English: Turning first to the Equality, Local Government and Communities Committee report, I am pleased that the committee has recommended that the Assembly agrees the general principles of the Bill. Although there are some differences regarding certain matters of detail, I welcome the committee's conclusion regarding the need to legislate. Recommendation 2 seeks to place a duty on Welsh Ministers, local authorities and Rent Smart Wales to inform tenants, landlords and agents of the Bill's provisions. Subject to approval of the Bill by the Assembly, we will be undertaking a significant communication programme involving local authorities, Rent Smart Wales and the third sector, as well as more general communications targeting a wide audience. The duty to inform in the Abolition of the Right to Buy and Associated Rights (Wales) Act 2018 reflected the fact that the audience for that Act was readily identifiable and distinct. The much broader audience for this Bill, including anyone who may be considering renting, as well as those already doing so, means that a more general communications strategy is more appropriate. Therefore, whilst happily committing to undertaking an effective and comprehensive communications programme regarding the Bill, I must reject the recommendation. I am, though, supportive of recommendation 3 for Rent Smart Wales to have enforcement powers alongside local authorities. Since Rent Smart Wales is the licensing authority under the Housing (Wales) Act 2014, it would, under current proposed arrangements, be possible to achieve this using an existing power under the Local Government Act 1972. This enables a local authority to agree that another local authority should discharge a function on its behalf. However, since the 2014 Act provides for a body other than a local authority to be designated, I recognise the recommendation will help to futureproof the Bill, and make enforcement more efficient. Therefore, I will consider bringing forward an amendment to provide for the licensing authority to have enforcement powers at Stage 3, once the detail's been fully considered. I regret that it will not be possible to agree the specific amendment proposed by recommendation 4, but I do recognise the concern of the committee regarding payments in default, although I believe the recommendation may be more difficult to implement than may be immediately apparent. However, given those understandable concerns, I have tasked my officials to review how the Bill might seek to address this issue. I will write to the committee to update them on my thinking in this area and, should an amendment assist, I will consider bringing one forward at Stage 3. I'm pleased to accept recommendation 5, and will bring forward an amendment at Stage 3 to treat payments for utilities, council tax, communications services and the tv licence as permitted payments. I accept in principle recommendation 6 regarding exit fees. However, I want to further explore the options to address this issue, and will write to the committee following those deliberations. I'm not persuaded to accept recommendation 7, as the Bill does not permit more than one holding deposit being taken at any time. An individual paying a holding deposit has a right to first refusal and, where paid, it means the contract must be granted to the contract holder. Ultimately, if issues do arise, there is already a power in the Bill to amend the definition of permitted payments. However, I'm not convinced, based on research available to us, that there is sufficient evidence to amend the Bill at