English: Thank you, Deputy Presiding Officer, it's a pleasure to move the motion this afternoon that is laid in the name of Darren Millar. We are really in the twilight zone for a Wednesday afternoon, but I'm pleased to see that Members from all parties have stayed for the debate this afternoon. If I can just deal with the amendments first, and then I'll move into the substantive part of my speech. Sadly, the Government have reverted to form and got a 'delete all' amendment down. I'm not quite sure why our whole motion needs to be deleted, and then you take two points of that motion and insert them into your amendment. That does seem slightly bizarre to me. On the Plaid amendments, we'll happily support the first of Plaid's amendments, and on the second we'll be abstaining, not because we disagree with that amendment but because we are unsure whether the technology is there to actually deliver on that aspiration. If, in the Plaid spokesperson's points this afternoon, you can convince us of that then we'll happily support accordingly, but at the moment we don't think the technology is there to move it along. So, moving on, today's motion states that this is an issue that is wholeheartedly resonating with the Welsh public and one that they are placing a growing importance on us as politicians to tackle. Latest polling shows that an overwhelming majority of the public are concerned about the use of plastic and, in part, that has been sparked by David Attenborough's brilliant, illuminating Blue Planet series, which has served to highlight the ever-increasing detrimental impact that plastic litter is having on our natural environment. You only have to look a stone's throw away from Cardiff Bay itself to sadly see the significant levels of plastic that are entering our marine environment, and it is clear that, as politicians, we have a duty to act. Indeed, a study by Cardiff University found that one in every two insects in the river Taff system contained microplastics, and there is evidence that these microplastic particles are being ingested by river birds. We can be in no doubt that plastic is wreaking havoc on our environment, having a terrible impact on animals and wildlife and degrading our most precious habitats. And it is not only isolated to marine life. It is also having a detrimental impact on our streets and our neighbourhoods. It is absolutely vital that we act now to tackle this threat and curb the millions of plastic bottles that we find discarded each day and not sent for recycling. We need to educate and deliver a huge change in the behaviour and habits of people. Without urgent action to cut demand, it is estimated that 34 billion tonnes of plastic will have been manufactured globally by 2050. The shelf-life of plastics means that they can last for centuries in landfill or else end up as litter in the natural environment. In turn, this can pollute soils, rivers and oceans and harm the creatures that inhabit them. It is in the fish were eating; it is even in the bottled water we're drinking. Estimates vary, but the Canal and River Trust and Coventry University estimate that 14 million pieces of plastic end up in British rivers and canals each year, with around 0.5 million items of plastic being carried into the ocean. I think we all agree in this Chamber that a key part of our mission as AMs is to leave the environment and our country in a better state than we found it. At UK level, the Conservative Government has made great strides in tackling the scourge of plastics, through its 25-year environmental plan, which has brought forward important measures, such as the ban on microbeads in personal care and cosmetic products, and a ban on plastic straws, stirrers and cotton buds. And whilst there is a good level of co-operation between the two Governments on these issues, it's clear that, in Wales, we can be doing more. As highlighted yesterday by the latest member of the opposition ranks, the Member for Blaenau Gwent, who sadly isn't with us today, who said that Wales seemed to be struggling in this particular policy area of late, and we could and should be far more ambitious. Because whilst I am a supporter of the UK Government's achievements on policy platforms, I want to see Wales leading from the front on this issue, and, at the moment, we're behind the curve, not just the rest of the UK, but other countries across the globe, in tackling this issue.