techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: There's much I agree with in that response and, piecemeal, we see many, many good initiatives, and it's trying to combine them, and I just wonder if we need to look at traditional models that have not answered the problem to the extent that we would demand. They're basically treatment first models, usually based in hostel environments, rather than in a home that is then supported - you ensure that the person feels secure in their tenancy and in a home-based approach. But, as I said, the traditional models have been treatment first, and that's what you do before you put someone in a home of their own. Turning this around to a housing first model is a challenge, but already we're seeing remarkable success, for instance, in the project in Anglesey, which has been piloted by The Wallich foundation. We've seen some countries now adopt housing first, like Finland, where it's been remarkably successful. So, is the Welsh Government up to a fundamental review of the old systems - treatment first, generally - and looking at housing first?
Welsh: Mae llawer rwy'n cytuno ag ef yn yr ymateb hwnnw, a phob yn dipyn, gwelwn lawer o fentrau da, a cheisio eu cyfuno yw'r her, ac rwy'n meddwl tybed a oes angen i ni edrych ar fodelau traddodiadol nad ydynt wedi ateb y broblem i'r graddau y buasem yn ei ddymuno. Modelau triniaeth yn gyntaf ydynt yn y bôn sydd fel arfer wedi'u lleoli mewn amgylcheddau hostel yn hytrach nag mewn cartref sy'n cael ei gefnogi - rydych yn sicrhau bod y person yn teimlo'n ddiogel yn eu tenantiaeth ac mewn dull sy'n canolbwyntio ar y cartref. Ond fel y dywedais, triniaeth yn gyntaf yw'r modelau traddodiadol wedi bod, a dyna a wnewch cyn i chi roi rhywun yn eu cartref eu hunain. Mae trawsnewid hwn i fod yn fodel tai yn gyntaf yn her, ond rydym yn gweld llwyddiant rhyfeddol yn barod, er enghraifft, yn y prosiect ar Ynys Môn, sydd wedi cael ei dreialu gan sefydliad The Wallich. Rydym wedi gweld rhai gwledydd yn mabwysiadu tai yn gyntaf, fel yn y Ffindir, lle mae wedi bod yn hynod o lwyddiannus. Felly, a yw Llywodraeth Cymru yn barod i gynnal adolygiad sylfaenol o'r hen systemau - triniaeth yn gyntaf, yn gyffredinol - ac edrych ar fodel tai yn gyntaf?
English: I'm absolutely open to looking at what more we can do to expand housing first. As you do, I completely see the sense and the benefit in terms of ensuring that people have that warm, safe home and that's the building block then around which they can then start to build a life and tackle issues such as substance misuse and so on. Because we know that many people with substance misuse problems do have problems also maintaining a secure tenancy and that just compounds the kind of stresses and pressures on those individuals. I'd be more than happy to enter into some more detailed conversations. I'm very keen to look at the example in Finland and any other examples that there are of housing first and when it works well. But, to me, it makes perfect sense.
Welsh: Rwy'n gwbl agored i edrych ar beth arall y gallwn ei wneud i ehangu tai yn gyntaf. Fel chithau, rwy'n gweld y synnwyr a'r manteision o ran sicrhau bod gan bobl gartref cynnes, diogel a hwnnw yw'r bloc adeiladu y gallant ei ddefnyddio i ddechrau adeiladu eu bywyd a mynd i'r afael â phroblemau megis camddefnyddio sylweddau ac ati. Oherwydd rydym yn gwybod bod llawer o bobl sydd â phroblemau camddefnyddio sylweddau hefyd yn cael trafferth cynnal tenantiaeth ddiogel ac mae hynny'n ychwanegu at y math o straen a phwysau sydd ar yr unigolion hynny. Buaswn yn fwy na pharod i gymryd rhan mewn trafodaethau mwy manwl. Rwy'n awyddus iawn i edrych ar yr enghraifft yn y Ffindir, ac unrhyw enghreifftiau eraill o'r model tai yn gyntaf a lle mae'n gweithio'n dda. Ond i mi, mae'n gwneud synnwyr perffaith.
