English: I'd just like to start by thanking the whole Culture, Communications, Welsh Language, Sport, and International Relations Committee - it's quite a mouthful - for their hard work and for undertaking this review, for the report, and its recommendations. I was personally delighted that you undertook this review, as this is a body of work that needed to be done, and, as chairman of the cross-party group on sport, it will complement the review that we ourselves are undertaking into the state of sporting facilities in Wales. The report has unearthed some of the issues that we are also hearing in our CPG review, that there are multiple barriers that prevent those from disadvantaged areas from participating in sport and physical activity, and in many areas across Wales, including, as my colleague Tom Giffard has already said, suitable facilities, a lack of safe spaces, reductions in time allocated for sport, and a lack of disabled facilities. Wales, having participated in their first world cup for many years, which makes us all so proud, got there despite the lack of investment by the Welsh Government over the last two decades, not because of that support. It is nothing short of a national embarrassment to see the current state of many of our facilities in Wales, the unfairness of how investment hasn't been equal to all corners of Wales, and the dire lack of investment into our grass-roots sport. Things are starting to happen, and I welcome that investment wholeheartedly, but it's small fry when you look at the financial investment into sport and facilities across the rest of the UK. We all know the enormous health benefits, both physically and mentally, that physical exercise brings, as well as a multitude of other benefits. A study commissioned by Sport Wales, undertaken by Sheffield Hallam University, said there is a massive social return on the investment, as, for every £1 invested in sport in Wales, there is a return of £2.88. Whether it be finally ensuring north Wales has that all-important Olympic-sized swimming pool, stadiums, or ensuring that sport doesn't grind to a halt in rural areas at the first sign of bad weather due to a lack of all-weather facilities - a massive barrier to participation during the winter months - now is the time for action. Demand is high, particularly following major sporting events like the world cup. Now we need to match that with investment. We all know that times are hard and money is short, but, with increasing demands on our health service, surely we need to start investing in prevention, as prevention is better than cure, and invest in our future generations, invest in everyone. We've seen the FAW make a good start with this, as Tom outlined, but we need this awareness and investment across the board for all sports throughout all parts of Wales. I know the Minister is here today to respond to this debate and I, like many others, would appreciate a concrete commitment today ensuring that money or the wrong postcode won't mean another generation of Welsh people missing out on sport and physical activity opportunities that they can enjoy across the border. We must do better here in Wales. We have a Deputy Minister who appreciates sport, sees and knows the benefits, and I hope that this report will now kick start that large-scale investment that Wales needs to be made to finally ensure not that we just find, develop and retain future sports stars in Wales but ensure that everyone can have access in all parts of Wales, rural areas as well as cities, to sports across Wales, and importantly at all times of the year. Diolch.
