English: Today's regulations around funding for fisheries are described as a replacement for the EMFF, which was a targeted funding programme. So, is the Minister convinced that the Wales marine and fisheries scheme makes the same targeted interventions to support Welsh fishing, seafood and aquaculture businesses? We're already nearly a year behind the other countries and constituent parts of the UK with the introduction of a new funding scheme, which has put Welsh fishers at a disadvantage compared to businesses elsewhere, and there are concerns that the funding scheme here does not reflect the necessary targeted intervention measures needed in order to fulfil our statutory duties. What's particularly concerning for the sector is that these plans only offer revenue funds, which severely limits fishers' ability to develop their businesses and, indeed, to allow the sector to reach net zero. It's also disappointing to understand that the funds will be paid in retrospect to fishers, who are already struggling financially. Is it realistic to expect applicants to defray payments, for example, having the financial arrangements in place to fully fund a project to final claim, before the relevant intervention-rate percentage can be reclaimed? The memorandum of explanation tells us that no consultation has been held and refers instead to 'Brexit and our Seas'. Surely for such an important announcement for this sector, they should have been consulted on this. 'Brexit and our Seas' was published in 2019. Since then, we've had COVID, a dodgy trade agreement, a Wales general election, three Prime Ministers and four Chancellors. The world is a different place today. Fishers in Wales should be central to developing such an important policy. The previous EMFF were cumbersome and difficult to navigate, which led to a low uptake from fishers in Wales. This is an opportunity to simplify the process, however, it seems to me that this opportunity has been lost, which is another disappointment. Can the Minister therefore assure us that, as this progresses, lessons will be learned to make the application process easier? And what level of support will you put in place to help, advise and assist applicants? Unlike the EMFF scheme, Welsh Government have broadened the Wales marine and fisheries scheme to include marine, fisheries and aquaculture. How much, therefore, of the overall budget is being allocated to each sector, and how will such sums be evaluated and measured? How will movement of uncommitted funds from one sector heading to the other be scrutinised or approved? Finally, given the recent agreement and publication of the joint fisheries statement, can the Minister confirm that the Wales marine and fisheries scheme will deliver Welsh strategic objectives for fishers and aquaculture? Because of these issues, we're currently minded to vote against these regulations and would wish that these issues were resolved before regulations come into effect and that the sector is consulted fully, but our position is dependent, of course, on the Minister's response. Diolch yn fawr iawn.
Welsh: Disgrifir rheoliadau heddiw ynghylch cyllid ar gyfer pysgodfeydd fel rhai i gymryd lle'r EMFF sef cronfa'r môr a physgodfeydd Ewrop a oedd yn rhaglen ariannu wedi'i thargedu. Felly, a yw'r Gweinidog wedi ei argyhoeddi bod cynllun môr a physgodfeydd Cymru yn gwneud yr un ymyriadau wedi'u targedu i gefnogi busnesau pysgota, bwyd môr a dyframaethu yng Nghymru? Rydym eisoes bron i flwyddyn y tu ôl i'r gwledydd eraill a rhannau cyfansoddol y DU o ran cyflwyno cynllun ariannu newydd, sydd wedi rhoi pysgotwyr Cymru dan anfantais o'u cymharu â busnesau mewn mannau eraill, ac mae pryderon nad yw'r cynllun cyllido yma yn adlewyrchu'r mesurau ymyrraeth wedi'i dargedu angenrheidiol sydd eu hangen er mwyn cyflawni ein dyletswyddau statudol. Yr hyn sy'n arbennig o bryderus i'r sector yw bod y cynlluniau hyn dim ond yn cynnig arian refeniw, sy'n cyfyngu'n ddifrifol ar allu pysgotwyr i ddatblygu eu busnesau ac, yn wir, i ganiatáu i'r sector gyrraedd sero net. Mae'n siomedig hefyd deall y bydd yr arian yn cael ei dalu'n ôl-weithredol i bysgotwyr, sydd eisoes yn ei chael hi'n anodd yn ariannol. A yw'n realistig disgwyl i ymgeiswyr wneud taliadau, er enghraifft, cael y trefniadau ariannol ar waith i ariannu prosiect yn llawn hyd yr hawliad terfynol, cyn y gellir adennill y ganran gyfradd ymyrraeth berthnasol? Mae'r memorandwm esboniadol yn dweud wrthym nad oes ymgynghoriad wedi'i gynnal ac mae'n cyfeirio yn hytrach at 'Brexit a'n Moroedd'. Siawns na ddylid fod wedi ymgynghori â nhw am gyhoeddiad mor bwysig i'r sector hwn. Cafodd 'Brexit a'n Moroedd' ei gyhoeddi yn 2019. Ers hynny, rydym wedi cael COVID, cytundeb masnach amheus, etholiad cyffredinol Cymru, tri Phrif Weinidog a phedwar Canghellor. Mae'r byd yn lle gwahanol heddiw. Dylai pysgotwyr yng Nghymru fod yn ganolog wrth ddatblygu polisi mor bwysig. Roedd yr EMFF blaenorol yn feichus ac yn anodd eu llywio, a arweiniodd at ddefnydd isel gan bysgotwyr yng Nghymru. Dyma gyfle i symleiddio'r broses, fodd bynnag, mae'n ymddangos i mi fod y cyfle hwn wedi'i golli, sy'n siom arall. A all y Gweinidog ein sicrhau felly, wrth i hyn fynd yn ei flaen, y bydd gwersi'n cael eu dysgu i wneud y broses ymgeisio'n haws? A pha lefel o gefnogaeth fyddwch chi'n ei roi ar waith i helpu, cynghori a chynorthwyo ymgeiswyr? Yn wahanol i gynllun yr EMFF, mae Llywodraeth Cymru wedi ehangu cynllun morol a physgodfeydd Cymru i gynnwys morol, pysgodfeydd a dyframaethu. Faint, felly, o'r gyllideb gyffredinol sy'n cael ei dyrannu i bob sector, a sut fydd symiau o'r fath yn cael eu gwerthuso a'u mesur? Sut creffir ar symud arian heb ei ymrwymo o un sector i'r llall a sut bydd yn cael ei gymeradwyo? Yn olaf, o ystyried y cytundeb diweddar a chyhoeddi'r datganiad ar y cyd ar gyfer pysgodfeydd, a all y Gweinidog gadarnhau y bydd cynllun morol a physgodfeydd Cymru yn cyflawni amcanion strategol Cymru ar gyfer pysgotwyr a dyframaethu? Oherwydd y materion hyn, rydym ar hyn o bryd yn ystyried pleidleisio yn erbyn y rheoliadau hyn a byddem yn dymuno i'r materion hyn gael eu datrys cyn i reoliadau ddod i rym a bod ymgynghoriad llawn gyda'r sector, ond mae ein safbwynt yn ddibynnol, wrth gwrs, ar ymateb y Gweinidog. Diolch yn fawr iawn.