English: I'm pleased to contribute to this debate as Chair of the Climate Change, Environment, and Infrastructure Committee, and you'll be aware that the committee wrote to the Business Committee back in September outlining what we considered to be the key challenges for the Senedd in scrutinising LCMs. We asked the Business Committee to undertake a review into the LCM process to ensure that it is fit for purpose. Now, the letter was prompted by our experience of scrutinising on the LCM for the environment Bill during the early part of this Senedd term, but it's safe to say that the challenges we face were not unique to that LCM, and they are not unique to this Senedd. Before the fifth Senedd, LCMs, in the main, had related to narrowly focused provisions; they didn't attract much argument or controversy. The fifth Senedd was perhaps a turning point in scrutinising LCMs as LCMs for large, complex Brexit-related Bills that made substantive provisions for Wales were brought forward. It became apparent very quickly that the LCM process was not designed to support scrutiny of Bills such as these. Take our scrutiny work for the environment Bill as an example. Like other Brexit-related Bills, the environment Bill contained substantive provisions for Wales in key areas of devolved policy, provisions that would undoubtedly be better suited to a Bill in this Senedd. Had it been a Senedd Bill, the scrutiny timetable would have spanned many months. Instead, we had four weeks, just two meetings, to consider and report on the LCM. Had this been a Senedd Bill, the Welsh Government would have been required to provide detailed information on its policy objectives, the purpose and intended effect of the provisions, and cost estimates among other things. But the LCM, of course, contained limited information on some of these aspects and no information at all on others. Had this been a Senedd Bill, there would have been an opportunity for the committee's concerns about specific provisions to be addressed by amendments, but the environment Bill had already reached its final scrutiny stages in the UK Parliament, so negotiating amendments wasn't an option. Deputy Llywydd, the challenges I've outlined are probably, by now, familiar to most, if not all policy committees, given the significant number of LCMs brought forward since the start of the sixth Senedd. We find ourselves in a position where the Welsh Government is using LCMs as a replacement for Senedd Bill scrutiny processes. The UK Government is increasingly using UK Bills to legislate in devolved areas without the Welsh Government's agreement. The process set out in our Standing Orders simply wasn't designed for this, and we must ask whether it is still fit for purpose. As was outlined in my letter to the Business Committee, now is the time to review the LCM process. If the Welsh Government intends to continue to use UK Bills to legislate for Wales on matters of significance, then we must be confident that the LCM process facilitates and supports meaningful Senedd scrutiny, and that the Welsh public and stakeholders are consulted on matters that will affect them. I very much hope, therefore, that today's debate will mean that we do now see progress made towards a review, and that, as a result, we will see significant and early improvement to the current process. Thank you.
