyth ac Arbed. Mae Nyth yn cynnig cyngor a chymorth diduedd rhad ac am ddim i gynorthwyo pobl i leihau biliau ynni yn y cartref, ac mae'n darparu mesurau effeithlonrwydd ynni yn y cartref yn ddi-dâl i aelwydydd cymwys er mwyn eu cynorthwyo i gadw'n gynnes am gost fwy fforddiadwy.
English: Thank you, Cabinet Secretary, and I was pleased to see in the Nest annual report that the installation of a Government-funded home energy efficiency improvement package will see, on average, an energy bill saving of £410 per household each year. These figures demonstrate clearly that the scheme is performing above expectations and is making a real difference to fuel-poor households. I just wanted to ask, though, about residential retrofit, because ensuring that existing homes in Wales are energy efficient has a key part to play in tackling fuel poverty. So, could I ask what plans you have to increase the Welsh Government's activity in terms of residential retrofit
Welsh: Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet, ac roeddwn yn falch o weld yn adroddiad blynyddol Nyth y bydd gosod pecyn gwella effeithlonrwydd ynni yn y cartref a ariennir gan y Llywodraeth yn arwain, ar gyfartaledd, at arbediad o £410 y flwyddyn ar fil ynni bob cartref. Dengys y ffigurau hyn yn glir fod y cynllun yn cyflawni'n well na'r disgwyl ac yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i gartrefi tlawd o ran tanwydd. Hoffwn holi, fodd bynnag, ynglŷn ag ôl-osod preswyl, gan fod sicrhau bod cartrefi sy'n bodoli eisoes yng Nghymru yn defnyddio ynni'n effeithlon yn rhan allweddol o drechu tlodi tanwydd. Felly, a gaf fi ofyn pa gynlluniau sydd gennych i gynyddu gweithgarwch Llywodraeth Cymru o ran ôl-osod preswyl?
English: Thank you. I am working very closely with my colleague Carl Sargeant, the Cabinet Secretary for Communities and Children, in relation to retrofitting. I've also established a ministerial decarbonisation task and finish group with two others of my Cabinet Secretary colleagues, so that will really drive cross-Government action. I wanted to help bring forward proposals to meet our challenging carbon commitments also. So, whilst we will continue to look at the scale of our own energy efficiency programmes, we do need to look at our decarbonisation ambitions. They can't be achieved through Government funding alone, so we are going to have to have a much more joined-up approach across Government and across all sectors, really, to help us deliver on this agenda.
Welsh: Diolch. Rwy'n cydweithio'n agos iawn gyda fy nghyd-Aelod Carl Sargeant, Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant, mewn perthynas ag ôl-osod. Rwyf hefyd wedi sefydlu grŵp gorchwyl a gorffen gweinidogol ar ddatgarboneiddio gyda dau arall o fy nghyd-Ysgrifenyddion Cabinet, felly bydd hynny'n sbardun mawr i weithredu traws-Lywodraethol. Roeddwn am helpu i gyflwyno cynigion i gyflawni ein hymrwymiadau heriol o ran carbon hefyd. Felly, er y byddwn yn parhau i edrych ar raddfa ein rhaglenni effeithlonrwydd ynni ein hunain, mae angen i ni edrych ar ein huchelgeisiau o ran datgarboneiddio. Ni ellir eu cyflawni drwy gyllid y Llywodraeth yn unig, felly rydym yn mynd i sicrhau bod gennym ddull llawer mwy cydgysylltiedig ar draws y Llywodraeth ac ar draws pob sector, mewn gwirionedd, i'n cynorthwyo i gyflawni mewn perthynas â'r agenda hon.
English: Cabinet Secretary, I'm sure you'll welcome the energy price cap announced last week, and also the continuing roll-out of smart meters. I think smart meters have a huge role to play in giving home owners more control over how much energy they use, and encouraging them also to switch between providers. However, there has been some reluctance amongst some home owners to have smart meters installed and I wonder what role the Welsh Government is playing to encourage the roll-out of smart meters to all households in Wales.
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, rwy'n siŵr y byddwch yn croesawu'r cap ar brisiau ynni a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf, yn ogystal â'r broses barhaus o gyflwyno mesuryddion deallus. Credaf fod gan fesuryddion deallus rôl enfawr i'w chwarae yn rhoi mwy o reolaeth i berchnogion tai dros faint o ynni y maent yn ei ddefnyddio, a'u hannog hefyd i newid darparwr. Fodd bynnag, mae rhywfaint o amharodrwydd wedi bod ymysg rhai perchnogion tai i osod y mesuryddion deallus, ac roeddwn yn meddwl tybed pa rôl y mae Llywodraeth Cymru yn ei chwarae i hybu'r broses o ddarparu mesuryddion deallus i bob cartref yng Nghymru.
