techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'm absolutely more than happy to join the Member in congratulating the work of Newport Credit Union in all they do, and as I said in my initial answer to Dawn Bowden, credit unions offer a much fairer, more ethical alternative to what are often very exploitative high-cost lenders who take advantage of people in communities right across Wales. In terms of the services that Newport Credit Union offer, they offer excellent services, as do many other credit unions throughout Wales. I think one of the things the Welsh Government is 100 per cent committed to continuing to support is the excellent work that credit unions do. I think we need to be aware, actually, there is huge diversity amongst the 18 credit unions right across Wales, with the largest credit union in Wales being 42 times the size of the smallest, and some credit unions are, like some in my own consistency, entirely volunteer-run and focus on the provision of traditional savings, whereas, perhaps, larger credit unions are able to offer a much wider range of services. And, of course, we're happy to continue to work with credit unions across the country to see how they can build on the work that they do.
Welsh: Rwy'n fwy na pharod i ymuno â'r Aelod i longyfarch gwaith Undeb Credyd Casnewydd ym mhob dim a wnânt, ac fel y dywedais yn fy ateb cychwynnol i Dawn Bowden, mae undebau credyd yn cynnig dewis llawer tecach, mwy moesegol na benthycwyr cost uchel, ecsbloetiol iawn yn aml, sy'n manteisio ar bobl mewn cymunedau ledled Cymru. O ran y gwasanaethau y mae Undeb Credyd Casnewydd yn eu cynnig, maent yn cynnig gwasanaethau rhagorol, fel llawer o undebau credyd eraill ledled Cymru. Credaf mai un o'r pethau y mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo 100 y cant i barhau i'w cefnogi yw'r gwaith rhagorol y mae undebau credyd yn ei wneud. Credaf fod angen inni fod yn ymwybodol, mewn gwirionedd, fod amrywiaeth enfawr ymhlith y 18 undeb credyd ledled Cymru, gyda'r undeb credyd mwyaf yng Nghymru 42 gwaith yn fwy o faint na'r lleiaf, ac mae rhai undebau credyd, fel rhai yn fy etholaeth i, yn cael eu rhedeg gan wirfoddolwyr yn unig ac yn canolbwyntio ar ddarparu arbedion traddodiadol, tra bo undebau credyd mwy o faint, efallai, yn gallu cynnig ystod lawer ehangach o wasanaethau. Ac wrth gwrs, rydym yn fwy na pharod i barhau i weithio gydag undebau credyd ledled y wlad i weld sut y gallant adeiladu ar y gwaith a wnânt.
English: Yes. This Government is committed to tackling homelessness, in all its forms, in Wales. This commitment is supported by over £20 million this year alone. Our strategy, published last month, sets the policy framework for actions to prevent homelessness and, where it cannot be prevented, to ensure it is rare, brief and unrepeated.
Welsh: Gwnaf. Mae'r Llywodraeth hon wedi ymrwymo i fynd i'r afael â digartrefedd ar ei holl ffurfiau yng Nghymru. Cefnogir yr ymrwymiad hwn gan dros £20 miliwn eleni yn unig. Mae ein strategaeth, a gyhoeddwyd y mis diwethaf, yn nodi'r fframwaith polisi ar gyfer camau i atal digartrefedd, a lle na ellir ei atal, i sicrhau ei fod yn brin, dros gyfnod byr ac nad yw'n digwydd eto.
English: I've received casework regarding homeless people in a desperate situation after presenting themselves to Rhondda Cynon Taf council, only to be fobbed off. I know of a local charity helping homeless people that are having similar experiences. Now, the council usually say that they have no legal obligation to house people if they aren't a priority. They add that the only way to be treated as a priority is if the person is a threat to themselves, the general public or if they have mental health issues or medical issues. Back last month, I asked you in a committee session if we could raise cases directly with you when the local authority has fobbed someone off in this way, and you replied unequivocally with a 'yes'. Yet, when I e-mailed you subsequently about a man who was homeless after being a victim of domestic abuse and had already been turned away by Rhondda Cynon Taf council, you wrote back to me saying, and I quote, 'Welsh Ministers are unable to intervene in individual cases, as Local Authorities have responsibility for addressing housing needs within their area.' So, can you clear up with me today, once and for all, whether the Welsh Government can intervene when a local authority turns its back on homeless people or any other cases involving people in a crisis situation?
