techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Thank you. I would like to thank the Member for his kind words about Christianne Glossop leaving her post as Wales's first chief veterinary officer after 17 years. She'll certainly have big boots to fill. I know she will be very pleased to have heard your comments. In relation to the question around farms that are in TB breakdown, this is something that we are considering, and will be considered in the scheme that we will be bringing forward. The consultation will be launched next month. We are still working with Plaid Cymru as part of the co-operation agreement to get that consultation together.
Welsh: Diolch. Hoffwn ddiolch i'r Aelod am ei eiriau caredig am Christianne Glossop sy'n gadael ei swydd fel prif swyddog milfeddygol cyntaf Cymru ar ôl 17 mlynedd. Yn sicr fe fydd hi'n gadael esgidiau mawr i'w llenwi. Rwy'n gwybod y bydd hi'n falch iawn o glywed eich sylwadau. Ar y cwestiwn ynglŷn â ffermydd sydd ag achosion o TB, mae hyn yn rhywbeth rydym yn ei ystyried, a bydd yn cael ei ystyried yn y cynllun y byddwn yn ei gyflwyno. Bydd yr ymgynghoriad yn cael ei lansio y mis nesaf. Rydym yn dal i weithio gyda Phlaid Cymru fel rhan o'r cytundeb cydweithio ar baratoi'r ymgynghoriad hwnnw.
English: I'm grateful for that. Secondly, in scrutinising the agriculture Bill, very same committee that I sit on have taken evidence from farming unions and environmental non-governmental organisations, where despite there being differences of opinion, there is a general consensus and agreement. But having taken evidence from the Tenant Farmers Association and the Mynydd Eglwysilan, Mynydd Meio and Craig Evan Leyshon Commoners Association, there is a deep frustration that there is limited reference to tenant farmers and common land in the agriculture Bill itself. Whilst a tenancy working group has been established, can you commit to creating a working group for common land, to ensure that those who farm and enjoy common land, which makes up nearly 10 per cent of Wales's landmass, can contribute and shape the agriculture Bill?
Welsh: Rwy'n ddiolchgar am hynny. Yn ail, wrth graffu ar y Bil amaethyddiaeth, mae'r pwyllgor rwy'n rhan ohono wedi cymryd tystiolaeth gan undebau ffermio a sefydliadau amgylcheddol anllywodraethol, ac er bod gwahaniaeth barn, ceir consensws a chytundeb cyffredinol. Ond ar ôl derbyn tystiolaeth gan Gymdeithas y Ffermwyr Tenant a Chymdeithas Cominwyr Mynydd Eglwysilan, Mynydd Meio a Chraig Evan Leyshon, mae yna rwystredigaeth ddofn ynglŷn â'r ffaith mai cyfeiriad cyfyngedig yn unig a geir at ffermwyr tenant a thir comin yn y Bil amaethyddiaeth ei hun. Er bod gweithgor tenantiaeth wedi'i sefydlu, a wnewch chi ymrwymo i greu gweithgor ar gyfer tir comin, i sicrhau bod y rhai sy'n ffermio ac yn mwynhau tir comin, sydd bron yn 10 y cant o dir Cymru, yn gallu siapio a chyfrannu at y Bil Amaethyddiaeth?
English: I think it's been very good to see not just, as you referred to, the farming unions and the ENGOs, but the cross-party approval, if you like, of the way that the agriculture Bill has begun. I know there will be amendments brought forward, and again, we're working with Plaid Cymru as part of the co-operation agreement to bring forward some Government amendments at the next stage. Tenant farmers is a really important part; you'll know a great number of our farmers are tenant farmers here in Wales. That was part of the reason for bringing the working group together. Because certainly, my discussions with them over the past six years as we've been bringing both the sustainable farming scheme forward and the agriculture Bill is that tenant farmers have very different and specific concerns around it. In relation to common land, we haven't thought about having a specific group, but it's certainly something I can look at. I'm not saying I will bring forward another group, but I think, again, there are issues that are very specific to common land, and I'd be very happy to make sure my officials talk to people if they think they have anything that hasn't been considered already by us.