English: I think you're right, there have been a few issues around smart meters, I think. Talking to a group of consumers as to why they wouldn't want a smart meter, they put it down to, you know, their neighbours had had issues with it et cetera. So, I think we need to make sure that we work across all sectors to encourage people to have smart meters installed, and it is something that we work with the utility companies, for instance, to do.
Welsh: Rwy'n credu eich bod yn iawn, mae yna ychydig o faterion yn codi mewn perthynas â mesuryddion deallus, rwy'n credu. O siarad â grŵp o ddefnyddwyr ynglŷn â pham na fuasent eisiau mesurydd deallus, roeddent yn dweud mai'r rheswm oedd, wyddoch chi, fod eu cymdogion wedi cael problemau ag ef ac yn y blaen. Felly, rwy'n credu bod angen gwneud yn siŵr ein bod yn gweithio ar draws pob sector i annog pobl i osod mesuryddion deallus, ac rydym yn gweithio gyda'r cwmnïau cyfleustodau, er enghraifft, i wneud hynny.
English: When settling on a replacement for the Nest scheme, can you tell us whether you'd be prepared to look at eligibility rules around applying for some home energy efficiency improvements? I'm thinking Scotland's corresponding energy assistance package has less stringent criteria, being available for those who are on a low income and pregnant, for example, or to some homes with children. In Wales, current rules exclude a lot of people in fuel poverty, particularly young people, so I'm wondering if, with the new scheme that will potentially, I hope, come into place after this current one comes to an end, you would consider changing that criteria.
Welsh: Wrth benderfynu ar gynllun newydd i ddisodli'r cynllun Nyth, a allwch ddweud wrthym a fuasech yn barod i edrych ar reolau cymhwysedd mewn perthynas â gwneud cais am welliannau effeithlonrwydd ynni yn y cartref? Rwy'n credu bod gan becyn cymorth ynni cyfatebol yr Alban feini prawf llai llym, ac mae ar gael i'r rhai sydd ar incwm isel ac sy'n feichiog, er enghraifft, neu i rai cartrefi â phlant. Yng Nghymru, mae rheolau cyfredol yn eithrio llawer o bobl sy'n wynebu tlodi o ran tanwydd, yn enwedig pobl ifanc, felly gyda'r cynllun newydd a fydd, o bosibl, yn cael ei roi ar waith, gobeithio, ar ôl i'r un cyfredol ddod i ben, tybed a fuasech yn ystyried newid y meini prawf hynny.
English: Yes, certainly, that's something we can look at. I think we are just about to go out to procurement, so clearly this is something we can look at as we do bring in the new scheme next year.
Welsh: Yn sicr, mae hynny'n rhywbeth y gallwn edrych arno. Rwy'n credu ein bod ar fin cychwyn ar y broses gaffael, felly'n amlwg mae hyn yn rhywbeth y gallwn edrych arno wrth inni gyflwyno'r cynllun newydd y flwyddyn nesaf.
English: Thank you. The Welsh Government is supporting the farming industry in Pembrokeshire and west Wales, as in all parts of Wales, to become more profitable, sustainable, resilient and business-focused. Over 1,400 people in Pembrokeshire are signed up to Farming Connect, to learn more about improving the profitability, competitiveness, and environmental performance of their businesses.
Welsh: Diolch. Mae Llywodraeth Cymru'n cynorthwyo'r diwydiant ffermio yn Sir Benfro a gorllewin Cymru, fel ym mhob rhan o Gymru, i fod yn fwy proffidiol, cynaliadwy a chadarn, ac i ganolbwyntio mwy ar fusnes. Mae dros 1,400 o bobl yn Sir Benfro wedi cofrestru â Cyswllt Ffermio i ddysgu mwy am wella proffidioldeb, cystadleurwydd a pherfformiad amgylcheddol eu busnesau.
