English: I'm very glad, in that response to Nick, you mentioned the aspect of buying local, and that's what I wanted to focus on. Hopefully, the Minister - if she hasn't seen it yet, I'll send it to her - has seen the report commissioned recently by the Wales Co-operative Party and members of the Co-operative group here in the Assembly, by the Sustainable Places Institute of Cardiff University, entitled 'Working co-operatively for sustainable and just food systems'. You'll notice that, in the Labour manifesto at a UK level, they have now said that they will take forward a Bill on the right to food - sustainable, affordable, healthy, accessible food. But I wonder - this very point about local, localism - what more can we do, regardless of Brexit, to actually deliver those local food networks where you take the small, co-operative growers, but you also take the family farms and everybody else. It seems preposterous that we are now in a situation where Wales is the most rural-embedded country of all of the nations, you could argue, in our proximity to rural food producers, and yet we still have now over 500,000 people throughout the UK relying on foodbanks, 10 per cent of the NHS budget going on treating type 2 diabetes, and 8 million people in the UK having trouble putting food on the table. Surely, in Wales, we can develop the sort of local food networks that actually put food on the table locally for people. And we don't need a Bill to do this, actually. But what we do need is to embed this within our milestones that we are currently developing - the national milestones for Wales.
Welsh: Rwy'n falch iawn, yn eich ymateb i Nick, eich bod wedi sôn am brynu'n lleol, a dyna roeddwn am ganolbwyntio arno. Gobeithio y bydd y Gweinidog - os nad yw wedi'i weld eto, fe'i anfonaf ati - wedi gweld yr adroddiad a gomisiynwyd yn ddiweddar gan Blaid Gydweithredol Cymru ac aelodau o'r grŵp Cydweithredol yma yn y Cynulliad, gan Athrofa Lleoedd Cynaliadwy Prifysgol Caerdydd, o'r enw 'Working co-operatively for sustainable and just food systems'. Fe sylwch, ym maniffesto Llafur ar lefel y DU, eu bod bellach wedi dweud y byddant yn cyflwyno Bil ar yr hawl i fwyd - bwyd cynaliadwy, fforddiadwy, iach a hygyrch. Ond tybed - o ran y pwynt hwn ynghylch y lleol, lleoliaeth - beth arall y gallwn ei wneud, er gwaethaf Brexit, i gyflenwi'r rhwydweithiau bwyd lleol hynny lle rydych yn gweithio gyda'r tyfwyr bach, cydweithredol, ond rydych hefyd yn gweithio gyda'r ffermydd teuluol a phawb arall. Mae'n chwerthinllyd ein bod mewn sefyllfa bellach lle mai Cymru yw'r wlad fwyaf gwledig o'r holl wledydd, gallech ddadlau, o ran ein hagosrwydd at gynhyrchwyr bwyd gwledig, ac eto, mae gennym dros 500,000 o bobl ledled y DU yn dibynnu ar fanciau bwyd, 10 y cant o gyllideb y GIG yn mynd i drin diabetes math 2, ac 8 miliwn o bobl yn y DU yn ei chael hi'n anodd rhoi bwyd ar y bwrdd. Yng Nghymru, does bosibl na allwn ddatblygu'r math o rwydweithiau bwyd lleol sy'n rhoi bwyd ar y bwrdd yn lleol i bobl. Ac nid oes angen Bil arnom i wneud hyn, mewn gwirionedd. Ond yr hyn sydd ei angen arnom yw ymgorffori hyn yn y cerrig milltir rydym yn eu datblygu ar hyn o bryd - y cerrig milltir cenedlaethol i Gymru.