English: The strategy isn't just about aspirations; it has set numerous measures by which its success can be judged. Many have already been met: we've published the Wales flood plan; we are delivering coastal surveys to inform future shoreline management decisions; we've launched our fully funded natural flood management programme. This Welsh Government is not just talking about change; it is delivering it. One of the most significant milestones in our strategy is the launch of our updated planning guidance around flood and coastal risk. The new technical advice note 15 was developed alongside the national strategy, complementing and strengthening our flood policy. Both are focused upon addressing the risk posed by climate change. As our climate does change, the patterns of flooding and coastal erosion around Wales are changing and getting worse; extreme events are happening more often. Our strategy acknowledges that flooding is not just about rivers and seas. We place renewed emphasis upon the risks associated with surface water flooding and coastal erosion. And now, for the first time, the scope of TAN 15 has been widened to include the risk associated with surface water, smaller watercourses, drainage and coastal erosion. New developments in Wales will be safer as a result. TAN 15 is accompanied by a new flood map for planning that incorporates climate change. The new TAN 15, like our programme for government, is focused on the future. When we choose where new homes or schools or hospitals should be located, an area vulnerable to flooding, whether that's today or in 25 years' time, is not a sensible or sustainable choice. NRW have published a new 'check your flood risk' service, and now householders have a quick and easy way of checking the risk to their home from rivers, the sea or surface water. This service forms part of our new flood map for Wales package, which will also demonstrate where our investment is benefiting communities and reducing people's flood and coastal risk. Our strategy has a key measure that ties Wales flood-map products to the management of assets so the public can see how our work and investment is making a difference to them. But it is important to note that the nature of our flood-risk management assets are changing. Last year, when I had responsibility for flooding, I announced a new natural flood management programme to help encourage our risk management authorities to explore and develop natural flood management projects, and we've funded the programme with 100 per cent grant support. Already, the programme now includes 15 projects across 10 different risk management authorities, and, over the course of this programme, we will invest over £3 million to reduce flood risk to over 1,100 properties. Several of these projects have already been completed with works on site, and are working to reduce flood risk to affected communities. This pilot programme is just the start; it will help us to develop our understanding of natural flood management in Wales and the best way that we can deliver those projects. It is providing excellent examples of working in partnership with our communities, with our land owners and other organisations. And it's also demonstrating how such projects not only reduce flood risk but provide wider environmental and societal benefits. I noted with interest the Tories' six-point transformative flood plan for Wales earlier this year, and I'm happy to reassure you that the Government has already set out what's in your flood plan, how they're already delivering on those matters, and introducing more robust ways to manage and reduce risk. NRW already have an overarching duty to oversee flood-risk management and do an excellent job of responding to flood events alongside our local authorities, and, of course, our emergency services. They've recognised where improvements are required and already stepped up their forecasting, mapping, flood warning