English: The focus of this debate is what Wales's Government have done over 20 years, and Wales's Government have lifted very few children out of poverty. We have the same amount in poverty now as we had 20 years ago. So, likewise, if more focus had been on - . Oh, I've talked about that bit. [ Laughter. ] These things create life chances. And I've mentioned that bit as well, but the number of Welsh children living in poverty has not reduced, and that's a sad indictment of what this Government has managed to achieve. And, yes, I acknowledge how hard it is for so many Welsh citizens right now, but what I'm saying is that more could have been done over the years. More families could have been given hope and been given the tools to achieve what they aspire to. So, yes, in these regards, Labour have failed local communities. Again, I have rehearsed in this Chamber that Welsh Government has let down local government, and certainly rural authorities have had to provide the many hundreds of functions and services to our citizens year in and year out. And I speak as someone who has substantial experience in this area, given I led currently Wales's only Conservative controlled council for over 13 years. Monmouthshire has been the lowest-funded council in Wales since the local authority was created, but, despite that, it provides many of the best services in Wales, including groundbreaking person-led social care models, and delivered many new primary schools, new comprehensive schools - two new ones recently, two more to come - new leisure centres. We protected our cultural services, indeed invested in the Borough Theatre in Abergavenny. And we've also been paying the real living wage for several years, when others have just talked about it. And years before COVID struck, we had already implemented agile working, focusing on our staff's work-life balance, which attracted councils from all over the UK to see how we did it. I could go on and on. And I've worked with many Ministers - indeed, our Minister here today - over the many years, and they know what Conservative-controlled Monmouthshire County Council has delivered. Ultimately, what propels Conservative-controlled councils into action is the realisation that we are answerable to the electorate, and, that in mind, we never take our residents for granted. So, despite Monmouthshire being the lowest funded council in Wales by a huge distance, it still manages to deliver above and beyond that of many Labour-run councils. Bizarrely, Labour-controlled councils generally slash vital services - a way to make ends meet - despite even sitting on vast sums of reserves, as we heard yesterday in this Chamber. The Conservatives in Monmouthshire haven't pulled out of things like shared services, such as Gwent Music or Gwent Outdoor Education, as our neighbours have. We know the value of these things and we still stay committed to them. Where Conservative councils deliver for communities, my experience tells me that Labour councils too often fail theirs. But there's more good work to come. Under the dynamic leadership of Councillor Richard John and his able colleagues, there are new and exciting plans for Monmouthshire, offering children and young people the best possible start in life, empowering people to live independently, delivering better connected and sustainable communities. These are Councillor John's and his colleagues' bold commitments. Monmouthshire County Council is a template for others to look and to learn from. So, Deputy Llywydd, I'm afraid the motion as stands is right that the Welsh Labour Government, and, indeed, Labour at all levels, have let communities down. Thank you.
