techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you, Llywydd. The steel industry has a long and proud history here in Wales. I am committed to working to secure a long, proud and sustainable future for our steel industry. Not only does the sector support many thousands of jobs in Wales, but steel enables everything from our buildings, transport, utilities and communication systems, to many of our consumer products. Developing a sustainable and low-carbon steel sector is a hugely important foundation for our manufacturing and construction industries. The importance of our steel sector is more, not less, important following our departure from the European Union. Since becoming Minister for Economy, I have undertaken a number of engagements with the sector. Indeed, one of my first engagements was attendance at the UK Steel Council on 19 May. It is very clear to me that the sector continues to face both immediate and longer term challenges. However, we have the opportunity to collectively work towards a more sustainable future. All parties that I have met place critical importance on the transition to low-carbon steel making. There is a recognition from business leaders and trade unions that we need to reduce carbon emissions in order to meet our collective climate change ambitions. Within Wales we have committed to achieve a transition to net-zero emissions by 2050. Industry accounted for 36 per cent of total Welsh greenhouse gas emissions in 2018, and of this, iron and steel sectors represented 43 per cent of industry's total emissions in that year.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae gan y diwydiant dur hanes hir a balch yma yng Nghymru. Rwyf i wedi ymrwymo i weithio i sicrhau dyfodol hir, balch a chynaliadwy i'n diwydiant dur. Yn ogystal â chefnogi miloedd lawer o swyddi yng Nghymru, mae'r sector dur hefyd yn galluogi popeth gan gynnwys ein hadeiladau, trafnidiaeth, cyfleustodau a systemau cyfathrebu, a llawer o'n cynnyrch defnyddwyr. Mae datblygu sector dur cynaliadwy a charbon isel yn sylfaen hynod bwysig i'n diwydiannau gweithgynhyrchu ac adeiladu. Mae pwysigrwydd ein sector dur yn fwy pwysig, nid llai, ar ôl i ni adael yr Undeb Ewropeaidd. Ers dod yn Weinidog yr Economi, rwyf i wedi ymgysylltu â'r sector sawl gwaith. Yn wir, un o'r digwyddiadau cyntaf i mi oedd bod yn bresennol yng Nghyngor Dur y DU ar 19 Mai. Mae'n amlwg iawn i mi fod y sector yn parhau i wynebu heriau uniongyrchol a thymor hwy. Fodd bynnag, mae gennym ni gyfle i weithio gyda'n gilydd tuag at ddyfodol mwy cynaliadwy. Mae'r holl bartïon yr wyf i wedi cwrdd â nhw yn gosod pwysigrwydd hollbwysig ar drosglwyddo i gynhyrchu dur carbon isel. Mae arweinyddion busnes ac undebau llafur yn cydnabod bod angen i ni leihau allyriadau carbon er mwyn cyflawni ein huchelgeisiau ar y cyd o ran newid yn yr hinsawdd. Yng Nghymru rydym ni wedi ymrwymo i drosglwyddo i allyriadau sero net erbyn 2050. Roedd y diwydiant yn cyfrif am 36 y cant o gyfanswm allyriadau nwyon tŷ gwydr Cymru yn 2018, ac o hyn, roedd y sectorau haearn a dur yn cynrychioli 43 y cant o gyfanswm allyriadau'r diwydiant yn y flwyddyn honno.
English: Diolch yn fawr, Llywydd, and I'm honoured to be the vice-chair of the cross-party group on steel. It's an extremely important sector for Wales and across the United Kingdom and I do thank the Minister for bringing this statement forward today. The Minister will know we have a proud tradition of steel production in my constituency of Alyn and Deeside and we celebrate 125 years of steel production in Shotton Steel this year. Local steel production in Alyn and Deeside is a must if we are to tackle the climate change emergency and produce the next generation of green products. For me, there are two ways we can help achieve this: one is becoming the first carbon-neutral site in the United Kingdom, and the second one is locating a logistics hub at the Shotton site to build the next generation of low-carbon modular homes. With those two points in mind, Minister, will you accompany me at Shotton Steel for a visit to see the site, meet the dedicated and highly skilled workforce and their trade union representatives, to discuss just how Welsh Government can further support Shotton Steel's sustainable plans for the future?
