English: I'm very pleased to speak in support of the Equality and Human Rights Commission , with special reference to the chapter on improving Welsh workplaces. The Equality and Human Rights Commission's stated aim is to improve workplaces by working with employers and by encouraging effective equality and human rights workplace practices. I welcome the working forward coalition that the EHRC has set up, with a commitment made by over 20 organisations in Wales, including the Welsh Government, to attract, develop and retain women at work, and this will help address the inequalities women are still facing, with the gender pay gap in Britain standing at 18.1 per cent. Further statistics they give in their review: 86 per cent of Welsh employers saying that they're firm supporters of female staff during and after pregnancy, but 71 per cent of mothers still saying that they have a negative or possibly discriminatory experience at work. These statistics show how much further we need to go and I was reminded of this at the twenty-fifth anniversary of Chwarae Teg, which I attended last week, when the chief executive, Cerys Furlong, looked back to the start of Chwarae Teg when I was appointed as the first director, following a major survey of the role of women in the Welsh workforce. At that time, one in five women were not in work; by 2010, it was one in 10. But Cerys told us that women still carry out, on average, 60 per cent more unpaid work than men, at 26 hours per week compared with 16 hours. She reminded us that Chwarae Teg has been working over the last 25 years with women, businesses, schools and policy makers to ensure that women in Wales can enter the workplace, develop their skills and build rewarding careers. Can I draw attention to the Chwarae Teg Agile Nation 2 programme set up to help improve the position of women in the workforce? The European Social Fund and Welsh Government funded programme was developed as a direct response to a body of evidence, showing a clear need for positive measures to be taken to support the progression of women in Wales. For example, national figures show that 7 per cent of employed women in Wales are in management, compared with 11 per cent of men. And women are underrepresented in key STEM industries - science, technology, engineering and maths. Agile Nation 2 will support 2,207 women and 500 businesses during its planned life cycle. At this point, I want to pay tribute to Val Feld, former Assembly Member for Swansea East, who was the leading force behind the setting up of Chwarae Teg when she was director of the Equal Opportunities Commission in Wales. I know that this Assembly will be pleased to hear that we've progressed with the plan to install a purple plaque at this Senedd in the new year, when we can give due time and attention to her considerable legacy before her life was cut short after a brave fight against cancer. In memory of Val and in support of Chwarae Teg, ambitious about their goal to make Wales the global lead in gender equality, can I welcome Chwarae Teg's new fair play employer benchmark, launched last week? I know Val would be so pleased to hear of this and of their ambition. The fair play employer benchmark will help employers see where they are ranked in terms of gender equality and equip them with an action plan to take them forward in terms of gender pay reporting. This fair play initiative will be available to public, private and third sector employers to help them receive recognition as a fair play employer. Can I just ask the Cabinet Secretary if Welsh Government can engage with this inspiring new initiative? I think this must be embedded in the economic action plan, on which, of course, there was a statement made by Ken Skates this afternoon. We must show our determination to drive change for gender equality in Wales to take us forward and I do thank the Equality and Human Rights Commission for their informative annual review.
