English: In previous debates, we've all recognised the amazing work done by social care staff up and down the country, delivering vital care in our communities. We've discussed the need to drive up the quality of care and the vital role it plays in helping people to live quality lives, independently, in settings that meet their needs and expectations. Social care free at the point of need is an aspiration that many of us share. However, we currently estimate that providing just free personal care and accommodation in a care home is likely to cost over £700 million a year in addition. Our view is this would be well beyond our ability to provide, and it would not, on those figures, address staff terms and conditions. Therefore, our focus has been on developing funded options that are sustainable and deliver better quality care. With this in mind, the inter-ministerial group has considered a number of areas where investment could have the greatest impact, whilst looking to build on existing initiatives and policies. This includes: exploring new models of care; possibly offsetting elements of social care charges; and a consideration of how to deliver service quality improvements from investment in the social care workforce. There is widespread recognition of the importance that our workforce plays in the quality and effectiveness of social care. However, the pay and terms of employment don't reflect this. The result is in an estimated annual 30 per cent turnover in the domiciliary care workforce. In my view, it is important that we identify as a priority what we can do to tackle retention and improve continuity and the quality of care. This should also support our approach on the foundation economy and fair work. We are already driving a number of new models of integrated health and social care through the transformation fund that I announced as part of 'A Healthier Wales', our long-term plan for health and social care. We'll be drawing on the learning from transformation fund projects. The group is keen to deepen the benefits of our integrated care fund, where the capital programme has strengthened the link between good-quality housing and good health and well-being outcomes. We're exploring the development of new models of housing-related care with the aim of keeping more people independent and out of residential care and acute care for as long as possible. As I said, we already provide in Wales a generous charging framework, but we recognise the need to keep on improving what we offer. The inter-ministerial group is exploring options around: the introduction of funded non-residential care; a contribution towards the cost of residential care for those who pay the most; and the provision of funded personal care for anyone eligible. Taking forward any or all of the options that I've just summarised will require investment over and above the resources required to maintain current service levels. We have previously debated the possibility of raising taxes in Wales to generate resources for social care. We need to be confident of delivering a sustainable funding solution that works for Wales. So, the group has not limited its thinking. We've considered the joint work on the funding of social care by the select committee on health and social care and the select committee on communities and local government in the last UK Parliament. We've also reviewed the available evidence of international models. These illustrate the challenges in establishing a new funding model for social care. Where countries like Germany and Japan have well-established models of funding social care, or models of long-term care insurance, these were based on a clear acceptance of individual contributions for social care insurance. We have a deep-rooted respect and support for our national health service and remain protective of access to free healthcare at the point of need. The established international models reviewed require changes to remain viable and have restricted benefits for social care or raised financial contributions. This would imply that, if we were to raise taxes to fund an improvement in social care, we would need to align closely with the specific outcomes we want to achieve to deliver a sufficiently flexible and sustainable solution. There are real choices here for the nation. Building a consensus around the need for change and the nature of that will be fundamental to delivering reform for the future. I'm keen to continue this conversation today and beyond with Members, with committees and wider stakeholders to help inform our direction of travel and to build a picture of our collective vision for the social services that we want for the future of Wales.