English: So, welcome. [ Laughter.] It's a bit of a reconfigured - [ Interruption.] Sorry. It's a bit of a reconfigured department that you'll be running, in that you have the local government responsibilities that Mark Drakeford used to hold and also the communities portfolio, which has come from a different department. So, it may take us all a little while to get used to what is, essentially, a new portfolio. So, my first question is: how do you think this new department will better deliver on local government and public service issues in Wales?
Welsh: Felly, croeso. [ Chwerthin.] Mae'r adran y byddwch yn ei rhedeg wedi'i had-drefnu braidd - [ Torri ar draws.] Mae'n flin gennyf. Mae'r adran y byddwch yn ei rhedeg wedi'i hadrefni braidd, yn yr ystyr fod gennych y cyfrifoldebau llywodraeth leol roedd Mark Drakeford yn arfer bod yn gyfrifol amdanynt a'r portffolio cymunedau hefyd, sydd wedi dod o adran wahanol. Felly, mae'n bosibl y bydd yn cymryd ychydig o amser i bawb ohonom ymgynefino â'r hyn sydd, i bob pwrpas, yn bortffolio newydd. Felly, fy nghwestiwn cyntaf yw: sut y credwch y bydd yr adran newydd hon yn cyflawni'n well mewn perthynas â materion llywodraeth leol a gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru?
English: Can I say how grateful I am to the Member for his very kind remarks - an example to all Members, I would say? Presiding Officer, the portfolio I now have brings together a number of functions, as has been outlined by the Member. I hope that by bringing together a responsibility for both local government and the delivery of public services across the country we will be able to pursue a programme to sustain and support excellence in all of our public services, protecting and defending the people who deliver them and ensuring that the people that all of us serve, on all sides of the Chamber, have the best possible public services that we can deliver.
Welsh: A gaf fi ddweud pa mor ddiolchgar wyf fi i'r Aelod am ei sylwadau caredig iawn - sy'n esiampl i'r holl Aelodau, buaswn yn ei ddweud? Lywydd, mae'r portffolio sydd gennyf yn awr yn cyfuno nifer o swyddogaethau, fel yr amlinellodd yr Aelod. Rwy'n gobeithio y byddwn, drwy gyfuno cyfrifoldeb dros lywodraeth leol a darparu gwasanaethau cyhoeddus ledled y wlad, yn gallu dilyn rhaglen i gynnal a chefnogi rhagoriaeth ym mhob un o'n gwasanaethau cyhoeddus, gan ddiogelu ac amddiffyn y bobl sy'n eu darparu a sicrhau bod y bobl y mae pawb ohonom yn eu gwasanaethu, ar bob ochr i'r Siambr, yn cael y gwasanaethau cyhoeddus gorau posibl y gallwn eu darparu.
English: You also bring with you from your previous role the job of delivering the programme of the Valleys taskforce, which we've been hearing about at some length today. I think it's interesting that we have been talking about this a lot because it's possibly a subject that - over the last 18 months, we probably haven't heard enough about the mechanics of how it will work. So, I think we do need to look at it. One aspect that I'm interested in is the retraining issue. We live, these days, in a fairly fluid labour market. If people leave their jobs for whatever reason, they may quickly need to retrain for another sector or work, and so skills is a key issue, as you've acknowledged in the past. How will the Valleys taskforce improve retraining and upskillng, and what sort of interaction will you have here with the skills Minister, Eluned Morgan?
Welsh: Rydych hefyd yn dod â'ch gwaith o'ch rôl flaenorol o ddarparu rhaglen tasglu'r Cymoedd gyda chi, ac rydym wedi clywed cryn dipyn am hynny heddiw. Rwy'n credu ei bod yn ddiddorol ein bod wedi bod yn sôn llawer am hyn oherwydd mae'n bosibl ei fod yn bwnc - dros y 18 mis diwethaf, mae'n debyg nad ydym wedi clywed digon am fecanwaith y modd y bydd yn gweithio. Felly, credaf fod angen i ni edrych arno. Un elfen y mae gennyf ddiddordeb ynddi yw'r mater ailhyfforddi. Rydym yn byw, y dyddiau hyn, mewn marchnad lafur gymharol hyblyg. Os yw pobl yn gadael eu swyddi am ba reswm bynnag, mae'n bosibl y bydd angen eu hailhyfforddi ar gyfer sector neu waith arall, ac felly mae sgiliau'n fater allweddol, fel rydych wedi'i gydnabod yn y gorffennol. Sut y bydd tasglu'r Cymoedd yn gwella ailhyfforddi ac uwchsgilio, a pha fath o ryngweithio y byddwch yn ei wneud yma gyda'r Gweinidog sgiliau, Eluned Morgan?
