English: Thank you, Minister. The Data Justice Lab, based at Cardiff University, defines data justice as the 'relationship between datafication and social justice, highlighting the politics and impacts of data-driven processes and big data' - essentially, highlighting the potential harms and risks to citizens. We have seen this in our Equality and Social Justice Committee inquiry into domestic violence and the needs of migrant women. Elizabeth, of the Step Up Migrant Women coalition, told us that, when they encouraged a woman to report domestic abuse to the police, they reported it online, and, eight days later, an immigration enforcement letter arrived at their house. And in 2019, it was reported that a police force in England admitted to a written agreement with the Department for Work and Pensions to share any information on disabled people taking part in climate protests. We also know that, in Hackney, the local authority used a predictive analysis database to assess all 53,000 children living there. They used this database to identify which children may be at risk from neglect, and they used their characteristics, such as age, ethnicity and deprivation, to create this score, which I would, essentially, call 'citizen scoring'. And the thing about citizen scoring, and this kind of data that's collected in public sectors, is that people are completely unaware that this behavioural data is being collected on them; they are being assessed, they are being categorised and they have no way to fight back on this and get any transparency around it. Researchers have argued that data practices have become normalised in our society, before a chance for a broader public discussion on the ethics and morals of the use of our data in this way. So, Minister, do you agree with me that, as citizen scoring continues to develop in the public sector, our human rights must be reflected both in the digital world as they should be offline?
Welsh: Diolch. Mae'r Labordy Cyfiawnder Data, sydd wedi'i leoli ym Mhrifysgol Caerdydd, yn diffinio cyfiawnder data fel y 'berthynas rhwng creu data a chyfiawnder cymdeithasol, gan dynnu sylw at wleidyddiaeth ac effeithiau prosesau sy'n cael eu llywio gan ddata a data mawr' - yn y bôn, tynnu sylw at y niwed a'r peryglon posibl i ddinasyddion. Rydym wedi gweld hyn yn ymchwiliad ein Pwyllgor Cydraddoldeb a Chyfiawnder Cymdeithasol i drais domestig ac anghenion menywod mudol. Dywedodd Elizabeth, o gynghrair Step Up Migrant Women, wrthym, pan wnaethant annog menyw i ddweud wrth yr heddlu am gam-drin domestig, fe wnaethant ei adrodd ar-lein, ac wyth diwrnod yn ddiweddarach, fe gyrhaeddodd llythyr rheolaeth fewnfudo ei thŷ. Ac yn 2019, adroddwyd bod heddlu yn Lloegr wedi cyfaddef bod ganddynt gytundeb ysgrifenedig gyda'r Adran Gwaith a Phensiynau i rannu unrhyw wybodaeth am bobl anabl sy'n cymryd rhan mewn protestiadau hinsawdd. Gwyddom hefyd, yn Hackney, fod yr awdurdod lleol wedi defnyddio cronfa ddata dadansoddi rhagfynegol i asesu pob un o'r 53,000 o blant sy'n byw yno. Fe wnaethant ddefnyddio'r gronfa ddata hon i nodi pa blant a allai fod mewn perygl o gael eu hesgeuluso, gan ddefnyddio eu nodweddion, megis oedran, ethnigrwydd ac amddifadedd, i greu'r sgôr, rhywbeth y byddwn i, yn y bôn, yn ei alw'n 'sgorio dinasyddion'. A'r peth am sgorio dinasyddion, a'r math hwn o ddata sy'n cael ei gasglu mewn sectorau cyhoeddus, yw bod pobl yn hollol anymwybodol fod y data ymddygiadol hwn yn cael ei gasglu; maent yn cael eu hasesu, maent yn cael eu categoreiddio ac nid oes ganddynt unrhyw ffordd o ymladd yn ôl ar hyn a chael unrhyw fath o dryloywder yn ei gylch. Mae ymchwilwyr wedi dadlau bod arferion data wedi cael eu normaleiddio yn ein cymdeithas cyn inni gael cyfle i gynnal trafodaeth gyhoeddus ehangach ar foeseg defnyddio data yn y ffordd hon. Felly, Weinidog, wrth i sgorio dinasyddion barhau i ddatblygu yn y sector cyhoeddus, a ydych yn cytuno bod yn rhaid i'n hawliau dynol yn y byd digidol adlewyrchu ein hawliau dynol yn y byd go iawn?