English: There is no doubt that the agricultural industry and family farms face the greatest challenge in at least a generation due to Brexit and the uncertainty that it brings. I don't think you would have found many people at the winter fair earlier this week who were seeing this as the opportunity that some Members in this Chamber would like us to see, though one must of course remain optimistic. It is perhaps worth reminding ourselves of the importance of the farming sector to Wales. It underpins a food and drink supply chain worth over £6 billion. It employs 17 per cent of the national workforce, 220,000 people all told, with 58,000 working full or part-time on farm holdings, making agriculture a much more important part of the Welsh economy than it is in the economy of England. Farmers manage 80 per cent of the land in Wales, including 600,000 hectares of environmentally designated areas. Farming businesses play a crucial role in providing public access to the countryside in Wales, with 16,000 miles of footpaths, 3,000 miles of bridleways and 460,000 acres of open access land - all farmed. Thirty-three per cent of the population of Wales lives in our rural communities, and crucially almost 30 per cent of the people employed in agriculture are Welsh speakers, the highest proportion, far and away, of any industry in our country. Agriculture provides the bedrock of the economy for a large proportion of the communities where Welsh is still a natural community language. The consequences of getting our post-Brexit support for farming - if we do end up with a post Brexit, and I live in hope - the consequences of getting that support wrong could be grave. We are of course not disputing in this part of the Chamber the benefits of using some of the support paid to farming businesses to deliver specific direct public goods, including environmental goods, animal welfare, access benefits - I'd also urge that those benefits should include looking, of course, at that support for Welsh as a community language and how important agriculture is in that regard. There are opportunities to be provided and welcomed from the economic resilience scheme, but we do not believe that, at this time of grave uncertainty, it is right to remove the safety net from farming families. We need a secure network of family farms to deliver the public goods that the Welsh Government says that it wants to see, and that we all want to see. We need a secure network of family farms to provide a basis for a secure and prosperous rural economy across Wales, and we need a secure network of family farms to help ensure a future for Welsh as a community language. Of course, the consultation is now closed and the Minister and her officials will be looking at the results, and this is an opportunity for the Cabinet Secretary to reflect and potentially to reconsider. I know that she was at the winter fair on Monday, and she will have heard, as did Llyr Gruffydd and I, the scale of the anxiety being expressed by people from rural communities across Wales - that anxiety, of course, compounded by short-term problems to do with the very difficult climatic conditions we've had, as Llyr Gruffydd mentioned. We urge the Cabinet Secretary today to really think about that anxiety, to think about what it is doing to family farms, to think about the level of concern and to agree, when she responds to the consultation, to retain an element of basic payment in any future farm support scheme. Agriculture in Wales is not like agriculture in England. Our