English: Thanks. I'm grateful to be opening this debate today. We initiated this debate alongside other Members of the Assembly on a cross-party basis in the context of the BBC charter renewal process, seeking to put on the agenda the importance of our relations with the BBC in this new political term of the Assembly, and to show them that we are not going away and that we will be scrutinising not only them but all broadcast and media provision here in Wales in the near future. It was interesting, doing the research for this debate, going back over some of the output that BBC Wales has provided to this country down the years. Some of you will know that, although BBC Wales was first established in 1964, in fact, the first broadcast in Wales was much earlier, in 1923, by a radio station called 5WA, which went on to become part of BBC programming. Some of the programmes we found would certainly jar today with our modern values. When we say that something is 'of its time', it can also mean that we have a vivid record of how people thought, talked and acted in a certain way in a certain period in Wales in the past. But that goes to the heart of today's debate - that BBC Wales has a vital role to play in reflecting the lives, aspirations and challenges of the people of Wales. It is our belief that BBC Wales has, and must continue to play, a key role in ensuring that that continues. There can be little doubt that BBC Wales has retreated from this role, not only in recent times but in many years. That much was admitted by Tony Hall in a speech that he gave some two years ago now in the National Assembly for Wales. The reason this motion came about was primarily so that we as Assembly Members could express our frustration at the lack of action that has been taken in the meantime to address the director general's observations. In fact, he came to a committee of the last Assembly and said almost the same thing as he did two years ago - yes, there is a lack of portrayal, and, yes, we are going to sort it out. Well, my message today is that you do need to show that you are going to do that now. None of this is to denigrate what BBC Wales currently does, and I think that's important to say. Some of its work in the past 10 years - 'Sherlock', 'Life on Mars', 'Ashes to Ashes', 'Being Human' - has been successful. But they are not about Wales, fundamentally, nor are they set in Wales. You'll know this from 'Doctor Who'. Of course, a show featuring a time-travelling alien as its central character couldn't be expected to be confined to this side of Offa's Dyke. But how many times have we sat there watching it and muttered, 'That's not London; that's Roath'? I think the senior management of BBC Wales does what it can, but the problem really is at the other end of the M4. We saw that only last week, I think, when the BBC announced that Wales would only have a voice on its board through a director of the nations and regions. This was their set-up before, and they've changed it back to that set-up. I would question whether this is a watering down of our influence on the BBC and whether we should have a non-executive director from Wales, as a public appointment is something that the Institute of Welsh Affairs has most recently raised in their report that we've had as Assembly Members today. As a new committee Chair for the communications committee - a committee with teeth, I hope it'll be - we've already written to the BBC to ask them for details on this particular appointment and why they've made that decision without any consultation with Assembly Members or MPs or Governments, either on a UK level, as far as I understand, or on a Welsh Government level too. So, is it really BBC Wales's