English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Can I thank his Minister for his statement this afternoon? I welcome the opportunity to scrutinise the Minister on the Welsh Government's progress in strengthening regional economies, but I am disappointed that today's statement is very light on detail. It doesn't tell us anything new. And if the Minister believes it does tell us something new, then perhaps he'd be kind enough to point us to that part of the statement. Of course, the statement refers to the creation of regional economic frameworks, which were published last month, which are important in driving forward further collaboration with stakeholders and forming closer working relationships with local authorities to develop place-based approaches to economic development. Whilst that engagement is very welcome, we need to see genuine improvements, and so perhaps the Minister will confirm the key performance indicators or criteria that are being used to rate how effective this collaboration has been in practice. Does the Minister know, for each regional economy, how many new businesses have been developed as a result of this new engagement and how many jobs have been provided as a result of the Welsh Government's approach to regional economic development? These questions and more are the way in which we can determine the effectiveness of the Welsh Government's plans. It's vital that each of the regions receives the right level of funding and that that expenditure is fairly allocated so that all parts of Wales can benefit from the Welsh Government's regional economic development plans. Therefore, perhaps the Minister can outline how the budgets are decided for each region and how the Welsh Government is ensuring that all regions are receiving sufficient funding. The Welsh Government's economic action plan talks about developing regional tools, such as community benefits, to help improve the resilience of local businesses and ensure the economic benefits from our public sector procurement spend remain here in Wales. Therefore, can the Minister tell us more about how the development of regional tools, like community benefits, is progressing and how he's monitoring the effectiveness of the tools that have already been developed? An important part of regional economic development is, of course, skills, and it's disappointing to see that this hasn't been mentioned in the Minister's statement at all today. Not only should the Welsh Government be continually auditing the provision of skills in each region, it needs to ensure that the provision meets the need of the business community in those regions and that businesses have a genuine say in developing the skills landscape. Can the Minister therefore tell us exactly how the Welsh Government is analysing the provision of skills in each region, how it is ensuring that provision is relevant, and how it meets the needs of the local communities in each region? In creating regional economic frameworks, the previous Minister made it explicitly clear that they would tackle our inherent structural challenges but be responsive by turning them into opportunities for dynamic and distinct regions that demonstrate inclusive, fair and sustainable economic growth by designing solutions for the future. So, perhaps the Minister will tell us what new solutions have been developed as a direct result of regional economic frameworks and how those solutions are tackling inherent structural challenges, like wage poverty and job insecurity. The Welsh Government must show how its regional economic plans are not only improving prosperity in each region, but also how it is tackling those deep, structural issues that have plagued some communities for far too long. Of course, moving forward, the Welsh Government and the chief regional officers must ensure their plans to strengthen regional economies are forward looking and