English: I'm grateful to the Chair for his introduction. I should also say we've been grateful for his leadership as well throughout this Senedd, as, since he took over as Chair, he's led the committee in a way that has, I think, demonstrated the power of the committee system and also the power of his own example as Chair. We're very grateful to him for that, and grateful also to the committee secretariat and research staff for their hard work. I hope they know that it's greatly appreciated. The Chair, in his introduction, made our points with great clarity, and I think the committee report is clear in its conclusions, and many of the points made in that report and the recommendations agreed by the committee require little further explanation. Like other members of the committee, I'm grateful to the Minister and the Welsh Government for their generous approach to the report and in accepting some of our key recommendations. The committee congratulates the Welsh Government on the implementation of the new taxes devolved to this place. All the new tax structures appear to have bedded down relatively easily and with little or no disruption. I have seen little or no evidence of difficulties experienced either by our institutions or by taxpayers as a consequence of the changes to the taxation system, and this is important, because this demonstrates that we can change fundamentally the tax structures of the United Kingdom and do so without the disruption that many people fear and that certainly some politicians seek to stoke and to create those fears. It's been done relatively straightforwardly and relatively easily, and done for the first time in that way, and I think that's a fundamentally important point to make. There is one aspect that hasn't worked, of course, and that is the process that was described by the Chair in the closing part of his remarks over new taxation. It hasn't worked because the UK Government has stopped it working, and I think we need to be very clear about that as well. Some of us, Deputy Presiding Officer, are long enough in the tooth to remember the dreadful days of the legislative consent Orders and motions that we spent time discussing in the 2007 Senedd. I fear that we are returning to those days having learned none of the lessons of those days, and certainly it provides those of a particular disposition with an opportunity to frustrate the will of the people of Wales, the will of the Welsh Government and the will of our Parliament, and I think that is something that we are seeing played out at the moment. But we're planning to participate in this debate. I also want to turn my attention to the correspondence we received this morning from the Chief Secretary to the Treasury. It is in many ways, Deputy Presiding Officer, an extraordinary letter. It is at different times arrogant, superficial, pompous, condescending, disdainful, scornful, bombastic - I could carry on, but I won't test everybody's patience by doing so. But it is, more than anything, an entirely inadequate response to the issues raised by the committee, and in many ways, it underlines the points that were made earlier today by the three finance Ministers of Wales, Scotland and Northern Ireland. It makes the case more powerfully than I ever could for a fundamental reworking of the financial framework of the United Kingdom. Deputy Presiding Officer, listen to the language that is used by the financial Secretary in this letter. In paragraph 10, 'Financial flexibility': 'I have provided significant additional flexibility this year' he says - 'I have provided'. And it goes on in paragraph 11: 'I provided an unprecedented upfront funding guarantee'. And he carries on: 'I also agreed the Welsh Government could carry forwardsBarnett-based funding.' This demonstrates clearly that there is no conversation, no negotiation, no democracy, and little accountability in our financial frameworks and financial structures in the United Kingdom. This has to be unacceptable to anyone who believes in the future of the United Kingdom and the future of democracy and accountability in the United Kingdom. The financial structures of the UK and the relationships between the Governments on these islands cannot be determined by the whim of a single Minister, whoever that Minister believes he might be. In concluding, Deputy Presiding Officer, I hope - I noticed that face - that we will be able - I will be quick - to see this report not as a finishing point, but as a starting point for the financial structures of the United Kingdom and democratic reform and renewal. In closing, I wish you, Deputy Presiding Officer, a very long and happy retirement. I will miss testing your patience if I am re-elected to the next Senedd.