English: Diolch yn fawr, Lywydd. I was pleased yesterday to introduce the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Bill, with its explanatory memorandum, to the National Assembly. Reform of the current statutory framework for supporting learners with special educational needs and learning difficulties and/or disabilities has been on the agenda for over a decade. We are now making it a reality. Nearly a quarter of children and young people in Wales will have some form of additional learning need during their education. The current legislative framework for supporting them is based on a model introduced more than 30 years ago, which is widely recognised as being no longer fit for purpose. The Bill proposes a complete overhaul of the system, which will affect nearly every early years, school and further education setting in Wales. The Bill responds to concerns from families, who say that the current system is inefficient, bureaucratic and costly, and is not either child-centred or user-friendly. Needs are sometimes identified late, and interventions are not planned or implemented in a timely or effective way. Families say they have to battle at each stage of the process to get the right support for their child, and that they do not know where to turn for advice and information. The Bill targets directly these concerns, whilst building on what works well in the current system. It will place the learner at the heart of the process, and make the system more equitable, far simpler, and less adversarial for those involved. The Bill will create a single statutory system to support children and young people from birth through to 25 who have additional learning needs, instead of the two separate systems currently operating. It will replace the terms 'special educational needs' and 'learning difficulties and/or disabilities' with the new term 'additional learning needs'. It will replace the system of statementing, and create a single statutory plan - the individual development plan - to replace the existing range of statutory and non-statutory plans for learners, ensuring equity of rights regardless of the learner's level of need or the educational setting they attend. It will ensure the views of learners and parents are considered throughout the planning process, so that they view it as something that is done with them rather than done to them, and that the child or young person is at the centre of everything. And, finally, it will encourage better collaboration between agencies, by introducing and establishing new statutory roles in health and education, so that needs are identified early and the right support is put in place. The Bill has, of course, already been the subject of extensive consultation. It has been informed by action research and two White Paper consultations. A draft of the Bill was published during 2015 for consultation, and was the subject of pre-legislative scrutiny by the former Assembly's Children, Young People and Education Committee. This has served to reinforce the legislative proposition that we have presented, and informed the development of an ambitious package of wider reforms. In response to feedback received during the consultation on the draft Bill, we have developed the legislation in some key areas, including, for example, on the role of the health service and the position of Welsh-medium support. I have no doubt at all that we will debate these issues as the Bill makes its way through the scrutiny process, but I am also confident that the Bill is robust and operationally sound - something we have key stakeholders and professionals to thank for.
Welsh: Diolch yn fawr, Lywydd. Roeddwn yn falch ddoe o gyflwyno'r Bil Tribiwnlys Anghenion Dysgu Ychwanegol ac Addysg (Cymru), gyda'i femorandwm esboniadol, i'r Cynulliad Cenedlaethol. Mae diwygio'r fframwaith statudol presennol ar gyfer cefnogi dysgwyr ag anghenion addysgol arbennig ac anawsterau a/neu anableddau dysgu wedi bod ar yr agenda ers dros ddegawd. Rydym nawr yn ei wireddu. Bydd gan bron i chwarter y plant a'r bobl ifanc yng Nghymru ryw fath o angen dysgu ychwanegol yn ystod eu haddysg. Mae'r fframwaith deddfwriaethol presennol i'w cefnogi yn seiliedig ar fodel a gyflwynwyd dros 30 mlynedd yn ôl, a'r teimlad cyffredinol yw nad yw bellach yn addas at ei ddiben. Mae'r Bil yn cynnig ailwampio'r system yn llwyr, a fydd yn effeithio ar bron bob lleoliad blynyddoedd cynnar, ysgol ac addysg bellach yng Nghymru. Mae'r Bil yn ymateb i bryderon gan deuluoedd, sy'n dweud bod y system bresennol yn aneffeithlon, yn fiwrocrataidd ac yn gostus, ac nad yw'n canolbwyntio ar blant nac yn hwylus i'w defnyddwyr. Weithiau canfyddir anghenion yn hwyr, ac nid yw ymyraethau'n cael eu cynllunio na'u rhoi ar waith mewn modd amserol nac effeithiol. Mae teuluoedd yn dweud bod yn rhaid iddynt frwydro yn ystod pob cam o'r broses i gael y cymorth cywir i'w plentyn, ac nad ydynt yn gwybod ble i droi i gael cyngor a gwybodaeth. Mae'r Bil yn targedu'r pryderon hyn yn uniongyrchol, gan adeiladu ar yr hyn sy'n gweithio'n dda yn y system bresennol. Bydd yn sicrhau bod dysgwyr wrth wraidd y broses, ac yn gwneud y system yn decach, yn llawer symlach, ac yn llai gwrthwynebus i'r rhai sy'n ymwneud â hi. Bydd y Bil yn creu un system statudol i gefnogi plant a phobl ifanc sydd ag anghenion dysgu ychwanegol o'u genedigaeth hyd nes eu bod yn 25 oed, yn hytrach na'r ddwy system ar wahân sy'n gweithredu ar hyn o bryd. Bydd yn cyflwyno'r term newydd 'anghenion dysgu ychwanegol' i gymryd lle'r termau 'anghenion addysgol arbennig' ac 'anawsterau a/neu anableddau dysgu'. Bydd yn disodli'r system o lunio datganiadau, ac yn creu un cynllun statudol - y cynllun datblygu unigol - i gymryd lle'r ystod bresennol o gynlluniau statudol ac anstatudol ar gyfer dysgwyr, gan sicrhau tegwch hawliau waeth beth yw lefel angen y dysgwr neu'r lleoliad addysgol y mae'n ei fynychu. Bydd yn sicrhau bod barn dysgwyr a rhieni'n cael ei hystyried drwy gydol y broses gynllunio, fel eu bod yn ei gweld fel rhywbeth sy'n cael ei wneud gyda nhw yn hytrach nag yn cael ei wneud iddyn nhw, a bod y plentyn neu'r person ifanc yn ganolog i bopeth. Ac, yn olaf, bydd yn annog gwell prosesau cydweithio rhwng asiantaethau, drwy gyflwyno a sefydlu swyddogaethau statudol newydd ym meysydd iechyd ac addysg, fel bod anghenion yn cael eu hadnabod yn gynnar a bod y gefnogaeth gywir yn cael ei darparu. Mae'r Bil, wrth gwrs, eisoes wedi bod yn destun ymgynghori helaeth. Mae'n seiliedig ar ymchwil gweithredol a dau ymgynghoriad Papur Gwyn. Cyhoeddwyd drafft o'r Bil yn ystod 2015 ar gyfer ymgynghori, a bu cyn Bwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y Cynulliad yn craffu arno cyn y broses ddeddfu. Effaith hyn oedd atgyfnerthu'r cynnig deddfwriaethol yr ydym wedi'i gyflwyno, a rhoi sail i ddatblygu pecyn uchelgeisiol o ddiwygiadau ehangach. Mewn ymateb i adborth a gafwyd yn ystod yr ymgynghoriad ar y Bil drafft, rydym wedi datblygu'r ddeddfwriaeth mewn rhai meysydd allweddol, gan gynnwys, er enghraifft, ynglŷn â swyddogaeth y gwasanaeth iechyd a sefyllfa cymorth cyfrwng Cymraeg. Nid oes gennyf ddim amheuaeth o gwbl y byddwn yn trafod y materion hyn wrth i'r Bil wneud ei ffordd drwy'r broses graffu, ond rwyf hefyd yn hyderus bod y Bil yn gryf ac yn weithredol gadarn - rhywbeth y dylem ddiolch i randdeiliaid a gweithwyr proffesiynol allweddol amdano.