farms are much more important to our economy and to our communities. The Scottish and Northern Irish Governments have accepted this, and that of course is why they retain an element of basic payment in their support for their farming industries. And, of course, their farming industries are much more like the farming industrial pattern here in Wales: small family farms. We don't have many oversubsidised barley barons here in Wales, and they don't have them in Scotland and Northern Ireland either. Our industry is much more like the industry of those two countries than it is the industry in England. I still don't understand why the current proposed support scheme for Wales is basically a cut and paste from the English scheme. I've known the Cabinet Secretary for many years, and I can't imagine there are many things upon which she agrees with Michael Gove, so why on earth does she agree with Michael Gove about this? A bit of consistency is required here. The farming industries in England and Wales are so different. Llywydd, there is nothing wrong with changing one's mind in the face of the evidence or changing one's mind in the face of meaningful and valid representations. I really hope that the Cabinet Secretary will listen to the voices of rural communities - it doesn't matter, Llywydd, whether she listens to us, but it does matter whether she listens to them and those speaking for them - and to look to Scotland or Northern Ireland if she needs a model; we would like to see a made-in-Wales model, of course. And we urge her to provide our farmers with a bit more security going forward in the form of basic payments. This is really an opportunity for her to do the right thing.
Welsh: Nid oes unrhyw amheuaeth fod y diwydiant amaethyddol a ffermydd teuluol yn wynebu'r her fwyaf mewn o leiaf cenhedlaeth oherwydd Brexit a'r ansicrwydd a ddaw yn ei sgil. Ni chredaf y byddech wedi dod o hyd i lawer o bobl yn y ffair aeaf yn gynharach yr wythnos hon a oedd yn gweld hwn fel y cyfle y byddai rhai o'r Aelodau yn y Siambr hon yn hoffi inni ei weld, er bod yn rhaid parhau'n optimistaidd wrth gwrs. Efallai ei bod hi'n werth atgoffa ein hunain ynglŷn â phwysigrwydd y sector ffermio yng Nghymru. Mae'n sail i gadwyn gyflenwi bwyd a diod gwerth dros £6 biliwn. Mae'n cyflogi 17 y cant o'r gweithlu cenedlaethol, 220,000 o bobl i gyd, gyda 58,000 yn gweithio'n amser llawn neu'n rhan-amser ar ddaliadau fferm, gan wneud amaethyddiaeth yn rhan bwysicach o lawer o economi Cymru nag yw hi yn economi Lloegr. Ffermwyr sy'n rheoli 80 y cant o'r tir yng Nghymru, gan gynnwys 600,000 hectar o ardaloedd amgylcheddol dynodedig. Mae busnesau fferm yn chwarae rhan hollbwysig yn darparu mynediad cyhoeddus at gefn gwlad yng Nghymru, gyda 16,000 o filltiroedd o lwybrau troed, 3,000 o filltiroedd o lwybrau marchogaeth a 460,000 erw o dir mynediad agored - y cyfan yn cael ei ffermio. Mae 33 y cant o boblogaeth Cymru yn byw yn ein cymunedau gwledig, ac yn allweddol, mae bron 30 y cant o'r bobl a gyflogir mewn amaethyddiaeth yn siaradwyr Cymraeg, y gyfran uchaf o bell ffordd mewn unrhyw ddiwydiant yn ein gwlad. Mae amaethyddiaeth yn darparu sylfaen i'r economi mewn cyfran fawr o'r cymunedau lle mae'r Gymraeg yn dal i fod yn iaith gymunedol naturiol. Gallai canlyniadau bod yn anghywir o ran ein cymorth ôl-Brexit i ffermio - os cawn sefyllfa ôl-Brexit yn y pen draw, ac rwy'n byw mewn gobaith - gallai canlyniadau cael y cymorth hwnnw'n anghywir fod yn drychinebus. Wrth gwrs, nid ydym yn gwadu yn y rhan hon o'r Siambr fod manteision i ddefnyddio