techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: As a regular user of the Valleys lines from the Rhondda, I'm one of the many thousands of passengers left dismayed, frustrated, squashed and feeling short-changed on a regular basis. Overcrowding has become a major safety issue not just for commuters, but also for staff who bear the brunt of passengers' anger, especially when people are forced to endure cramped conditions. On behalf of staff, who I've received representations from, and on behalf of the many people who use the trains every day, I want to know when we can expect to see more rolling stock - new rolling stock - on the Treherbert line? And I also want to know if there's any truth in what was told to me by a member of Transport for Wales staff that new carriages will not feature toilets?
Welsh: Fel defnyddiwr rheolaidd o reilffyrdd y Cymoedd o'r Rhondda, rwy'n un o'r miloedd o deithwyr sy'n cael eu digalonni, eu llesteirio, eu gwasgu ac yn teimlo nad ydyn nhw'n cael gwerth am arian yn rheolaidd. Mae gorlenwi wedi dod yn fater diogelwch pwysig nid yn unig i gymudwyr, ond hefyd i staff sy'n dioddef dicter y teithwyr, yn enwedig pan fydd pobl yn cael eu gorfodi i ddioddef amodau cyfyng. Ar ran y staff, ac rwyf i wedi cael sylwadau ganddyn nhw, ac ar ran y nifer fawr o bobl sy'n defnyddio'r trenau bob dydd, hoffwn wybod pryd y gallwn ni ddisgwyl gweld mwy o gerbydau - cerbydau newydd - ar reilffordd Treherbert? A hoffwn wybod hefyd pa un a oes unrhyw wirionedd yn yr hyn a ddywedodd aelod o staff Trafnidiaeth Cymru wrthyf i na fydd toiledau yn y cerbydau newydd?
English: Well, Llywydd, it is because we recognise the points that the Member has made that the new franchise will provide an extra 285 services across Wales every weekday and on Sundays by December 2023, and an extra 294 services across Wales by December 2019. As far as I am aware, the new rolling stock that we are acquiring will, of course, have modern and up-to-date facilities including toilet facilities, but also Wi-Fi and other things that people travelling in a modern railway system have a right to expect. FootnoteLink
Welsh: Wel, Llywydd, gan ein bod ni'n cydnabod y pwyntiau y mae'r Aelod wedi eu gwneud y bydd y fasnachfraint newydd yn darparu 285 o wasanaethau ychwanegol ledled Cymru bob dydd yn ystod yr wythnos ac ar ddydd Sul erbyn Rhagfyr 2023, a 294 o wasanaethau ychwanegol ledled Cymru erbyn Rhagfyr 2019. Hyd y gwn i, bydd cyfleusterau modern a chyfredol gan gynnwys cyfleusterau toiled yn y cerbydau newydd yr ydym ni'n eu caffael, wrth gwrs, ond hefyd Wi-Fi a phethau eraill y mae gan bobl sy'n teithio mewn system reilffyrdd fodern yr hawl i'w disgwyl. FootnoteLink
English: You will agree with me, no doubt, that the south Wales metro scheme is absolutely vital to connect our communities in the south Wales Valleys with the jobs and growth opportunities of the wider Cardiff capital region. Can you, First Minister, therefore tell us how the delivery of these two important projects are being co-ordinated, especially in relation to the development of the metro project going forward?
Welsh: Byddwch yn cytuno â mi, rwy'n siŵr, bod cynllun metro de Cymru yn gwbl hanfodol i gysylltu ein cymunedau yng nghymoedd y de gyda chyfleoedd swyddi a thwf prifddinas-ranbarth ehangach Caerdydd. A allwch chi ddweud wrthym ni felly, Prif Weinidog, sut y mae'r gwaith o ddarparu'r ddau brosiect pwysig hyn yn cael ei gydgysylltu, yn enwedig o ran datblygiad prosiect y metro yn y dyfodol?
English: Well, Llywydd, I certainly do agree with what Russell George has said. The whole purpose of the metro and the improvements that we look to make in public services is that it will allow people to move freely across the economy of south Wales, allowing businesses to move where there are skilled populations that can allow them to thrive and allowing people to move easily to where employment can be found. The purpose of our White Paper is to set out a form of being able to regulate bus services in the future that means they can be run in the public interest, and in that way we will be able to bring those two threads together: the public investment that we are making in the metro - a major investment - but also a way of planning and delivering bus services that means we have a genuinely integrated transport system across south Wales.
