English: Diolch, Dirprwy Lywydd. Plaid Cymru put forward this motion today on a people's vote because it's our considered and heartfelt belief that it's our solemn duty to do everything in our power to avoid a self-inflicted calamity to our country. Democracy is indeed a powerful thing; it can form and topple Governments, it can create new democracies and nation states, but at its essence, of course, it provides regular opportunities for the people themselves to change their minds. On 23 June 2016, people from all four nations of the UK took part in one of the single biggest exercises of democracy the UK has ever seen. Promises were made by both sides of the referendum campaign, 'leave' and 'remain', and, quite often, by individuals and politicians who were not in a position to deliver them. Let's look at some of the promises that were made, some of the facts, and the options in terms of what we should do now. 'Let's give our NHS the £350 million the EU takes every week' was the most widely recognised promise of all, of course: rowed back on the day after the vote. Of course, the reality is that Brexit is actually costing the UK economy £500 million a week now, according to the latest projections from the Centre for European Reform. That's £26 billion a year, which, as it happens, is the difference between continuing and ending austerity - ironic, since austerity was one of the key driving factors behind the vote. Members may have heard my warning this morning that we're heading towards an economic iceberg and need to change course. There are some who are advocating an alternative strategy, which is best described as, 'Let the iceberg move'. They dismiss all the warnings and insist that we're about to enter calm waters and that the EU will eventually buckle to our demands. We were promised shiny new trade deals with EU and non-EU countries, the former being the 'easiest trade deal ever negotiated', it was claimed. Well, now, while they're right that leaving the single market and customs union would allow the UK to begin the work of negotiating new trade deals with other countries, there are deep and troubling questions regarding the content and timescale of such deals. The average time for negotiating a free trade agreement, according to the Peterson Institute for International Economics, is 18 months, with a further three and a half years to get to the implementation stage. These figures are the average for bilateral trade deals between two partners. If Brexit happens, the UK will need to agree a trade deal with the EU and separate ones with its trading partners, of which there are over 50. No country on the planet has been in a position where it's had to negotiate over 50 free trade agreements at the same time under these circumstances. The current Government has spent two years negotiating a deal with the EU and has failed to make any process. The idea that negotiating 50 such deals at the same time will be a walk in the park is complete fantasy. There has already been a massive opportunity cost since the referendum - Government time all taken up by one issue and thousands upon thousands of civil servants working solely on plans driven solely, it seems, by dogma and ideology, with one result: the undermining of the Welsh and UK economy. Even though the macro outlook is alarming, things get even worse when you drill down and look at some of the detail about what leaving the EU customs union and single market means in practice. This would mean leaving, for example, Euratom, which is the legal contract by which the UK is able to import radioactive substances widely used in the field of medicine for treatment of cancer. Leaving the EU means leaving Euratom unless the UK applies for associate membership, which it doesn't intend to do. Are we really saying that our radioactive independence - whatever that means - is more important than the welfare of cancer patients? Of great concern as well is what the proposed FTAs would entail and their wider implications. Eurosceptic Tories recently released a report calling for a trade deal between the UK and the US to allow American companies to compete for health contracts in the NHS: a far cry from boosting the health budget using the Brexit dividend that was promised. Among the other backwards measures advocated by these right-wing zealots is holding a bonfire of consumer and environmental regulations: hormone-treated beef, chlorine-washed chicken - the well-being of people and animals sacrificed on the altar of an imperial nightmare. It's a sad -
