techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I appreciate your honesty with regard to there being a mixed picture on enterprise zones. I take on board as well that it's important to safeguard jobs, although I will say that, in a document from you here, it says, 'Enterprise Zones objectives are to: grow the local economy and provision of new jobs'. So, the data reveals that less than a third of the jobs that have been supported by enterprise zones are new jobs. Is it the case that the Welsh Government's ambition for enterprise zones has diminished over time, in step with the failure to create new employment, and that the new zones are now simply a collection of subsidy farms that are failing to raise employment opportunities in the communities where they are supposed to be located?
Welsh: Rwy'n gwerthfawrogi eich gonestrwydd o ran bod y darlun yn gymysg mewn perthynas ag ardaloedd menter. Rwy'n cydnabod hefyd ei bod yn bwysig diogelu swyddi, er bod yn rhaid i mi ddweud, mewn dogfen gennych yma, mae'n dweud, 'Nod yr Ardaloedd Menter yw: meithrin twf yn yr economi leol a darparu swyddi newydd'. Felly, dengys y data fod llai na thraean o'r swyddi a gefnogwyd gan ardaloedd menter yn swyddi newydd. A yw'n wir fod uchelgais Llywodraeth Cymru ar gyfer ardaloedd menter wedi lleihau dros amser, i gyd-fynd â'r methiant i greu cyflogaeth newydd, ac nad yw'r ardaloedd newydd bellach yn ddim mwy na chasgliad o ffermydd cymhorthdal sy'n methu creu cyfleoedd cyflogaeth yn y cymunedau lle maent i fod wedi'u lleoli?
English: I'm not sure I'd use the term 'subsidy farms' in front of any of the businesses that have benefited from enterprise zone status. What I would say though is that we have suffered, especially in recent times, from incredible uncertainty in terms of where the economy is going to go because of the referendum result. Again, we make no apology for investing in enterprise zones as one of many methods to secure current employment and to ensure that we go on growing employment opportunities. The Member is right about the long-term ambition for enterprise zones to attract and create new employment opportunities, but I still contend that, in many parts of Wales, securing work is just as important as creating new opportunities.
Welsh: Nid wyf yn siŵr a fuaswn yn defnyddio'r term 'ffermydd cymhorthdal' yng ngŵydd unrhyw un o'r busnesau sydd wedi elwa o statws ardal fenter. Yr hyn a ddywedwn, fodd bynnag, yw ein bod wedi dioddef, yn enwedig yn ddiweddar, o ganlyniad i gryn ansicrwydd o ran sefyllfa'r economi yn y dyfodol wedi canlyniad y refferendwm. Unwaith eto, nid ydym yn ymddiheuro am fuddsoddi mewn ardaloedd menter fel un o nifer o ddulliau i ddiogelu cyflogaeth bresennol ac i sicrhau ein bod yn parhau i dyfu cyfleoedd cyflogaeth. Mae'r Aelod yn llygad ei le ynglŷn â'r uchelgais hirdymor i ardaloedd menter ddenu a chreu cyfleoedd cyflogaeth newydd, ond rwy'n dal i ddadlau bod diogelu swyddi, mewn sawl rhan o Gymru, yr un mor bwysig â chreu cyfleoedd newydd.
English: Despite the hundreds of millions of pounds that have been invested in the zones, the economy of Wales, I would say, continues to lag behind most other parts of the UK. GVA per head in Wales in 2015 was £18,000, at the bottom of the league table of home nations for GVA per head and it has been at that bottom position for the past 20 consecutive years. In addition, weekly average earnings in Wales are £43 lower than in Scotland, despite it being in exactly the same place 20 years ago. So, can I ask, Cabinet Secretary: do you accept that the economic data on the performance of the Welsh economy in recent years further underlines the failure of the enterprise zones as the data clearly demonstrates that the zones have failed to boost the performance of the Welsh economy?