Welsh: Rwy'n credu ei bod yn dda iawn gweld cymeradwyaeth yr undebau amaeth a'r sefydliadau amgylcheddol anllywodraethol, fel y dywedoch chi, yn ogystal â'r gymeradwyaeth drawsbleidiol, os mynnwch chi, i'r ffordd y mae'r Bil amaethyddiaeth wedi dechrau. Rwy'n gwybod y bydd gwelliannau'n cael eu cyflwyno, ac unwaith eto, rydym yn gweithio gyda Phlaid Cymru fel rhan o'r cytundeb cydweithio i gyflwyno gwelliannau gan y Llywodraeth ar y cam nesaf. Mae ffermwyr tenant yn rhan bwysig iawn; fe wyddoch fod nifer fawr o'n ffermwyr yn ffermwyr tenant yma yng Nghymru. Roedd hynny'n rhan o'r rheswm dros sefydlu'r gweithgor. Oherwydd yn sicr, mae fy nhrafodaethau gyda hwy dros y chwe blynedd diwethaf, wrth inni sefydlu'r cynllun ffermio cynaliadwy a'r Bil amaethyddiaeth, yn dangos bod gan ffermwyr tenant bryderon gwahanol a phenodol iawn yn hynny o beth. O ran tir comin, nid ydym wedi meddwl am gael grŵp penodol ond mae'n sicr yn rhywbeth y gallaf edrych arno. Nid wyf yn dweud y byddaf yn cyflwyno grŵp arall, ond rwy'n credu, unwaith eto, fod yna faterion sy'n benodol iawn i dir comin, a byddwn yn hapus iawn i sicrhau bod fy swyddogion yn siarad â phobl os ydynt yn credu bod ganddynt unrhyw beth nad yw wedi cael ei ystyried yn barod gennym ni.
English: I would say to you and your officials that the evidence given by the Member representing common land at the committee last week was exceptional. I would really urge you and your team to look at that as a starting point as to the concerns of those linked with common land. Finally, Minister, I'm sure that you share my joy in seeing the growth of Wales's food and drink manufacturing sector, with a 2021 turnover that increased by 10.2 per cent, from £4.9 billion to £5.4 billion. Despite the disruption of the pandemic, the sector has ploughed on, growing and helping local economies thrive and create new jobs for local people. I also recently attended an event in Downing Street to mark the export of Welsh and British lamb, following a 30-year hiatus, to the United States of America, the first shipment coming from Dunbia in Llanybydder in Carmarthenshire - Welsh lamb back on the menu in America. The NFU's ambition is for UK agri-food exports grow by 30 per cent by the end of the decade. Do you share this ambition, and if so, what provision exists within the agriculture Bill to ensure Welsh food and drink exports continue to grow?
Welsh: Byddwn yn dweud wrthych chi a'ch swyddogion fod y dystiolaeth a roddwyd gan yr Aelod a oedd yn cynrychioli tir comin yn y pwyllgor yr wythnos diwethaf yn eithriadol. Byddwn yn eich annog chi a'ch tîm i edrych ar hynny fel man cychwyn i bryderon y rhai sy'n gysylltiedig â thir comin. Ac yn olaf, Weinidog, rwy'n siŵr eich bod yn rhannu fy llawenydd wrth weld twf sector gweithgynhyrchu bwyd a diod Cymru, gyda chynnydd o 10.2 y cant yn nhrosiant 2021, o £4.9 biliwn i £5.4 biliwn. Er bod y pandemig wedi tarfu ar bethau, mae'r sector wedi bwrw drwyddi ac wedi tyfu a helpu economïau lleol i ffynnu a chreu swyddi newydd i bobl leol. Mynychais ddigwyddiad yn Stryd Downing yn ddiweddar hefyd i nodi allforio cig oen o Gymru a Phrydain, yn dilyn bwlch o 30 mlynedd, i Unol Daleithiau America, gyda'r cludiant cyntaf yn dod o Dunbia yn Llanybydder yn sir Gaerfyrddin - gan roi cig oen Cymru yn ôl ar y fwydlen yn America. Uchelgais Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr yw sicrhau cynnydd o 30 y cant yn allforion bwyd-amaeth y DU erbyn diwedd y degawd. A ydych yn rhannu'r uchelgais hwn, ac os felly, pa ddarpariaeth sy'n bodoli o fewn y Bil amaethyddiaeth i sicrhau bod allforion bwyd a diod Cymru'n parhau i dyfu?
