English: I would like to thank Jack for bringing this important debate to the Senedd and for the excellent campaign he has been doing alongside Friends of the Earth Cymru to get this issue talked about. In this Chamber I have spoken before about Thatcherite policies for which Wales and the UK continue to pay the price, whether that be the housing crisis or disastrous bus deregulation - pensions are another to add to this list. In the 1980s the Thatcher Government discouraged what they called dependency on state benefits, and instead incentivised a shift to greater levels of private pension provision. It unleashed the personal pension - . Sorry, I wasn't expecting to be called. Very sorry. In the 1980s the Thatcher Government discouraged what they called dependency on state benefits, and instead incentivised a shift to greater levels of private pension provision. It unleashed the personal pension misselling scandal, whereby armies of commission-driven salesmen were paid to convince the public that they should ditch their final salary occupation schemes in favour of the riskier personal pensions. This led to a huge number of pensions being controlled by private asset managers, and has remained the status quo ever since. Instead of leaving pension funds in the hands of the private sector, they should be managed democratically and in the public interest. Nowhere is that more necessary than in relation to pension fund investments in fossil fuels, and currently public sector pension funds in Wales are acting as a power source for further climate destruction. Not only do these funds fuel the climate crisis, but they also represent bad investments. Any green transition worthy of the name will need to include the targeted decline of reliance on fossil fuels, which will result in significant devaluation of fossil fuel investments, increasing the risk of current pension funds. Pensions are designed to provide workers with security when they retire. Continuing to invest pension funds in destructive fossil fuels does exactly the opposite, much like the climate crisis itself. These investments are ticking time bombs, and it doesn't have to be like this. Imagine a system under which public sector pension funds are ploughed into a green new deal, and instead of funding the destruction of the planet, we could be funding the saving of it. We could use this investment for social and environmental good, investing in well-paid, unionised jobs in the sustainable industries of the future. The time for serious action on climate change has long since passed. Here in Wales we have already shown our willingness to take the lead on environmental issues by declaring a climate emergency in 2019. And as Jack's motion specifies, Wales can lead the way again. We can become the first nation in the world to fully divest public sector pension schemes, and we must continue to back our words with serious action. Divestment is needed, and it's needed now. Thank you.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Jack am gyflwyno'r ddadl bwysig hon i'r Senedd ac am ei ymgyrch ragorol, ochr yn ochr â Cyfeillion y Ddaear Cymru, i sicrhau bod y mater hwn yn cael ei drafod. Rwyf wedi sôn o'r blaen yn y Siambr hon am y polisïau Thatcheraidd y mae Cymru a'r DU yn parhau i dalu'r pris amdanynt, boed hynny ar ffurf argyfwng tai neu drychineb dadreoleiddio bysiau - mae pensiynau'n rhywbeth arall i'w ychwanegu at y rhestr hon. Yn y 1980au, roedd Llywodraeth Thatcher yn wrthwynebus i'r hyn roeddent yn ei alw'n ddibyniaeth ar fudd-daliadau gan y wladwriaeth, ac yn lle hynny, aethant ati i gymell pobl i ymrwymo i lefelau uwch o ddarpariaeth pensiynau preifat. Arweiniodd hynny at sgandal camwerthu pensiynau personol - . Mae'n ddrwg gennyf, nid oeddwn yn disgwyl cael fy ngalw. Mae'n wir ddrwg gennyf. Yn y 1980au, roedd Llywodraeth Thatcher yn wrthwynebus i'r hyn roeddent yn ei alw'n ddibyniaeth ar fudd-daliadau gan y wladwriaeth, ac yn lle hynny, aethant ati i gymell pobl i ymrwymo i lefelau uwch o ddarpariaeth pensiynau preifat. Arweiniodd hynny at sgandal camwerthu pensiynau personol, lle cafodd byddinoedd o werthwyr ar gomisiwn eu talu i argyhoeddi'r cyhoedd y dylent roi'r gorau i'w cynlluniau pensiwn cyflog terfynol ac ymrwymo i bensiynau personol mwy mentrus. Arweiniodd hyn at nifer enfawr o bensiynau'n cael eu rheoli gan reolwyr asedau preifat, a dyna yw'r norm ers hynny. Yn hytrach na gadael cronfeydd pensiwn yn nwylo'r sector preifat, dylid eu rheoli'n ddemocrataidd ac er budd y cyhoedd. Mae hynny'n fwy angenrheidiol byth mewn perthynas â buddsoddiadau cronfeydd pensiwn mewn tanwyddau ffosil, ac ar hyn o bryd, mae cronfeydd pensiwn y sector cyhoeddus yng Nghymru yn gweithredu fel ffynhonnell ynni ar gyfer dinistrio'r hinsawdd ymhellach. Mae'r cronfeydd hyn yn gwaethygu'r argyfwng hinsawdd, ac maent hefyd yn fuddsoddiadau gwael. Bydd angen i unrhyw drawsnewid gwyrdd sy'n deilwng o'r enw gynnwys targed i leihau dibyniaeth ar danwydd ffosil, gan arwain at ddibrisiant sylweddol buddsoddiadau mewn tanwydd ffosil, gan gynyddu risg cronfeydd pensiwn cyfredol. Caiff pensiynau eu cynllunio i roi sicrwydd i weithwyr pan fyddant yn ymddeol. Mae parhau i fuddsoddi cronfeydd pensiwn mewn tanwyddau ffosil dinistriol yn gwneud yn union i'r gwrthwyneb, yn debyg iawn i'r argyfwng hinsawdd ei hun. Mae'r buddsoddiadau hyn yn fomiau amser, ac nid oes rhaid i bethau fod fel hyn. Dychmygwch system lle mae cronfeydd pensiwn y sector cyhoeddus yn cael eu rhoi mewn bargen newydd werdd, ac yn hytrach nag ariannu dinistr y blaned, gallem fod yn ariannu'r gwaith o'i hachub. Gallem ddefnyddio'r buddsoddiad hwn er lles cymdeithasol ac amgylcheddol, gan fuddsoddi mewn swyddi sy'n talu'n dda ac sy'n cydnabod undebau llafur yn niwydiannau cynaliadwy'r dyfodol. Mae'r amser ar gyfer camau gweithredu difrifol ar newid hinsawdd wedi hen fynd heibio. Yma yng Nghymru, rydym eisoes wedi dangos ein parodrwydd i arwain ar faterion amgylcheddol drwy ddatgan argyfwng hinsawdd yn 2019. Ac fel y mae cynnig Jack yn ei nodi, gall Cymru arwain y ffordd unwaith eto. Gallwn fod yn genedl gyntaf y byd i symud cynlluniau pensiwn y sector cyhoeddus oddi wrth danwydd ffosil yn gyfan gwbl, ac mae'n rhaid inni barhau i ategu ein geiriau â chamau gweithredu difrifol. Mae angen symud oddi wrth danwydd ffosil, ac mae angen gwneud hynny ar unwaith. Diolch.