Welsh: Er y cannoedd o filiynau o bunnoedd a fuddsoddwyd yn yr ardaloedd, mae economi Cymru, yn fy marn i, yn parhau i fod ar ei hôl hi o gymharu â'r rhan fwyaf o rannau eraill y DU. Roedd gwerth ychwanegol gros y pen yng Nghymru yn 2015 yn £18,000, ar waelod tabl cynghrair y gwledydd cartref o ran gwerth ychwanegol gros y pen, ac mae wedi bod ar waelod y tabl hwnnw am 20 mlynedd yn olynol. Yn ogystal, mae enillion wythnosol cyfartalog yng Nghymru £43 yn is nag yn yr Alban, er eu bod yn yr un lle'n union 20 mlynedd yn ôl. Felly, a gaf fi ofyn, Ysgrifennydd y Cabinet: a ydych yn derbyn bod y data economaidd ar berfformiad economi Cymru dros y blynyddoedd diwethaf yn tanlinellu methiant yr ardaloedd menter ymhellach gan fod y data'n dangos yn glir fod yr ardaloedd wedi methu hybu perfformiad economi Cymru?
English: Well, I'd say that, in many enterprise zones, there's been tremendous success. Deeside, for example: huge numbers of new jobs have been created there and many, many more have been secured. Likewise in Cardiff. There has been success with the enterprise zone initiative, but that does not mean that it should not undergo further reform and change where necessary. I'm certainly looking at that. But I would say, after the Member raised the issue of weekly average earnings, that I'd invite him to support this Labour Government's ambition to introduce fair work practices across our economy, to drive up working standards, to drive up wages, to make sure that we do reduce that weekly average earnings gap. Also, I'd hope that the Member would support our call for in-work welfare cuts to be stopped and to make sure that people are able to earn a decent wage for a decent day's work. I think it's important to say as well, as I mentioned earlier, that, in terms of GVA per head, it's been growing faster on average recently in Wales than across the UK. As I said earlier, we are on that runway, but we need to ensure that we are investing in the right way to take off. And that's why we are reconfiguring the department to make sure that we place a greater focus on regional strengths, so that we grow the economies outside of the more intensely urban areas.
Welsh: Wel, buaswn yn dweud bod cryn dipyn o lwyddiant wedi bod mewn llawer o ardaloedd menter. Glannau Dyfrdwy, er enghraifft: mae nifer enfawr o swyddi newydd wedi cael eu creu yno a llawer iawn mwy wedi'u diogelu. Mae'r un peth yn wir am Gaerdydd. Mae cynllun yr ardaloedd menter wedi bod yn llwyddiant, ond nid yw hynny'n golygu na ddylid ei ddiwygio a'i newid ymhellach lle bo angen. Rwy'n sicr yn edrych ar hynny. Ond rwyf am ddweud, ar ôl i'r Aelod grybwyll enillion wythnosol cyfartalog, y buaswn yn ei wahodd i gefnogi uchelgais y Llywodraeth Lafur hon i gyflwyno arferion gwaith teg ar draws ein heconomi, i wella safonau gwaith, i wella cyflogau, i sicrhau ein bod yn lleihau'r bwlch yn yr enillion cyfartalog wythnosol. Hefyd, buaswn yn gobeithio y byddai'r Aelod yn cefnogi ein galwad i roi terfyn ar doriadau lles mewn gwaith ac i sicrhau bod pobl yn gallu ennill cyflog gweddus am ddiwrnod da o waith. Credaf ei bod yn bwysig dweud hefyd, fel y soniais yn gynharach, o ran gwerth ychwanegol gros y pen, ei fod wedi bod yn tyfu'n gyflymach ar gyfartaledd yn ddiweddar yng Nghymru nag ar draws y DU. Fel y dywedais yn gynharach, rydym ar y rhedfa honno, ond mae angen inni sicrhau ein bod yn buddsoddi yn y ffordd iawn er mwyn esgyn. A dyna pam rydym yn ad-drefnu'r adran er mwyn sicrhau ein bod yn canolbwyntio mwy ar gryfderau rhanbarthol, fel y gallwn dyfu'r economïau y tu hwnt i'r ardaloedd mwy trefol.
English: Diolch, Llywydd. Cabinet Secretary, we constantly hear from the First Minister that we need to remain in the single market and the customs union. Do you agree with the situation that, regardless of the booming markets outside the European Union, that is the case?
Welsh: Diolch, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, rydym yn clywed yn gyson gan y Prif Weinidog fod angen inni aros yn y farchnad sengl a'r undeb tollau. A ydych yn cytuno gyda'r safbwynt, er y marchnadoedd llewyrchus y tu allan i'r Undeb Ewropeaidd, fod hynny'n wir?