Welsh: Wel, Llywydd, rwy'n yn sicr yn cytuno â'r hyn a ddywedodd Russell George. Holl bwrpas y metro a'r gwelliannau yr ydym ni'n ceisio eu gwneud mewn gwasanaethau cyhoeddus yw y byddan nhw'n caniatáu i bobl symud yn rhydd ar draws economi de Cymru, gan ganiatáu i fusnesau symud i fannau lle ceir poblogaethau crefftus a all eu galluogi i ffynnu a chaniatáu i bobl symud yn hawdd i'r mannau lle gellir dod o hyd i gyflogaeth. Diben ein Papur Gwyn yw nodi ffurf o allu rheoleiddio gwasanaethau bysiau yn y dyfodol sy'n golygu y gellir eu rhedeg er budd y cyhoedd, ac yn y modd hwnnw byddwn yn gallu dod â'r ddau edefyn hynny at ei gilydd: y buddsoddiad cyhoeddus yr ydym ni'n ei wneud yn y metro - buddsoddiad mawr - ond hefyd ffordd o gynllunio a darparu gwasanaethau bysiau sy'n golygu bod gennym ni system drafnidiaeth wirioneddol integredig ar draws de Cymru.
English: Carbon dioxide levels in Wales are falling. We have plans set out and timetables set out that we will continue to review and keep up to date. We are considering the advice of the climate change committee in the light of the Paris agreement, and, as you've seen, it suggests that we need a 95 per cent fall in emissions within 30 years. The advice, Llywydd, was detailed. It was over 300 pages-worth of advice. It's right that we take time to consider it, but our first reaction to the advice is that falls of that sort over that time period are necessary and achievable in Wales.
Welsh: Mae lefelau carbon deuocsid yng Nghymru yn gostwng. Mae gennym ni gynlluniau a gyflwynwyd ac amserlenni a gyflwynwyd y byddwn ni'n parhau i'w hadolygu a'u cadw'n gyfredol. Rydym ni'n ystyried cyngor y pwyllgor ar y newid yn yr hinsawdd yng ngoleuni cytundeb Paris, ac, fel yr ydych chi wedi ei weld, mae'n awgrymu ein bod ni angen gostyngiad o 95 y cant i allyriadau o fewn 30 mlynedd. Roedd y cyngor, Llywydd, yn fanwl. Roedd dros 300 o dudalennau o gyngor. Mae'n iawn ein bod ni'n cymryd amser i'w ystyried, ond ein hymateb cyntaf i'r cyngor yw bod gostyngiadau o'r math hwnnw dros y cyfnod amser hwnnw yn angenrheidiol ac yn gyraeddadwy yng Nghymru.
English: Well, clearly, First Minister, emissions are not falling fast enough, and it is doubtful if your Government will actually meet the target of a 27 per cent reduction by 2020, given that, so far, only a 14 per cent reduction has been achieved. Now, since 2014, the estimated number of deaths in Wales, according to Public Health Wales, relating to air pollution has actually increased from 1,320 in 2014 to more than 2,000 in 2017. In a recent debate, the former Minister for environment stated that in order to fill the gaps in legislation, the possibility of a clean air Act was actually on the table. Now, Professor Lewis from Swansea University indicated that the collection of air pollution information is inconsistent and more needs to be done to ensure that the data collected is accurate and representative of the whole of Wales, because missing out on vital data can lead to areas being overlooked and forgotten. Given the seriousness of the situation, do you agree, First Minister, that it is time now to bring forward a clean air Act, standardise data collection and bring an end to this public health crisis?
Welsh: Wel, yn amlwg, Prif Weinidog, nid yw allyriadau yn gostwng yn ddigon cyflym, ac mae'n amheus a fydd eich Llywodraeth yn cyrraedd y targed o ostyngiad o 27 y cant erbyn 2020, o gofio mai dim ond gostyngiad o 14 y cant a gyflawnwyd hyd yn hyn. Nawr, ers 2014, mae nifer amcangyfrifedig y marwolaethau yng Nghymru, yn ôl Iechyd Cyhoeddus Cymru, yn gysylltiedig â llygredd aer, mewn gwirionedd wedi cynyddu o 1,320 yn 2014 i fwy na 2,000 yn 2017. Mewn dadl ddiweddar, dywedodd cyn-Weinidog yr amgylchedd bod y posibilrwydd o Ddeddf aer glân ar y bwrdd mewn gwirionedd er mwyn llenwi'r bylchau mewn deddfwriaeth. Nawr, nododd yr Athro Lewis o Brifysgol Abertawe bod y broses o gasglu gwybodaeth am lygredd aer yn anghyson a bod angen gwneud mwy i sicrhau bod y data a gesglir yn gywir ac yn gynrychioliadol o Gymru gyfan, oherwydd gall methu data hanfodol arwain at anwybyddu ac anghofio ardaloedd. O ystyried difrifoldeb y sefyllfa, a ydych chi'n cytuno, Prif Weinidog, ei bod hi'n amser nawr i ni gyflwyno Deddf aer glân, safoni'r broses o gasglu data a rhoi terfyn ar yr argyfwng iechyd y cyhoedd hwn?
