English: It is fair to say that a number of us shared some of Llyr's concerns about the childcare offer as it's currently shaped. I'll expand on some of those areas a little later. However, on balance, we didn't feel that these concerns warranted the committee recommending the Bill should fall at this stage. We came to this conclusion based on our belief that the Bill is necessary to enable data held by UK Government departments, including HMRC, to be used to assess eligibility for the offer. Evidence presented to us indicated overwhelming support for this approach. This support was based on one main argument. Everyone recognised the childcare offer could be rolled out nationally by asking parents to prove their eligibility by providing relevant paperwork to local authorities. However, there was a broad consensus, based on experience in the current pilot areas, that this has been burdensome for parents, providers and local government alike. Many also argued that roll-out on the basis of manual checks could increase the potential for inconsistency and abuse of the system. So, it's on that basis that the majority of our committee supported the general principles of this Bill. Nevertheless, we identified a number of areas where we believe improvements should be made. This afternoon, I'll outline some of the steps we think the Minister should take to improve the Bill. Before I do that, I should be clear that we made our recommendations based on the firm belief that it is not possible to separate the Bill's provisions from the detail of the childcare offer itself. This Bill provides broad powers to Welsh Ministers to make secondary legislation to specify the detail of their childcare offer. While we may not doubt the stated intentions of this Government, it is incumbent on us to remember that if this Bill is passed, the powers are there for any future Government to do with them as they see fit. It is our responsibility to make sure that we're clear about what we're legislating to allow, and whether there's sufficient detail on the face of the Bill to ensure that the Assembly's intentions are clearly defined in the legislation it passes. Moving now to the detail of our recommendations, first of all, we're keen to ensure that the lessons learned from the evaluation of the current pilot offer inform this legislation. While we recognise that achieving national roll-out involving the data held by UK departments requires the Assembly to move with pace to legislate, we remain disappointed that the evaluation of the pilot offer was not completed before this legislation was brought forward. We are concerned that the main reason cited by stakeholders for leaving much of the detail underpinning the Bill's provisions to regulations was the need to remain flexible while we await the results of the evaluation. Both the Minister and stakeholders have attached significant weight to the learning that will emerge from it. In light of this, we believe the evaluation's findings should be available for our consideration before the start of Stage 3. This is to afford sufficient opportunity for all Members to propose and consider any amendments to the Bill that may be required as a consequence of the evaluation. We welcome the Minister's indication in his written response and his assurances today that efforts will be made to share the findings before Stage 3 begins. Another of our key recommendations relates to whether the Bill's provisions should be restricted to the children of working parents only. In the evidence we received, some significant concerns were expressed that restricting the Bill to this group only could increase inequality between the children of non-working and working