present. Regarding recommendation 8, I recognise Members' unease in respect of the provision in paragraph 7 of Schedule 2 to the Bill relating to the right to rent under the Immigration Act 2014. I am, therefore, content to accept the recommendation and omit the paragraph on the basis that the relevant provisions of the 2014 Act are not yet in force in Wales. However, if the UK Government brings the relevant provisions of the 2014 Act into force, they could amend Schedule 2 so that the provision is made. The Bill's enforcement has been a key consideration during scrutiny, which I intend to address by accepting recommendations 9 and 10. This means that a landlord will be restricted from serving a notice under section 173 of the Renting Homes (Wales) Act 2016, currently known as a section 21 notice, if a landlord has required a prohibited payment that has been paid and not returned, or if a holding deposit has not been repaid. I will also bring forward an amendment doubling the sum of a fixed-penalty notice to £1,000, strengthening an important part of the enforcement regime, whilst keeping it to a level where the FPN remains the swift and effective enforcement tool it's designed to be, and reflecting its role as part of a wider enforcement regime. Regarding recommendation 11, I've asked my officials to give further consideration to creating a banded or tiered approach when issuing fixed-penalty notices, and, again, I will write to the committee as soon as that work has been concluded. I cannot accept recommendation 12, because it would replicate powers already available under section 36 of the Housing (Wales) Act 2014, which, I would argue, address the committee's concerns. Recommendations 13 and 14 would, in my view, unnecessarily complicate the Bill and would undermine our approach to enforcement, so I must reject both. I am, however, happy to accept recommendation 15, which will ensure that we monitor the Bill's impact on the student rental market. Turning to the Constitutional and Legislative Affairs Committee's report, regarding its first recommendation, I am happy to take this opportunity to confirm that I am satisfied that the Bill is housing related and does not engage any reserved matter. It's not standard practice for the Welsh Government to provide detailed analyses of competence, either in committee or during a general principles debate. Where detail is provided, it reflects unique circumstances, which do not apply to this Bill. Recommendation 2 makes a broader point in relation to information on legislative competence in explanatory memorandums. This is an issue on which I know the committee has written to the First Minister, and a response will be provided shortly. Regarding recommendation 3, I am pleased that the Bill has been able to trial our new approach to integrating impact assessments, consolidating the current suite of impact assessments within a single document. The new process fulfils existing statutory duties associated with impact assessments and brings together a range of impact assessments in a more coherent framework. This reduces complexity and duplication, and so should assist the reader. Regarding recommendation 4, this is an issue on which I know the committee has written to the First Minister, who will respond on behalf of the Welsh Government shortly. With regard to this Bill, I can confirm that a link to the impact assessment gateway document will be added to the explanatory memorandum. I'm also happy to clarify the statements made within the explanatory memorandum and impact assessment gateway