English: Well, Llywydd, let me begin by agreeing with what Paul Davies has said about the importance of clean air. A decade on from when this debate started, I think we are all more aware today of the impact that air pollution can have on public health and its impact on other health conditions. So, I want to agree with him about the seriousness of the issue. I can tell him that I have already had discussions with Lesley Griffiths, my colleague, about a clean air Act, and the preparation inside the Welsh Government has begun to think about how such an Act might be developed. Of course, we will want to talk with all those experts and those interest groups that would want to contribute to such an Act, and having better data, having data that is properly comparable, having data that allows you to track changes over time would be a necessary part of any piece of legislation that we might bring forward.
Welsh: Wel, Llywydd, gadewch i mi ddechrau drwy gytuno â'r hyn y mae Paul Davies wedi ei ddweud am bwysigrwydd aer glân. Ddegawd ymlaen o bryd y dechreuodd y ddadl hon, rwy'n credu ein bod ni i gyd yn fwy ymwybodol heddiw o'r effaith y gall llygredd aer ei chael ar iechyd y cyhoedd a'i effaith ar gyflyrau iechyd eraill. Felly, hoffwn gytuno ag ef am ddifrifoldeb y mater. Gallaf ddweud wrtho fy mod i eisoes wedi cael trafodaethau gyda Lesley Griffiths, fy nghyd-Weinidog, am Ddeddf aer glân, ac mae'r gwaith paratoi y tu mewn i Lywodraeth Cymru wedi dechrau meddwl am sut y gellid datblygu Deddf o'r fath. Wrth gwrs, byddwn ni eisiau siarad â'r holl arbenigwyr hynny a'r grwpiau buddiant hynny a fyddai'n dymuno cyfrannu at Ddeddf o'r fath, a byddai cael gwell data, cael data y gellir eu cymharu'n gywir, cael data sy'n caniatáu i chi olrhain newidiadau dros amser yn rhan angenrheidiol o unrhyw ddarn o ddeddfwriaeth y gallem ni ei gyflwyno.
English: Well, First Minister, I'm glad that you're actually looking at a clean air Act, but I would suggest that I think it is now important that you do actually bring forward that legislation in order to tackle this very important issue. Now, your Government has set targets to halve the 2005 carbon emissions by 2030, but, clearly, not enough progress has been made towards meeting this particular target, because figures from the UK Committee on Climate Change show that, between 2015 and 2016, greenhouse gas emissions increased by 5 per cent in Wales, compared to an 11 per cent decrease in Scotland. Air pollution is not just contained to the target areas. In England and Scotland, progress, clearly, is being made following Berlin's example, with cities including Leeds and Birmingham bringing forward plans for clean air zones. Now, as you know, we on this side of the Chamber have called for these zones to be put in place in Wrexham, Swansea, Newport and Cardiff, and it is disappointing that Cardiff has dropped its plans for a zone. This is despite the Welsh Government being taken to the High Court last year over its failure to bring forward a firm plan to improve air quality. So, First Minister, since the Welsh Government announced the air quality fund last year, what progress has been made on improving the nitrogen dioxide levels in the five target road areas and what specific action is the Welsh Government taking to ensure that local authorities also play their role and are actually tackling air pollution in their respective areas?