English: The former Minister for skills, who is now leader of the house, was and remains a member of the taskforce, and, at our taskforce meeting tomorrow in Pontypool, we will be inviting the new skills Minister to join the taskforce as well. So, we will have structural links across all of those departments. I do wholly agree with the Member's analysis on the need for skills. I'm a member of the ministerial employability group, and we will be ensuring that exactly the programme that is being developed at the moment will meet the objectives that have been outlined by the Member.
Welsh: Roedd y cyn-Weinidog sgiliau, sydd bellach yn arweinydd y tŷ, yn arfer bod, ac mae'n parhau i fod, yn aelod o'r tasglu, ac yn ein cyfarfod tasglu yfory ym Mhont-y-pŵl, byddwn yn gwahodd y Gweinidog sgiliau newydd i ymuno â'r tasglu hefyd. Felly, bydd gennym gysylltiadau strwythurol ar draws pob un o'r adrannau hynny. Rwy'n cytuno'n llwyr â dadansoddiad yr Aelod o'r angen am sgiliau. Rwy'n aelod o'r grŵp cyflogadwyedd gweinidogol, a byddwn yn sicrhau y bydd yr union raglen sy'n cael ei datblygu ar hyn o bryd yn bodloni'r amcanion a amlinellwyd gan yr Aelod.
English: Thanks for that response. I hope that there will be a joined-up approach to this very important issue. Now, an awful lot of young people these days go to university or college, as I'm sure you're aware. But this may not be the best route for everyone, and, indeed, a significant number of young people may not want to go to college and might prefer exclusively on-the-job training. Does this approach form part of your thinking in relation to the Valleys taskforce and the other relevant parts of your portfolio?
Welsh: Diolch am eich ateb. Rwy'n gobeithio y bydd yna ddull cydgysylltiedig o fynd i'r afael â'r mater pwysig hwn. Nawr, mae llawer iawn o bobl ifanc y dyddiau hyn yn mynd i'r brifysgol neu i'r coleg, fel rwy'n siŵr eich bod yn gwybod. Ond efallai nad dyma'r llwybr gorau i bawb, ac yn wir, efallai bod nifer sylweddol o bobl ifanc nad ydynt eisiau mynd i'r coleg ac efallai y buasai'n well ganddynt gael hyfforddiant yn y gwaith yn unig. A yw'r dull hwn yn rhan o'ch syniadau mewn perthynas â thasglu'r Cymoedd a'r rhannau perthnasol eraill o'ch portffolio?
English: Yes. One of the most important pieces of work that has been driven by the former Minister for skills and now leader of the house, who is in her place today, has been to drive forward an employability programme and an all-age apprenticeship programme that will deliver skills for the twenty-first century, skills that will be required in the future and may not be available in the workforce of today. That will continue to be as important in the Valleys as it is elsewhere. How we deliver that programme in the Valleys, of course, may well be different, depending on local circumstances. In answer to the questions from the Plaid Cymru spokesperson this afternoon, I tried to outline that we do have a number of different targets that will drive forward the creation of 7,000 new jobs in the Valleys. They will be jobs that will require skill levels that, perhaps, we don't have in the population at the moment, and we will be ensuring that we're able to deliver exactly those skills for the future.