English: I don't think there's any greater cheerleader than me for the Welsh food and drink producers that we have. I've made sure whilst I've been in portfolio that we've always put them absolutely at the fore. We've just been in SIAL in Paris, and last night there was an event in Qatar, ahead of the world cup, to make sure that people are aware of Welsh food and drink there also. In relation to your specific question around the US, I was very pleased to see that we're able now to export Welsh lamb to the US for the first time for 30 years. Unfortunately, it's five years, probably, later than we would have wanted. We were nearly there when Donald Trump became President, so it's great that we've managed to do it now. I work very closely with, as you know, and support, Hybu Cig Cymru to make sure they are working with the US to ensure that we absolutely make the maximum benefit of ensuring our Welsh lamb is everywhere in America, I think it's fair to say. Obviously, the agriculture Bill has food absolutely at the heart of it - sustainable food production as well. So, this is all-encompassing for every meat, and for all our Welsh food and drink.
Welsh: Rwy'n credu mai fi yw cefnogwr mwyaf brwd y cynhyrchwyr bwyd a diod Cymreig sydd gennym. Rwyf wedi sicrhau eu bod yn cael blaenoriaeth ers imi gael y portffolio hwn. Rydym newydd fod yn SIAL ym Mharis, a neithiwr cynhaliwyd digwyddiad yn Qatar, cyn cwpan y byd, i wneud yn siŵr fod pobl yn ymwybodol o fwyd a diod Cymreig yno hefyd. Ar eich cwestiwn penodol mewn perthynas â'r Unol Daleithiau, roeddwn yn falch iawn o weld ein bod bellach yn gallu allforio cig oen Cymreig i'r Unol Daleithiau am y tro cyntaf ers 30 mlynedd. Yn anffodus, mae'n dal i fod bum mlynedd, mae'n debyg, yn hwyrach nag y byddem wedi'i ddymuno. Roeddem bron yno pan ddaeth Donald Trump yn Arlywydd felly mae'n wych ein bod wedi llwyddo i'w wneud yn awr. Rwy'n gweithio'n agos iawn ac yn cefnogi Hybu Cig Cymru, fel y gwyddoch, i wneud yn siŵr eu bod yn gweithio gyda'r Unol Daleithiau i sicrhau ein bod yn gwneud ein gorau i sicrhau bod ein cig oen Cymreig ym mhobman yn America, rwy'n credu ei bod yn deg dweud. Yn amlwg, mae bwyd yn gwbl ganolog i'r Bil amaethyddiaeth - a chynhyrchu bwyd cynaliadwy hefyd. Felly, mae hyn yn berthnasol i bob math o gig ac i'n holl fwyd a diod Cymreig.
English: Diolch, Llywydd. The new ministerial advisory group for Welsh fisheries met for the first time in July. Among the priorities discussed was the fisheries funding scheme - the replacement for the EU fisheries fund. But there are concerns that the proposals for a Welsh fisheries funding scheme fall short of the previous European maritime fisheries fund scheme and the equivalent fisheries and shellfish scheme in England. The Welsh fisheries funding scheme in only in development and is already behind England in terms of implementation. Fisheries and aquaculture businesses are therefore at a disadvantage here and there are further concerns that the Welsh fisheries funding scheme does not reflect the targeted support and interventions required to achieve the statutory objectives of the UK Fisheries Act 2020. The current proposals offer revenue funds thereby limiting the scope for Welsh fisher people and other producers of seafood to contribute to the requirements that effectively enable transition to meet the fisheries Act objectives and wider net-zero commitments. Does the Minister recognise these concerns, and how will she ensure that the Welsh fisheries funding scheme directs the necessary targeted support and interventions required to achieve the statutory objectives of the UK Fisheries Act 2020?
