English: I welcome the opportunity to discuss this important topic. As I highlighted in questions last week, poor air quality is one of the biggest public health challenges facing Wales. This is particularly true in the region I represent, South Wales West, which has some of the dirtiest air in the UK, where PM10s are often well above the safe daily limit, and at schools in my region we have had many days in the last few months where they were double the safe daily limit. Air pollutants are to blame for the deaths of at least five people per day in Wales, and the biggest contributor to air pollution is transport. Since the UK Labour Government incentivised the switch to diesel, the amount of particulates and nitrogen dioxide in our atmosphere has increased dramatically. In all fairness, the current UK Government has tried to reverse this policy and has introduced a new vehicle tax system to penalise the most polluting vehicles. They have also introduced a new scrappage scheme, designed to get old polluting vehicles off the road, and have made a commitment to move to an all-electric-vehicle future by phasing out all fossil-fuelled engines by 2040. I welcome these moves and will be supporting the amendment put forward by the Welsh Conservatives. This action by the UK Government needs to be backed up by action by the Welsh Government. As we learnt this morning, the Welsh Government is being taken to court for its lack of action on tackling air pollution. It's time that they fulfilled their duties to the Welsh public. They can start by taking action to reduce traffic congestion, which amplifies the effect of traffic pollution. I would like to see the Welsh Government ensuring the planning system takes account of the effects new developments will have on traffic congestion. UKIP will be supporting the majority of Plaid Cymru's amendments. We have said all along that air pollution is a public health issue and that the Welsh Government must develop a strategy to tackle poor air quality at a national level. I look forward to working with any party - all parties - so that we can help bring about a strategy to help air pollution. We do agree that there needs to be a reporting system to alert residents to poor air quality, but that this should be done at a national level and not left to local health boards. New developments such as the British-made Sentinel Five P satellite, which monitors air pollutants, could be utilised at a national level to improve forecasting of high levels of air pollution and should be used to warn the public about such events, in much the same way that weather reports feature pollen counts. Welsh and UK Governments need to act upon this urgently. High pollution levels kill. We will, therefore, be abstaining on amendment 3 but will be supporting all of Plaid's other amendments. The investment in electric charging is welcome, but we have to consider the huge infrastructure challenges brought by the electrification of transport. How can we deliver charging points to those people not fortunate to have a driveway or a garage? I would urge the Governments, both in Wales and at Westminster, to invest in the development of wireless vehicle charging. Both Governments also need to ensure the roll-out of electric vehicle charging is not impeded by the planning system. We have to tackle this major public health challenge head on. We have to clean up our act. I look forward to seeing the Welsh Government's clean air plans and hope that we can all work together to ensure no-one dies as a result of poor air quality in the future. Thank you.
