English: I rise to support this motion this afternoon and it's difficult to see how anybody could, in good conscience, oppose it. What possible argument could there be for not wanting to publish this report with all its limitations and redactions? In a previous incarnation, I had a responsibility on behalf of the UK Government for issuing public interest immunity certificates, which meant that you kept something confidential for reasons of national security or other important national interest consideration. There is no such consideration that could conceivably be advanced to justify the maintenance of secrecy in relation to this report. I can see that there are reasons of Government insecurity why they would not wish to see it published, but there can certainly be no reason of national security that would justify the continuation of secrecy. Now, that's not to say that I think that we will learn very much when this report is published. I've had experience of inquiries into leaks, or alleged leaks, from Government on many occasions in the past and internal inquiries never, ever get to the truth of them. The truth of the matter here is that senior civil servants are not, by nature, trained to get at the truth in inquiries of this kind. We don't know how far and wide the Permanent Secretary's inquiries have gone. We don't know to what extent she applied some kind of forensic zeal to the evidence that she was able to examine. When these things are conducted behind closed doors, these pieces of information, which enable us to evaluate how deep and detailed the inquiry has been, simply don't become available. So, I'm not expecting anything very much to arise from this and, indeed, the series of inquiries that have been set up have been deliberately designed, I think, not to enable us to get to the truth. Otherwise, if we had had an overarching inquiry that was undertaken by an obviously independent person, such as a Queen's Counsel, then we might have got somewhere, but given the multiplicity of inquiries and the different terms of reference, all set by the Government, which is itself being investigated, apparently, we are not likely to get at the truth. Permanent secretaries are not by nature trained to be sleuths, nor are they particularly adversarial in the skills that they bring to the task. That's no criticism of the Permanent Secretary in this case or, indeed, in any the other case; that's merely a matter of fact. And consequently, she's not, with all her abilities and obvious strengths, best fitted to carry out the task with which she has been entrusted. The one thing we do know is that secrecy is the shield of injustice and the handmaiden of abuse of power and I can see no reason why, in this particular instance, this inquiry's result should not be published. We know that, unfortunately, in the Labour Party at the minute there are all sorts of internal shenanigans going on - I don't want to go into them in any depth in this debate because it would be beyond the terms of reference of what we're here discussing. But there is a nastiness that from time to time enters politics in other parties as well, and I think that what we're dealing with here is an example of that and we should all, actually, want to get to the bottom of it. I've been on the receiving end of similar kind of treatment more than once in the course of my political career and Governments of the day never ever want you to get to the truth. And it isn't necessarily the Ministers themselves; it often people who are exceeding their authority thinking that they're doing something that their Ministers would approve of who are responsible. The whole special adviser system itself is geared towards this. It's usually some staffer who is responsible for this kind of bile that is poured out upon the body politic. I've seen it in the Conservative Party, and I think we're now seeing it in the Labour Party as well. And so, I hope, in the course of this debate, the seekers after truth, the tribunes of transparency, the rooters out of injustice in the Labour party - in the Labour group in this Assembly - will come to our aid and say that for them, and their party too, they do want to get to the truth of this matter, that they do want the reputation of Government to be sustained and, indeed, enhanced and, more to the point, that they want to see this Assembly as the tribune of the people of Wales get to the truth of this matter and establish its own reputation as a true representative of the people and the representative of truth and justice.
