English: Can I just say, following Oscar, that I thought he summed up there the feeling that carers have for the person they care for? It's an act of deep love but it's a demanding act as well. I think it's good that we remember the context in which these activities are performed. Can I start with an observation? This is the second week the First Minister has sat through the Conservative debate. We debated e-sports last week, and we're debating young adult carers this week. I think it's fair to say that, traditionally, First Ministers have not always taken the learning opportunity of sitting through a Conservative debate. But I do believe it does show that the minority parties do bring some genuinely non-partisan subjects to the Chamber that need attention and need us all to work together. So, I'm very pleased to see that the Government are taking this debate very seriously. There are a number of things that I was going to mention that have already been raised, but I would perhaps take further those remarks that were just made to talk about the need for multi-agency working. The various carers charities emphasise this. We've heard the sometimes lack of support that young carers get at school, then their median grade achieved at GCSE is often a D. That indicates that they were very close to getting a higher grade. I think that's something to be very mindful of. And then when they go into FE, they often there don't get support, they're not always receiving the carers assessment to which they're entitled from the local authority, and people are just not putting the picture together. And that's what we need to resolve. But the political parties need to do the same. One of the great barriers we have at the moment is how young carers access further and higher education. It can end their right to the carers allowance if they're pursuing more than 21 hours' study. We've heard that our proposal is to try to meet that with a grant that we could control, a young carers futures grant. That would come at a considerable expense, and it is a priority that we feel very committed to. I think we need to send a message also to the UK Government that the way carers receive their various allowances, but particularly the carers allowance, needs to be looked at. It's also the case that part-time employment and even voluntary employment, sometimes, which is so needed for carers to get those social connections, the sense of well-being and a life beyond just caring - it's very, very important that we sustain that. We've heard a little bit this afternoon about the importance of young carers' health and well-being. How great is that, when you're in early adulthood? You are forming new relationships, you are looking for new opportunities - all these things are happening. And I think we would all say that that period of youth, in our late teens and 20s, is a very, very precious time. I don't think there's anything greater than being young, and I say that as someone who is about to attain his fifty-seventh birthday. But, you know, you don't get your youth twice either. But there are also many challenges, in terms of your experience to deal with complicated and difficult situations, your general lack of income - as you get older, you get more money and the need to spend it sometimes declines, whereas when you're younger, those demands are very intense. So, I think we need to be aware of these health and well-being issues and we need to connect up, really, the work that the Welsh Government can do, the genuine pressure we need to put on the UK Government in terms of what we see that our young carers need, and how, at the moment, perhaps, adjustment to some of the welfare and benefit regulations needs to be fully considered. So, I do hope the working group that's looking at how young carers may be financially supported comes forward very soon and that you will reflect on our suggestion, but I do think there is a need to send a clear message from this Assembly that all parties must work together to achieve these objectives, because young carers are doing a tremendous job for us and we should be really grateful for their high-quality citizenship and the love they show those they care for.