Welsh: Rwyf wedi derbyn gwaith achos ar bobl ddigartref mewn sefyllfa enbyd a ofynnodd am gymorth gan gyngor Rhondda Cynon Taf, ddim ond i gael eu troi ymaith. Gwn am elusen leol sy'n helpu pobl ddigartref sy'n cael profiadau tebyg. Nawr, mae'r cyngor fel arfer yn dweud nad oes ganddynt rwymedigaeth gyfreithiol i roi cartref i bobl os nad ydynt yn flaenoriaeth. Maent yn ychwanegu mai'r unig ffordd o gael eu trin fel blaenoriaeth yw os yw'r unigolyn yn fygythiad iddynt eu hunain, i'r cyhoedd neu os oes ganddynt broblemau iechyd meddwl neu broblemau meddygol. Y mis diwethaf, gofynnais i chi mewn sesiwn bwyllgor a allem godi achosion yn uniongyrchol gyda chi pan fo'r awdurdod lleol wedi troi rhywun ymaith fel hyn, ac fe ateboch chi'n bendant y gallem. Fodd bynnag, pan anfonais e-bost atoch wedi hynny ynglŷn â dyn a oedd yn ddigartref ar ôl dioddef cam-drin domestig ac a oedd eisoes wedi cael ei droi ymaith gan gyngor Rhondda Cynon Taf, fe ysgrifennoch chi'n ôl ataf gan ddweud, a dyfynnaf, Ni all Gweinidogion Cymru ymyrryd mewn achosion unigol, gan mai Awdurdodau Lleol sy'n gyfrifol am fynd i'r afael ag anghenion tai yn eu hardal. Felly, a allwch egluro i mi heddiw, unwaith ac am byth, a all Llywodraeth Cymru ymyrryd pan fydd awdurdod lleol yn troi ei gefn ar bobl ddigartref neu unrhyw achosion eraill sy'n ymwneud â phobl mewn argyfwng?
English: Yes, well, the letter goes on to say, 'However, my officials have been in touch with Rhondda Cynon Taf County Borough Council regarding the issues you raise. I am able to offer the following advice.' And then there are several more paragraphs of the advice that we were able to offer. I'm sorry if that wasn't what you were expecting, but, obviously, we can't do individual casework from the Government. We have, however, been in touch with Rhondda Cynon Taf, as the letter makes very plain to you. It offers a range of services to your constituency office, setting out what is available, and I know that the officials had quite a long conversation with the officers at Rhondda Cynon Taf about that case and the general themes that it raised. So, that's what I had in mind when I spoke to you. Obviously, I can't take on individual case load as a Government Minister. But officials had had that conversation with Rhondda Cynon Taf, and if there are things that arise generally out of your casework that you think are going wrong in a council, I'm more than happy to get the officials to contact the council and just make sure that they are working within both the spirit and the letter of the law.
Welsh: Ie, wel, mae'r llythyr yn mynd yn ei flaen i ddweud, Fodd bynnag, mae fy swyddogion wedi cysylltu â Chyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf ynghylch y materion a godwch. Gallaf gynnig y cyngor canlynol. Ac yna mae sawl paragraff arall yn manylu ar y cyngor y gallem ei gynnig. Mae'n ddrwg gennyf os nad dyna oeddech yn ei ddisgwyl, ond yn amlwg, ni allwn ymgymryd â gwaith achos unigol yn y Llywodraeth. Fodd bynnag, rydym wedi cysylltu â Rhondda Cynon Taf, fel y dywed y llythyr yn glir wrthych. Mae'n cynnig ystod o wasanaethau i'ch swyddfa etholaethol, yn nodi'r hyn sydd ar gael, a gwn fod y swyddogion wedi cael sgwrs eithaf hir gyda'r swyddogion yn Rhondda Cynon Taf am yr achos hwnnw a'r themâu cyffredinol a ddeilliai ohono. Felly, dyna oedd gennyf mewn golwg pan siaradais â chi. Yn amlwg, ni allaf ymgymryd â llwyth achosion unigol fel un o Weinidogion y Llywodraeth. Ond roedd swyddogion wedi cael y sgwrs honno gyda Rhondda Cynon Taf, ac os oes pethau'n codi yn gyffredinol o'ch gwaith achos sy'n mynd o chwith mewn cyngor yn eich barn chi, rwy'n fwy na pharod i ofyn i'r swyddogion gysylltu â'r cyngor a gwneud yn siŵr eu bod yn cadw at ysbryd a llythyren y gyfraith.
