English: At the end of this week, Cabinet Secretary, I will be travelling to the north of my constituency. In fact, I will be traveling to Harlech. When it comes to arranging meetings or any other events in Harlech, there is a natural place where we settle upon that is mutually convenient and extremely important to the area, and of course I'm talking about Harlech castle. I know that the community, like myself, are hugely grateful for the Welsh Government's recent £6 million investment in the castle and consequently actually putting it back in good shape, now attracting more than 100,000 visitors last year, which was a 35 per cent increase. So, the extra protection afforded to places like that - historic monuments - is hugely important. It's not only important to the preservation of the physical structure, but to the well-being of the local area. As you well know, it is a world heritage site and it sits within a nearby conservation area, a site of special scientific interest, and an area of special conservation. So, the question that I have is: whilst we look after and preserve and put forward Acts that protect those buildings and those areas, you will know that within virtually the same footprint of that site we have the St David's hotel, which is practically falling down. Some would like it to fall down very soon. I suppose my question is this: whilst we're putting all the investment into the area, and whilst we're putting lots of protection into the castle, it is marred by overlooking what is now a derelict building. On top of that, of course, there's the uncertainty of the college site and also the theatre. But I know, Cabinet Secretary, that you've put some money into co-funding some regeneration work, and I wonder whether you'll be able to tell me how much that investment was. I understand and appreciate that you're in conversation with Gwynedd Council in trying to solve some of the problems, as well as Snowdonia National Park. But I also wonder whether you're able to confirm, Cabinet Secretary, if you're speaking with your colleague the Minister for Lifelong Learning and Welsh Language regarding the future of the college, the theatre and the site, so that when we do put in protection and we do put in some investment that actually does deliver positive change, it isn't spoiled by those things that it overlooks.
Welsh: Ar ddiwedd yr wythnos hon, Ysgrifennydd y Cabinet, byddaf yn teithio i ogledd fy etholaeth i. Yn wir, byddaf yn teithio i Harlech. Pan ddaw'n fater o drefnu cyfarfodydd neu unrhyw ddigwyddiadau eraill yn Harlech, mae lle naturiol y byddwn yn setlo arno sy'n gyfleus i'r ddwy ochr ac yn eithriadol o bwysig i'r ardal, ac wrth gwrs rwy'n siarad am gastell Harlech. Gwn fod y gymuned, fel fi, yn hynod ddiolchgar am fuddsoddiad £6 miliwn yn ddiweddar gan Lywodraeth Cymru yn y castell. O ganlyniad i hynny cafodd ei adfer i gyflwr da, ac mae bellach wedi denu dros 100,000 o ymwelwyr y llynedd, cynnydd o 35 y cant. Felly, mae'r diogelwch ychwanegol a roddir i leoedd o'r fath - henebion hanesyddol - yn hynod bwysig. Nid yn unig mae'n bwysig i warchod y strwythur corfforol, ond i les yr ardal leol. Fel y gwyddoch yn dda, mae'n safle treftadaeth y byd ac mae o fewn ardal gadwraeth gyfagos, mae'n safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig, ac yn ardal o gadwraeth arbennig. Felly, y cwestiwn sydd gennyf yw hyn: er ein bod yn gofalu am yr adeiladau a'r ardaloedd hynny ac yn cadw ac yn cyflwyno Deddfau sy'n eu diogelu, byddwch yn gwybod fwy neu lai o fewn yr un ôl troed â'r safle hwnnw mae gennym westy Dewi Sant, sydd bron â mynd â'i ben iddo. Byddai rhai yn hoffi ei weld yn syrthio i lawr yn fuan iawn. Mae'n debyg mai fy nghwestiwn i yw hwn: er ein bod yn rhoi'r holl fuddsoddiad i'r ardal, ac er ein bod yn rhoi llawer o warchodaeth i'r castell, mae'r cyfan yn cael ei ddifetha gan ei fod yn edrych dros yr hyn sydd bellach yn adeilad adfeiliedig. Ar ben hynny, wrth gwrs, mae ansicrwydd ynghylch safle'r coleg a hefyd y theatr. Ond rwy'n gwybod, Ysgrifennydd y Cabinet, eich bod wedi rhoi rhywfaint o arian i mewn i gyd-gyllido rhywfaint o waith adfywio, ac rwy'n meddwl tybed a fyddwch yn gallu dweud wrthyf faint oedd y buddsoddiad hwnnw. Rwy'n deall ac yn gwerthfawrogi eich bod yn siarad â Chyngor Gwynedd yn ceisio datrys rhai o'r problemau hyn, yn ogystal â Pharc Cenedlaethol Eryri. Ond rwyf hefyd yn meddwl tybed a ydych yn gallu cadarnhau, Ysgrifennydd y Cabinet, a ydych yn siarad â'ch cydweithiwr, Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, ynglŷn â dyfodol y coleg, y theatr a'r safle, ac felly pan fyddwn yn rhoi gwarchodaeth ac yn rhoi rhywfaint o fuddsoddiad sydd mewn gwirionedd yn sicrhau newid cadarnhaol, nad yw'n cael ei ddifetha gan y pethau y mae'n edrych drostynt.