English: Thank you, Deputy Presiding Officer. Creating sustainable places where people can lead active and healthy lives and be proud to say where they come from is a priority of the Welsh Government. The planning system plays a central role in delivering these places, and the process by which we do it is place making. There are many components to successful place making. The Government must play a part in this by providing leadership and putting in place a policy framework for the planning system that has place making at its core. Last February, I launched, for consultation, a new version of our national planning policy, 'Planning Policy Wales'. The document expressly recognises the multifaceted nature of the well-being goals and ways of working under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. The revised version of PPW seeks to put sustainable place making at the centre of our national planning policy. To complement PPW and enhance place making, yesterday I issued for consultation the preferred option for the national development framework. This is the first formal outward-facing stage in the preparation of the NDF, which will replace the Wales spatial plan. Unlike the Wales spatial plan, the NDF will have development plan status. The NDF will play an important role in the delivery of the Government's national strategy 'Prosperity for All', which, in turn, recognises the role of the NDF and the need to co-ordinate the planning of new homes, facilities and infrastructure by local authorities, health boards, housing associations and other key partners. The NDF will have a 20-year time horizon and will sit at the top of the hierarchy of development plans in Wales. Beneath it will sit strategic development plans and local development plans, and the legislative provisions require any plans beneath the NDF to conform to it. This represents a very powerful mechanism for shaping the planning system in Wales, and it is essential that local development plans are prepared and reviewed in a timely way if we are to give effect to our place making ambitions. The preferred option is the product of considerable stakeholder engagement, testing and challenge, and reflects the structure of the draft PPW. Taken together, PPW and the NDF strengthen the role of place making in the planning system. We must turn away from thinking of the important issues of the day, such as housing, transport, health and energy as discreet issues, and recognise their combined impacts on places. It is time to re-energise the planning system and local planning authorities to deliver sustainable places for future generations. The consultation on the preferred option for the NDF closes on 23 July. I encourage everyone with an interest in the long-term development of Wales and the creation of sustainable places to make their opinions known by responding to both consultations on PPW and the NDF. Thank you.
Welsh: Diolch ichi, Dirprwy Lywydd. Mae creu lleoedd cynaliadwy lle gall pobl fyw bywydau egnïol ac iach ac ymfalchïo o ddweud o ble y maen nhw'n hanu yn un o flaenoriaethau Llywodraeth Cymru. Mae gan y system gynllunio swyddogaeth ganolog wrth ddarparu'r lleoedd hyn, a'r broses a ddefnyddiwn ar gyfer hynny yw llunio lleoedd. Mae llunio lleoedd yn llwyddiannus yn cynnwys llawer o elfennau. Mae'n rhaid i'r Llywodraeth chwarae ei rhan drwy roi arweiniad a gosod fframwaith polisi yn ei le ar gyfer y system gynllunio sydd â llunio lleoedd yn rhan hanfodol ohoni. Fis Chwefror diwethaf, fe lansiais i, ar gyfer ymgynghoriad, fersiwn newydd o'n polisi cynllunio cenedlaethol, 'Polisi Cynllunio Cymru'. Mae'r ddogfen yn cydnabod natur amlweddog y nodau llesiant a'r ffyrdd o weithio o dan Ddeddf Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Mae'r fersiwn ddiwygiedig o Bolisi Cynllunio Cymru yn ceisio gosod llunio lleoedd cynaliadwy wrth wraidd ein polisi cynllunio. Er mwyn ategu 'Polisi Cynllunio Cymru' a gwella llunio lleoedd, ddoe fe gyhoeddais i ymgynghoriad ar y dewis amgen ar gyfer y fframwaith datblygu cenedlaethol. Dyma'r cam cyntaf ffurfiol sy'n edrych tuag allan wrth baratoi'r fframwaith datblygu cenedlaethol, a fydd yn disodli cynllun gofodol Cymru. Yn wahanol i gynllun gofodol Cymru, bydd gan yr FfDC statws cynllun datblygu. Bydd gan yr FfDC swyddogaeth bwysig i ddarparu strategaeth genedlaethol y Llywodraeth, 'Ffyniant i Bawb', a fydd, yn ei thro, yn cydnabod swyddogaeth yr FfDC a'r angen i gydlynu cynlluniau ar gyfer cartrefi newydd, cyfleusterau a seilwaith gan awdurdodau lleol, byrddau iechyd, cymdeithasau tai a phartneriaid allweddol eraill. Bydd yr FfDC yn edrych tua gorwel cyfnod o 20 mlynedd a bydd yn eistedd ar frig hierarchaeth y cynlluniau datblygu yng Nghymru. Oddi tano bydd cynlluniau datblygu strategol a chynlluniau datblygu lleol, ac mae darpariaethau deddfwriaethol yn ei gwneud yn ofynnol i unrhyw gynlluniau dan y fframwaith datblygu cenedlaethol gydymffurfio ag ef. Mae hyn yn cynrychioli mecanwaith grymus iawn i lunio'r system gynllunio yng Nghymru, ac mae'n hanfodol bod cynlluniau datblygu lleol yn cael eu paratoi a'u hadolygu mewn modd amserol os ydym am wireddu ein huchelgeisiau ar gyfer llunio lleoedd. Mae'r dewis amgen yn gynnyrch ymgysylltiad sylweddol â rhanddeiliaid, arbrofi a herio, ac yn adlewyrchu strwythur drafft 'Polisi Cynllunio Cymru'. Gyda'i gilydd, mae 'Polisi Cynllunio Cymru' a'r FfDC yn cryfhau swyddogaeth llunio lleoedd yn y system gynllunio. Mae'n rhaid inni droi oddi wrth feddwl am faterion pwysig yr oes, megis tai, trafnidiaeth, iechyd ac ynni fel materion ar wahân, a chydnabod yr effaith a gaiff y rheini ar y cyd ar leoedd. Mae'n amser i ailsbarduno'r system gynllunio ac awdurdodau cynllunio lleol i ddarparu lleoedd cynaliadwy ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Mae'r ymgynghoriad ar y dewis amgen ar gyfer yr FfDC yn cau ar 23 Gorffennaf. Rwy'n annog pawb sydd â diddordeb yn natblygiad hirdymor Cymru a chreu lleoedd cynaliadwy i wneud eu barn yn hysbys drwy ymateb i'r ddau ymgynghoriad ar 'Polisi Cynllunio Cymru' a'r fframwaith datblygu cenedlaethol. Diolch ichi.