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Cyflwynodd Plaid Cymru y cynnig hwn heddiw ar bleidlais y bobl oherwydd ein bod yn credu'n ddidwyll ac yn ystyriol mai ein dyletswydd ddifrifddwys yw gwneud popeth yn ein gallu i osgoi trychineb o'n gwneuthuriad ein hunain i'n gwlad. Mae democratiaeth yn beth pwerus yn wir; gall ffurfio a dymchwel llywodraethau, gall greu democratiaethau newydd a chenedl-wladwriaethau, ond yn ei hanfod, wrth gwrs, mae'n darparu cyfleoedd rheolaidd i'r bobl eu hunain newid eu meddyliau. Ar 23 Mehefin 2016, cymerodd pobl ym mhedair gwlad y DU ran yn un o'r ymarferion democratiaeth mwyaf a welodd y DU erioed. Gwnaed addewidion gan y ddwy ochr yn ymgyrch y refferendwm, 'gadael' a 'aros', ac yn aml iawn gan unigolion a gwleidyddion nad oeddent mewn sefyllfa i'w cyflawni. Gadewch inni edrych ar rai o'r addewidion a wnaed, rhai o'r ffeithiau a'r opsiynau o ran beth y dylem ei wneud yn awr. 'Gadewch inni roi'r £350 miliwn y mae'r UE yn ei gymryd bob wythnos i'r GIG' oedd yr addewid mwyaf amlwg oll, wrth gwrs: cafodd ei dynnu'n ôl ar y diwrnod wedi'r bleidlais. Wrth gwrs, y gwir amdani yw bod Brexit mewn gwirionedd yn costio £500 miliwn yr wythnos i economi'r DU bellach, yn ôl amcanestyniadau diweddaraf y Ganolfan Ddiwygio Ewropeaidd. Dyna £26 biliwn y flwyddyn, sef, fel y mae'n digwydd, y gwahaniaeth rhwng parhau a rhoi diwedd ar bolisi cyni - sy'n eironig, gan mai'r polisi cyni oedd un o'r prif ffactorau a ddylanwadodd ar y bleidlais. Efallai y bydd yr Aelodau wedi clywed fy rhybudd y bore yma ein bod yn anelu tuag at fynydd iâ economaidd ac angen newid llwybr. Ceir rhai sy'n dadlau dros strategaeth amgen, y gellir ei disgrifio orau fel, 'Gadewch i'r mynydd iâ symud'. Maent yn gwrthod yr holl rybuddion ac yn mynnu ein bod ar fin mynd i mewn i ddyfroedd tawel ac y bydd yr UE yn y pen draw yn plygu i'n galwadau. Addawyd cytundebau masnach newydd sbon i ni gyda gwledydd yr UE a gwledydd nad ydynt yn yr UE, a'r cytundeb gyda'r UE fyddai'r 'fargen fasnach hawsaf a negodwyd erioed', yn ôl yr honiad. Wel nawr, er eu bod yn iawn y byddai gadael y farchnad sengl a'r undeb tollau yn caniatáu i'r DU ddechrau'r gwaith o negodi cytundebau masnach newydd gyda gwledydd eraill, mae cwestiynau anodd a phoenus yn codi ynghylch cynnwys ac amserlen cytundebau o'r fath. Yr amser cyfartalog ar gyfer negodi cytundeb masnach rydd, yn ôl Sefydliad Economeg Ryngwladol Peterson, yw 18 mis, gyda thair blynedd a hanner arall i gyrraedd y cam gweithredu. Y ffigurau hyn yw'r cyfartaledd ar gyfer cytundebau masnach dwyochrog rhwng dau bartner. Os digwydd Brexit, bydd angen i'r DU gytuno ar gytundeb masnach gyda'r UE, a rhai ar wahân gyda'i bartneriaid masnachu, a cheir dros 50 o'r rheini. Nid oes unrhyw wlad ar y blaned wedi bod mewn sefyllfa lle bu'n rhaid iddi negodi dros 50 o gytundebau masnach rydd ar yr un pryd o dan yr amgylchiadau hyn. Mae'r Llywodraeth bresennol wedi treulio dwy flynedd yn negodi cytundeb gyda'r UE ac mae wedi methu gwneud unrhyw gynnydd. Ffantasi lwyr yw'r syniad y bydd negodi 50 o gytundebau o'r fath ar yr un pryd yn hawdd. Mae cost cyfle enfawr eisoes wedi bod ers y refferendwm - holl amser y Llywodraeth wedi'i dreulio ar un mater a miloedd ar filoedd o weision sifil yn gweithio ar gynlluniau wedi'u gyrru'n unig, mae'n ymddangos, gan ddogma ac ideoleg, gydag un canlyniad: tanseilio economi Cymru a'r DU. Er bod y rhagolygon macro yn frawychus, mae pethau'n gwaethygu hyd yn oed pan fyddwch yn edrych yn fanylach ar yr hyn y byddai gadael undeb tollau a marchnad sengl yr UE yn ei olygu'n ymarferol. Byddai'n golygu gadael Euratom, er enghraifft, sef y contract cyfreithiol sy'n galluogi'r DU i fewnforio sylweddau ymbelydrol a ddefnyddir yn eang ym maes meddygaeth ar gyfer trin canser. Mae gadael yr UE yn golygu gadael Euratom oni bai bod y DU yn ymgeisio am aelodaeth gyswllt, ac nid yw'n bwriadu gwneud hynny. A ydym yn dweud o ddifrif fod ein hannibyniaeth ymbelydrol - beth bynnag y mae hynny'n ei olygu - yn bwysicach na lles cleifion canser? Pryder mawr arall yw beth fyddai'r cytundebau masnach rydd arfaethedig yn ei olygu a'u goblygiadau ehangach. Yn ddiweddar, rhyddhaodd Torïaid Ewrosgeptig adroddiad yn galw am gytundeb masnach rhwng y DU a'r Unol Daleithiau i ganiatáu i gwmnïau Americanaidd gystadlu am gytundebau iechyd yn y GIG: mor wahanol i hybu'r gyllideb iechyd drwy ddefnyddio'r difidend Brexit a addawyd. Ymhlith y camau eraill tuag yn ôl a argymhellir gan yr eithafwyr asgell dde hyn, mae cynnau coelcerth o dan reoliadau defnyddwyr a rheoliadau amgylcheddol: cig eidion wedi'i drin â hormonau, cyw iâr wedi'i olchi â chlorin - lles pobl ac anifeiliaid yn cael ei aberthu ar allor hunllef imperialaidd. Mae'n drist -