English: I'm yet to be convinced that establishing trade agreements with countries outside the EU will compensate for the consequences that a hard Brexit or 'no deal' would result in. It's my firm belief, based on the evidence that I have seen and the lack of evidence to the contrary, that a transition arrangement must be secured, and eventually a deal must be secured that does not damage the country's economic prospects for the long term. I've heard a lot said recently about preparations for a 'no deal' scenario, as though it's possible to prepare for a 'no deal' scenario in the same way that you could prepare for a soft Brexit. This is not the case; you can't prepare for a 'no deal' scenario to the extent that its impacts are fully mitigated. Preparing for a 'no deal' scenario, I think, is a bit like preparing to swim through lava; it will be a dangerous experience for the economy and we will not be able to compensate for it through establishing trade agreements with other countries outside the EU.
Welsh: Rwyf eto i gael fy argyhoeddi y bydd sefydlu cytundebau masnach â gwledydd y tu allan i'r UE yn gwneud iawn am y canlyniadau a fuasai'n deillio o Brexit caled neu 'ddim bargen'. Credaf yn gryf, yn seiliedig ar y dystiolaeth a welais a diffyg tystiolaeth i'r gwrthwyneb, fod yn rhaid sicrhau trefniant pontio, ac yn y pen draw, fod yn rhaid sicrhau bargen nad yw'n niweidio rhagolygon economaidd y wlad yn y tymor hir. Clywais lawer o sôn yn ddiweddar am baratoadau ar gyfer senario 'dim bargen', fel pe bai modd paratoi ar gyfer senario 'dim bargen' yn yr un ffordd ag y gallech baratoi ar gyfer Brexit meddal. Nid yw hyn yn wir; ni allwch baratoi ar gyfer senario 'dim bargen' i'r graddau fod ei heffeithiau'n cael eu lliniaru'n gyfan gwbl. Credaf fod paratoi ar gyfer senario 'dim bargen' fel paratoi i nofio drwy lafa; bydd yn brofiad peryglus i'r economi ac ni fydd modd inni wneud iawn am hynny drwy sefydlu cytundebau masnach â gwledydd eraill y tu allan i'r UE.
English: Well, I thank the Cabinet Secretary for those observations. And I can see that the EU is a very important market for British and Welsh products. But the fact is that our trade with Europe is falling rapidly, whilst our trade with the rest of the world is rising rapidly. So, does the Cabinet Secretary not agree that freeing ourselves from the shackles of EU legislation, and being able to trade with the rest of the world under our own terms has the potential to massively expand our trade outside the EU?
Welsh: Wel, diolch i Ysgrifennydd y Cabinet am y sylwadau hynny. A gallaf weld bod yr UE yn farchnad bwysig iawn ar gyfer cynnyrch Prydain a Chymru. Ond y ffaith amdani yw bod ein masnach ag Ewrop yn prysur leihau, tra bod ein masnach â gweddill y byd yn prysur gynyddu. Felly, onid yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno y gallai rhyddhau ein hunain o rwymau deddfwriaeth yr UE, a gallu masnachu â gweddill y byd yn ôl ein telerau ein hunain ehangu ein masnach y tu allan i'r UE yn sylweddol?
English: But the fact remains that - . The Member said that it has dropped significantly; it hasn't dropped significantly in terms of exports - from just over 60 per cent to just below 60 per cent - to the EU. So, the consequences of leaving with no deal in place would be pretty devastating for the Welsh economy, and it would not be compensated for by establishing deals elsewhere around the globe with third parties. It just will not be compensated for. What we need is certainty for the business community and a deal that does not damage our long-term economic prospects.
Welsh: Ond mae'n dal yn wir fod - . Dywed yr Aelod ei fod wedi lleihau yn sylweddol; nid yw wedi lleihau'n sylweddol mewn perthynas ag allforion i'r UE - o ychydig dros 60 y cant i ychydig o dan 60 y cant. Felly, buasai canlyniadau gadael heb unrhyw fargen ar waith yn eithaf trychinebus i economi Cymru, ac ni fyddai sefydlu cytundebau mewn mannau eraill ledled y byd gyda thrydydd partïon yn gwneud iawn am hynny. Ni fydd yn gwneud iawn am hynny o gwbl. Yr hyn sydd arnom ei angen yw sicrwydd ar gyfer y gymuned fusnes a bargen nad yw'n niweidio ein rhagolygon economaidd hirdymor.