English: Minister, winter will soon be upon us once again, and it looks like it's going to be a bad one. What support is your Government going to give to the local authorities and delivery partners in the third sector to help rough-sleepers in particular?
Welsh: Weinidog, bydd yn aeaf arnom unwaith eto cyn bo hir, ac mae'n edrych yn debyg y bydd yn un gwael. Pa gefnogaeth y bydd eich Llywodraeth yn ei rhoi i'r awdurdodau lleol a phartneriaid cyflenwi yn y trydydd sector i helpu pobl sy'n cysgu allan yn enwedig?
English: As I just said, we've invested over £20 million in preventing and relieving homelessness this year alone. The funding supports a range of statutory and non-statutory services to help those who do not have a secure place to live. The strategic policy statement was published on 8 October and sets out the policy framework and principles this Government will take to tackle and prevent homelessness. Our strategy is very much focused around a person-centred, trauma-informed response that involves all public services in meeting the needs of those who actually find themselves at risk of being or actually homeless.
Welsh: Fel y dywedais, rydym wedi buddsoddi dros £20 miliwn eleni yn unig i atal a lleddfu digartrefedd. Mae'r cyllid yn cefnogi ystod o wasanaethau statudol ac anstatudol i helpu pobl nad oes ganddynt le diogel i fyw. Cyhoeddwyd y datganiad polisi strategol ar 8 Hydref ac mae'n nodi'r fframwaith polisi a'r egwyddorion y bydd y Llywodraeth hon yn eu mabwysiadu er mwyn atal a mynd i'r afael â digartrefedd. Mae ein strategaeth yn canolbwyntio'n helaeth ar ymateb sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, wedi'i lywio gan drawma, sy'n cynnwys yr holl wasanaethau cyhoeddus er mwyn diwallu anghenion y rheini sydd mewn perygl o fynd yn ddigartref neu sy'n ddigartref.
English: The Welsh Government is committed to supporting our armed forces community. Further to my oral statement yesterday, we will, in partnership with the armed forces expert group and others, continue to progress the key issues identified in our armed forces scoping exercise, building on the work we've already done.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i gefnogi cymuned ein lluoedd arfog. I ychwanegu at fy natganiad llafar ddoe, mewn partneriaeth â grŵp arbenigol y lluoedd arfog ac eraill, byddwn yn parhau i fynd i'r afael â'r materion allweddol a nodwyd yn ein hymarfer cwmpasu'r lluoedd arfog, gan adeiladu ar y gwaith rydym wedi'i wneud eisoes.
English: Thank you for the answer, Minister, but I'm sure you'll agree it is essential that veterans and their families are given safe, secure and supported housing when entering civil life. Simply providing leaflets and advice cards does not address the Royal British Legion's concerns about how housing officers who provide the necessary support are able to manage complex cases of free housing for veterans. Deputy Minister, what action are you taking to ensure that local authorities provide the training necessary to skill housing authorities on the correct procedures and options open to veterans in Wales? Thank you.
