English: It's a pleasure to follow the Chair in presenting, I think, very comprehensively and cogently, what is, I think - we all have to accept - a pretty damning report. And, indeed, it's hard to think of a more damning committee report or, indeed, a more damning auditor general report, which accompanied it. On the face of it, as he said, the Government accepts all our recommendations, but when you delve into the detail, of course, doubt remains as to whether the truth that lies behind the criticism has hit home and will change the practices that we have laid bare. I'm confused. The £100,000 in the escrow account, I mean, what, the Government didn't know? They forgot? One possibility, of course, is that it was a non-refundable deposit, effectively an option, seeing as the option then was null and void because the Government decided to pull the plug on the project. That's possible, but they would have known, surely, because that would've been drawn up in the papers at the time. So, maybe the Cabinet Secretary can illuminate us on that point. What, I think, the report lays bare, really, are some fundamental failings in the way that the Government conducts its decision making, and the transparency, bordering on opacity, bordering on - to use that phrase - a reckless disregard for the truth at times. It has to be honest about that. This poor decision making is there, right at the heart of the way the Government has approached a whole host of investments, small and large, which, of course, have been very much at the heart of the work of the Public Accounts Committee. I'd like to just concentrate on one of the responses to the recommendations because, as the Chair has said, what's crucial, really, is what happens now, in response. If we continue to make these same mistakes, then we will never get out of the kinds of travails that we have found ourselves in in relation to this project. The Government, in response to recommendation 13, about the outstanding debt to the Government from the Heads of the Valleys Development Company, says that it is aware of a number of proposals to resurrect the project, and it's aware, particularly, of a new promoter that, it says, has asked that the Welsh Government releases them from the liability connected with that £7.3 million loan. Now, I think we need to know more about that, don't we? I think the Cabinet Secretary should use this opportunity to tell us more about that proposal, because, as I understand, it's a proposal from the US-based real estate investors or developers, Rocksteady Partners - a curious name, I think, for an investment company. Methinks they protest too much, possibly. Rocksteady, which lists supercasinos as one of its key areas of experience and, indeed, has one of its many offices, it's fair to say, in Las Vegas, Nevada, is promoting a proposal that combines the race track with the development of a leisure resort and includes a casino as part of its proposal. The Government, in its response, is saying that, in return for releasing them from the liability, the quid pro quo is that the Welsh Government gets an equity stake. Is the Welsh Government seriously saying that it's open to any proposal that would have it, and therefore the Welsh public, holding an equity stake in a casino in one of the poorest parts of Wales? I mean, that is entirely unacceptable that even that could be entertained as a proposition. So, can the Cabinet Secretary, when he gets up to contribute to this debate, confirm that the new promoter that he is talking about is Rocksteady Partners? The bigger truth, I think, laid bare here, is how appallingly bad we are at dealing with major projects. We lurch, really, from one game-changing project to another and very few of them come to anything. LG Semicon, Legend Court, Valleywood, Pinewood, now, of course, St Athan and the tidal lagoon - different reasons for the failure of these projects, but the map of Wales is becoming littered by a junkyard of broken dreams, and we have to break that cycle. There are a few exceptions: Swansea bay innovation campus, Celtic Manor, the new compound semiconductor centre. The difference is when we decide to create something ourselves instead of relying on external actors, whether they're based in Nevada or not. It will always be the same unless we put ourselves in the driving seat. Unless we do that, then we will get nowhere, and I would appeal to the Welsh Government: we need to look at building up our ability to deliver major projects, because what was laid bare in this one is that the Welsh Government, currently, neither has the skills nor the experience to do so.