Welsh: Diolch, Lywydd. Fe wnaeth grŵp cynghori newydd y Gweinidog ar bysgodfeydd Cymru gyfarfod am y tro cyntaf ym mis Gorffennaf. Ymhlith y blaenoriaethau a drafodwyd oedd y cynllun ariannu pysgodfeydd - yn lle cronfa pysgodfeydd yr UE. Ond mae yna bryderon fod y cynigion ar gyfer cynllun ariannu pysgodfeydd Cymru yn syrthio'n fyr o'r cynllun cronfa pysgodfeydd arforol Ewropeaidd blaenorol a'r cynllun pysgodfeydd a physgod cregyn cyfatebol yn Lloegr. Mae cynllun ariannu pysgodfeydd Cymru wrthi'n cael ei ddatblygu ac mae eisoes y tu ôl i Loegr o ran ei weithrediad. Felly mae pysgodfeydd a busnesau dyframaethu dan anfantais yma a cheir pryderon pellach nad yw cynllun ariannu pysgodfeydd Cymru yn adlewyrchu'r gefnogaeth a'r ymyriadau wedi'u targedu sydd eu hangen i gyflawni amcanion statudol Deddf Pysgodfeydd y DU 2020. Mae'r cynigion presennol yn cynnig cronfeydd refeniw sy'n cyfyngu felly ar allu pysgotwyr Cymru a chynhyrchwyr bwyd môr eraill i gyfrannu at y gofynion sy'n ei gwneud hi'n bosibl trosglwyddo'n effeithiol er mwyn cyflawni amcanion y Ddeddf pysgodfeydd ac ymrwymiadau sero net ehangach. A yw'r Gweinidog yn cydnabod y pryderon hyn, a sut y bydd yn sicrhau bod cynllun ariannu pysgodfeydd Cymru yn cyfeirio'r cymorth a'r ymyriadau angenrheidiol wedi'u targedu sy'n ofynnol er mwyn cyflawni amcanion statudol Deddf Pysgodfeydd y DU 2020?
English: Well, ensuring the replacement to the EMFF is correct, is appropriate, is pertinent - it goes where we need it to go. It's one of the reasons why I changed the format of the ministerial advisory group. I thought that was really important to make sure - . The previous one had been in being for about 10 years and obviously, the world has changed and I thought it was really important that we had a group that would advise me and officials on how we replace the EMFF. As you say, the group did meet on 14 July. The next meeting is next month. I will make sure that the complaints or issues that you've just raised with me are considered, if they're not being considered, although I think it's very unlikely that the replacement for the EMFF is not on the agenda, but I will ensure that it is. Because you are right: it needs to be done in the most appropriate way. But for me, what's really important - it's a bit like the sustainable farming scheme - is that we need to do it in co-production with our fishers and with the wider sector. And, absolutely, the reason to have that ministerial advisory group is to make sure that everybody can contribute.
Welsh: Wel, mae sicrhau bod yr arian a ddaw yn lle cronfa'r môr a physgodfeydd Ewrop yn gywir, yn briodol, yn bwrpasol - ei fod yn mynd i ble y mae angen iddo fynd. Mae'n un o'r rhesymau pam y newidiais fformat grŵp cynghori'r Gweinidog. Roeddwn yn meddwl bod hynny'n bwysig iawn i wneud yn siŵr - . Roedd yr un blaenorol mewn bodolaeth ers tua 10 mlynedd ac yn amlwg, mae'r byd wedi newid ac roeddwn yn meddwl ei bod hi'n bwysig iawn fod gennym grŵp a fyddai'n fy nghynghori i a swyddogion ar sut i sicrhau cyllid yn lle cronfa'r môr a physgodfeydd Ewrop. Fel y dywedwch, fe wnaeth y grŵp gyfarfod ar 14 Gorffennaf. Mae'r cyfarfod nesaf y mis nesaf. Byddaf yn sicrhau bod y cwynion neu'r materion rydych newydd eu dwyn i fy sylw yn cael eu hystyried, os nad ydynt yn cael eu hystyried, er fy mod yn credu ei bod yn annhebygol iawn nad yw'r hyn a ddaw yn lle cronfa'r môr a physgodfeydd Ewrop ar yr agenda, ond byddaf yn sicrhau ei fod. Oherwydd rydych chi'n gywir: mae angen ei wneud yn y ffordd fwyaf priodol. Ond i mi, beth sy'n bwysig iawn - mae ychydig fel y cynllun ffermio cynaliadwy - yw bod angen inni ei wneud drwy gydgynhyrchu gyda'n pysgotwyr a chyda'r sector ehangach. Ac yn hollol, y rheswm dros gael grŵp cynghori'r Gweinidog yw er mwyn sicrhau bod pawb yn gallu cyfrannu.