Welsh: A gaf fi ddweud, ar ôl Oscar, fy mod yn credu iddo grynhoi'r teimlad sydd gan ofalwyr tuag at y person y maent yn gofalu amdanynt? Mae'n weithred o gariad dwfn ond mae'n weithred anodd hefyd. Rwy'n credu ei bod yn dda ein bod yn cofio'r cyd-destun y cyflawnir y gweithgareddau hyn ynddo. A gaf fi ddechrau gyda sylw? Dyma'r ail wythnos y mae'r Prif Weinidog wedi eistedd drwy ddadl y Ceidwadwyr. Buom yn trafod e-chwaraeon yr wythnos diwethaf, ac rydym yn trafod oedolion ifanc sy'n ofalwyr yr wythnos hon. Credaf ei bod yn deg dweud nad yw Prif Weinidogion, yn draddodiadol, wedi manteisio bob amser ar y cyfle i ddysgu drwy aros i wrando ar ddadl gan y Ceidwadwyr. Ond rwy'n credu ei fod yn dangos bod y pleidiau lleiafrifol yn dod â phynciau gwirioneddol amhleidiol i'r Siambr sydd angen sylw a bod angen i bawb ohonom weithio gyda'n gilydd. Felly, rwy'n falch iawn o weld bod y Llywodraeth o ddifrif ynglŷn â'r ddadl hon. Roeddwn am sôn am nifer o bethau sydd eisoes wedi cael eu crybwyll, ond efallai y gallwn ymhelaethu ar y sylwadau a wnaed yn awr i sôn am yr angen am weithio amlasiantaethol. Mae'r gwahanol elusennau gofalwyr yn pwysleisio hyn. Rydym wedi clywed am y diffyg cymorth weithiau i ofalwyr ifanc yn yr ysgol, ac mai eu gradd ganolrifol mewn TGAU yn aml yw D. Mae hynny'n dangos eu bod yn agos iawn at gael gradd uwch. Rwy'n credu bod hynny'n rhywbeth i'w ystyried yn fanwl. Ac yna, pan fyddant mynd ymlaen at addysg bellach, yn aml nid ydynt yn cael cymorth, nid ydynt bob amser yn cael yr asesiad gofalwyr y mae ganddynt hawl iddo gan yr awdurdod lleol, ac nid yw pobl yn rhoi'r darlun at ei gilydd. A dyna sydd angen i ni ei ddatrys. Ond mae angen i'r pleidiau gwleidyddol wneud yr un peth. Un o'r rhwystrau mawr sydd gennym ar hyn o bryd yw'r modd y mae gofalwyr ifanc yn cael mynediad at addysg bellach ac addysg uwch. Gall roi diwedd ar eu hawl i'r lwfans gofalwyr os ydynt yn gwneud mwy na 21 awr o astudio. Rydym wedi clywed mai ein cynnig ni yw ceisio cael grant i gyfateb i hynny y gallem ei reoli, sef grant dyfodol gofalwyr ifanc. Byddai'n gostus iawn, ac mae'n flaenoriaeth y teimlwn yn ymrwymedig iawn iddi. Credaf fod angen inni anfon neges hefyd at Lywodraeth y DU fod angen edrych ar y ffordd y mae gofalwyr yn cael eu lwfansau amrywiol, ond yn enwedig y lwfans gofalwyr. Mae hefyd yn wir fod cyflogaeth ran-amser a hyd yn oed cyflogaeth wirfoddol, weithiau, sydd mor angenrheidiol i ofalwyr allu cael y cysylltiadau cymdeithasol hynny, yr ymdeimlad o lesiant a bywyd y tu hwnt i ofalu yn unig - mae'n bwysig tu hwnt ein bod yn cynnal hynny. Rydym wedi clywed ychydig y prynhawn yma am bwysigrwydd iechyd a lles gofalwyr ifanc. Mae hynny mor bwysig pan ydych yn oedolyn ifanc. Rydych yn ffurfio perthynas â phobl newydd, rydych yn chwilio am gyfleoedd newydd - mae'r pethau hyn i gyd yn digwydd. Ac rwy'n meddwl y byddai pawb ohonom yn dweud bod y cyfnod hwnnw o ieuenctid, yn ein harddegau hwyr a'n 20au yn amser gwerthfawr dros ben. Nid wyf yn credu bod dim byd gwell na bod yn ifanc, a dywedaf hynny fel rhywun sydd ar fin cyrraedd ei ben-blwydd yn 57 oed. Ond wyddoch chi, nid ydych yn cael eich ieuenctid ddwywaith chwaith. Ond mae llawer o heriau hefyd, o ran eich profiad i ymdrin â sefyllfaoedd cymhleth ac anodd, eich diffyg incwm cyffredinol - wrth i chi fynd yn hŷn, byddwch yn cael mwy o arian ac mae'r angen i'w wario'n lleihau weithiau, ond pan fyddwch yn iau, mae'r galwadau hynny'n ddwys iawn. Felly, credaf fod angen inni fod yn ymwybodol o'r materion iechyd a lles hyn ac mae angen inni gysylltu, mewn gwirionedd, â'r gwaith y gall Llywodraeth Cymru ei wneud, y pwysau gwirioneddol y mae angen inni ei roi ar Lywodraeth y DU o ran yr hyn y gwelwn sydd ei angen ar ein gofalwyr ifanc, a sut y gallai fod angen ystyried yn drylwyr addasiadau yn awr i rai o'r rheoliadau lles a budd-daliadau. Felly, rwy'n gobeithio y bydd y gweithgor sy'n edrych ar y modd y gellir rhoi cefnogaeth ariannol i ofalwyr ifanc yn adrodd yn ôl yn fuan iawn ac y byddwch yn ystyried ein hawgrym, ond credaf fod angen anfon neges glir o'r Cynulliad hwn fod yn rhaid i bob plaid weithio gyda'i gilydd i gyflawni'r amcanion hyn, oherwydd mae gofalwyr ifanc yn gwneud gwaith aruthrol ar ein rhan a dylem fod yn ddiolchgar iawn am eu dinasyddiaeth o ansawdd uchel a'r cariad a ddangosant i'r rhai y maent yn gofalu amdanynt.