English: The reason for this debate today is actually to pinpoint why this document lacks so much confidence. When you do talk - and it is fair to say, since its introduction, I have had the good opportunity to speak to many businesses and many organisations the length and breadth of Wales. They too lack the confidence that this document should have ingrained in them that the Welsh Government will be able to close some of these hard, economic indicators that have existed for many years. It could well be the fact that the entire document is not based on any significant economic intelligence because, obviously, this is a line of questioning that I have put to the First Minister as to why the Welsh Government, in developing economic policy, has not developed an economic intelligence unit to look at the input/output tables, so that you know what you're putting in and what you're going to get out from the programmes and initiatives that you put in place. Many other countries across the globe rely on that type of data, and rely on that type of understanding of economic activity, to shape the policies and shape the initiatives that have moved the indicators positively for the communities that those Governments represent. In fairness, when it comes to Scotland, for example, they have commissioned a dedicated unit at Strathclyde university to make sure that that activity informs Scottish Government policy in the field of economic development and economic opportunity. But I do go back to the point, in listening to the previous debate, that the Cabinet Secretary touched on how he sees his vision of the regional directors that he has put in place, which this document talks of in glowing terms, as being the game changer to the delivery of economic policy here in Wales. How does he? Because when you read this document, there are no indicators of what progress there will be in GVA; there are no indicators of where wages will go over the lifetime of this document. How does he believe that the new structures will be able to give that distinctive strength that he talks of to the regions of Wales? How will the regional directors, who are obviously going to be empowered - I would hope - from the Welsh Government to drive forward Government initiatives, make an impact where their predecessors have failed in the past? I well remember now, with 10 years under my belt in this Assembly, much of the talk around the enterprise zones that were delivered here in Wales - enterprise zones that, on the surface, seemed to promise to deliver much and have consumed much wealth from the Welsh Government: £221 million of public money; but when you actually look at their impact across Wales, have achieved significantly varying results. And in the areas where they should achieve better results, where the challenges are greater, their impact has been minimal. I notice that the document talks little about the enterprise zones and the creation or development - or continued development - of that initiative that was underpinning much of the economic development that the Welsh Government had in the last term. So, again, from a lessons learned exercise, how does this document give us the confidence that the Welsh Government will be able to have that reach around the length and breadth of Wales, that previous initiatives, such as the enterprise zones, have failed to deliver? Also, the one thing, again, I do think that this document fails to recognise is the devolution of responsibility when it comes to economic development in England. There isn't a single mention in this document about metro mayors or city mayors in England and how that cross-border working could enhance greater opportunities the length and breadth of Wales. If you look at Bristol, for example, if you look at the mayor for the west midlands, Andy Street, if you look at, obviously, Liverpool, and if you look at Manchester - four huge economic drivers right the length and breadth of Offa's Dyke - there is a huge - in one breath - competition for any investment that might be there, but there's also - in another breath - a great opportunity for collaboration, and yet after reading this document, it doesn't mention those opportunities once in it. Not once. That, surely, is an admission, Cabinet Secretary, of what you might be able to achieve when you collaboratively work across the border that is Offa's Dyke. I also make the point in my opening remarks about how we are going to make that difference from being, regrettably, a low-wage economy to an economy that does deliver wages that are more comparable to other parts of the United Kingdom. I've used the example of that £49 a week going into pay packets in Scotland, but I could have pulled any region of England or Northern Ireland, because, regrettably, we have the lowest take-home pay of any part of the United Kingdom. This document, again, only mentions the word 'wages' twice. It mentions the word 'wages' twice, and when it comes to taxes, which is a new lever that the Welsh Government has, it actually mentions 'taxes' once. Surely, those are major areas that any economic document should be looking at, if it is looking to improve the lives of the people of Wales. And then the big challenge for us on job creation and job preservation, which has been debated in this Chamber, around automation, if you look in eight years' time, the projections are that 25 per cent of the jobs will be lost here in Wales because of automation - or recalibrated