techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: First Minister, as you've said so often, it is women in the workplace who have been disproportionately at the front end of exposure to the pandemic. They work in retail and care and health and other public-facing roles disproportionately, and in low-paid or casual roles where sometimes the unionised voice for the workforce can be regrettably weaker, yet the pressure can be greater to turn up for work at all costs, including personal health and well-being, and the domestic pressures to put food on the table and pay the bills is also acute. So, First Minister, as the vaccine roll-out progresses and we can hopefully anticipate more return in the weeks and months ahead to many workplaces, including non-essential retail and personal services and hospitality, where women are over-represented once again in customer-facing roles, then what more can we do than we did last year to ensure that employers put in place every measure possible to protect their staff and customers at work and that the UK Government and Welsh Government have the right measures in place to support those who have to withdraw from the workplace for COVID-related reasons, and not least that the UK Government does not cut that £20 a week from universal credit, because that will hammer women at work and at home too?
Welsh: Prif Weinidog, fel yr ydych chi wedi ei ddweud mor aml, menywod yn y gweithle sydd wedi bod yn anghymesur ar y rheng flaen o ran amlygiad i'r pandemig. Maen nhw'n gweithio ym meysydd manwerthu a gofal ac iechyd a swyddi eraill sy'n wynebu'r cyhoedd yn anghymesur, ac mewn swyddi achlysurol neu â chyflogau isel lle gall llais undebol y gweithlu fod yn wannach yn anffodus, ac eto gall y pwysau fod yn fwy i ddod i weithio ar bob cyfrif, gan gynnwys iechyd a llesiant personol, ac mae'r pwysau domestig i roi bwyd ar y bwrdd a thalu'r biliau hefyd yn ddifrifol. Felly, Prif Weinidog, wrth i'r broses o gyflwyno'r brechlyn fynd rhagddi a'r gobaith yw y gallwn ni ragweld mwy o enillion yn yr wythnosau a'r misoedd nesaf i lawer o weithleoedd, gan gynnwys gwasanaethau manwerthu a phersonol nad ydynt yn hanfodol a lletygarwch, lle mae menywod wedi'u gorgynrychioli unwaith eto mewn swyddi sy'n wynebu cwsmeriaid, yna beth arall allwn ni ei wneud na wnaethom ni y llynedd i sicrhau bod cyflogwyr yn rhoi pob mesur posibl ar waith i ddiogelu eu staff a'u cwsmeriaid yn y gwaith a bod gan Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru y mesurau cywir ar waith i gynorthwyo'r rhai y mae'n rhaid iddyn nhw fod yn absennol o'r gweithle am resymau sy'n ymwneud â COVID, ac yn bwysig nad yw Llywodraeth y DU yn torri'r £20 yr wythnos hwnnw o gredyd cynhwysol, oherwydd bydd hynny yn ergyd drom i fenywod yn y gwaith ac yn y cartref hefyd?
English: I thank Jenny Rathbone for that, Llywydd. During the pandemic, taxi drivers have been able to obtain financial support from the economic recovery fund, including four rounds of discretionary grants. A further £1.1 million has been allocated for free personal protective equipment and cleaning products for drivers to help them protect themselves and passengers from COVID-19.
Welsh: Diolchaf i Jenny Rathbone am hynna, Llywydd. Yn ystod y pandemig, mae gyrwyr tacsis wedi gallu cael cymorth ariannol gan y gronfa adfer economaidd, gan gynnwys pedair rownd o grantiau dewisol. Dyrannwyd £1.1 miliwn arall ar gyfer cyfarpar diogelu personol am ddim a chynhyrchion glanhau i yrwyr i'w helpu i amddiffyn eu hunain a theithwyr rhag COVID-19.
