English: Llywydd, I agree with everything that Jayne Bryant said about the invaluable service that unpaid carers provide in Wales, and the impact of the pandemic, both on them directly and on their ability to access services. Nonetheless, I think that partners right across Wales, and from all party political persuasions, are working very hard to make sure that those services are restored. The Welsh Government recently provided £3 million to local authorities to help them with their respite care services. So, just to give you some examples - and my colleague Julie Morgan will say more about this, Llywydd, in a statement later this week - . In Gwynedd, in the north, the council there is using its share of that money to improve and to extend the range of respite care services that it provides. In Swansea, they have developed a rapid response respite at home service. In Monmouth, 1,400 unpaid and young carers have taken advantage of a new scheme set up by the local authority to allow access to small-scale activities for people who spend so much of their time looking after others. I think that you can see there that there is both imagination and determination among our partners to restore those services, and to do it in a way that meets the needs of people who have offered so much. Of course, Jayne Bryant is right, Llywydd, that knowing your rights as a carer is very important. I'm glad that, once again this year, the Welsh Government will help to fund and take part in the national carers' rights information campaign. It's a partnership with Carers Wales and the Carers Trust here in Wales. We have got some evidence, Llywydd, of some success in those efforts. The Welsh Government made available £1.25 million in a carers' support fund to help with the particular impact of the pandemic. That fund was available between October of last year and the end of March of this year. Some 6,000 carers were able to draw down funding from that new funding stream, and 2,500 of them had never previously been in receipt of any form of support. That gives me some confidence that the efforts that are being made to make sure that the services that are available are known to the people who need them - that some success is being achieved in that.
Welsh: Llywydd, rwy'n cytuno â phopeth a ddywedodd Jayne Bryant am y gwasanaeth amhrisiadwy y mae gofalwyr di-dâl yn ei ddarparu yng Nghymru, ac effaith y pandemig, arnyn nhw yn uniongyrchol ac ar eu gallu i gael gafael ar wasanaethau. Er hynny, rwy'n credu bod partneriaid ledled Cymru gyfan, ac o bob perswâd plaid wleidyddol, yn gweithio yn galed iawn i wneud yn siŵr bod y gwasanaethau hynny yn cael eu hadfer. Yn ddiweddar, rhoddodd Llywodraeth Cymru £3 miliwn i awdurdodau lleol i'w helpu gyda'u gwasanaethau gofal seibiant. Felly, i roi rhai enghreifftiau i chi - a bydd fy nghyd-Weinidog Julie Morgan yn dweud mwy am hyn, Llywydd, mewn datganiad yn ddiweddarach yr wythnos hon - . Yng Ngwynedd, yn y gogledd, mae'r cyngor yno yn defnyddio ei gyfran o'r arian hwnnw i wella ac i ymestyn yr amrywiaeth o wasanaethau gofal seibiant y mae'n eu darparu. Yn Abertawe, maen nhw wedi datblygu gwasanaeth seibiant ymateb cyflym yn y cartref. Yn Nhrefynwy, mae 1,400 o ofalwyr di-dâl a gofalwyr ifanc wedi manteisio ar gynllun newydd a sefydlwyd gan yr awdurdod lleol i ganiatáu mynediad at weithgareddau ar raddfa fach i bobl sy'n treulio cymaint o'u hamser yn gofalu am bobl eraill. Rwy'n credu y gallwch chi weld yno bod dychymyg a phenderfyniad ymhlith ein partneriaid i adfer y gwasanaethau hynny, a'i wneud mewn ffordd sy'n diwallu anghenion pobl sydd wedi cynnig cymaint. Wrth gwrs, mae Jayne Bryant yn iawn, Llywydd, bod gwybod eich hawliau fel gofalwr yn bwysig iawn. Rwy'n falch y bydd Llywodraeth Cymru, unwaith eto eleni, yn helpu i ariannu a chymryd rhan yn yr ymgyrch wybodaeth hawliau gofalwyr genedlaethol. Mae'n bartneriaeth â Gofalwyr Cymru a'r Ymddiriedolaeth Gofalwyr yma yng Nghymru. Mae gennym ni rywfaint o dystiolaeth, Llywydd, o rywfaint o lwyddiant yn yr ymdrechion hynny. Rhoddodd Llywodraeth Cymru £1.25 miliwn mewn cronfa cymorth i ofalwyr i helpu gydag effaith benodol y pandemig. Roedd y gronfa honno ar gael rhwng mis Hydref y llynedd a diwedd mis Mawrth eleni. Llwyddodd tua 6,000 o ofalwyr i dynnu arian o'r ffrwd cyllid newydd honno, ac nid oedd 2,500 ohonyn nhw erioed wedi derbyn unrhyw fath o gymorth o'r blaen. Mae hynny yn rhoi rhywfaint o hyder i mi fod yr ymdrechion sy'n cael eu gwneud i sicrhau bod y gwasanaethau sydd ar gael yn hysbys i'r bobl sydd eu hangen nhw - bod rhywfaint o lwyddiant yn cael ei sicrhau yn hynny o beth.