parents, particularly in relation to the school readiness gap and educational attainment. To mitigate the impact on some of Wales's poorest families, we recommended the Minister extend the Bill's provisions beyond working parents, particularly to those undertaking education and training linked to securing employment. We are disappointed that the Minister has not accepted this recommendation. We recognise that other programmes exist to support non-working parents, including Parents Childcare and Employability and Flying Start, and welcome the Minister's commitment to making clear what support is available and to whom. However, we remain concerned that such programmes do not currently reach all who need support. After all, our recent inquiry into Flying Start showed the majority of children living in poverty fall outside defined Flying Start areas. I urge the Minister to reconsider this recommendation. During the course of our scrutiny we learned that important matters such as what funded childcare an eligible child will be able to receive, where the childcare will be provided, by whom it will be delivered, and at what hourly rate, will be specified in an administrative scheme. Under current plans, the administrative scheme has no legal status. We believe this needs to be addressed. Recommendation 6 called on the Minister to amend the Bill to require the administrative scheme to be made by subordinate legislation so that it is on a statutory footing. I would invite the Minister to reconsider his response to this recommendation. We did not specify that this detail should be on the face of the Bill or in regulations. We simply want to make sure that there is a legal duty to create this administrative scheme if such important detail is to be provided by this document. More generally, we agree with the Constitutional and Legislative Affairs Committee that the balance between what is on the face of the Bill, what is left to regulations, and what is contained in the admin scheme requires further work. We have called on Welsh Government to put more of the detail of its planned offer on the face of the Bill, with a power for Ministers to amend details in future by regulations subject to the superaffirmative procedure. We welcome the Minister's indication that he is exploring the options available to him. But, we maintain the view that if such steps are not taken, the regulations made under section 1 of the Bill should be subject to a superaffirmative procedure given their significance. With the time I've got left I would like to concentrate on two issues that caused us particular concern during our scrutiny and on which I would welcome further clarification. Firstly, can the Minister assure me that he will undertake a revised children's rights impact assessment that considers the impact of the Bill on those children who are not eligible under its provisions? As a committee, we believe this is just as important as assessing the impact on eligible children, and the written response did not clarify this. Secondly, I urge the Minister to reconsider carefully the ability of providers to apply additional charges to parents. We are really concerned that being faced with a bill of up to £162 per month could render the childcare offer unaffordable for the lowest paid working parents. We believe this requires reconsideration. In closing, I'd like to thank the Minister for his engagement with our report. While some of our recommendations have not been accepted, I recognise that the majority have, and I look forward to the committee continuing to engage constructively with the Minister to try to find some solutions to the most pressing issues we identified. Thank you.