peth o'r cymorth a delir i fusnesau fferm ar gyfer darparu nwyddau cyhoeddus uniongyrchol penodol, gan gynnwys nwyddau amgylcheddol, lles anifeiliaid, manteision mynediad - buaswn hefyd yn annog y dylai'r manteision hynny gynnwys edrych, wrth gwrs, ar y cymorth i'r Gymraeg fel iaith gymunedol a pha mor bwysig yw amaethyddiaeth yn hynny o beth. Ceir cyfleoedd i'w darparu a'u croesawu o'r cynllun cadernid economaidd, ond nid ydym yn credu ei bod yn iawn cael gwared ar y rhwyd ddiogelwch i deuluoedd fferm ar yr adeg hon o ansicrwydd mawr. Mae angen rhwydwaith diogel o ffermydd teuluol i ddarparu'r nwyddau cyhoeddus y mae Llywodraeth Cymru yn dweud ei bod am eu gweld, ac y mae pawb ohonom am eu gweld. Mae angen rhwydwaith diogel o ffermydd teuluol i ddarparu sail ar gyfer economi wledig ffyniannus a diogel ledled Cymru, ac mae angen rhwydwaith diogel o ffermydd teuluol i helpu i sicrhau dyfodol i'r Gymraeg fel iaith gymunedol. Wrth gwrs, mae'r ymgynghoriad wedi cau bellach a bydd y Gweinidog a'i swyddogion yn edrych ar y canlyniadau, ac mae hwn yn gyfle i Ysgrifennydd y Cabinet fyfyrio ac o bosibl ailystyried. Gwn y bu hi yn y ffair aeaf ddydd Llun, a bydd wedi clywed, fel y clywodd Llyr Gruffydd a minnau, faint o bryder sy'n cael ei fynegi gan bobl o gymunedau gwledig ledled Cymru - ac mae'r pryder hwnnw, wrth gwrs, wedi'i waethygu gan broblemau yn y tymor byr sy'n ymwneud â'r amodau hinsoddol anodd iawn rydym wedi'u cael, fel y nododd Llyr Gruffydd. Rydym yn annog Ysgrifennydd y Cabinet heddiw i feddwl o ddifrif am y pryder hwnnw, i feddwl am yr hyn y mae'n ei wneud i ffermydd teuluol, i feddwl am y lefel o bryder ac i gytuno, wrth ymateb i'r ymgynghoriad, i gadw elfen o'r taliad sylfaenol mewn unrhyw gynllun cymorth i ffermydd yn y dyfodol. Nid yw amaethyddiaeth yng Nghymru yn debyg i amaethyddiaeth yn Lloegr. Mae ein ffermydd yn llawer mwy pwysig i'n heconomi ac i'n cymunedau. Mae Llywodraeth yr Alban a Llywodraeth Gogledd Iwerddon wedi derbyn hyn, a dyna pam y maent yn cadw elfen o'r taliad sylfaenol yn eu cymorth i'w diwydiannau ffermio wrth gwrs. Ac mae eu diwydiannau ffermio yn llawer tebycach i batrwm diwydiannol ffermio yma yng Nghymru: ffermydd bach teuluol. Nid oes gennym lawer o farwniaid barlys wedi'u gor-sybsideiddio yma yng Nghymru, ac nid oes llawer ganddynt yn yr Alban a Gogledd Iwerddon ychwaith. Mae ein diwydiant yn llawer tebycach i ddiwydiant y ddwy wlad honno nag i'r diwydiant yn Lloegr. Rwy'n dal i fethu deall pam nad yw'r cynllun cymorth arfaethedig presennol ar gyfer Cymru yn ddim mwy na chopi o'r cynllun yn Lloegr yn y bôn. Rwyf wedi adnabod Ysgrifennydd y Cabinet ers blynyddoedd lawer, ac ni allaf ddychmygu bod llawer o bethau y mae'n cytuno â Michael Gove yn eu cylch, felly pam ar y ddaear y mae hi'n cytuno â Michael Gove ynglŷn â hyn? Mae angen ychydig o gysondeb yma. Mae'r diwydiannau ffermio yng Nghymru a Lloegr mor wahanol. Lywydd, nid oes dim o'i le ar newid meddwl yn wyneb y dystiolaeth neu newid meddwl yn wyneb sylwadau ystyrlon a dilys. Rwy'n gobeithio'n fawr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn gwrando ar leisiau cymunedau gwledig - nid yw o bwys a yw hi'n gwrando arnom ni, Lywydd, ond mae ei pharodrwydd i wrando arnynt hwy a'r rhai sy'n siarad ar eu rhan yn bwysig - a gall edrych ar yr Alban neu Ogledd Iwerddon os yw hi angen model; hoffem weld model wedi'i wneud yng Nghymru, wrth gwrs. Ac rydym yn ei hannog i roi ychydig mwy o ddiogelwch i'n ffermwyr yn y dyfodol ar ffurf taliadau sylfaenol. Dyma gyfle gwirioneddol iddi wneud y peth iawn.