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd, ac mae'n anrhydedd i mi fod yn is-gadeirydd y grŵp trawsbleidiol ar ddur. Mae'n sector eithriadol o bwysig i Gymru a ledled y Deyrnas Unedig ac rwy'n diolch i'r Gweinidog am gyflwyno'r datganiad hwn heddiw. Bydd y Gweinidog yn gwybod bod gennym ni draddodiad balch o gynhyrchu dur yn fy etholaeth i, sef Alun a Glannau Dyfrdwy, ac rydym ni'n dathlu 125 mlynedd o gynhyrchu dur yn Shotton Steel eleni. Mae cynhyrchu dur lleol yn Alun a Glannau Dyfrdwy yn anghenraid os ydym ni am fynd i'r afael â'r argyfwng newid yn yr hinsawdd a chynhyrchu'r genhedlaeth nesaf o gynhyrchion gwyrdd. I mi, mae dwy ffordd y gallwn ni helpu i gyflawni hyn: un yw bod y safle carbon-niwtral cyntaf yn y Deyrnas Unedig, a'r ail yw lleoli canolfan logisteg ar safle Shotton i adeiladu'r genhedlaeth nesaf o gartrefi modiwlaidd carbon isel. Gyda'r ddau bwynt hynny mewn golwg, Gweinidog, a wnewch chi ddod gyda mi ar ymweliad â Shotton Steel i weld y safle, i gyfarfod â'r gweithlu ymroddedig a hynod fedrus a'u cynrychiolwyr undebau llafur, i drafod sut yn union y gall Llywodraeth Cymru gefnogi ymhellach cynlluniau cynaliadwy Shotton Steel ar gyfer y dyfodol?
English: I think there are two questions in there, Llywydd, as well as the invite. The question about the invite: in principle, yes, and I'll happily work with you to look to find an appropriate opportunity to come to Shotton. I think the other question is about how we look at what we can do to invest around that, what companies are prepared to do themselves, and what certainties the Welsh Government can provide, and you'll have heard Julie James talk about modern methods of construction on a number of occasions in the past, both before the previous election and since the election as well. I think there are real opportunities in the way we see different parts of Government activity and how they can benefit the industries here in Wales, so I'll happily take up the formalities of the diary engagements and work with you to have a visit to Shotton and broader engagement that I look forward to continuing with in north Wales.
Welsh: Rwy'n credu bod dau gwestiwn yn y fan yna, Llywydd, yn ogystal â'r gwahoddiad. Y cwestiwn ynghylch y gwahoddiad: mewn egwyddor, gwnaf, a byddaf yn hapus i weithio gyda chi i geisio dod o hyd i gyfle priodol i ddod i Shotton. Rwy'n credu bod y cwestiwn arall yn ymwneud â sut yr ydym ni'n edrych ar yr hyn y gallwn ni ei wneud i fuddsoddi o amgylch hynny, yr hyn y mae cwmnïau yn fodlon ei wneud eu hunain, a pha sicrwydd y gall Llywodraeth Cymru ei roi, a byddwch chi wedi clywed Julie James yn siarad am ddulliau adeiladu modern ar sawl achlysur yn y gorffennol, cyn yr etholiad blaenorol ac ers yr etholiad hefyd. Rwy'n credu bod cyfleoedd gwirioneddol yn y ffordd yr ydym ni'n ystyried gwahanol rannau o weithgareddau'r Llywodraeth a sut y gallan nhw fod o fudd i'r diwydiannau yma yng Nghymru, felly byddaf yn hapus i roi sylw i elfennau ffurfiol digwyddiadau dyddiadur a gweithio gyda chi i ymweld â Shotton a'r ymgysylltu ehangach yr edrychaf ymlaen at barhau ag ef yn y gogledd.