English: Thank you, First Minister. I'd like to pay tribute to the Unite union for having highlighted the extent to which taxi drivers were suffering from being unable to qualify for the UK Government grants. And also to pay tribute to the Welsh Government for reaching out to taxi drivers and enabling them to get some targeted compensation for the disappearance of most of their customers as a result of the pandemic restrictions. I think it's an excellent example of how the Government has used its limited resources to fill gaps in support to small businesses and freelancers that's not available elsewhere. But I also want to pay tribute to the taxi drivers themselves, because as a result of these really quite small sums of money that you've made available to them, they decided to reciprocate by raising over £10,000 in Cardiff for three local foodbanks, and it was quite humbling to witness the handing over of a cheque at the Al-Ikhlas centre in Adamsdown, which has been providing weekly food parcels to people in desperate need for over a year. So, I think -
Welsh: Diolch yn fawr, Prif Weinidog. Hoffwn dalu teyrnged i undeb Unite am dynnu sylw at y graddau yr oedd gyrwyr tacsis yn dioddef o fethu â bod yn gymwys ar gyfer grantiau Llywodraeth y DU. A hefyd i dalu teyrnged i Lywodraeth Cymru am estyn allan at yrwyr tacsis a chaniatáu iddyn nhw gael rhywfaint o iawndal wedi'i dargedu am ddiflaniad y rhan fwyaf o'u cwsmeriaid o ganlyniad i gyfyngiadau'r pandemig. Rwy'n credu ei bod yn enghraifft wych o sut mae'r Llywodraeth wedi defnyddio ei hadnoddau cyfyngedig i lenwi bylchau mewn cymorth i fusnesau bach a gweithwyr llawrydd nad yw ar gael mewn mannau eraill. Ond rwyf i hefyd eisiau talu teyrnged i'r gyrwyr tacsis eu hunain, oherwydd o ganlyniad i'r symiau eithaf bach hyn o arian yr ydych chi wedi eu darparu iddyn nhw, fe wnaethon nhw benderfynu ymateb trwy godi dros £10,000 yng Nghaerdydd i dri banc bwyd lleol, ac roedd yn deimlad eithaf diymhongar gweld siec yn cael ei roi yng nghanolfan Al-Ikhlas yn Adamsdown, sydd wedi bod yn darparu parseli bwyd wythnosol i bobl mewn angen dybryd ers dros flwyddyn. Felly, rwy'n meddwl -
English: Yes, thank you. So, looking to the future and our need to ensure that we have a clean, decarbonised public transport system, what financial support could be made available to taxi drivers to enable them to upgrade their vehicles to the clean air standards that we're going to be requiring in the future, so that they'll be able to continue serving the communities that they obviously have such regard for?
Welsh: Gallaf, diolch. Felly, gan edrych i'r dyfodol a'n hangen i sicrhau bod gennym ni system cludiant cyhoeddus lân, wedi'i datgarboneiddio, pa gymorth ariannol ellid ei ddarparu i yrwyr tacsis i ganiatáu iddyn nhw uwchraddio eu cerbydau i'r safonau aer glân y byddwn yn eu gwneud yn ofynnol yn y dyfodol, fel y byddan nhw'n gallu parhau i wasanaethu'r cymunedau y mae'n amlwg bod ganddyn nhw gymaint o feddwl ohonyn nhw?
English: Well, Llywydd, I thank Jenny Rathbone. I want to join her in paying tribute to the work of taxi drivers here in Cardiff, who've worked so hard to be able to support those foodbanks. She and I - and I'm sure many other Members in the Senedd today - have significant numbers of taxi drivers who live in our constituencies, and the pandemic hit them really hard - really hard. I'm very glad that our discretionary funds particularly have had an impact on the sector. Cardiff Council, as of Friday last week, had approved over 2,700 discretionary grants to those with the stated occupation of 'taxi driver', worth over £5 million. And the latest round - the £30 million announced on the fifth of this month - will provide a further £2,000 grant for self-employed taxi drivers. The modernisation of the fleet is a real challenge for them. It's why we have been very glad to develop a number of green taxi pilot schemes in the Cardiff capital region, in Pembrokeshire and in Denbighshire, to allow drivers to use zero-emission vehicles on a free try-before-you-buy basis. Fifty taxis are being purchased, with 30 days for a taxi drivers to use them free of charge, in the hope that that will stimulate demand within the sector for the sort of transport that Jenny Rathbone has very long championed. We're looking, as a Government, at options for grants, leasing arrangements and so on, so that we can stimulate the appetite for that sort of provision. We'll be there to support the sector in that, as well.
