English: All around Wales there are care homes, hospital wards and communities where people live without creativity, inspiration or hope for the future. Reported levels of loneliness and mental health are spiralling. I was the former chair of Live Music Now in Wales, a role now undertaken by the former Presiding Officer, Rosemary Butler. This is a charity that sends and funds high-quality musicians to play to people who don't usually have access to live music. The organisation focuses in particular on working in care and nursing homes and in special schools, and I can testify to the fact that the experience of being exposed to the arts for residents is truly transformational. The Welsh Assembly's new cross-party arts and health working group, in collaboration, where appropriate, with the Arts Council of Wales, is in a unique position to bring these two worlds of the arts and health together. The group has written to both the health Secretary and the culture Secretary to ask for help in funding a study to prepare an evidence-based report where efforts would be made to collate the information and great work that's already being undertaken in Wales to help justify a shift of funding from health to the arts and, where necessary, to do more pointed research in order to harden the evidence needed. In care homes, the value of creative interaction is underrated, in particular in fields like dementia. Participation in the arts and music by older people can significantly improve their quality of life and mental health, and we believe that providing exposure to the arts is more cost-effective than popping pills. We hope that a dedicated piece of work commissioned on the subject will justify our position and help to make the case for shifting a proportion of that funding from health to the arts with a view to improving health and well-being outcomes for the people of Wales.
Welsh: Ledled Cymru, mae yna gartrefi gofal, wardiau ysbytai a chymunedau lle y mae pobl yn byw heb greadigrwydd, ysbrydoliaeth na gobaith ar gyfer y dyfodol. Mae lefelau achosion a gofnodwyd o unigrwydd ac iechyd meddwl ar gynnydd. Rwy'n gyn-gadeirydd Live Music Now yng Nghymru, rôl sy'n cael ei chyflawni bellach gan y cyn-Lywydd, Rosemary Butler. Dyma elusen sy'n anfon ac yn ariannu cerddorion o ansawdd uchel i chwarae i bobl nad ydynt yn clywed cerddoriaeth fyw fel arfer. Mae'r sefydliad yn canolbwyntio'n benodol ar weithio mewn cartrefi gofal a chartrefi nyrsio ac mewn ysgolion arbennig, a gallaf dystio i'r ffaith fod y profiad o ddod i gysylltiad â'r celfyddydau yn wirioneddol drawsnewidiol i breswylwyr. Mae gweithgor celf ac iechyd trawsbleidiol newydd y Cynulliad, mewn cydweithrediad â Chyngor Celfyddydau Cymru lle y bo'n briodol, mewn sefyllfa unigryw i ddod â byd y celfyddydau a'r byd iechyd at ei gilydd. Mae'r gweithgor wedi ysgrifennu at yr Ysgrifennydd iechyd a'r Ysgrifennydd diwylliant i ofyn am gymorth i ariannu astudiaeth i baratoi adroddiad sy'n seiliedig ar dystiolaeth lle y byddai ymdrechion yn cael eu gwneud i gasglu'r wybodaeth a'r gwaith gwych sydd eisoes yn cael ei wneud yng Nghymru i helpu i gyfiawnhau symud arian o iechyd i'r celfyddydau, a lle y bo angen, i wneud gwaith ymchwil mwy manwl er mwyn cryfhau'r dystiolaeth sydd ei hangen. Mewn cartrefi gofal, ni sylweddolir gwerth rhyngweithio creadigol, yn enwedig mewn meysydd fel dementia. Gall cymryd rhan yn y celfyddydau a cherddoriaeth wella ansawdd bywyd ac iechyd meddwl pobl hŷn yn sylweddol, ac rydym yn credu bod eu cyflwyno i'r celfyddydau yn fwy costeffeithiol na llyncu tabledi. Rydym yn gobeithio y bydd comisiynu gwaith pwrpasol ar y pwnc yn cyfiawnhau ein safbwynt ac yn helpu i gyflwyno'r achos dros symud cyfran o'r cyllid o'r maes iechyd i'r celfyddydau gyda golwg ar wella canlyniadau iechyd a llesiant ar gyfer pobl Cymru.