English: I'm grateful to the committee and to the clerking team of the committee for producing this report. Of course, the test that I will establish for Government policy is how it affects the people of Blaenau Gwent, because the exchange that I enjoyed at least - I don't know if anybody else did - with Jenny Rathbone earlier was about the difference in experience between those in the centre of Cardiff and those who live in the heads of the Valleys. And I think it's an important differential to make, because what stood out for me in the report was the emphasis on behavioural change, and the Chair emphasised that in his introduction. And behavioural change will only happen if there are viable alternatives to using the car. And all too often for my constituency - the people I represent - those alternatives do not exist. And this, Deputy Minister, is where the test for the Government lies, because I've spent too long, possibly, in this Chamber listening to ministerial speeches, and I feel frankly let down by some of those speeches. Because, I heard the contributions - which the Deputy Minister will, no doubt, make this afternoon - on how the Welsh Government want us to move from car to bus or to rail or to whatever. And then, of course, I see them building a grand hospital - and I very much support the building of the Grange University Hospital in Cwmbran - we had a bus every hour to Nevill Hall Hospital in Abergavenny; no bus at all to the Grange. And it was promised for five years by Ministers in this place that those services would exist. The current Minister has promised that he will investigate it, but today, those services simply don't exist. So, it isn't good enough for the Government to say that it wants the people to do all of this and then it makes it more difficult for the people to actually use those services. And those services all too often don't exist, and that isn't fair and it isn't right. And, you know, one of my great regrets in this place - . Members may not believe this, but I was silent when it happened, and I should've opened my mouth. When the south-east Wales - I can't remember the correct name - transport executive was abolished by a previous Minister, it took away all the ability of local government and others to co-ordinate and to plan transport. Now, I understand, of course, that this is being reintroduced through corporate joint committees - and we understand now that the Conservatives all of a sudden support these things, and I welcome their conversions - but we need this level of co-ordination because - . I met a constituent in an advice surgery in Cwm last year, and he was explaining to me that, for him to get to the Grange, he would have to go via Brynmawr. Now, anybody who knows the geography of the south Wales Valleys knows that you don't tend to travel south by travelling north. And it is unfair to put vulnerable people in this position. We know - and we've explored this on many occasions in this place - that it was the Thatcher reforms that destroyed the bus industry. We understand that. But we've also had responsibility in this place for over 20 years, and we need to ensure that we are demonstrating that that actually means something. And I want the Deputy Minister, in responding to this debate, to explain how behavioural change happens alongside equality, so that my constituents have the same opportunity as the constituents represented by Jenny Rathbone. And I'll give way.