English: I'd like to thank the Cabinet Secretary for his statement. The probation service is a vital part of the criminal justice system and is likely to become even more important in future as our prisons become increasingly overcrowded. Welsh prisons are operating well beyond capacity, leading to severe overcrowding, which is detrimental to both prisoners and those who look after them - the prison officers. Prison can work, but it only works with proper rehabilitation, and the present overcrowding hampers the ability of prison staff to rehabilitate their charges effectively. As well as building new prisons to replace our archaic and crumbling Victorian prisons, we also have to ensure that rehabilitation continues when an offender leaves the prison gates and that there is a suitable mechanism for dealing with low-risk offenders for whom prison is not the answer. The probation service should be that mechanism. But, unfortunately, Chris Grayling's botched attempts to reform have turned the probation service into a national embarrassment. I would like to see the devolution of the criminal justice system. Our prisons are overflowing with people who should not be there: those suffering from mental ill health, veterans suffering from PTSD who have been abandoned by the system, and those who are desperately in need of shelter. All these people have been let down by a failing probation service. The National Audit Office found serious failings in the way that the UK Government opened up the probation service to private companies and the third sector. The NAO's report on transforming rehabilitation highlighted severe failures in monitoring the community rehabilitation companies, which meant that the Ministry of Justice had no way of knowing how the CRCs were performing. CRCs are responsible for 80 per cent of the probation service's work, yet many fail to provide any performance data, cherry-picked which offenders they would monitor, and were paid regardless of whether they actually reduced reoffending. The Grayling reforms were also highly criticised by the Commons Justice Committee, which concluded that it was unlikely that the reforms could ever deliver an effective probation service. It is therefore unsurprising that the current Secretary of State for Justice has decided to reform the probation service. I welcome the fact that reforms are to be phased in by 2020. As the National Audit Office highlighted, the rushed nature of the earlier reforms had a huge impact on the service, putting strain on staff, seeing inadequate IT provisions, and cutting corners. The private companies playing a role in offender rehabilitation and monitoring need to be properly managed and deliver results, not just profits. It has to be properly resourced for the benefit and safety of all. I would also like to see greater involvement of the voluntary sector. The decision of the MOJ to combine the functions of the National Probation Service and the CRCs into a single organisation for Welsh offenders has merit, and I look forward to seeing how this will operate. One of the major criticisms of the NPS and CRCs was that they failed to secure housing for ex-offenders when they leave prison, which can often lead to reoffending. When I served in the prison service, we saw many young people who reoffended just to have a roof over their head and regular meals, and this is shameful. If we can ensure that the new probation service for Wales truly integrates with the public sector, truly involves the voluntary sector, and is truly and properly resourced, then the outlook for reoffending rates in Wales is good. I hope the Welsh Government and the UK Government will work closely together to ensure that we have a probation service that really works for Wales.
