English: Thank you for the opportunity to contribute to this debate. I'm going to concentrate on the importance of sites of special scientific interest, or SSSIs. As others have already noted, we are losing species at a frightening scale at the moment and, as the state of nature report states, one of the reasons for the loss of biodiversity is the decline of habitats. Wildlife needs room to prosper and the protected sites that we have do provide that. SSSIs are a natural treasure. They include some of our more striking habitats, from wetlands to sand dunes and from meadows to ancient oak woodland. Not only are they positive for our wildlife, but they also have huge economic value. Every pound spent on positive SSSI management brings an investment of £8, and anyone who has visited one of the RSPB sites on Anglesey, for example, will know just how popular they are with visitors, tourists and local people. They provide an opportunity to see a variety of wildlife in their own habitats. I want to draw attention to two specific examples in my constituency that demonstrate the importance of investment in SSSIs in order to ensure that they are in the best possible condition for our wildlife. The first is the very positive news that 'aderyn y bwn' is breeding in Wales for the first time in over 30 years, and that is in the Malltraeth peatlands on Ynys Môn. There have been some examples of the bird being here in the past, but this is the first time they've bred for many decades now. The reserve was formed back in the 1990s with the aim of bringing the species back to Anglesey, and after a long wait and seeing a number of other at-risk species prospering, finding that this species had chosen to nest and breed there was a tribute to the hard work of the conservation team and a tribute to the activities of birdwatchers locally. The second story of success is the nature reserve at South Stack, in the Holy Island Coast SSSI, which is supporting a number of habitats and species. One of these is the red-legged chough. It's very fashionable to be a champion for a species, and I was chuffed - please forgive me - to be chosen as a champion for this rare and wonderful bird. This bird has particular habitat needs that are far more specialist than some of its closest relatives, and that's why the rocky shores of western Anglesey are ideal. Through management of these coastal grounds, then the numbers of these iconic species have been maintained. In those two cases that I've mentioned, careful management of those sites has led to successes in terms of conservation, but the picture isn't the same across the whole of Wales. We don't know, for example, what the state of some of our best sites for wildlife is. The last review of the status of these protected grounds was done in a quick survey of a sample observed by the Countryside Council for Wales over a decade ago, and the outcomes weren't particularly encouraging. It's crucially important, I think, that we invest in monitoring and assessing these sites in order to discover whether they are making provisions for the species that they are set to protect. I do hope that the Government will today acknowledge that we do need a review of the way in which our best sites are performing in order to protect wildlife and acknowledge the importance of managing these protected sites properly, and monitoring in order to understand and restore Welsh nature. If our best sites for wildlife aren't in a good state, then how can we hope to safeguard the future of biodiversity in Wales and to improve the prospects for wildlife in Wales?
