English: But, as I mentioned about the co-productive approach to policy making, we are going to engage with partners in terms of developing the guidance to ensure that the socioeconomic duty works for public bodies to whom it applies, and delivers for the people of Wales. Of course, we will seek that, and it will tackle many of the points that have been made by Members about tackling socioeconomic inequalities. Of course, there have been numerous calls in recent years for the Welsh Government to take legislative action to strengthen and advance equality and human rights here in Wales, and commencing the socioeconomic duty under the Equality Act 2010 is going to ensure that we look at the impact of strategic decisions on the poorest people and groups in Wales. But clearly, also reviewing the Welsh-specific duties under the public sector equality duty is vital to ensure that they're up to date, proportionate, and effective, and I thank Mark Isherwood for giving concrete examples so that public bodies and, of course, the EHRC, listening to this can see where indeed we do need to undertake a rigorous review of the PSED and how we deliver that. Of course, we are working closely with the Equality and Human Rights Commission to review the monitoring and improve the reporting arrangements so that equality data reports from Welsh public bodies are easy to find and understand. It's very clear that if we are going to develop and create a fairer society where diversity is valued and respected, where people don't face discrimination and prejudice, a society where people can participate, flourish and have the opportunity to fulfil their objectives - . So, we will, obviously, take that forward in terms of our responsibilities with our equality objectives for the next four years. I'm grateful to John Griffiths for your points as well in terms of responding to 'Is Wales Fairer?' and for the valuable work that you undertake with leading your committee. And, of course, you are quite right in terms of tackling poverty, and that call for the socioeconomic duty to be tackled will be one part of the response to that. But the Welsh Government doesn't hold all the levers needed to make that difference to the headline figure for poverty in Wales, and we have to recognise the research by EHRC into the impact of the UK Government's tax and welfare reforms. You talked about the cumulative impact of tax and welfare reforms, and the fact that disabled households and those with children are particularly at risk. So, the work that we are doing to address this is crucial, not just in terms of the socioeconomic duty, but particularly in terms of access to transport and enforcement, and that's where, of course, our framework, 'Action on Disability: The Right to Independent Living' is so important. So, I think, also, just in terms of responding to our responsibilities, I was very pleased to come before the committee to be scrutinised on our progress with the violence against women, domestic abuse and sexual violence legislation, and the progress that we are making in term of delivering five years into that pioneering legislation, and we're holding an event in north Wales to develop a strategy for the next five years. The Wales Audit Office did find that the Act is transforming services, and there's evidence of good collaboration in parts of Wales. But it is also about prevention and making sure that we are working not just in terms of the perpetrators, but with education, with children and young people. I would like to thank Huw Irranca for speaking about the importance of tackling health inequalities as well. Of course, it is the health inequalities, recognising Professor Marmot's pioneering and inspiring work, that it's clear we need to address. On data gaps, thank you, Mark, for mentioning that as well. There are clear gaps in the data in Wales that make it difficult to understand the experiences of people sharing all protected characteristics, but tomorrow I am meeting the deputy national statistician to discuss the census and ways in which we can look at the statistics and work, indeed, with the UK Government to explore whether limitations can be overcome by data linkage. Action on the disability framework is an absolutely key priority for the Welsh Government, using the social model of disability and engaging, as we already are in terms of access and inequalities in relation to transport. I would like to conclude by recognising that the landscape of equality and human rights over the next months and years is challenging. The presence and dedication of the EHRC to work with us on this agenda is vital. It's clear that we have opportunities to strengthen our resolve, seek the positive outcomes that will make a real difference to the lives of the people we serve in our richly diverse nation.