Welsh: Diolch am eich ateb, Weinidog, ond rwy'n siŵr y byddwch yn cytuno ei bod yn hanfodol fod cyn-filwyr a'u teuluoedd yn cael tai saff a diogel, a thai â chymorth wrth ddychwelyd i fywyd sifil. Nid yw darparu taflenni a chardiau cyngor yn unig yn lleddfu pryderon y Lleng Brydeinig Frenhinol ynglŷn â sut y gall swyddogion tai sy'n darparu'r gefnogaeth angenrheidiol reoli achosion cymhleth o dai am ddim i gyn-filwyr. Ddirprwy Weinidog, pa gamau rydych yn eu cymryd i sicrhau bod awdurdodau lleol yn darparu'r hyfforddiant angenrheidiol i awdurdodau tai yn y gweithdrefnau cywir a'r opsiynau sy'n agored i gyn-filwyr yng Nghymru? Diolch.
English: I absolutely agree that we need to make sure that we support our veterans and our armed forces community, and ensure that there is the trained expertise there to support people, particularly in the period of transition upon leaving the services. We do actually have a specific housing pathway for veterans in Wales. We've worked across portfolios to develop the pathway, which not only provides information and signposts to services, but also the options available. Members of the armed forces community are classed as a priority if they are currently identified as homeless when leaving the forces. But as I alluded to in my oral statement yesterday, there is currently a review in terms of the priority need in terms of housing, which is expected to report early in the new year. Clearly, we'll look also at that against our scoping exercise, which we recently carried out too, to identify any gaps in services for the armed forces community and veterans, and make sure we build that into the work we've already done to make sure we plug any gaps moving forward.
Welsh: Cytunaf yn llwyr fod angen inni sicrhau ein bod yn cefnogi ein cyn-filwyr a chymuned y lluoedd arfog, a sicrhau bod arbenigedd hyfforddedig ar gael i gefnogi pobl, yn enwedig yn y cyfnod pontio ar ôl gadael y lluoedd arfog. Mewn gwirionedd, mae gennym lwybr tai penodol ar gyfer cyn-filwyr yng Nghymru. Rydym wedi gweithio ar draws portffolios i ddatblygu'r llwybr, sydd nid yn unig yn darparu gwybodaeth ac yn cyfeirio at wasanaethau, ond mae'n nodi'r opsiynau sydd ar gael hefyd. Mae aelodau o gymuned y lluoedd arfog yn cael eu hystyried yn flaenoriaeth os nodir eu bod yn ddigartref wrth iddynt adael y lluoedd arfog. Ond fel y dywedais yn fy natganiad llafar ddoe, cynhelir adolygiad ar hyn o bryd o'r angen blaenoriaethol am dai, a disgwylir adroddiad arno yn gynnar yn y flwyddyn newydd. Yn amlwg, byddwn yn edrych arno hefyd yn erbyn ein hymarfer cwmpasu a gynhaliwyd gennym yn ddiweddar, i nodi unrhyw fylchau mewn gwasanaethau ar gyfer cymuned y lluoedd arfog a chyn-filwyr, a sicrhau ein bod yn ymgorffori hynny yn y gwaith rydym eisoes wedi'i wneud er mwyn sicrhau ein bod yn llenwi unrhyw fylchau wrth symud ymlaen.
English: We recognise that, in some parts of Wales, holiday or second-home ownership does impact on the availability and price of homes. Whilst councils are best placed to understand housing need in their areas, we are supporting a range of measures, including introducing powers to apply council tax premiums.
Welsh: Rydym yn cydnabod, mewn rhai rhannau o Gymru, fod perchentyaeth tai gwyliau neu ail gartrefi yn effeithio ar argaeledd a phris cartrefi. Er mai'r cynghorau sydd yn y sefyllfa orau i ddeall anghenion tai yn eu hardaloedd, rydym yn cefnogi ystod o fesurau, gan gynnwys cyflwyno pwerau i osod premiymau treth gyngor.
English: Thank you. I'm going to use the phrase 'holiday home ownership', which I think covers a range from two categories: the 'second home' the Minister referred to, perhaps only used for a few weeks - or perhaps, at most, months - a year, compared to a property that is let out to a wide range of holidaymakers, more as a commercial proposition. I just wonder, as housing Minister, do you consider there is a difference in terms of impact on housing provision elsewhere of those two different models, and do you see one as more attractive than the other, or one we would want to incentivise or not? If so, will you seek to ensure joined-up policy making by Welsh Government by having appropriate discussions with ministerial colleagues?