systems and response to flood events, following the measures in our strategy and the lessons we learned from 2020. We have our own blue belt policy in TAN 15; you will know how this is being strengthened to fully acknowledge the growing risk of climate change. I've demonstrated this evening how our planned investment programme is at record levels and how emergency funding was immediately made available following the major events of February 2020. Whilst largely a reserved matter, flood insurance is something the Welsh Government has had a major influence in shaping, including the introduction of Flood Re. We continue to work with the industry to better promote this scheme and ensure residents know how it can be accessed, even if it's been declined in the past. We would welcome more support for businesses, but ultimately the decision not to include them in Flood Re was made by the UK Government. We do not feel there is a need for a separate independent inquiry, which Janet Finch-Saunders referred to, into the 2020 flooding in Rhondda Cynon Taf, which would divert flood officers' time away from delivery. The investigation reports, alongside NRW's review into that flooding, provided a comprehensive overview into the flood events. Our new strategy, planning guidance and flood and coastal programmes are delivering change and setting the direction for future ways of working. There is more to come, but the flood and coastal erosion committee is exploring ways to improve the legislation that we work within, and seeking new ways to support our work and bolster resources. Sadly, as the climate changes, we must all adapt, and this Government is looking forward, encouraging new ways of working, whilst ensuring our critical infrastructure keeps our communities safe. Diolch.
Welsh: Mae'r strategaeth yn ymwneud â mwy na dyheadau yn unig; mae wedi gosod nifer o fesurau ar gyfer barnu ei llwyddiant. Mae llawer eisoes wedi'u cyflawni: rydym wedi cyhoeddi cynllun llifogydd Cymru; rydym yn cynnal arolygon arfordirol i lywio penderfyniadau rheoli traethlin yn y dyfodol; rydym wedi lansio ein rhaglen rheoli llifogydd yn naturiol a ariennir yn llawn. Nid siarad yn unig am newid y mae'r Llywodraeth Cymru hon; mae'n ei gyflawni. Un o'r cerrig milltir mwyaf arwyddocaol yn ein strategaeth yw lansio'r diweddariad o'n canllawiau cynllunio ar gyfer perygl llifogydd ac arfordiroedd. Datblygwyd nodyn cyngor technegol newydd 15 ochr yn ochr â'r strategaeth genedlaethol, gan ategu a chryfhau ein polisi llifogydd. Mae'r ddau yn canolbwyntio ar fynd i'r afael â'r risg a achosir gan newid yn yr hinsawdd. Wrth i'n hinsawdd newid, mae patrymau llifogydd ac erydu arfordirol ledled Cymru yn newid ac yn gwaethygu; mae digwyddiadau eithafol yn digwydd yn amlach. Mae ein strategaeth yn cydnabod bod llifogydd yn ymwneud â mwy nag afonydd a moroedd yn unig. Rydym yn rhoi pwyslais o'r newydd ar y risgiau sy'n gysylltiedig â llifogydd dŵr wyneb ac erydu arfordirol. Ac yn awr, am y tro cyntaf, mae cwmpas TAN 15 wedi'i ehangu i gynnwys y risg sy'n gysylltiedig â dŵr wyneb, cyrsiau dŵr llai, draenio ac erydu arfordirol. Bydd datblygiadau newydd yng Nghymru yn fwy diogel o ganlyniad. Ceir map llifogydd newydd i gyd-fynd â TAN 15 ar gyfer cynlluniau sy'n ymgorffori newid hinsawdd. Mae'r TAN 15 newydd, fel ein rhaglen lywodraethu, yn canolbwyntio ar y dyfodol. Pan fyddwn yn dewis lle i leoli cartrefi neu ysgolion neu ysbytai newydd, nid yw ardal sy'n agored i lifogydd, boed hynny heddiw neu ymhen 25 mlynedd, yn ddewis synhwyrol neu gynaliadwy. Mae CNC wedi cyhoeddi gwasanaeth newydd 'gwirio eich perygl llifogydd', ac erbyn hyn mae gan ddeiliaid tai ffordd gyflym a hawdd o wirio'r risg i'w cartref o afonydd, y môr neu ddŵr wyneb. Mae'r gwasanaeth yn rhan o'n pecyn map llifogydd newydd i Gymru, a fydd hefyd yn dangos lle mae ein buddsoddiad o fudd i gymunedau ac yn lleihau perygl llifogydd ac arfordiroedd i bobl. Mae ein strategaeth yn cynnwys mesur