Welsh: Rwy'n croesawu'r cyfle i drafod y pwnc pwysig hwn. Fel y dywedais yn ystod y cwestiynau yr wythnos diwethaf, mae ansawdd aer gwael yn un o'r heriau iechyd cyhoeddus mwyaf sy'n wynebu Cymru. Mae hyn yn arbennig o wir yn y rhanbarth yr wyf i'n ei chynrychioli, Gorllewin De Cymru, sydd â pheth o'r aer butraf yn y DU, lle mae mater gronynnol 10 yn aml yn llawer uwch na'r terfyn dyddiol diogel, ac mewn ysgolion yn fy rhanbarth i rydym ni wedi cael sawl diwrnod yn yr ychydig fisoedd diwethaf pan yr oeddent ddwywaith yn uwch na'r terfyn dyddiol diogel. Llygryddion aer sydd ar fai am farwolaethau o leiaf pump o bobl bob dydd yng Nghymru, a'r cyfrannwr mwyaf i lygredd aer yw trafnidiaeth. Ers i Lywodraeth Lafur y DU gymell y newid i ddiesel, mae nifer y gronynnau a nitrogen deuocsid yn ein hatmosffer wedi cynyddu'n sylweddol. Er tegwch, mae Llywodraeth bresennol y DU wedi ceisio gwrthdroi'r polisi hwn ac wedi cyflwyno system dreth cerbyd newydd i gosbi'r cerbydau sy'n llygru fwyaf. Maen nhw hefyd wedi cyflwyno cynllun sgrapio newydd, sydd wedi'i gynllunio i dynnu hen gerbydau sy'n llygru oddi ar y ffordd, ac maen nhw wedi gwneud ymrwymiad i symud i ddyfodol â cherbydau trydan yn unig drwy gael gwared ar bob injan tanwydd ffosil yn raddol erbyn 2040. Rwy'n croesawu'r symudiadau hyn a byddaf yn cefnogi'r gwelliant a gyflwynwyd gan y Ceidwadwyr Cymreig. Mae angen i'r cam hwn gan Lywodraeth y DU gael ei ategu gan gamau gan Lywodraeth Cymru. Fel y clywsom y bore yma, mae Llywodraeth Cymru yn cael ei dwyn i'r Llys am ei diffyg gweithredu ar fynd i'r afael â llygredd aer. Mae'n bryd iddyn nhw gyflawni eu dyletswyddau i'r cyhoedd yng Nghymru. Gallen nhw ddechrau drwy gymryd camau i leihau tagfeydd traffig, sy'n chwyddo effaith llygredd traffig. Hoffwn weld Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod y system gynllunio yn ystyried effeithiau datblygiadau newydd ar dagfeydd traffig. Bydd UKIP yn cefnogi y rhan fwyaf o welliannau Plaid Cymru. Rydym wedi dweud o'r dechrau bod llygredd aer yn fater iechyd y cyhoedd a bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru ddatblygu strategaeth i fynd i'r afael ag ansawdd aer gwael ar lefel genedlaethol. Edrychaf ymlaen at weithio gydag unrhyw blaid - pob plaid - er mwyn i ni allu helpu i sicrhau strategaeth i helpu ym maes llygredd aer. Rydym ni'n cytuno bod angen system adrodd i rybuddio trigolion am ansawdd aer gwael, ond dylai hyn gael ei wneud ar lefel genedlaethol ac nid ei adael i fyrddau iechyd lleol. Gellid defnyddio datblygiadau newydd fel y lloeren Sentinel Five P a wnaethpwyd ym Mhrydain, sy'n monitro llygryddion aer, ar lefel genedlaethol er mwyn gwella'r modd o ragweld lefelau uchel o lygredd aer a dylid eu defnyddio i rybuddio'r cyhoedd ynghylch digwyddiadau o'r fath, yn yr un modd ag y mae adroddiadau'r tywydd yn cynnwys lefel y paill. Mae angen i Lywodraethau Cymru a Llywodraeth y DU weithredu ar hyn ar fyrder. Mae lefelau uchel o lygredd yn lladd. Byddwn, felly, yn ymatal ar welliant 3 ond byddwn yn cefnogi holl welliannau eraill Plaid Cymru. Mae buddsoddi mewn gwefru trydan i'w groesawu, ond mae'n rhaid inni ystyried yr heriau seilwaith enfawr sy'n cyd-fynd â thrydaneiddio trafnidiaeth. Sut gallwn ni ddarparu mannau gwefru i'r bobl hynny nad ydyn nhw'n ddigon ffodus i gael dreif neu garej? Byddwn yn annog y Llywodraethau yng Nghymru ac yn San Steffan, i fuddsoddi mewn datblygu modd o wefru cerbyd yn ddi-wifr. Mae angen i'r ddwy Lywodraeth hefyd sicrhau nad yw'r system gynllunio yn amharu ar gyflwyno gwefru cerbydau trydan. Mae'n rhaid inni fynd i'r afael â'r her fawr iechyd y cyhoedd hon yn uniongyrchol. Mae'n rhaid i ni wneud mwy i wella ansawdd yr aer. Rwy'n edrych ymlaen at weld cynlluniau aer glân Llywodraeth Cymru ac yn gobeithio y gallwn ni i gyd weithio gyda'n gilydd i sicrhau na fydd unrhyw un yn marw o ganlyniad i ansawdd aer gwael yn y dyfodol. Diolch.