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r pwyllgor ac i dîm clercio'r pwyllgor am gynhyrchu'r adroddiad hwn. Wrth gwrs, y prawf y byddaf yn ei sefydlu ar gyfer polisi'r Llywodraeth yw sut mae'n effeithio ar bobl Blaenau Gwent, oherwydd yr hyn a fwynheais leiaf - nid wyf yn gwybod a oedd hynny'n wir am unrhyw un arall - yn y ddadl gyda Jenny Rathbone yn gynharach oedd y gwahaniaeth ym mhrofiad pobl yng nghanol Caerdydd a'r bobl sy'n byw ym mlaenau'r Cymoedd. Ac rwy'n credu ei fod yn wahaniaeth pwysig, oherwydd yr hyn a safai allan i mi yn yr adroddiad oedd y pwyslais ar newid ymddygiad, ac fe bwysleisiodd y Cadeirydd hynny yn ei gyflwyniad. A bydd newid ymddygiad ond yn digwydd os oes dewisiadau amgen hyfyw i ddefnyddio'r car. Ac yn rhy aml o lawer yn achos fy etholaeth i - y bobl rwy'n eu cynrychioli - nid yw'r dewisiadau amgen hynny'n bodoli. Ddirprwy Weinidog, dyma lle mae'r prawf i'r Llywodraeth, oherwydd efallai fy mod wedi treulio gormod o amser yn y Siambr hon yn gwrando ar areithiau gweinidogol, ac a bod yn onest mae rhai o'r areithiau hynny wedi fy siomi. Oherwydd clywais y cyfraniadau - y bydd y Dirprwy Weinidog yn eu gwneud y prynhawn yma, mae'n siŵr - ynglŷn â sut mae Llywodraeth Cymru eisiau inni symud o'r car i'r bws neu'r rheilffordd neu beth bynnag. Ac yna, wrth gwrs, rwy'n eu gweld yn adeiladu ysbyty mawr - ac rwy'n gefnogol iawn i adeiladu Ysbyty Athrofaol y Faenor yng Nghwmbrân - roedd gennym fws bob awr i Ysbyty Nevill Hall yn y Fenni; dim bws o gwbl i ysbyty'r Faenor. Ac am bum mlynedd fe addawodd Gweinidogion yn y lle hwn y byddai'r gwasanaethau hynny'n bodoli. Mae'r Gweinidog presennol wedi addo y bydd yn ymchwilio iddo, ond heddiw, nid yw'r gwasanaethau hynny'n bodoli. Felly, nid yw'n ddigon da i'r Llywodraeth ddweud ei bod am i'r bobl wneud hyn i gyd ac yna ei gwneud hi'n anos i bobl ddefnyddio'r gwasanaethau mewn gwirionedd. Ac yn rhy aml, nid yw'r gwasanaethau hynny'n bodoli, ac nid yw hynny'n deg ac nid yw'n iawn. Wyddoch chi, un o fy ngofidiau mawr yn y lle hwn - . Efallai na fydd yr Aelodau'n credu hyn, ond roeddwn i'n ddistaw pan ddigwyddodd, a dylwn fod wedi agor fy ngheg. Pan ddiddymwyd gweithrediaeth trafnidiaeth y de-ddwyrain - ni allaf gofio'r enw cywir - gan Weinidog blaenorol, diddymodd holl allu llywodraeth leol ac eraill i gydlynu ac i gynllunio trafnidiaeth. Nawr, rwy'n deall, wrth gwrs, fod hyn yn cael ei ailgyflwyno drwy gyd-bwyllgorau corfforedig - ac rydym yn deall nawr fod y Ceidwadwyr yn sydyn iawn yn cefnogi'r pethau hyn, ac rwy'n croesawu eu tröedigaeth - ond mae angen y lefel hon o gydlynu oherwydd - . Cyfarfûm ag etholwr mewn cymhorthfa yng Nghwm y llynedd, ac roedd yn egluro i mi y byddai'n rhaid iddo fynd drwy Fryn-mawr i gyrraedd ysbyty'r Faenor. Nawr, mae unrhyw un sy'n gwybod am ddaearyddiaeth Cymoedd de Cymru yn gwybod nad ydych chi'n tueddu i deithio i'r de drwy deithio i'r gogledd. Ac mae'n annheg rhoi pobl fregus yn y sefyllfa hon. Fe wyddom - ac rydym wedi archwilio hyn ar sawl achlysur yn y lle hwn - mai diwygiadau Thatcher a ddinistriodd y diwydiant bysiau. Rydym yn deall hynny. Ond hefyd, rydym wedi bod â chyfrifoldeb yn y lle hwn ers dros 20 mlynedd, ac mae angen inni sicrhau ein bod yn dangos bod hynny'n golygu rhywbeth mewn gwirionedd. Ac rwyf am i'r Dirprwy Weinidog, wrth ymateb i'r ddadl hon, egluro sut mae newid ymddygiad yn digwydd ochr yn ochr â chydraddoldeb, fel bod fy etholwyr yn cael yr un cyfle â'r etholwyr y mae Jenny Rathbone yn eu cynrychioli. Ac fe ildiaf.