distinctiveness that is in question here? And the question is, following on from that: what can we do about it here in Wales? The key to all of this must be accountability. As with our organisation, as with other non-governmental organisations and charities, they receive public funding, and therefore should be compelled to explain their decisions while mapping out their possible outcomes. Yesterday, as the last annual review of BBC Audience Council Wales was published, both Elan Closs Stephens, BBC national trustee for Wales, and Rhodri Talfan Davies, director of BBC Cymru Wales, said, and I quote, 'There are significant challenges ahead, and one of these is to ensure that a far higher number of our stories are heard and seen on our screens in Wales, across the UK and beyond. Despite the financial limitations, this must be a priority for the next charter period.' The role of the BBC in the life of the nation is crucial, and so it is only right and proper that we consider critically its work while defending it with vigour. Now, we must be determined and bold in our vision for its role in serving audiences in Wales in future. So, of course, as Assembly Members, we should welcome these comments as a statement of intent from BBC Wales, but words are not enough; we need to see action now from them. As Chair of the new Culture, Welsh Language and Communications Committee, I look forward to inviting both the national trustee and Wales director of the BBC to meet with Assembly Members and put some meat on the bones of what they have said. When they came to see us previously, they said that they would like to monitor outcomes and how the portrayal can be analysed and assessed, and I look forward to questioning them on that in future. So, we need to be asking of them: how will the BBC go about this new task? Will it make itself more accountable to its audiences and to this Assembly? What will they do via the new charter? How will it set up its new governance arrangements? How will it measure their outcomes? Does it aim to react to the views and concerns of its audiences in a real and fundamental way? And how will BBC Wales ensure that its audiences are protected from any potential adverse decision making in London? This week the BBC Audience Council Wales says, and I quote: 'the BBC should be obliged to report to both the public in Wales and the National Assembly for Wales on an annual basis on the way in which all its services, both Network and BBC Cymru Wales, have fulfilled the BBC Public Purposes in Wales during the preceding year.' This is something that I and other AMs have called for time and again for quite some time, and I'm sure we'll be doing it now in future. So, I'm hoping for a renewed focus from BBC Wales management and that this will lead to new innovations. It has been suggested to me that there should be, potentially, something like a Welsh 'The One Show', or perhaps it could be an English equivalent of 'Golwg 360', because 'Golwg 360' has given us bespoke and unique news about Wales through the medium of Welsh. Both suggestions could increase audience participation in Welsh in public life. This is a crucial time for BBC Wales to step up. There is no doubt in my mind that the preference for London-based newspapers in Wales over an indigenous media of questionable strength played a part in the referendum outcome. The result, as we can see, is that everyone who led us into this mess has deserted the sinking ship for the rest of us to patch up, bail out and keep sailing.