English: Well, let's have an honest and frank discussion about this European Union and our dependence on it. The Office for National Statistics figures show that 80 per cent of our overseas earnings comes from the services sector, which is outside trade deals. So, even if the EU was to cut off its nose to spite its face and choose to implement tariffs on UK goods, the overall cost to the UK economy would be limited - much less than that envisaged by the remain camp. If we examine this a little further, we would of course come under World Trade Organization rules, which might result in a 5 per cent tariff on goods, both from Europe and into Europe. Should this be the case, because of our trade deficit with Europe, this would yield some £4 billion net profit to the UK economy. Would you not agree that this would be ample money, not only to compensate Welsh farmers and businesses for any loss of trade, but most of the UK farming industry to boot?
Welsh: Wel, gadewch i ni gael trafodaeth onest ac agored am yr Undeb Ewropeaidd hwn a'n dibyniaeth arno. Dengys ffigurau'r Swyddfa Ystadegau Gwladol fod 80 y cant o'n henillion tramor yn dod o'r sector gwasanaethau, sydd oddi allan i gytundebau masnachol. Felly, hyd yn oed pe bai'r UE yn torri eu trwyn i ddial ar eu hwyneb ac yn dewis gweithredu tariffau ar nwyddau'r DU, buasai'r gost gyffredinol i economi'r DU yn gyfyngedig - yn llai o lawer na'r hyn a ragwelwyd gan y rhai a fu'n ymgyrchu dros aros. Os edrychwn yn fanylach ar hyn, buasai'n rhaid inni, wrth gwrs, gydymffurfio â rheolau Sefydliad Masnach y Byd, a allai arwain at dariff o 5 y cant ar nwyddau, o Ewrop ac i Ewrop. Pe bai hyn yn digwydd, oherwydd ein diffyg masnach ag Ewrop, buasai'n arwain at elw net o £4 biliwn i economi'r DU. Oni fuasech yn cytuno y byddai hynny'n hen ddigon o arian, nid yn unig i ddigolledu ffermwyr a busnesau Cymru am golli unrhyw fasnach, ond y rhan fwyaf o ddiwydiant ffermio'r DU hefyd?
English: I was recently at the WTO in Geneva. I met with various experts and came away from there having learnt a good deal about economic development, sustainable development and inclusive development, but I also learnt that the likely consequences of reverting to WTO rules could mean that the UK economy shrinks by between 8 and 10 per cent. That would not be good for the services sector, and it certainly would not be good for the manufacturing sector. Although the Member highlighted the significance of the services sector to the UK economy, actually, manufacturing in Wales is crucially important. It offers a larger share of the economy as a whole than it does across the UK and we know that tariffs or technical barriers concerning the manufacture of goods in the UK could be hugely damaging for the UK and Welsh economies. So, once again, I would say that a 'no deal' scenario would be a desperate scenario for the Welsh and UK economies, not something that should be cheered, and certainly not something that could be prepared for as though it's some form of soft Brexit scenario.
Welsh: Roeddwn yn Sefydliad Masnach y Byd yng Ngenefa yn ddiweddar. Cyfarfûm â gwahanol arbenigwyr a deuthum oddi yno wedi dysgu llawer am ddatblygiad economaidd, datblygu cynaliadwy a datblygu cynhwysol, ond dysgais hefyd y gallai'r canlyniadau tebygol a fyddai'n deillio o ddychwelyd at reolau Sefydliad Masnach y Byd olygu bod economi'r DU yn crebachu rhwng 8 a 10 y cant. Ni fuasai hynny'n fuddiol i'r sector gwasanaethau, ac yn sicr ni fuasai'n fuddiol i'r sector gweithgynhyrchu. Er bod yr Aelod wedi tynnu sylw at bwysigrwydd y sector gwasanaethau i economi'r DU, mewn gwirionedd, mae gweithgynhyrchu yng Nghymru yn hollbwysig. Mae'n cynnig cyfran fwy o'r economi yn ei chyfanrwydd nag y mae'n ei wneud ar draws y DU a gwyddom y gallai tariffau neu rwystrau technegol sy'n ymwneud â gweithgynhyrchu nwyddau yn y DU fod yn niweidiol iawn i economïau'r DU a Chymru. Felly, unwaith eto, buaswn yn dweud y byddai senario 'dim bargen' yn senario ddifrifol i economïau Cymru a'r DU yn hytrach na rhywbeth y dylid ei gymeradwyo, ac yn sicr nid yw'n rhywbeth y gellid paratoi ar ei gyfer fel pe bai'n rhyw fath o senario Brexit meddal.