Welsh: Wel, Prif Weinidog, rwy'n falch eich bod chi'n ystyried Deddf aer glân o ddifrif, ond byddwn yn awgrymu fy mod i'n meddwl ei bod hi'n bwysig nawr eich bod chi'n cyflwyno'r ddeddfwriaeth honno er mwyn mynd i'r afael â'r mater pwysig iawn hwn. Nawr, mae eich Llywodraeth wedi gosod targedau i haneru allyriadau carbon 2005 erbyn 2030, ond, yn amlwg, nid oes digon o gynnydd wedi ei wneud tuag at gyrraedd y targed penodol hwn, gan fod ffigurau gan Bwyllgor y DU ar y newid yn yr hinsawdd yn dangos bod allyriadau nwyon tŷ gwydr wedi cynyddu gan 5 y cant yng Nghymru rhwng 2015 a 2016, o'i gymharu â gostyngiad o 11 y cant yn yr Alban. Nid yw llygredd aer wedi'i gyfyngu i'r ardaloedd targed yn unig. Yn Lloegr a'r Alban, mae cynnydd, yn amlwg, yn cael ei wneud gan ddilyn esiampl Berlin, wrth i ddinasoedd sy'n cynnwys Leeds a Birmingham gyflwyno cynlluniau ar gyfer parthau aer glân. Nawr, fel y gwyddoch, rydym ni ar yr ochr hon i'r Siambr wedi galw am i'r parthau hyn gael eu cyflwyno yn Wrecsam, Abertawe, Casnewydd a Chaerdydd, ac mae'n siomedig bod Caerdydd wedi troi ei chefn ar ei chynlluniau ar gyfer parth. Mae hyn er gwaethaf y ffaith yr aethpwyd â Llywodraeth Cymru i'r Uchel Lys y llynedd ynghylch ei methiant i gyflwyno cynllun cadarn i wella ansawdd aer. Felly, Prif Weinidog, ers i Lywodraeth Cymru gyhoeddi'r gronfa ansawdd aer y llynedd, pa gynnydd sydd wedi ei wneud ar wella lefelau nitrogen deuocsid yn y pum ardal ffyrdd targed, a pha gamau penodol y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i sicrhau bod awdurdodau lleol yn chwarae eu rhan hefyd ac yn mynd i'r afael â llygredd aer yn eu hardaloedd eu hunain?
English: Llywydd, the Member neglected to tell the Chamber that, of course, it was the UK Government that was taken to the Supreme Court over this matter because of infractions in relation to the European law, and the Welsh Government was there because we are part of that UK system. But he didn't mention that the UK Government was primarily in the dock on that day. Now, as it happens, I agree with lots of what he has said, and I share the ambitions that he set out to make sure that we do more to make sure that we leave a legacy for future generations of non-polluted air that doesn't cause the difficulties that we are now more alert to it creating. In relation to the five areas that he identified, we have new monitoring arrangements in place there. They are more sensitive to levels of nitrogen dioxide. It will be September before we have a data set of the sort that he advocated in his earlier question - reliable and over a time sequence - and we will know, in September, the result of that additional monitoring. As far as the work we are doing with local authorities is concerned, of course we work closely with local authorities, including Cardiff, to make sure that the actions that they can take and the actions that we can take together support the ambition that Paul Davies has set out this afternoon.
Welsh: Llywydd, anghofiodd yr Aelod ddweud wrth y Siambr mai Llywodraeth y DU, wrth gwrs, a gafodd ei chymryd i'r Goruchaf Lys ynghylch y mater hwn oherwydd tor-cyfraith yn ymwneud â chyfraith Ewrop, ac roedd Llywodraeth Cymru yno oherwydd ein bod ni'n rhan o'r system honno yn y DU. Ond ni soniodd mai Llywodraeth y DU oedd yn y doc yn bennaf ar y diwrnod hwnnw. Nawr, fel mae'n digwydd, rwy'n cytuno â llawer o'r hyn y mae wedi ei ddweud, ac rwy'n rhannu'r uchelgeisiau a gyflwynwyd ganddo i sicrhau ein bod ni'n gwneud mwy i sicrhau ein bod ni'n gadael etifeddiaeth i genedlaethau'r dyfodol o aer nad yw'n llygredig nad yw'n achosi'r anawsterau yr ydym ni'n fwy effro i'w creu erbyn hyn. O ran y pum ardal a nodwyd ganddo, mae gennym ni drefniadau monitro newydd ar waith yno. Maen nhw'n fwy sensitif i lefelau nitrogen deuocsid. Bydd yn fis Medi cyn i ni gael set ddata o'r math a argymhellwyd ganddo yn ei gwestiwn cynharach - dibynadwy a thros gyfnod o amser - a byddwn yn gwybod, ym mis Medi, canlyniad y monitro ychwanegol hwnnw. O ran y gwaith yr ydym ni'n ei wneud gydag awdurdodau lleol, rydym ni'n cydweithio'n agos ag awdurdodau lleol wrth gwrs, gan gynnwys Caerdydd, i sicrhau bod y camau y gallan nhw eu cymryd a'r camau y gallwn ni eu cymryd gyda'n gilydd yn cefnogi'r uchelgais a gyflwynwyd gan Paul Davies y prynhawn yma.