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Cadeirydd am ei gyflwyniad. Dylwn ddweud hefyd ein bod wedi bod yn ddiolchgar am ei arweinyddiaeth drwy gydol y Senedd hon hefyd, oherwydd, ers iddo ddod yn Gadeirydd, mae wedi arwain y pwyllgor fel Cadeirydd mewn ffordd sydd wedi dangos grym y system bwyllgorau a phŵer ei esiampl ei hun fel Cadeirydd. Rydym yn ddiolchgar iawn iddo am hynny, ac yn ddiolchgar hefyd i ysgrifenyddiaeth y pwyllgor a staff ymchwil am eu gwaith caled. Gobeithio eu bod yn gwybod ei fod yn cael ei werthfawrogi'n fawr. Yn ei gyflwyniad, gwnaeth y Cadeirydd ein pwyntiau'n glir iawn, a chredaf fod adroddiad y pwyllgor yn glir yn ei gasgliadau, ac nid oes angen fawr o esboniad pellach ar lawer o'r pwyntiau a wnaethpwyd yn yr adroddiad hwnnw a'r argymhellion y cytunwyd arnynt gan y pwyllgor. Fel aelodau eraill o'r pwyllgor, rwy'n ddiolchgar i'r Gweinidog a Llywodraeth Cymru am eu hymagwedd hael tuag at yr adroddiad ac am dderbyn rhai o'n hargymhellion allweddol. Mae'r pwyllgor yn llongyfarch Llywodraeth Cymru ar weithredu'r trethi newydd a ddatganolwyd i'r lle hwn. Mae'n ymddangos bod yr holl strwythurau treth newydd wedi'u hymgorffori'n gymharol hawdd a heb fawr ddim aflonyddwch, os o gwbl. Nid wyf wedi gweld fawr ddim tystiolaeth, os o gwbl, fod ein sefydliadau neu'r trethdalwyr wedi profi anawsterau o ganlyniad i'r newidiadau i'r system drethu, ac mae hyn yn bwysig, oherwydd mae'n dangos y gallwn newid strwythurau treth y Deyrnas Unedig yn sylfaenol a gwneud hynny heb yr aflonyddwch y mae llawer o bobl yn ei ofni ac y mae rhai gwleidyddion yn sicr yn ceisio'u cymell a chreu'r ofnau hynny. Mae wedi'i wneud yn gymharol syml a chymharol hawdd, a'i wneud am y tro cyntaf yn y ffordd honno, ac rwy'n credu bod hwnnw'n bwynt sylfaenol bwysig i'w wneud. Ceir un agwedd nad yw wedi gweithio, wrth gwrs, sef y broses a ddisgrifiwyd gan y Cadeirydd yn rhan olaf ei sylwadau ynghylch trethiant newydd. Nid yw wedi gweithio oherwydd bod Llywodraeth y DU wedi ei atal rhag gweithio, ac rwy'n credu bod angen inni fod yn glir iawn ynglŷn â hynny hefyd. Mae rhai ohonom, Ddirprwy Lywydd, yn ddigon hen i gofio dyddiau ofnadwy'r Gorchmynion cydsyniad deddfwriaethol a'r cynigion y treuliasom amser yn eu trafod yn Senedd 2007. Mae arnaf ofn ein bod yn dychwelyd at y dyddiau hynny heb ddysgu dim o wersi'r dyddiau hynny, ac yn sicr mae'n rhoi cyfle i'r rheini sydd ag awydd penodol i lesteirio ewyllys pobl Cymru, ewyllys Llywodraeth Cymru ac ewyllys ein Senedd, a chredaf fod hynny'n rhywbeth rydym yn ei weld yn digwydd ar hyn o bryd. Ond rydym yn bwriadu cymryd rhan yn y ddadl hon. Hoffwn droi fy sylw hefyd at yr ohebiaeth a gawsom y bore yma gan Brif Ysgrifennydd y Trysorlys. Mae'n llythyr eithriadol mewn sawl ffordd, Ddirprwy Lywydd. Mae ar wahanol adegau yn haerllug, yn arwynebol, yn fawreddog, yn nawddoglyd, yn sarhaus, yn ddirmygus, yn rhwysgfawr - gallwn barhau, ond nid wyf am brofi amynedd pawb drwy wneud hynny. Ond yn fwy na dim, mae'n ymateb cwbl annigonol i'r materion a godwyd gan y pwyllgor, ac mewn sawl ffordd, mae'n tanlinellu'r pwyntiau a wnaethpwyd yn gynharach heddiw gan dri Gweinidog cyllid Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon. Mae'n gwneud yr achos yn fwy pwerus nag y gallwn i ei wneud dros ailwampio fframwaith cyllidol y Deyrnas Unedig yn sylfaenol. Ddirprwy Lywydd, gwrandewch ar yr iaith a ddefnyddir gan yr Ysgrifennydd cyllid yn y llythyr hwn. Ym mharagraff 10, 'Hyblygrwydd ariannol': Rwyf wedi darparu hyblygrwydd ychwanegol sylweddol eleni, meddai - 'Rwyf wedi darparu'. Ac mae'n parhau ym mharagraff 11: Darparais warant ddigynsail o gyllid ymlaen llaw. Ac mae'n parhau: Cytunais hefyd y gallai Llywodraeth Cymru gario cyllid sy'n seiliedig ar Barnett yn ei flaen. Mae hyn yn dangos yn glir nad oes sgwrs, dim negodi, dim democratiaeth, a fawr ddim atebolrwydd yn ein fframweithiau ariannol a'n strwythurau ariannol yn y Deyrnas Unedig. Rhaid bod hyn yn annerbyniol i unrhyw un sy'n credu yn nyfodol y Deyrnas Unedig a dyfodol democratiaeth ac atebolrwydd yn y Deyrnas Unedig. Ni all strwythurau ariannol y DU a'r berthynas rhwng y Llywodraethau ar yr ynysoedd hyn gael eu pennu gan fympwy un Gweinidog, pwy bynnag y mae'r Gweinidog hwnnw'n credu ydyw. Wrth gloi, Ddirprwy Lywydd, rwy'n gobeithio - sylwais ar yr wyneb hwnnw, fe fyddaf yn gyflym - y byddwn yn gallu gweld yr adroddiad hwn nid fel pen draw, ond fel man cychwyn ar gyfer strwythurau ariannol y Deyrnas Unedig a diwygio ac adfywio democrataidd. Wrth gloi, rwy'n dymuno ymddeoliad hir a hapus iawn i chi, Ddirprwy Lywydd. Byddaf yn gweld colli rhoi prawf ar eich amynedd os caf fy ailethol i'r Senedd nesaf.