English: The progress we are making would not be possible without the support of the ASD national development team that is hosted by the Welsh Local Government Association. It published its annual report today also, and I understand that a statement highlighting that has gone around to Members from the WLGA. The team is working with regions to develop the integrated service and to promote engagement and good practice across Wales. The team has a long-established role in raising awareness of autism, publishing a wide range of resources and information, which is freely available on their ASDinfoWales website. Just two of the team's notable achievements over the last year include the extension of the Learning with Autism programme. In addition to the primary school scheme, the secondary school and early years schemes have been launched and are being rolled out. Eighty schools have now completed the primary school programme, with nearly 13,000 children becoming autism superheroes. The Can You See Me? campaign is also being delivered, aimed at improving awareness of autism in local communities. The campaign film and resources are being rolled out in partnership with local parents, carers and businesses across Wales. Successes so far include awards achieved by Merthyr Tydfil shopping centre and McArthurGlen Bridgend shopping outlet, and training has been provided to Swansea City Association Football Club. Although we are making good progress, we know that there is still much more to do. We continue to look carefully at the issues that autistic people say matter most to them to inform future action. Waiting times for assessment is a priority for many, and since 2015, we have invested an additional £2 million a year in children's neurodevelopmental services, introducing a new 26-week waiting time standard from referral to first-assessment appointment, which we are now piloting. We want to make further progress, and this year, we are looking at good practice in some areas that is already achieving results in reducing waiting times, with the aim of replicating that success and good practice across Wales. I understand that for parents of autistic children, the most pressing issue is often to ensure that their child is receiving the right educational support to help them achieve their full potential. Earlier this year, the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018 was passed. That will pave the way for the transformation of support for children with additional needs up to the age of 25, creating a unified legal framework that will put learners and their parents at the centre of how to plan and meet their needs. The reforms will also focus on skills development in the workforce to deliver effective support for learners, and there will be easier access to specialist support, information and advice. The new system will be rolled out in a phased approach from September 2020. Over this Assembly term, we want to focus all our efforts on delivering the ASD strategic action plan, embedding the new integrated service, and delivering on all our other commitments. I have considered carefully the calls for autism legislation and the proposals contained in the draft Assembly Member-led Autism (Wales) Bill. It is clear that we are all focused on ensuring that we invest in autism services in the longer term. The difference between us is in how we seek to achieve those aims. I do understand that the prospect of autism legislation that is specific is attractive to many. It's clear that the intention of the draft legislation, as we have seen it, is to underpin existing duties and expectations on public bodies to provide services and support for autistic people. Public bodies are, of course, already required to provide needs-based services for people who require care and support - autistic people and their carers already have the same entitlement to access to services, just as every other citizen in Wales. We are already delivering some much-needed