English: Yes. The national transport finance plan is a live document and contains an ambitious programme of interventions that are in varying stages of development for south-east Wales.
Welsh: Gwnaf. Mae'r cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol yn ddogfen fyw ac yn cynnwys rhaglen uchelgeisiol o ymyriadau sydd ar wahanol gamau o'u datblygiad ar gyfer de-ddwyrain Cymru.
English: Thank you, Cabinet Secretary. The work around junction 28 and Forge Lane roundabouts in my constituency has seen residents from Rogerstone, Bassaleg and Rhiwderin face a huge amount of disruption to their daily commute for many months. In that time, residents and commuters have been incredibly patient and understanding. However, with work on the Forge Lane roundabout coming to a close, the experience so far has not lived up to expectations. A new traffic lights system has recently been installed that has caused even further disruption and longer tailbacks during peak times. I know the Welsh Government have been urgently reviewing the situation, but can the Cabinet Secretary set out how traffic flow is being managed and provide myself, constituents and commuters reassurance that it will improve as a result?
Welsh: Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae'r gwaith ar gyffordd 28 a chylchfannau Forge Lane yn fy etholaeth wedi arwain at gryn dipyn o broblemau i deithiau dyddiol cymudwyr o Dŷ-du, Basaleg a Rhiwderin ers misoedd lawer. Yn yr amser hwnnw, mae trigolion a chymudwyr wedi bod yn anhygoel o amyneddgar a goddefgar. Fodd bynnag, wrth i'r gwaith ar gylchfan Forge Lane ddod i ben, nid yw'r profiad wedi bodloni'r disgwyliadau hyd yn hyn. Mae system oleuadau traffig newydd wedi'i gosod yn ddiweddar ac wedi achosi mwy byth o darfu a thagfeydd hwy ar adegau prysur. Gwn fod Llywodraeth Cymru wedi bod yn adolygu'r sefyllfa ar frys, ond a all Ysgrifennydd y Cabinet nodi sut y mae llif y traffig yn cael ei reoli a rhoi sicrwydd i mi, i fy etholwyr ac i gymudwyr y bydd yn gwella o ganlyniad i hynny?
English: I'd like to put on record my thanks to the Member for her keen interest in this matter and for representing her constituents vigorously on this very issue. I do recognise the disruption that has been caused as a consequence of these works, but we are trying to ensure that the work is completed as soon as possible. I was very pleased that the Member was able to meet with my project team, and I'm aware that that team are now preparing a report for Jayne Bryant, and I believe that that report should be ready and available this week. We'll share that report with you, and I can assure you that we have communicated and we will continue to communicate with all stakeholders regarding a project to help to minimise disruption to the people of Newport.
Welsh: Hoffwn gofnodi fy niolch i'r Aelod am ei diddordeb brwd yn y mater hwn ac am gynrychioli ei hetholwyr yn rymus mewn perthynas ag ef. Rwy'n cydnabod bod y gwaith wedi arwain at darfu, ond rydym yn ceisio sicrhau bod y gwaith yn cael ei gwblhau cyn gynted â phosibl. Roeddwn yn falch iawn fod yr Aelod wedi gallu cyfarfod â fy nhîm prosiect, ac rwy'n ymwybodol fod y tîm hwnnw bellach yn paratoi adroddiad ar gyfer Jayne Bryant, a chredaf y dylai'r adroddiad hwnnw fod yn barod ac ar gael yr wythnos hon. Byddwn yn rhannu'r adroddiad hwnnw gyda chi, a gallaf eich sicrhau ein bod wedi cyfathrebu ac y byddwn yn parhau i gyfathrebu gyda'r holl randdeiliaid ynghylch prosiect i gynorthwyo i leihau problemau teithio i bobl Casnewydd.
English: Cabinet Secretary, you recently announced a review of the project to dual the A465 for the Heads of the Valleys road because the project is running £220 million over budget and is behind its schedule. Work on this section of the road was due to be completed in spring 2019, but is likely to be delayed, resulting in additional costs, not only to public finances, but also to local companies, some of which may be forced to cease trading in the area, which we desperately need. When will you make a statement in this Chamber on this project, and what plans do you have to compensate the businesses adversely affected by the delay in the completion of this very important route? Thank you.
