English: I welcome this debate, and I thank Hefin David for opening the debate and placing bowel cancer under the microscope. Also, as this cancer is so common, I too have some family experience, as my father and grandfather suffered this condition over the years. As we have heard, there is a significant challenge in undertaking a proper diagnosis. The symptoms, such as stomach pains, diarrhoea, sometimes constipation, passing blood - all of those symptoms are very common symptoms. If GPs were to refer everyone who had those symptoms to our hospitals, then there would be no room to do any other work whatsoever. Therefore, the patient history is crucially important. You need something in that history, the individual's story, to point the GP towards this dangerous diagnosis of bowel cancer. That's the art of the GP, of course, recognising as well, of course, that some bowel cancers have no symptoms at all. That's the importance of a screening programme. Despite its imperfections at the moment - and I do support the innovative steps, as we've heard outlined by Mark Isherwood, that are being taken in this area to have a far more reliable test, and a far more detailed test in place. So, there is work to be done, and it needs to be done as a matter of urgency. That's why I am supporting this debate and supporting the motion this afternoon. As we are also in coeliac awareness week, as I mentioned earlier, I will also say a few words about that. Coeliac disease is that condition where the body reacts unfavourably to protein in wheat, some sorts of oats, barley and rye. That protein is gluten, of course. People think that coeliac disease is slightly innocuous and insignificant, and in remaining on that gluten-free diet, then it can be innocuous, apart from all the difficulties involved with ensuring that individuals avoid gluten - gluten in bread, pasta, flour, pizza, cakes, biscuits, gravy, fish fingers even, sausages - the list can be endless - and anything where flour including gluten has been used. But in not diagnosing coeliac disease, which is also a difficult diagnosis: again, the symptoms are common, such as tiredness, pains in the stomach, diarrhoea, particularly after eating bread, but not necessarily so - not necessarily at all - . We read about these symptoms in books, but everyone is different in the way they present to the GP, and that's the art of the GP. But in not being on a gluten-free diet when you do have coeliac disease, there is a risk of developing anaemia, osteoporosis, neurological impacts such as ataxia, and also cancer of the small intestine, and a kind of lymphoma in the bowel. It is a risk factor in developing bowel cancer - that's what coeliac disease is, and that's why it's important in this context. As I say, we all tend to look at it as something that's quite innocuous, but in neglecting the condition, coeliac disease can be very serious indeed, and it's a cause for concern that very often it can take many years to have that proper diagnosis. So, support the motion. Thank you.
Welsh: Rydw i'n falch i groesawu'r ddadl yma, i ddweud y gwir, ac yn diolch am arweiniad Hefin David, sydd yn rhoi canser y coluddyn yn wirioneddol o dan y chwyddwydr. Hefyd, fel nifer ohonom ni, gan fod y canser yma mor gyffredin, mae profiad teuluol gennyf innau hefyd, gan i fy nhad a'm taid ddioddef o'r cyflwr yma dros y blynyddoedd. Fel yr ydym wedi ei glywed, mae yna her sylweddol i wneud y diagnosis. Mae'r symptomau, megis poenau yn y stumog, dolur rhydd, weithiau yn rhwym, pasio gwaed yn y carthion - mae'r symptomau hynny yn rhai cyffredin iawn. Petai meddygon teulu yn arallgyfeirio pawb efo'r symptomau hynny i'r ysbytai, byddai dim lle i wneud unrhyw waith arall o gwbl. Felly, mae hanes oddi wrth y claf yn hanfodol bwysig. Mae angen rhywbeth yn yr hanes, neu yn hanes yr unigolyn, i bwyntio'r meddyg i gyfeiriad y diagnosis peryglus yma o ganser y coluddyn. Dyna grefft y meddyg teulu, gan gydnabod hefyd fod ambell ganser y coluddyn yn gyfan gwbl heb symptom o gwbl. Dyna bwysigrwydd rhaglen sgrinio. Er mor amherffaith yw e ar hyn o bryd - ac rydw i yn cefnogi y camau arloesol, fel rydym wedi ei glywed gan Mark Isherwood, sydd yn cael eu cymryd yn y maes i gael prawf llawer mwy dibynadwy a manwl. Felly, mae yna waith i'w wneud, ac mae angen ei wneud e ar frys. Dyna pam rwyf yn cefnogi'r ddadl ac yn cefnogi'r cynnig y prynhawn yma. Gan ei bod ni yn wythnos codi ymwybyddiaeth o glefyd seliag yn ogystal, fel y gwnes i sôn yn gynharach, fe wnaf i hefyd sôn ychydig am hwnnw. Clefyd seliag ydy'r cyflwr yna lle mae'r corff yn adweithio yn anffafriol i brotin mewn gwenith, haidd, rhyg ac ambell fath o geirch. Y protin yna ydy glwten. Mae pawb yn meddwl taw clefyd digon di-nod, yn wir, ydy clefyd seliag, ac o aros ar y deiet arbenigol di-glwten, mae o yn hollol ddi-nod, oni bai am yr holl drafferth o sicrhau bod yr unigolyn yn osgoi glwten - glwten sydd mewn bara, pasta, blawd, pitsa, cacenni, bisgedi, grefi, bysedd pysgod hyd yn oed, selsig - mae'r rhestr yn gallu bod yn faith - ac unrhyw beth lle mae blawd yn cynnwys glwten yn bodoli. Ond o beidio â gwneud diagnosis o glefyd seliag, sydd hefyd yn rhywbeth anodd ei wneud: eto, mae'r symptomau yn gyffredin iawn, fel blinder, poenau yn y stumog, dolur rhydd, yn enwedig ar ôl bwyta bara, ond ddim o anghenraid - nid o reidrwydd o gwbl - . Rydym wastad yn darllen yn y llyfrau am y symptomau ond, wrth gwrs, mae pawb yn wahanol o ran y ffordd y maen nhw'n cyflwyno eu hunain i'r meddyg teulu, a dyna grefft y meddyg. Ond o beidio â bod ar ddeiet di-glwten, pan mae clefyd seliag arnoch chi, mae yna berig o ddatblygu anemia, breuder yn yr esgyrn - osteoporosis - sgileffeithiau niwrolegol fel ataxia, a hefyd canser y coluddyn bach, a math o lymffoma yn y coluddyn. Ffactor o risg mewn datblygu canser yn y coluddion ydy clefyd seliag, a dyna'i bwysigrwydd, felly. Fel rydw i'n ei ddweud, rydym i gyd yn tueddu i edrych arno fe fel rhywbeth reit ddi-nod, ond o'i esgeuluso mae clefyd seliag yn gallu bod yn ddifrifol iawn, ac mae'n destun pryder ei bod yn aml yn cymryd blynyddoedd i gael y diagnosis yna. Cefnogwch y cynnig, felly. Diolch yn fawr.