Welsh: Hoffwn ddechrau drwy ddiolch i'r Pwyllgor Diwylliant, Cyfathrebu, y Gymraeg, Chwaraeon, a Chysylltiadau Rhyngwladol cyfan - mae'n dipyn o lond ceg - am eu gwaith caled ac am gynnal yr adolygiad hwn, am yr adroddiad, a'i argymhellion. Yn bersonol, roeddwn wrth fy modd eich bod wedi cynnal yr adolygiad, gan fod hwn yn gorff o waith roedd angen ei wneud, ac fel cadeirydd y grŵp trawsbleidiol ar chwaraeon, bydd yn ategu ein hadolygiad ninnau o gyflwr cyfleusterau chwaraeon yng Nghymru. Mae'r adroddiad wedi datgelu rhai o'r problemau rydym ninnau hefyd yn eu clywed yn adolygiad ein grŵp trawsbleidiol, sef bod nifer o rwystrau'n atal pobl o ardaloedd difreintiedig rhag cymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgarwch corfforol, ac mewn llawer o ardaloedd ledled Cymru, gan gynnwys, fel y mae fy nghyd-Aelod Tom Giffard eisoes wedi dweud, cyfleusterau addas, diffyg mannau diogel, gostyngiadau yn yr amser a neilltuwyd ar gyfer chwaraeon, a diffyg cyfleusterau i'r anabl. Llwyddodd Cymru i gymryd rhan yng nghwpan y byd am y tro cyntaf ers blynyddoedd lawer, sy'n destun cymaint o falchder i bob un ohonom, a chyrraedd y gystadleuaeth er gwaethaf y diffyg buddsoddiad gan Lywodraeth Cymru dros y ddau ddegawd diwethaf, nid oherwydd y gefnogaeth honno. Mae gweld cyflwr presennol llawer o'n cyfleusterau yng Nghymru yn embaras cenedlaethol, yr annhegwch o ran sut nad yw buddsoddiad wedi bod yn gyfartal i bob rhan o Gymru, a'r diffyg buddsoddiad enbyd yn ein chwaraeon ar lawr gwlad. Mae pethau'n dechrau digwydd, ac rwy'n croesawu'r buddsoddiad hwnnw'n llwyr, ond nid yw'n llawer pan edrychwch ar y buddsoddiad ariannol mewn chwaraeon a chyfleusterau ledled gweddill y DU. Mae pob un ohonom yn ymwybodol o'r manteision aruthrol i iechyd, yn gorfforol ac yn feddyliol, a ddaw yn sgil ymarfer corff, yn ogystal â llu o fanteision eraill. Dywedodd astudiaeth gan Brifysgol Sheffield Hallam, a gomisiynwyd gan Chwaraeon Cymru, y ceir enillion cymdeithasol enfawr ar y buddsoddiad, gan fod enillion o £2.88 am bob £1 a fuddsoddir mewn chwaraeon yng Nghymru. Boed yn sicrhau o'r diwedd fod gan ogledd Cymru bwll nofio maint Olympaidd sy'n hollbwysig, stadia, neu sicrhau nad yw chwaraeon yn dod i stop mewn ardaloedd gwledig ar yr arwydd cyntaf o dywydd garw oherwydd diffyg cyfleusterau pob tywydd - rhwystr enfawr i bobl rhag cymryd rhan yn ystod misoedd y gaeaf - nawr yw'r amser i weithredu. Mae'r galw'n fawr, yn enwedig yn dilyn digwyddiadau chwaraeon mawr fel cwpan y byd. Mae angen inni ddarparu'r buddsoddiad i fynd gyda hynny nawr. Gŵyr pob un ohonom ein bod mewn cyfnod anodd a bod arian yn brin, ond gyda'r galw'n cynyddu ar ein gwasanaeth iechyd, mae angen inni ddechrau buddsoddi mewn atal, gan fod atal yn well na gwella, a buddsoddi yng nghenedlaethau'r dyfodol, buddsoddi ym mhawb. Rydym wedi gweld Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn gwneud dechrau da gyda hyn, fel yr amlinellodd Tom, ond mae angen ymwybyddiaeth a buddsoddiad cyffredinol mewn chwaraeon o bob math ym mhob rhan o Gymru. Gwn fod y Gweinidog yma heddiw i ymateb i'r ddadl hon, a byddwn i, fel llawer o rai eraill, yn gwerthfawrogi ymrwymiad pendant heddiw i sicrhau na fydd arian neu'r cod post anghywir yn golygu bod cenhedlaeth arall o Gymry yn colli'r cyfleoedd i gymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgarwch corfforol fel y cânt wneud dros y ffin. Mae'n rhaid inni wneud yn well yma yng Nghymru. Mae gennym Ddirprwy Weinidog sy'n gwerthfawrogi chwaraeon, sy'n gweld ac yn gwybod am y manteision, ac rwy'n gobeithio y bydd yr adroddiad hwn yn sbarduno'r buddsoddiad mawr sydd ei angen ar Gymru i sicrhau o'r diwedd, nid yn unig ein bod yn darganfod, yn datblygu ac yn cadw sêr chwaraeon y dyfodol yng Nghymru, ond bod pawb yn gallu cael mynediad at chwaraeon ym mhob rhan o Gymru, mewn ardaloedd gwledig yn ogystal â dinasoedd, ac yn bwysig, drwy gydol y flwyddyn. Diolch.