English: Cabinet Secretary, one of the major issues facing the agricultural industry in west Wales is the Welsh Government's proposed designations for nitrate vulnerable zones. Now, earlier on in this session, in an answer to Simon Thomas, you committed to making a decision on NVZs by the end of the year and that, later on today, you will be discussing this matter with your officials. Given the huge impact that the introduction of NVZs could have on farmers in my constituency, will you commit to consider looking at voluntary measures before imposing NVZs, and can you confirm whether you're prepared to discuss voluntary measures with your officials later on this afternoon?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, un o'r prif faterion sy'n wynebu'r diwydiant amaethyddol yng ngorllewin Cymru yw dynodiadau arfaethedig Llywodraeth Cymru ar gyfer parthau perygl nitradau. Nawr, yn gynharach yn y sesiwn hon, mewn ymateb i Simon Thomas, fe ymrwymoch i wneud penderfyniad ar barthau perygl nitradau erbyn diwedd y flwyddyn ac y byddwch, yn nes ymlaen heddiw, yn trafod y mater gyda'ch swyddogion. O ystyried yr effaith aruthrol y gallai cyflwyno parthau perygl nitradau ei chael ar ffermwyr yn fy etholaeth, a wnewch chi ymrwymo i ystyried edrych ar fesurau gwirfoddol cyn gosod parthau perygl nitradau, ac a allwch gadarnhau a ydych yn barod i drafod mesurau gwirfoddol gyda'ch swyddogion yn nes ymlaen y prynhawn yma ?
English: I have been having ongoing discussions with officials over the past few months - well, probably over the past year - in relation to this, and, as I say, I have another meeting this afternoon. I am not ruling out anything; we had a significant number of responses, and I did say in my answer to Simon Thomas earlier that there are some very good proposals and suggestions in those responses. That's why it's taking longer than expected, I think, to analyse them and look at the level of detail contained within the returns. But I do commit, and I have committed all along, to coming forward with an announcement at the end of the year. I'm also very keen to work with farmers and with their stakeholders and the farming unions, so that we can develop solutions.
Welsh: Rwyf wedi bod yn cael trafodaethau parhaus gyda swyddogion dros y misoedd diwethaf - wel, yn ôl pob tebyg, dros y flwyddyn ddiwethaf - mewn perthynas â hyn, ac fel y dywedais, mae gennyf gyfarfod arall y prynhawn yma. Nid wyf yn diystyru unrhyw beth; cawsom nifer sylweddol o ymatebion, ac fe ddywedais yn fy ateb i Simon Thomas yn gynharach fod yna rai cynigion ac awgrymiadau da iawn ymhlith yr ymatebion hynny. Dyna pam ei bod yn cymryd mwy o amser na'r disgwyl, rwy'n credu, i'w dadansoddi ac i edrych ar lefel y manylder sydd wedi'i gynnwys ar y ffurflenni. Ond rwy'n ymrwymo, ac rwyf wedi ymrwymo ers y dechrau, i wneud cyhoeddiad ar ddiwedd y flwyddyn. Rwyf hefyd yn awyddus iawn i weithio gyda ffermwyr a chyda'u rhanddeiliaid a'r undebau ffermio er mwyn i ni allu datblygu atebion.
English: Diolch. This Government supports young entrants to agriculture through several important measures. Six million pounds has been made available over the next two years in the recent budget settlement for a young entrants scheme, which we are in the process of developing and which complements our wider package of support. And, of course, we are meeting this afternoon to discuss it further.
Welsh: Diolch. Mae'r Llywodraeth hon yn cefnogi newydd-ddyfodiaid ifanc i amaethyddiaeth drwy nifer o fesurau pwysig. Yn y setliad cyllidebol diweddar, neilltuwyd £6 miliwn dros y ddwy flynedd nesaf ar gyfer cynllun cymorth i newydd-ddyfodiaid ifanc yr ydym yn y broses o'i ddatblygu ac sy'n ategu ein pecyn cymorth ehangach. Ac wrth gwrs rydym yn cyfarfod y prynhawn yma i'w drafod ymhellach.
English: Thank you very much, Cabinet Secretary, and I look forward to discussing the details of the agreement between us to establish a young entrants scheme of about £6 million. The last time the Welsh Government had a similar scheme, there was £7 million in that scheme and it supported 520 young people into the agriculture industry. Perhaps somebody present would actually remember that scheme, Llywydd. In taking this scheme forward, I think that it's important that we send a strong message to young farmers that we want them to be part of steering the scheme and that they can learn from each other as well. So, will the Cabinet Secretary consider how young farmers' clubs can play a role in advertising and marketing such a scheme, in sharing and learning, and, of course, in giving direct support and mentoring to young farmers?
