English: The context for rail delivery in Wales is complex, fragmented and underfunded. The current railway settlement was designed before the advent of devolution. Although some efforts have been made to evolve it, the current settlement is still a reflection of the times in which it was created. Twenty years on from devolution, the Secretary of State for Transport in Westminster retains ultimate control of railway infrastructure here in Wales. This imperfect devolution settlement is the root of many of the problems with our railways. It undermines our commitment to encourage inclusive economic growth, to deliver balanced investment across regions and to develop a railway that meets the social needs of our rural communities. We know that the UK Government's enhancement programme is not serving Wales and is not meeting our needs. So far, we have not seen one of the business cases announced when the UK Government cancelled electrification to Swansea over 18 months ago. No funding for any enhancement schemes for our railway has been committed - no clarity on progress or next steps has been provided. The UK Government's approach to allocating funding, which gives priority to areas of the country with higher levels of rail use, often because of higher levels of historic investment, cannot continue to be applied. The focus on their own infrastructure priorities, investment criteria and political motivators effectively discriminates against our more remote and smaller communities, and diminishes our ability to deliver the integrated transport network that the people of Wales deserve. This ongoing lack of infrastructure investment is limiting the capacity for new services, restricting the speeds of new trains and fettering our ability to open the stations that we dearly wish to see. Our strategic vision, 'The Rail Network in Wales: The Case for Investment', undertaken by Professor Mark Barry, offers a compelling case to enhance rail infrastructure within Wales and main lines serving Wales. From this work, it is clear that there is the potential to deliver in excess of £2 billion of economic benefits from an ambitious, realistic and equitable investment programme in Wales's rail infrastructure. It's expected that over £3 billion will be spent on the high speed 2 line in England during this financial year, and the same again on enhancing the existing rail network. A fair devolution settlement for Wales would allow us, over the next 10 years, to fund schemes such as the reopening of railway lines, electrification of the south and north Wales main lines, and new stations across the network. So, I'm calling on the UK Government to recognise and address this historic underinvestment in Wales's rail infrastructure by offering an alternative approach to the development and delivery of the schemes that we need to improve connectivity across Wales. The investment required to meet the standards set for the core trans-European transport network routes through Wales to Milford Haven and to Holyhead by 2030 would deliver significant progress. The UK Government must, therefore, develop a timetable for meeting its obligations for the trans-European transport network, including full electrification of the north and south Wales main lines. Wales must not lose out on this investment as a result of any decisions taken in the context of Brexit. Keith Williams's root-and-branch review of Britain's railways is an opportunity to reform the railway and create the fully integrated public transport network that Wales needs. This opportunity should not be missed. Our railway should be one of our most socially and economically valuable assets. It has the potential to make a huge contribution in Wales to people's lives, our communities, the environment and our economy. Our expectation is for the Williams review to set out a clear path for Wales to have a greater say in specifying rail services; to manage and develop infrastructure with a fair funding settlement; and to establish a regulatory framework that recognises the diversity of UK devolution whilst maintaining a national railway that benefits all parts of Britain. I'm asking Members today to support the Welsh Government's response to the UK Government's rail review being undertaken by Keith Williams and the significant changes called for. This will give me the strongest mandate when I meet with Keith Williams next week to make the case for bringing the rail devolution settlement into the twenty-first century, giving us the powers and the funding we need to deliver the railway the people of Wales deserve.