are preparing our communities for the future. Today's statement says that the Welsh Government's approach to economic well-being is grounded on the principle that people and places matter, but there's no detail in this statement to justify that. Building resilience is crucial as we emerge from the pandemic, and the future generations commissioner is absolutely right to say that the Welsh Government must show how its programme will prepare Wales for future shocks and long-term challenges, and seize future opportunities. For example, can the Minister tell us exactly how the Welsh Government's regional economic plans are addressing the nature and climate emergencies and helping to address the economic and social justice fall-out of the pandemic? It wouldn't be a Welsh Government statement without an attack on the UK Government, and of course today's statement is no exception. Positive collaboration has been demonstrated through the progress made on city and growth deals, and I agree with the Minister that an honest and constructive approach to working together is needed going forward, not party-political point scoring. The Minister would do well to remember that. Dirprwy Lywydd, as we emerge from the COVID-19 pandemic, we have an opportunity to do things differently, and strengthening the regional economies is one way forward, providing that these proposals actually deliver improvements rather than creating more bureaucracy. Therefore, in closing, I ask the Minister to commit to providing regular updates to Members on the outcomes that have been delivered from each of the regional frameworks and provide cast-iron guarantees that communities right across Wales will see the benefit of the actions outlined in today's statement. Thank you.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. A gaf i ddiolch i'r Gweinidog am ei ddatganiad y prynhawn yma? Rwy'n croesawu'r cyfle i graffu ar gynnydd Llywodraeth Cymru o ran cryfhau economïau rhanbarthol, ond rwy'n siomedig bod y datganiad heddiw yn brin iawn o fanylion. Nid yw'n dweud unrhyw beth newydd wrthym ni. Ac os yw'r Gweinidog yn credu ei fod ef yn dweud rhywbeth newydd wrthym, yna efallai y byddai'n ddigon caredig i'n cyfeirio ni at y rhan honno o'r datganiad. Wrth gwrs, mae'r datganiad yn cyfeirio at greu fframweithiau economaidd rhanbarthol, a gyhoeddwyd fis diwethaf, sy'n bwysig o ran hybu cydweithio pellach â rhanddeiliaid ac atgyfnerthu perthynas waith glòs ag awdurdodau lleol i ddatblygu dulliau seiliedig ar leoedd o ddatblygiad economaidd. Er bod yr ymgysylltu hwnnw i'w groesawu'n fawr, mae angen i ni weld gwelliannau gwirioneddol, ac efallai y bydd y Gweinidog, felly, yn cadarnhau'r dangosyddion neu'r meini prawf perfformiad allweddol a ddefnyddir i fesur pa mor effeithiol y bu'r cydweithio hwn yn ymarferol. A yw'r Gweinidog yn gwybod, ar gyfer pob economi ranbarthol, faint o fusnesau newydd a ddatblygwyd o ganlyniad i'r ymgysylltu newydd hwn a faint o swyddi a ddarparwyd o ganlyniad i ddull Llywodraeth Cymru o ymdrin â datblygu economaidd rhanbarthol? Mae cwestiynau fel y rhain ac ati yn cynnig ffordd i ni allu penderfynu pa mor effeithiol yw cynlluniau Llywodraeth Cymru. Mae hi'n hanfodol bod pob un o'r rhanbarthau yn cael y gyfradd briodol o gyllid a bod y gwariant hwnnw'n cael ei ddyrannu gyda thegwch fel gall pob rhan o Gymru elwa ar gynlluniau datblygu economaidd rhanbarthol Llywodraeth Cymru. Felly, efallai y gwnaiff y Gweinidog amlinellu sut y caiff y cyllidebau eu pennu ar gyfer pob rhanbarth a sut y bydd Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod pob rhanbarth yn cael digon o arian. Mae cynllun gweithredu economaidd Llywodraeth Cymru yn sôn am ddatblygu dulliau rhanbarthol, fel manteision cymunedol, i helpu i wella cydnerthedd busnesau lleol a sicrhau bod manteision economaidd ein gwariant caffael ni yn y sector cyhoeddus yn parhau yma yng Nghymru. Felly, a wnaiff y Gweinidog