English: Plaid Cymru will vote against giving legislative consent for the internal market Bill today. This Bill essentially takes a sledgehammer to Welsh democracy, totally undermining the devolution settlement by taking back powers in devolved areas and seriously limiting the ability of this Senedd to create any novel legislation in future that does not accord with Westminster's plans. Emboldened by the Brexit referendum vote and the vociferous and divisive campaigning that it engendered, and the constant entreaties to respect the result of that referendum and the fact that Wales voted 'leave', we have seen the drip-drip rollback of powers since 2016. No thought of respecting the results of the referendums of 1997 and 2011, when the people of Wales voted for powers here in Wales in the first place and resoundingly for more powers in 2011. But we expect no different from the Conservatives. We started losing powers under the Wales Act 2017. Plaid argued strongly and were mocked by Labour and the Conservatives then. With EU withdrawal, Labour opposed Plaid and the late Steffan Lewis's plan for a continuity Bill to protect the Senedd's legislative competence during EU withdrawal, and relied on inter-governmental agreements with the Conservative UK Government instead. Well, that's turned out well: now we have three Senedd committees concluding that the internal market Bill drives a coach and horses through the devolution settlement. So much for the protection of inter-governmental agreements, so much for common frameworks based on shared governance instead of the continuity Bill. The internal market Bill is not merely economic, it is disastrously constitutional. There has been no issue with trading between Wales and England these last 20 years. Even the House of Lords have been unstinting in their condemnation of the internal market Bill. Welsh Government was sidelined and ignored repeatedly during EU withdrawal negotiations over the last four years. Legislative consent was denied for the EU withdrawal Bill by Scotland, Wales and Northern Ireland, but the Tories carried on regardless. Now in the midst of the COVID pandemic, with Brexit negotiations oven ready, as the easiest deal in the world - that's going well - if all that was not enough, we have an internal market Bill imposed upon us. A Bill breaking international law, leading to fury in Ireland and elsewhere. Our European funding, the shared prosperity fund - so-called - hollowed out, not a penny less, not a power lost; not going well, is it? The internal market Bill means losing powers, losing funding, losing control over funding, and paralysing the Senedd's future ability to make divergent laws for Wales. The internal market Bill just draws us into England, Sewel convention gone, inter-governmental agreements a joke - it's imposed upon us. With a fisheries Bill and a trade Bill and agriculture Bill going through at present, Welsh Government is still depending on inter-governmental agreements and despatch-box promises - as empty as they are meaningless. Still, Labour remains wedded to this union of an increasingly disunited kingdom to the detriment of Wales, bleating at the injustices but complicit. Over eight centuries, English kings and the Westminster elite have either oppressed or neglected the people of Wales, or both. People often mock when I go on about Welsh history, but we don't need to recall Llywelyn Ein Llyw Olaf, the treachery of the blue books, drowning Tryweryn, or any other historical betrayal, because the modern-day examples keep on flooding in, where the UK Government gazumps Welsh Government on testing kits, or directs PPE to England not Wales, or the crippling underfunding of rail infrastructure in Wales, or UK Government wrecking shared prosperity, decimating farming incomes, and dismantling Wales politically with the internal market Bill. Betrayal is heaped upon betrayal, and still Labour is proud to be unionist. UK Tories are laughing at Welsh Government and laughing at Wales because we can always be brought to heel. Soon, Scotland will be free of this charade; it's only Wales and England left. No UK, then. We glimpse a dystopian future beloved of that malevolent, misinformed minority that wants to ditch the Senedd and ditch Wales. Labour needs to be on the right side of history moving forward, not side with forces laughing at Wales. Give legislative consent to dismantling my nation? Llywydd, in ending, you know and people know me as a detached, considered and dispassionate analyser of constitutional affairs, and even I say vote against legislative consent. Diolch yn fawr.