Welsh: Dwi'n falch o allu cyfrannu at y ddadl yma fel Cadeirydd y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a Seilwaith, ac fe fyddwch chi'n ymwybodol, wrth gwrs, Dirprwy Lywydd, bod y pwyllgor wedi ysgrifennu at y Pwyllgor Busnes nôl ym mis Medi yn amlinellu beth rôn ni'n ystyried oedd yr heriau allweddol o ran y Senedd yn craffu ar gynigion cydsyniad deddfwriaethol, neu LCMs. Fe ofynnon ni i'r Pwyllgor Busnes gynnal adolygiad i'r broses LCM er mwyn sicrhau ei bod hi'n addas at y diben. Nawr, fe ysgogwyd y llythyr gan ein profiad ni o graffu ar yr LCM ar gyfer Bil yr amgylchedd yn ystod rhan gyntaf tymor y Senedd hon. Ond mae'n deg dweud nad oedd yr heriau rôn ni'n eu hwynebu yn unigryw i'r LCM hwnnw, a dydyn nhw ddim, wrth gwrs, yn unigryw i'r Senedd yma. Hynny yw, cyn y bumed Senedd, roedd LCMs, ar y cyfan, yn ymwneud â darpariaethau oedd â ffocws cul; doedden nhw ddim yn ennyn llawer o ddadlau, os o gwbl, a dweud y gwir. Mae'n bosib bod y bumed Senedd wedyn, wrth gwrs, wedi bod yn drobwynt o ran craffu ar LCMs wrth i LCMs yn ymwneud â Biliau mawr a chymhleth oedd yn gysylltiedig â Brexit, a oedd yn gwneud darpariaethau sylweddol i Gymru, gael eu cyflwyno. Fe ddaeth yn amlwg yn fuan iawn wedyn, wrth gwrs, nad oedd y broses LCM wedi'i chynllunio er mwyn craffu ar Filiau fel y rhain. Cymerwch y gwaith craffu ar yr LCM ar gyfer Bil yr amgylchedd er enghraifft. Nawr, fel Biliau eraill yn ymwneud â Brexit, roedd Bil yr amgylchedd yn cynnwys darpariaethau sylweddol i Gymru mewn maes polisi datganoledig allweddol, darpariaethau a fyddai wrth gwrs, heb os, yn fwy addas ar gyfer Bil yn y Senedd hon. Pe bai wedi bod yn Fil yn y Senedd hon, byddai'r amserlen ar gyfer craffu wedi ymestyn dros sawl mis. Yn lle hynny, fe gafon ni bedair wythnos, sef dau gyfarfod, er mwyn ystyried ac wedyn cyflwyno adroddiad ar yr LCM. Pe bai e wedi bod yn Fil yn y Senedd hon, byddai Llywodraeth Cymru wedi gorfod darparu gwybodaeth fanwl am eu hamcanion polisi, diben ac effaith arfaethedig y darpariaethau, ac amcangyfrifon cost ymhlith pethau eraill, ond roedd yr LCM, wrth gwrs, yn cynnwys gwybodaeth gyfyngedig am rai agweddau ar y rhain, a dim gwybodaeth o gwbl am agweddau eraill. Pe bai e wedi bod yn Fil yn y Senedd yma, byddai cyfle wedi bod i fynd i'r afael â phryderon y pwyllgor am ddarpariaethau penodol drwy gynnig gwelliannau i'r ddeddfwriaeth. Ond, wrth gwrs, roedd Bil yr amgylchedd eisoes wedi cyrraedd camau olaf y gwaith craffu yn Senedd y Deyrnas Unedig, felly doedd trafod gwelliannau ddim yn opsiwn. Dirprwy Lywydd, mae'n debyg bod yr heriau dwi wedi'u hamlinellu yn gyfarwydd erbyn hyn i'r rhan fwyaf o bwyllgorau polisi, os nad pob un ohonyn nhw a dweud y gwir, o ystyried y nifer sylweddol o LCMs sydd wedi cael eu cyflwyno ers dechrau'r chweched Senedd. Rŷn ni mewn sefyllfa lle mae Llywodraeth Cymru yn defnyddio LCMs yn lle proses graffu ar gyfer Biliau'r Senedd. Mae Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn defnyddio Biliau'r Deyrnas Unedig yn gynyddol i ddeddfu mewn meysydd datganoledig heb gytundeb Llywodraeth Cymru. Dyw'r broses sydd wedi ei nodi yn ein Rheolau Sefydlog ni ddim wedi'i chynllunio ar gyfer hyn, ac mae'n rhaid i ni ofyn a yw e'n dal i fod yn addas at y diben. Nawr, fel yr amlinellwyd yn fy llythyr i at y Pwyllgor Busnes, nawr yw'r amser i adolygu'r broses LCM. Os yw Llywodraeth Cymru'n bwriadu parhau i ddefnyddio Biliau'r Deyrnas Unedig i ddeddfu dros Gymru ar faterion o bwys, mae'n rhaid i ni fod yn hyderus fod y broses LCM yn hwyluso ac yn cefnogi gwaith craffu ystyrlon gan y Senedd yma, ac, wrth gwrs, ein bod ni'n gallu ymgynghori â'r cyhoedd a rhanddeiliaid o Gymru ar faterion fydd yn effeithio arnyn nhw. Dwi'n mawr obeithio, felly, y bydd y ddadl yma heddiw yn golygu y byddwn ni nawr yn gweld cynnydd o ran cael adolygiad, ac y byddwn ni o ganlyniad yn gweld gwelliannau sylweddol a buan i'r broses bresennol. Diolch.