English: Our project is now fully focused on the preferred Onllwyn/Nant Helen site in the Dulais valley, and has undergone a number of engineering iterations in recent months to inform the evolving master plan. The current proposals, which will be subject to further research, environmental impact assessment studies and consultation, include: an approximate 7 km of electrified test oval, providing a maximum line speed of 110 mph; a separate and unique infrastructure test track facility incorporating a platform and station environment; a large, well-equipped maintenance facility; secure storage for 400 rail carriages; a decommissioning facility; and a research and development and education centre, which will include labs, office space and training facilities in a dynamic environment away from the operational network. While a phased approach may be a prudent option in due course, with some of the many integrated elements delivered on a more advanced timetable than others, this circa £100 million facility would employ around 400 people in the construction phase, and upwards of 150 people permanently when fully operational in all aspects. It's worth noting, Dirprwy Llywydd, that Germany's leading test facility, though established 20 years ago, is now employing 500 permanent staff and another 100 visiting engineers working on specific projects. In short, the added catalytic potential and future opportunities are considerable. I've always said that we will need strong partners in the public and private sectors to deliver this project, and I'd like to refer to them both today. I'm delighted to announce that the strong and supportive informal working relationship between Welsh Government and the neighbouring local authorities of Powys and Neath Port Talbot has been formalised in a joint venture agreement. The purpose is clear: to work in partnership to deliver a future beyond coaling operations that allows an appropriately restored site - a statutory requirement overseen by local government - together with a site that is eventually acquired on the basis that it is suitably prepared for the construction of a test facility. This will clearly and obviously require an agreed way forward with the current landowner, Celtic Energy. Initial technical discussions are under way, and I have been advised that those discussions are positive and constructive on all sides. Welsh Government and its JVA partners are also working in partnership to develop and submit a formal planning application for the project. Considerable work has already been undertaken, and environmental impact surveys have been commissioned. I'm advised that a formal planning application should be ready for submission by the end of this calendar year or early in 2020. We will, of course, be consulting widely with the local community and other stakeholders on the proposals prior to the planning submission. I'd like to thank our local authority partners for their efforts to date, and to encourage them to re-double their efforts, working alongside Welsh Government through the next phase of project development. Elsewhere in the public sector there is great interest in and support for our project plans. For example, within Network Rail, the infrastructure testing capacity that could be delivered in Wales is a particular focus of positive and ongoing dialogue. I'd note that Network Rail has a significant programme of research and development planned between 2019 and 2024, and we are seeking to engage with Network Rail to bring a significant part of that programme to the GCRE. I'm also pleased to report that both the UK Rail Research and Innovation Network and Innovate UK are keen to see our ambition realised, with opportunities here for very considerable added-value partnerships and synergies with universities within Wales and the wider UK. Dirprwy Llywydd, I've also written to the Secretary of State for Transport, and also the Secretary of State for Business, Energy and Industrial Strategy, asking for their support. The GCRE is closely aligned with UK Government as well as Welsh Government policy objectives, not least the aims of the very recently published 'Industrial Strategy: Rail Sector Deal', which sets out to: 'transform the rail sector by taking