Welsh: Ydy. Un o'r meysydd gwaith a ysgogwyd gan y cyn-Weinidog sgiliau, ac arweinydd y tŷ bellach, sydd yn ei sedd heddiw, yw bwrw ymlaen â rhaglen gyflogadwyedd a rhaglen brentisiaeth i bobl o bob oed a fydd yn darparu sgiliau ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain, sgiliau y bydd eu hangen yn y dyfodol ac nad ydynt ar gael, o bosibl, yn y gweithlu ar hyn o bryd. Bydd hynny'n parhau i fod yr un mor bwysig yn y Cymoedd ag ydyw mewn mannau eraill. Gall sut y byddwn yn darparu'r rhaglen honno yn y Cymoedd, wrth gwrs, fod yn wahanol, yn dibynnu ar amgylchiadau lleol. Wrth ateb y cwestiynau gan lefarydd Plaid Cymru y prynhawn yma, ceisiais amlinellu bod gennym nifer o dargedau gwahanol a fydd yn ysgogi'r broses o greu 7,000 o swyddi newydd yn y Cymoedd. Byddant yn swyddi a fydd yn galw am lefelau sgiliau nad ydym yn meddu arnynt yn y boblogaeth ar hyn o bryd o bosibl, a byddwn yn sicrhau ein bod yn gallu darparu'r union sgiliau hynny ar gyfer y dyfodol.
English: I am considering the options for taking this forward as part of the two-year budget agreement with Plaid Cymru. Academi Wales provides support to Government and public services in the areas of leadership, governance, improvement and change, and is developing long-term relationships with key academic institutions.
Welsh: Rydw i'n ystyried yr opsiynau ar gyfer symud ymlaen ar hyn fel rhan o'r cytundeb dwy flynedd ar y gyllideb gyda Phlaid Cymru. Mae Academi Wales yn darparu cymorth i'r Llywodraeth a gwasanaethau cyhoeddus ym meysydd arwain, llywodraethu, gwella a newid, ac yn datblygu perthynas tymor hir gyda sefydliadau academaidd allweddol.
English: As the Cabinet Secretary is aware, I believe Professor Gerry Holtham has been promoting the idea for some years that there's an opportunity here for Wales to develop a centre that would be internationally renowned, to create an école nationale, in the words of Professor Holtham, for leaders and managers within the public sector. There are many things that you can say about Professor Holtham, but lack of ambition is not one of them. So, why not? Why can't we not only meet our own needs by creating a new generation of managers and leaders in the public sector, but also create a centre that will be world renowned?
Welsh: Fel y mae Ysgrifennydd y Cabinet yn ymwybodol, rydw i'n credu, mae'r Athro Gerry Holtham wedi bod yn hyrwyddo'r syniad, ers rhai blynyddoedd, fod yna gyfle fan hyn i Gymru ddatblygu canolfan a fyddai'n rhagori'n fyd-eang, o bosib. Hynny yw, creu école nationale, yng ngeiriau'r Athro Holtham, ar gyfer arweinwyr a rheolwyr o fewn y sector cyhoeddus. Mae lot o bethau rydych chi'n gallu eu dweud am yr Athro Holtham, ond nid yw diffyg uchelgais yn un ohonyn nhw. Ond, pam lai? Pam na allwn ni, a dweud y gwir, nid yn unig ddiwallu ein hanghenion ein hunain trwy greu cenhedlaeth newydd o arweinwyr a rheolwyr yn y sector cyhoeddus, ond hefyd creu canolfan a fydd yn ennill ei bri ar lefel fyd-eang?
English: I'm very pleased to say that Academi Wales has been developing a whole host of relationships with institutions and academics in various institutions across Wales and beyond our borders. I am aware of the views of Gerry Holtham and I don't disagree with him. I know that this is something that you yourself have emphasised for some years and I am more than happy to continue that discussion with you to look at how we can make progress and work with Academi Wales to see whether that is possible for the future.
Welsh: Rydw i'n falch iawn i ddweud bod Academi Wales wedi bod yn datblygu llu o berthnasau gwahanol gyda sefydliadau ac academyddion mewn sefydliadau gwahanol ar draws Cymru a thu hwnt i'n ffiniau ni. Rydw i yn ymwybodol o safbwynt Gerry Holtham, ac nid wyf i'n anghytuno ag e. Rydw i'n gwybod bod hyn yn rhywbeth yr ydych chi wedi bod yn ei bwysleisio ers rhai blynyddoedd. Rydw i'n hapus iawn i barhau â'r drafodaeth gyda chi i edrych ar beth a sut rŷm ni'n gallu symud ymlaen a chydweithio gydag Academi Wales i weld a yw hynny'n bosibl ar gyfer y dyfodol.
