English: I'd like to thank Alun Davies MS for what I consider to be an exceptional legislative proposal. Now, whilst the Minister for Rural Affairs and North Wales is targeting all farmers in relation to water pollution through the Water Resources (Control of Agricultural Pollution) (Wales) Regulations 2021, Welsh Water and other water companies are effectively responsible for too many water pollution incidents and simply they are allowed to get away with it, and it is not being addressed. Too often, in my own constituency, I can think of incidents where hundreds and hundreds of fish died and were found dead as a result of water pollution incidents, and local anglers bringing this to my attention. I then contact the water companies and, indeed, NRW, but the speed by which they work is simply not fast enough. Last year I worked on a case that highlighted the fact that despite Welsh Water being aware of hydraulic overload flooding issues at a lay-by in Capel Curig during heavy rain, and that's been happening since 2004, it still remains the case, almost two decades later, that the organisation simply cannot justify a permanent solution to the flooding issues. According to the Consumer Council for Wales it is important to understand that if the flooding has been caused by the public sewer, the sewerage provider is responsible for fixing the problem. Additionally, with regard to sewerage undertakers, the following is noted in section 94 (1) (a) of the Water Industry Act 1991: 'It shall be the duty of every sewerage undertakerto provide, improve and extend such a system of public sewers (whether inside its area or elsewhere) and so to cleanse and maintain those sewers and any lateral drains which belong to or vest in the undertaker as to ensure that that area is and continues to be effectually drained'. I actually do believe, and it's understandable - no-one is not saying it is - that they are failing, currently, to meet that duty due to finance issues. We need to undertake a frank discussion with the organisation to establish exactly what it would take to ensure that their infrastructure operates in an effective way that does not harm the environment. And I have to say, in all fairness to Dŵr Cymru, when they've had issues, it can be - . I think Welsh Government have a part to play here, Minister. I think we all, as Members, should be doing more to highlight the problem that plastic wipes that are flushed down the toilet - the negative impact that has. I quite often retweet Dŵr Cymru notices asking people not to put these things in the toilet, because they are really causing heavy pollution, heavy blockages and, you know, our -
Welsh: Hoffwn ddiolch i Alun Davies AS am yr hyn yr ystyriaf ei fod yn gynnig deddfwriaethol eithriadol. Nawr, er bod y Gweinidog Materion Gwledig a Gogledd Cymru yn targedu pob ffermwr mewn perthynas â llygredd dŵr drwy Reoliadau Adnoddau Dŵr (Rheoli Llygredd Amaethyddol) (Cymru) 2021, Dŵr Cymru a chwmnïau dŵr eraill sy'n gyfrifol i bob pwrpas am ormod o ddigwyddiadau llygredd dŵr a chaniateir iddynt wneud hynny heb orfod wynebu unrhyw ganlyniadau, ac nid yw'r mater yn cael sylw. Yn rhy aml, yn fy etholaeth i, gallaf feddwl am ddigwyddiadau lle bu farw cannoedd ar gannoedd o bysgod o ganlyniad i ddigwyddiadau llygredd dŵr, a physgotwyr lleol sy'n tynnu fy sylw atynt. Yna, rwy'n cysylltu â'r cwmnïau dŵr ac CNC yn wir, ond nid ydynt yn gweithio'n ddigon cyflym. Y llynedd, gweithiais ar achos a oedd yn tynnu sylw at y ffaith, er bod Dŵr Cymru'n ymwybodol o broblemau llifogydd yn deillio o orlifo hydrolig mewn cilfan yng Nghapel Curig yn ystod glaw trwm, a bod hynny wedi bod yn digwydd ers 2004, ei bod hi'n dal yn wir, bron i ddau ddegawd yn ddiweddarach, na all y sefydliad gyfiawnhau ateb parhaol i'r problemau llifogydd. Yn ôl Cyngor Defnyddwyr Cymru mae'n bwysig deall, os yw'r llifogydd wedi'u hachosi gan y garthffos gyhoeddus, mai'r darparwr carthffosiaeth sy'n gyfrifol am ddatrys y broblem. Yn ogystal, mewn perthynas ag ymgymerwyr carthffosiaeth, nodir y canlynol yn adran 94 (1) (a) o Ddeddf Diwydiant Dŵr 1991: 'Bydd yn ddyletswydd ar bob ymgymerwr carthffosiaeth i ddarparu, gwella ac ymestyn system o garthffosydd cyhoeddus o'r fath (boed yn eu hardal neu rywle arall) ac felly i lanhau a chynnal y carthffosydd hynny ac unrhyw ddraeniau ochrol sy'n eiddo i'r ymgymerwr, neu a freiniwyd iddo, er mwyn sicrhau bod yr ardal yn cael ei draenio'n effeithiol ac yn parhau i gael ei draenio'n effeithiol'. Credaf mewn gwirionedd, ac mae'n ddealladwy - nid oes neb yn dweud fel arall - eu bod yn methu cyflawni'r ddyletswydd honno ar hyn o bryd oherwydd problemau ariannol. Mae angen inni gynnal trafodaeth onest gyda'r sefydliad i ganfod yn union beth sydd ei angen i sicrhau bod eu seilwaith yn gweithredu mewn ffordd effeithiol nad yw'n niweidio'r amgylchedd. Ac mae'n rhaid imi ddweud, er tegwch i Dŵr Cymru, pan fu ganddynt broblemau, y gall fod - . Credaf fod gan Lywodraeth Cymru ran i'w chwarae yma, Weinidog. Credaf y dylai pob un ohonom, fel Aelodau, wneud mwy i dynnu sylw at y broblem fod clytiau plastig sy'n cael eu fflysio i lawr y toiled - yr effaith negyddol a gaiff hynny. Rwy'n aml iawn yn ail-drydar hysbysiadau Dŵr Cymru yn gofyn i bobl beidio â rhoi'r pethau hyn yn y toiled, oherwydd maent yn achosi llygredd trwm, rhwystrau trwm, ac yn gwneud -