ddweud mwy wrthym ni am gynnydd datblygu offer rhanbarthol, fel manteision cymunedol, a sut mae'n monitro effeithiolrwydd yr offer a ddatblygwyd eisoes? Rhan bwysig o ddatblygu economaidd rhanbarthol, wrth gwrs, yw sgiliau, ac mae hi'n siomedig gweld nad oes unrhyw sôn o gwbl am hynny yn natganiad y Gweinidog heddiw. Fe ddylai Llywodraeth Cymru fod nid yn unig yn archwilio'r ddarpariaeth o sgiliau ym mhob rhanbarth yn barhaus, mae angen iddi sicrhau hefyd fod y ddarpariaeth honno'n diwallu anghenion y gymuned fusnes yn y rhanbarthau hynny a bod gan fusnesau lais gwirioneddol yn natblygiad y dirwedd sgiliau. A wnaiff y Gweinidog ddweud wrthym ni felly sut yn union y mae Llywodraeth Cymru yn dadansoddi'r ddarpariaeth sgiliau ym mhob rhanbarth, sut y mae hi'n sicrhau bod y ddarpariaeth yn berthnasol, a sut y mae hi'n diwallu anghenion y cymunedau lleol ym mhob rhanbarth? Wrth greu fframweithiau economaidd rhanbarthol, fe eglurodd y Gweinidog blaenorol yn glir y bydden nhw'n mynd i'r afael â'n heriau strwythurol cynhenid ni ond yn gwneud hynny drwy eu troi nhw'n gyfleoedd ar gyfer rhanbarthau sy'n ddeinamig a phenodol ac yn dangos twf economaidd cynhwysol, teg a chynaliadwy drwy ddylunio atebion i'r dyfodol. Felly, efallai y gwnaiff y Gweinidog ddweud wrthym ni pa atebion newydd a ddatblygwyd o ganlyniad uniongyrchol i fframweithiau economaidd rhanbarthol a sut y mae'r atebion hynny am fynd i'r afael â heriau strwythurol cynhenid, fel tlodi cyflogaeth ac ansicrwydd o ran gwaith. Mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru ddangos sut y mae ei chynlluniau economaidd rhanbarthol hi nid yn unig yn gwella ffyniant ym mhob rhanbarth, ond sut y mae hi hefyd am fynd i'r afael â'r materion dwys, strwythurol hynny sydd wedi llesteirio rhai cymunedau am lawer gormod o amser. Wrth gwrs, wrth symud ymlaen, mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru a'r prif swyddogion rhanbarthol sicrhau bod eu cynlluniau nhw i gryfhau economïau rhanbarthol yn flaengar ac yn paratoi ein cymunedau ni am y dyfodol. Mae datganiad heddiw yn mynegi bod ymagwedd Llywodraeth Cymru at lesiant economaidd yn seiliedig ar yr egwyddor bod pobl a lleoedd yn bwysig, ond nid oes unrhyw fanylion yn y datganiad hwn i gyfiawnhau hynny. Mae meithrin cydnerthedd yn hollbwysig wrth i ni gefnu ar y pandemig, ac mae comisiynydd cenedlaethau'r dyfodol yn llygad ei lle i ddweud bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru ddangos sut y gwnaiff ei rhaglen hi baratoi Cymru am ergydion i ddod a heriau hirdymor, ac yn manteisio ar gyfleoedd yn y dyfodol. Er enghraifft, a wnaiff y Gweinidog ddweud wrthym ni sut yn union y mae cynlluniau economaidd rhanbarthol Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael ag argyfyngau natur a hinsawdd ac yn helpu i fynd i'r afael â chanlyniadau'r pandemig o ran cyfiawnder economaidd a chymdeithasol? Ni fyddai'r un datganiad gan Lywodraeth Cymru yn gyflawn heb ymosod ar Lywodraeth y DU, ac wrth gwrs nid yw'r datganiad heddiw yn eithriad i hynny. Mae'r cydweithio adeiladol wedi dod i'r amlwg drwy'r cynnydd a fu o ran cytundebau dinesig a thwf, ac rwy'n cytuno â'r Gweinidog fod angen dull gonest ac adeiladol o gydweithio wrth symud ymlaen, ac nid ceisio ennill pwyntiau o ran gwleidyddiaeth y pleidiau. Da o beth fyddai i'r Gweinidog gofio hynny. Dirprwy Lywydd, wrth i ni ddod i'r lan wedi pandemig COVID-19, mae gennym ni gyfle i wneud pethau mewn ffordd amgen, ac mae cryfhau'r economïau rhanbarthol yn un ffordd ymlaen, ar yr amod bod y cynigion hyn mewn gwirionedd yn darparu gwelliant yn hytrach na chreu mwy o fiwrocratiaeth. Felly, wrth gloi, rwy'n gofyn i'r Gweinidog ymrwymo i roi diweddariadau rheolaidd i'r Aelodau ynglŷn â'r canlyniadau a gyflawnwyd yn sgil pob un o'r fframweithiau rhanbarthol ac iddo roi gwarantau cwbl gadarn y bydd cymunedau ledled Cymru yn cael budd oherwydd y camau a amlinellir yn y datganiad heddiw. Diolch i chi.