English: Can I thank Russell George for his questions? I'd agree with his statement at the outset that, whilst, obviously, this will create anxiety - an announcement of this type always leads to uncertainty and, therefore, uncertainty - during the conversations that we've had with Tata, it is absolutely clear to us that Tata remain fully committed to the UK, and absolutely determined to take their assets through the necessary transformation to make them competitive and to guarantee the jobs that are contained within the Tata sites across the UK. I guess a test of that commitment will come soon, in the way that Russell George outlined, in that we know that, as they disentangle two sides of the business and separate them out, R&D facilities will remain in the Netherlands, so too some of the functions that include sales, procurement and digital services. So, we would expect, as part of the separation of the company, those capabilities to be re-established here in the UK. I think that move to re-establish R&D, sales and procurement will be a clear demonstration by Tata that it is fully committed to the future of steel in the United Kingdom. I think Russell George is also right to identify that, whilst the UK Government has the key role to play in providing the support necessary for steel, and particularly Tata in the context of today's discussions of a viable future, the Welsh Government also has a key role to play as well. We have stood behind Tata for many years, since 2016, offering crucial support in terms of skills training packages and R&D, and those offers of support remain in place. We've invested approximately £11 million, for example, in skills training provision, and we've also invested heavily in research and development facilities. I mentioned a number of them in my statement, and R&D is going to be critically important in terms of driving competitiveness and innovation beyond some of the steel sector-specific research and development facilities that we've invested in. We've also invested in manufacturing facilities that rely on steel as part of the supply chain - so, bringing businesses, particularly small businesses, together in those research facilities, enabling them to work together, to innovate, to use products that come from the Tata Steel family in the UK. I can point to one particular example: the Advanced Manufacturing Research Centre in Broughton, just a stone's throw from the Shotton facility. In terms of procurement, Members will be aware that, insofar as procurement is concerned, the Welsh Government was the first signatory to the UK steel charter, which complements our earlier procurement advice note, by encouraging projects in Wales to source and benefit from high-quality British steel wherever is possible. As part of our actions to improve procurement practices, in addition to compliance with public contract regulations, we've implemented an additional mandatory legal position in our tender pre-qualification questionnaire that no dumped steel - no dumped steel at all - is to be used in any contract awarded by public sector bodies in Wales. But we're going to be looking, obviously, to the UK Government to see what more they can do to ensure that UK steel makers have every opportunity to be part of supply chains for publicly funded projects with a steel requirement. I received, just in the last 24 hours, the latest UK steel newsletter. I'd very much encourage Members to gain access to it; it's incredibly informative, and it identifies in there that demand for steel in the UK will rise from £3.8 billion today, this year, to £6 billion by the end of this decade. So there are huge, huge opportunities in terms of procurement here in the United Kingdom. And of course for Tata, there are particular opportunities in terms of automotive, because Tata supplies more than a third of the steel for the UK automotive sector's requirements. Then, finally, with regard to business rates, I will of course ask the Finance Minister to provide an update on the work that's concerning the future of business rates. I know that this is extremely important to Tata and other steel operators in Wales. However, the key concern for steel businesses, particularly for Tata, relates to issues such as uncompetitive energy prices, where operations on the continent enjoy electricity prices up to 80 per cent lower than the United Kingdom. Then, secondly, the big challenge for steel in the UK is to ensure that it can transition in the context of our ambitions for net zero, and that requires considerable state intervention.
