English: Apologies. I am unfamiliar with the rules of these debates, too. In education, for example, we need to ensure that we're preparing young people for roles that do not yet exist, and we need to be mindful that many of these changes are coming in the next 10 to 20 years. I don't know about you, but I still hope to be gainfully employed in my fifties. We must think about training for those already in work, too. In the economy, Ken Skates's new economic strategy recognises the productivity gains that can be made through encouraging the adoption of automation, but we need to be smart in how we apply this new criteria. Inevitably, Government will end up giving financial assistance to firms, which will lead to them cutting some jobs, but when that happens, we must make sure that companies are helping those who are displaced to upskill, to be redeployed rather than made redundant. In finance, the evolution of blockchain technology offers us an opportunity to be totally transparent in how we spend public money. And in rural Wales, we must seize opportunities presented by big data, not only to transform how we farm and produce food, but also to position Wales at the forefront of this emerging precision agriculture industry. In local government, we must follow the example of other cities that have gone smart, trialling real-time-driven services such as smart parking, smart refuse collection and smart lighting. There are huge opportunities in healthcare to improve patient care and outcomes, from therapeutic robots that can help deal with our loneliness crisis to sensors that can track if people are missing meals or behaviour is becoming more erratic, helping dementia patients remain independent in their own homes for longer; contact lenses capable of measuring glucose levels that can then trigger the injection of insulin via a pain-free patch; and smart hospital machinery that can alert nurses to real-time changes in patients' vital signs, ensuring that changes in condition are picked up immediately, rather than periodically, and leaving nurses to focus on other aspects of patient care. Actually, if we look at the implantable technologies coming our way, these are just the tip of the iceberg. This is a cross-Government agenda, relevant to every Cabinet Secretary. These innovations will save money and they'll improve the quality of public services. But these are all examples of technologies that are already out of date - and we haven't adopted any of them. Where are we in Wales? We're not even in the foothills of this. The NHS is the biggest purchaser of fax machines. And the two reports issued in the last week - the Wales Audit Office report on informatics, and yesterday's parliamentary review - painfully highlight that we are way behind. The Government needs to be radical here. We not only need new systems, we need new cultures and new leadership to bring about this transformation. As technology evolves, people come, increasingly, to expect to be able to access the services they need where and when they need it. If I can't see a doctor and Babylon Health is giving me the chance to talk to one online for £25, the chances are I'm going to take it. But if we fail to keep pace with public expectation and private providers step in, it could threaten the very foundations of our public services. This is a huge challenge for Government, especially since we are fighting on so many other fronts. Local government is almost paralysed by austerity and central Government by Brexit. And it's constraining our ability to respond to a rapidly evolving environment. But, our future generations Act demands that we face up to these long-term challenges. Llywydd, Wales needs a plan. We need a unit in the First Minister's office dedicated to horizon-scanning new developments and rapidly experimenting with new approaches to benefit public service delivery and encourage the growth of new industries in the private sector. I'll close with a quote from the World Economic Forum - an organisation not known for its alarmist views: 'The individual, organizational, governmental and societal adjustments are not trivial, and everyone will feel their impact. The speed of various aspects of the transition is hard to predict, but it is not difficult to see that the world will function quite differently 10 to 15 years from now. Being prepared to navigate the transition begins with awareness of the shifts to come, and some understanding of their implications.' Diolch.