Welsh: Diolch yn fawr, Ysgrifennydd Cabinet. Rwy'n edrych ymlaen at drafod manylion y cytundeb rhyngom ni i sefydlu cynllun ar gyfer ffermwyr ifanc o ryw £6 miliwn. Y tro diwethaf yr oedd gan Lywodraeth Cymru gynllun o'r fath, roedd yna ryw £7 miliwn o arian yn y cynllun hwnnw, ac roedd e wedi helpu 520 o bobl ifanc i mewn i ddiwydiant amaeth. Efallai fod rhywun sy'n bresennol yn cofio'r cynllun hwnnw, Llywydd. Wrth fynd ymlaen â'r cynllun yma, rwy'n meddwl ei bod yn bwysig iawn ein bod ni'n gyrru neges gref i ffermwyr ifanc ein bod ni'n moyn iddyn nhw fod yn rhan o lywio'r cynllun a'u bod nhw'n gallu dysgu oddi wrth ei gilydd hefyd. Felly, a wnaiff yr Ysgrifennydd Cabinet ystyried pa rôl y mae clybiau ffermwyr ifanc yn gallu ei chwarae yn hyn, wrth hysbysebu cynllun o'r fath, wrth rannu a dysgu, ac, wrth gwrs, wrth roi cefnogaeth a mentora uniongyrchol i ffermwyr ifanc?
English: Yes, absolutely; I'm sure the Llywydd does remember the scheme very well. I think, looking back at previous games, I really want to ensure that we get new entrants from this; not people who are in succession, for instance. It is really important that we engage with - you mentioned young farmers' clubs. I'm certainly happy to do that, because we want to get these young people before they go into farming as a business. Certainly, my early thinking is around FE colleges and HE. I think it's really important that we talk to the students and get their views. But, as I say, I'm sure that when we meet, we can discuss this further.
Welsh: Gwnaf, yn sicr; rwy'n siŵr fod y Llywydd yn cofio'r cynllun yn dda iawn. Rwy'n credu, wrth edrych yn ôl ar gemau blaenorol, fy mod yn awyddus iawn i sicrhau ein bod yn cael newydd-ddyfodiaid o hyn; nid pobl sy'n olynu, er enghraifft. Mae'n wirioneddol bwysig ein bod yn ymgysylltu â - fe sonioch am glybiau ffermwyr ifanc. Rwy'n sicr yn hapus i wneud hynny, oherwydd rydym eisiau cael y bobl ifanc hyn cyn iddynt ddechrau ffermio fel busnes. Yn sicr, yr hyn sy'n mynd drwy fy meddwl ar hyn o bryd yw colegau addysg bellach ac addysg uwch. Rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn ein bod yn siarad â'r myfyrwyr ac yn cael eu barn. Ond fel rwy'n dweud, rwy'n siŵr y gallwn drafod hyn ymhellach pan fyddwn yn cyfarfod.
English: I was delighted just then to hear you say 'new entrants' to the farming schemes, because I think that the young entrants scheme is a very welcome step and we are very supportive of it. However, I find in my constituency I have a number of people who don't fit into those criteria. Families have changed, people are working longer, and family dynamics are very different. You have people who have gone away and then they come back and take over a family farm - maybe a small one, but nonetheless they are still there, still trying to add vibrancy to our rural heritage. They find it very difficult to get support, because they are supposed to know it all, because they just fit outside the 'young' bracket. I wondered whether you might consider, when you're looking at this, making it more of a 'new entrants', or keeping an eye on the 'new entrants', that you might consider putting in place some kind of mentoring scheme. You know, I have pointed people to organisations such as Farming Connect, but it's just not the same as having somebody who really can help you and walk you through those first vital couple of years while you really get to grips with, not just how you are running the business, but, actually, it's the paperwork, the various schemes that you can belong to - those are the things that people are finding very difficult to navigate.
