English: We have begun a national conversation about what our future Wales should look like. We asked members of the public to get in touch to tell us what matters to them for the future, and we received over 2,000 submissions from individuals, from community organisations, charities, businesses and representative bodies. I've held a series of round-tables with people from community groups, the third sector, local authorities, trade unions, businesses, academics, young people, along with representative organisations from Wales, other parts of the UK and internationally. Members of the Senedd will also be aware that I set up an advisory group of experts, which has four standing members: Torsten Bell, from the Resolution Foundation; Rebecca Heaton, who represents Wales on the UK Committee on Climate Change and leads on climate change within the Drax Group; Paul Johnson, who heads the Institute for Fiscal Studies; and Miatta Fahnbulleh, who leads the New Economics Foundation; and a different fifth member has attended for each session, bringing a particular sectoral or other experience and knowledge relevant to the issue being discussed. The round-tables have considered a broad range of issues to help us consider where best to prioritise our efforts, given the scale of the challenge that we face. They have been extremely helpful and the views put forward in these discussions have informed the development of our priorities. They've also reaffirmed to us that our existing concerns - the climate emergency, the corrosive impact of poverty, the need to adapt to rapid economic change and the importance of reconfiguring public services to make them more responsive and accessible - and our values and objectives of a more prosperous, equal and greener Wales are the right ones for our nation albeit in a changed context. Throughout the pandemic, we've been guided by that vision and, in spite of the challenges of the pandemic, we've continued to prioritise delivery of the actions within our programme for government that will have the biggest real world effect. Today, I've published the report: 'COVID-19 Reconstruction: Challenges and Priorities'. The report sets out key areas where we will focus our efforts and resources for reconstruction to make the most positive impact for Wales. Recognising that we are entering an extremely challenging time for the jobs market, which is likely to be particularly difficult for young people, we will focus on keeping people in jobs and creating new jobs. We will do everything we can to reduce unemployment and give everyone the best chance to find and keep decent work with long-term prospects, adding value to the UK Government's Kickstart programme. We will work with trade unions, employers, schools and colleges to provide opportunities for people to develop their skills and to acquire new ones. We will do all that we can to prevent our young people losing out educationally or economically through the effects of coronavirus and an economic downturn that is not of their making. We will support all of our young people to stay in education and to catch up at school and in college. In addition, we'll make sure that particularly disadvantaged groups, including members of black, Asian and minority ethnic communities, receive the additional help that they need. We'll step up construction of council and social housing to increase access to high-quality housing across Wales, in particular investing in low-carbon housing at scale and upgrading housing stock, particularly social housing, to make it more energy efficient and to reduce fuel poverty. This will provide a threefold benefit: providing an economic stimulus; enabling more people to live in a home that meets their needs and supports a healthy, successful and prosperous life; and contributing to decarbonisation. We'll step up our investment in our