English: As Monmouthshire County Council's armed forces champion and as a granddaughter of a major myself, I know the importance of recognising the works, needs and commitment of our armed forces. It is appropriate, therefore, that today, on Armistice Day, we recognise the enormous debt we owe to those serving and who have served in our armed forces. They serve our country with dedication, at the risk of their own lives, and we owe it to them to provide the care and support they so richly deserve. Remembrance this year, unfortunately, has had to be very different: no march past, no big parades, no festivals. The very fact that remembrance this year is different demonstrates why it's more important. British military personnel have and are continuing to play, as Mark Isherwood has already pointed out, a key role in this country's response to the pandemic. During the peak of the military's response, 20,000 troops were at the ready as part of a COVID support force, with more than 4,000 deployed at a time. In Wales, military personnel helped to build the field hospital at the Principality Stadium. Armed forces personnel were mobilised to help the Welsh ambulance service, as already outlined, and military operations in Brecon worked alongside the Welsh Government to provide planning support. We have a duty to ensure our armed forces, past, present and future are not forgotten and are appreciated. I believe that Wales needs an armed forces commissioner, accountable to this Parliament, to champion the needs of our service personnel and to ensure that we uphold the armed forces covenant. There needs to be more work done to ensure their needs are thought about and embedded in all policy areas, and money needs to follow to the councils in order for them to meet those requirements. Leaving the military, often after a long period of service, presents former service personnel with many challenges. It often means their having to relocate, move home, find new employment and undergo a change of lifestyle. Veterans can often struggle to obtain information about the services available to them when returning to civilian life. The armed forces covenant employer recognition scheme has gone a long way to embed and highlight their needs when delivering services on a county council level, and I want to take this opportunity to congratulate Monmouthshire County Council for recently receiving their gold award, and other councils and employers across my area of South Wales East that have done a lot of hard work in changing minds and attitudes in relation to veterans and their needs. We would introduce an armed forces card, which would be available to veterans and existing services personnel. This would offer a wide range of benefits including free bus travel and free entry to swimming pools and Cadw heritage sites. I welcome that military veterans of every generation will soon be able to benefit from cut-price rail travel thanks to a UK Government initiative. The veterans railcard is aimed at supporting veterans after their service, providing up to a third off off-peak fares for adults, companions and children. At this point, I wish to just pay tribute to all the hard work of Johnny Mercer MP, the Minister for defence people and veterans, whose task it is to pull together all functions of the Government to ensure veterans are looked after in the manner they deserve. His hard work and determination, often drawing on his own experiences, that he puts into his work has been exemplary. He started the Great Place to Work for Veterans initiative, helping veterans to join the civil service, and it's great to see the Welsh Government backing this. Presiding Officer, Wales has a long, proud relationship with the armed forces. Our military makes huge sacrifices to keep this country safe. It's only right we continue to show how much we value their efforts once they leave the armed forces. There's been a lot done, but there's a lot more we can do and should do. Thank you.