Welsh: Wel, Llywydd, diolchaf i Jenny Rathbone. Hoffwn ymuno â hi i dalu teyrnged i waith gyrwyr tacsis yma yng Nghaerdydd, sydd wedi gweithio mor galed i allu cynorthwyo'r banciau bwyd hynny. Mae ganddi hi a minnau - a llawer o Aelodau eraill yn y Senedd heddiw, rwy'n siŵr - nifer sylweddol o yrwyr tacsis sy'n byw yn ein hetholaethau, ac fe'u tarwyd yn galed iawn gan y pandemig - yn galed iawn. Rwy'n falch iawn bod ein cronfeydd dewisol yn arbennig wedi cael effaith ar y sector. Roedd Cyngor Caerdydd, erbyn dydd Gwener yr wythnos diwethaf, wedi cymeradwyo dros 2,700 o grantiau dewisol i'r rhai â'r alwedigaeth ddatganedig 'gyrrwr tacsi', gwerth dros £5 miliwn. A bydd y rownd ddiweddaraf - y £30 miliwn a gyhoeddwyd ar y pumed o'r mis hwn - yn darparu grant pellach o £2,000 i yrwyr tacsi hunangyflogedig. Mae moderneiddio'r fflyd yn her wirioneddol iddyn nhw. Dyna pam yr ydym ni wedi bod yn falch iawn o ddatblygu nifer o gynlluniau arbrofol tacsis gwyrdd ym mhrifddinas-ranbarth Caerdydd, yn sir Benfro ac yn Sir Ddinbych, i ganiatáu i yrwyr ddefnyddio cerbydau dim allyriadau ar sail ceisio cyn prynu am ddim. Mae hanner cant o dacsis yn cael eu prynu, gyda 30 diwrnod i yrwyr tacsi eu defnyddio yn rhad ac am ddim, yn y gobaith y bydd hynny yn ysgogi galw yn y sector am y math o drafnidiaeth y mae Jenny Rathbone wedi ei hyrwyddo ers amser maith. Rydym ni'n edrych, fel Llywodraeth, ar ddewisiadau ar gyfer grantiau, trefniadau prydlesu ac yn y blaen, fel y gallwn ni ysgogi'r awydd am y math hwnnw o ddarpariaeth. Byddwn ni yno i gynorthwyo'r sector yn hynny hefyd.
English: Llywydd, the Welsh Government actively supports all girls and young women in Wales to study STEM subjects and pursue careers in STEM. We provide annual funding to STEM organisations within the education sector. This year, the Welsh Government will support the International Women's Day event on gender equality in STEM subjects, to be held here in Wales.
Welsh: Llywydd, mae Llywodraeth Cymru yn rhoi cymorth gweithredol i bob merch a menyw ifanc yng Nghymru i astudio pynciau STEM a dilyn gyrfaoedd STEM. Rydym ni'n darparu cyllid blynyddol i sefydliadau STEM yn y sector addysg. Eleni, bydd Llywodraeth Cymru yn cefnogi digwyddiad Diwrnod Rhyngwladol y Menywod ar gydraddoldeb rhywiol mewn pynciau STEM, i'w gynnal yma yng Nghymru.