allweddol sy'n cysylltu cynhyrchion map llifogydd Cymru â rheoli asedau fel y gall y cyhoedd weld sut y mae ein gwaith a'n buddsoddiad yn gwneud gwahaniaeth iddynt hwy. Ond mae'n bwysig nodi bod natur ein hasedau rheoli perygl llifogydd yn newid. Y llynedd, pan oeddwn yn gyfrifol am lifogydd, cyhoeddais raglen newydd ar gyfer rheoli llifogydd yn naturiol er mwyn helpu i annog ein hawdurdodau rheoli risg i archwilio a datblygu prosiectau rheoli llifogydd yn naturiol, ac rydym wedi ariannu'r rhaglen gyda chymorth grant 100 y cant. Eisoes, mae'r rhaglen yn cynnwys 15 prosiect ar draws 10 awdurdod rheoli risg gwahanol, a dros gyfnod y rhaglen, byddwn yn buddsoddi dros £3 miliwn i leihau perygl llifogydd i dros 1,100 eiddo. Mae nifer o'r prosiectau hyn eisoes wedi'u cwblhau drwy waith ar y safle, ac maent yn gweithio i leihau perygl llifogydd i gymunedau yr effeithir arnynt. Dechrau'n unig yw'r rhaglen beilot hon; bydd yn ein helpu i ddatblygu ein dealltwriaeth o reoli llifogydd yn naturiol yng Nghymru a'r ffordd orau o gyflawni'r prosiectau hynny. Mae'n darparu enghreifftiau rhagorol o weithio mewn partneriaeth â'n cymunedau, gyda'n perchnogion tir a sefydliadau eraill. Ac mae hefyd yn dangos sut y mae prosiectau o'r fath nid yn unig yn lleihau perygl llifogydd ond yn darparu manteision amgylcheddol a chymdeithasol ehangach yn ogystal. Roedd yn ddiddorol gweld cynllun llifogydd chwe phwynt trawsnewidiol y Torïaid ar gyfer Cymru yn gynharach eleni, ac rwy'n falch o'ch sicrhau bod y Llywodraeth eisoes wedi nodi'r hyn sydd yn eich cynllun llifogydd, y ffordd y maent eisoes yn cyflawni'r materion hynny, ac yn cyflwyno ffyrdd mwy cadarn o reoli a lleihau risg. Mae gan CNC ddyletswydd gyffredinol eisoes i oruchwylio'r gwaith o reoli perygl llifogydd ac mae'n gwneud gwaith rhagorol yn ymateb i ddigwyddiadau llifogydd, ochr yn ochr â'n hawdurdodau lleol a'n gwasanaethau brys wrth gwrs. Maent wedi cydnabod lle mae angen gwelliannau ac eisoes wedi cynyddu eu gwaith ar ragolygon, mapio, systemau rhybuddio am lifogydd ac ymateb i ddigwyddiadau llifogydd, yn dilyn y mesurau yn ein strategaeth a'r gwersi a ddysgwyd gennym yn 2020. Mae gennym ein polisi llain las ein hunain yn TAN 15; fe fyddwch yn gwybod sut y caiff ei gryfhau i gydnabod risg gynyddol newid hinsawdd yn llawn. Rwyf wedi dangos heno sut y mae ein rhaglen fuddsoddi arfaethedig ar y lefelau uchaf erioed a sut y darparwyd cyllid brys ar unwaith yn dilyn digwyddiadau mawr mis Chwefror 2020. Er ei fod yn fater a gadwyd yn ôl i raddau helaeth, mae yswiriant llifogydd yn rhywbeth y mae Llywodraeth Cymru wedi dylanwadu'n fawr ar y gwaith o'i siapio, gan gynnwys cyflwyno Flood Re. Rydym yn parhau i weithio gyda'r diwydiant i hyrwyddo'r cynllun hwn yn well a sicrhau bod trigolion yn gwybod sut y gellir gwneud defnydd ohono, hyd yn oed os yw wedi'i wrthod yn y gorffennol. Byddem yn croesawu mwy o gymorth i fusnesau, ond yn y pen draw, Llywodraeth y DU a wnaeth y penderfyniad i beidio â'u cynnwys yn Flood Re. Nid ydym yn teimlo bod angen yr ymchwiliad annibynnol ar wahân y cyfeiriodd Janet Finch-Saunders ato i lifogydd 2020 yn Rhondda Cynon Taf, gan y byddai'n dargyfeirio amser swyddogion llifogydd oddi wrth y gwaith o gyflawni. Rhoddodd adroddiadau'r ymchwiliadau, ochr yn ochr ag adolygiad CNC o'r llifogydd, drosolwg cynhwysfawr ar y digwyddiadau llifogydd. Mae ein strategaeth newydd, ein canllawiau cynllunio a'n rhaglenni llifogydd ac arfordiroedd yn sicrhau newid ac yn gosod y cyfeiriad ar gyfer ffyrdd o weithio yn y dyfodol. Mae mwy i ddod, ond mae'r pwyllgor llifogydd ac erydu arfordirol yn archwilio ffyrdd o wella'r ddeddfwriaeth rydym yn gweithio o'i mewn, ac yn chwilio am ffyrdd newydd o gefnogi ein gwaith a chynyddu adnoddau. Yn anffodus, wrth i'r hinsawdd newid, rhaid i bawb ohonom addasu, ac mae'r Llywodraeth hon yn edrych tua'r dyfodol, gan annog ffyrdd newydd o weithio, tra'n sicrhau bod ein seilwaith hanfodol yn cadw ein cymunedau'n ddiogel. Diolch.