English: The report concluded that indicative figures show that public bodies in Wales spent £234 million through NPS frameworks and contracts in 2016-17, £222 million of which related to member organisations. However, public bodies are not using NPS frameworks as much as anticipated, resulting in concerns over its funding, less than anticipated savings - £14.8 million reported for 2016-17 - and with many of its members dissatisfied. Members may recall that, in September 2017, the Cabinet Secretary for Finance and Local Government set out initial plans to refocus the role of the NPS and Value Wales. This will be taken forward in collaboration with the Welsh Government's public sector partners. The Welsh Government also intends to merge the NPS board and the national procurement board. The Public Accounts Committee considered the findings of the auditor general's report and, during the course of our work to date, has taken evidence from a number of local authorities, the Future Generations Commissioner for Wales and the Welsh Government. Given the ongoing review of the National Procurement Service and Value Wales, which is due to report its findings in the autumn, we agreed that it would be premature for the committee to report its findings at this stage. We have agreed to return to this issue once the review has been completed and will reflect on the outcomes of that review in due course. In the meantime, we have identified some issues we wanted to bring to the attention of the Assembly and to assure Members that we will be returning to this important matter at the most appropriate time. There were a breadth of issues that the review of the National Procurement Service and Value Wales will need to consider in what appears to be a challenging time frame. The committee believes there is much to be gained by maximising the potential of the annual £6 billion public sector procurement spend and by transforming public procurement in the context of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. It's clear to the committee that this potential is some way from being fully realised for a number of reasons and that some significant development work and consensus building is required to move forward in a collaborative way and respond to some of the concerns that have been raised about the approach taken by NPS to date. Given the potential benefits, we trust that the Welsh Government and its partners will provide the resources necessary to drive the review work forward at a sufficient pace. We recognise that there will then be other decisions to be made about the resourcing of services in the future. The committee welcomes the establishment of the stakeholder reference group, which is an essential element of engaging the voices of all interested parties. We're pleased that the terms of reference for the group make it clear that members will be expected to secure feedback from colleagues within their respective sectors and organisations, including those organisations that might not currently be members. Building on the auditor general's recommendations, we believe it is important to establish the reasons why public bodies are choosing to purchase goods and services through other consortia arrangements, or simply through their own local arrangements, rather than through NPS. For example, we found that there is £60 million expenditure through Crown Commercial Service that could potentially be covered by the NPS frameworks. We welcome the Welsh Government's financial and incentive model for the service, which will be central to securing future buy-in, but there also appears to be similar issues with the inconsistent take-up of e-procurement tools and resources that merit further exploration. We welcome that these issues will be explored as part of ongoing review work. We were pleased to hear that already NPS has asked its customers for comments on the effectiveness of its frameworks and has worked with its board to promote the benefits of using NPS frameworks to buy common and repetitive goods and services and to encourage members to use them. This engagement