Welsh: Mae'n bleser cael dilyn y Cadeirydd i gyflwyno, rwy'n credu, yn gynhwysfawr ac yn gadarn iawn yr hyn sydd, rwy'n credu - rhaid i ni dderbyn - yn adroddiad go ddamniol. Ac yn wir, mae'n anodd meddwl am adroddiad pwyllgor mwy damniol nac yn wir adroddiad archwilydd cyffredinol a ddaeth gydag ef sy'n fwy damniol. Ar yr wyneb, fel y dywedodd, mae'r Llywodraeth yn derbyn ein hargymhellion i gyd, ond pan edrychwch yn iawn ar y manylion, wrth gwrs, mae yna amheuaeth o hyd a yw'r gwirionedd sy'n sail i'r feirniadaeth wedi gwneud argraff ac yn mynd i newid yr arferion a ddatgelwyd gennym. Rwyf mewn penbleth. Y £100,000 yn y cyfrif ysgrow, hynny yw, beth, nid oedd y Llywodraeth yn gwybod? Roeddent wedi anghofio? Un posibilrwydd, wrth gwrs, yw mai blaendal nad oedd yn ad-daladwy ydoedd, opsiwn i bob pwrpas, a gweld bod yr opsiwn felly'n ddi-rym oherwydd bod y Llywodraeth wedi penderfynu dirwyn y prosiect i ben. Mae hynny'n bosibl, ond byddent wedi gwybod, does bosib, oherwydd byddai hynny wedi'i gynnwys yn y papurau ar y pryd. Felly, efallai y gall yr Ysgrifennydd Cabinet ein goleuo ar y pwynt hwnnw. Yr hyn y mae'r adroddiad yn ei ddatgelu, rwy'n credu, yw diffygion sylfaenol yn y ffordd y mae'r Llywodraeth yn gwneud ei phenderfyniadau, a'r tryloywder, sy'n ffinio ar anhryloywder, sy'n ffinio ar - i ddefnyddio'r ymadrodd hwnnw - ddiffyg ystyriaeth rhyfygus ynghylch y gwirionedd ar adegau. Mae'n rhaid iddo fod yn onest am hynny. Mae'r penderfyniadau gwael hyn yno, wrth wraidd y ffordd y mae'r Llywodraeth yn mynd i'r afael â llu o fuddsoddiadau, bach a mawr, sydd, wrth gwrs, wedi bod yn ganolog iawn i waith y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus. Hoffwn ganolbwyntio ar un o'r ymatebion i'r argymhellion oherwydd, fel y dywedodd y Cadeirydd, yr hyn sy'n allweddol mewn gwirionedd, yw beth sy'n digwydd yn awr, mewn ymateb. Os ydym yn parhau i wneud yr un camgymeriadau, ni fyddwn byth yn dod allan o'r mathau o drafferthion rydym ynddynt mewn perthynas â'r prosiect hwn. Dywed y Llywodraeth, mewn ymateb i argymhelliad 13, am y ddyled sydd heb ei thalu i'r Llywodraeth gan Gwmni Datblygu Blaenau'r Cymoedd, ei bod yn ymwybodol o nifer o gynigion i atgyfodi'r prosiect, ac mae'n ymwybodol yn arbennig, o hyrwyddwr newydd y mae'n dweud ei fod wedi gofyn i Lywodraeth Cymru eu rhyddhau o'r atebolrwydd sy'n gysylltiedig â'r benthyciad hwnnw o £7.3 miliwn. Nawr, credaf fod angen inni wybod mwy am hynny, onid oes? Credaf y dylai Ysgrifennydd y Cabinet ddefnyddio'r cyfle hwn i ddweud mwy wrthym am y cynnig hwnnw, oherwydd, yn ôl yr hyn a ddeallaf, mae'n gynnig gan fuddsoddwyr neu ddatblygwyr eiddo tirol sy'n gweithio yn yr Unol Daleithiau, Rocksteady Partners - enw rhyfedd, fe gredaf, ar gwmni buddsoddi. Rwy'n credu eu bod yn protestio gormod, o bosibl. Mae Rocksteady, sy'n rhestru casinos mawr fel un o'i feysydd profiad allweddol ac yn wir, sydd ag un o'i nifer o swyddfeydd, mae'n deg dweud, yn Las Vegas, Nevada, yn hyrwyddo cynnig sy'n cyfuno'r trac rasio gyda datblygu cyrchfan hamdden ac mae'n cynnwys casino fel rhan o'i gynnig. Mae'r Llywodraeth, yn ei hymateb, yn dweud, yn gyfnewid am eu rhyddhau o'r rhwymedigaeth, mai'r quid pro quo yw bod Llywodraeth Cymru yn cael cyfran ecwiti. A yw Llywodraeth Cymru o ddifrif yn dweud ei bod yn agored i unrhyw gynnig a fyddai'n golygu ei bod hi, ac felly'r cyhoedd yng Nghymru, yn dal cyfran ecwiti mewn casino yn un o'r rhannau tlotaf o Gymru? Hynny yw, mae'n gwbl annerbyniol y gellid ystyried hynny fel cynnig hyd yn oed. Felly, a all Ysgrifennydd y Cabinet, pan fydd yn codi i gyfrannu at y ddadl hon, gadarnhau mai'r hyrwyddwr newydd y mae'n sôn amdano yw Rocksteady Partners? Y gwir mwy, rwy'n meddwl, a ddatgelwyd yma, yw pa mor echrydus o wael yr ydym am ymdrin â phrosiectau mawr. Rydym yn gwegian, mewn gwirionedd, o un prosiect sy'n creu newid sylfaenol i'r llall, ac ychydig iawn ohonynt sy'n cyflawni unrhyw beth. LG Semicon, Legend Court, Valleywood, Pinewood, nawr, wrth gwrs, Sain Tathan a'r morlyn llanw - rhesymau gwahanol dros fethiant y prosiectau hyn, ond mae'r map o Gymru yn frith o sbwriel breuddwydion briw, a rhaid inni dorri'r cylch hwnnw. Ceir rhai eithriadau: campws arloesedd bae Abertawe, Celtic Manor, y ganolfan lled-ddargludyddion cyfansawdd newydd. Y gwahaniaeth yw pan fyddwn yn penderfynu creu rhywbeth ein hunain yn hytrach na dibynnu ar weithredwyr allanol, pa un a ydynt wedi'u lleoli yn Nevada ai peidio. Bydd hi bob amser yr un fath oni bai ein bod ni'n mynd y tu ôl i'r llyw. Os na wnawn hynny, ni chyrhaeddwn unman, a charwn apelio ar Lywodraeth Cymru: mae angen inni edrych ar adeiladu ein gallu i gyflawni prosiectau mawr, oherwydd yr hyn a ddatgelwyd yn hwn yw nad oes gan Lywodraeth Cymru mo'r sgiliau na'r profiad i wneud hynny ar hyn o bryd.