English: Thank you for the response. Well, carrying on on the theme of funding for fishing and aquaculture, the UK seafood fund has funds of £100 million under three pillars: science and innovation, infrastructure, skills and training. The Welsh fisheries funding scheme rightly highlights the need to maximise leverage of the £100 million UK seafood fund into Wales. In principle, this sounds sensible, however in practice, neither fisher people in Wales nor the fishing representative bodies are equipped to navigate or cash-flow the UK fund's processes. So, it's unlikely that the sector will benefit from it. Wales should benefit from £8 million of this UK fund, which, combined with the Welsh funds of £6.2 million, would be transformational for the Welsh seafood offer and the whole supply chain. The science and innovation pillar of the UK fund certainly provides an opportunity for the fishing sector, however, other pillars are limited to ports, harbours and processing facilities and training organisations, leaving little for our catching sector. It's difficult to see how the Welsh scheme would lever any funding from the UKSF pillars. The Welsh seafood industry could be seriously disadvantaged by barriers to accessing the UKSF, which could result in unspent funds reverting to the Treasury or other administrations. So, does the Minister agree with the concerns expressed by the sector and, if so, how will the Welsh Government help ensure that the Welsh fishing sector can maximise the benefits of available funding under the UKSF?
Welsh: Diolch am yr ymateb. Wel, gan barhau â thema cyllid ar gyfer pysgota a dyframaethu, mae gan gronfa bwyd môr y DU gyllid o £100 miliwn o dan dair colofn: gwyddoniaeth ac arloesi, seilwaith, sgiliau a hyfforddiant. Mae cynllun ariannu pysgodfeydd Cymru yn tynnu sylw'n briodol at yr angen i sicrhau bod cymaint ag y bo modd o gronfa bwyd môr y DU sy'n werth £100 miliwn yn dod i Gymru. Mewn egwyddor, mae hyn yn swnio'n synhwyrol, ond yn ymarferol, nid oes gan bysgotwyr yng Nghymru na'r cyrff sy'n cynrychioli pysgota fodd o lywio prosesau cronfa'r DU. Felly, mae'n annhebygol y bydd y sector yn elwa ohono. Dylai Cymru elwa o £8 miliwn o gronfa'r DU, a fyddai, ynghyd ag arian Cymru o £6.2 miliwn, yn drawsnewidiol i gynnig bwyd môr Cymru a'r gadwyn gyflenwi gyfan. Mae colofn gwyddoniaeth ac arloesi cronfa'r DU yn sicr yn rhoi cyfle i'r sector pysgota, ond mae colofnau eraill yn gyfyngedig i borthladdoedd, harbwrs a chyfleusterau prosesu a sefydliadau hyfforddi, gan adael fawr ddim ar gyfer ein sector dal pysgod. Mae'n anodd gweld sut y byddai cynllun Cymru'n denu unrhyw gyllid o golofnau cronfa bwyd môr y DU. Gallai diwydiant bwyd môr Cymru fod dan anfantais ddifrifol oherwydd rhwystrau rhag cael mynediad at gronfa bwyd môr y DU, a allai olygu bod arian heb ei wario yn dychwelyd i'r Trysorlys neu weinyddiaethau eraill. Felly, a yw'r Gweinidog yn cytuno â'r pryderon a fynegwyd gan y sector, ac os felly, sut y bydd Llywodraeth Cymru'n helpu i sicrhau y gall sector pysgota Cymru sicrhau cymaint â phosibl o'r cyllid sydd ar gael o dan gronfa bwyd môr y DU?