English: Cabinet Secretary, we all want high-quality leaders in public service. However, I'm afraid a school for bureaucrats is something that I think is completely unnecessary. We've got some excellent leadership schools already in our high-quality universities here in Wales, and I think we ought to take advantage of the opportunities that they present. Can I ask what sort of budget you have allocated from within your portfolio for this particular project and question you on whether that might be better spent, frankly, in investing in other ways?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, rydym eisiau arweinwyr o ansawdd uchel yn ein gwasanaethau cyhoeddus. Fodd bynnag, mae arnaf ofn fy mod yn credu bod ysgol i fiwrocratiaid yn rhywbeth cwbl ddiangen. Mae gennym eisoes rai ysgolion arweinyddiaeth rhagorol yn ein prifysgolion o ansawdd uchel yma yng Nghymru, a chredaf y dylem fanteisio ar y cyfleoedd y maent yn eu cynnig. A gaf fi ofyn pa fath o gyllideb rydych wedi'i dyrannu ar gyfer y prosiect penodol hwn yn eich portffolio a gofyn i chi oni fuasai'n well gwario hwnnw ar fuddsoddi mewn ffyrdd eraill a dweud y gwir?
English: I hope that all of us will be generous enough to see and appreciate what others are seeking to achieve, and I think seeking tabloid headlines probably undermines that ambition. I hope that Darren Millar will reflect on his contribution to this question and will reflect also on the ambition that we all share, which is to have the best possible leadership across all of our public services. That is something, actually, I believe everybody should then want to invest in.
Welsh: Rwy'n gobeithio y bydd pob un ohonom yn ddigon hael i weld a gwerthfawrogi'r hyn y mae eraill yn ceisio ei gyflawni, ac rwy'n credu bod chwilio am benawdau tabloid yn tanseilio'r uchelgais hwnnw yn ôl pob tebyg. Rwy'n gobeithio y bydd Darren Millar yn myfyrio ar ei gyfraniad i'r cwestiwn hwn, ac y bydd yn myfyrio hefyd ar yr uchelgais a rennir gan bawb ohonom, sef cael yr arweinyddiaeth orau sy'n bosibl ar draws pob un o'n gwasanaethau cyhoeddus. Credaf fod hwnnw'n rhywbeth y dylai pawb fod eisiau buddsoddi ynddo mewn gwirionedd.
English: The Valleys delivery plan covers the Valleys in the South Wales West constituency, such as the Dulais and Llynfi valleys. It sets out how the taskforce's priorities will be delivered, who will be involved, the expected benefits and the timescales for completion.
Welsh: Mae cynllun cyflawni'r Cymoedd yn cynnwys y Cymoedd yn etholaeth Gorllewin De Cymru, fel cwm Dulais a chwm Llynfi. Mae'n dangos sut bydd blaenoriaethau'r tasglu'n cael eu cyflawni, pwy fydd yn cymryd rhan, y manteision rydym ni'n disgwyl eu gweld a'r amserlen ar gyfer cwblhau'r gwaith.
English: Thank you for that answer. Clearly, we all want to see regeneration of the Valleys succeed, but residential development proposals for northern Bridgend, for example, are hardly groundbreaking visions of the future, and then there are areas, such as the Swansea valley, that are not likely to benefit very much at all, as the plan stands at the moment. In essence, many, as we've heard, believe that the delivery plan needs more work and scrutiny. So, when will the Assembly as a whole have an opportunity to scrutinise the delivery plan in detail?
Welsh: Diolch i chi am yr ateb hwnnw. Yn amlwg, rydym ni i gyd eisiau gweld y broses o adfywio'r Cymoedd yn llwyddo, ond prin fod cynigion datblygu eiddo preswyl yng ngogledd Pen-y-bont ar Ogwr, er enghraifft, yn weledigaethau arloesol ar gyfer y dyfodol, ac yna ceir ardaloedd, megis cwm Tawe, nad ydynt yn debygol o elwa llawer iawn o gwbl, fel y mae'r cynllun ar hyn o bryd. Yn ei hanfod, mae llawer yn credu, fel y clywsom, fod y cynllun cyflawni angen mwy o waith a chraffu. Felly, pryd y bydd y Cynulliad cyfan yn cael cyfle i graffu'n fanwl ar y cynllun cyflawni?
