English: Diolch, Weinidog. We were told in March that there'd be 9,000 tests a day by last week, rather than around the 1,000 or so we're currently hitting. I'll park for a minute the apparent commandeering of 5,000 Welsh tests a day by UK Government. But global evidence on testing hasn't weakened since then, it's strengthened, and it's countries that have set elimination strategies with robust test, trace and isolation policies - countries like New Zealand - that have managed to keep their death rates down. Public Health Wales seem to agree. The document I've read - and, incidentally, I know the Minister refers to it as a draft document, a document we perhaps shouldn't take too seriously, but I have it here: public health protection, a response plan prepared by Public Health Wales, 29 April 2020, final version. It says that testing for COVID-19 is a critical part of the response to the pandemic in Wales. The question is: how should that be delivered? Now, the document is detailed, it's complex, it makes projections for the testing capacity needed. It says on page 65 that, as well as particular groups that will need testing - key workers, patients in hospital, and so on - testing symptomatic members of the general population will be essential to suppress transmission. And it states, and I quote, that if all symptomatic members of the population are to be tested, this would generate a demand of approximately 30,000 tests a day. Now, what sparked this question was the Minister's almost immediate dismissal of that, suggesting a figure closer to the original 9,000 may be needed. But, of course, despite setting those targets back in March, Welsh Government now doesn't believe in targets. Or does it? Welsh Government's chief scientific officer, Rob Orford, answering my questions in the health committee last week said: 'we're not publishing the number of tests that we're aiming for, but the internal numbers are significant'. So, Ministers do know how many tests we should be aiming for, but aren't telling us. And for us parliamentarians, on behalf of the people of Wales, to be able to scrutinise Ministers, to push for the best possible outcome, which is what we all want, we need to know what Government itself is aiming for. So, please can I ask the Minister to tell us what the plan is, what the targets are, and how we're planning to get there, so we as parliamentarians can measure if you're on track?
Welsh: Diolch, Weinidog. Dywedwyd wrthym ym mis Mawrth y byddai 9,000 o brofion y dydd yn cael eu cynnal erbyn yr wythnos diwethaf, yn hytrach na'r oddeutu 1,000 rydym yn eu cyflawni ar hyn o bryd. Rwyf am anwybyddu, am funud, y ffaith bod Llywodraeth y DU, yn ôl pob golwg, wedi mynnu bod Cymru'n cynnal 5,000 o brofion y dydd. Ond nid yw'r dystiolaeth fyd-eang ar brofi wedi gwanhau ers hynny, mae wedi cryfhau, a'r gwledydd sydd wedi pennu strategaethau dileu gyda pholisïau profi, olrhain ac ynysu cadarn - gwledydd fel Seland Newydd - wedi llwyddo i gadw eu cyfraddau marwolaeth i lawr. Ymddengys bod Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cytuno. Y ddogfen rwyf wedi'i darllen - a gyda llaw, gwn fod y Gweinidog yn cyfeirio ati fel dogfen ddrafft, dogfen na ddylem ei chymryd o ddifrif, efallai, ond mae hi gennyf yma: diogelu iechyd y cyhoedd, cynllun ymateb a baratowyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, 29 Ebrill 2020, fersiwn derfynol. Dywed bod profi am COVID-19 yn rhan allweddol o'r ymateb i'r pandemig yng Nghymru. Y cwestiwn yw: sut y dylid cyflawni hynny? Nawr, mae'r ddogfen yn fanwl, mae'n gymhleth, mae'n gwneud amcanestyniadau ar gyfer y capasiti profi sydd ei angen. Dywed, ar dudalen 65, yn ogystal â grwpiau penodol y bydd angen eu profi - gweithwyr allweddol, cleifion mewn ysbytai, ac ati - y bydd profi aelodau symptomatig o'r boblogaeth gyffredinol yn hanfodol i atal trosglwyddiad. Ac mae'n nodi, a dyfynnaf, pe bai holl aelodau symptomatig y boblogaeth yn cael eu profi, y byddai hyn yn cynhyrchu galw am oddeutu 30,000 o brofion y dydd. Nawr, yr hyn a ysgogodd y cwestiwn hwn oedd y ffaith bod y Gweinidog wedi gwrthod hynny bron ar unwaith, gan awgrymu y gallai fod angen ffigur sy'n agosach at y ffigur gwreiddiol o 9,000. Ond wrth gwrs, er iddi osod y targedau hynny yn ôl ym mis Mawrth, nid yw Llywodraeth Cymru bellach yn credu mewn targedau. Neu a yw hi? Dywedodd prif swyddog gwyddonol Llywodraeth Cymru, Rob Orford, wrth ateb fy nghwestiynau yn y pwyllgor iechyd yr wythnos diwethaf: nid ydym yn cyhoeddi nifer y profion rydym yn anelu atynt, ond mae'r niferoedd mewnol yn arwyddocaol. Felly, mae Gweinidogion yn gwybod faint o brofion y dylem fod yn anelu atynt, ond nid ydynt yn dweud wrthym. Ac er mwyn i ni seneddwyr, ar ran pobl Cymru, allu craffu ar Weinidogion, i wthio am y canlyniad gorau posibl, sef yr hyn y mae pob un ohonom yn dymuno'i weld, mae angen inni wybod beth y mae'r Llywodraeth ei hun yn anelu ato. Felly, a gaf fi ofyn i'r Gweinidog ddweud wrthym beth yw'r cynllun, beth yw'r targedau, a sut rydym yn bwriadu cyflawni hynny, fel y gallwn ni fel seneddwyr fesur i weld a ydych chi ar y trywydd iawn?