Welsh: Rwy'n codi i gefnogi'r cynnig hwn y prynhawn yma ac mae'n anodd gweld sut y gallai unrhyw un ei wrthwynebu mewn difrif. Pa ddadl bosibl a allai fod dros beidio â bod eisiau cyhoeddi'r adroddiad hwn gyda'i holl gyfyngiadau a golygiadau? Mewn bywyd blaenorol, roedd gennyf gyfrifoldeb ar ran Llywodraeth y DU dros gyhoeddi tystysgrifau imiwnedd lles y cyhoedd, a oedd yn golygu eich bod yn cadw rhywbeth yn gyfrinachol am resymau'n ymwneud â diogelwch gwladol neu ystyriaethau pwysig eraill er budd cenedlaethol. Nid oes unrhyw ystyriaeth o'r fath y gellid ei rhoi i gyfiawnhau parhau'r cyfrinachedd mewn perthynas â'r adroddiad hwn. Gallaf weld bod yna resymau'n ymwneud â diogelwch y Llywodraeth pam na fyddent yn dymuno ei weld yn cael ei gyhoeddi, ond yn sicr ni all fod unrhyw reswm yn ymwneud â diogelwch gwladol a fyddai'n cyfiawnhau parhau'r cyfrinachedd. Nawr, nid yw hynny'n dweud y credaf y byddwn yn dysgu llawer iawn pan gyhoeddir yr adroddiad hwn. Rwyf wedi cael profiad o ymchwiliadau i ddatgelu gwybodaeth heb ganiatâd, neu honiadau o ddatgelu heb ganiatâd o'r Llywodraeth ar sawl achlysur yn y gorffennol ac nid yw ymchwiliadau mewnol byth yn cyrraedd y gwirionedd yn eu cylch. Y gwir amdani yma yw nad yw uwch weision sifil, drwy eu natur, yn cael eu hyfforddi i gyrraedd y gwir mewn ymchwiliadau o'r math hwn. Nid ydym yn gwybod pa mor eang y mae ymchwiliadau'r Ysgrifennydd Parhaol wedi mynd. Nid ydym yn gwybod i ba raddau y defnyddiodd ryw fath o frwdfrydedd fforensig wrth edrych ar y dystiolaeth y gallai ei harchwilio. Pan wneir y pethau hyn y tu ôl i ddrysau caeedig, nid yw'r darnau hyn o wybodaeth, sy'n ein galluogi i werthuso pa mor ddwfn a manwl y mae ymchwiliad wedi bod, yn dod ar gael. Felly, nid wyf yn disgwyl fawr o ddim i godi o hyn ac yn wir, mae'r gyfres o ymchwiliadau a roddwyd ar y gweill wedi'u cynllunio'n fwriadol, rwy'n credu, i beidio â'n galluogi i gyrraedd y gwir. Fel arall, pe baem wedi cael ymchwiliad trosfwaol wedi'i wneud gan berson a oedd yn amlwg yn annibynnol, megis Cwnsler y Frenhines, yna efallai y byddem wedi cyrraedd rhywle, ond o ystyried y lliaws o ymchwiliadau a'r gwahanol gylchoedd gorchwyl, pob un wedi'i osod gan Lywodraeth sydd ei hun yn cael ei hymchwilio, mae'n debyg, nid ydym yn debygol o gyrraedd y gwir. Nid yw Ysgrifenyddion Parhaol yn cael eu hyfforddi i chwarae ditectif, ac nid ydynt yn arbennig o wrthwynebus o ran y sgiliau sydd ganddynt ar gyfer y dasg. Nid beirniadaeth o'r Ysgrifennydd Parhaol yw hynny yn yr achos hwn nac mewn unrhyw achos arall yn wir; mater o ffaith yn unig ydyw. Ac o ganlyniad, nid hi, gyda'i holl alluoedd a'i chryfderau amlwg, yw'r person gorau i gyflawni'r dasg a roddwyd iddi. Yr un peth a wyddom yw bod cyfrinachedd yn celu anghyfiawnder ac yn hwyluso camddefnydd o rym ac ni allaf weld unrhyw reswm pam na ddylid cyhoeddi canlyniadau'r ymchwiliad hwn yn yr achos penodol hwn. Yn anffodus, yn y Blaid Lafur ar y funud, gwyddom fod helyntion mewnol o bob math yn digwydd - nid wyf am fanylu arnynt yn y ddadl hon gan y byddai hynny y tu hwnt i gylch gorchwyl yr hyn rydym yn ei drafod yma. Ond mae yna natur annymunol yn perthyn i wleidyddiaeth o bryd i'w gilydd yn y pleidiau eraill yn ogystal, a chredaf fod yr hyn rydym yn ymdrin ag ef yma yn enghraifft o hynny a dylai pob un ohonom, mewn gwirionedd, fod eisiau mynd i wraidd y mater. Rwyf wedi derbyn triniaeth debyg fwy nag unwaith yn ystod fy ngyrfa wleidyddol ac nid yw Llywodraethau'r dydd erioed wedi bod eisiau i chi gyrraedd y gwir. Ac nid yw'n ymwneud o reidrwydd â Gweinidogion eu hunain; yn aml, pobl sy'n mynd y tu hwnt i'w hawdurdod gan feddwl eu bod yn gwneud rhywbeth y byddai eu Gweinidogion yn ei gymeradwyo sy'n gyfrifol. Mae holl system y cynghorwyr arbennig ei hun yn tueddu i wneud hyn. Fel rheol, aelod o staff sy'n gyfrifol am arllwys y fath gasineb ar y byd gwleidyddol. Fe'i gwelais yn y Blaid Geidwadol, a chredaf ein bod bellach yn ei weld yn y Blaid Lafur yn ogystal. Ac felly, rwy'n gobeithio, yn ystod y ddadl hon, y bydd y rhai sy'n ceisio'r gwirionedd, y rhai sy'n arddel tryloywder, y rhai sy'n datgelu anghyfiawnder yn y Blaid Lafur - yn y grŵp Llafur yn y Cynulliad hwn - yn dod i'n cynorthwyo ac yn dweud, er eu mwyn hwy, ac er mwyn eu plaid hefyd, eu bod am gyrraedd y gwirionedd ynghylch y mater hwn, eu bod am gynnal am enw da'r Llywodraeth, a'i wella yn wir, ac yn fwy perthnasol, eu bod am weld y Cynulliad hwn yn arwain pobl Cymru i gyrraedd y gwir ynghylch y mater hwn a sefydlu ei enw da ei hun fel cynrychiolydd y bobl a chynrychiolydd gwirionedd a chyfiawnder.