English: Yes, I absolutely recognise that, and those concerns were raised with me very early on - probably this time last year, when the UK Government announced their seafood scheme. I think it's really confusing, because what would have been better is if they'd just given us our share of the funding that we were entitled to and we could decide what we did with that funding and how we worked with the sector to allocate that funding. So, I think it did create a lot of confusion at the outset. So, what we've done is agree an approach on how we access that UK Government funding so that our fishers don't miss out on that funding, and that work is being undertaken at the moment.
Welsh: Rwy'n cydnabod hynny'n llwyr, a chodwyd y pryderon hynny'n gynnar iawn - yr adeg hon y llynedd, mae'n debyg, pan gyhoeddodd Llywodraeth y DU eu cynllun bwyd môr. Rwy'n credu ei fod yn ddryslyd iawn, oherwydd byddai wedi bod yn well pe baent wedi rhoi ein cyfran o'r cyllid roedd gennym hawl i'w gael a gallem ni benderfynu beth i'w wneud gyda'r cyllid hwnnw a sut y byddem yn gweithio gyda'r sector i ddyrannu'r cyllid hwnnw. Felly, rwy'n credu iddo greu llawer o ddryswch ar y cychwyn. Felly, rydym wedi cytuno ar ddull o gyrchu'r cyllid hwnnw gan Lywodraeth y DU fel nad yw ein pysgotwyr ni'n cael eu hamddifadu ohono, a bod gwaith yn cael ei wneud ar hyn o bryd.
English: Thank you. The sustainable farming scheme has been designed to reward all types of farmers, including tenant farmers who manage the land, to deliver environmental outcomes alongside the sustainable production of food. This will ensure that we have a sustainable and resilient agricultural sector for future generations.
Welsh: Diolch. Bwriad y cynllun ffermio cynaliadwy yw gwobrwyo pob math o ffermwr, gan gynnwys ffermwyr tenant sy'n rheoli'r tir, er mwyn sicrhau canlyniadau amgylcheddol ochr yn ochr â chynhyrchu bwyd mewn modd cynaliadwy. Bydd hyn yn sicrhau bod gennym sector amaethyddol cynaliadwy a gwydn ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
English: Thank you for that, Minister. Many young tenant farmers in my constituency believe that the proposals as currently drafted within the sustainable farming scheme are still very much leaned towards land ownership. Tenants, usually young farming families on the first rung of the farming ladder, have to deal with different types of landlords, from the local farmer who's retired, up to the big organisations, like the National Trust. Many young farmers rent land, whether that's on grazing agreements or farm business tenancies, and the tenants are the ones who carry the financial business risks on the land. So, Minister, are you content that the proposals set out in the sustainable farming scheme allow tenant farmers to enter that on the same level as land owners, and that the scheme protects young, active tenant farmers and their families from potential evictions by some landlords, so that they can offset their carbon and meet environmental targets?
Welsh: Diolch am hynny, Weinidog. Mae llawer o ffermwyr tenant ifanc yn fy etholaeth yn credu bod y cynigion fel y maent wedi'u drafftio ar hyn o bryd o fewn y cynllun ffermio cynaliadwy yn dal i ogwyddo'n helaeth tuag at berchnogaeth ar dir. Mae tenantiaid, teuluoedd ffermio ifanc fel arfer sydd ar y gris cyntaf ar yr ysgol ffermio, yn gorfod ymdrin â gwahanol fathau o landlordiaid, o'r ffermwr lleol sydd wedi ymddeol, i sefydliadau mawr, fel yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Mae nifer o ffermwyr ifanc yn rhentu tir, boed hynny drwy gytundebau pori neu denantiaethau busnes fferm, a'r tenantiaid yw'r rhai sy'n ysgwyddo'r risgiau busnes ariannol ar y tir. Felly, Weinidog, a ydych chi'n fodlon fod y cynigion a nodir yn y cynllun ffermio cynaliadwy yn caniatáu i ffermwyr tenant fynd i mewn i hynny ar yr un lefel â pherchnogion tir, a bod y cynllun yn diogelu ffermwyr tenant ifanc actif a'u teuluoedd rhag y perygl o gael eu troi allan gan rai landlordiaid, fel y gallant wrthbwyso eu carbon a chyrraedd targedau amgylcheddol?