English: Thank you, First Minister. Throughout the pandemic, we've seen some remarkable work and achievements of scientists and engineers. From producing vaccines in record time to testing systems, identifying new variants, producing data analysis and the development of new medicines and protective equipment, the pandemic has highlighted the vital role of STEM. Amongst those achievements have been some amazing women leading: Dr Moore, who led the effort to establish COVID testing in Wales; Dr Hayhurst, who is the lead scientist on a new form of rapid testing; and, of course, Dr Gillian Richardson, who leads our fantastic COVID vaccination programme in Wales, which is the quickest of all the UK nations. These women are leading in their fields, but, sadly, we all know that women and girls are far less likely to pursue STEM subjects in school, and, as such, do not follow on into these careers. The pandemic has elevated our scientists and engineers onto a public platform, and highlighted how important their work is for all of us. How can we use this last year to promote STEM subjects to our young women and girls, and make sure that we get more Dr Moores, Dr Hayhursts and Dr Richardsons in the future?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog. Drwy gydol y pandemig, rydym ni wedi gweld gwaith a llwyddiannau rhyfeddol gwyddonwyr a pheirianwyr. O gynhyrchu brechlynnau yn yr amser cyflymaf erioed i systemau profi, nodi amrywiolion newydd, cynhyrchu dadansoddiadau data a datblygu meddyginiaethau a chyfarpar diogelu newydd, mae'r pandemig wedi tynnu sylw at swyddogaeth hanfodol STEM. Ymhlith y llwyddiannau hynny bu rhai menywod anhygoel yn arwain: Dr Moore, a arweiniodd yr ymdrech i sefydlu profion COVID yng Nghymru; Dr Hayhurst, sef y prif wyddonydd ar ffurf newydd o brofion cyflym; ac, wrth gwrs, Dr Gillian Richardson, sy'n arwain ein rhaglen frechu COVID wych yng Nghymru, sef y cyflymaf o holl wledydd y DU. Mae'r menywod hyn yn arwain yn eu meysydd, ond, yn anffodus, rydym ni i gyd yn gwybod bod menywod a merched yn llawer llai tebygol o astudio pynciau STEM yn yr ysgol, ac, o'r herwydd, nid ydyn nhw'n dilyn ymlaen i'r gyrfaoedd hyn. Mae'r pandemig wedi dyrchafu ein gwyddonwyr a'n peirianwyr i lwyfan cyhoeddus, ac wedi tynnu sylw at ba mor bwysig yw eu gwaith i bob un ohonom ni. Sut gallwn ni ddefnyddio'r flwyddyn ddiwethaf hon i hyrwyddo pynciau STEM i'n menywod ifanc a'n merched, a gwneud yn siŵr ein bod ni'n cael mwy fel Dr Moore, Dr Hayhurst a Dr Richardson yn y dyfodol?
English: I thank Jayne Bryant for that and agree with her about the outstanding quality of individuals we have here in Wales as role models for young women thinking of careers in STEM subjects. There's been some good progress in recent times; more girls than boys now study biology, physics and chemistry in Wales at GCSE level, and over half of our nearly 20,000 STEM apprenticeships in Wales are now taken up by young women rather than young men. So, there are some breakthroughs that are happening. Role models are really important in that. The women in STEM board that we have here in Wales - it met last October and was attended by our colleagues Jane Hutt and Kirsty Williams to make clear the Welsh Government's support for the leadership of women in those subjects here in Wales and in those jobs that Jayne Bryant highlighted, and the way in which they can inspire others to follow in their footsteps. I know that Jayne Bryant will be interested that, at the start of March, Careers Wales is holding an event very close to her part of the world, designed specifically to try to attract young women into the jobs in semiconductor professions and so on that are clustered around the south-east of Wales, and where persuading young women to think of those jobs as their futures is absolutely part of the way in which that event is being organised.
Welsh: Diolchaf i Jayne Bryant am hynna ac rwy'n cytuno â hi am ansawdd rhagorol unigolion sydd gennym ni yma yng Nghymru fel esiamplau i fenywod ifanc sy'n ystyried gyrfaoedd mewn pynciau STEM. Cafwyd rhywfaint o gynnydd da yn ddiweddar; mae mwy o ferched na bechgyn yn astudio bioleg, ffiseg a chemeg yng Nghymru ar lefel TGAU erbyn hyn, ac mae dros hanner ein bron i 20,000 o brentisiaethau STEM yng Nghymru bellach wedi'u llenwi gan fenywod ifanc yn hytrach na dynion ifanc. Felly, ceir rhai datblygiadau arloesol sy'n digwydd. Mae esiamplau yn bwysig iawn yn hynny o beth. Y bwrdd menywod mewn STEM sydd gennym ni yma yng Nghymru - cyfarfu fis Hydref diwethaf ac roedd ein cyd-Aelodau Jane Hutt a Kirsty Williams yn bresennol i egluro cefnogaeth Llywodraeth Cymru i arweinyddiaeth menywod yn y pynciau hynny yma yng Nghymru ac yn y swyddi hynny y tynnodd Jayne Bryant sylw atynt, a'r ffordd y gallan nhw ysbrydoli eraill i ddilyn yn ôl eu traed. Gwn y bydd gan Jayne Bryant ddiddordeb bod Gyrfa Cymru, ddechrau mis Mawrth, yn cynnal digwyddiad sy'n agos iawn at ei rhan hi o'r byd, wedi ei gynllunio yn benodol i geisio denu menywod ifanc i'r swyddi mewn proffesiynau lled-ddargludyddion ac yn y blaen sydd wedi'u clystyru o amgylch de-ddwyrain Cymru, a lle mae perswadio menywod ifanc i feddwl am y swyddi hynny fel eu dyfodol yn rhan bendant o'r ffordd y mae'r digwyddiad hwnnw yn cael ei drefnu.
