English: I think that's a very important point. Collaboration and joint productions across the sector in a broader sense have been an extremely important part of the arts here, and perhaps something that's easy to undervalue. But, that's where the engagement and the relevance and development, and also the belief in the world beyond in who we are as a nation and who our artists are and what we've got to offer lie. I think Brexit has affected that, and I know, for example, in Scotland, there's talk about being able to use the fact that Scotland had voted to remain as part of marketing who they are culturally on an international level. Unfortunately, that isn't something that perhaps we in Wales could consider, but neither is it bad for us to understand truly what's been going on in the culture of Wales and how we give a purposeful place for our communities, looking forward within a context of international collaboration. I think there's something extremely powerful being offered in Wales on how to work in communities in different areas. The European programmes haven't been perfect. The fact that culture doesn't exist on a European level hasn't made it easy for us to work within European frameworks in the past, but I certainly wouldn't want to see that being developed to be something more difficult for collaboration with communities in Wales and internationally beyond Brexit. If there's something to learn from this, it is that we carry our communities with us, that we can inspire people in Wales to engage with the world, and have the world link with our communities, and this collaboration is very important; it's not just taking our work out and telling the world, 'We have this talent.' Of course, there's a need to do that, and of course there is a need to consider how we present what Welsh art and culture is within a British context, and in an international context. But also, there is this collaboration and what this brings back to our communities, where this sits in the future generations legislation and a wide range of broader work that's going on, and for this committee as well.
Welsh: Rydw i'n meddwl bod hynny'n bwynt pwysig iawn. Mae cydweithio a chydgynyrchiadau ar draws y sector yn ehangach wedi bod yn rhan andros o bwysig o'r celfyddydau yma ac efallai'n rhywbeth sydd yn hawdd i'w danbrisio. Ond dyna le mae'r ymgysylltu a'r perthnasedd a'r datblygiad, a hefyd y gred sydd yna yn y byd tu hwnt yn pwy ydym ni fel cenedl a phwy ydy'n hartistiaid ni a beth sydd gennym ni i'w gynnig. Rydw i'n meddwl bod Brexit wedi effeithio ar hynny, ac rydw i'n gwybod, er enghraifft, yn yr Alban, mae yna sôn am allu defnyddio'r ffaith bod yr Alban wedi pleidleisio i aros i mewn fel rhan o farchnata pwy ydyn nhw'n ddiwylliannol yn rhyngwladol. Wel, yn anffodus, nid ydy hynny'n rhywbeth efallai y byddem ni yng Nghymru yn gallu ystyried, ond chwaith nid ydw i'n meddwl ei bod hi'n rhywbeth drwg inni fod yn wirioneddol yn deall beth sydd wedi bod yn mynd ymlaen o fewn diwylliant yng Nghymru a sut yr ydym ni'n rhoi lle pwrpasol i'n cymunedau ni o edrych ymlaen o fewn cyd-destun cydweithio rhyngwladol. Rydw i'n meddwl bod yna rywbeth andros o bwerus gyda ni i'w gynnig yng Nghymru ar sut i weithio efo cymunedau mewn llefydd gwahanol. Nid ydy'r rhaglenni Ewropeaidd wedi bod yn berffaith. Nid ydy'r ffaith nad ydy diwylliant yn bodoli ar lefel Ewropeaidd wedi ei gwneud hi'n hawdd inni fedru gweithio mewn fframweithiau Ewropeaidd yn y gorffennol, ond fyddwn i yn sicr ddim eisiau gweld hynny'n cael ei ddatblygu i fod yn rhywbeth anoddach i fod yn cydweithio efo cymunedau yng Nghymru nac yn rhyngwladol tu hwnt i Brexit. Os oes yna rywbeth i'w ddysgu o hyn, ein bod ni'n cario ein cymunedau efo ni, ein bod ni'n gallu ysbrydoli pobl yng Nghymru i fod yn cysylltu â'r byd, a chael y byd i gysylltu â'n cymunedau ni - ac mae'r cydweithio yma'n hollbwysig yn hyn; nid ydy hi jest am fynd â'n gwaith ni allan a dweud wrth y byd, 'Mae gennym ni'r dalent yma.' Wrth gwrs, mae eisiau gwneud hynny, ac wrth gwrs mae eisiau ystyried sut ydym ni'n cyflwyno beth ydy celf a diwylliant Cymru yn rhyngwladol mewn cyd-destun Prydeinig, mewn cyd-destun rhyngwladol. Ond mae hefyd y cydweithio yma a beth mae hyn yn dod yn ôl ag i mewn i'n cymunedau ni, lle mae hyn yn byw o fewn deddfwriaeth cenedlaethau'r dyfodol ac ystod eang o waith ehangach sy'n mynd ymlaen, ac i'r pwyllgor yma hefyd.