actions to increase the use of digital technology, boost productivity, improve the service received by those who use our railways and build the skills of the UK workforce to capitalise on those opportunities.' This is precisely what GCRE will hasten, and it is the rail industry that is saying so. Throughout 2019, the project team has also been engaged in an extensive process of private sector industry engagement and soft market testing. Response from the rail industry has been almost universally positive. A number of major rail companies, based both in the UK and internationally, have expressed strong interest in joining the partnership and the project as partners or as investors. This project will not be realised without a robust partnership effort with the industry. Officials are now considering the most appropriate way to formalise a partnership approach across the rail industry that will enable the project to draw on the best expertise available. The focus here initially will be the necessary task of further refining the focus of a core business case and ensuring that all opportunities are grasped effectively. If we are successful in this effort, and there can be no guarantees at this stage, the financial, commercial, capital and operational equation will become clearly defined and, hopefully, compelling. So, my message to the rail industry and all of our stakeholders today is a simple one. Thank you for your positive engagement to this point. Agree with me now that the many years of circular discussions should end here. It's time to move beyond a status quo of mend and make do. A global centre of rail excellence here in Wales is the best opportunity in a generation to deliver an international asset here in the UK that will deliver immense benefits to the rail industry for decades to come. Importantly, for the people of Wales, this is an opportunity to create high-quality employment and to rejuvenate the local economy. Continue to work with us and let's make this happen together.
Welsh: Mae ein prosiect bellach yn canolbwyntio'n llawn ar y safle a ffefrir yng Nghwm Dulais, sef Onllwyn/Nant Helen, ac mae wedi bod drwy sawl cam peirianyddol yn ystod y misoedd diwethaf i lywio'r prif gynllun sy'n datblygu. Mae'r cynigion presennol, a fydd yn destun ymchwil, astudiaethau asesu effaith amgylcheddol ac ymgynghori pellach, yn cynnwys: oddeutu 7 cilomedr o drac prawf wedi'i drydaneiddio, gan roi uchafswm cyflymder llinell o 110 mya; cyfleuster profi seilwaith ar wahân ac unigryw sy'n cynnwys llwyfan a gorsaf; cyfleuster cynnal a chadw mawr gyda chyfarpar; storfeydd diogel ar gyfer 400 o gerbydau rheilffordd; cyfleuster dadgomisiynu; a chanolfan ymchwil a datblygu ac addysg, a fydd yn cynnwys labordai, gofod swyddfa a chyfleusterau hyfforddi mewn awyrgylch byrlymus ar wahan i'r rhwydwaith gweithredol. Er y gallai dull gweithredu fesul cam fod yn ddewis doeth maes o law, gyda rhai o'r nifer o elfennau integredig yn cael eu darparu ar amserlen fwy datblygedig nag eraill, byddai'r cyfleuster hwn gwerth oddeutu £100 miliwn yn cyflogi tua 400 o bobl yn ystod y cyfnod adeiladu, a thros 150 o bobl yn barhaol pan fydd yn gwbl weithredol ym mhob agwedd. Mae'n werth nodi, Dirprwy Lywydd, bod prif gyfleuster profion yr Almaen, er iddi gael ei sefydlu 20 mlynedd yn ôl, bellach yn cyflogi 500 o staff parhaol a 100 o beirianwyr achlysurol eraill sy'n gweithio ar brosiectau penodol. Yn gryno, mae'r gallu sbarduno ychwanegol a'r cyfleoedd ar gyfer y dyfodol yn sylweddol. Rwyf wedi dweud erioed y bydd angen partneriaid cryf yn y sectorau cyhoeddus a phreifat i gyflwyno'r prosiect hwn, ac fe hoffwn i gyfeirio at y ddau ohonyn nhw heddiw. Mae'n bleser gennyf gyhoeddi bod y berthynas waith anffurfiol gref a chefnogol rhwng Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol cyfagos Powys a Chastell-nedd Port Talbot wedi'i ffurfioli mewn cytundeb menter ar y cyd. Mae'r diben yn glir: gweithio mewn partneriaeth i ddarparu dyfodol y tu hwnt i waith glo a fyddai'n fodd o adfer y safle yn briodol - gofyniad statudol a oruchwylir gan Lywodraeth Leol - ynghyd â safle a gaffaelir yn y pen draw ar y sail y caiff ei baratoi'n addas ar gyfer adeiladu cyfleuster profi. Bydd hyn yn amlwg yn gofyn am ffordd ymlaen y cytunwyd arni gyda'r