local town centres to help build resilient communities and to capitalise on how coronavirus has refocused people's lives on the communities in which they live, including providing better access to open spaces, the creation of remote working hubs, and making sure our public services are more accessible. Recognising that we continue to tackle other major challenges, we will continue to respond energetically to the climate emergency by pursuing a strong decarbonisation agenda, managing our land for the benefit of rural communities and future generations, and protecting and enhancing our natural resources. We will take the opportunities offered by changing working and travel patterns to build on trials of demand-responsive public transport and put a clear emphasis in our new transport strategy on minimising the need to travel, spreading demand for public transport more evenly across the day, and enabling active travel as an investment in public health. We'll focus on the everyday or foundational economy and support the growth and independence of Welsh-headquartered businesses in order to build the resilience of the Welsh economy in the face of coronavirus and the end of the EU transition period. We'll support the NHS to make up lost ground in terms of treatment of non-coronavirus-related conditions. Across all of these eight priorities and in everything we do, we will focus our efforts on supporting those who have been most adversely affected by the crisis, including children and young people, women, those in low-paid and insecure employment, BAME people and disabled people. This package is an evidence-based approach to reconstruction, informed by the experiences of the people of Wales and one that will help us achieve our vision of a more prosperous, equal and greener Wales.
Welsh: Rydym ni wedi dechrau sgwrs genedlaethol ynglŷn â sut y dylai Cymru edrych yn y dyfodol. Fe wnaethom ni ofyn i aelodau'r cyhoedd gysylltu â ni i ddweud wrthym ni beth sy'n bwysig iddyn nhw ar gyfer y dyfodol, a chawsom dros 2,000 o sylwadau gan unigolion, gan sefydliadau cymunedol, elusennau, busnesau a chyrff cynrychioliadol. Rwyf wedi cynnal cyfres o gyfarfodydd bord gron gyda phobl o grwpiau cymunedol, y trydydd sector, awdurdodau lleol, undebau llafur, busnesau, academyddion, pobl ifanc, ynghyd â sefydliadau cynrychioliadol o Gymru, rhannau eraill o'r DU ac yn rhyngwladol. Bydd aelodau'r Senedd hefyd yn ymwybodol fy mod wedi sefydlu grŵp cynghori o arbenigwyr, sydd â phedwar aelod sefydlog: Torsten Bell, o'r Resolution Foundation; Rebecca Heaton, sy'n cynrychioli Cymru ar Bwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd ac sy'n arwain ar newid yn yr hinsawdd yn y Drax Group; Paul Johnson, sy'n bennaeth y Sefydliad Astudiaethau Cyllid; a Miatta Fahnbulleh, sy'n arwain y Sefydliad Economeg Newydd; a bu pumed aelod gwahanol yn bresennol ym mhob sesiwn, gan ddod â phrofiad a gwybodaeth o sector penodol neu o fath arall sy'n berthnasol i'r mater sy'n cael ei drafod. Yn y cyfarfodydd bord gron fe ystyriwyd ystod eang o faterion i'n helpu i gloriannu ble fyddai orau i ni flaenoriaethu ein hymdrechion, o ystyried maint yr her sy'n ein hwynebu. Bu'r cyfarfodydd yn hynod ddefnyddiol ac mae'r safbwyntiau a gyflwynwyd yn y trafodaethau hyn wedi llywio datblygiad ein blaenoriaethau. Maen nhw hefyd wedi ailddatgan i ni fod ein pryderon presennol - yr argyfwng hinsawdd, effaith ddamniol tlodi, yr angen i addasu i newid economaidd cyflym a phwysigrwydd ad-drefnu gwasanaethau cyhoeddus i'w gwneud yn fwy ymatebol a hygyrch - a'n gwerthoedd a'n hamcanion o Gymru fwy llewyrchus, cyfartal a gwyrddach yw'r rhai cywir i'n cenedl er mewn cyd-destun newydd. Drwy gydol y pandemig, rydym ni wedi cael ein harwain gan y weledigaeth honno ac, er gwaethaf heriau'r pandemig, rydym ni wedi parhau i flaenoriaethu cyflawni'r camau gweithredu yn ein rhaglen