Welsh: Mae'r cyd-destun ar gyfer darparu rheilffyrdd yng Nghymru yn gymhleth, yn dameidiog ac wedi'i danariannu. Cynlluniwyd y setliad rheilffordd presennol cyn dyfodiad datganoli. Er y gwnaed rhai ymdrechion i'w esblygu, mae'r setliad presennol yn parhau i adlewyrchu'r cyfnod pan gafodd ei greu. Ugain mlynedd ar ôl datganoli, yr Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth yn San Steffan sydd yn y pendraw yn rheoli'r seilwaith rheilffyrdd yma yng Nghymru. Y setliad datganoli amherffaith hwn yw gwraidd llawer o'r problemau gyda'n rheilffyrdd. Mae'n tanseilio ein hymrwymiad i annog twf economaidd cynhwysol, i ddarparu buddsoddiad cytbwys ar draws rhanbarthau ac i ddatblygu rheilffordd sy'n diwallu anghenion cymdeithasol ein cymunedau gwledig. Rydym ni'n gwybod nad yw rhaglen wella Llywodraeth y DU yn gwasanaethu Cymru ac nad yw'n diwallu ein hanghenion ni. Hyd yma, nid ydym ni wedi gweld un o'r achosion busnes a gyhoeddwyd pan ganslodd Llywodraeth y DU y cynllun trydaneiddio i Abertawe dros 18 mis yn ôl. Nid ymrwymwyd i roi arian ar gyfer unrhyw gynlluniau i wella ein rheilffordd - ni roddwyd eglurder ynghylch cynnydd na'r camau nesaf. Ni ellir parhau i ddefnyddio ffordd Llywodraeth y DU o ddyrannu cyllid, sy'n rhoi blaenoriaeth i ardaloedd o'r wlad lle mae mwy o bobl yn defnyddio rheilffyrdd, yn aml oherwydd mwy o fuddsoddiad hanesyddol. Mae'r pwyslais ar eu blaenoriaethau seilwaith, eu meini prawf buddsoddi a'u cymhellion gwleidyddol eu hunain mewn gwirionedd yn gwahaniaethu yn erbyn ein cymunedau llai o faint a mwy anghysbell, ac yn lleihau ein gallu i ddarparu'r rhwydwaith trafnidiaeth integredig y mae pobl Cymru yn ei haeddu. Mae'r diffyg buddsoddi parhaus yma mewn seilwaith yn cyfyngu ar y capasiti ar gyfer gwasanaethau newydd, yn cyfyngu ar gyflymderau trenau newydd ac yn llyffetheirio ein gallu ni i agor y gorsafoedd yr ydym ni'n wirioneddol eisiau eu gweld. Mae ein gweledigaeth strategol, 'Y Rhwydwaith Rheilffyrdd yng Nghymru: Yr Achos dros Fuddsoddi', a luniwyd gan yr Athro Mark Barry, yn cynnig dadl gref dros wella seilwaith y rheilffyrdd yng Nghymru a'r prif reilffyrdd sy'n gwasanaethu Cymru. O'r gwaith hwn, mae'n amlwg bod modd cyflawni mwy na £2 biliwn o fanteision economaidd o raglen fuddsoddi uchelgeisiol, realistig a theg o fewn seilwaith rheilffyrdd Cymru. Disgwylir y bydd dros £3 biliwn yn cael ei wario ar y rheilffordd cyflymder uchel 2 yn Lloegr yn ystod y flwyddyn ariannol hon, a'r un peth eto ar wella'r rhwydwaith rheilffyrdd presennol. Byddai setliad datganoli teg i Gymru yn caniatáu inni, dros y 10 mlynedd nesaf, ariannu cynlluniau megis ailagor rheilffyrdd, trydaneiddio prif reilffyrdd y de a'r gogledd, a chodi gorsafoedd newydd ar draws y rhwydwaith. Felly, rwy'n galw ar i Lywodraeth y DU gydnabod a mynd i'r afael â'r tanfuddsoddi hanesyddol hwn yn seilwaith rheilffyrdd Cymru drwy gynnig dull arall ar gyfer datblygu a darparu'r cynlluniau y mae eu hangen arnom ni i wella cysylltedd ledled Cymru. Byddai'r buddsoddiad sy'n ofynnol i fodloni'r safonau a bennwyd ar gyfer y llwybrau rhwydwaith trafnidiaeth traws-Ewropeaidd craidd drwy Gymru i Aberdaugleddau a Chaergybi erbyn 2030 yn sicrhau cynnydd sylweddol. Felly, mae'n rhaid i Lywodraeth y DU ddatblygu amserlen er mwyn cyflawni ei hymrwymiadau ar gyfer y rhwydwaith trafnidiaeth traws-Ewropeaidd, gan gynnwys trydaneiddio prif reilffyrdd y gogledd a'r de yn llawn. Ni ddylai Cymru fethu â manteisio ar y buddsoddiad hwn o ganlyniad i unrhyw benderfyniadau a wneir yng nghyd-destun Brexit. Mae adolygiad trwyadl Keith Williams o reilffyrdd Prydain yn gyfle i ddiwygio'r rheilffordd ac i greu'r rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus gwbl integredig y mae ar Gymru ei angen. Ni ddylid colli'r cyfle hwn. Dylai ein rheilffordd fod yn un o'n hasedau mwyaf gwerthfawr yn gymdeithasol ac yn economaidd. Mae ganddi'r potensial i wneud cyfraniad enfawr, yng Nghymru, i fywydau pobl, ein cymunedau, yr amgylchedd a'n heconomi. Rydym ni'n disgwyl i adolygiad Williams nodi cynllun clir er mwyn i Gymru gael mwy o lais wrth bennu gwasanaethau rheilffyrdd; i reoli a datblygu seilwaith gyda setliad cyllido teg; ac i sefydlu fframwaith rheoleiddio sy'n cydnabod amrywiaeth datganoli yn y DU, gan gynnal rheilffordd genedlaethol sydd o fudd i bob rhan o Brydain. Rwy'n gofyn i Aelodau heddiw gefnogi ymateb Llywodraeth Cymru i adolygiad rheilffyrdd Llywodraeth y DU, adolygiad sy'n cael ei wneud gan Keith Williams, a'r newidiadau sylweddol y gofynnwyd amdanyn nhw. Bydd hyn yn rhoi'r mandad cryfaf imi pan fyddaf yn cyfarfod â Keith Williams yr wythnos nesaf i ddadlau'r achos dros ddwyn y setliad datganoli rheilffyrdd i'r unfed ganrif ar hugain, gan roi inni'r pwerau a'r arian sydd eu hangen arnom ni i ddarparu'r rheilffordd y mae pobl Cymru yn ei haeddu.