Welsh: Rwy'n falch iawn o gael siarad o blaid y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, gan gyfeirio'n arbennig at y bennod ynglŷn â gwella gweithleoedd Cymru. Nod penodol y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yw gwella gweithleoedd drwy weithio gyda chyflogwyr a thrwy hyrwyddo arferion effeithiol yn y gweithle o ran cydraddoldeb a hawliau dynol. Rwy'n croesawu'r glymblaid Gweithio Ymlaen a sefydlwyd gan y Comisiwn, gyda mwy nag 20 o sefydliadau yng Nghymru, gan gynnwys Llywodraeth Cymru, wedi ymrwymo i ddenu, datblygu a chadw menywod yn y gwaith. Bydd hyn yn helpu i fynd i'r afael â'r anghydraddoldebau y mae menywod yn dal i'w hwynebu, gyda'r bwlch cyflog rhwng y rhywiau yn 18.1 y cant ym Mhrydain. Dyma rai ystadegau eraill y maen nhw'n eu rhoi yn eu hadolygiad: mae 86 y cant o gyflogwyr Cymru yn dweud eu bod nhw'n gefnogwyr cadarn o staff benywaidd yn ystod ac ar ôl beichiogrwydd, ond mae 71 y cant o famau yn dal i ddweud eu bod nhw'n cael profiadau negyddol neu, o bosibl, wahaniaethol yn y gwaith. Mae'r ystadegau hyn yn dangos pa mor bell y mae angen inni fynd o hyd, a chefais fy atgoffa o hyn yn nathliad pen-blwydd Chwarae teg yn bump-ar-hugain mlwydd oed, yr oeddwn i ynddo yr wythnos diwethaf. Roedd y Prif Weithredwr, Cerys Furlong, yn edrych yn ôl i'r cyfnod y sefydlwyd Chwarae Teg pan gefais i fy mhenodi'n gyfarwyddwr cyntaf y mudiad, yn dilyn arolwg mawr o swyddogaeth menywod yn y gweithle yng Nghymru. Bryd hynny, nid oedd un o bob pum menyw yn gweithio; erbyn 2010, y ffigur oedd un o bob 10. Ond dywedodd Cerys wrthym fod menywod yn dal i wneud, ar gyfartaledd, 60 y cant yn fwy o waith di-dâl na dynion, sef 26 awr yr wythnos o'i gymharu ag 16 awr. Atgoffodd ni fod Chwarae Teg wedi bod yn gweithio dros y 25 mlynedd diwethaf gyda menywod, busnesau, ysgolion a llunwyr polisi i sicrhau y gall menywod yng Nghymru weithio, meithrin eu sgiliau ac adeiladu gyrfaoedd gwerth chweil. A gaf i dynnu eich sylw at raglen Cenedl Hyblyg 2 Chwarae Teg a sefydlwyd er mwyn helpu i wella safle menywod yn y gweithlu? Caiff y rhaglen ei hariannu drwy Gronfa Gymdeithasol Ewrop a Llywodraeth Cymru a chafodd ei datblygu fel ymateb uniongyrchol i gorff o dystiolaeth, sy'n dangos angen clir am fesurau cadarnhaol y mae angen eu gweithredu i gefnogi cynnydd menywod yng Nghymru. Er enghraifft, mae'r ffigurau cenedlaethol yn dangos bod 7 y cant o fenywod yng Nghymru mewn swyddi rheoli, o'i gymharu ag 11 y cant o ddynion. Ac mae merched wedi eu tangynrychioli mewn diwydiannau STEM allweddol - gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg. Bydd Cenedl Hyblyg 2 yn cefnogi 2,207 o fenywod a 500 o fusnesau yn ystod ei gylch oes arfaethedig. Ar y pwynt hwn, hoffwn i dalu teyrnged i Val Feld, cyn-Aelod Cynulliad dros Ddwyrain Abertawe. Hi arweiniodd y ffordd i sefydlu Chwarae Teg pan oedd yn gyfarwyddwr y Comisiwn Cyfle Cyfartal yng Nghymru. Rwy'n gwybod y bydd y Cynulliad hwn yn falch o glywed ein bod ni wedi gwneud cynnydd gyda'r cynllun i osod plac porffor ar y Senedd hon yn y flwyddyn newydd, pryd y gallwn ni roi amser a sylw dyledus i'w gwaddol sylweddol cyn ei marwolaeth annhymig ar ôl brwydr ddewr yn erbyn canser. Er cof am Val ac i gefnogi Chwarae Teg, a chyda Chwarae Teg yn uchelgeisiol ynghylch ei nod i wneud Cymru yn arweinydd byd-eang o ran cydraddoldeb rhwng y rhywiau, a gaf i groesawu meincnod newydd chwarae teg y mudiad a gafodd ei lansio yr wythnos diwethaf? Rwy'n gwybod y byddai Val yn eithriadol o falch o glywed am hyn ac am eu huchelgais. Bydd y meincnod cyflogwr chwarae teg yn helpu cyflogwyr i weld sut maen nhw wedi eu graddio o ran cydraddoldeb rhwng y rhywiau a rhoi cynllun gweithredu iddyn nhw fel y gallan nhw wneud cynnydd o ran datgelu cyflog merched a dynion. Bydd y fenter chwarae teg ar gael i gyflogwyr sector cyhoeddus, preifat a'r trydydd sector i'w helpu i gael cydnabyddiaeth fel cyflogwr chwarae teg. A gaf i ofyn i'r Ysgrifennydd Cabinet a all Llywodraeth Cymru fabwysiadu'r fenter newydd ysbrydoledig hon? Rwy'n credu bod yn rhaid ymgorffori hyn yn y cynllun gweithredu economaidd, y cafwyd datganiad yn ei gylch gan Ken Skates y prynhawn yma. Mae'n rhaid inni ddangos ein bod yn benderfynol o sbarduno newid o ran cydraddoldeb rhwng y rhywiau yng Nghymru i fynd â ni ymlaen ac rwyf yn diolch i'r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol am eu hadolygiad blynyddol diddorol.