Welsh: Bydd Plaid Cymru yn pleidleisio yn erbyn rhoi cydsyniad deddfwriaethol i'r Bil marchnad fewnol heddiw. Yn y bôn, mae'r Bil hwn yn ceisio chwalu democratiaeth Gymreig, gan danseilio'r setliad datganoli yn llwyr drwy gipio pwerau yn ôl mewn meysydd datganoledig a chyfyngu'n ddifrifol ar allu'r Senedd hon i greu unrhyw ddeddfwriaeth newydd yn y dyfodol nad yw'n cyd-fynd â chynlluniau San Steffan. O ganlyniad i bleidlais refferendwm Brexit a'r ymgyrchu croch ac ymrannol a grëwyd yn sgil hynny, a'r ymbil cyson i barchu canlyniad y refferendwm hwnnw a'r ffaith bod Cymru wedi pleidleisio o blaid 'gadael', rydym wedi gweld pwerau yn cael eu lleihau'n raddol ers 2016. Ni roddwyd unrhyw ystyriaeth i barchu canlyniadau refferenda 1997 a 2011, pan bleidleisiodd pobl Cymru o blaid pwerau yma yng Nghymru yn y lle cyntaf ac yn ysgubol o blaid mwy o bwerau yn 2011. Ond nid ydym yn disgwyl unrhyw beth yn wahanol gan y Ceidwadwyr. Fe wnaethom ddechrau colli pwerau o dan Ddeddf Cymru 2017. Dadleuodd Plaid Cymru'n gryf, a chawsant ein gwawdio gan Lafur a'r Ceidwadwyr bryd hynny. Ar ymadael â'r UE, gwrthwynebodd y Blaid Lafur gynllun Plaid Cymru a'r diweddar Steffan Lewis am Fil parhad i ddiogelu cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd wrth inni ymadael â'r UE, a dibynasant ar gytundebau rhynglywodraethol â Llywodraeth Geidwadol y DU yn lle hynny. Wel, prin y gellid galw hynny'n llwyddiant: bellach, mae tri o bwyllgorau'r Senedd wedi dod i'r casgliad fod y Bil marchnad fewnol yn dinistrio'r setliad datganoli yn llwyr. Naw wfft i ddiogelu cytundebau rhynglywodraethol, naw wfft i fframweithiau cyffredin yn seiliedig ar gydlywodraethu yn lle'r Bil parhad. Nid economaidd yn unig yw'r Bil marchnad fewnol, mae'n drychinebus o gyfansoddiadol. Ni fu unrhyw broblem gyda masnachu rhwng Cymru a Lloegr yn ystod yr 20 mlynedd diwethaf. Mae hyd yn oed Tŷ'r Arglwyddi wedi condemnio'r Bil marchnad fewnol yn llwyr. Mae Llywodraeth Cymru wedi cael ei gwthio i'r cyrion a'i hanwybyddu dro ar ôl tro yn ystod y negodiadau gadael yr UE dros y pedair blynedd diwethaf. Gwrthodwyd cydsyniad deddfwriaethol ar gyfer y Bil ymadael â'r UE gan yr Alban, Cymru a Gogledd Iwerddon, ond aeth y Torïaid yn eu blaenau beth bynnag. Nawr, yng nghanol pandemig COVID, gyda thrafodaethau Brexit yn barod i'w pobi, fel y cytundeb hawsaf yn y byd - mae hynny'n mynd yn dda - fel pe na bai hyn oll yn ddigon, mae'r Bil marchnad fewnol yn cael ei orfodi arnom. Bil sy'n torri cyfraith ryngwladol, gan arwain at gynddaredd yn Iwerddon a mannau eraill. Ein cyllid Ewropeaidd, y gronfa ffyniant gyffredin - fel y'i gelwir - wedi'i gwagio, heb fod geiniog ar ein colled, heb golli unrhyw bŵer; nid yw hynny'n mynd yn dda, ydy e? Mae'r Bil marchnad fewnol yn golygu colli pwerau, colli cyllid, colli rheolaeth ar gyllid, a pharlysu gallu'r Senedd i wneud deddfau gwahanol ar gyfer Cymru yn y dyfodol. Mae'r Bil marchnad fewnol yn ein tynnu i mewn i Loegr, confensiwn Sewel wedi mynd, cytundebau rhynglywodraethol yn jôc - mae'n cael ei orfodi arnom. Gyda Bil pysgodfeydd a Bil masnach a Bil amaethyddiaeth ar y gweill ar hyn o bryd, mae Llywodraeth Cymru yn dal i ddibynnu ar gytundebau rhynglywodraethol ac addewidion a wneir ar lawr Senedd y DU - sydd mor wag ag y maent yn ddiystyr. Eto i gyd, mae Llafur yn parhau i lynu wrth uniad teyrnas fwyfwy anunedig er mawr niwed i Gymru, yn cwyno am yr anghyfiawnderau ond yn rhan o'r broblem. Dros wyth canrif, mae brenhinoedd Lloegr ac elitiaid San Steffan naill ai wedi gormesu neu esgeuluso pobl Cymru, neu'r ddau. Mae pobl yn gwneud hwyl am fy mhen pan fyddaf yn sôn am hanes Cymru, ond nid oes angen inni gofio Llywelyn Ein Llyw Olaf, brad y llyfrau gleision, boddi Tryweryn, nac unrhyw frad hanesyddol arall, gan fod yr enghreifftiau modern yn dal i ddod un ar ôl y llall, pan fo Llywodraeth y DU yn gasympio Llywodraeth Cymru ar gitiau profi, neu'n cyfeirio cyfarpar diogelu personol i Loegr yn hytrach na Chymru, neu'n tanariannu'r seilwaith rheilffyrdd yn ddifrifol yng Nghymru, neu Lywodraeth y DU yn chwalu ffyniant cyffredin, yn dinistrio incwm ffermydd, ac yn datgymalu Cymru'n wleidyddol drwy'r Bil marchnad fewnol. Brad ar ôl brad ar ôl brad, ac mae Llafur yn dal yn falch o fod yn unoliaethol. Mae Torïaid y DU yn chwerthin ar Lywodraeth Cymru ac yn chwerthin ar Gymru gan fod modd ein cadw'n ufudd bob amser. Cyn bo hir, bydd yr Alban yn rhydd o'r siarâd hwn; dim ond Cymru a Lloegr fydd ar ôl. Dim DU, felly. Cawn gip ar y dyfodol dystopaidd a gerir gan y lleiafrif maleisus, cyfeiliornus hwnnw sy'n dymuno cael gwared ar y Senedd a chael gwared ar Gymru. Mae angen i Lafur fod ar ochr gywir hanes wrth symud ymlaen, yn hytrach nag ochri â grymoedd sy'n chwerthin ar ben Cymru. Rhoi cydsyniad deddfwriaethol i chwalu fy nghenedl? Lywydd, i gloi, rydych chi ac eraill yn fy adnabod fel rhywun sy'n dadansoddi materion cyfansoddiadol mewn modd diduedd, ystyriol a phwyllog, ac rwyf i, hyd yn oed, yn dweud y dylid pleidleisio yn erbyn cydsyniad deddfwriaethol. Diolch yn fawr.