English: Diolch, Lywydd. I'm grateful to speak in this incredibly important debate today, and, of course, I welcome it and I welcome the 'State of Nature 2016 Wales' report. First of all, I want to start by thanking all the organisations involved for their hard work in producing what is a very detailed and informative paper, and, most importantly, to recognise the thousands of dedicated, passionate volunteers who, through their love of nature, donate their time. Without their help, we would not be as well informed about the state of nature in Wales and this would make it incredibly difficult to know where intervention is most needed. The report does give us a stark insight into biodiversity loss here in Wales and it is, indeed, a mixed picture of severe losses, such as the turtle dove, whinchat and the curlew, though it isn't all bad news. I was heartened to read of gains in a number of species and success stories, which clearly does demonstrate what can be achieved when stakeholders work together. As elected Members, I believe that we are guardians of the environment for future generations, and that's been said here today. It has, after all, taken only 50 years to see a 56 per cent reduction in the species studied. In that case, we need to take urgent action, otherwise we will not halt this decline. I don't think any of us here wants to continue passing that decline as a legacy of our work. If we look at the UK-wide state of nature report, it does make a few observations. One of those observations is that intensification of agriculture has had the biggest impact on wildlife, and that has been overwhelmingly negative. Thankfully, there are many landowners and farmers who are concerned about the impacts of agriculture on nature and who want to create a positive change through wildlife-friendly farming. I think that's critically important to the restoration and recovery of habitats and wildlife, given that 84 per cent of land here in Wales is indeed used for agriculture. Of course, for many farmers and landowners, sustainable land management, which has a positive effect on nature, is only possible because of financial support that's received through Welsh Government and EU grant schemes like Glastir. I am, therefore, deeply concerned about future funding for these critically important schemes once Wales does leave the European Union, and, indeed, about the potential loss of many significant pieces of EU legislation that do protect wildlife, such as the habitats directive, the birds directive and controls on pesticide, which would all have a negative impact on us arresting that decline. I am aware, of course, that the UK Government has said that they will honour the rural development contracts that have been signed before Wales does leave the European Union, and the direct payments to farmers will be sustained until 2020. But what we have to look at is what happens after that. So, I'd like to know if there's been any representation made by the Cabinet Secretary to the Westminster Government regarding the long-term funding for agri-environment schemes for Wales in a post-Brexit era, and whether, within those agri-environment schemes, we're going to receive the money, of course, that we were wildly promised for farmers that would be shared, also, in looking after the environment that we are talking about today.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwy'n falch o siarad yn y ddadl hynod o bwysig hon heddiw, ac wrth gwrs, rwy'n ei chroesawu ac rwy'n croesawu adroddiad 'Sefyllfa Byd Natur Cymru 2016'. Yn gyntaf oll, rwyf am ddechrau drwy ddiolch i'r holl sefydliadau cysylltiedig am eu gwaith caled yn cynhyrchu'r hyn sy'n bapur manwl a llawn gwybodaeth, ac yn bwysicaf oll, cydnabod y miloedd o wirfoddolwyr ymroddedig ac angerddol sydd, drwy eu cariad at natur, yn rhoi eu hamser. Heb eu cymorth, ni fyddem mor wybodus am sefyllfa byd natur yng Nghymru a byddai hynny'n ei gwneud yn hynod o anodd gwybod ble y mae fwyaf o angen ymyrryd. Mae'r adroddiad yn rhoi cipolwg llwm ar golli bioamrywiaeth yma yng Nghymru ac yn wir, mae'n ddarlun cymysg o golledion difrifol, megis y durtur, crec yr eithin a'r gylfinir, er nad yw'r newyddion yn ddrwg i gyd. Roedd yn galonogol darllen am enillion i nifer o rywogaethau a straeon llwyddiant, sy'n amlwg yn dangos yr hyn y gellir ei gyflawni pan fydd rhanddeiliaid yn gweithio gyda'i gilydd. Fel Aelodau etholedig, rwy'n credu ein bod yn warcheidwaid yr amgylchedd ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol, ac mae hynny wedi cael ei ddweud yma heddiw. Wedi'r cyfan, nid yw ond wedi cymryd 50 mlynedd i weld gostyngiad o 56 y cant yn y rhywogaethau a astudiwyd. Oherwydd hynny, mae angen i ni weithredu ar frys, fel arall ni fyddwn yn atal y dirywiad hwn. Nid wyf yn credu bod unrhyw un ohonom yma am barhau i drosglwyddo'r dirywiad hwnnw yn y gwaith a etifeddir gennym. Os edrychwn ar adroddiad sefyllfa byd natur y DU, mae'n gwneud ychydig o sylwadau. Un o'r sylwadau hynny yw mai dwysáu amaethyddiaeth sydd wedi effeithio fwyaf ar fywyd gwyllt, ac mae hynny wedi bod yn hynod o negyddol. Diolch byth, mae yna lawer o dirfeddianwyr a ffermwyr sy'n pryderu am effeithiau amaethyddiaeth ar natur ac sydd am greu newid cadarnhaol drwy ffermio sy'n parchu bywyd gwyllt. Rwy'n credu bod hynny'n hanfodol bwysig i adfer ac adennill cynefinoedd a bywyd gwyllt, o gofio bod 84 y cant o'r tir yma yng Nghymru yn cael ei ddefnyddio ar gyfer amaethyddiaeth yn wir. Wrth gwrs, i lawer o ffermwyr a thirfeddianwyr, ni fyddai'n bosibl rheoli tir yn gynaliadwy, sy'n effeithio'n gadarnhaol ar natur, heb y cymorth ariannol sy'n cael ei dderbyn drwy gynlluniau grantiau gan Lywodraeth Cymru a'r UE fel Glastir. Felly, rwy'n bryderus iawn ynglŷn â chyllid yn y dyfodol i'r cynlluniau hanfodol bwysig hyn pan fydd Cymru yn gadael yr Undeb Ewropeaidd, ac yn wir, am y posibilrwydd o golli llawer o ddarnau sylweddol o ddeddfwriaeth yr UE sy'n diogelu bywyd gwyllt, megis y gyfarwyddeb cynefinoedd, y gyfarwyddeb adar a rheolaethau ar blaladdwyr, a fyddai'n effeithio negyddol ar ein hymdrechion i atal y dirywiad. Rwy'n ymwybodol, wrth gwrs, fod Llywodraeth y DU wedi dweud y byddant yn anrhydeddu contractau datblygu gwledig a lofnodwyd cyn i Gymru adael yr Undeb Ewropeaidd, a bydd y taliadau uniongyrchol i ffermwyr yn cael eu cadw tan 2020. Ond yr hyn sy'n rhaid i ni edrych arno yw beth sy'n digwydd ar ôl hynny. Felly, hoffwn wybod a gyflwynwyd unrhyw sylwadau gan Ysgrifennydd y Cabinet i Lywodraeth San Steffan ynghylch y cyllid hirdymor i gynlluniau amaeth-amgylcheddol ar gyfer Cymru yn y cyfnod ar ôl gadael yr UE, ac a fyddwn, o fewn y cynlluniau amaeth-amgylcheddol hynny, yn cael yr arian, wrth gwrs, a addawyd i ni mor frwd ar gyfer ffermwyr a fyddai'n cael ei rannu hefyd i edrych ar ôl yr amgylchedd rydym yn sôn amdano heddiw.