English: Thank you, Deputy Minister. Now, the publication of the CCC report is a serious wake-up call for Wales, and especially you as the Welsh Government. In fact, towards the end of the last Senedd, the Climate Change, Environment and Rural Affairs Committee's 'Report on the Climate Change (Wales) Regulations 2021' warned that 'rhetoric must now be met with bold and decisive action.' It is all well and good your programme for government stating that you 'have the vision and ambition to address the climate and nature emergency', but your past record and the CCC report do not support that. Of the 61 risks and opportunities, more action is needed in Wales now to address 32 of them. In fact, sustaining current action is only deemed appropriate in five cases. Therefore, Llywydd, I welcome the Minister's recognition that this report makes for difficult reading. Many of us are seeing climate change first hand in our constituencies due to flooding. The situation is getting worse, yet our communities are not being listened to. Since 2019, I have been calling for an independent inquiry into flooding in the Conwy valley and, more recently, a similar request has been made by the community, and, indeed, Members here now, in Rhondda Cynon Taf. Well, it's time for you to rethink, because section H3 on people, communities and buildings states that more action is needed, and that risks are not being managed effectively. So, will you commit to doing more on flooding than the just the two paltry lines in the programme for government? Urgent action is needed to address the risk to nature also. Section N1 notes the magnitude of current and future risks from climate change, both now and in the future, and is considered to be high due to the number of species so adversely affected and more likely to be affected going forward. This is no surprise because Welsh Labour has presided over a decline in Welsh species over the past five years. So, I will be pleased to hear what targets you will set regarding wildlife conservation to monitor and inspire progress. The report also details urgent action needed to improve preparedness and surveillance of pests, pathogens and invasive species, and the report found that important knowledge gaps remain on the issues of agriculture and forestry. So, Minister, what urgent steps are you taking to rectify this knowledge gap? Can you also confirm that your response will look to include details on how you will fund and implement the necessary new surveillance structures? There is also an increased risk posed by heat. Heat-related deaths in Wales could increase from 2.4 per 100,000 people a year in 2016 to 6.5 per 100,000 by the 2050s. So, Minister or Deputy Minister, can you confirm that the Welsh Government will look to build increased cooling demand into your future energy policies, and look at introducing a scheme to incentivise the uptake of passive cooling methods? Finally, the study also found that current policy lacks detailed actions and specific outcomes for the marine sector and environment. So, what action is the Welsh Government taking to bring forward detailed implementation plans to address the impacts of climate change on fisheries within the fishery sector objective, or for marine species? We need to discuss this CCC report in far greater detail, but I'm glad that we have started today. Diolch.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Weinidog. Nawr, mae cyhoeddi adroddiad y Pwyllgor ar y Newid yn yr Hinsawdd yn rhybudd pwysig i Gymru, ac yn enwedig i chi fel Llywodraeth Cymru. Yn wir, tuag at ddiwedd y Senedd ddiwethaf, rhybuddiodd 'Adroddiad ar Reoliadau Newid yn yr Hinsawdd (Cymru) 2021 y Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig 'Yn awr, rhaid troi'r rhethreg yn gamau beiddgar a phendant.' Un peth yw bod eich rhaglen lywodraethu yn datgan bod gennych 'y weledigaeth a'r uchelgais i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a natur', ond nid yw eich cyflawniad yn y gorffennol ac adroddiad y Pwyllgor ar y Newid yn yr Hinsawdd yn cefnogi hynny. O'r 61 o risgiau a chyfleoedd, mae angen rhoi mwy o gamau ar waith yng Nghymru yn awr i fynd i'r afael â 32 ohonynt. Yn wir, dim ond mewn pump ohonynt y bernir bod cynnal y gweithredu presennol yn briodol. Felly, Lywydd, rwy'n croesawu cydnabyddiaeth y Gweinidog fod yr adroddiad hwn yn ddeunydd darllen heriol. Mae llawer ohonom yn gweld newid hinsawdd ar waith yn uniongyrchol yn ein hetholaethau ar ffurf llifogydd. Mae'r sefyllfa'n gwaethygu, ac eto nid yw ein cymunedau'n cael eu clywed. Ers 2019, bûm yn galw am ymchwiliad annibynnol i lifogydd yn nyffryn Conwy ac yn fwy diweddar, gwnaed cais tebyg gan y gymuned, ac Aelodau yma yn awr yn wir, yn Rhondda Cynon Taf. Wel, mae'n bryd i chi ailfeddwl, oherwydd mae adran H3 ar bobl, cymunedau ac adeiladau yn datgan bod angen mwy o weithredu, ac nad yw risgiau'n cael eu rheoli'n effeithiol. Felly, a wnewch chi ymrwymo i wneud mwy ar lifogydd na'r ddwy frawddeg bitw yn y rhaglen lywodraethu? Mae angen rhoi camau ar waith ar frys i fynd i'r afael â'r risg i natur hefyd. Mae Adran N1 yn nodi maint y risgiau sy'n deillio o newid hinsawdd ar hyn o bryd ac yn y dyfodol, ac ystyrir eu bod yn uchel oherwydd nifer y rhywogaethau yr effeithir arnynt mor andwyol ac sy'n fwy tebygol o gael eu heffeithio wrth symud ymlaen. Nid yw hyn yn syndod gan fod Llafur Cymru wedi llywyddu dros ddirywiad rhywogaethau Cymru dros y pum mlynedd diwethaf. Felly, byddaf yn falch o glywed pa dargedau y byddwch yn eu gosod mewn perthynas â chadwraeth bywyd gwyllt i fonitro ac ysbrydoli cynnydd. Mae'r adroddiad hefyd yn manylu ar y camau brys sydd eu hangen i wella parodrwydd a gwyliadwriaeth rhag plâu, pathogenau a rhywogaethau goresgynnol, a chanfu'r adroddiad fod bylchau pwysig yn y wybodaeth o hyd am faterion yn ymwneud ag amaethyddiaeth a choedwigaeth. Felly, Weinidog, pa gamau brys a gymerir gennych i unioni'r bwlch hwn yn y wybodaeth? A allwch hefyd gadarnhau y bydd eich ymateb yn ceisio cynnwys manylion ynglŷn â sut y byddwch yn ariannu ac yn gweithredu'r strwythurau gwyliadwriaeth newydd angenrheidiol? Mae mwy o risg hefyd yn sgil gwres. Gallai marwolaethau sy'n gysylltiedig â gwres yng Nghymru gynyddu 2.4 ym mhob 100,000 o bobl y flwyddyn yn 2016 i 6.5 ym mhob 100,000 erbyn y 2050au. Felly, Weinidog neu Ddirprwy Weinidog, a allwch gadarnhau y bydd Llywodraeth Cymru yn ceisio cynnwys y galw cynyddol am aerdymheru yn eich polisïau ynni yn y dyfodol, ac yn ystyried cyflwyno cynllun i gymell pobl i ddefnyddio dulliau aerdymheru goddefol? Yn olaf, canfu'r astudiaeth hefyd nad oes gan y polisi presennol gamau gweithredu manwl a chanlyniadau penodol i'r sector morol a'r amgylchedd. Felly, pa gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i gyflwyno cynlluniau gweithredu manwl i fynd i'r afael ag effeithiau newid hinsawdd ar bysgodfeydd o fewn amcan y sector pysgodfeydd, neu ar gyfer rhywogaethau morol? Mae angen inni drafod yr adroddiad hwn gan y Pwyllgor ar y Newid yn yr Hinsawdd yn fanylach o lawer, ond rwy'n falch ein bod wedi dechrau heddiw. Diolch.