Welsh: Diolch. Rwy'n falch o agor y ddadl hon heddiw. Cychwynasom y ddadl hon ochr yn ochr ag Aelodau eraill o'r Cynulliad ar sail drawsbleidiol yng nghyd-destun proses adnewyddu siarter y BBC, i geisio rhoi pwysigrwydd ein perthynas gyda'r BBC ar yr agenda yn nhymor gwleidyddol newydd y Cynulliad, a dangos iddynt nad ydym yn mynd i ddiflannu ac y byddwn yn craffu nid yn unig arnynt hwy ond ar bob darpariaeth ddarlledu a'r cyfryngau yma yng Nghymru yn y dyfodol agos. Wrth ymchwilio ar gyfer y ddadl hon, roedd yn ddiddorol mynd yn ôl dros beth o'r allbwn y mae BBC Cymru wedi ei ddarparu i'r wlad hon ar hyd y blynyddoedd. Bydd rhai ohonoch yn gwybod, er bod BBC Cymru wedi ei sefydlu yn gyntaf yn 1964, mewn gwirionedd, roedd y darllediad cyntaf yng Nghymru yn llawer cynharach, yn 1923, gan orsaf radio o'r enw 5WA, a aeth ymlaen i fod yn rhan o drefn raglennu BBC. Byddai rhai o'r rhaglenni a welsom yn sicr yn dân ar y croen heddiw gyda'n gwerthoedd modern. Pan fyddwn yn dweud bod rhywbeth yn 'perthyn i gyfnod', gall hefyd olygu bod gennym gofnod byw o sut yr oedd pobl yn meddwl, yn siarad ac yn gweithredu mewn ffordd arbennig mewn cyfnod penodol yng Nghymru yn y gorffennol. Ond dyna sydd wrth wraidd y ddadl heddiw - fod gan BBC Cymru rôl hanfodol i'w chwarae yn adlewyrchu bywydau, dyheadau a heriau pobl Cymru heddiw. Yn ein barn ni, mae gan BBC Cymru ran allweddol i'w chwarae yn sicrhau bod hynny'n parhau, a rhaid iddo chwarae'r rhan honno. Nid oes fawr o amheuaeth fod BBC Cymru wedi encilio o'r rôl hon, nid yn unig yn y cyfnod diweddar, ond dros flynyddoedd lawer. Cyaddefodd Tony Hall gymaint â hynny mewn araith a roddodd tua dwy flynedd yn ôl bellach yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru. Y rheswm pennaf y daeth y cynnig hwn i olau dydd oedd er mwyn i ni fel Aelodau'r Cynulliad fynegi ein rhwystredigaeth ynghylch y diffyg gweithredu yn y cyfamser i fynd i'r afael â sylwadau'r cyfarwyddwr cyffredinol. Yn wir, daeth i un o bwyllgorau'r Cynulliad diwethaf a dywedodd bron yr un peth ag y gwnaeth ddwy flynedd yn ôl - oes, mae yna ddiffyg portreadu ac rydym yn mynd i ddatrys y broblem. Wel, fy neges heddiw yw bod angen i chi ddangos eich bod yn mynd i wneud hynny yn awr. Nid oes dim o hyn yn bychanu beth y mae BBC Cymru yn ei wneud ar hyn o bryd, ac rwy'n credu ei bod yn bwysig i ni ddweud hynny. Mae peth o'i waith yn ystod y 10 mlynedd diwethaf - 'Sherlock','Life on Mars','Ashes to Ashes','Being Human' - wedi bod yn llwyddiannus. Ond nid ydynt yn ymwneud â Chymru, yn y bôn, ac nid ydynt wedi eu gosod yng Nghymru. Fe fyddwch yn gwybod hyn o wylio 'Doctor Who'. Wrth gwrs, ni ellid disgwyl i raglen sy'n cynnwys estron sy'n gallu teithio drwy amser fel ei chymeriad canolog gael ei chyfyngu i'r ochr hon i Glawdd Offa. Ond sawl gwaith rydym wedi eistedd o'i blaen gan fwmian, 'Nid Llundain yw'r fan honno ond y Rhath'? Rwy'n meddwl bod uwch-reolwyr BBC Cymru yn gwneud yr hyn a allant, ond mae'r broblem ar ben arall yr M4 mewn gwirionedd. Gwelsom hynny yr wythnos diwethaf, rwy'n meddwl, pan gyhoeddodd y BBC na fyddai Cymru yn cael llais ar fwrdd y BBC heblaw drwy gyfarwyddwr y gwledydd a'r rhanbarthau. Dyna oedd eu trefn o'r blaen, ac maent wedi ei newid yn ôl i'r drefn honno. Byddwn yn cwestiynu a yw hyn yn gam i lastwreiddio ein dylanwad ar y BBC ac a ddylem gael gyfarwyddwr anweithredol o Gymru, gan fod penodiad cyhoeddus yn rhywbeth y mae'r Sefydliad Materion Cymreig wedi ei grybwyll yn ddiweddar iawn yn yr adroddiad a gawsom fel Aelodau'r Cynulliad heddiw. Fel Cadeirydd pwyllgor newydd y pwyllgor cyfathrebu - pwyllgor ag iddo ddannedd, gobeithio - rydym eisoes wedi ysgrifennu at y BBC i ofyn iddynt am fanylion ynglŷn â'r penodiad a pham eu bod wedi gwneud y penderfyniad hwnnw heb unrhyw ymgynghori ag Aelodau'r Cynulliad neu Aelodau Seneddol neu'r Llywodraethau, naill ai ar lefel y DU, yn ôl yr hyn a ddeallaf, neu ar lefel Llywodraeth Cymru hefyd. Felly, ai