English: I'd like to thank Suzy Davies for her general welcome for the words and the statement and the strategy itself. May I say this in responding to you, Suzy? We are starting on a journey here - a journey over two generations to reach 2050, a journey where we have to make investment very early on, and that's what I've tried to do today, by showing some sort of picture of what I hope to do over the current Assembly and this Government, because I think it is important to set targets not just for 2050, and whoever is Minister at that point, but also targets for the Government here whilst I'm Minister. And we have to create a network or a structure where it's possible to ensure accountability for this Government - this current Government - too. So, we do hope to do that today and over the coming weeks and months. Mudiad Meithrin will be one of the most important partners that we have as we move ahead, ensuring that we do have the framework and structure of the 'meithrin' groups across Wales. We will continue to collaborate with them. You've asked many questions about developing the workforce. Kirsty Williams has commissioned work by Delyth Evans, and the report of that taskforce will be published over the next few weeks. And that report will start to put together that picture of how we can develop further education through the medium of Welsh by ensuring that we have post-16 courses through the medium of Welsh for those people who want to work with the Mudiad Meithrin, for example, but also to develop skills and new services through the medium of Welsh. Kirsty Williams will have a statement to make on that over the coming weeks. But we are seeing that the Welsh language - . It is important to see the Welsh language as a communication skill, as you described, but also the Welsh language has to be more than that - more than just a communication skill that you use when you need to in the workplace. The Welsh language is more than that. It's a vital part of our culture and history as a nation, and we also have to acknowledge the value of the Welsh language because of what it is, and not just because it's a skill in the workplace. I do want to emphasise the importance of that. As part of the journey, I will be publishing a White Paper in the Eisteddfod, and we will be starting a process of discussing what kind of legislative structure we need over the coming years. I was clear in my mind - and I hope that Members will agree - that we need to set out the vision first of all, we need the set out the strategy first of all, and then discuss how we implement the strategy and how we achieve that vision. And so, I was clear that I wanted to set out the strategy here, and then have the discussion about the legislation and the new Bill for the Welsh language. We will be starting that process of discussion with regard to the Bill in the Eisteddfod. That will then continue into the autumn, and then when we've had that national debate about that, I hope that we will be able to bring forward legislative proposals to this Assembly so that Members can discuss and debate those proposals that we have, and I hope to do that very early in the new year. When I talk about favourable conditions for the Welsh language, then I'm talking about what kind of rights we need as Welsh speakers, how we demand our rights as Welsh speakers, and how the public services and other services work within a statutory system that will ensure and guarantee our rights as Welsh speakers. We do have to have that discussion, and I look forward to that. But more than that - and I will conclude with this response - I want to shift the emphasis from regulation to promotion and facilitation, and I want to shift the emphasis from discussion to a national debate about the Welsh language that's positive with regard to how we expand the use of the Welsh language, how we increase achievement with regard to the Welsh language, if you like - we need to move away from these things with regard to conflict, as you've suggested, and talk about how we can expand the Welsh language, and do that by including all of us. Very often we discuss strategies with regard to the Welsh language only in Welsh, but this is a strategy for Wales, Welsh speakers and those who don't speak Welsh, together.