improvements in autism services. I don't believe that costly and resource-intensive legislation will bring additional benefits for autistic people beyond the practical commitments to improve services that we are already completely committed to. In my view, it would be better to invest time and money in ensuring that we deliver on our firm commitments and to ensure that there is a focus on continuous improvement as the new services that we are putting in place become established. To further support service improvement, I intend to highlight the needs of autistic people and the requirement to meet those needs across statutory services by introducing a code of practice on the delivery of autism services. This is already being developed in partnership with autistic people. It will provide clarity on the support that people with autism can expect to receive and provide guidance on how services can adapt their practice to meet the individual needs of people with autism. We will be consulting on our plans later this year, and I encourage everyone to engage with that consultation to make sure we focus on the issues that really matter. We will also update our delivery plan and reflect the feedback we receive on service delivery. The calls for improvement in autism services are not falling on deaf ears. We are taking action to achieve the improved outcomes that everyone wants to see. We are raising awareness of autism across services, improving access to assessment and diagnosis and putting in place additional specialist support in every region of Wales. We will continue to listen, and I will keep an open mind on the potential need for autism-specific legislation in the future, if it becomes clear through evaluation that the improvements that we all want to see can only be delivered by taking this route.
Welsh: Ni fyddai'r cynnydd yr ydym ni'n ei wneud yn bosibl heb gymorth tîm datblygu cenedlaethol ASD a arweinir gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Fe gyhoeddodd hwnnw ei adroddiad blynyddol heddiw hefyd, ac rwy'n deall bod datganiad yn tynnu sylw at hynny wedi'i ddosbarth i'r Aelodau gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Mae'r tîm yn gweithio gyda rhanbarthau i ddatblygu'r gwasanaeth integredig ac i hybu ymgysylltu ac arfer da ledled Cymru. Mae gan y tîm swyddogaeth hirsefydlog wrth godi ymwybyddiaeth o awtistiaeth, cyhoeddi amrywiaeth eang o adnoddau a gwybodaeth, sydd ar gael yn rhwydd ar eu gwefan ASDinfoWales. Mae dim ond dau o lwyddiannau nodedig y tîm dros y flwyddyn ddiwethaf yn cynnwys ymestyn y rhaglen Dysgu gydag Awtistiaeth. Yn ychwanegol at y cynllun ar gyfer ysgolion cynradd, mae'r cynlluniau ar gyfer ysgolion uwchradd a'r blynyddoedd cynnar wedi'u lansio ac yn cael eu cyflwyno. Mae wyth deg o ysgolion wedi cwblhau'r rhaglen ar gyfer ysgolion cynradd erbyn hyn, a bron i 13,000 o blant yn dod yn uwcharwyr awtistiaeth. Mae'r ymgyrch Weli Di Fi? yn cael ei chyflawni hefyd, sydd â'r nod o wella'r ymwybyddiaeth o awtistiaeth mewn cymunedau lleol. Mae ffilm ac adnoddau'r ymgyrch yn cael eu cyflwyno mewn partneriaeth â rhieni, gofalwyr a busnesau lleol ledled Cymru. Mae'r llwyddiannau hyd yn hyn yn cynnwys dyfarniadau a gyflawnwyd gan ganolfan siopa Merthyr Tudful a chanolfan siopa McArthurGlen ym Mhen-y-bont ar Ogwr, a darparwyd hyfforddiant i Glwb Pêl-droed Dinas Abertawe. Er ein bod yn gwneud cynnydd da, rydym ni'n gwybod bod llawer mwy i'w wneud. Rydym ni'n parhau i edrych yn ofalus ar y materion y mae pobl awtistig yn dweud sydd fwyaf pwysig iddyn nhw er mwyn llywio camau gweithredu yn y dyfodol. Mae amseroedd aros am asesiad yn flaenoriaeth i lawer, ac ers 2015, rydym ni wedi buddsoddi £2 miliwn ychwanegol y flwyddyn yng ngwasanaethau niwroddatblygiadol plant, gan gyflwyno safon amser aros newydd o 26 wythnos o'r adeg atgyfeirio i'r apwyntiad asesu cyntaf, yr ydym ni erbyn hyn yn ei dreialu. Rydym ni eisiau gwneud rhagor o gynnydd, ac eleni, rydym ni'n edrych ar arfer da mewn rhai