Welsh: Ffocws y ddadl hon yw'r hyn y mae Llywodraeth Cymru wedi'i wneud dros 20 mlynedd, ac nid yw Llywodraeth Cymru ond wedi codi ychydig iawn o blant allan o dlodi. Mae gennym yr un faint yn byw mewn tlodi yn awr ag a oedd gennym 20 mlynedd yn ôl. Felly, yn yr un modd, pe bai mwy o ffocws wedi bod ar - . O, rwyf wedi siarad am y rhan honno. [ Chwerthin. ] Mae'r pethau hyn yn creu cyfleoedd bywyd. Ac rwyf wedi sôn am y rhan honno hefyd, ond nid yw nifer y plant o Gymru sy'n byw mewn tlodi wedi lleihau, ac mae hynny'n gondemniad trist o'r hyn y mae'r Llywodraeth hon wedi llwyddo i'w gyflawni. Ac ydw, rwy'n cydnabod pa mor anodd yw hi i gynifer o ddinasyddion Cymru ar hyn o bryd, ond yr hyn rwy'n ei ddweud yw y gellid bod wedi gwneud mwy dros y blynyddoedd. Gellid bod wedi rhoi mwy o obaith ac arfau i fwy o deuluoedd gyflawni'r hyn y maent yn anelu ato. Felly, yn y cyswllt hwn, mae'r Blaid Lafur wedi gadael cymunedau lleol i lawr. Unwaith eto, rwyf wedi ailadrodd yn y Siambr hon fod Llywodraeth Cymru wedi gwneud cam â llywodraeth leol, ac yn sicr mae awdurdodau gwledig wedi gorfod darparu'r cannoedd lawer o swyddogaethau a gwasanaethau i'n dinasyddion flwyddyn ar ôl blwyddyn. Ac rwy'n siarad fel rhywun sydd â phrofiad sylweddol yn y maes hwn, o gofio fy mod wedi arwain yr unig gyngor dan reolaeth y Ceidwadwyr yng Nghymru ar hyn o bryd am dros 13 mlynedd. Sir Fynwy yw'r cyngor sydd wedi cael y swm lleiaf o arian yng Nghymru ers creu'r awdurdod lleol, ond er hynny, mae'n darparu nifer o'r gwasanaethau gorau yng Nghymru, gan gynnwys modelau gofal cymdeithasol arloesol a arweinir gan bobl, a darparodd lawer o ysgolion cynradd newydd, ysgolion cyfun newydd - dwy newydd yn ddiweddar, dwy arall i ddod - a chanolfannau hamdden newydd. Rydym wedi diogelu ein gwasanaethau diwylliannol, ac yn wir rydym wedi buddsoddi yn Theatr y Fwrdeistref yn y Fenni. Ac rydym hefyd wedi bod yn talu'r cyflog byw go iawn ers sawl blwyddyn, tra bo eraill ond yn siarad amdano. A flynyddoedd cyn i COVID daro, roeddem eisoes wedi gweithredu gweithio ystwyth, gan ganolbwyntio ar gydbwysedd bywyd a gwaith ein staff, a ddenodd gynghorau o bob rhan o'r DU i weld sut y gwnaethom hynny. Gallwn fynd ymlaen ac ymlaen. Ac rwyf wedi gweithio gyda llawer o Weinidogion - a'n Gweinidog yma heddiw yn wir - dros y blynyddoedd, ac maent yn gwybod beth y mae Cyngor Sir Fynwy wedi'i gyflawni dan reolaeth y Ceidwadwyr. Yn y pen draw, yr hyn sy'n gwthio cynghorau a reolir gan y Ceidwadwyr i weithredu yw'r sylweddoliad ein bod yn atebol i'r etholwyr, a chyda hynny mewn golwg, nid ydym byth yn cymryd ein trigolion yn ganiataol. Felly, er mai sir Fynwy yw'r cyngor sy'n cael y lleiaf o arian yng Nghymru a hynny o bell ffordd, mae'n dal i lwyddo i gyflawni mwy na llawer o gynghorau sy'n cael eu rheoli gan Lafur. Yn rhyfedd iawn, mae cynghorau a reolir gan Lafur yn gyffredinol yn torri gwasanaethau hanfodol - ffordd o gael dau ben llinyn ynghyd - er gwaethaf y ffaith eu bod yn eistedd ar symiau enfawr o gronfeydd wrth gefn, fel y clywsom ddoe yn y Siambr hon. Nid yw'r Ceidwadwyr yn sir Fynwy wedi tynnu allan o bethau fel gwasanaethau a rennir, megis Cerdd Gwent neu Addysg Awyr Agored Gwent, fel y mae ein cymdogion wedi'i wneud. Rydym yn gwybod gwerth y pethau hyn ac rydym yn parhau'n ymrwymedig iddynt. Lle mae cynghorau Ceidwadol yn cyflawni dros gymunedau, mae fy mhrofiad i'n dweud wrthyf fod cynghorau Llafur yn gadael eu cymunedau hwy i lawr yn rhy aml. Ond mae mwy o waith da i ddod. O dan arweiniad deinamig y Cynghorydd Richard John a'i gydweithwyr galluog, ceir cynlluniau newydd a chyffrous ar gyfer sir Fynwy, sy'n cynnig y dechrau gorau posibl mewn bywyd i blant a phobl ifanc, gan rymuso pobl i fyw'n annibynnol, a chan ddarparu cymunedau cynaliadwy sydd wedi'u cysylltu'n well. Dyma ymrwymiadau beiddgar y Cynghorydd John a'i gydweithwyr. Mae Cyngor Sir Fynwy yn dempled i eraill edrych arno a dysgu ohono. Felly, Ddirprwy Lywydd, mae arnaf ofn fod y cynnig fel y mae'n sefyll yn dangos yn gywir fod Llywodraeth Lafur Cymru, a Llafur ar bob lefel yn wir, wedi gadael eu cymunedau lleol i lawr. Diolch.