Welsh: Mae'n deg dweud bod nifer ohonom wedi rhannu rhai o bryderon Llyr ynghylch y cynnig gofal plant ar ei ffurf bresennol. Byddaf yn ymhelaethu ar rai o'r meysydd hynny ychydig yn ddiweddarach. Fodd bynnag, ar y cyfan, nid oeddem o'r farn bod y pryderon hyn yn gyfiawnhad i'r Pwyllgor argymell y dylai'r Bil fethu ar hyn o bryd. Daethom i'r casgliad hwn ar sail ein cred bod angen y Bil er mwyn gallu defnyddio'r data sydd gan adrannau Llywodraeth y DU, gan gynnwys Cyllid a Thollau EM, i asesu cymhwystra ar gyfer y cynnig. Roedd y dystiolaeth a gyflwynwyd inni yn dangos cefnogaeth aruthrol i'r dull hwn. Roedd y cymorth hwn wedi'i seilio ar un brif ddadl. Roedd pawb yn cydnabod y gellid cyflwyno'r cynnig gofal plant yn genedlaethol trwy ofyn i rieni brofi eu bod yn gymwys trwy ddarparu gwaith papur perthnasol i awdurdodau lleol. Fodd bynnag, roedd consensws eang, ar sail profiad yn yr ardaloedd sy'n ei dreialu ar hyn o bryd, fod hyn wedi bod yn feichus i rieni, darparwyr a llywodraeth leol fel ei gilydd. Roedd llawer hefyd yn dadlau y gallai ei gyflwyno ar sail archwiliadau â llaw gynyddu'r potensial ar gyfer anghysondeb a cham-drin y system. Felly, ar y sail honno, roedd mwyafrif ein pwyllgor yn cefnogi egwyddorion cyffredinol y Bil hwn. Serch hynny, nodwyd gennym nifer o feysydd y credwn y dylid eu gwella. Y prynhawn yma, byddaf yn amlinellu rhai o'r camau y credwn y dylai'r Gweinidog eu cymryd i wella'r Bil. Cyn imi wneud hynny, dylwn egluro ein bod wedi gwneud ein hargymhellion ar sail y gred gadarn nad oes modd gwahanu darpariaethau'r Bil oddi wrth fanylion y cynnig gofal plant ei hun. Mae'r Bil hwn yn rhoi pwerau eang i Weinidogion Cymru wneud is-ddeddfwriaeth i bennu manylion eu cynnig gofal plant. Er nad ydym efallai yn amau y bwriadau a nodwyd gan y Llywodraeth hon, mae'n rhaid inni gofio, os caiff y Bil hwn ei basio, y bydd y pwerau yno i unrhyw Lywodraeth yn y dyfodol wneud fel y mynnon â nhw. Ein cyfrifoldeb ni yw sicrhau ein bod yn eglur ynghylch yr hyn yr ydym yn deddfu i'w ganiatáu, ac a oes digon o fanylion ar wyneb y Bil i sicrhau bod bwriadau'r Cynulliad wedi'u diffinio'n glir yn y ddeddfwriaeth sy'n cael ei phasio. I symud yn awr at fanylion ein hargymhellion. Yn gyntaf, rydym yn awyddus i sicrhau bod y gwersi a ddysgwyd o'r gwerthusiad o'r cynnig presennol sy'n cael ei dreialu yn llywio'r ddeddfwriaeth hon. Er ein bod yn cydnabod bod angen i'r Cynulliad symud yn gyflym i ddeddfu er mwyn cyflawni cyflwyniad cenedlaethol sy'n cynnwys y data sydd gan adrannau'r DU, rydym yn dal i fod yn siomedig na lwyddwyd i gwblhau gwerthusiad y cynllun treialu o'r cynnig cyn i'r ddeddfwriaeth hon gael ei dwyn ymlaen. Rydym yn pryderu mai'r prif reswm a nodwyd gan randdeiliaid dros adael llawer o'r manylion sy'n sail i ddarpariaethau'r Bil i'r rheoliadau oedd yr angen i barhau i fod yn hyblyg wrth aros am ganlyniadau'r gwerthusiad. Mae'r Gweinidog a'r rhanddeiliaid wedi rhoi pwysau sylweddol ar y gwersi a fydd yn deillio ohono. Yn sgil hyn, credwn y dylai canfyddiadau'r gwerthusiad fod ar gael i ni eu hystyried cyn dechrau Cyfnod 3. Mae hyn er mwyn rhoi digon o gyfle i bob aelod gynnig ac ystyried unrhyw welliannau i'r Bil a allai fod yn ofynnol o ganlyniad i'r gwerthusiad. Rydym yn croesawu awgrym y Gweinidog yn ei ymateb ysgrifenedig a'i sicrwydd heddiw y bydd yn ymdrechu i rannu'r canfyddiadau cyn i Gyfnod 3 ddechrau. Mae un arall o'n hargymhellion allweddol yn ymwneud ag a ddylid cyfyngu darpariaethau'r Bil i blant rhieni sy'n gweithio yn unig. Yn y dystiolaeth a gawsom, mynegwyd cryn bryderon y gallai cyfyngu'r Bil i'r grŵp hwn yn unig olygu mwy o anghydraddoldeb rhwng plant rhieni nad ydynt yn gweithio a phlant rhieni sydd yn gweithio, yn arbennig mewn cysylltiad â'r bwlch