English: First Minister, I'm 42 now and had a couple of friends - strong-willed ladies - who broke the mould all those many, many moons ago, when I was younger, and had glittering careers as engineers in a very, very male-dominated environment; it was virtually unheard of when I was younger. The situation, as has been outlined just now, has got an awful lot of better, but it still has a long way to go to be how it should be. These are vital areas that we need our future generations of all genders to excel at now, making it particularly more accessible for women, obviously, and women to be encouraged to sign up to. As you've outlined, the take-up for apprenticeships has got better, but it still has a long way to go. Career advice in schools tends to guide women towards apprenticeships that are in sectors where pay is less than those dominated by men. But what is the Welsh Government doing to tackle the gender imbalance in career advice in schools? And how are you working with the Fair Work Commission to stop the perpetuation of gender inequality and to meet the equality objectives that your Government has set? Thank you.
Welsh: Prif Weinidog, rwy'n 42 oed erbyn hyn ac roedd gen i un neu ddau o ffrindiau - menywod cryf - a oedd y cyntaf o'u math, flynyddoedd lawer iawn yn ôl, pan oeddwn i'n iau, a gafodd yrfaoedd disglair fel peirianwyr mewn amgylchedd sy'n cael ei reoli yn llwyr gan ddynion; nid oedd yn bodoli bron pan oeddwn i'n iau. Mae'r sefyllfa, fel yr amlinellwyd nawr, wedi gwella'n fawr iawn, ond mae ganddi ffordd bell i fynd o hyd i fod fel y dylai fod. Mae'r rhain yn feysydd hanfodol yr ydym ni angen i genedlaethau'r dyfodol o bob rhyw ragori ynddyn nhw nawr, gan ei gwneud yn fwy hygyrch i fenywod yn arbennig, yn amlwg, ac annog menywod i ymrwymo iddyn nhw. Fel yr ydych chi wedi ei amlinellu, mae'r nifer sy'n manteisio ar brentisiaethau wedi gwella, ond mae ffordd bell i fynd o hyd. Mae cyngor gyrfaoedd mewn ysgolion yn tueddu i lywio menywod tuag at brentisiaethau sydd mewn sectorau lle mae cyflog yn llai na'r rhai sy'n llawn dynion. Ond beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i fynd i'r afael â'r anghydbwysedd rhwng y rhywiau o ran cyngor gyrfaoedd mewn ysgolion? A sut ydych chi'n gweithio gyda'r Comisiwn Gwaith Teg i atal anghydraddoldeb rhwng y rhywiau rhag parhau ac i gyflawni'r amcanion cydraddoldeb y mae eich Llywodraeth wedi eu pennu? Diolch.
English: Well, Llywydd, the event that I referred to in answering Jayne Bryant's question is an event that will be run by the careers service, so I would be very disappointed if it were the case that the careers service is actively continuing stereotypical directions for young men or young women in the workplace, and I'm sure that that is not the intention of the service. It's an uphill battle, as the Member will know. I agree with her that there's far more that needs to be done. I have a young grandson, and you have to work really hard to make sure that you don't end up just buying things that are pushed at us all as being the right things for young boys to have, rather than offering a more rounded idea of what life could be like. And that is certainly true for young women who have got all of those things pushed at them by the commercial world and so on. So, the Welsh Government puts its shoulder to the wheel in the opposite direction, using the services that we have, and the many people who are there in private businesses as well as in the public service who want to make sure that that wider range of opportunities is positively promoted to young women and girls entering the workplace. We do it in a world that still has some pretty deep-seated conventional attitudes and so on, but that just means that that work is all the more necessary.