Welsh: Fel hyrwyddwr lluoedd arfog Cyngor Sir Fynwy ac fel wyres i uwchgapten fy hun, gwn am bwysigrwydd cydnabod gwaith, anghenion ac ymrwymiad ein lluoedd arfog. Mae'n briodol, felly, ein bod heddiw, ar Ddiwrnod y Cadoediad, yn cydnabod y ddyled enfawr sydd arnom i'r rhai sy'n gwasanaethu ac sydd wedi gwasanaethu yn ein lluoedd arfog. Maent yn gwasanaethu ein gwlad gydag ymroddiad, er gwaethaf y perygl i'w bywydau eu hunain, a'n dyletswydd iddynt yw darparu'r gofal a'r cymorth y maent yn eu haeddu i'r fath raddau. Yn anffodus, mae'r cofio eleni wedi gorfod bod yn wahanol iawn: dim gorymdeithio, dim parêd, dim gŵyl. Mae'r ffaith bod y cofio eleni'n wahanol yn dangos pam ei fod yn bwysicach. Fel y mae Mark Isherwood eisoes wedi nodi, mae personél milwrol Prydain wedi chwarae ac yn parhau i chwarae rôl allweddol yn ymateb y wlad hon i'r pandemig. Ar anterth ymateb y lluoedd arfog, roedd 20,000 o filwyr yn barod fel rhan o lu cymorth COVID, gyda mwy na 4,000 yn cael eu defnyddio ar y tro. Yng Nghymru, helpodd personél milwrol i adeiladu'r ysbyty maes yn Stadiwm y Principality. Cafodd personél y lluoedd arfog eu cynnull i helpu gwasanaeth ambiwlans Cymru, fel yr amlinellwyd eisoes, a gweithiodd lluoedd milwrol yn Aberhonddu ochr yn ochr â Llywodraeth Cymru i ddarparu cymorth cynllunio. Mae gennym ddyletswydd i sicrhau nad anghofir ein lluoedd arfog yn y gorffennol, y presennol a'r dyfodol a'u bod yn cael eu gwerthfawrogi. Credaf fod ar Gymru angen comisiynydd y lluoedd arfog sy'n atebol i'r Senedd hon i hyrwyddo anghenion personél ein lluoedd arfog ac i sicrhau ein bod yn cynnal cyfamod y lluoedd arfog. Mae angen gwneud mwy o waith i sicrhau bod eu hanghenion yn cael eu hystyried a'u hymgorffori ym mhob maes polisi, ac mae angen i arian ddilyn i'r cynghorau er mwyn iddynt fodloni'r gofynion hynny. Mae gadael y fyddin, yn aml ar ôl cyfnod hir o wasanaeth, yn cyflwyno llawer o heriau i gyn-bersonél y lluoedd arfog. Mae'n aml yn golygu eu bod yn gorfod adleoli, symud cartref, dod o hyd i waith newydd a newid ffordd o fyw. Yn aml, gall cyn-filwyr ei chael hi'n anodd cael gwybodaeth am y gwasanaethau sydd ar gael iddynt wrth ddychwelyd i fywyd sifil. Mae cynllun adnabod cyflogwyr cyfamod y lluoedd arfog wedi gwneud llawer i ymgorffori a thynnu sylw at eu hanghenion wrth ddarparu gwasanaethau ar lefel cyngor sir, ac rwyf am fanteisio ar y cyfle hwn i longyfarch Cyngor Sir Fynwy ar dderbyn eu gwobr aur yn ddiweddar, a chynghorau a chyflogwyr eraill ar draws fy ardal i yn Nwyrain De Cymru sydd wedi gwneud llawer o waith caled i newid meddyliau ac agweddau yng nghyswllt cyn-filwyr a'u hanghenion. Byddem yn cyflwyno cerdyn y lluoedd arfog a fyddai ar gael i gyn-filwyr a phersonél presennol y lluoedd arfog. Byddai'n cynnig amrywiaeth eang o fanteision gan gynnwys teithio am ddim ar fysiau a mynediad am ddim i byllau nofio a safleoedd treftadaeth Cadw. Rwy'n croesawu'r ffaith y bydd cyn-filwyr milwrol o bob cenhedlaeth yn gallu elwa cyn bo hir ar deithio ar y rheilffyrdd am bris is diolch i fenter gan Lywodraeth y DU. Nod y cerdyn rheilffordd i gyn-filwyr yw cefnogi cyn-filwyr ar ôl eu gwasanaeth, gan ddarparu hyd at draean o docynnau adegau tawel i oedolion, cymdeithion a phlant. Ar y pwynt hwn, hoffwn dalu teyrnged i holl waith caled Johnny Mercer AS, y Gweinidog dros bobl amddiffyn a chyn-filwyr, sydd â'r gorchwyl o ddwyn ynghyd holl swyddogaethau'r Llywodraeth i sicrhau bod cyn-filwyr yn cael y gofal y maent yn ei haeddu. Mae ei waith caled a'i benderfyniad yn ei waith, gan dynnu ar ei brofiadau ei hun yn aml, wedi bod yn rhagorol. Dechreuodd y fenter Great Place to Work for Veterans, i helpu cyn-filwyr i ymuno â'r gwasanaeth sifil, ac mae'n wych gweld Llywodraeth Cymru yn cefnogi hyn. Lywydd, mae gan Gymru berthynas hir a balch â'r lluoedd arfog. Mae ein lluoedd arfog yn gwneud aberth enfawr i gadw'r wlad hon yn ddiogel. Mae'n iawn ein bod yn parhau i ddangos cymaint rydym yn gwerthfawrogi eu hymdrechion ar ôl iddynt adael y lluoedd arfog. Mae llawer wedi'i wneud, ond mae llawer mwy y gallwn ac y dylem ei wneud. Diolch.