English: I'm rather surprised at the question from the Member for South Wales West. He's been a long-standing Member of this place, and he knows that scrutiny is what is actually taking place at the moment. I'm surprised he doesn't recognise that. He can scrutinise me at questions and in committee, at the time of their choosing. I attend all committees whenever I'm invited to do so. I will say to him that perhaps he needs to look harder at the region he represents. I was in Banwen a couple of weeks ago, speaking to members of the community there, and they were fully engaged in designing the sort of improvements they want to see in their community. I would suggest that the Member spends some time with them.
Welsh: Rwy'n synnu braidd at y cwestiwn gan yr Aelod dros Orllewin De Cymru. Mae wedi bod yn Aelod hirdymor yn y lle hwn, a gŵyr mai gwaith craffu yw'r hyn sy'n digwydd ar hyn o bryd mewn gwirionedd. Rwy'n synnu nad yw'n cydnabod hynny. Gall graffu arnaf yn ystod y cwestiynau ac mewn pwyllgorau, pan fo'n dewis gwneud hynny. Rwy'n mynychu pob pwyllgor pan gaf wahoddiad i wneud hynny. Rwyf am ddweud wrtho fod angen iddo edrych yn fanylach efallai ar y rhanbarth y mae'n ei gynrychioli. Roeddwn ym Manwen ychydig wythnosau'n ôl, yn siarad ag aelodau o'r gymuned yno, ac roeddent yn cymryd rhan lawn yn y broses o lunio'r math o welliannau y maent eisiau eu gweld yn eu cymuned. Buaswn yn awgrymu bod yr Aelod yn treulio rhywfaint o amser gyda hwy.
English: Cabinet Secretary, can I congratulate you on your promotion from the middle benches to the frontbench once again? But, also, you were talking about the Valleys taskforce, and you've highlighted two hubs, actually. You've put the Neath hub in and you've put the Llynfi valley one in now. Of course, the Afan valley is in between those two -
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, a gaf fi eich llongyfarch ar eich dyrchafiad o'r meinciau canol i'r fainc flaen unwaith eto? Ond hefyd, roeddech yn sôn am dasglu'r Cymoedd, ac rydych wedi tynnu sylw at ddau hyb, mewn gwirionedd. Rydych wedi cynnwys hyb Castell-nedd ac rydych newydd gynnwys un cwm Llynfi yn awr. Wrth gwrs, mae cwm Afan rhwng y ddau -
English: And the Rhondda.
Welsh: A'r Rhondda.
English: And the Rhondda. Thank you. There are many of us who actually want it in our own Valleys, but the question that comes is how do you ensure you engage with those Valleys you have not identified will contain hubs and that are not in those particular areas, to ensure that those deprived communities - and they are deprived communities - are able to get benefits from these hubs and that we can see progress going across all the Valleys and not just the ones in which the hubs are located. And you're welcome to come to Cymmer any time, and Croeserw, to see for yourself.
Welsh: A'r Rhondda. Diolch. Mae llawer ohonom ei eisiau yn ein Cymoedd ein hunain mewn gwirionedd, ond y cwestiwn sy'n codi yw sut rydych yn sicrhau eich bod yn ymgysylltu â'r Cymoedd hynny nad ydych wedi'u nodi fel rhai a fydd yn cynnwys hybiau ac nad ydynt yn yr ardaloedd penodol hynny, er mwyn sicrhau bod y cymunedau difreintiedig hynny - ac maent yn gymunedau difreintiedig - yn gallu elwa o'r hybiau hyn ac y gallwn weld cynnydd ar draws y Cymoedd ac nid yn y rhai lle mae'r hybiau wedi'u lleoli yn unig. Ac mae croeso i chi ddod i Gymer unrhyw bryd, a Chroeserw, i weld â'ch llygaid eich hun.