English: Thank you, Minister, for your statement, and can I also welcome the constructive tone I think you've given in your statement and your answers so far? I'm sure you'll agree with me that a future vibrant steel sector in Wales is contingent on Welsh Government and UK Government working together where it can, so I'd like to welcome the Welsh Government's commitment to do what it can to make the steel sector greener. And for the steel sector in Wales, as you said, that will mean doing things differently and embracing different practices. So, I'm much interested in your answer to Luke Fletcher's question, where you talked about a transition to that greener form of steel production and what that would actually look like. So, as you kind of said, I'm sure the last thing you would want is for any changes to threaten jobs in places like Port Talbot in my region or undermine the competitiveness of the steel industry on the international stage. So, can I ask: how do you envision that transition happening and what measures will you take to ensure that any changes that take place in the sector not only have decarbonisation and green jobs at their heart but also the protection of the workforce and the jobs in places like Port Talbot?
Welsh: Diolch, Gweinidog, am eich datganiad, ac a gaf i hefyd groesawu'r naws adeiladol yr wyf i o'r farn eich bod chi wedi ei roi yn eich datganiad a'ch atebion hyd yn hyn? Rwy'n siŵr y byddwch chi'n cytuno â mi bod sector dur bywiog yng Nghymru yn y dyfodol yn dibynnu ar Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU yn cydweithio pan fo hynny'n bosibl, felly hoffwn groesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i wneud yr hyn a all ei wneud i sicrhau sector dur mwy gwyrdd. Ac i'r sector dur yng Nghymru, fel y gwnaethoch chi ei ddweud, bydd hynny yn golygu gwneud pethau yn wahanol a chroesawu gwahanol arferion. Felly, mae gen i ddiddordeb mawr yn eich ateb i gwestiwn Luke Fletcher, pan wnaethoch chi sôn am drosglwyddo i'r math mwy gwyrdd hwnnw o gynhyrchu dur a sut y byddai hynny yn edrych mewn gwirionedd. Felly, fel y gwnaethoch chi ei ddweud i ryw raddau, rwy'n siŵr mai'r peth olaf y byddech chi ei eisiau yw i unrhyw newidiadau fygwth swyddi mewn lleoedd fel Port Talbot yn fy rhanbarth i neu danseilio gallu'r diwydiant dur i gystadlu ar y llwyfan rhyngwladol. Felly, a gaf i ofyn: sut ydych chi'n rhagweld y bydd y newid hwnnw yn digwydd a pha gamau wnewch chi eu cymryd i sicrhau bod amddiffyn y gweithlu a'r swyddi mewn lleoedd fel Port Talbot, yn ogystal â datgarboneiddio a swyddi gwyrdd, yn ganolog i unrhyw newidiadau sy'n digwydd yn y sector?
English: Can I thank the Minister for his statement this afternoon and for the answers he's given? Because he's made it quite clear he fully understands the challenges that are facing the steel industry today, with the move towards decarbonisation, and your recognition that it will cost jobs if we're not careful, if we don't do it correctly and rightly, and the time taken to get the new technologies in place and how we process that. So, can I ask you a couple of questions quickly? What discussions have you had with Welsh steel companies in relation to their strategies for going forward, and how does the Welsh Government's plan dovetail with their strategies to ensure that we work together? And what discussions have you had with the UK Government about the funding, because we talk about the investment, and this funding is not going to be small? There's going to be large funding needed to actually deliver on the different pathways for decarbonisation to ensure that these businesses are sustainable for the future - you've mentioned electricity - because, remember, arc furnaces will use a lot of electricity, and we need to look at how we manage to actually deliver that, at the same time keeping green.
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Gweinidog am ei ddatganiad y prynhawn yma ac am yr atebion y mae wedi eu rhoi? Oherwydd mae wedi ei gwneud yn gwbl eglur ei fod yn deall yn iawn yr heriau y mae'r diwydiant dur yn eu hwynebu heddiw, wrth symud tuag at ddatgarboneiddio, a'ch cydnabyddiaeth y bydd yn costio swyddi os na fyddwn ni'n ofalus, os na fyddwn ni'n ei wneud yn gywir ac yn briodol, a'r amser a gymerir i roi'r technolegau newydd ar waith a sut rydym ni'n prosesu hynny. Felly, a gaf i ofyn un neu ddau o gwestiynau i chi yn gyflym? Pa drafodaethau ydych chi wedi eu cael gyda chwmnïau dur Cymru ynglŷn â'u strategaethau ar gyfer y dyfodol, a sut mae cynllun Llywodraeth Cymru yn cydblethu â'u strategaethau i sicrhau ein bod ni'n gweithio gyda'n gilydd? A pha drafodaethau ydych chi wedi eu cael gyda Llywodraeth y DU ynglŷn â'r cyllid, gan ein bod ni'n sôn am y buddsoddiad, ac ni fydd y cyllid hwn yn fach? Bydd angen cyllid mawr i gyflawni'r gwahanol lwybrau ar gyfer datgarboneiddio i sicrhau bod y busnesau hyn yn gynaliadwy ar gyfer y dyfodol - rydych chi wedi sôn am drydan - oherwydd, cofiwch, bydd ffwrneisi arc yn defnyddio llawer o drydan, ac mae angen i ni ystyried sut y byddwn ni'n llwyddo i gyflawni hynny mewn gwirionedd, gan gadw'n wyrdd ar yr un pryd.
