English: As an Assembly Member for north Wales, of course, and as someone who lives in north-east Wales, it is important that we remember that this is about more than Port Talbot, as Members have already reminded us. There was a great deal of doom and gloom the last time I visited Shotton steelworkers last year. The cloud hanging over the entire Tata enterprise had extended even to one of the most consistently profitable and innovative plants where 700 workers produce, of course, cutting-edge materials and finished steel that is exported across the world. But, as has already been mentioned in the past in this Chamber, it is used in Wales as well extensively: the Millennium Stadium, the most iconic of our national buildings, of course, is coated with Shotton's unique steel. Despite producing profits for the past decade, steelworkers in Shotton have not seen a pay rise for the past five years and despite the contribution they make to the company, many of them feel that a gun is being held to workers' heads when it comes to pensions and that feeling, understandably, is particularly acute amongst those over 50, some of whom could, as we know, lose a significant amount if the pension deal goes through. This pension deal is based on a short-term promise. As we've heard, and as Adam reminded us, it's not a bankable promise. We have no guarantees that Port Talbot won't be under threat again in five years or even less and the workers in the meantime will be leaving with a poorer pension. Shotton had its meltdown moment in 1980, of course, when the biggest redundancy announcement in a single day in western Europe saw 6,500 steelworkers lose their job. The economic devastation that caused, of course, for Shotton, Deeside, the whole of Flintshire and beyond lasted for a generation and that mustn't happen to Port Talbot: a community similarly built on steel and equally dependant. I am optimistic for the future of Shotton steelworks - somewhere that's adapted and innovated since those dark days - and I'm equally hopeful that the deal we need to see and we all want to see the workforce obtain in terms of wages and deferred wage - pensions - will be the right one for a brighter future. But, of course, it won't happen unless the Welsh and UK Governments are more tenacious in demanding that it happens.
Welsh: Fel Aelod Cynulliad dros ogledd Cymru, wrth gwrs, ac fel rhywun sy'n byw yng ngogledd-ddwyrain Cymru, mae'n bwysig ein bod yn cofio bod hyn yn ymwneud â mwy na Phort Talbot yn unig, fel y mae'r Aelodau eisoes wedi ein hatgoffa. Roedd llawer iawn o ofid a gwae y tro diwethaf i mi ymweld â gweithwyr dur Shotton y llynedd. Roedd y cwmwl a oedd yn hongian dros holl fenter Tata wedi ymestyn hyd yn oed at un o'r safleoedd mwyaf proffidiol ac arloesol yn gyson lle y mae 700 o weithwyr, wrth gwrs, yn cynhyrchu deunyddiau arloesol a dur gorffenedig sy'n cael ei allforio ar draws y byd. Ond fel y soniwyd eisoes yn y gorffennol yn y Siambr hon, mae'n cael ei ddefnyddio yn helaeth yng Nghymru yn ogystal: mae Stadiwm y Mileniwm, y mwyaf eiconig o'n hadeiladau cenedlaethol, wrth gwrs, wedi ei orchuddio â dur unigryw Shotton. Er iddynt gynhyrchu elw dros y degawd diwethaf, nid yw gweithwyr dur yn Shotton wedi cael codiad cyflog yn ystod y pum mlynedd diwethaf ac er gwaethaf y cyfraniad y maent yn ei wneud i'r cwmni, mae llawer ohonynt yn teimlo bod gwn yn cael ei ddal wrth bennau gweithwyr mewn perthynas â phensiynau ac mae'r teimlad hwnnw, yn ddealladwy, yn arbennig o amlwg ymhlith y rhai sydd dros 50 oed, y gallai rhai ohonynt, fel y gwyddom, golli swm sylweddol os yw'r cynnig pensiwn yn pasio. Mae'r cynnig pensiwn yn seiliedig ar addewid tymor byr. Fel y clywsom, ac fel y cawsom ein hatgoffa gan Adam, nid yw'n addewid sicr. Nid oes gennym unrhyw sicrwydd na fydd Port Talbot dan fygythiad eto ymhen pum mlynedd neu lai na hynny hyd yn oed a bydd y gweithwyr yn y cyfamser yn gadael gyda phensiwn salach. Wynebodd Shotton ei awr waethaf yn 1980, wrth gwrs, pan gyhoeddwyd y nifer fwyaf o ddiswyddiadau mewn un diwrnod yng ngorllewin Ewrop gan olygu bod 6,500 o weithwyr dur yn colli eu swyddi. Parodd y dinistr economaidd a achosodd hynny i Shotton, Glannau Dyfrdwy, Sir y Fflint i gyd a thu hwnt am genhedlaeth wrth gwrs a rhaid i hynny beidio â digwydd i Bort Talbot: cymuned a adeiladwyd yn yr un modd ar ddur a'r un mor ddibynnol. Rwy'n ffyddiog ynglŷn â dyfodol gwaith dur Shotton - man sydd wedi addasu ac arloesi ers y dyddiau tywyll hynny - ac rwyf yr un mor obeithiol mai'r cytundeb sydd angen i ni ei weld a'r cytundeb rydym i gyd eisiau gweld y gweithlu'n ei gael o ran cyflogau a chyflog gohiriedig - pensiynau - fydd yr un iawn er mwyn sicrhau dyfodol mwy disglair. Ond wrth gwrs, ni fydd yn digwydd oni bai bod Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU yn mynd ati'n fwy dygn i fynnu ei fod yn digwydd.