English: Of course, it's not only through research and innovation that universities have an economic impact. They are anchor institutions and significant employers. In 2019-20, one in 20 jobs in Wales was associated with university activity. Over 21,700 jobs were provided by Welsh universities, with a further 19,600 jobs created in other industries through the knock-on effect of higher education. I am proud that universities in Wales are paying the living wage, and I would encourage more in terms of local and regional procurement. This year's growth in the number of undergraduates will have an immediate economic effect in local communities, and thanks to our progressive student finance reforms, the number of postgraduates continues to increase, translating into future researchers and innovators in the years to come, which will bring its own economic effect. Skills levels are clearly correlated to economic growth, and we are investing in our universities to deliver part-time education, more postgraduate activity, degree apprenticeships, all alongside their core offer. We have invested in a microcredentials pilot, the expansion of medical places through the new north Wales medical school, and continued investment in higher cost subjects, such as science, technology, engineering and mathematics courses. We're ensuring that Wales is seen as an inviting study destination for international students and researchers, and also that our international partnerships are able to continue and grow. Our Taith and Global Wales initiatives are good examples of our work in this area. I said I would return to the issue of European funding. I'm sure that everyone here is concerned about the loss of the European research and development funding. By refusing to replace these funds, the UK Government is leaving a funding gap, undermining competitiveness during a time of immense change. I am absolutely clear that we must see funding levels at least equivalent to those we received historically return to Wales. To secure greater investment and return us to at least historic levels of funding, the direct support and co-operation of the UK Government and its departments and agencies, particularly the Department for Business, Energy and Industrial Strategy and UK Research and Innovation, are needed to work in partnership on decisions impacting on Wales. The UK Government must improve relationships with the EU to bring about the UK's full participation in Horizon Europe, as agreed under the trade and co-operation agreement. Association with the programme is in all four nations' best interests, and I made this point very much over the last two days in my visits to Brussels. It is our firm view that dialogue and negotiation is the sole route to a positive outcome that would prevent material harm to the Welsh economy. As a recent Russell group report said, 'Failure to secure association to Horizon, Euratom and Copernicus will significantly limit the UK's attractiveness as a destination for talent and investment.' If the UK Government can't deliver what was agreed in the trade and co-operation agreement, then we must build a close, long-term relationship with Horizon Europe as a third country. This is vital to our economy. Maybe the Member can talk to his colleagues in Westminster about some of these issues. Another area in which European funding was important is innovation, so crucial to our economic development. Under UK Government arrangements, the Welsh budget is losing over £1.1 billion of replacement EU funding. We know that schemes such as SMART expertise have been highly impactful in supporting effective collaboration between research and industry. These recognise the shared effort between parties, resulting in shared rewards, in particular the generation of intellectual property, exploited to create economic and social impact for all partners. This Government is of the view, Dirprwy Lywydd, that universities are a core part of the Welsh economic and educational infrastructure, and we have invested accordingly, supporting research and innovation, skills development and knowledge dissemination. We've worked with the sector to deliver the real living wage, encouraged innovation and procurement and enhanced community engagement through civic mission activity. Investment in our universities is investment in people, in researchers, in support staff, in technicians, in lecturers. It's investment in our economy, in one in 20 jobs across Wales; it's investment in our students and their futures, in the skills for Wales in the twenty-first century. I'll conclude, Dirprwy Lywydd, by restating part of my vision for higher education being one of distinctive institutions working in partnership. It is by working together that they can make the most out of the substantial investment they receive, and by working together, they will continue to make a significant contribution to economic growth.