Welsh: Mewn dadleuon blaenorol, rydym ni i gyd wedi cydnabod y gwaith campus y mae staff gofal cymdeithasol yn ei wneud ar hyd a lled y wlad, gan ddarparu gofal hanfodol yn ein cymunedau. Rydym wedi trafod yr angen i wella ansawdd y gofal a'i swyddogaeth hanfodol wrth helpu pobl i fyw bywyd o ansawdd da, yn annibynnol, mewn lleoliadau sy'n ateb eu hanghenion a'u disgwyliadau nhw. Mae gofal cymdeithasol rhad ac am ddim pan fydd ei angen yn ddyhead y mae llawer ohonom ni'n ei rannu. Eto i gyd, rydym ni'n amcangyfrif ar hyn o bryd bod darparu gofal personol a llety yn rhad ac am ddim mewn cartref gofal yn debygol o gostio dros £700 miliwn y flwyddyn yn ychwanegol. Yn ein barn ni fe fyddai hyn ymhell y tu hwnt i'n gallu ni i'w ddarparu, ac ni fyddai, ar sail y ffigurau hyn, yn mynd i'r afael â thelerau ac amodau'r staff. Felly, rydym wedi canolbwyntio ar ddatblygu dewisiadau a ariennir sy'n gynaliadwy ac yn darparu gofal o safon well. Gyda hyn mewn golwg, mae'r grŵp rhyng-weinidogol wedi ystyried nifer o feysydd lle gallai buddsoddiad gael yr effaith fwyaf, gan geisio adeiladu ar fentrau a pholisïau sy'n bodoli eisoes. Mae hyn yn cynnwys: archwilio modelau newydd o ofal; gwrthbwyso elfennau o dalu am ofal cymdeithasol o bosibl; ac ystyried sut i sicrhau gwelliannau i ansawdd gwasanaethau yn sgil buddsoddiad yn y gweithlu gofal cymdeithasol. Ceir ymwybyddiaeth gyffredinol o bwysigrwydd swyddogaeth ein gweithlu ni o ran ansawdd ac effeithiolrwydd gofal cymdeithasol. Er hynny, nid yw cyflogau na thelerau cyflogaeth yn adlewyrchu hyn. Canlyniad hyn yw trosiant blynyddol o 30 y cant, yn ôl yr amcangyfrif, yn y gweithlu gofal cartref. Yn fy marn i, mae'n bwysig ein bod ni, fel mater o flaenoriaeth yn nodi'r hyn y gallwn ni ei wneud i fynd i'r afael â chadw staff a gwella dilyniant ac ansawdd y gofal. Fe ddylai hyn gefnogi ein dull ni o weithredu'r economi sylfaen a gwaith teg. Rydym eisoes yn ysgogi nifer o fodelau newydd o iechyd a gofal cymdeithasol integredig drwy'r gronfa weddnewid a gyhoeddais yn rhan o 'Cymru Iachach', ein cynllun hirdymor ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol. Fe fyddwn ni'n manteisio ar yr hyn a gafodd ei ddysgu o brosiectau'r gronfa gweddnewid. Mae'r grŵp yn awyddus i ehangu manteision ein cronfa gofal integredig, lle mae'r rhaglen gyfalaf wedi cryfhau'r cysylltiad rhwng tai o ansawdd da a chanlyniadau da o ran iechyd a lles. Rydym ni'n ystyried datblygu modelau newydd o ofal sy'n gysylltiedig â thai gyda'r nod o gadw mwy o bobl yn annibynnol ac allan o ofal preswyl a gofal acíwt am gymaint o amser â phosibl. Fel y dywedais i, rydym eisoes yn darparu fframwaith hael ar gyfer codi tâl yng Nghymru, ond rydym yn cydnabod yr angen i barhau i wella'r hyn yr ydym ni'n ei gynnig. Mae'r grŵp rhyng-weinidogol yn ystyried y dewisiadau sy'n ymwneud â: chyflwyno gofal dibreswyl a ariennir; cyfraniad tuag at gost gofal preswyl i'r rheini sy'n talu fwyaf; a darparu gofal personol a ariennir ar gyfer unrhyw un sy'n gymwys. Fe fydd gweithredu ar unrhyw un neu'r cyfan o'r dewisiadau yr wyf i newydd eu hamlinellu yn gofyn am fuddsoddiad ar ben yr adnoddau sydd eu hangen i gynnal y lefelau presennol o wasanaeth. Rydym eisoes wedi trafod y posibilrwydd o godi trethi yng Nghymru i greu'r adnoddau ar gyfer gofal cymdeithasol. Mae angen inni fod yn hyderus y gallwn ni sicrhau datrysiad cynaliadwy o ran ariannu sy'n effeithiol i Gymru. Felly, nid yw'r grŵp wedi rhoi cyfyngiadau ar ei feddylfryd. Rydym wedi ystyried y gwaith ar y cyd ar ariannu gofal cymdeithasol a wnaed gan y pwyllgor dethol ar iechyd a gofal cymdeithasol a'r pwyllgor dethol ar gymunedau a llywodraeth leol yn ystod Senedd ddiwethaf y DU. Rydym wedi adolygu'r dystiolaeth sydd ar gael o fodelau rhyngwladol hefyd. Mae'r rhain yn amlygu'r heriau sydd i sefydlu model ariannu newydd ar gyfer gofal cymdeithasol. Mae gan wledydd fel yr Almaen a Siapan fodelau sefydledig o ariannu gofal cymdeithasol, neu fodelau yswiriant gofal hirdymor, sy'n seiliedig ar gydnabyddiaeth glir o'r angen am gyfraniadau gan unigolion ar gyfer yswiriant gofal cymdeithasol. Rydym yn parchu ac yn gefnogol iawn i'n gwasanaeth iechyd gwladol ac rydym yn parhau i amddiffyn egwyddor gofal iechyd sydd ar gael yn rhad ac am ddim pan fydd ei angen. Mae angen newidiadau i'r modelau rhyngwladol a adolygwyd er mwyn iddynt allu parhau i fod yn hyfyw, gyda buddion cyfyngedig i ofal cymdeithasol neu gyfraniadau ariannol uwch. Fe fyddai hyn yn awgrymu, pe baem ni'n codi trethi i ariannu gwelliant mewn gofal cymdeithasol, yna byddai angen inni alinio'n agos â'r canlyniadau penodol yr ydym yn dymuno eu cyflawni er mwyn cael datrysiad sy'n ddigon hyblyg a chynaliadwy. Mae dewisiadau gwirioneddol i'r genedl yma. Bydd dod i gytundeb ynghylch yr angen am newid a natur y cytundeb hwnnw yn hanfodol ar gyfer diwygio i'r dyfodol. Rwy'n awyddus i barhau â'r drafodaeth hon heddiw a thu hwnt gydag Aelodau, gyda phwyllgorau a rhanddeiliaid ehangach i helpu i lywio cyfeiriad y daith a llunio darlun o'n gweledigaeth ar y cyd ar gyfer y gwasanaethau cymdeithasol yr ydym ni'n dymuno eu gweld yn y dyfodol yng Nghymru.