Welsh: Wel, Llywydd, mae'r digwyddiad y cyfeiriais ato wrth ateb cwestiwn Jayne Bryant yn ddigwyddiad a fydd yn cael ei redeg gan y gwasanaeth gyrfaoedd, felly byddwn yn siomedig iawn pe byddai'r gwasanaeth gyrfaoedd yn parhau yn fwriadol â chyfarwyddiadau ystrydebol i ddynion ifanc neu fenywod ifanc yn y gweithle, ac rwy'n siŵr nad dyna yw bwriad y gwasanaeth. Mae'n frwydr galed, fel y bydd yr Aelod yn gwybod. Rwy'n cytuno â hi bod llawer mwy y mae angen ei wneud. Mae gen i ŵyr ifanc, ac mae'n rhaid i chi weithio yn galed iawn i wneud yn siŵr nad ydych chi'n prynu pethau sy'n cael eu gwthio atom ni i gyd fel y pethau iawn i fechgyn ifanc eu cael, yn hytrach na chynnig syniad mwy cytbwys o sut y gallai bywyd fod. Ac mae hynny'n sicr yn wir i fenywod ifanc sydd wedi cael yr holl bethau hynny wedi eu gwthio atyn nhw gan y byd masnachol ac yn y blaen. Felly, mae Llywodraeth Cymru yn torchi ei llewys ac yn gwthio i'r cyfeiriad arall, gan ddefnyddio'r gwasanaethau sydd gennym ni, a'r nifer fawr o bobl sydd yno mewn busnesau preifat yn ogystal ag yn y gwasanaeth cyhoeddus sydd eisiau gwneud yn siŵr bod yr amrywiaeth ehangach honno o gyfleoedd yn cael ei hyrwyddo yn gadarnhaol i fenywod ifanc a merched sy'n dod i mewn i'r gweithle. Rydym ni'n gwneud hynny mewn byd sydd yn dal i fod â rhai agweddau confensiynol eithaf dwfn ac yn y blaen, ond mae hynny'n golygu bod y gwaith hwnnw yn fwy angenrheidiol byth.
English: Question 6, Helen Mary Jones.
Welsh: Cwestiwn 6, Helen Mary Jones.
English: I'm not hearing Helen Mary's question.
Welsh: Nid wyf i'n clywed cwestiwn Helen Mary.
English: I'm sorry, Llywydd, I think my microphone was in the incorrect position.
Welsh: Mae'n ddrwg gen i, Llywydd, rwy'n credu bod fy meicroffon yn y lle anghywir.
English: Yes, it was on top of your head. [ Laughter.]
Welsh: Oedd, roedd ar dop eich pen. [ Chwerthin.]
English: Clearly the incorrect position. I do apologise. [ Laughter.]
Welsh: Y lle anghywir, yn amlwg. Mae'n ddrwg gen i. [ Chwerthin.]
English: Llywydd, I thank the Member for that question. Vaccines are currently being administered in 260 sites in the health boards that cover Mid and West Wales. We remain on track in all parts of Wales to deliver the milestone set out in our national vaccination strategy. In the coming days, we will exceed 1 million doses of vaccine delivered here in Wales.
Welsh: Llywydd, diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Mae brechlynnau'n cael eu rhoi ar hyn o bryd mewn 260 o safleoedd yn y byrddau iechyd sy'n cwmpasu Canolbarth a Gorllewin Cymru. Rydym ni'n dal ar y trywydd iawn ym mhob rhan o Gymru i gyflawni'r garreg filltir a nodwyd yn ein strategaeth frechu genedlaethol. Yn y dyddiau nesaf, byddwn yn mynd y tu hwnt i 1 filiwn dos o frechlyn a roddwyd yma yng Nghymru.