English: Minister, right across my region of South Wales East, communities have been shaped by Wales's industrial past and present. I'm pleased therefore to see the statement reaffirming your support for Wales's steel sector, and recognising the vital role that it will play in securing our low-carbon future. But, Minister, from an educational angle - and you've already touched on it from my colleague Tom's question, and Luke's - what steps are the Government taking to make sure that the current and future workforce of the steel sector are futureproof and that they have the transferable skills and will be re-educated in those that they will need to have to continue to adapt and manage this transition to low-carbon production and the new ways of working? Thank you.
Welsh: Gweinidog, ar draws fy rhanbarth i, sef Dwyrain De Cymru, mae cymunedau wedi cael eu llunio gan orffennol a phresennol diwydiannol Cymru. Rwy'n falch felly o weld y datganiad yn ail-bwysleisio eich cefnogaeth i sector dur Cymru, ac yn cydnabod y rhan hanfodol y bydd yn ei chwarae wrth sicrhau ein dyfodol carbon isel. Ond, Gweinidog, o safbwynt addysgol - ac rydych chi wedi cyffwrdd ar y pwynt eisoes wrth ymateb i gwestiwn fy nghyd-Aelod Tom, a Luke - pa gamau mae'r Llywodraeth yn eu cymryd i wneud yn siŵr bod gweithlu presennol y sector dur a gweithlu'r dyfodol wedi ei ddiogelu at y dyfodol a bod ganddyn nhw'r sgiliau trosglwyddadwy ac y byddan nhw'n cael eu hail-addysgu yn y rhai y bydd eu hangen arnyn nhw i barhau i addasu a rheoli'r newid hwn i gynhyrchu carbon isel a'r ffyrdd newydd o weithio? Diolch.
English: Minister, among the areas of Wales with strong steel traditions, of course, is Newport, and my constituency of Newport East, with the Llanwern site, for example, and, more recently, Liberty Steel. Liberty Steel, of course, is in considerable difficulty at the moment, and I'd just like your assurance, Minister, that you are involved in that situation at Liberty, in terms of keeping a watching brief on developments, and of course working with UK Government and the trade unions as well as Liberty and potential buyers. And one key point I think, Minister, is that Liberty acts as a responsible seller and that there is a transparent process that fully engages our trade unions, and that plans of any potential buyer are scrutinised, including their commitment to the workforce and, indeed, the industry. These are crucial matters to my constituency of Newport East, and I'd like your reassurance on these matters.
Welsh: Gweinidog, ymysg ardaloedd Cymru sydd â thraddodiadau dur cryf, wrth gwrs, mae Casnewydd, a fy etholaeth i yn Nwyrain Casnewydd, gyda safle Llanwern, er enghraifft, ac, yn fwy diweddar, Liberty Steel. Mae gan Liberty Steel, wrth gwrs, anawsterau mawr ar hyn o bryd, a hoffwn i gael eich sicrwydd, Gweinidog, eich bod chi'n rhan o'r sefyllfa honno yn Liberty, o ran cadw golwg ar ddatblygiadau, ac wrth gwrs gweithio gyda Llywodraeth y DU a'r undebau llafur yn ogystal â Liberty a phrynwyr posibl. Ac un pwynt allweddol, rwy'n credu, Gweinidog, yw bod Liberty yn gweithredu fel gwerthwr cyfrifol a bod proses dryloyw sy'n ymgysylltu'n llawn â'n hundebau llafur, a bod craffu ar gynlluniau unrhyw brynwr posibl, gan gynnwys eu hymrwymiad i'r gweithlu ac, yn wir, y diwydiant. Mae'r rhain yn faterion hollbwysig i fy etholaeth i, sef Dwyrain Casnewydd, a hoffwn i gael sicrwydd gennych chi ar y materion hyn.