gwahanolrwydd BBC Cymru sydd dan sylw fan hyn? A'r cwestiwn, yn dilyn ymlaen o hynny, yw: beth y gallwn ei wneud am hyn yma yng Nghymru? Rhaid i atebolrwydd fod yn allwedd i hyn oll. Fel gyda'n sefydliad ni, fel gyda sefydliadau ac elusennau anllywodraethol eraill, maent yn derbyn arian cyhoeddus, ac felly dylid eu gorfodi i esbonio eu penderfyniadau gan fapio eu canlyniadau posibl. Ddoe, wrth i adolygiad blynyddol diwethaf Cyngor Cynulleidfa Cymru y BBC gael ei gyhoeddi, dywedodd Elan Closs Stephens, ymddiriedolwr cenedlaethol y BBC dros Gymru, a Rhodri Talfan Davies, Cyfarwyddwr BBC Cymru Wales, a dyfynnaf, 'Mae yna heriau sylweddol o'n blaenau, ac un o'r rhain yw sicrhau bod nifer lawer uwch o'n straeon yn cael eu clywed a'u gweld ar ein sgriniau yng Nghymru, ar draws y DU a thu hwnt. Er gwaethaf y cyfyngiadau ariannol, rhaid i hyn fod yn flaenoriaeth ar gyfer cyfnod nesaf y siarter.' Mae rôl y BBC ym mywyd y genedl yn hollbwysig, ac felly nid yw ond yn iawn ac yn briodol ein bod yn ystyried ei waith yn feirniadol wrth ei amddiffyn yn frwd. Nawr, mae'n rhaid i ni fod yn benderfynol ac yn feiddgar yn ein gweledigaeth ar gyfer ei rôl yn gwasanaethu cynulleidfaoedd yng Nghymru yn y dyfodol. Felly, wrth gwrs, fel Aelodau Cynulliad, dylem groesawu'r sylwadau hyn fel datganiad o fwriad gan BBC Cymru, ond nid yw geiriau'n ddigon; mae angen i ni weld gweithredu ganddynt yn awr. Fel Cadeirydd y Pwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chyfathrebu newydd, edrychaf ymlaen at wahodd yr ymddiriedolwr cenedlaethol a chyfarwyddwr Cymru y BBC i gyfarfod ag Aelodau'r Cynulliad a rhoi rhywfaint o gig ar esgyrn yr hyn y maent wedi'i ddweud. Pan ddaethant i'n gweld yn flaenorol, fe ddywedasant y byddent yn hoffi monitro canlyniadau a sut y gellir dadansoddi ac asesu'r portread, ac edrychaf ymlaen at eu holi ynglŷn â hynny yn y dyfodol. Felly, mae angen i ni ofyn: sut y bydd y BBC yn mynd i'r afael â'r dasg newydd? A yw'n mynd i wneud ei hun yn fwy atebol i'w gynulleidfaoedd ac i'r Cynulliad hwn? Beth fyddant yn ei wneud drwy'r siarter newydd? Sut y bydd yn sefydlu ei drefniadau llywodraethu newydd? Sut y bydd yn mesur eu canlyniadau? A yw'n nod ganddo i ymateb i farn a phryderon ei gynulleidfaoedd mewn ffordd real a sylfaenol? A sut y bydd BBC Cymru yn sicrhau bod ei gynulleidfa yn cael eu diogelu rhag unrhyw benderfyniadau anffafriol posibl yn Llundain? Yr wythnos hon mae Cyngor Cynulleidfa Cymru y BBC yn dweud, ac rwy'n dyfynnu: 'dylai fod yn ofynnol i'r BBC adrodd i'r cyhoedd yng Nghymru ac i Gynulliad Cenedlaethol Cymru yn flynyddol ar y ffordd y mae ei holl wasanaethau, o ran y Rhwydwaith a BBC Cymru wedi bodloni Dibenion Cyhoeddus y BBC yng Nghymru yn ystod y flwyddyn flaenorol.' Mae hyn yn rhywbeth rwyf i ac ACau eraill wedi galw amdano dro ar ôl tro ers amser mawr, ac rwy'n siŵr y byddwn yn gwneud hynny yn y dyfodol. Felly, rwy'n gobeithio gweld ffocws newydd gan reolwyr BBC Cymru ac y bydd hyn yn arwain at arloesi newydd. Awgrymwyd wrthyf y dylai fod rhywbeth fel 'The One Show' ar gyfer Cymru, o bosibl, neu efallai y gallai gyfateb yn Saesneg i 'Golwg 360', gan fod 'Golwg 360' wedi rhoi newyddion arbennig ac unigryw am Gymru i ni drwy gyfrwng y Gymraeg. Gallai'r ddau awgrym gynyddu cyfranogiad y gynulleidfa ym mywyd cyhoeddus Cymru. Mae hwn yn gyfnod tyngedfennol i BBC Cymru wella'i berfformiad. Nid oes amheuaeth yn fy meddwl bod ffafrio papurau newydd Llundain yng Nghymru yn hytrach na chyfryngau cynhenid o gryfder amheus wedi chwarae rhan yng nghanlyniad refferendwm. Canlyniad hynny, fel y gallwn weld, yw bod pawb a'n harweiniodd i'r llanast hwn wedi gadael y llong sy'n suddo i'r gweddill ohonom lenwi'r tyllau, cael gwared ar y dŵr a dal ati i hwylio.