has provided key insight and has already influenced a number of positive developments. For example, we are aware that regionalised approaches are now being explored with its members, which have resulted in a pilot project where the NPS frameworks supported seven south-west local authorities in delivering their engineering consultancy requirements. Finally, we were particularly concerned about issues of recruitment and retention and the overall procurement capacity and capability in Wales. There is significant competition for professionals between public bodies and with the private sector. Although we heard from Welsh Government officials that capacity and capability were a core part of the scope of the review process, we note that these issues did not feature explicitly in the terms of reference. We also note that using the Welsh Government's own procurement policy statement, which sets out a measurement of one procurement professional for each £10 million spend, points to a deficit of some 274 qualified procurement staff. Welsh Government officials have told us that issues of overall procurement capacity and capability across the public sector in Wales is a fundamental part of the review and of what follows. We understand that the Welsh Government will be addressing these issues through a new procurement capability programme in due course. We will, of course, be monitoring the Welsh Government's work in this area, and we'll await the outcomes of its review on completion. We also look forward to receiving an update on actions undertaken arising from the two Wales Audit Office reports. So, while we take a pause in our work, we will be keeping a close watching brief on developments.
Welsh: Daeth yr adroddiad i'r casgliad fod ffigurau dangosol yn dangos bod cyrff cyhoeddus yng Nghymru wedi gwario £234 miliwn drwy gontractau a fframweithiau'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol yn 2016-17, gyda £222 miliwn o'r ffigur hwnnw'n gysylltiedig â sefydliadau sy'n aelodau ohono. Fodd bynnag, nid yw cyrff cyhoeddus yn defnyddio fframweithiau'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol gymaint ag y rhagwelwyd, gan arwain at bryderon ynghylch ei ariannu, arbedion llai na'r hyn a ragwelwyd - cofnodwyd £14.8 miliwn ar gyfer 2016-17 - a llawer o'i aelodau'n anfodlon. Efallai y bydd yr Aelodau'n cofio, ym mis Medi 2017, fod Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol wedi nodi cynlluniau cychwynnol ar gyfer ailffocysu rôl y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a Gwerth Cymru. Caiff hyn ei ddatblygu mewn cydweithrediad â phartneriaid sector cyhoeddus Llywodraeth Cymru. Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn bwriadu uno bwrdd y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a'r bwrdd caffael cenedlethol. Bu'r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus yn ystyried canfyddiadau adroddiad yr archwilydd cyffredinol ac yn ystod ein gwaith hyd yma, mae wedi casglu tystiolaeth gan nifer o awdurdodau lleol, Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol yng Nghymru a Llywodraeth Cymru. O ystyried yr adolygiad parhaus o'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a Gwerth Cymru, sydd i fod i adrodd ar ei ganfyddiadau yn yr hydref, cytunwyd y byddai'n gynamserol i'r pwyllgor gyflwyno adroddiad ar ei ganfyddiadau ar hyn o bryd. Rydym wedi cytuno i ddychwelyd at y mater hwn pan fydd yr adolygiad wedi'i gwblhau a byddwn yn ystyried canlyniadau'r adolygiad hwnnw maes o law. Yn y cyfamser, rydym wedi nodi rhai materion yr oeddem am eu dwyn i sylw'r Cynulliad ac i sicrhau'r Aelodau y byddwn yn dychwelyd at y mater pwysig hwn ar yr adeg mwyaf priodol. Roedd yna ystod eang o faterion y bydd angen i'r adolygiad o'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a Gwerth Cymru eu hystyried yn yr hyn sy'n ymddangos yn amserlen heriol. Mae'r pwyllgor yn credu bod llawer i'w ennill drwy fanteisio i'r eithaf ar botensial y gwariant caffael sector cyhoeddus blynyddol o £6 biliwn a thrwy drawsnewid caffael cyhoeddus yng nghyd-destun Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Mae'n