Welsh: Hoffwn ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei ddatganiad. Mae'r gwasanaeth prawf yn rhan hanfodol o'r system cyfiawnder troseddol ac yn debygol o ddod yn bwysicach fyth yn y dyfodol wrth i'n carchardai ddod yn gynyddol fwy gorlawn. Mae carchardai Cymru yn gweithredu ymhell y tu hwnt i'w capasiti, gan arwain at orlenwi difrifol, sy'n andwyol i garcharorion a'r rhai sy'n gofalu amdanyn nhw - y swyddogion carchar. Gall carchar weithio, ond mae'n gweithio dim ond gyda'r adsefydlu priodol, ac mae'r gorlenwi presennol yn rhwystro staff carchardai rhag adsefydlu eu carcharorion yn effeithiol. Yn ogystal ag adeiladu carchardai newydd yn lle ein c archardai hynafol Fictoraidd sy'n prysur ddadfeilio, mae'n rhaid inni hefyd sicrhau bod adsefydlu yn parhau pan fydd troseddwr yn gadael gatiau'r carchar a bod dull addas i ymdrin â throseddwyr risg isel pan nad eu hanfon i'r carchar yw'r ateb. Y gwasanaeth prawf dylai fod y dull hwnnw. Ond, yn anffodus, mae ymdrechion traed moch Chris Grayling i ddiwygio wedi troi'r gwasanaeth prawf yn destun cywilydd cenedlaethol. Hoffwn weld datganoli'r system cyfiawnder troseddol. Mae ein carchardai yn orlawn o bobl na ddylen nhw fod yno: rhai sy'n dioddef o afiechyd meddwl, cyn-filwyr sy'n dioddef o Anhwylder Straen Wedi Trawma y mae'r system wedi cefnu arnyn nhw, a'r rhai hynny sydd wir angen lloches. Mae'r holl bobl hyn wedi eu siomi gan wasanaeth prawf diffygiol. Canfu'r Swyddfa Archwilio Genedlaethol ddiffygion difrifol yn y ffordd yr oedd Llywodraeth y DU wedi agor y gwasanaeth prawf i gwmnïau preifat a'r trydydd sector. Mae adroddiad y Swyddfa Archwilio Genedlaethol ar weddnewid adsefydlu wedi tynnu sylw at fethiannau difrifol mewn monitro cwmnïau ailsefydlu cymunedol, sy'n golygu nad oedd gan y Weinyddiaeth Gyfiawnder unrhyw ffordd o wybod sut yr oedd y cwmniau adsefydlu cymunedol yn perfformio. Mae cwmnïau adsefydlu cymunedol yn gyfrifol am 80 y cant o waith y gwasanaeth prawf, ac eto mae llawer yn methu â darparu unrhyw ddata perfformiad, yn dewis a dethol pa droseddwyr y byddant yn eu monitro, ac yn cael eu talu ni waeth pa un a oedden nhw mewn gwirionedd yn lleihau aildroseddu ai peidio. Beirniadwyd diwygiadau Grayling yn hallt iawn hefyd gan Bwyllgor Cyfiawnder Tŷ'r Cyffredin, a ddaeth i'r casgliad ei bod hi'n annhebygol y gallai'r diwygiadau fyth sicrhau gwasanaeth prawf effeithiol. Nid yw hi'n syndod bod yr Ysgrifennydd Gwladol dros Gyfiawnder wedi penderfynu diwygio'r gwasanaeth prawf. Rwy'n croesawu'r ffaith y caiff diwygiadau eu gwneud yn raddol erbyn 2020. Fel yr amlygodd y Swyddfa Archwilio Genedlaethol, cafodd natur frysiog y diwygiadau cynharach effaith enfawr ar y gwasanaeth, gan roi straen ar staff, gweld darpariaethau technoleg gwybodaeth annigonol, ac esgeulustod. Mae angen rheolaeth briodol ar g wmnïau preifat sydd â rhan mewn monitro ac adsefydlu troseddwyr, ac mae angen iddyn nhw g yflawni canlyniadau, nid gwneud elw yn unig. Mae'n rhaid iddyn nhw gael adnoddau priodol ar gyfer lles a diogelwch pawb. Byddwn hefyd yn hoffi gweld mwy o gyfranogiad gan y sector gwirfoddol. Mae peth rhinwedd i benderfyniad y Weinyddiaeth Gyfiawnder i gyfuno swyddogaethau'r gwasanaeth prawf cenedlaethol a'r cwmnïau adsefydlu cymunedol mewn sefydliad ar gyfer troseddwyr Cymru, ac rwy'n edrych ymlaen at weld sut y bydd hyn yn gweithio. Un o'r beirniadaethau mawr o'r gwasanaeth prawf cenedlaethol a'r cwmnïau adsefydlu cymunedol oedd iddyn nhw fethu â sicrhau tai i gyn-droseddwyr pan eu bod yn gadael carchar, sy'n aml yn gallu arwain at aildroseddu. Pan yr oeddwn i'n gweithio yn y gwasanaeth carchardai, gwelsom lawer o bobl ifanc yn aildroseddu dim ond i gael to uwch eu pennau a phrydau bwyd rheolaidd, ac mae hyn yn gywilyddus. Os gallwn ni sicrhau bod y gwasanaeth prawf newydd i Gymru wir yn integreiddio gyda'r sector cyhoeddus, ei fod wir yn cynnwys y sector gwirfoddol, a bod ganddo'r adnoddau priodol mewn gwirionedd, yna mae'r rhagolygon ar gyfer cyfraddau aildroseddu yng Nghymru yn dda. Rwy'n gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU yn cydweithio'n agos i sicrhau bod gennym ni wasanaeth prawf sydd wir yn gweithio ar gyfer Cymru.