English: Thanks very much for the union soundbite, Jack. I'm not a member of a union, nor do I particularly want to be, unfortunately. But maybe this is the grand plan of Plaid Cymru; maybe they want to hoodwink the Welsh public into believing that they could work a day less for the same pay, but it can only be delivered by a Plaid-led independent Wales. Well, it's a fantasy, just like the one that Wales can survive without subsidies from the English taxpayer. The motion fails to mention that most of the pilots failed because they were unaffordable. Like the other socialist utopian pipe dream, universal basic income, four-day working is unworkable. My biggest concern as shadow Minister for social services is the impact this would have on the care sector. We cannot fill the posts needed to provide good, safe care as it is, let alone increasing the workforce by a fifth. In August, the chief inspector at Care Inspectorate Wales put in writing what many of us have been saying for months - that the recruitment and retention of staff was one of social care's biggest worries: 'Our fear is that unless people come into the social care workforce, more and more people will end up in residential care earlier than they need to, or if they have multiple health issues, they'll end up in hospital.' Care homes are reporting posting daily recruitment ads, yet receiving not a single applicant. One care home boss reported: 'Staffing is dire. We haven't got enough people coming into the care industry and we've got people leaving in droves.' It's so bad that hundreds of vacancies are posted every week. This is on top of the chronic shortages that were identified pre pandemic. Welsh Government admits that they need to recruit an additional 20,000 care workers by the end of the decade. That's just to stand still and doesn't count for the fact that a third of the workforce is nearing retirement age. If we were to sign up to Plaid's latest social experiment, we would need an additional 10,000 staff tomorrow. Even the most vocal advocates of four-day working have to admit that that's impossible. Let's focus our efforts on fixing our care sector rather than try to turn Wales into some utopian fantasy land. I urge Members to reject Plaid's proposition, and support our amendments. Thank you very much.
Welsh: Diolch yn fawr iawn am eich sylw crafog ynglŷn ag undeb, Jack. Nid wyf yn aelod o undeb, ac nid wyf yn arbennig o awyddus i fod, yn anffodus. Ond efallai mai dyma gynllun mawreddog Plaid Cymru; efallai eu bod am dwyllo'r cyhoedd yng Nghymru i gredu y gallent weithio diwrnod yn llai am yr un cyflog, ond mai dim ond Cymru annibynnol yn cael ei harwain gan Blaid Cymru a allai gyflawni hynny. Wel, ffantasi ydyw, yn union fel yr un y gall Cymru oroesi heb gymorthdaliadau gan drethdalwyr Lloegr. Nid yw'r cynnig yn sôn bod y rhan fwyaf o'r cynlluniau peilot wedi methu am eu bod yn anfforddiadwy. Fel y freuddwyd gwrach iwtopaidd sosialaidd arall, incwm sylfaenol cyffredinol, mae gweithio pedwar diwrnod yn amhosibl ei weithredu. Fy mhryder mwyaf fel Gweinidog yr wrthblaid dros wasanaethau cymdeithasol yw'r effaith y byddai hyn yn ei chael ar y sector gofal. Ni allwn lenwi'r swyddi sydd eu hangen i ddarparu gofal da a diogel fel y mae, heb sôn am gynyddu'r gweithlu un rhan o bump. Ym mis Awst, nododd prif arolygydd Arolygiaeth Gofal Cymru mewn ysgrifen yr hyn y mae llawer ohonom wedi bod yn ei ddweud ers misoedd - mai recriwtio a chadw staff oedd un o'r pryderon mwyaf mewn perthynas â gofal cymdeithasol: 'Oni bai bod pobl yn dod i mewn i'r gweithlu gofal cymdeithasol, ein hofn ni yw y bydd mwy a mwy o bobl yn y pen draw yn mynd i ofal preswyl yn gynharach nag y bydd angen iddynt ei wneud, neu y byddant yn mynd i'r ysbyty os oes ganddynt broblemau iechyd lluosog.' Mae cartrefi gofal yn dweud eu bod yn gosod hysbysebion recriwtio yn ddyddiol, ac eto ni ddaw unrhyw gais i law. Dywedodd un pennaeth cartref gofal: 'Mae staffio'n enbyd. Nid oes gennym ddigon o bobl yn dod i mewn i'r diwydiant gofal ac mae gennym bobl yn gadael yn eu heidiau.' Mae mor ddrwg fel bod cannoedd o swyddi gwag yn cael eu hysbysebu bob wythnos. Mae hyn ar ben y prinder cronig a nodwyd cyn y pandemig. Mae Llywodraeth Cymru yn cyfaddef bod angen iddynt recriwtio 20,000 o weithwyr gofal ychwanegol erbyn diwedd y degawd, a hynny i gadw pethau fel y maent heb ystyried bod traean o'r gweithlu'n agosáu at oedran ymddeol. Pe baem yn cefnogi arbrawf cymdeithasol diweddaraf Plaid Cymru, byddai angen 10,000 o staff ychwanegol arnom yfory. Mae'n rhaid i gefnogwyr mwyaf llafar gweithio pedwar diwrnod hyd yn oed gyfaddef bod hynny'n amhosibl. Gadewch inni ganolbwyntio ein hymdrechion ar ddatrys problemau ein sector gofal yn hytrach na cheisio troi Cymru'n rhyw fath o wlad ffantasi iwtopaidd. Rwy'n annog yr Aelodau i wrthod cynnig Plaid Cymru, a chefnogi ein gwelliannau. Diolch yn fawr iawn.