English: Transport has tended to be, in Wales, something that's done to us, not for us and certainly not for ourselves. Our transport infrastructure has often reflected the prevailing power dynamics, the prevailing economics, rather than being used in the way that I think Lee Waters was suggesting and, indeed, Jenny Rathbone - as a creative tool, if you like, for reinventing our country and our economic and social landscape. What I mean, more explicitly: if you look at the transport map of Wales, it essentially has all the hallmarks of a colonised economy. Essentially, it's still basically arterial routes that were either mine to coast or farm to major market. And we're still struggling with that. That's the essence of the problem that we face as a nation: that we are dislocated. To get from the south to Aberystwyth by train, or even more so to north Wales, requires a heroic effort worthy of Odysseus. At a smaller scale, at the micro level, try traversing valleys in the former coalfield area - whether in the west, the centre or in the east - there is no connection. So, how can we create better jobs closer to home when you simply can't get there? You can't even get to a job that may be eight or nine miles away because it's over the next valley. My fear is that while there is much that is good in the motion, it's interesting what it omits. It refers to the key areas that the Welsh Government are looking at, which are metros: metros for three metropolitan regions. And I find that strange in a country that actually is defined by the fact that most of us don't live in cities. We're a less metropolitan nation than almost any other. The 700,000 people that live in the former coalfield, if they were a city, they'd be a big one, but those are post-industrial villages. I wonder whether in our transport policy we've been somewhat seduced by the snake oil of city regionalism, which has become - . You know, the theory of agglomeration economies: 'If we could double the size of Cardiff, then everything would be fine' is the basic underlying idea of city regionalism. I know, because I've studied under some of the authors of the idea of city regions. Read the book Triumph of the City et cetera. This is absolutely the wrong idea and, in fact, city regionalism around the world now - I think critics and sceptics are coming to the fore, because it hasn't actually delivered what it says it can. [ Interruption.] I give way.
Welsh: Yng Nghymru, mae trafnidiaeth wedi tueddu i fod yn rhywbeth sydd wedi ei wneud i ni, nid ar ein cyfer ac yn sicr nid er ein mwyn ein hunain. Mae ein seilwaith trafnidiaeth yn aml wedi adlewyrchu'r dynameg pŵer sydd ohoni, yr economeg sydd ohoni, yn hytrach na chael ei ddefnyddio yn y modd y credaf fod Lee Waters yn ei awgrymu, a Jenny Rathbone yn wir - fel offeryn creadigol, os mynnwch, ar gyfer ailddyfeisio ein gwlad a'n tirlun economaidd a chymdeithasol. Yr hyn a olygaf, yn fwy penodol, yw: os edrychwch ar fap trafnidiaeth Cymru, yn y bôn mae iddo holl nodweddion economi gwlad a wladychwyd. Yn eu hanfod, mae'r prif lwybrau yn dal i fod o'r gweithfeydd i'r arfordir neu o'r fferm i'r brif farchnad. Ac rydym yn dal i ymgiprys â hynny. Dyna hanfod y broblem a wynebwn fel cenedl: ein bod wedi ein datgysylltu. Mae angen ymdrech arwrol deilwng o Odysews i fynd o'r de i Aberystwyth ar y trên, neu hyd yn oed yn fwy felly i ogledd Cymru. Ar raddfa lai, ar y lefel feicro, ceisiwch groesi'r Cymoedd yn ardal yr hen faes glo - boed yn y gorllewin, y canol neu yn y dwyrain - nid oes unrhyw gysylltiad. Felly, sut y gallwn greu swyddi gwell yn nes at adref pan na allwch gyrraedd yno? Ni allwch gael swydd a allai fod wyth neu naw milltir i ffwrdd hyd yn oed oherwydd mae hi yn y cwm nesaf. Rwy'n ofni, er bod llawer sy'n dda yn y cynnig, mae'n ddiddorol beth y mae'n ei hepgor. Mae'n cyfeirio at y meysydd allweddol y mae Llywodraeth Cymru'n edrych arnynt, sef metros: metros ar gyfer tri rhanbarth metropolitanaidd. Ac rwy'n cael hynny'n rhyfedd mewn gwlad a ddiffinnir gan y ffaith nad yw'r rhan fwyaf ohonom yn byw mewn dinasoedd mewn gwirionedd. Rydym yn genedl lai fetropolitanaidd nag unrhyw wlad arall bron. Pe bai'r 700,000 o bobl sy'n byw yn yr hen faes glo yn ddinas, byddent yn ddinas fawr, ond pentrefi ôl-ddiwydiannol yw'r rheini. Tybed a ydym yn ein polisi trafnidiaeth wedi cael ein hudo braidd gan olew nadroedd rhanbartholdeb dinesig, sydd wedi dod yn - . Wyddoch chi, theori economïau clystyru: 'Pe baem yn gallu dyblu maint Caerdydd, byddai popeth yn iawn' yw'r syniad sylfaenol sy'n sail i ranbartholdeb dinesig. Rwy'n gwybod, oherwydd rwyf wedi astudio o dan rai o awduron y syniad o ddinas-ranbarthau. Darllenwch y llyfr Triumph of the City ac yn y blaen. Mae hwn yn syniad cwbl anghywir ac yn wir, mae rhanbartholdeb dinesig ledled y byd erbyn hyn - rwy'n credu bod beirniaid ac amheuwyr yn dod i'r blaen, oherwydd nid yw wedi cyflawni'r hyn y mae'n dweud y gall ei wneud mewn gwirionedd. [ Torri ar draws.] Fe ildiaf.