Welsh: Ymddiheuriadau. Nid yw rheolau'r dadleuon hyn yn gyfarwydd i minnau chwaith. Mewn addysg, er enghraifft, mae angen inni sicrhau ein bod yn paratoi pobl ifanc ar gyfer swyddi nad ydynt yn bodoli eto, ac mae angen inni gadw mewn cof fod llawer o'r newidiadau hyn yn dod yn ystod y 10 i 20 mlynedd nesaf. Nid wyf yn gwybod amdanoch chi, ond rwy'n dal i obeithio y byddaf yn ennill cyflog yn fy mhumdegau. Rhaid inni feddwl am hyfforddiant ar gyfer y rhai sydd eisoes mewn gwaith hefyd. Yn yr economi, mae strategaeth economaidd newydd Ken Skates yn cydnabod yr enillion cynhyrchiant y gellir eu gwneud drwy annog mabwysiadu awtomatiaeth, ond mae angen inni fod yn ddoeth yn y ffordd y rhown y meini prawf newydd hyn ar waith. Yn anochel, bydd yn rhaid i'r Llywodraeth roi cymorth ariannol i gwmnïau yn y pen draw, a fydd yn arwain at dorri rhai swyddi, ond pan fydd hynny'n digwydd, rhaid inni wneud yn siŵr fod cwmnïau'n helpu'r rhai sy'n colli swyddi i uwchsgilio, i gael eu hadleoli yn hytrach na chael eu diswyddo. Ym maes cyllid, mae esblygiad technoleg 'blockchain' yn gyfle inni fod yn gwbl dryloyw yn y modd y gwariwn arian cyhoeddus. Ac yn y Gymru wledig, rhaid inni achub ar gyfleoedd a gyflwynir inni gan ddata mawr, nid yn unig i drawsnewid y modd rydym yn ffermio ac yn cynhyrchu bwyd, ond hefyd i osod Cymru ar flaen y gad yn y diwydiant amaethyddiaeth fanwl sy'n datblygu. Mewn llywodraeth leol, rhaid inni ddilyn enghraifft dinasoedd eraill clyfar, gan dreialu gwasanaethau mewn amser real fel parcio clyfar, casglu sbwriel clyfar a goleuo clyfar. Ceir cyfleoedd enfawr ym maes gofal iechyd i wella gofal a chanlyniadau i gleifion, o robotiaid therapiwtig a all helpu i ymdrin â'n hargyfwng unigrwydd i synwyryddion a all weld a yw pobl yn methu prydau bwyd neu os yw ymddygiad yn dod yn fwy afreolaidd ei natur, gan helpu cleifion dementia i aros yn annibynnol yn eu cartrefi eu hunain yn hwy; lensys cyffwrdd sy'n gallu mesur lefelau glwcos a all sbarduno chwistrelliad inswlin wedyn drwy bats di-boen; a pheiriannau ysbyty clyfar a all rybuddio nyrsys ynghylch newidiadau amser real yn arwyddion bywyd cleifion, gan sicrhau bod newidiadau yn eu cyflwr yn cael sylw ar unwaith, yn hytrach nag o bryd i'w gilydd, gan adael nyrsys i ganolbwyntio ar agweddau eraill ar ofal cleifion. Mewn gwirionedd, os edrychwn ar y technolegau impiadwy sydd ar y ffordd, crafu'r wyneb yn unig y maent. Mae hon yn agenda drawslywodraethol, sy'n berthnasol i bob Ysgrifennydd Cabinet. Bydd y datblygiadau newydd hyn yn arbed arian a byddant yn gwella ansawdd gwasanaethau cyhoeddus. Ond mae'r rhain oll yn enghreifftiau o dechnolegau sydd eisoes yn hen - ac nid ydym wedi mabwysiadu unrhyw un ohonynt. Beth yw'r sefyllfa yng Nghymru? Nid ydym ond megis dechrau ar hyn. Y GIG sy'n prynu fwyaf o beiriannau ffacs. Ac mae'r ddau adroddiad a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf - adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ar wybodeg, a'r adolygiad seneddol ddoe - yn amlygu'n boenus ein bod ymhell ar ei hôl hi. Mae angen i'r Llywodraeth fod yn radical yma. Nid yn unig ein bod angen systemau newydd, mae angen diwylliannau newydd ac arweiniad newydd arnom i sicrhau'r trawsnewid hwn. Wrth i dechnoleg ddatblygu, daw pobl yn gynyddol i ddisgwyl gallu cael mynediad at y gwasanaethau sydd eu hangen arnynt pan a lle byddant ei angen. Os na allaf weld meddyg a bod Babylon Health yn rhoi cyfle i mi siarad ag un ar-lein am £25, mae'n debygol y byddaf yn manteisio ar y cyfle. Ond os byddwn yn methu dal i fyny â disgwyliadau'r cyhoedd a bod darparwyr preifat yn camu i mewn, gallai fygwth holl sylfaen ein gwasanaethau cyhoeddus. Mae hon yn her enfawr i'r Llywodraeth, yn enwedig gan ein bod yn brwydro mewn cymaint o ffyrdd eraill. Mae llywodraeth leol bron â chael ei pharlysu gan gyni a'r Llywodraeth ganolog gan Brexit. Ac mae'n cyfyngu ar ein gallu i ymateb i amgylchedd sy'n prysur newid. Ond mae ein Deddf cenedlaethau'r dyfodol yn mynnu ein bod yn wynebu'r heriau hirdymor hyn. Lywydd, mae angen cynllun ar Gymru. Rydym angen uned yn swyddfa'r Prif Weinidog sy'n ymroddedig i sganio'r gorwel mewn perthynas â datblygiadau newydd ac arbrofi'n gyflym gyda dulliau newydd i fod o fudd i'r modd y darperir gwasanaethau cyhoeddus ac annog twf diwydiannau newydd yn y sector preifat. Rwyf am orffen gyda dyfyniad gan Fforwm Economaidd y Byd - sefydliad nad yw'n enwog am ei safbwyntiau brawychol: Nid yw'r addasiadau unigol, sefydliadol, llywodraethol a chymdeithasol yn ddibwys, a bydd pawb yn teimlo eu heffaith. Mae cyflymder yr amrywiol agweddau ar y newid yn anodd eu rhagweld, ond nid yw'n anodd gweld y bydd y byd yn gweithredu mewn ffordd wahanol iawn 10 i 15 mlynedd o nawr. Mae bod yn barod i lywio'r newid yn dechrau gydag ymwybyddiaeth o'r newidiadau mawr i ddod, a pheth dealltwriaeth o'u goblygiadau. Diolch.