Welsh: A gaf i ddiolch i Russell George am ei gwestiynau ef? Rwy'n cytuno â'i ddatganiad cychwynnol, er y bydd hyn, yn amlwg, yn peri pryder - mae cyhoeddiad fel hyn bob amser yn arwain at ansicrwydd ac, felly, ansicrwydd - yn ystod y sgyrsiau a gawsom gyda Tata, mae'n gwbl glir i ni fod Tata yn parhau i fod yn gwbl ymrwymedig i'r DU, ac yn gwbl benderfynol o drawsnewid eu hasedau nhw fel y bo'r angen i'w gwneud nhw'n gystadleuol ac ar gyfer diogelu'r swyddi a geir ar safleoedd Tata ledled y DU. Rwy'n dyfalu y cawn ni brawf o'r ymrwymiad hwnnw cyn bo hir, yn y modd yr amlinellodd Russell George, gan ein bod ni'n gwybod, wrth iddyn nhw ddatgysylltu dwy ran o'r busnes a'u gwahanu nhw, y bydd cyfleusterau ymchwil a datblygu yn aros yn yr Iseldiroedd, ac felly hefyd rai o'r swyddogaethau sy'n cynnwys gwerthiannau, caffael a gwasanaethau digidol. Felly, fe fyddem ni'n disgwyl, fel rhan o wahanu'r cwmni, y bydd y galluoedd hynny'n cael eu hail-sefydlu yma yn y DU. Rwy'n credu y bydd symud tuag at ailsefydlu ymchwil a datblygu, gwerthu a chaffael yn arwydd clir gan Tata ei fod wedi ymrwymo'n llwyr i ddyfodol dur yn y Deyrnas Unedig. Rwy'n credu bod Russell George yn gywir i nodi hefyd, er mai gan Lywodraeth y DU y mae'r swyddogaeth allweddol wrth estyn y cymorth angenrheidiol ar gyfer dur, ac ar gyfer Tata yn benodol yng nghyd-destun trafodaethau heddiw ar ddyfodol hyfyw, mae gan Lywodraeth Cymru swyddogaeth allweddol yn hyn hefyd. Rydym wedi cefnogi Tata ers blynyddoedd lawer, ers 2016, gan gynnig cymorth hanfodol o ran pecynnau hyfforddi sgiliau ac ymchwil a datblygu, ac mae'r cynigion hynny o gymorth yn parhau. Rydym wedi buddsoddi tua £11 miliwn, er enghraifft, mewn darparu hyfforddiant sgiliau, ac rydym wedi buddsoddi'n helaeth mewn cyfleusterau ymchwil a datblygu hefyd. Roeddwn i'n sôn am nifer ohonyn nhw yn fy natganiad i, ac fe fydd ymchwil a datblygu yn hollbwysig o ran ysgogi cystadleurwydd ac arloesedd y tu hwnt i rai o'r cyfleusterau ymchwil a datblygu sy'n benodol i'r sector dur y gwnaethom ni fuddsoddi ynddyn nhw. Rydym wedi buddsoddi mewn cyfleusterau gweithgynhyrchu sy'n ddibynnol ar y rhan sydd gan ddur yn y gadwyn gyflenwi hefyd - felly, dod â busnesau, yn enwedig busnesau bach, ynghyd yn y cyfleusterau ymchwil hynny, gan eu galluogi nhw i gydweithio, ac arloesi, a defnyddio cynhyrchion sy'n dod o deulu Tata Steel yn y DU. Fe allaf dynnu sylw at un enghraifft benodol: y Ganolfan Ymchwil Gweithgynhyrchu Uwch ym Mrychdyn, dim ond tafliad carreg o waith Shotton. O ran caffael, mae'r Aelodau yn ymwybodol mai Llywodraeth Cymru, i'r graddau y mae caffael yn y cwestiwn, oedd yr enw cyntaf ar siarter ddur y DU, sy'n ategu ein nodyn cyngor caffael cynharach ni, drwy annog prosiectau yng Nghymru i brynu dur o ansawdd da o Brydain ac elwa ar hynny lle bynnag y bo modd. Yn rhan o'n camau gweithredu ni i wella arferion caffael, yn ogystal â chydymffurfio â rheoliadau contractau cyhoeddus, rydym ni wedi rhoi offeryn cyfreithiol gorfodol ychwanegol ar waith yn ein holiadur cyn-cymhwyso tendr na fydd unrhyw ddur a gafodd ei ddympio - dim dur o gwbl a gafodd ei ddympio - yn cael ei ddefnyddio mewn unrhyw gontract a ddyfernir gan gyrff y sector cyhoeddus yng Nghymru. Ond fe fyddwn ni'n edrych, yn amlwg, tuag at Lywodraeth y DU i weld beth arall y gall ei wneud i sicrhau bod gan wneuthurwyr dur y DU bob cyfle i fod yn rhan o gadwyni cyflenwi ar gyfer prosiectau a ariennir yn gyhoeddus y mae dur yn ofynnol iddynt. Fe gefais i, yn ystod y 24 awr ddiwethaf, gylchlythyr dur diweddaraf y DU. Rwy'n annog yr Aelodau i gael golwg arno; mae'n hynod o addysgiadol, ac fe nodir yn hwnnw y bydd y galw am ddur yn y DU yn codi o £3.8 biliwn heddiw, eleni, i £6 biliwn erbyn diwedd y degawd hwn. Felly mae yna gyfleoedd enfawr, aruthrol o ran caffael yma yn y Deyrnas Unedig. Ac wrth gwrs, i Tata, mae yna gyfleoedd penodol o ran cerbydau modurol, oherwydd mae Tata'n cyflenwi mwy na thraean o'r dur ar gyfer gofynion sector modurol y DU. Yna, yn olaf, o ran ardrethi busnes, fe fyddaf i wrth gwrs yn gofyn i'r Gweinidog Cyllid roi'r wybodaeth ddiweddaraf am y gwaith sy'n ymwneud â dyfodol ardrethi busnes. Fe wn i fod hyn yn eithriadol o bwysig i Tata a gweithredwyr dur eraill yng Nghymru. Eto i gyd, mae'r pryder allweddol i fusnesau dur, yn enwedig i Tata, yn ymwneud â materion fel prisiau ynni anghystadleuol, lle mae prisiau trydan gweithrediadau ar y cyfandir hyd at 80 y cant yn is na'r Deyrnas Unedig. Yna, yn ail, yr her fawr i ddur yn y DU yw sicrhau y bydd yna bontio yng nghyd-destun ein huchelgeisiau ni o ran sero net, ac mae hynny'n gofyn am ymyrraeth sylweddol gan y wladwriaeth.