Welsh: Diolch. Rwyf am ddefnyddio'r ymadrodd 'perchentyaeth tai gwyliau', sydd, yn fy nhyb i, yn cwmpasu dau gategori: yr 'ail gartref' y cyfeiriodd y Gweinidog ato, sydd efallai'n cael ei ddefnyddio am ychydig wythnosau o'r flwyddyn yn unig - neu ychydig fisoedd ar y mwyaf efallai - o gymharu ag eiddo sy'n cael ei osod i ystod eang o bobl ar eu gwyliau, yn fwy fel menter fasnachol. Tybed, fel Gweinidog tai, a ydych yn credu bod gwahaniaeth rhwng y ddau fodel gwahanol o ran yr effaith ar ddarpariaeth tai mewn mannau eraill, ac a ydych o'r farn fod un yn fwy deniadol na'r llall, neu a oes un y byddem am ei gymell ai peidio? Os felly, a wnewch chi geisio sicrhau bod Llywodraeth Cymru yn llunio polisi mewn modd cydgysylltiedig drwy gael trafodaethau priodol gyda'ch cyd-Weinidogion?
English: No. As I said, I think the local authority is best placed to understand the challenge that a specific sort of second home, empty home or holiday home - whatever you want to call it - can present to the supply of affordable housing in that community. That's why we introduced the powers for authorities to apply council tax premiums. Since 1 April 2017, local authorities have been able to charge a premium of up to 100 per cent of the standard rate of council tax on second homes and long-term empty properties. The powers to charge council tax premiums on second homes and long-term empty homes are discretionary powers introduced to assist local authorities to manage issues in their local housing supply. Wales remains the only part of the UK that has given local authorities these powers in relation to second homes, and we are working closely with local authorities and other partners to meet our target of delivering affordable homes across Wales in order to assist with the housing supply that we think this issue addresses.
Welsh: Na. Fel y dywedais, credaf mai'r awdurdod lleol sydd yn y sefyllfa orau i ddeall yr her y gall math penodol o ail gartref, cartref gwag neu gartref gwyliau - beth bynnag rydych am ei alw - ei pheri i'r cyflenwad o dai fforddiadwy yn y gymuned honno. Dyna pam rydym wedi cyflwyno'r pwerau i awdurdodau godi premiymau treth gyngor. Ers 1 Ebrill 2017, mae awdurdodau lleol wedi gallu codi premiwm o hyd at 100 y cant o gyfradd safonol y dreth gyngor ar ail gartrefi ac eiddo sy'n wag yn hirdymor. Mae'r pwerau i godi premiymau treth gyngor ar ail gartrefi a chartrefi sy'n wag yn hirdymor yn bwerau disgresiwn a gyflwynwyd i gynorthwyo awdurdodau lleol i reoli problemau gyda'u cyflenwad tai lleol. Cymru yw'r unig ran o'r DU o hyd sydd wedi rhoi'r pwerau hyn i awdurdodau lleol mewn perthynas ag ail gartrefi, ac rydym yn gweithio'n agos gydag awdurdodau lleol a phartneriaid eraill i gyrraedd ein targed o ddarparu cartrefi fforddiadwy ledled Cymru er mwyn cynorthwyo gyda'r cyflenwad tai y credwn fod y mater hwn yn mynd i'r afael ag ef.
English: Yes, I accept that some Welsh coastal towns can have extremely high house prices, with people struggling to get on the property ladder in their own community. I'm keen to see Welsh Government support like homebuy benefit these people. And our new Self Build Wales can also offer help when it launches shortly.
Welsh: Iawn, rwy'n derbyn y gall prisiau tai fod yn eithriadol o uchel mewn rhai trefi arfordirol yng Nghymru, gyda phobl yn ei chael hi'n anodd camu ar yr ysgol eiddo yn eu cymuned eu hunain. Rwy'n awyddus i weld cymorth Llywodraeth Cymru fel Cymorth Prynu yn darparu budd i'r bobl hyn. A gall ein cynllun newydd, Hunanadeiladu Cymru, gynnig cymorth hefyd pan gaiff ei lansio cyn bo hir.
