English: Diolch, Llywydd. Constitutional matters matter. Back in 2015 in Westminster, we marked with a series of events the eight-hundredth year since the Magna Carta. Many people regarded the Magna Carta as the defining moment constitutionally and legally of Great Britain, the United Kingdom and of many other countries. Actually, many others said it was only the starting point. Of course, the monarch reneged on that within weeks if not days of that agreement and of course subsequently it was followed by events such as the Tolpuddle martyrs; many centuries later there was the Chartist movement, acts of suffrage and so on. The point is, constitutional matters matter, and they move along as well in response to fitting the constitution to the needs of the people that it serves during the day, and actually this statement you've brought forward shows that very clearly. But it is exceptionally ambitious, because it looks to produce a citizens' conversation, a people's commission engaged in a people's conversation. That is quite an undertaking; it is different from what has happened before. So, all I would ask the Counsel General and Minister to do is by the end of this summer - as he's indicated, he's posited the questions today, the how, the when, the why - but actually, by the end of the summer, I would ask him to come back and scope that out; how we're going to do this, where is the expert support that will do this unusual departure, and quite brave and radical departure, and make it focused around the citizens - and not the elite and not the politicians - and to set out the milestones as well, over which this period of work will be done and what he might anticipate this will produce. But it's a good tradition that he's in, and we would be strange politicians, frankly, if we came here and we didn't agonise over whether the constitution today of Wales and the UK fitted with the needs of the citizens we're sent here to serve. It's a good mission to be on.
Welsh: Diolch, Llywydd. Mae materion cyfansoddiadol yn cyfrif. Yn ôl yn 2015 yn San Steffan, nodwyd wyth can mlynedd ers y Magna Carta gyda chyfres o ddigwyddiadau. Ystyrir y Magna Carta gan lawer o bobl yn eiliad ddiffiniol o ran y cyfansoddiad a'r gyfraith ym Mhrydain Fawr, y Deyrnas Unedig ac mewn llawer o wledydd eraill. Mewn gwirionedd, mae llawer un arall wedi dweud mai man cychwyn yn unig oedd hyn. Wrth gwrs, fe dorrodd y brenin ei addewid o fewn wythnosau os nad dyddiau wedi'r cytundeb ac fe'i dilynwyd gan ddigwyddiadau fel merthyron Tolpuddle; ganrifoedd lawer yn ddiweddarach fe gafwyd mudiad y Siartwyr, gweithredoedd etholfreintwragedd ac yn y blaen. Y pwynt yw, mae materion cyfansoddiadol yn cyfrif, ac maen nhw'n symud ymlaen hefyd wrth ymateb i addasu'r cyfansoddiad yn ôl anghenion y bobl y mae'n eu gwasanaethu yn ôl y dydd, ac mewn gwirionedd mae'r datganiad hwn y gwnaethoch chi ei gyflwyno yn dangos hynny'n eglur iawn. Ond mae'n eithriadol o uchelgeisiol, oherwydd mae'n ceisio annog sgwrs gan ddinasyddion, comisiwn i'r bobl sy'n ymgysylltu â sgwrs pobl. Mae'n dipyn o ymrwymiad; mae'n wahanol i'r hyn sydd wedi digwydd o'r blaen. Felly, y cyfan yr wyf i am ofyn i'r Cwnsler Cyffredinol a'r Gweinidog ei wneud erbyn diwedd yr haf hwn yw - fel y dywedodd, mae wedi codi'r cwestiynau heddiw, sut, pryd, pam - ond mewn gwirionedd, erbyn diwedd yr haf, fe fyddwn yn gofyn iddo ddod yn ôl a thrafod y posibiliadau; sut rydym ni am wneud hyn, ble mae'r gefnogaeth arbenigol a fydd yn cyflawni'r fenter anarferol hon, sy'n fenter ddewr a radical, a chanolbwyntio ar y dinasyddion - ac nid ar yr elît na'r gwleidyddion - a nodi'r cerrig milltir hefyd ar gyfer cyfnod cyflawni'r gwaith hwn a'r hyn y bydd yn rhagweld y bydd yn ei gynhyrchu. Ond mae'n dilyn traddodiad da. Fe fyddem yn wleidyddion rhyfedd iawn, a dweud y gwir, pe byddem yn dod yma heb ymboeni am gyfansoddiad Cymru a'r DU heddiw o ran ei fod yn ateb anghenion y dinasyddion sydd wedi ein hanfon ni yma i'w gwasanaethu. Mae hon yn daith dda i fod arni.