Welsh: Wrth gwrs, nid drwy ymchwil ac arloesi'n unig y mae prifysgolion yn cael effaith economaidd. Maent yn sefydliadau angori ac yn gyflogwyr sylweddol. Yn 2019-20, roedd un ym mhob 20 swydd yng Nghymru yn gysylltiedig â gweithgarwch prifysgol. Câi dros 21,700 o swyddi eu darparu gan brifysgolion Cymru, gyda 19,600 yn rhagor o swyddi wedi'u creu mewn diwydiannau eraill drwy effaith ganlyniadol addysg uwch. Rwy'n falch fod prifysgolion yng Nghymru yn talu'r cyflog byw, a byddwn yn annog mwy o gaffael lleol a rhanbarthol. Bydd twf eleni yn nifer yr israddedigion yn cael effaith economaidd ar unwaith mewn cymunedau lleol, a diolch i'n diwygiadau blaengar i gyllid myfyrwyr, mae nifer yr ôl-raddedigion yn parhau i gynyddu, gan drosi'n ymchwilwyr ac arloeswyr y dyfodol yn y blynyddoedd i ddod, gan greu ei effaith economaidd ei hun. Mae lefelau sgiliau'n cydberthyn yn glir i dwf economaidd, ac rydym yn buddsoddi yn ein prifysgolion i ddarparu addysg ran-amser, mwy o weithgaredd ôl-raddedig, prentisiaethau gradd, a'r cyfan ochr yn ochr â'u cynnig craidd. Rydym wedi buddsoddi mewn cynllun peilot microgymwysterau, ehangu llefydd meddygol drwy ysgol feddygol newydd gogledd Cymru, a pharhau i fuddsoddi mewn pynciau cost uwch, fel cyrsiau gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg. Rydym yn sicrhau bod Cymru'n cael ei gweld fel cyrchfan sy'n denu myfyrwyr ac ymchwilwyr rhyngwladol i astudio, a bod ein partneriaethau rhyngwladol hefyd yn gallu parhau a thyfu. Mae ein mentrau Taith a Global Wales yn enghreifftiau da o'n gwaith yn y maes hwn. Dywedais y byddwn yn dychwelyd at fater arian Ewropeaidd. Rwy'n siŵr fod pawb yma'n pryderu am golli'r arian ymchwil a datblygu Ewropeaidd. Drwy wrthod rhoi arian yn lle'r cronfeydd hyn, mae Llywodraeth y DU yn gadael bwlch cyllid, gan danseilio cystadleurwydd yn ystod cyfnod o newid aruthrol. Rwy'n gwbl glir fod rhaid inni weld lefelau ariannu sy'n cyfateb fan lleiaf i'r rhai roeddem yn eu cael yn hanesyddol yn dychwelyd i Gymru. Er mwyn sicrhau mwy o fuddsoddi a dychwelyd i lefelau cyllid hanesyddol fan lleiaf, mae angen cefnogaeth uniongyrchol a chydweithrediad Llywodraeth y DU a'i hadrannau a'i hasiantaethau, yn enwedig yr Adran Busnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol ac Ymchwil ac Arloesi yn y DU, i weithio mewn partneriaeth ar benderfyniadau sy'n effeithio ar Gymru. Rhaid i Lywodraeth y DU wella'r berthynas gyda'r UE er mwyn sicrhau cyfranogiad llawn y DU yn Horizon Europe, fel y cytunwyd o dan y cytundeb masnach a chydweithredu. Mae cysylltiad â'r rhaglen o fantais i'r pedair gwlad, ac fe wneuthum y pwynt hwn yn gadarn dros y deuddydd diwethaf yn fy ymweliadau â Brwsel. Ein barn gadarn ni yw mai deialog a thrafod yw'r unig lwybr i ganlyniad cadarnhaol a fyddai'n atal niwed o sylwedd i economi Cymru. Fel y dywedodd adroddiad diweddar gan grŵp Russell, 'Bydd methiant i sicrhau cysylltiad â Horizon, Euratom a Copernicus yn cyfyngu'n sylweddol ar atyniad y DU fel cyrchfan ar gyfer talent a buddsoddiad.' Os na all Llywodraeth y DU gyflawni'r hyn y cytunwyd arno yn y cytundeb masnach a chydweithredu, rhaid i ni adeiladu perthynas agos, hirdymor gyda Horizon Europe fel trydedd wlad. Mae hyn yn hollbwysig i'n heconomi. Efallai y gall yr Aelod siarad â'i gymheiriaid yn San Steffan ynghylch rhai o'r materion hyn. Maes arall lle roedd cyllid Ewropeaidd yn bwysig yw arloesi, sydd mor hanfodol i'n datblygiad economaidd. O dan drefniadau Llywodraeth y DU, mae cyllideb Cymru'n colli dros £1.1 biliwn o gyllid newydd yn lle cyllid yr UE. Rydym yn gwybod bod cynlluniau fel arbenigedd SMART wedi bod yn effeithiol iawn wrth gefnogi cydweithio effeithiol rhwng ymchwil a diwydiant. Mae'r rhain yn cydnabod yr ymdrech ar y cyd rhwng partïon, gan arwain at wobrau a rennir, yn enwedig cynhyrchiant eiddo deallusol, y manteisiwyd arno i greu effaith economaidd a chymdeithasol i'r holl bartneriaid. Ddirprwy Lywydd, mae'r Llywodraeth hon o'r farn fod prifysgolion yn rhan greiddiol o seilwaith economaidd ac addysgol Cymru, ac rydym wedi buddsoddi'n unol â hynny, gan gefnogi ymchwil ac arloesi, datblygu sgiliau a lledaenu gwybodaeth. Rydym wedi gweithio gyda'r sector i ddarparu'r cyflog byw go iawn, wedi annog arloesedd a chaffael a gwell ymgysylltiad â'r gymuned drwy weithgarwch cenhadaeth ddinesig. Mae buddsoddi yn ein prifysgolion yn fuddsoddiad mewn pobl, mewn ymchwilwyr, mewn staff cymorth, mewn technegwyr, mewn darlithwyr. Mae'n fuddsoddiad yn ein heconomi, mewn un ymhob 20 swydd drwy Gymru; mae'n fuddsoddiad yn ein myfyrwyr a'u dyfodol, yn y sgiliau ar gyfer Cymru yn yr unfed ganrif ar hugain. Rwyf am orffen, Ddirprwy Lywydd, drwy ailddatgan mai rhan o fy ngweledigaeth ar gyfer addysg uwch yw sefydliadau neilltuol yn gweithio mewn partneriaeth. Drwy gydweithio, gallant wneud y gorau o'r buddsoddiad sylweddol a gânt, a thrwy gydweithio, byddant yn parhau i wneud cyfraniad sylweddol i dwf economaidd.