English: Diolch, Llywydd. First Minister, life expectancy in Wales is falling faster than in any other nation in Europe. We're the only country in these islands where child poverty is rising, and in the first three months of this year, we were the only part of the UK where unemployment increased. A month ago, at the Labour Party conference, the general secretary of the Welsh Labour Party said that 'Wales is better placed than any other part of the UK to deal with Brexit'. How can that be true when Wales, under your leadership, is doing so badly even before Brexit has begun?
Welsh: Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, mae disgwyliad oes yng Nghymru yn gostwng yn gynt nag mewn unrhyw wlad arall yn Ewrop. Ni yw'r unig wlad yn yr ynysoedd hyn lle mae tlodi plant yn cynyddu, ac yn nhri mis cyntaf eleni, ni oedd yr unig ran o'r DU lle y cynyddodd diweithdra. Fis yn ôl, yng nghynhadledd y Blaid Lafur, dywedodd ysgrifennydd cyffredinol Plaid Lafur Cymru bod Cymru mewn sefyllfa well nag unrhyw ran arall o'r DU i ymdrin â Brexit. Sut gall hynny fod yn wir pan fo Cymru, o dan eich arweinyddiaeth chi, yn gwneud mor wael hyd yn oed cyn i Brexit ddechrau?
English: Well, Llywydd, the Member never has a good word to say for Wales. He never loses an opportunity to choose the most dismal statistics he can find and then to run Wales down. He does it not just in this Chamber; he takes the opportunities he has to do that when he is on national broadcast media as well, while, on this side of the Chamber, we do our best to build Wales up. We do our best to attract businesses to come to Wales. He never misses an opportunity to paint Wales as the most dismal place he has ever come across. He does it even when the figures bear no relation to what he says. And when the Labour Party, with which he has an obsessive interest, Llywydd - I've offered before to send him membership applications given how often on the floor of the Chamber he wants to ask me questions about what the Labour Party does. At our conference, we set out a prospectus for Wales that offers hope for the future, but shows the way in which, even in the circumstances of Brexit, we can create an economy that thrives and we can create a society in which people have chances to thrive. And it would be nice if, just once, in asking questions here, the Member could put his shoulder to that wheel rather than forever trying to find ways to talk Wales down.
Welsh: Wel, Llywydd, nid oes gan yr Aelod fyth air da i'w ddweud dros Gymru. Nid yw byth yn colli cyfle i ddewis yr ystadegau mwyaf digalon y gall ddod o hyd iddyn nhw ac yna bychanu Cymru. Nid yn y Siambr hon yn unig y mae'n gwneud hyn; mae'n manteisio ar y cyfleoedd sydd ganddo i wneud hynny pan fydd ar gyfryngau darlledu cenedlaethol hefyd, ond ar yr ochr hon o'r Siambr rydym ni'n gwneud ein gorau i ganu clodydd Cymru. Rydym ni'n gwneud ein gorau i ddenu busnesau i ddod i Gymru. Nid yw ef byth yn colli cyfle i bortreadu Cymru fel y lle mwyaf digalon y mae wedi ei weld erioed. Mae'n gwneud hynny hyd yn oed pan nad yw'r ffigurau'n berthnasol o gwbl i'r hyn y mae'n ei ddweud. A phan fydd y Blaid Lafur, y mae ganddo ddiddordeb obsesiynol ynddi, Llywydd - rwyf i wedi cynnig anfon ceisiadau aelodaeth ato yn y gorffennol o ystyried pa mor aml ar lawr y Siambr y mae eisiau gofyn cwestiynau i mi am yr hyn y mae'r Blaid Lafur yn ei wneud. Yn ein cynhadledd, cyflwynwyd prosbectws ar gyfer Cymru gennym sy'n cynnig gobaith ar gyfer y dyfodol, ond sy'n dangos y ffordd y gallwn ni greu, hyd yn oed o dan amgylchiadau Brexit, economi sy'n ffynnu ac y gallwn ni greu cymdeithas lle mae pobl yn cael cyfleoedd i ffynnu. A byddai'n braf pe byddai'r Aelod, am unwaith, wrth ofyn cwestiynau yn y fan yma, yn rhoi ei ysgwydd wrth yr olwyn honno yn hytrach na cheisio'n barhaus i ddod o hyd i ffyrdd o fychanu Cymru.