English: I'm happy to give the Member the assurance that we continue to stay as engaged as we could and should be with the company in discussions about their future. There are about 180 jobs between the two sites. Those jobs are valuable, and we want to be able to protect them and to see them have a real future, moving forward. I know that I have had conversations with your constituency neighbour, Jayne Bryant, on the same effect, and, if it's helpful, I'll happily have a further conversation with you about what we are doing to try to support the workforce at Liberty Steel, as they look to move forward in the future.
Welsh: Rwy'n hapus i roi sicrwydd i'r Aelod ein bod ni'n parhau i ymgysylltu cymaint ag y gallem ni ac y dylem ni fod yn ei wneud â'r cwmni mewn trafodaethau ynghylch eu dyfodol. Mae tua 180 o swyddi rhwng y ddau safle. Mae'r swyddi hynny'n werthfawr, ac rydym ni eisiau gallu eu diogelu a'u gweld yn cael dyfodol gwirioneddol, wrth symud ymlaen. Gwn fy mod i wedi cael sgyrsiau â'ch cymydog etholaethol, Jayne Bryant, i'r un perwyl, ac, os yw'n ddefnyddiol, byddaf i'n hapus i gael sgwrs arall â chi o ran yr hyn yr ydym ni'n ei wneud i geisio cefnogi'r gweithlu yn Liberty Steel, wrth iddyn nhw geisio symud ymlaen yn y dyfodol.
English: And the next item is the statement by the Deputy Minister for Social Services on the 'Rebalancing Care and Support' White Paper. And I call on the Deputy Minister for Social Services, Julie Morgan.
Welsh: Yr eitem nesaf felly yw'r datganiad gan y Dirprwy Weinidog Gwasanaethau Cymdeithasol ar y Papur Gwyn ar ail-gydbwyso gofal a chymorth. Galw ar y Dirprwy Weinidog i wneud ei datganiad, Julie Morgan.
English: Thank you, Sam, very much, for that question - a very important question. We do intend local authorities to continue to deliver and commission social care services, because it's absolutely crucial that these services are as close to the public and close to the local area as possible. So, we certainly don't see any diminishing of the role of local authorities in this field. We think that we need a local, regional and national service, and we need more effective regional provision and we need a national framework that does not diminish the delivery at a local level. I feel very strongly that the provision of social care should be linked very strongly with local services, because they're the people who know best, and I feel that it's possible to build up the community through the services that you have locally, and the knowledge of the local community is absolutely crucial. So, we are determined that the delivery of local services and the local knowledge will not be diminished by these proposals, but we are planning for a national approach that will make it simpler and will be able to provide parameters that will prevent some of the confusion that exists at the moment. It's a very fragile sector and we want to strengthen it, but we want to strengthen local accountability as well.