English: I'm grateful to the Minister for her answer. In her answer to the previous question, she made reference to the council tax premiums that now can be charged, but I'm sure that she's aware that there is, of course, a loophole allowing individuals to register second homes as businesses and then renting them out for a minimum number of days a year. By doing this, they can of course avoid those council tax premiums and, in fact, may become liable for small business rate relief - in that case, contributing nothing. We know that there's an estimate that 1,000 of the 5,000 second homes in Gwynedd alone have been taking advantage of this loophole. Has the Welsh Government made any assessment of what the picture of this is across the mid and west region, what kind of impact that may be having, and how that may be exacerbating the impact of second-home ownership on those coastal communities I referred to in my original question?
Welsh: Rwy'n ddiolchgar i'r Gweinidog am ei hateb. Yn ei hateb i'r cwestiwn blaenorol, cyfeiriodd at bremiymau treth gyngor y gellir eu codi bellach, ond rwy'n siŵr ei bod yn ymwybodol fod bwlch yn y gyfraith, wrth gwrs, sy'n caniatáu i unigolion gofrestru ail gartrefi fel busnesau ac yna'u gosod ar rent am isafswm o ddyddiau bob blwyddyn. Drwy wneud hyn, wrth gwrs, gallant osgoi premiymau'r dreth cyngor, ac mewn gwirionedd, gallant fod yn gymwys i gael rhyddhad ardrethi busnesau bach - heb orfod cyfrannu unrhyw beth gan hynny. Gwyddom fod amcangyfrif wedi'i wneud fod 1,000 o'r 5,000 o ail gartrefi yng Ngwynedd yn unig wedi bod yn manteisio ar y bwlch hwn yn y gyfraith. A yw Llywodraeth Cymru wedi gwneud unrhyw asesiad o'r sefyllfa mewn perthynas â hyn ar draws rhanbarth y canolbarth a'r gorllewin, pa fath o effaith y gallai hynny fod yn ei chael, a sut y gallai waethygu effaith perchentyaeth ail gartrefi ar y cymunedau arfordirol y cyfeiriais atynt yn fy nghwestiwn gwreiddiol?
English: Yes, I think that my colleague Rebecca Evans answered this fairly comprehensively in a debate fairly recently. What I would say is if they're - I have said to all of the local authorities across Wales that, if they have evidence that this is causing them a problem, they should bring it forward. I said it at the WLGA executive committee, and I had individual meetings with various local authorities in north Wales around the evidence that they could bring forward. If that evidence exists, we're very happy to look at it. At the moment, we don't have the evidence that that switch is happening to the detriment of local tax raising, but, if there is evidence, we are very happy to look at it.
Welsh: Iawn, credaf fod fy nghyd-Aelod Rebecca Evans wedi ateb hyn yn weddol gynhwysfawr mewn dadl yn lled ddiweddar. Yr hyn y buaswn yn ei ddweud yw os ydynt - rwyf wedi dweud wrth bob un o'r awdurdodau lleol ledled Cymru, os oes ganddynt dystiolaeth fod hyn yn achosi problem iddynt, dylent ei chyflwyno. Dywedais hynny ym mhwyllgor gweithredol CLlLC, a chefais gyfarfodydd unigol ag awdurdodau lleol amrywiol yng ngogledd Cymru ynghylch y dystiolaeth y gallent ei chyflwyno. Os yw'r dystiolaeth honno'n bodoli, rydym yn fwy na pharod i edrych arni. Ar hyn o bryd, nid oes tystiolaeth gennym fod y newid hwnnw'n digwydd ar draul y trethi lleol a godir, ond os oes tystiolaeth yn bodoli, rydym yn fwy na pharod i edrych arni.
English: The next item on the agenda - there are have been no topical questions accepted, which is item 3.
Welsh: Yr eitem nesaf ar yr agenda - ni dderbyniwyd unrhyw gwestiynau amserol, sef eitem 3.