English: There are many actions taken by the Welsh Government that we in UKIP would criticise. However, we feel we have a duty to the people of Wales to support the Welsh Government where we feel their actions have largely been correct. The birth of the Transport for Wales rail franchise in October last year was a pivotal moment for the future of public transport for Wales. The previous operator's 15-year franchise envisaged zero growth in passenger numbers. This assumption proved to be a wild underestimate, as passengers numbers escalated year on year over the term of the last franchise, which, inevitably, resulted in chronic overcrowding, particularly on the core Valleys lines. The process for the new franchise was a massive undertaking for the Welsh Government, and we in UKIP want to pay tribute to the work of the Minister, Ken Skates, and his department in securing a franchise that promises to deliver new trains, increased connectivity and better facilities for passengers. Indeed, there is much to look forward to in the coming years. The use of the competitive dialogue process seems to have been completely vindicated. Although the first days under the new operator were perhaps a little rocky, with delays and cancellations to services caused by a shortage of rolling stock, it is important to note that transformative change was never going to happen overnight. Compare that shaky start, however, to the performance last week, when much of Wales was blanketed in snow and many trains were running on time or with minimal delays. I think that one of the issues that this highlights is that the rail operators - both past and current - have been walking a tightrope with regard to rolling stock. There are only three locomotive leasing companies in the UK. This, combined with the delayed electrification projects in England, meaning that diesel units cannot be cascaded, has made the procurement of new or even refurbished rolling stock extremely difficult, particularly in the short term. The Minister's announcement of five four-car class 769 trains to operate on the south Wales Valleys lines, together with the introduction of rebuilt class 230 trains, will provide some short-term relief before new trains can be sourced and delivered. If we combine the various metro projects, such as totally refurbished stations, and, in some cases, new stations, passengers should see transformative improvements over the life of the new franchise. Whilst we look forward to these improvements, we also intend to hold the Welsh Government to task over its actual implementation. Of course, it is fair to say that the Welsh railway network has suffered from underinvestment over a long period of time. Successive Westminster Governments of all colours have contributed to this, and I see no point in conducting a historic political blame game at this time. What both the UK and Welsh Governments must now do is to work together to drive forward improvements. It is for this reason, Dirprwy Lywydd, that I welcome the report from Professor Mark Barry on the case for investment in the rail network here in Wales. The report makes a compelling call for transforming the rail network right across the whole of Wales, not just in the commuter belts of south and north Wales. I think we should also be broadly positive of the Williams review. I am hopeful that it will take a broad and independent look at the future of rail throughout the UK, without resorting to finger-pointing at who is to blame for the failures of the past. Most important to me. it seems, is to rebuild public confidence in the railways of the future. Broadly speaking, the railways in the UK are experiencing a true renaissance, with an increase in passenger and freight numbers resulting in fewer cars and lorries on our roads. We cannot leave Wales in isolation. There is no hard border between Wales and England, and, of course, many routes on our network extend into England. So, whatever the Williams review finally recommends, we on these benches would urge the Welsh Government to work constructively and collegiately with the UK Government to deliver a rail network that truly serves the people of Wales. We will, of course, support the Welsh Government in pressing for the Williams review findings to be implemented in Wales. I cannot pass this moment, Dirprwy Lywydd, without having to contradict the remarks made by the AM for Blaenau Gwent when he said that a rail link into Newport is totally unnecessary. That is not what I find from people on the ground. They are desperate to have that link in. Why should the city of Newport be treated as a second-class citizen to that of Cardiff? It's an appalling comment from you - [ Interruption. ] You can of course - I will give way.