ardaloedd sydd eisoes yn cyflawni canlyniadau o ran lleihau amseroedd aros, gyda'r nod o ailadrodd y llwyddiant a'r arfer da hwnnw ledled Cymru. Rwy'n deall mai'r mater pwysicaf i rieni plant awtistig yn aml yw sicrhau bod eu plant yn cael y cymorth addysgol cywir i'w helpu i gyflawni eu llawn botensial. Yn gynharach eleni, pasiwyd Deddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018. Bydd honno'n paratoi'r ffordd ar gyfer gweddnewid y cymorth ar gyfer plant ag anghenion ychwanegol hyd at 25 oed, gan greu fframwaith cyfreithiol unedig a fydd yn sicrhau bod dysgwyr a'u rhieni wrth wraidd y gwaith o gynllunio a diwallu eu hanghenion. Bydd y diwygiadau hefyd yn canolbwyntio ar ddatblygu sgiliau yn y gweithlu i ddarparu cymorth effeithiol i ddysgwyr, a bydd hi'n haws cael gafael ar gymorth, gwybodaeth a chyngor arbenigol. Bydd y system newydd yn cael ei chyflwyno fesul cam o fis Medi 2020 ymlaen. Yn ystod tymor y Cynulliad hwn, rydym ni eisiau canolbwyntio ein holl ymdrechion ar y cynllun gweithredu strategol ar gyfer ASD, gan ymgorffori'r gwasanaeth integredig newydd, a chyflawni ein holl ymrwymiadau eraill. Rwyf wedi ystyried yn ofalus y galw am ddeddfwriaeth awtistiaeth a'r cynigion a geir ym Mil drafft Awtistiaeth (Cymru) a arweinir gan Aelodau'r Cynulliad. Mae'n amlwg ein bod ni i gyd yn canolbwyntio ar sicrhau ein bod yn buddsoddi mewn gwasanaethau awtistiaeth yn y tymor hirach. Y gwahaniaeth rhyngom ni yw sut yr ydym ni'n ceisio cyflawni'r nodau hynny. Rwy'n deall bod y posibilrwydd o fod â deddfwriaeth awtistiaeth sy'n benodol, yn ddeniadol i lawer. Mae'n amlwg mai bwriad y ddeddfwriaeth ddrafft, fel yr ydym ni wedi'i gweld, yw ategu'r dyletswyddau a'r disgwyliadau presennol ar gyrff cyhoeddus i ddarparu gwasanaethau a chymorth i bobl awtistig. Mae hi eisoes yn ofynnol i gyrff cyhoeddus, wrth gwrs, ddarparu gwasanaethau sy'n seiliedig ar anghenion i bobl sydd angen gofal a chymorth - mae gan bobl awtistig a'u gofalwyr eisoes yr un hawl i gael gafael ar wasanaethau, fel pob dinesydd arall yng Nghymru. Rydym ni eisoes yn cynnig rhai gwelliannau mawr eu hangen mewn gwasanaethau awtistiaeth. Dydw i ddim o'r farn y bydd deddfwriaeth gostus a dwys o ran adnoddau yn dod â manteision ychwanegol i bobl awtistig y tu hwnt i'r ymrwymiadau ymarferol i wella'r gwasanaethau yr ydym ni eisoes yn llwyr ymrwymedig iddynt. Yn fy marn i, byddai'n well buddsoddi amser ac arian i sicrhau ein bod yn cyflawni ein hymrwymiadau cadarn ac i sicrhau bod pwyslais ar welliant parhaus wrth i'r gwasanaethau newydd yr ydym ni'n eu rhoi ar waith ymwreiddio. I wella gwasanaethau cymorth fwy fyth, rwy'n bwriadu tynnu sylw at anghenion pobl awtistig a'r gofyniad i ddiwallu'r anghenion hynny ar draws y gwasanaethau statudol drwy gyflwyno cod ymarfer ar ddarparu gwasanaethau awtistiaeth. Mae hwn eisoes yn cael ei ddatblygu mewn partneriaeth â phobl awtistig. Bydd yn darparu eglurder ar y cymorth y gall pobl ag awtistiaeth ddisgwyl ei dderbyn ac yn rhoi arweiniad ar sut y gall gwasanaethau addasu eu harferion i ddiwallu anghenion unigol pobl ag awtistiaeth. Byddwn ni'n ymgynghori ar ein cynlluniau yn ddiweddarach eleni, ac rwy'n annog pawb i gymryd rhan yn yr ymgynghoriad hwnnw i wneud yn siŵr ein bod yn canolbwyntio ar y materion sydd o wir bwys. Hefyd, byddwn yn diweddaru ein cynllun cyflawni ac yn adlewyrchu'r adborth a gawn ar ddarpariaeth gwasanaethau. Nid yw'r galwadau am welliannau mewn gwasanaethau awtistiaeth yn cael eu hanwybyddu. Rydym ni'n cymryd camau i gyflawni'r canlyniadau gwell y mae pawb yn dymuno eu gweld. Rydym ni'n codi ymwybyddiaeth o awtistiaeth ar draws y gwasanaethau, yn gwella'r gallu i gael asesiad a diagnosis ac yn darparu cymorth arbenigol ychwanegol ym mhob rhanbarth o Gymru. Byddwn ni'n parhau i wrando, a byddaf yn cadw meddwl agored am yr angen posibl am ddeddfwriaeth sy'n benodol i awtistiaeth yn y dyfodol, os daw'n glir drwy werthuso na ellir cyflwyno'r gwelliannau yr ydym ni i gyd yn dymuno eu gweld heb gymryd y llwybr hwn.