lywodraethu a fydd yn cael yr effaith ymarferol fwyaf. Heddiw, rwyf wedi cyhoeddi'r adroddiad: 'Ailadeiladu ar ôl COVID-19 - Heriau a Blaenoriaethau'. Mae'r adroddiad yn nodi meysydd allweddol lle byddwn yn canolbwyntio ein hymdrechion a'n hadnoddau ar gyfer ailadeiladu er mwyn cael yr effaith fwyaf cadarnhaol i Gymru. Gan gydnabod ein bod yn dechrau ar gyfnod heriol iawn i'r farchnad swyddi, sy'n debygol o fod yn arbennig o anodd i bobl ifanc, byddwn yn canolbwyntio ar gadw pobl mewn swyddi a chreu swyddi newydd. Byddwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i leihau diweithdra a rhoi'r cyfle gorau i bawb ddod o hyd i waith teilwng gyda rhagolygon hirdymor ac i allu cadw'r gwaith hwnnw, gan ychwanegu gwerth at raglen Kickstart Llywodraeth y DU. Byddwn yn gweithio gydag undebau llafur, cyflogwyr, ysgolion a cholegau i roi cyfleoedd i bobl ddatblygu eu sgiliau ac i feithrin rhai newydd. Byddwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i atal ein pobl ifanc rhag bod ar eu colled yn addysgol neu'n economaidd oherwydd effeithiau'r coronafeirws a dirywiad economaidd nad oes unrhyw fai arnyn nhw amdano. Byddwn yn cefnogi ein holl bobl ifanc i aros mewn addysg ac i ddal i fyny yn yr ysgol ac yn y coleg. Hefyd, byddwn yn sicrhau bod grwpiau arbennig o ddifreintiedig, gan gynnwys aelodau o gymunedau pobl dduon, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig, yn cael y cymorth ychwanegol sydd ei angen arnynt. Byddwn yn bwrw iddi i adeiladu mwy o dai cyngor a thai cymdeithasol fel bod mwy o dai o ansawdd uchel ar gael ledled Cymru, gan fuddsoddi yn enwedig mewn nifer sylweddol o dai carbon isel ac uwchraddio'r stoc dai, yn enwedig tai cymdeithasol, i'w gwneud yn fwy effeithlon o ran ynni ac i leihau tlodi tanwydd. Bydd hyn yn arwain at fanteision mewn tri maes: yn rhoi hwb economaidd; yn galluogi mwy o bobl i fyw mewn cartref sy'n diwallu eu hanghenion ac sy'n cefnogi bywyd iach, llwyddiannus a llewyrchus; a chyfrannu at ddatgarboneiddio. Byddwn yn cynyddu ein buddsoddiad yng nghanol ein trefi lleol er mwyn helpu i adeiladu cymunedau cryf ac i fanteisio ar sut y mae'r coronafeirws wedi ail-ganolbwyntio bywydau pobl ar y cymunedau lle maen nhw'n byw, gan gynnwys darparu gwell mynediad i fannau agored, creu canolfannau gweithio o bell, a sicrhau bod ein gwasanaethau cyhoeddus yn fwy hygyrch. Gan gydnabod ein bod yn parhau i fynd i'r afael â heriau mawr eraill, byddwn yn parhau i ymateb yn egnïol i'r argyfwng yn yr hinsawdd drwy ddilyn agenda datgarboneiddio gref, rheoli ein tir er budd cymunedau gwledig a chenedlaethau'r dyfodol, a diogelu a gwella ein hadnoddau naturiol. Byddwn yn manteisio ar y cyfleoedd a gynigir drwy newid patrymau gweithio a theithio i adeiladu ar yr arbrofi a fu gyda thrafnidiaeth gyhoeddus sy'n ymateb i'r galw a rhoi pwyslais clir yn ein strategaeth drafnidiaeth newydd ar leihau'r angen i deithio, lledaenu'r galw am drafnidiaeth gyhoeddus yn fwy cyfartal drwy'r dydd, a galluogi teithio llesol fel buddsoddiad mewn iechyd cyhoeddus. Byddwn yn canolbwyntio ar yr economi beunyddiol neu sylfaenol ac yn cefnogi twf ac annibyniaeth busnesau sydd â phencadlys yng Nghymru er mwyn meithrin cadernid economi Cymru yn wyneb y coronafeirws a diwedd cyfnod pontio'r UE. Byddwn yn cefnogi'r GIG i wneud iawn am yr oedi a fu o ran trin cyflyrau nad ydynt yn gysylltiedig â'r coronafeirws. Ym mhob un o'r wyth blaenoriaeth hyn ac ym mhopeth a wnawn, byddwn yn canolbwyntio ein hymdrechion ar gefnogi'r rheini yr effeithiwyd arnynt fwyaf gan yr argyfwng, gan gynnwys plant a phobl ifanc, menywod, y rhai mewn gwaith ansicr ac sy'n talu'n wael, pobl o gefndir du a lleiafrifol ethnig a phobl anabl. Mae'r pecyn hwn yn fodd o ailadeiladu sy'n seiliedig ar dystiolaeth, wedi'i lywio gan brofiadau pobl Cymru ac yn un a fydd yn ein helpu i gyflawni ein gweledigaeth o Gymru fwy llewyrchus, cyfartal a gwyrddach.