Welsh: Diolch, Sam, yn fawr iawn, am y cwestiwn yna - cwestiwn pwysig iawn. Rydym ni yn bwriadu bod awdurdodau lleol yn parhau i ddarparu a chomisiynu gwasanaethau gofal cymdeithasol, oherwydd ei bod yn gwbl hanfodol bod y gwasanaethau hyn mor agos at y cyhoedd ac mor agos at yr ardal leol â phosibl. Felly, yn sicr nid ydym ni'n disgwyl unrhyw leihad yn swyddogaeth awdurdodau lleol yn y maes hwn. Rydym ni o'r farn bod angen gwasanaeth lleol, rhanbarthol a chenedlaethol arnom, a bod angen darpariaeth ranbarthol fwy effeithiol arnom a bod angen fframwaith cenedlaethol nad yw'n lleihau'r ddarpariaeth ar lefel leol arnom. Rwyf i'n teimlo'n gryf iawn y dylai darpariaeth gofal cymdeithasol fod wedi ei chysylltu'n gryf iawn â gwasanaethau lleol, gan mai nhw yw'r bobl sy'n gwybod orau, ac rwyf i o'r farn ei bod yn bosibl datblygu'r gymuned trwy'r gwasanaethau sydd gennych yn lleol, ac mae gwybodaeth y gymuned leol yn gwbl hanfodol. Felly, rydym ni yn benderfynol na fydd y cynigion hyn yn lleihau'r ddarpariaeth gwasanaethau lleol a'r wybodaeth leol, ond rydym ni yn cynllunio ar gyfer dull cenedlaethol a fydd yn ei gwneud yn symlach ac a fydd yn gallu darparu paramedrau a fydd yn atal rhywfaint o'r dryswch sy'n bodoli ar hyn o bryd. Mae'n sector bregus iawn ac rydym ni'n awyddus i'w gryfhau, ond rydym ni'n awyddus i gryfhau atebolrwydd lleol hefyd.
English: Diolch, Llywydd. I welcome the proposals, including setting out a clear national framework to support services to be planned regionally and delivered locally, and the strengthening of partnership arrangements. I just want to focus briefly on services for young people and young adults within this framework, particularly those with learning disabilities, and the barriers in place for social services to ensure that these young people and young adults and their families are able to access the full range of services they need. A 2018 Care Inspectorate Wales study found that most local authorities were struggling to meet their sufficiency duties and to find suitable placements to meet the needs of young people and young adults. In relation to choice and availability for residential resources for those with additional needs, I have no problem if those resources' primary aim is to provide high-quality care and to meet the standards required, but I'm very concerned at residential resources where their primary aim is to make a profit. The children's commissioner has also called again to move away and ultimately end profit-making in care services. So, may I ask what consideration will you give to those representations made by the Children's Commissioner for Wales and directors of social services with regard to the role of for-profit providers of care for young adults and those with learning disabilities as part of these plans to rebalance care and support? Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Diolch, Llywydd. Rwy'n croesawu'r cynigion, gan gynnwys gosod fframwaith cenedlaethol clir i gefnogi proses o gynllunio gwasanaethau yn rhanbarthol a'u darparu'n lleol, a chryfhau trefniadau partneriaeth. Hoffwn i ganolbwyntio yn fyr ar wasanaethau i bobl ifanc ac oedolion ifanc o fewn y fframwaith hwn, yn enwedig y rhai hynny ag anableddau dysgu, a'r rhwystrau sydd ar waith i'r gwasanaethau cymdeithasol sicrhau bod y bobl ifanc a'r oedolion ifanc hyn a'u teuluoedd yn gallu cael gafael ar yr amrywiaeth lawn o wasanaethau sydd eu hangen arnyn nhw. Gwnaeth astudiaeth gan Arolygiaeth Gofal Cymru yn 2018 ganfod bod y rhan fwyaf o awdurdodau lleol yn ei chael hi'n anodd cyflawni eu dyletswyddau digonolrwydd a dod o hyd i leoliadau addas i ddiwallu anghenion pobl ifanc ac oedolion ifanc. O ran dewis a'r hyn sydd ar gael ar gyfer adnoddau preswyl i'r rhai hynny ag anghenion ychwanegol, nid oes gen i broblem os mai prif nod yr adnoddau hynny yw darparu gofal o ansawdd uchel a bodloni'r safonau gofynnol, ond rwy'n pryderu'n fawr ynghylch adnoddau preswyl lle mai gwneud elw yw eu prif nod. Mae'r comisiynydd plant hefyd wedi galw eto i symud i ffwrdd o wneud elw mewn gwasanaethau gofal, a rhoi terfyn ar hynny yn y pen draw. Felly, a gaf i ofyn pa ystyriaeth y byddwch chi'n ei rhoi i'r sylwadau hynny a wnaeth Comisiynydd Plant Cymru a chyfarwyddwyr gwasanaethau cymdeithasol o ran swyddogaeth darparwyr gofal er elw i oedolion ifanc a'r rhai ag anableddau dysgu yn rhan o'r cynlluniau hyn i ailgydbwyso gofal a chymorth? Diolch yn fawr iawn.