English: First Minister, you're often fond of saying how disappointed you are in me, and I have to say, based on that performance, it's not half as disappointed as I am in you. Hywel Ceri Jones, who has been an adviser to your Government, this week cited the fact that the leader of your party has been deliberately ambiguous in the question of a second public vote on EU membership as his reason for leaving Labour and joining Plaid Cymru. Seeing as Hywel was the founder of the Erasmus programme, perhaps it's fitting to remind ourselves of the words of the great man himself when he said, 'Humility is truth.' So, in that spirit, before tens - [ Interruption.] Before tens of thousands - [ Interruption.] You may be laughing now; I don't think you'll be laughing on Sunday. So, in that spirit, before tens of thousands of Labour supporters follow Hywel in abandoning you at the ballot box, why not humbly admit, First Minister, that on the question of the second referendum, in slavishly following the British Labour line - or rather, the absence of one - you simply got it wrong?
Welsh: Prif Weinidog, rydych chi'n aml yn hoff o ddweud pa mor siomedig ydych chi ynof i, ac mae'n rhaid i mi ddweud, ar sail y perfformiad yna, nid yw hanner mor siomedig ag yr wyf i ynoch chi. Yr wythnos hon, cyfeiriodd Hywel Ceri Jones, sydd wedi bod yn gynghorydd i'ch Llywodraeth, at y ffaith bod arweinydd eich plaid wedi bod yn fwriadol amwys o ran y cwestiwn o ail bleidlais gyhoeddus ar aelodaeth o'r UE fel ei reswm dros adael Llafur ac ymuno â Phlaid Cymru. O gofio mai Hywel oedd sylfaenydd rhaglen Erasmus, efallai ei bod yn addas i atgoffa ein hunain o eiriau'r dyn mawr ei hun pan ddywedodd, 'Gwirionedd yw gostyngeiddrwydd.' Felly, yn yr ysbryd hwnnw, cyn i ddegau - [ Torri ar draws.] Cyn i ddegau o filoedd - [ Torri ar draws.] Efallai eich bod chi'n chwerthin nawr; nid wyf i'n credu y byddwch chi'n chwerthin ddydd Sul. Felly, yn yr ysbryd hwnnw, cyn i ddegau o filoedd o gefnogwyr Llafur ddilyn Hywel gan droi eu cefnau arnoch chi yn y blwch pleidleisio, pam na wnewch chi gyfaddef yn ostyngedig, Prif Weinidog, o ran y cwestiwn o ail refferendwm, eich bod chi, trwy ddilyn yn slafaidd safbwynt Llafur Prydain - neu yn hytrach, yn absenoldeb un - wedi gwneud y penderfyniad anghywir?
English: Well, humility may be truth, Llywydd, but irony is certainly not lost. If ever there was a figure who should have avoided that as a strapline, I think we've heard from him twice now this afternoon. The position of my party in relation to a second referendum is one that reflects the complexity of the position that faces the British people. The day is coming, Llywydd, when the House of Commons, which after all is where this decision will be made, will have to grasp that issue and make its mind up finally as to whether or not it is prepared to ask the people of the United Kingdom to vote on this matter again. I believe that that day is coming very quickly.
Welsh: Wel, efallai mai gwirionedd yw gostyngeiddrwydd, Llywydd, ond nid yw eironi wedi diflannu yn sicr. Os bu unigolyn erioed a ddylai fod wedi osgoi hwnna fel slogan, rwy'n credu ein bod ni wedi clywed ganddo ddwywaith y prynhawn yma erbyn hyn. Mae safbwynt fy mhlaid o ran ail refferendwm yn un sy'n adlewyrchu cymhlethdod y sefyllfa sy'n wynebu pobl Prydain. Mae'r diwrnod ar ddod, Llywydd, pan fydd yn rhaid i Dŷ'r Cyffredin, sef lle y bydd y penderfyniad hwn yn cael ei wneud wedi'r cyfan, gydio yn y mater hwnnw a phenderfynu'n derfynol pa un a yw'n barod i ofyn i bobl y Deyrnas Unedig bleidleisio ar y mater hwn eto. Credaf fod y diwrnod hwnnw'n dod yn gyflym iawn.