amlwg i'r pwyllgor fod y potensial hwn gryn dipyn o ffordd o gael ei wireddu'n llawn am nifer o resymau a bod angen gwaith datblygu sylweddol ac adeiladu consensws er mwyn symud ymlaen mewn ffordd gydweithredol ac ymateb i rai o'r pryderon a godwyd ynglŷn â dull o weithredu'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol hyd yma. O ystyried y manteision posibl, hyderwn y bydd Llywodraeth Cymru a'i phartneriaid yn darparu'r adnoddau sy'n angenrheidiol i yrru'r gwaith adolygu yn ei flaen yn ddigon cyflym. Rydym yn cydnabod y bydd yna benderfyniadau eraill i'w gwneud ynglŷn â darparu adnoddau ar gyfer gwasanaethau yn y dyfodol. Mae'r pwyllgor yn croesawu sefydlu grŵp cyfeirio rhanddeiliaid, sy'n elfen hanfodol o gynnwys lleisiau pawb sydd â buddiant. Rydym yn falch fod y cylch gorchwyl ar gyfer y grŵp yn ei gwneud yn glir y disgwylir i'r aelodau sicrhau adborth gan gymheiriaid yn eu priod sectorau a sefydliadau, gan gynnwys sefydliadau nad ydynt yn aelodau ar hyn o bryd o bosibl. Gan adeiladu ar argymhellion yr archwilydd cyffredinol, credwn ei bod yn bwysig canfod y rhesymau pam y mae cyrff cyhoeddus yn dewis prynu nwyddau a gwasanaethau drwy drefniadau consortia eraill, neu yn syml drwy eu trefniadau lleol eu hunain, yn hytrach na thrwy'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol. Er enghraifft, gwelsom fod £60 miliwn o wariant drwy Wasanaeth Masnachol y Goron y gellid ei gynnwys o dan fframweithiau'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol. Rydym yn croesawu model ariannol a chymelliadol Llywodraeth Cymru ar gyfer y gwasanaeth, a fydd yn ganolog i sicrhau cefnogaeth yn y dyfodol, ond mae'n ymddangos hefyd fod materion tebyg yn codi gyda'r defnydd anghyson o offer ac adnoddau e-gaffael sy'n galw am eu hymchwilio ymhellach. Rydym yn croesawu'r ffaith y bydd y problemau hyn yn cael eu harchwilio fel rhan o'r gwaith adolygu parhaus. Roeddem yn falch o glywed bod y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol eisoes wedi gofyn i'w gwsmeriaid am sylwadau ar effeithiolrwydd ei fframweithiau ac wedi gweithio gyda'i fwrdd i hyrwyddo manteision defnyddio fframweithiau Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol i brynu nwyddau a gwasanaethau cyffredin ac a ddefnyddir yn fynych, ac i annog ei aelodau i'w defnyddio. Mae'r ymgysylltiad wedi darparu cipolwg allweddol ac eisoes wedi dylanwadu ar nifer o ddatblygiadau cadarnhaol. Er enghraifft, rydym yn ymwybodol fod dulliau rhanbarthol yn cael eu harchwilio bellach gyda'i aelodau, sydd wedi arwain at brosiect peilot lle roedd fframweithiau'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol yn cynorthwyo saith o awdurdodau lleol yn y de-orllewin i gyflawni eu gofynion o ran gwasanaethau ymgynghori ym maes peirianneg. Yn olaf, roeddem yn arbennig o bryderus ynglŷn â materion yn ymwneud â recriwtio a chadw a gallu caffael yn gyffredinol yng Nghymru. Ceir cystadleuaeth sylweddol am weithwyr proffesiynol rhwng cyrff cyhoeddus a'r sector preifat. Er inni glywed gan swyddogion Llywodraeth Cymru fod capasiti a gallu yn rhan graidd o gwmpas y broses adolygu, nodwn nad oedd y materion hyn yn cael lle penodol yn y cylch gorchwyl. Rydym hefyd yn nodi bod defnyddio datganiad polisi caffael Llywodraeth Cymru ei hun, sy'n nodi mesur o un gweithiwr caffael proffesiynol am bob £10 miliwn o wariant, yn dynodi diffyg o oddeutu 274 o staff caffael cymwysedig. Mae swyddogion Llywodraeth Cymru wedi dweud wrthym fod materion cyffredinol ynghylch capasiti a gallu caffael ar draws y sector cyhoeddus yng Nghymru yn rhan hanfodol o'r adolygiad ac o'r hyn sy'n dilyn. Deallwn y bydd Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael â materion hyn drwy gyfrwng rhaglen allu caffael newydd maes o law. Wrth gwrs, byddwn yn monitro gwaith Llywodraeth Cymru yn y maes hwn, a byddwn yn aros am ganlyniadau ei hadolygiad ar ôl ei gwblhau. Rydym hefyd yn edrych ymlaen at gael y wybodaeth ddiweddaraf am y camau a wnaed sy'n deillio o'r ddau adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru. Felly, yn ystod y saib yn ein gwaith, byddwn yn cadw llygad manwl ar y datblygiadau.