English: Llywydd, can I thank Paul Davies for the way that he opened his contribution and for returning to that theme at the end? I was grateful to him for accepting the invitation to meet last week, and I note very carefully his offer of continued discussions beyond today. That's an offer that I will certainly want to take up with him. Turning to some of the specific questions that he raised, the position set out by the leader of the Labour Party at Westminster is a position that I have set out this afternoon: that the Prime Minister should take 'no deal' off the table. That is the way to break the logjam that has developed at Westminster, that is in the Prime Minister's own gift; she can make it clear that we will leave the European Union, but that we will do so in a way that is planned, that is orderly and that has a deal with the European Union. If she can take 'no deal' off the table, it will change the atmosphere, it will allow those discussions to happen, and that is what she should do. I want to just make clear again the position I set out in relation to a second referendum, because I don't want that to be misunderstood. What I've said is that Parliament should continue to work as hard as possible to find a deal - a deal that respects the referendum and protects our economy. And I think it is still possible that they will find a centre of gravity inside the House of Commons around a particular method in which we both leave the European Union and mitigate the harm that that will cause. What I went on to say is that if that proves impossible, if over the coming days the House of Commons is deadlocked and there is no majority to be found for any form of deal, at that point, the deadlock is best resolved by putting the question back to those people who were asked the question in the first place. And I completely reject the off-microphone accusations that this is somehow an anti-democratic way of doing things. I voted for a Government in 1997. I didn't expect that the result would last for ever. Indeed, I was asked again in 2001 and gave the same answer. Indeed, I was asked the same again in 2005 and gave the same answer again. So, the idea that it is impossible to return to people who have provided a democratic mandate and a decision, to ask them for a further review, is nonsensical in any democracy. That's why I have said that if the House of Commons is deadlocked, then returning to the people from which any democratic mandate is derived is the way that that might have to be resolved. Paul Davies asked me about what we are doing to help stakeholders. He will have seen the Brexit business portal that we have provided. He will have seen the new website Paratoi Cymru, which has had over 2,000 unique visitors since it was launched less than a week ago, and Ministers continue to meet with stakeholders in their portfolio areas on a very regular basis. He asked about improving communications. He will have seen, I hope, the help that we've been able to provide through the £50 million EU transition fund - money to the Welsh Local Government Association, to the health service confederation, to the Association of Directors of Social Services, to the Welsh Council for Voluntary Action. All of those umbrella organisations have received modest - it is modest - help from the fund to enable them to be conduits of improved communication of the things that we are able to tell those organisations direct, but then we rely on them to be able to pass those messages on to their membership, and we've done our best to provide some financial assistance to them in doing so. Paul Davies ended his questions with a very important point about the further strain on the constitutional relationships inside the United Kingdom that a 'no deal' Brexit will cause. It's common currency, isn't it? It's the conclusion of committees here, it's been the conclusion of committees at the House of Commons and the House of Lords, that the current inter-governmental machinery that we have in the United Kingdom cannot bear the weight of Brexit - that we've relied on a common rulebook ever since devolution, a common European Union rulebook, to which we are all bound. When that rulebook disappears, then the machinery that we are left with is not adequate to the task. And we press that point, and, in many ways, Wales has been the leading source of determination to get those issues resolved, and the JMC plenary, while my predecessor, Carwyn Jones, was a member of it, has set work in hand to do just that. But it's urgent, and it is difficult to persuade the UK Government to find the energy, the time and the commitment to make those very important things happen. That workload that will flow from Brexit will be felt in this institution, Llywydd, and I look forward to further discussions between the parties and with you to make sure that we find the most practical way we can to manage the legislative impact that a 'no deal' Brexit would throw up for the National Assembly itself.