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, mae'n bleser gennyf wneud y cynnig hwn y prynhawn yma a gyflwynwyd yn enw Darren Millar. Rydym yn y cyfnos ar brynhawn dydd Mercher, ond rwy'n falch o weld bod Aelodau o bob plaid wedi aros ar gyfer y ddadl y prynhawn yma. Os caf ymdrin â'r gwelliannau yn gyntaf, yna fe symudaf at brif ran fy araith. Yn anffodus, mae'r Llywodraeth wedi dychwelyd at ei harfer o ffurfio gwelliant 'dileu popeth'. Nid wyf yn hollol siŵr pam y mae angen dileu ein cynnig cyfan, ac yna rydych yn cymryd dau bwynt o'r cynnig hwnnw ac yn eu mewnosod yn eich gwelliant. Mae hynny'n ymddangos braidd yn rhyfedd i mi. Ar welliannau Plaid Cymru, rydym yn hapus i gefnogi'r cyntaf o welliannau Plaid Cymru, a byddwn yn ymatal ar yr ail, nid am ein bod yn anghytuno â'r gwelliant hwnnw ond am ein bod yn ansicr a yw'r dechnoleg yno i gyflawni'r dyhead hwnnw mewn gwirionedd. Os gallwch ein hargyhoeddi o hynny ym mhwyntiau llefarydd Plaid Cymru y prynhawn yma, byddwn yn hapus i'w gefnogi, ond ar hyn o bryd nid ydym yn credu bod y dechnoleg yno i'w symud yn ei flaen. Felly, i symud ymlaen, mae'r cynnig heddiw'n dweud bod hwn yn fater sy'n ennyn sylw'r cyhoedd yng Nghymru ac yn un y mae'n rhoi pwysau cynyddol arnom ni fel gwleidyddion i fynd i'r afael ag ef. Dengys yr arolygon barn diweddaraf fod mwyafrif llethol o'r cyhoedd yn pryderu am y defnydd o blastig ac yn rhannol, cafodd hynny ei sbarduno gan gyfres wych ac addysgiadol Blue Planet David Attenborough, sydd wedi tynnu sylw at effaith gynyddol niweidiol sbwriel plastig ar ein hamgylchedd naturiol. Yn anffodus, nid oes ond rhaid ichi edrych dafliad carreg o Fae Caerdydd ei hun i weld y lefelau sylweddol o blastig sy'n mynd i mewn i'n hamgylchedd morol, ac mae'n amlwg, fel gwleidyddion, fod gennym ddyletswydd i weithredu. Yn wir, canfu astudiaeth gan Brifysgol Caerdydd fod un o bob dau o bryfed yn system afon Taf yn cynnwys microblastigion, a cheir tystiolaeth fod y gronynnau microblastig hyn yn cael eu llyncu gan adar afon. Ni all fod unrhyw amheuaeth fod plastig yn achosi hafoc yn ein hamgylchedd, yn cael effaith ofnadwy ar anifeiliaid a bywyd gwyllt ac yn diraddio ein cynefinoedd mwyaf gwerthfawr. Ac nid yw'n gyfyngedig i fywyd morol. Mae hefyd yn cael effaith andwyol ar ein strydoedd a'n cymdogaethau. Mae'n gwbl hanfodol ein bod yn gweithredu yn awr i fynd i'r afael â'r bygythiad hwn ac i leihau'r miliynau o boteli plastig y gwelwn yn cael eu taflu bob dydd heb eu hanfon i'w hailgylchu. Mae angen i ni addysgu a sicrhau newid mawr yn ymddygiad ac arferion pobl. Heb weithredu ar frys i leihau'r galw, amcangyfrifir y bydd 34 biliwn o dunelli o blastig wedi cael ei gynhyrchu yn fyd-eang erbyn 2050. Golyga oes silff plastigion y gallant bara am ganrifoedd mewn safleoedd tirlenwi neu fel arall, fel sbwriel yn yr amgylchedd naturiol. Yn ei dro, gall lygru priddoedd, afonydd a chefnforoedd a niweidio'r creaduriaid sy'n byw ynddynt. Mae yn y pysgod a fwytawn; mae hyd yn oed yn y dŵr potel rydym yn ei yfed. Mae'r amcangyfrifon yn amrywio, ond mae'r Ymddiriedolaeth Camlesi ac Afonydd a Phrifysgol Coventry yn amcangyfrif bod 14 miliwn o ddarnau o blastig yn cyrraedd afonydd a chamlesi Prydain bob blwyddyn, gydag oddeutu 0.5 miliwn o eitemau o blastig yn cael eu cario i'r cefnfor. Credaf ein bod i gyd yn cytuno yn y Siambr hon mai rhan allweddol o'n cenhadaeth fel ACau yw gadael yr amgylchedd a'n gwlad mewn cyflwr gwell. Ar lefel y DU, mae'r Llywodraeth Geidwadol wedi cymryd camau breision i fynd i'r afael â phla plastigion, drwy ei chynllun amgylcheddol 25 mlynedd, sydd wedi cyflwyno mesurau pwysig, megis y gwaharddiad ar ficrobelenni mewn cynhyrchion gofal personol a chynnyrch coluro, a gwaharddiad ar wellt plastig, trowyr diodydd a ffyn cotwm. Ac er bod lefel dda o gydweithredu rhwng y ddwy Lywodraeth ar y materion hyn, mae'n amlwg y gallwn fod yn gwneud mwy yng Nghymru. Fel yr amlygwyd ddoe gan yr aelod diweddaraf o rengoedd y gwrthbleidiau, yr Aelod dros Flaenau Gwent, nad yw gyda ni heddiw yn anffodus, a ddywedodd ei bod yn ymddangos bod Cymru'n cael trafferth yn y maes polisi penodol hwn yn ddiweddar, ac y gallem ac y dylem fod yn llawer mwy uchelgeisiol. Oherwydd er fy mod yn cefnogi cyflawniadau Llywodraeth y DU ar lwyfannau polisi, rwyf am weld Cymru yn arwain o'r blaen ar y mater hwn, ac ar hyn o bryd, rydym ar ei hôl hi yn mynd i'r afael â'r broblem, nid yn unig o gymharu â gweddill y DU, ond o gymharu â gwledydd eraill ar draws y byd.