Welsh: Roeddwn wrth fy modd yn eich clywed yn dweud 'newydd-ddyfodiaid' i'r cynlluniau ffermio yn awr, oherwydd credaf fod y cynllun cymorth i newydd-ddyfodiaid ifanc yn gam i'w groesawu'n fawr ac rydym yn gefnogol iawn ohono. Fodd bynnag, mae gennyf nifer o bobl nad ydynt yn bodloni'r meini prawf hynny yn fy etholaeth. Mae teuluoedd wedi newid, mae pobl yn gweithio'n hwy, ac mae dynameg teuluoedd yn wahanol iawn. Mae gennych bobl sydd wedi gadael ac sy'n dychwelyd wedyn ac yn cymryd meddiant ar fferm deuluol - un fach efallai, ond serch hynny maent yn dal i fod yno, yn dal i geisio ychwanegu bywyd i'n treftadaeth wledig. Maent yn ei chael hi'n anodd iawn cael cymorth, oherwydd dylent fod yn gwybod y cyfan, oherwydd nid ydynt yn perthyn i'r categori 'ifanc'. Roeddwn yn meddwl tybed a allech ystyried, pan fyddwch yn edrych ar hyn, rhoi mwy o bwyslais ar 'newydd-ddyfodiaid', neu gadw llygad ar y 'newydd-ddyfodiaid', ac y gallech ystyried sefydlu rhyw fath o gynllun mentora. Wyddoch chi, rwyf wedi tynnu sylw pobl at sefydliadau megis Cyswllt Ffermio, ond nid yw hynny yr un fath â chael rhywun a all eich helpu go iawn a mynd gyda chi drwy'r blynyddoedd cyntaf hanfodol hynny wrth i chi ddod i arfer, nid yn unig â'r modd yr ydych yn rhedeg y busnes, ond mewn gwirionedd, â'r gwaith papur, â'r cynlluniau amrywiol y gallwch berthyn iddynt - dyna'r pethau y mae pobl yn ei chael yn anodd iawn ymdopi â hwy.
English: Yes, I think you raise a very relevant point, and I've been looking, over the past few months, prior to the budget agreement with Plaid Cymru I've been looking at how we can encourage more people, and particularly young people and particularly new entrants, because I think, looking back at the YES scheme, only about 10 per cent were new entrants. I think the rest were part of that succession into existing businesses. So, I think it is important that we look at how we can bring new entrants in. I mentioned that I was thinking about FE colleges and working with students and HE colleges. I think mentoring is really important, so if you think about another scheme that we have, the Venture scheme, where we're looking at young people again with people who are maybe wanting to retire, I think that's been very successful on a different level, but it's about picking all these best pieces out and bringing it all together to form a new scheme.
Welsh: Ie, rwy'n credu eich bod yn nodi pwynt perthnasol iawn, ac yn ystod yr ychydig fisoedd diwethaf, cyn y cytundeb cyllidebol gyda Phlaid Cymru, rwyf wedi bod yn edrych ar sut y gallwn annog mwy o bobl, a phobl ifanc a newydd-ddyfodiaid yn arbennig, oherwydd rwy'n credu, wrth edrych yn ôl ar y cynllun cymorth i newydd-ddyfodiaid, tua 10 y cant yn unig oedd yn newydd-ddyfodiaid. Rwy'n credu bod y gweddill yn rhan o'r olyniaeth honno i mewn i fusnesau sy'n bodoli eisoes. Felly, rwy'n credu ei bod yn bwysig ein bod yn edrych ar sut y gallwn ddenu newydd-ddyfodiaid. Crybwyllais fy mod yn meddwl am golegau addysg bellach a gweithio gyda myfyrwyr a cholegau addysg uwch. Rwy'n credu bod mentora'n bwysig iawn, felly os ydych yn meddwl am gynllun arall sydd gennym, y cynllun Mentro, lle'r ydym yn edrych ar bobl ifanc unwaith eto gyda phobl sydd efallai'n dymuno ymddeol, credaf fod hwnnw wedi bod yn llwyddiannus iawn ar lefel wahanol, ond mae'n ymwneud â chasglu'r holl ddarnau gorau a dod â'r cyfan at ei gilydd i ffurfio cynllun newydd.
English: I thank the Member for her question. The Communities First transition team was established to support Communities First lead delivery bodies in planning and advising staff. There have been ongoing conversations with local authority staff, third sector staff and unions. Lead delivery bodies have transition plans in place to inform the delivery of the programme during 2017-18.
Welsh: Diolch i'r Aelod am ei chwestiwn. Cafodd tîm pontio Cymunedau yn Gyntaf ei sefydlu i gynorthwyo cyrff cyflawni arweiniol Cymunedau yn Gyntaf gyda chynllunio a chynghori staff. Cafwyd trafodaethau parhaus gyda staff awdurdod lleol a staff ac undebau'r trydydd sector. Mae gan gyrff cyflawni arweiniol gynlluniau pontio ar waith i lywio'r gwaith o gyflawni'r rhaglen yn ystod 2017-18.