document in respect of privacy matters. Both will be amended to highlight that there will be privacy implications for a local housing authority when investigating offences and notifying Rent Smart Wales of an offence. I will ensure that the Bill's privacy impact assessment is published on the Welsh Government's website alongside the impact assessment gateway document. In addition, the explanatory memorandum will be amended to better reflect the approach that will be followed when consulting on subordinate legislation. I can confirm that I will be tabling amendments to the Bill to make regulations made under Schedule 1, paragraph 2 (4) and paragraph 6 of the Bill subject to the affirmative procedure. However, I cannot agree with the committee's recommendations that regulations under sections 7 and 13 should follow the superaffirmative procedure. I consider this to be unnecessary, as sufficient scrutiny and consultation will be provided through the affirmative procedure. Similarly, I must reject recommendation 12, which proposes regulations under section 18 follow the affirmative procedure. That change is unnecessary, given that regulations can only deal specifically with those matters set out in the section, which effectively limits discretion as to the contents of those regulations. Finally, I welcome the findings of the Finance Committee, particularly its welcoming of the explanatory memorandum's use of sensitivity analysis. The committee's two recommendations are consistent with my thinking on how we will assess the impact of the Bill. I look forward to continuing the debate on the Bill, and hope this Assembly will support its general principles. Diolch yn fawr.
Welsh: Gan droi yn gyntaf at adroddiad y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol, rwy'n falch bod y pwyllgor wedi argymell bod y Cynulliad yn cytuno ar egwyddorion cyffredinol y Bil. Er bod rhywfaint o anghytuno ar faterion penodol y manylion, rwy'n croesawu casgliad y pwyllgor ynghylch yr angen i ddeddfu. Mae argymhelliad 2 yn ceisio gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru, awdurdodau lleol a Rhentu Doeth Cymru i roi gwybod i denantiaid, landlordiaid ac asiantau am ddarpariaethau'r Bil. Yn amodol ar gymeradwyaeth y Bil gan y Cynulliad, byddwn yn cynnal rhaglen gyfathrebu sylweddol a fydd yn cynnwys awdurdodau lleol, Rhentu Doeth Cymru a'r trydydd sector, yn ogystal â chyfathrebu mwy cyffredinol yn targedu cynulleidfa eang. Roedd y ddyletswydd i roi gwybod yn Neddf Diddymu'r Hawl i Brynu a Hawliau Cysylltiedig (Cymru) 2018 yn adlewyrchu'r ffaith bod cynulleidfa'r Ddeddf honno yn hawdd ei hadnabod ac yn unigryw. Mae cynulleidfa'r Bil hwn yn ehangach o lawer, gan gynnwys unrhyw un a all fod yn ystyried rhentu, yn ogystal â'r rhai sy'n gwneud hynny eisoes, felly strategaeth gyfathrebu fwy cyffredinol sy'n fwy priodol. Er fy mod i'n ymrwymo'n fodlon i ymgymryd â rhaglen gyfathrebu effeithiol a chynhwysfawr ynghylch y Bil, mae'n rhaid imi wrthod yr argymhelliad. Fodd bynnag, rwy'n cefnogi argymhelliad 3 sy'n nodi y dylai Rhentu Doeth Cymru fod â phwerau gorfodi ochr yn ochr ag awdurdodau lleol. Gan mai Rhentu Doeth Cymru yw'r awdurdod trwyddedu o dan Ddeddf Tai (Cymru) 2014, byddai'n bosibl cyflawni hyn o dan drefniadau arfaethedig presennol, trwy ddefnyddio pŵer presennol o dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972. Mae hyn yn galluogi awdurdod lleol i gytuno y dylai awdurdod lleol arall gyflawni swyddogaeth ar ei ran. Fodd bynnag, gan fod Deddf 2014 yn darparu ar gyfer corff nad yw'n awdurdod lleol i gael ei ddynodi, rwy'n