Welsh: Liciwn i ddiolch i Suzy Davies am ei chroeso cyffredinol ar gyfer y geiriau a'r datganiad a'r strategaeth. A gaf i ddweud hyn wrth ymateb i chi, Suzy? Rydym ni yn dechrau ar daith fan hyn - taith o ddwy genhedlaeth i gyrraedd 2050, taith lle mae'n rhaid inni wneud buddsoddiadau yn gynnar, a dyna beth rwyf wedi trio ei wneud heddiw, trwy ddangos rhyw fath o ddarlun o beth rwy'n gobeithio ei wneud yn ystod y Cynulliad presennol a'r Llywodraeth yma, achos rwyf yn meddwl ei bod yn bwysig gosod targedau ddim ar gyfer 2050, a phwy bynnag sy'n Weinidog bryd hynny, ond hefyd targedau ar gyfer y Llywodraeth yma tra fy mod i yn Weinidog. Ac mae'n rhaid creu rhwydwaith a strwythur lle mae'n bosibl sicrhau atebolrwydd ar gyfer y Llywodraeth yma, y Llywodraeth bresennol, hefyd. So, rydym yn gobeithio gwneud hynny heddiw a dros yr wythnosau a'r misoedd nesaf. Mi fydd y Mudiad Meithrin yn un o'r partneriaid pwysicaf sydd gyda ni fel rydym yn symud ymlaen i sicrhau bod gyda ni'r strwythur o grwpiau meithrin ar draws Cymru. Mi fyddwn ni'n parhau i gydweithio â nhw. Rydych chi wedi gofyn lot fawr o gwestiynau amboutu datblygu'r gweithlu. Mae Kirsty Williams wedi comisiynu gwaith gan Delyth Evans, ac mi fydd adroddiad gweithgor Delyth Evans yn cael ei gyhoeddi yn ystod yr wythnosau nesaf. Ac mi fydd yr adroddiad hwnnw yn dechrau creu darlun o sut rydym ni yn gallu datblygu addysg bellach trwy gyfrwng y Gymraeg, sicrhau bod gennym ni gyrsiau ar ôl 16 trwy gyfrwng y Gymraeg ar gyfer pobl sydd eisiau gweithio gyda, er enghraifft, y Mudiad Meithrin, ond hefyd ddatblygu sgiliau a gwasanaethau newydd trwy gyfrwng y Gymraeg. Mi fydd gan Kirsty Williams ddatganiad i'w wneud ar hynny yn ystod yr wythnosau nesaf. Ond rydym yn gweld bod y Gymraeg - . Mae'n bwysig gweld y Gymraeg fel sgìl cyfathrebu, yn y ffordd rydych chi wedi ddisgrifio, ond hefyd mae'n rhaid bod y Gymraeg yn fwy na hynny - yn fwy na dim ond sgìl cyfathrebu rydych yn ei ddefnyddio pan fo angen yn y gwaith. Mae'r Gymraeg yn fwy na hynny. Mae'r Gymraeg yn rhan hanfodol o'n diwylliant a hanes ein cenedl ni, ac mae'n rhaid inni hefyd gydnabod gwerth y Gymraeg oherwydd beth yw hi, a ddim jest oherwydd ei bod yn sgìl yn y gweithle. Rwyf eisiau pwysleisio pwysigrwydd hynny. Fel rhan o'r daith, mi fyddaf yn cyhoeddi Papur Gwyn yn yr Eisteddfod, ac mi fyddwn ni yn dechrau proses o drafod pa fath o strwythur deddfwriaethol sydd ei angen arnom ni dros y blynyddoedd nesaf. Roeddwn i'n glir yn fy meddwl i - ac rwy'n gobeithio y bydd Aelodau yn cytuno - bod angen gosod y weledigaeth yn gyntaf, gosod y strategaeth yn gyntaf, ac wedyn trafod sut rydym yn gweithredu y strategaeth a sut rydym ni'n cyrraedd y weledigaeth. Ac felly, roeddwn i'n glir fy mod eisiau gosod y strategaeth yma, ac wedyn cael trafodaeth amboutu'r ddeddfwriaeth a'r Bil newydd ar gyfer yr iaith Gymraeg. Mi fyddwn ni'n dechrau'r broses o drafod y Bil newydd yn yr Eisteddfod. Mi fydd hynny yn parhau i mewn i'r hydref, ac wedyn pan fyddwn ni wedi cael sgwrs genedlaethol amboutu hynny, rwy'n gobeithio y gallwn ni ddod â chynigion deddfu nôl i'r Cynulliad yma er mwyn i Aelodau gael trafod y cynigion fydd gyda ni, ac rydw i'n gobeithio gwneud hynny yn gynnar iawn yn y flwyddyn newydd. Pan rydw i yn sôn am amodau ffafriol ar gyfer y Gymraeg, rydw i'n sôn amboutu pa fath o hawliau rydym ni eu hangen fel Cymry Cymraeg, sut rŷm ni'n gweithredu ein hawliau fel Cymry Cymraeg, a sut mae'r gwasanaethau cyhoeddus ac eraill yn gweithio y tu mewn i system statudol a fydd yn sicrhau ein hawliau fel Cymry Cymraeg. Mae'n rhaid inni gael trafodaeth felly, ac rydw i'n edrych ymlaen at hynny. Ond yn fwy na hynny - ac fe wnaf i fennu gyda'r ymateb yma - rydw i eisiau symud y pwyslais o reoleiddio i hybu a hyrwyddo, ac rydw i eisiau symud y pwyslais i drafodaeth ac i sgwrs genedlaethol amboutu'r Gymraeg sydd yn bositif, amboutu sut ydym ni'n ehangu defnydd o'r Gymraeg, a sut ydym ni'n ehangu cyrhaeddiad y Gymraeg, os ydych chi'n licio - symud i ffwrdd o'r hen drafodaethau diflas amboutu wrthdaro, fel rydych chi wedi awgrymu, a sôn am sut ydym ni'n gallu ehangu'r Gymraeg a gwneud hynny fel cenedl, a gwneud hynny yn cynnwys pob un ohonom ni. Yn aml iawn, rydym ni'n trafod strategaeth y Gymraeg dim ond yn y Gymraeg, ond mae hon yn strategaeth i Gymru, Cymry Cymraeg ac i Gymry di Gymraeg, gyda'n gilydd.