o ran parodrwydd i'r ysgol a chyrhaeddiad addysgol. I liniaru'r effaith ar rai o deuluoedd tlotaf Cymru, argymhellwyd i'r Gweinidog y dylid ymestyn darpariaethau'r Bil y tu hwnt i rieni sy'n gweithio, yn benodol i'r rheini sy'n ymgymryd ag addysg a hyfforddiant sy'n gysylltiedig â sicrhau cyflogaeth. Rydym yn siomedig nad yw'r Gweinidog wedi derbyn yr argymhelliad hwn. Rydym yn cydnabod bod rhaglenni eraill ar gael i gefnogi rhieni nad ydynt yn gweithio, gan gynnwys Rhieni, Gofal Plant a Chyflogadwyedd a Dechrau'n Deg, ac yn croesawu ymrwymiad y Gweinidog i egluro pa gymorth sydd ar gael ac i bwy. Fodd bynnag, rydym yn parhau i bryderu nad yw rhaglenni o'r fath ar gael i bawb y mae angen cymorth arnyn nhw ar hyn o bryd. Wedi'r cyfan, dangosodd ein hymchwiliad diweddar i Dechrau'n Deg fod y rhan fwyaf o'r plant sy'n byw mewn tlodi yn byw y tu allan i ardaloedd diffiniedig Dechrau'n Deg. Anogaf y Gweinidog i ailystyried yr argymhelliad hwn. Yn ystod ein gwaith craffu, clywsom y bydd materion pwysig megis pa ofal plant a ariennir y bydd plentyn cymwys yn gallu ei gael, lle y bydd y gofal plant yn cael ei ddarparu, pwy fydd yn ei ddarparu, ac ar ba gyfradd fesul awr, yn cael eu nodi yn y cynllun gweinyddol. O dan y cynlluniau presennol, nid oes gan y cynllun gweinyddol unrhyw statws cyfreithiol. Rydym yn credu bod angen mynd i'r afael â hyn. Roedd Argymhelliad 6 yn galw ar y Gweinidog i ddiwygio'r Bil i'w gwneud yn ofynnol i'r cynllun gweinyddol gael ei wneud trwy is-ddeddfwriaeth er mwyn iddo fod ar sail statudol. Byddwn yn gwahodd y Gweinidog i ailystyried ei ymateb i'r argymhelliad hwn. Ni wnaethom nodi y dylai'r manylion hyn fod ar wyneb y Bil neu mewn rheoliadau. Rydym yn awyddus i wneud yn siŵr bod dyletswydd gyfreithiol i lunio'r cynllun gweinyddol hwn os bydd yn cynnwys manylion pwysig o'r fath. Yn fwy cyffredinol, rydym yn cytuno â'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol fod angen rhagor o waith ar y cydbwysedd rhwng yr hyn sydd ar wyneb y Bil, yr hyn a gaiff ei adael i'r rheoliadau, a'r hyn sydd wedi'i gynnwys yn y cynllun gweinyddol. Rydym wedi galw ar Lywodraeth Cymru i roi mwy o fanylion ei chynnig arfaethedig ar wyneb y Bil, gyda phŵer i Weinidogion ddiwygio manylion yn y dyfodol trwy'r Rheoliadau, yn ddarostyngedig i'r weithdrefn uwchgadarnhaol. Rydym yn croesawu awgrym y Gweinidog ei fod yn archwilio'r opsiynau sydd ar gael iddo. Ond, rydym yn parhau i fod o'r farn os na chymerir camau o'r fath, dylai'r rheoliadau a wneir o dan adran 1 o'r Bil fod yn ddarostyngedig i weithdrefn uwchgadarnhaol o ystyried eu harwyddocâd. Yn yr amser sydd gennyf yn weddill, hoffwn ganolbwyntio ar ddau fater a oedd yn peri pryder arbennig i ni yn ein gwaith craffu, a hoffwn i ragor o eglurhad yn eu cylch. Yn gyntaf, a wnaiff y Gweinidog fy sicrhau i y bydd yn cynnal asesiad effaith diwygiedig o ran hawliau plant sy'n ystyried effaith y Bil ar y plant hynny nad ydynt yn gymwys o dan ei ddarpariaethau? Fel pwyllgor, rydym yn credu bod hyn yr un mor bwysig ag asesu'r effaith ar blant cymwys, ac nid oedd yr ymateb ysgrifenedig yn egluro hyn. Yn ail, rwyf yn annog y Gweinidog i ailystyried yn ofalus allu darparwyr i godi ffioedd ychwanegol ar rieni. Rydym yn poeni'n fawr y gallai bil o hyd at £162 y mis olygu bod y cynnig gofal plant yn anfforddiadwy i rieni sy'n gweithio ac yn cael y cyflog isaf. Rydym o'r farn bod angen ailystyried hyn. I gloi, hoffwn ddiolch i'r Gweinidog am ei ymgysylltiad â'n hadroddiad. Er nad yw wedi derbyn rhai o'n hargymhellion, rwy'n cydnabod ei fod wedi derbyn y mwyafrif, ac edrychaf ymlaen at barhau ag ymgysylltiad adeiladol y Pwyllgor â'r Gweinidog i geisio dod o hyd i atebion i'r problemau mwyaf dybryd yr ydym wedi'u nodi. Diolch.