English: Diolch, Llywydd. Coeliac UK is marking its annual awareness week this week. Coeliac disease is a serious lifelong autoimmune condition caused by a reaction to gluten in wheat, barley and rye. People diagnosed with the condition must stay gluten-free for the rest of their lives if they are to avoid very serious complications, yet, whilst one in 100 people are estimated to have coeliac disease, of these, only 30 per cent are currently diagnosed, meaning there are nearly 22,000 people in Wales with undiagnosed coeliac disease. The average time it takes for someone to get a diagnosis is 13 years from the onset of symptoms, by which time they may already be suffering with added complications caused by the disease. With only 3 per cent of adults aware that the symptoms of IBS, irritable bowel syndrome, are also common symptoms of coeliac disease, Coeliac UK is calling for greater awareness of the similarity of symptoms and urges anyone with IBS to ask their GP for a coeliac disease blood test if they have not already had one. This blood test, carried out in primary care, is simple and inexpensive, yet thousands of people are not getting the necessary testing. As chair of the cross-party group on coeliac, I'd invite Members to join me in raising awareness of this serious condition, and if you or someone you know has symptoms such as ongoing bloating, diarrhoea or constipation and has been given a diagnosis of IBS but not been tested for coeliac disease, think, 'Is it coeliac disease?' Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae Coeliac UK yn nodi ei wythnos ymwybyddiaeth flynyddol yr wythnos hon. Mae'r clefyd seliag yn gyflwr awtoimiwn gydol oes difrifol a achosir gan adwaith i glwten mewn gwenith, barlys a rhyg. Rhaid i bobl sy'n cael diagnosis o'r cyflwr ymatal rhag bwyta glwten am weddill eu hoes os ydynt am osgoi cymhlethdodau difrifol iawn, ac eto, er yr amcangyfrifir bod gan un o bob 100 o bobl glefyd seliag, o'r rhain 30 y cant yn unig sy'n cael diagnosis ar hyn o bryd, sy'n golygu bod bron 22,000 o bobl yng Nghymru â chlefyd seliag ond heb gael diagnosis ohono. Yr amser cyfartalog y mae'n ei gymryd i rywun gael diagnosis yw 13 mlynedd ar ôl i'r symptomau ddechrau, ac erbyn hynny efallai eu bod eisoes yn dioddef o gymhlethdodau ychwanegol a achosir gan y clefyd. Gyda 3 y cant yn unig o oedolion yn ymwybodol fod symptomau syndrom coluddyn llidus hefyd yn symptomau cyffredin o glefyd seliag, mae Coeliac UK yn galw am fwy o ymwybyddiaeth o ba mor debyg yw'r symptomau ac yn annog unrhyw un sydd â syndrom coluddyn llidus i ofyn i'w meddyg teulu am brawf gwaed ar gyfer clefyd seliag os nad ydynt eisoes wedi cael un. Mae'r prawf gwaed, a wneir mewn gofal sylfaenol, yn syml ac yn rhad, ond eto ceir miloedd o bobl nad ydynt yn cael y profion angenrheidiol. Fel cadeirydd y grŵp trawsbleidiol ar glefyd seliag, hoffwn wahodd yr Aelodau i ymuno â mi i godi ymwybyddiaeth o'r cyflwr difrifol hwn, ac os oes gennych chi neu rywun o'ch cydnabod symptomau parhaus megis stumog chwyddedig, dolur rhydd neu rwymedd ac os ydych wedi cael diagnosis o syndrom coluddyn llidus ond heb gael profion clefyd seliag, ystyriwch y posibilrwydd y gallai fod yn glefyd seliag. Diolch yn fawr.