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, yn ddiweddar fe gyhoeddoch chi adolygiad o'r prosiect i ddeuoli'r A465 ar gyfer ffordd Blaenau'r Cymoedd gan fod y prosiect £220 miliwn dros y gyllideb ac yn hwyr. Roedd y gwaith ar y rhan hon o'r ffordd i fod i gael ei gwblhau yn ystod gwanwyn 2019, ond mae'n debygol y bydd ar ei hôl hi, gan arwain at gostau ychwanegol, nid yn unig i arian cyhoeddus, ond hefyd i gwmnïau lleol, ac efallai y bydd yn rhaid i rai ohonynt roi'r gorau i fasnachu yn yr ardal er bod arnom eu hangen yn daer. Pryd y byddwch yn gwneud datganiad yn y Siambr hon ynglŷn â'r prosiect hwn, a pha gynlluniau sydd gennych i ddigolledu'r busnesau sydd wedi cael eu niweidio gan yr oedi wrth gwblhau'r llwybr pwysig hwn? Diolch.
English: Can I thank the Member for his question and invite him to ask any companies in the region that believe they are suffering as a consequence of these roadworks to make contact with my department without delay? We may be able to assist, and, if we can, we certainly will do. But the site topography, the very area that has caused the delay - the traffic management requirements for that area and the complex ground conditions have meant that the contractors have found that the project is far more difficult to deliver than they'd originally envisaged and, indeed, planned for. It was for that reason that I requested a comprehensive commercial project review, and the outcome of this review I am expecting imminently. As soon as I have received that review, I will be making a further statement.
Welsh: A gaf fi ddiolch i'r Aelod am ei gwestiwn a'i wahodd i ofyn i unrhyw gwmnïau yn y rhanbarth sy'n credu eu bod yn dioddef o ganlyniad i'r gwaith ffordd gysylltu â fy adran ar unwaith? Efallai y bydd modd inni eu cynorthwyo, ac os gallwn, byddwn yn sicr o wneud hynny. Ond mae topograffi'r safle, yr union ardal sydd wedi achosi'r oedi - mae'r gofynion rheoli traffig yn yr ardal honno a chyflwr cymhleth y ddaear wedi golygu bod y prosiect wedi bod yn llawer anos i'r contractwyr ei gyflawni na'r hyn roeddent wedi'i ragweld ar y cychwyn, nac wedi cynllunio ar ei gyfer, yn wir. Am y rheswm hwnnw, gofynnais am adolygiad cynhwysfawr o'r prosiect masnachol, ac rwy'n disgwyl canlyniad yr adolygiad hwnnw cyn bo hir. Cyn gynted ag y bydd yr adolygiad wedi dod i law, byddaf yn gwneud datganiad pellach.
English: The Cabinet Secretary will be aware, I'm sure, of the fiasco of the Pwll-y-Pant roundabout in Caerphilly, and I am aware this isn't a Welsh Government road, but it is an important regional route, and it's having an enormous impact on local businesses and on people's daily lives. Can I ask if he, or his department, has engaged with the local authority in terms of looking at the nature of the contract between the local authority and the contractors? Is he looking at other options for the roadwork improvements around Pwll-y-Pant, perhaps the introduction of continental shifts, for example? Because local people cannot afford 12 months of disruption of this nature. There has to be a better way of improving the roads around Pwll-y-Pant.
Welsh: Rwy'n siŵr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn ymwybodol o ffiasgo cylchfan Pwll-y-Pant yng Nghaerffili, ac rwy'n ymwybodol nad yw hon yn un o ffyrdd Llywodraeth Cymru, ond mae'n ffordd ranbarthol bwysig, ac mae'n cael cryn effaith ar fusnesau lleol a bywydau bob dydd pobl. A gaf fi ofyn a yw ef, neu ei adran, wedi ymgysylltu â'r awdurdod lleol o ran edrych ar natur y contract rhwng yr awdurdod lleol a'r contractwyr? A yw'n edrych ar opsiynau eraill ar gyfer y gwelliannau ffordd o gwmpas Pwll-y-Pant, efallai drwy gyflwyno sifftiau cyfandirol, er enghraifft? Oherwydd ni all pobl leol fforddio 12 mis o darfu o'r natur hon. Mae'n rhaid bod ffordd well o wella'r ffyrdd o gwmpas Pwll-y-Pant.