cydnabod y bydd yr argymhelliad yn helpu i ddiogelu'r Bil yn y dyfodol, ac yn gwneud camau gorfodi yn fwy effeithlon. Felly, byddaf yn ystyried cyflwyno gwelliant i ddarparu ar gyfer rhoi pwerau gorfodi i'r awdurdod trwyddedu yng Nghyfnod 3, pan fydd y manylion wedi'u hystyried yn llawn. Mae'n ddrwg gen i na fydd modd cytuno ar y gwelliant penodol a gynigir yn argymhelliad 4, ond rwyf yn cydnabod pryder y pwyllgor ynghylch taliadau diofyn, er fy mod i o'r farn y gall fod yn anoddach gweithredu'r argymhelliad nag yr ymddengys ar yr olwg gyntaf. Fodd bynnag, o ystyried y pryderon dealladwy hynny, rwyf wedi cyfarwyddo fy swyddogion i adolygu sut y gallai'r Bil geisio mynd i'r afael â'r mater hwn. Byddaf yn ysgrifennu at y pwyllgor i roi'r wybodaeth ddiweddaraf am fy syniadau yn y maes hwn, ac os byddai gwelliant yn helpu, byddaf yn ystyried cyflwyno un yng Nghyfnod 3. Rwy'n falch o dderbyn argymhelliad 5, a byddaf yn cyflwyno gwelliant yng Nghyfnod 3 i drin taliadau ar gyfer cyfleustodau, y dreth gyngor, gwasanaethau cyfathrebu a'r drwydded teledu fel taliadau a ganiateir. Rwy'n derbyn mewn egwyddor argymhelliad 6 ynghylch ffioedd ymadael. Fodd bynnag, rwy'n dymuno archwilio'r opsiynau i fynd i'r afael â'r mater hwn, a byddaf yn ysgrifennu at y pwyllgor yn dilyn y trafodaethau hynny. Nid wyf wedi fy argyhoeddi i dderbyn argymhelliad 7, gan nad yw'r Bil yn caniatáu i fwy nag un blaendal cadw gael ei gymryd ar unrhyw adeg. Mae gan unigolyn sy'n talu blaendal cadw yr hawl cynnig cyntaf a, phan fo hyn wedi'i dalu, mae'n golygu bod yn rhaid rhoi contract i ddeiliad y contract. Yn y pen draw, os bydd materion yn codi, ceir pŵer yn y Bil eisoes i ddiwygio diffiniad taliadau a ganiateir. Fodd bynnag, nid wyf wedi fy argyhoeddi, ar sail yr ymchwil sydd ar gael i ni, bod digon o dystiolaeth i newid y Bil ar hyn o bryd. O ran argymhelliad 8, rwy'n cydnabod anniddigrwydd yr Aelodau o ran y ddarpariaeth ym mharagraff 7 o Atodlen 2 i'r Bil sy'n ymwneud â'r hawl i rentu o dan Ddeddf Mewnfudo 2014. Felly, rwy'n fodlon derbyn yr argymhelliad a hepgor y paragraff am y rheswm nad yw'r darpariaethau perthnasol yn Neddf 2014 wedi dod i rym yng Nghymru eto. Fodd bynnag, os bydd Llywodraeth y DU yn dod â darpariaethau perthnasol Deddf 2014 i rym, gallen nhw ddiwygio Atodlen 2 er mwyn gwneud y ddarpariaeth. Mae camau gorfodi'r Bil wedi bod yn ystyriaeth allweddol wrth graffu arno, ac rwy'n bwriadu mynd i'r afael â hyn trwy dderbyn argymhellion 9 a 10. Mae hyn yn golygu y bydd landlord wedi'i atal rhag cyflwyno rhybudd o dan adran 173 o Ddeddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016, a elwir yn hysbysiad adran 21 ar hyn o bryd, os bydd landlord wedi gofyn am daliad gwaharddedig a dalwyd ac na ddychwelyd, neu os nad fydd blaendal cadw wedi'i ad-dalu. Byddaf hefyd yn cyflwyno gwelliant i ddyblu'r swm o hysbysiad cosb benodedig i £1,000. Bydd hyn yn cryfhau rhan bwysig o'r drefn orfodi, ond yn ei gadw ar lefel a fydd yn caniatáu i'r hysbysiad cosb benodedig barhau i fod yn arf gorfodi cyflym ac effeithiol yn unol â'i fwriad, ac yn adlewyrchu ei swyddogaeth yn rhan o'r drefn orfodi ehangach. O ran argymhelliad 11, rwyf wedi gofyn i fy swyddogion barhau i ystyried creu dull o haenau neu fandiau wrth gyflwyno hysbysiadau cosb benodedig, ac, unwaith eto, byddaf yn ysgrifennu at y pwyllgor pan fydd y gwaith hwnnw wedi dod i ben. Ni allaf dderbyn argymhelliad 12, oherwydd byddai'n dyblygu'r pwerau sydd eisoes ar gael o dan adran 36 o Ddeddf Tai (Cymru) 2014, a byddwn i'n dadlau bod hyn yn ymdrin â phryderon y pwyllgor. Byddai argymhellion 13 a 14, yn fy