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru wedi gwneud sawl peth y byddem ni yn UKIP yn ei feirniadu. Fodd bynnag, teimlwn fod gennym ni ddyletswydd i bobl Cymru i gefnogi Llywodraeth Cymru lle'r ydym ni o'r farn fod eu gweithredoedd, ar y cyfan, wedi bod yn briodol. Roedd dechrau masnachfraint rheilffyrdd Trafnidiaeth Cymru fis Hydref y llynedd yn adeg allweddol i ddyfodol trafnidiaeth gyhoeddus Cymru. Ni ragwelodd masnachfraint 15 mlynedd y gweithredwr blaenorol unrhyw dwf yn nifer y teithwyr. Roedd y dybiaeth hon yn rhy isel o lawer, oherwydd cynyddodd nifer y teithwyr bob blwyddyn yn ystod cyfnod y fasnachfraint ddiwethaf, a arweinodd, yn anochel, at orlenwi cronig, yn enwedig ar linellau craidd y Cymoedd. Roedd proses y fasnachfraint newydd yn orchwyl anferth i Lywodraeth Cymru, ac mae arnom ni yn UKIP eisiau talu teyrnged i waith y Gweinidog, Ken Skates, a'i adran yn sicrhau masnachfraint sy'n addo darparu trenau newydd, cynyddu cysylltedd a gwella cyfleusterau i deithwyr. Yn wir, mae llawer i edrych ymlaen ato yn y blynyddoedd i ddod. Mae'n ymddangos bod cyfiawnhad llwyr dros ddefnyddio'r broses ddeialog gystadleuol. Er i'r dyddiau cyntaf o dan y gweithredwr newydd fod yn lled simsan, efallai, gyda'r oedi a'r canslo gwasanaethau a achoswyd oherwydd diffyg cerbydau, mae'n bwysig nodi nad oedd newid mawr byth yn mynd i ddigwydd dros nos. Cymharwch y dechreuad sigledig hwnnw, fodd bynnag, â pherfformiad yr wythnos diwethaf, pan oedd rhannau helaeth o Gymru o dan flanced o eira ac roedd llawer o'r trenau yn rhedeg ar amser neu gyda'r lleiafswm o oedi. Credaf mai un o'r materion y mae hyn yn ei amlygu yw bod gweithredwyr y rheilffyrdd - y gorffennol a'r presennol - wedi bod yn cerdded llinell fain o ran cerbydau. Dim ond tri chwmni prydlesu trenau sydd yn y DU. Mae hyn, ynghyd â'r prosiectau trydaneiddio yn Lloegr sydd wedi'u gohirio, yn golygu na all unedau diesel gael eu dosbarthu'n helaeth, mae hyn wedi gwneud caffael cerbydau newydd neu hyd yn oed rai wedi'u hadnewyddu yn anodd dros ben, yn enwedig yn y tymor byr. Bydd cyhoeddiad y Gweinidog ynghylch pum trên pedwar-cerbyd dosbarth 769 i redeg ar linellau Cymoedd y De, ynghyd â chyflwyno trenau dosbarth 230 wedi'u hailadeiladu, yn rhoi cymorth tymor byr cyn y gellir dod o hyd i, a darparu, trenau newydd. Os cyfunwn y gwahanol brosiectau metro, megis y gorsafoedd sydd wedi'u hadnewyddu'n llwyr, ac, mewn rhai achosion, gorsafoedd newydd, dylai teithwyr weld gwelliannau trawsnewidiol yn ystod oes y fasnachfraint newydd. Er ein bod yn edrych ymlaen at y gwelliannau hyn, rydym ni hefyd yn bwriadu dwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif am weithredu hynny. Wrth gwrs, mae'n deg dweud bod rhwydwaith rheilffyrdd Cymru wedi dioddef o ddiffyg buddsoddiad dros gyfnod hir. Mae Llywodraethau olynol San Steffan, o bob lliw, wedi cyfrannu at hyn, ac ni welaf fod unrhyw fudd bwrw bai ar wleidyddiaeth y gorffennol ar hyn o bryd. Bellach, mae angen i'r DU a Llywodraeth Cymru weithio gyda'i gilydd i hybu gwelliannau. Am y rheswm hwn, Dirprwy Lywydd, rwy'n croesawu'r adroddiad gan yr Athro Mark Barry ynglŷn â'r ddadl dros fuddsoddi yn y rhwydwaith rheilffyrdd yma yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn dadlau'n frwd dros weddnewid y rhwydwaith rheilffyrdd ar draws Cymru gyfan, nid yn unig ardaloedd cymudo y de a'r gogledd. Ar y cyfan, rwy'n credu y dylem ni hefyd fod yn gadarnhaol am adolygiad Williams. Rwy'n obeithiol y bydd yn rhoi sylw eang ac annibynnol i ddyfodol y rheilffyrdd ledled y DU, heb orfod troi at bwyntio bys at bwy sydd ar fai am fethiannau'r gorffennol. Yn fy nhyb i, y peth pwysicaf i gyd yw ailennyn hyder y cyhoedd yn rheilffyrdd y dyfodol. A siarad yn fras, mae rheilffyrdd y DU yn cael gwir ddadeni, gyda chynnydd yn nifer y teithwyr a nwyddau yn arwain at lai o geir a lorïau ar ein ffyrdd. Ni allwn ni adael Cymru ar wahân. Nid oes unrhyw ffin galed rhwng Cymru a Lloegr, ac, wrth gwrs, mae llawer o ganghennau ar ein rhwydwaith yn ymestyn i Loegr. Felly, beth bynnag a fydd yn cael ei argymell gan adroddiad Williams yn y pen draw, byddem ni ar y meinciau hyn yn annog Llywodraeth Cymru i weithio'n adeiladol ac ar y cyd â Llywodraeth y DU i ddarparu rhwydwaith rheilffyrdd sy'n wirioneddol gwasanaethu pobl Cymru. Byddwn, wrth gwrs, yn cefnogi Llywodraeth Cymru wrth iddi bwyso i weithredu canfyddiadau adolygiad Williams yng Nghymru. Ni allaf adael i'r foment yma fynd heibio, Dirprwy Lywydd, heb orfod gwrth-ddweud y sylwadau a wnaed gan yr Aelod dros Flaenau Gwent pan ddywedodd fod cyswllt rheilffordd i mewn i Gasnewydd yn hollol ddiangen. Nid dyna rwy'n ei glywed gan bobl ar lawr gwlad. Maen nhw'n awyddus iawn i gael y cysylltiad hwnnw. Pam y dylid trin dinas Casnewydd yn eilradd o'i chymharu â Chaerdydd? Mae'n sylw ofnadwy gennych chi - [ Torri ar draws. ] Gallwch wrth gwrs - Ildiaf.