tirfeddiannwr presennol, Celtic Energy. Mae trafodaethau technegol cychwynnol ar y gweill, a dywedwyd wrthyf fod y trafodaethau hynny'n gadarnhaol ac yn adeiladol ar bob ochr. Mae Llywodraeth Cymru a'i phartneriaid yn JVA hefyd yn cydweithio i ddatblygu a chyflwyno cais cynllunio ffurfiol ar gyfer y prosiect. Mae gwaith sylweddol wedi'i wneud eisoes, ac mae arolygon o'r effaith amgylcheddol wedi'u comisiynu. Rwyf wedi cael gwybod y dylai cais cynllunio ffurfiol fod yn barod i'w gyflwyno erbyn diwedd y flwyddyn galendr hon neu'n gynnar yn 2020. Byddwn, wrth gwrs, yn ymgynghori'n eang â'r gymuned leol a rhanddeiliaid eraill ar y cynigion cyn cyflwyno'r cais cynllunio. Hoffwn ddiolch i'r awdurdodau lleol yr ydym ni'n cydweithio â nhw am eu hymdrechion hyd yma, a'u hannog i ddyblu eu hymdrechion, gan weithio ochr yn ochr â Llywodraeth Cymru drwy'r cam nesaf yn y gwaith o ddatblygu'r prosiect. Mewn mannau eraill yn y sector cyhoeddus mae diddordeb a chefnogaeth sylweddol i'n cynlluniau prosiect. Er enghraifft, yn Network Rail, mae'r gallu i brofi seilwaith y gellid ei ddarparu yng Nghymru yn agwedd arbennig ar drafodaethau cadarnhaol a pharhaus. Hoffwn nodi bod gan Network Rail raglen ymchwil a datblygu sylweddol ar y gweill rhwng 2019 a 2024, ac rydym ni'n ceisio ymgysylltu â Network Rail i ddod â rhan sylweddol o'r rhaglen honno yn rhan o'r ganolfan ragoriaeth. Rwyf hefyd yn falch o nodi bod Rhwydwaith Ymchwil ac Arloesedd Rheilffyrdd y DU ac Innovate UK yn awyddus i weld ein huchelgais yn cael ei gwireddu, gyda chyfleoedd yma i gydweithio a chyd-ymwneud â phrifysgolion yng Nghymru a'r DU ehangach mewn modd fydd yn dwyn ffrwyth sylweddol. Dirprwy Lywydd, rwyf hefyd wedi ysgrifennu at yr Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth, a hefyd at yr Ysgrifennydd Gwladol dros Fusnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol, yn gofyn am eu cefnogaeth. Mae'r ganolfan ragoriaeth yn cyd-fynd yn agos ag amcanion polisi Llywodraeth y DU yn ogystal â rhai Llywodraeth Cymru, yn enwedig nodau'r 'Strategaeth Ddiwydiannol: Bargen y Sector Rheilffyrdd', a gyhoeddwyd yn ddiweddar, sy'n anelu at: 'trawsnewid y sector rheilffyrdd drwy fynd ati i gynyddu'r defnydd o dechnoleg ddigidol, hybu cynhyrchiant, gwella'r gwasanaeth a dderbynnir gan y rhai sy'n defnyddio ein rheilffyrdd a meithrin sgiliau gweithlu'r DU er mwyn manteisio ar y cyfleoedd hynny'. Dyma'n union yr hyn y bydd y ganolfan ragoriaeth yn ei wneud, a'r diwydiant rheilffyrdd sy'n dweud hynny. Drwy gydol 2019, mae tîm y prosiect hefyd wedi bod yn rhan o broses eang o ymgysylltu â'r diwydiant preifat a chynnal profion marchnad cychwynnol. Mae'r ymateb gan y diwydiant rheilffyrdd wedi bod yn gadarnhaol iawn ar y cyfan. Mae nifer o gwmnïau rheilffyrdd mawr, yn y DU ac yn rhyngwladol, wedi mynegi cryn ddiddordeb mewn ymuno â'r bartneriaeth a'r prosiect fel partneriaid neu fel buddsoddwyr. Ni fydd y prosiect hwn yn cael ei wireddu heb geisio cydweithio mewn difrif calon gyda'r diwydiant. Mae swyddogion bellach yn ystyried y ffordd fwyaf priodol o ffurfioli dull o gydweithio gyda'r diwydiant rheilffyrdd yn ei gyfanrwydd a fydd yn galluogi'r prosiect i fanteisio ar yr arbenigedd gorau sydd ar gael. Y pwyslais yn y lle cyntaf fydd y dasg angenrheidiol o fireinio ymhellach y pwyslais o gael achos busnes creiddiol a sicrhau yr achubir ar bob cyfle yn effeithiol. Os ydym yn llwyddiannus yn yr ymdrech hon, ac nid oed unrhyw sicrwydd ar hyn o bryd, bydd yr agweddau ariannol, masnachol, cyfalaf a gweithredol yn cael eu diffinio'n glir a, gobeithio, yn argyhoeddi. Felly, mae fy neges i'r diwydiant rheilffyrdd a'n holl randdeiliaid heddiw yn un syml. Diolch am eich ymwneud cadarnhaol hyd yn hyn. Cytunwch â mi nawr y dylai'r blynyddoedd di-ri o drafodaethau di-ben-draw ddod i ben gyda hyn. Mae'n bryd symud y tu hwnt i'r sefyllfa bresennol o gyboli a bodloni ar bethau. Cael canolfan rhagoriaeth rheilffyrdd byd-eang yma yng Nghymru yw'r cyfle gorau mewn cenhedlaeth i sicrhau ased rhyngwladol yma yn y DU a fydd yn sicrhau manteision enfawr i'r diwydiant rheilffyrdd am ddegawdau i ddod. Yn bwysig iawn, i bobl Cymru, mae hwn yn gyfle i greu swyddi o ansawdd uchel ac i adfywio'r economi leol. Parhewch i weithio gyda ni a gadewch i ni gyflawni hyn gyda'n gilydd.