Welsh: Diolch am y cyfle i gyfrannu at y ddadl yma. Rydw i am ganolbwyntio ar bwysigrwydd safleoedd o ddiddordeb gwyddonol arbennig, neu SSSIs. Fel mae eraill wedi nodi yn barod, rŷm ni'n colli rhywogaethau ar raddfa ddychrynllyd ar hyn o bryd, ac, fel mae'r adroddiad sefyllfa byd natur yn nodi, un o achosion colli bioamrywiaeth ydy dirywiad cynefin. Mae angen lle ar fywyd gwyllt i ffynnu, ac mae'r safleoedd gwarchodedig sydd gennym ni yn cynnig hynny. Mae SSSIs yn drysor naturiol cenedlaethol. Maen nhw'n cynnwys rhai o'n cynefinoedd mwyaf trawiadol ni, o wlypdiroedd i dwyni tywod, o ddolydd blodau i goedwigoedd derw hynafol, ac nid yn unig maen nhw'n dda i'n bywyd gwyllt ni, ond mae yna werth economaidd mawr iddyn nhw hefyd. Mae pob punt sy'n cael ei gwario ar reolaeth dda o SSSIs, mae'n debyg, yn dod â buddsoddiad o £8 yn ôl, ac mae unrhyw un sydd wedi ymweld ag un o ardaloedd yr RSPB yn Ynys Môn, er enghraifft, yn gwybod pa mor boblogaidd ydyn nhw efo ymwelwyr, ac efo pobl leol - yn gyfle i weld amrywiaeth o fywyd gwyllt yn eu cynefin. Rydw i am dynnu sylw at ddwy enghraifft benodol yn fy etholaeth i sy'n dangos pwysigrwydd buddsoddi mewn SSSIs i sicrhau eu bod nhw yn y cyflwr gorau ar gyfer ein bywyd gwyllt ni. Y cyntaf ydy'r newyddion da iawn bod aderyn y bwn yn nythu a bridio yng Nghymru eto am y tro cyntaf ers dros 30 o flynyddoedd, a hynny yng nghors Malltraeth ar Ynys Môn. Mae yna ambell aderyn wedi bod yng Nghymru, ond dyma'r tro cyntaf iddyn nhw fridio ers tair degawd. Mi gafodd y warchodfa ei ffurfio nôl yng nghanol y 1990au, efo'r nod o ddenu yr aderyn yma yn ôl i Ynys Môn, ac ar ôl tipyn o aros a gweld amryw o rywogaethau eraill bregus yn ffynnu yn yr ardal, mi oedd darganfod bod aderyn y bwn wedi dewis nythu yno eleni yn deyrnged, rwy'n meddwl, i waith caled y tîm cadwraethol, a chefnogaeth y gwylwyr adar lleol hefyd. Yr ail stori o lwyddiant ydy gwarchodfa natur ryfeddol Ynys Lawd, yn SSSI Glannau Ynys Gybi, sy'n cefnogi amrywiaeth o gynefinoedd a rhywogaethau, ac un o'r rhain ydy'r frân goesgoch. Mae'n ffasiynol iawn, mae'n ymddangos, i fod yn bencampwr dros rywogaeth, ac roeddwn i'n 'chuffed', mae'n rhaid i mi ddweud - maddeuwch i mi - i fod wedi cael fy newis yn bencampwr rhywogaeth i'r aderyn prin a rhyfeddol yma. Mae gan yr aderyn yma anghenion cynefin llawer mwy arbenigol na rhai o'i pherthnasau yn nheulu'r frân, a dyna pam fod arfordir creigiog gorllewinol Ynys Gybi yn ddelfrydol iddi hi. A drwy reolaeth o'r rhostir a chaeau pori arfordirol, mae niferoedd y brid Celtaidd eiconig yma wedi cael eu cynnal. Yn y ddau achos yna rwyf wedi'u crybwyll, mae rheolaeth ofalus o'r safleoedd gwarchodedig wedi arwain at lwyddiannau cadwraethol, ond yn anffodus, wrth gwrs, nid yw'r darlun ddim yr un fath ar draws Cymru gyfan. Nid ydym ni'n gwybod, er enghraifft, beth ydy cyflwr rhai o'n safleoedd gorau ar gyfer bywyd gwyllt, hyd yn oed. Mi gafodd yr adolygiad diwethaf o statws ein safleoedd gwarchodedig ei wneud mewn adolygiad cyflym o sampl o safleoedd gan Gyngor Cefn Gwlad Cymru dros 10 mlynedd yn ôl, a doedd y canlyniadau ddim yn rhai calonogol. Mae'n hanfodol bwysig, rwy'n meddwl, ein bod ni'n buddsoddi yn y monitro a'r asesu o'r safleoedd yma er mwyn gwybod a ydyn nhw'n darparu ar gyfer y rhywogaethau y maen nhw wedi cael eu dynodi i'w gwarchod. Rydw i'n gobeithio y bydd y Llywodraeth heddiw yn cydnabod bod wir angen adolygiad o'r modd mae'n safleoedd gorau ni yn perfformio er lles bywyd gwyllt, ac yn cydnabod pwysigrwydd rheoli safleoedd gwarchodedig yn iawn, a phwysigrwydd monitro hefyd er mwyn deall ac adennill natur Cymru. Os nad ydy'n safleoedd gorau ni ar gyfer bywyd gwyllt mewn cyflwr da, yna sut y gallwn ni obeithio diogelu dyfodol bioamrywiaeth yng Nghymru a gwella'r rhagolygon i fywyd gwyllt yng Nghymru?