Welsh: Llywydd, a gaf i ddiolch i Paul Davies am y ffordd yr agorodd ei gyfraniad ac am ddychwelyd at y thema honno ar y diwedd? Yr oeddwn i'n ddiolchgar iddo am dderbyn y gwahoddiad i gyfarfod yr wythnos diwethaf, a nodaf yn ofalus iawn ei gynnig i barhau â'r trafodaethau ar ôl heddiw. Yn sicr, mae hwnnw'n gynnig y byddaf yn manteisio arno. Gan droi at rai o'r cwestiynau penodol a godwyd ganddo, y safbwynt a nodir gan arweinydd y Blaid Lafur yn San Steffan yw'r safbwynt yr wyf i wedi ei amlinellu y prynhawn yma: y dylai'r Prif Weinidog gymryd 'gadael yr UE heb gytundeb' oddi ar y bwrdd. Dyna'r ffordd i chwalu'r dagfa sydd wedi datblygu yn San Steffan, ac mae hyn yn rhywbeth sydd o fewn gallu'r Prif Weinidog; gall hi ei gwneud yn glir y byddwn yn gadael yr Undeb Ewropeaidd, ond y byddwn yn gwneud hynny mewn modd sydd wedi ei gynllunio, yn drefnus ac sydd â chytundeb gyda'r Undeb Ewropeaidd. Os gall hi gymryd 'gadael heb gytundeb' oddi ar y bwrdd, bydd hynny yn newid yr awyrgylch, bydd yn caniatáu i'r trafodaethau hynny ddigwydd, a dyna ddylai hi ei wneud. Rwyf eisiau gwneud yn glir unwaith eto y safbwynt a nodais ynglŷn ag ail refferendwm, gan nad wyf yn dymuno i hynny gael ei gamddeall. Yr hyn a ddywedais yw y dylai'r Senedd barhau i weithio mor galed â phosibl i ddod o hyd i gytundeb - cytundeb sy'n parchu'r refferendwm ac yn diogelu ein heconomi. Ac rwy'n credu ei bod hi'n parhau i fod yn bosibl y byddan nhw'n canfod cydbwysedd yn Nhŷ'r Cyffredin ynghylch dull penodol lle yr ydym yn gadael yr Undeb Ewropeaidd ac yn lliniaru'r niwed y bydd hynny'n ei achosi. Yr hyn a ddywedais wedyn oedd, os bydd hynny'n profi i fod yn amhosibl, os bydd Tŷ'r Cyffredin dros y dyddiau nesaf yn methu â dod i benderfyniad ac nad oes mwyafrif o blaid unrhyw fath o gytundeb, yna, y ffordd orau i ddatrys yr anghytundeb llwyr bryd hynny fydd gofyn y cwestiwn i'r bobl y gofynnwyd y cwestiwn iddynt yn y lle cyntaf. Ac rwy'n gwrthod yn llwyr y cyhuddiadau oddi ar y meicroffon fod hyn rywsut yn ffordd gwrth-democrataidd o wneud pethau. Fe bleidleisiais i dros Lywodraeth yn 1997. Nid oeddwn i'n disgwyl y byddai'r canlyniad yn para am byth. Yn wir, gofynnwyd i mi eto yn 2001 a rhoddais yr un ateb. Yn wir, gofynnwyd yr un peth unwaith eto yn 2005 a rhoddais yr un ateb eto. Felly, mae'r syniad ei bod yn amhosibl i fynd yn ôl at y bobl sydd wedi rhoi mandad democrataidd a phenderfyniad, a gofyn iddynt am adolygiad pellach, yn hurt mewn unrhyw ddemocratiaeth. Dyna pam yr wyf i wedi dweud os yw'r Tŷ'r Cyffredin yn methu â dod i benderfyniad, yna efallai mai mynd yn ôl at y bobl y mae unrhyw fandad democrataidd wedi tarddu oddi wrthynt, yw'r ffordd o ddatrys hynny. Gofynnodd Paul Davies i mi am yr hyn yr ydym ni'n ei wneud i helpu rhanddeiliaid. Bydd wedi gweld y porth busnes Brexit a ddarparwyd gennym. Bydd wedi gweld y wefan newydd Paratoi Cymru, sydd wedi cael dros 2,000 o ymwelwyr gwahanol ers ei lansio lai nag wythnos yn ôl, ac mae Gweinidogion yn parhau i gwrdd â rhanddeiliaid yn eu meysydd portffolio yn rheolaidd iawn. Gofynnodd am wella cyfathrebu. Bydd wedi gweld, rwy'n gobeithio, y cymorth yr ydym wedi gallu ei ddarparu drwy gronfa pontio £50 miliwn yr UE - arian i Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, i gonffederasiwn y gwasanaeth iechyd, i Gymdeithas Cyfarwyddwyr y Gwasanaethau Cymdeithasol ac i Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru. Mae pob un o'r sefydliadau ymbarél hyn wedi cael cymorth cymhedrol - a chymedrol yn unig ydyw - cymorth o'r Gronfa er mwyn iddyn nhw ddatblygu sianelau cyfathrebu gwell am y pethau yr ydym yn gallu eu dweud yn uniongyrchol wrth y sefydliadau hynny. Ond wedyn rydym yn dibynnu ar iddyn nhw allu trosglwyddo'r negeseuon hynny ymlaen i'w haelodaeth, ac rydym wedi gwneud ein gorau i ddarparu rhywfaint o gymorth ariannol iddyn nhw i wneud hynny. Terfynodd Paul Davies ei gwestiynau gyda phwynt pwysig iawn am y straen pellach ar y berthynas gyfansoddiadol o fewn y Deyrnas Unedig y byddai Brexit heb gytundeb yn ei achosi. Onid dyna'r farn gyffredin? Dyna gasgliad ein pwyllgorau yn y fan yma, a dyna gasgliad pwyllgorau Tŷ'r Cyffredin a Thŷ'r Arglwyddi, na fedr y prosesau rhynglywodraethol presennol sydd gennym yn y Deyrnas Unedig gynnal pwysau Brexit - ein bod wedi dibynnu ar lyfr rheolau cyffredin ers datganoli, llyfr rheolau cyffredin yr Undeb Ewropeaidd, yr ydym i gyd wedi ymrwymo iddynt. Pan fydd y llyfr rheolau hwnnw yn diflannu, yna ni fydd y mecanwaith fydd ar ôl yn ddigonol ar gyfer y dasg. Ac rydym yn pwysleisio'r pwynt hwnnw, ac mewn sawl ffordd, bu Cymru yn brif ffynhonnell y penderfyniad i ddatrys y problemau hynny, ac mae Cydbwyllgor y Gweinidogion yn ei gyfarfod llawn, pan oedd fy rhagflaenydd, Carwyn Jones yn aelod ohono, wedi rhoi gwaith ar y gweill i wneud yn union hynny. Ond mae'n fater o frys, ac mae'n anodd perswadio Llywodraeth y DU i ddod o hyd i'r egni, yr amser a'r ymrwymiad i wneud i'r pethau pwysig iawn hyn ddigwydd. Bydd y llwyth gwaith a fydd yn deillio o Brexit yn cael ei deimlo yn y sefydliad hwn, Llywydd, ac edrychaf ymlaen at drafodaethau pellach rhwng y pleidiau a gyda chithau i wneud yn siŵr ein bod yn canfod y ffordd fwyaf ymarferol bosibl o reoli'r effaith ddeddfwriaethol y bydd Brexit heb gytundeb yn sicr o'i chreu ar gyfer y Cynulliad Cenedlaethol ei hun.