English: The majority of children in poverty live in households where one or both parents are working. The cause is not just low pay, but also working practices that some of us thought had disappeared with the ending of the second world war. We've seen the growth not only of zero-hours contracts and low guaranteed hours contracts, but also a huge growth of agency workers and self-employed contractors. Whilst there are areas of the economy where each of those suits both employers and employees - zero-hours contracts for things such as irregular sports events, agency workers to fill a skills gap, self-employed sub-contractors for short-term need, and low guaranteed hours to fit in with caring responsibilities - unfortunately, those are not the only reasons the above contract types are used. Zero-hours contracts offer no guaranteed minimum hours of work; they can require a worker to be available to work at all times and give the employer total control over the amount of work each worker gets each week. Low guaranteed hours, such as one hour a day over a five or six-day week, are similar to zero-hours contracts, but they ensure that everyone clocks in daily, so that the employer can then decide how long they will be needed to work. Agency workers and self-employed sub-contractors have the equivalent of zero-hours contracts without even the minimum employment protection. All the above explains why the majority of people in poverty in Wales are also in work. Children aren't the major breadwinners in any household. Children are in poverty because their parents are in poverty. The only way to deal with it is to get their parents out of poverty. What I'm asking the Minister is: what is being done to ensure - and you talked earlier in answer to Bethan Jenkins about 44 public bodies in Wales - what's to ensure that they all pay the proper living wage? And what's in there to make sure they all employ people under decent contracts, not one of the four I talked about earlier? And what is being done to ensure that the sub-contractors that come in also work to those decent terms and conditions? The sort of terms and conditions when I joined the workforce in the late 1970s were the norm, which now seem to be abnormal. So, what is the Welsh Government doing to ensure that the Welsh pound is being used to employ people under decent contracts, with decent terms and conditions and a decent wage?
Welsh: Mae mwyafrif y plant sydd mewn tlodi yn byw mewn cartrefi lle mae un neu'r ddau riant yn gweithio. Nid cyflog isel yn unig yw'r rheswm dros hyn, ond hefyd arferion gweithio yr oedd rhai ohonom yn credu a ddiflannodd gyda diwedd yr ail ryfel byd. Rydym wedi gweld twf, nid yn unig mewn contractau dim oriau a chontractau oriau gwarantedig isel, ond hefyd twf enfawr mewn gweithwyr asiantaeth a chontractwyr hunangyflogedig. Er bod rhannau o'r economi'n bodoli lle mae pob un o'r rhain yn addas i'r cyflogwyr ac i'r gweithwyr - contractau dim oriau ar gyfer pethau fel digwyddiadau chwaraeon nad ydynt yn rhai rheolaidd, gweithwyr asiantaeth i lenwi bwlch sgiliau, isgontractwyr hunangyflogedig ar gyfer anghenion tymor byr, ac oriau gwarantedig isel i gyd-fynd â chyfrifoldebau gofalu - yn anffodus, nid y rheini yw'r unig resymau dros ddefnyddio'r mathau uchod o gontractau. Nid yw contractau dim oriau yn cynnig unrhyw leiafswm oriau gwarantedig o waith; gall fod yn ofynnol i weithiwr fod ar gael i weithio ar bob adeg a rhoi rheolaeth lwyr i'r cyflogwr dros faint o waith a gaiff pob gweithiwr bob wythnos. Mae oriau gwarantedig isel, megis un awr y dydd dros wythnos o bump neu chwe diwrnod, yn debyg i gontractau dim oriau, ond maent yn sicrhau bod pawb yn clocio i mewn bob dydd, fel y gall y cyflogwr wedyn benderfynu pa mor hir y bydd eu hangen i weithio. Mae gan weithwyr asiantaeth ac isgontractwyr hunangyflogedig yr hyn sy'n cyfateb i gontractau dim oriau heb hyd yn oed ddiogelwch cyflogaeth lleiaf. Mae'r uchod i gyd yn esbonio pam mae'r rhan fwyaf o bobl sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru hefyd mewn gwaith. Nid plant yw'r prif enillwyr cyflog mewn unrhyw gartref. Mae plant yn byw mewn tlodi oherwydd bod eu rhieni yn byw mewn tlodi. Yr unig ffordd o ymdrin â hyn yw cael y rhieni allan o dlodi. Yr hyn rwy'n gofyn i'r Gweinidog yw: beth sy'n cael ei wneud i sicrhau-a soniasoch yn gynharach wrth ateb Bethan Jenkins am 44 o gyrff cyhoeddus yng Nghymru-beth sydd i sicrhau eu bod i gyd yn talu cyflog byw priodol? A beth sydd yno i wneud yn siŵr eu bod i gyd yn cyflogi pobl dan gontractau gweddus, nid un o'r pedwar i mi siarad amdanynt yn gynharach? A beth sy'n cael ei wneud i sicrhau bod yr isgontractwyr sy'n dod i mewn hefyd yn gweithio i'r telerau a'r amodau gweddus hynny? Y math o delerau ac amodau pan ymunais i â'r gweithlu ar ddiwedd y 1970au oedd y norm, sy'n ymddangos yn awr i fod yn annormal. Felly, beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i sicrhau bod punt Cymru yn cael ei defnyddio i gyflogi pobl dan gontractau gweddus, gyda thelerau ac amodau gweddus a chyflog teg?