Welsh: Ond, fel y soniais ynghylch y dull cyd-gynhyrchiol o lunio polisïau, rydym yn mynd i ymgysylltu â phartneriaid o ran datblygu'r canllawiau er mwyn sicrhau bod y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol yn gweithio i gyrff cyhoeddus y mae'n berthnasol iddynt, ac yn cyflawni ar gyfer pobl Cymru. Wrth gwrs, byddwn yn ceisio hynny, a bydd yn mynd i'r afael â llawer o'r pwyntiau a wnaed gan Aelodau ynghylch mynd i'r afael ag anghydraddoldeb economaidd-gymdeithasol. Wrth gwrs, galwyd sawl gwaith yn ystod y blynyddoedd diwethaf ar i Lywodraeth Cymru gymryd camau deddfwriaethol i gryfhau a hybu cydraddoldeb a hawliau dynol yma yng Nghymru, ac mae dechrau'r ddyletswydd economaidd-gymdeithasol o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn mynd i sicrhau ein bod yn ystyried effaith penderfyniadau strategol ar y bobl a'r grwpiau tlotaf yng Nghymru. Ond yn amlwg, mae adolygu'r dyletswyddau sy'n benodol i'r Gymru o dan ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yn hanfodol er mwyn sicrhau eu bod yn gyfredol, yn gymesur ac yn effeithiol, a diolchaf i Mark Isherwood am roi enghreifftiau pendant er mwyn i gyrff cyhoeddus ac, wrth gwrs, y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, wrth wrando ar hyn, weld ble yn wir mae angen i ni gynnal adolygiad trwyadl o'r PSED a sut yr ydym yn cyflawni hynny. Wrth gwrs, rydym yn gweithio'n agos gyda'r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol i adolygu monitro a gwella'r trefniadau adrodd fel bod adroddiadau data cydraddoldeb gan gyrff cyhoeddus Cymru yn hawdd eu canfod a'u deall. Mae'n amlwg iawn os ydym yn mynd i ddatblygu a chreu cymdeithas decach lle caiff amrywiaeth ei gwerthfawrogi a'i pharchu, lle nad yw pobl yn wynebu gwahaniaethu a rhagfarn, cymdeithas lle gall pobl gymryd rhan, ffynnu a chael cyfle i gyflawni eu hamcanion - . Felly, byddwn, yn amlwg, yn bwrw ymlaen â hynny o ran ein cyfrifoldebau gyda'n hamcanion cydraddoldeb ar gyfer y pedair blynedd nesaf. Rwy'n ddiolchgar i John Griffiths am eich pwyntiau hefyd o ran ymateb i 'A yw Cymru'n Decach?' ac am y gwaith gwerthfawr yr ydych yn ei wneud wrth arwain eich pwyllgor. Ac, wrth gwrs, rydych chi'n hollol iawn o ran mynd i'r afael â thlodi, a bydd yr alwad honno am fynd i'r afael â'r ddyletswydd economaidd-gymdeithasol yn un rhan o'r ymateb i hynny. Ond nid yw Llywodraeth Cymru yn meddu ar yr holl ddulliau ysgogi sydd eu hangen i wneud y gwahaniaeth hwnnw i'r prif ffigur ar gyfer tlodi yng Nghymru, ac mae'n rhaid i ni gydnabod ymchwil y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol i effaith diwygiadau treth a lles Llywodraeth y DU. Fe wnaethoch chi sôn am effaith gronnol diwygiadau treth a lles, a'r ffaith bod aelwydydd anabl a'r rhai sydd â phlant mewn perygl arbennig. Felly, mae'r gwaith yr ydym yn ei wneud i fynd i'r afael â hyn yn hollbwysig, nid yn unig o ran y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol, ond yn enwedig o ran gallu defnyddio trafnidiaeth a gorfodi'r gyfraith, a dyna lle, wrth gwrs, mae ein fframwaith, 'Gweithredu ar Anabledd: Yr Hawl i Fyw'n Annibynnol' mor bwysig. Felly, rwy'n credu, hefyd, dim ond o ran ymateb i'n cyfrifoldebau, roeddwn yn falch iawn o ddod gerbron y pwyllgor er mwyn iddo gael craffu ar ein cynnydd gyda'r ddeddfwriaeth trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol, a'r cynnydd yr ydym yn ei wneud o ran cyflawni, pum mlynedd ers rhoi'r ddeddfwriaeth arloesol honno ar waith, ac rydym yn cynnal digwyddiad yn y gogledd i ddatblygu strategaeth ar gyfer y pum mlynedd nesaf. Canfu Swyddfa Archwilio Cymru fod y Ddeddf yn gweddnewid gwasanaethau, ac mae tystiolaeth o gydweithio da mewn rhannau o Gymru. Ond mae hefyd yn ymwneud ag atal a sicrhau ein bod yn gweithio nid yn unig o ran y tramgwyddwyr, ond gydag addysg, gyda phlant a phobl ifanc. Hoffwn ddiolch i Huw Irranca am siarad am bwysigrwydd mynd i'r afael ag anghydraddoldeb iechyd hefyd. Wrth gwrs, gan gydnabod gwaith arloesol ac ysbrydoledig yr Athro Marmot, mae'n amlwg mai'r anghydraddoldebau iechyd yw'r rhai y mae angen i ni fynd i'r afael â nhw. Ynghylch diffygion data, diolch, Mark, am grybwyll hynny hefyd. Mae diffygion amlwg yn y data yng Nghymru sy'n ei gwneud hi'n anodd deall profiadau pobl sy'n rhannu'r holl nodweddion gwarchodedig, ond yfory byddaf yn cyfarfod â'r dirprwy ystadegydd gwladol i drafod y cyfrifiad a'r ffyrdd inni edrych ar yr ystadegau a gweithio, yn wir, gyda Llywodraeth y DU i archwilio a ellir goresgyn cyfyngiadau drwy gysylltu data. Mae gweithredu ar y fframwaith anabledd yn flaenoriaeth gwbl allweddol i Lywodraeth Cymru, gan ddefnyddio'r model cymdeithasol o anabledd ac ymgysylltu, fel rydym eisoes yn ei wneud o ran mynediad ac anghydraddoldeb mewn cysylltiad â thrafnidiaeth. Hoffwn gloi drwy gydnabod bod y sefyllfa o ran cydraddoldeb a hawliau dynol dros y misoedd a'r blynyddoedd nesaf yn heriol. Mae presenoldeb ac ymroddiad y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol i weithio gyda ni ar yr agenda hon yn hanfodol. Mae'n amlwg bod gennym ni gyfleoedd i gryfhau ein penderfyniad, i geisio'r canlyniadau cadarnhaol a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau'r bobl yr ydym yn eu gwasanaethu yn ein gwlad amrywiol iawn.