marn i, yn cymhlethu'r Bil yn ddiangen a byddai'n tanseilio ein dull gorfodi, felly mae'n rhaid imi wrthod y ddau. Fodd bynnag, rwyf yn fodlon derbyn argymhelliad 15, a fydd yn sicrhau ein bod yn monitro effaith y Bil ar y farchnad rhentu i fyfyriwr. Gan droi at adroddiad y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol, o ran ei argymhelliad cyntaf, rwyf yn hapus i fanteisio ar y cyfle hwn i gadarnhau fy mod i'n fodlon bod y Bil yn ymwneud â thai ac nad yw'n cysylltu ag unrhyw fater a gadwyd yn ôl. Nid yw'n arfer safonol i Lywodraeth Cymru ddarparu dadansoddiadau manwl o gymhwysedd, boed yn y pwyllgor neu yn ystod dadl ar egwyddorion cyffredinol. Pan fo manylion wedi'u darparu, maent yn adlewyrchu amgylchiadau unigryw, ac nid yw'r rhain yn berthnasol i'r Bil hwn. Mae argymhelliad 2 yn gwneud pwynt ehangach ynghylch gwybodaeth am gymhwysedd deddfwriaethol yn y memoranda esboniadol. Gwn fod y pwyllgor wedi ysgrifennu at y Prif Weinidog ynghylch y mater hwn, a bydd ymateb ar gael cyn bo hir. O ran argymhelliad 3, rwy'n falch bod y Bil wedi gallu treialu ein dull newydd o integreiddio asesiadau effaith, gan atgyfnerthu'r gyfres bresennol o asesiadau effaith mewn un ddogfen. Mae'r broses newydd yn cyflawni dyletswyddau statudol presennol sy'n gysylltiedig ag asesiadau effaith ac yn dwyn ynghyd amrywiaeth o asesiadau effaith mewn fframwaith mwy cydlynol. Mae hyn yn lleihau cymhlethdod a dyblygu, ac felly dylai gynorthwyo'r darllenydd. O ran argymhelliad 4, gwn fod y pwyllgor wedi ysgrifennu at y Prif Weinidog ynghylch y mater hwn, a bydd yn ymateb ar ran Llywodraeth Cymru yn fuan. O ran y Bil hwn, gallaf gadarnhau y bydd dolen i'r ddogfen porth asesiadau effaith yn cael ei hychwanegu at y memorandwm esboniadol. Rwyf hefyd yn hapus i egluro'r datganiadau a wnaed yn y memorandwm esboniadol a'r ddogfen porth asesiadau effaith o ran materion preifatrwydd. Bydd y ddau yn cael eu diwygio i dynnu sylw at y faith y bydd goblygiadau o ran preifatrwydd ar gyfer awdurdod tai lleol wrth ymchwilio i droseddau a rhoi gwybod i Rhentu Doeth Cymru am drosedd. Byddaf yn sicrhau bod asesiad o effaith y Bil ar breifatrwydd yn cael ei gyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru ochr yn ochr â'r ddogfen porth asesiadau effaith. Hefyd, bydd y memorandwm esboniadol yn cael ei ddiwygio i adlewyrchu'n well y dull a gaiff ei ddefnyddio wrth ymgynghori ar is-ddeddfwriaeth. Gallaf gadarnhau y byddaf yn cyflwyno gwelliannau i'r Bil i wneud y rheoliadau o dan Atodlen 1, paragraff 2 (4) a pharagraff 6 o'r Bil yn ddarostyngedig i'r weithdrefn gadarnhaol. Fodd bynnag, ni allaf gytuno ag argymhellion y pwyllgor y dylai'r rheoliadau o dan adrannau 7 a 13 ddilyn y weithdrefn uwchgadarnhaol. Rwyf yn ystyried bod hyn yn ddiangen, gan y bydd digon o waith craffu ac ymgynghori yn cael ei ddarparu trwy'r weithdrefn gadarnhaol. Yn yr un modd, mae'n rhaid imi wrthod argymhelliad 12, sy'n cynnig y dylai rheoliadau o dan adran 18 ddilyn y weithdrefn gadarnhaol. Mae'r newid hwnnw yn ddiangen, o gofio y gall y rheoliadau ddim ond ymdrin yn benodol â'r materion hynny a nodir yn yr adran, sydd i bob pwrpas yn cyfyngu ar ddisgresiwn ynghylch cynnwys y rheoliadau hynny. Yn olaf, croesawaf ganfyddiadau'r Pwyllgor Cyllid, yn arbennig y ffaith ei fod yn croesawu defnyddio dadansoddiad sensitifrwydd y memorandwm esboniadol. Mae dau argymhelliad y pwyllgor yn cyd-fynd â fy syniadau i ynghylch sut y byddwn yn asesu effaith y Bil. Edrychaf ymlaen at barhau â'r ddadl ar y Bil, ac rwy'n gobeithio y bydd y Cynulliad hwn yn cefnogi ei egwyddorion cyffredinol. Diolch yn fawr.