to new roles, if we're streetwise enough to make sure that we are keeping up with that progress. By 2035, it will be 35 per cent of jobs here in Wales that will be lost or recalibrated. I hope it will be a recalibration, not a loss. But, again, the document does not offer any route-map as to how we will work with industry and how Government policy will seek to implement change and assist business to implement that change. Surely, again, any document that has a vision for where we're going to be in the future should be addressing that head-on. If I could ask the Cabinet Secretary in his response - it might well just be a printing oversight in here, but I do notice that, where it talks of transport infrastructure projects that will be supported by the Welsh Government on page 37, it talks very specifically about the north-east gateway on the A494, it talks about the third Menai crossing; it doesn't mention the black route, Cabinet Secretary. It just says 'M4' full stop. Given what we know about the spiralling costs associated with that project, can the Cabinet Secretary confirm that that is an oversight and that it is in fact a key part of Government policy to deliver the M4 black route - not just improvements on the M4, but the M4 black route? I'm assuming it's an oversight, but it is something that, when I was reading the document, I did notice. Despite the detailed description of other transport projects, there's a rather vague note when it comes to the M4, and I think many people would gladly wish to understand exactly how the Cabinet Secretary is handling those cost pressures within his budget. So, it would have been good to stand here today and endorse this document, but with little or no - [Interruption.] The Cabinet Secretary for rural affairs obviously sighs. As Hefin David said earlier, the real Russell George was in the last debate. The real Andrew Davies is passionate about making sure that economic development reaches all communities in Wales, and I fully accept - I fully accept - that the Government have a mandate till 2021, and the decisions that the Government take will impact on communities the length and breadth of Wales. It would be good to stand here and have confidence that this document does make a difference from its three predecessors. But, as I said, with little or no economic intelligence going into this document that I could see or that I can find in the research notes to it, with little or no indicators to measure progress and the direction of progress that the Welsh Government wishes to undertake, and with little or no references to, at least as I see it, the three major challenges that any economic document should undertake - which are increasing wages here in Wales; working with industry to make sure that the agenda of automation is focused on and job security is protected and we continue to create quality jobs; and above all that we work across our borders with the economic opportunities that are there with the devolved economic development opportunities that the mayors and metro mayors have in England; none of those issues are touched on in this document - how can you have confidence in the document actually being any different from its three predecessors? And that's why I call on the Chamber to support the motion that is down in the name of Paul Davies today, saying that we lack the confidence that this document will make those changes that we would all wish to see here in Wales.
Welsh: Y rheswm dros y ddadl hon heddiw mewn gwirionedd yw nodi'n union pam fod y ddogfen hon mor brin o hyder. Pan ydych yn sôn - ac mae'n deg dweud, ers ei chyflwyno, rwyf wedi cael cyfle da i siarad â llawer o fusnesau a llawer o sefydliadau ar hyd a lled Cymru. Maent hwy hefyd yn brin o'r hyder y dylai'r ddogfen hon fod wedi'i wreiddio ynddynt y bydd Llywodraeth Cymru yn gallu cau rhai o'r dangosyddion economaidd caled hyn sydd wedi bodoli ers blynyddoedd lawer. Gallai'n hawdd fod yn wir nad yw'r ddogfen gyfan yn seiliedig ar unrhyw wybodaeth economaidd arwyddocaol oherwydd, yn amlwg, mae'r rhain yn gwestiynau a ofynnais i'r Prif Weinidog ynglŷn â pham nad yw Llywodraeth Cymru, wrth ddatblygu polisi economaidd, wedi datblygu uned wybodaeth economaidd i edrych ar dablau mewnbwn/allbwn, fel eich bod yn gwybod beth a rowch i mewn a beth rydych yn mynd i'w gael o'r rhaglenni a'r mentrau a rowch ar waith. Mae llawer o wledydd eraill ledled y byd yn dibynnu ar y math hwnnw o ddata, ac yn dibynnu ar y math hwnnw o ddealltwriaeth o weithgarwch economaidd, i lunio polisïau a ffurfio'r mentrau sydd wedi symud y dangosyddion yn gadarnhaol i'r cymunedau y mae'r Llywodraethau hynny'n eu cynrychioli. A bod yn deg, o ran yr Alban, er enghraifft, maent wedi comisiynu uned bwrpasol ym Mhrifysgol Strathclyde i wneud yn siŵr fod y gweithgaredd hwn yn llywio polisi Llywodraeth yr Alban ym maes datblygu economaidd a chyfle economaidd. Ond rwy'n dychwelyd at y pwynt, wrth wrando ar y ddadl flaenorol, y soniodd Ysgrifennydd y Cabinet amdano o ran sut y mae'n gweld bod ei weledigaeth ynghylch y cyfarwyddwyr rhanbarthol y mae wedi'u rhoi ar waith, ac y sonnir amdanynt yn ganmoliaethus yn y ddogfen hon, yn newid y modd y cyflawnir polisi economaidd yma yng Nghymru yn sylfaenol. Sut y mae'n gwneud hynny? Oherwydd pan fyddwch yn darllen y ddogfen hon, nid oes unrhyw ddangosyddion ynghylch pa gynnydd a fydd mewn perthynas â gwerth ychwanegol gros; nid oes unrhyw ddangosyddion i ddynodi ble fydd cyflogau'n mynd dros oes y ddogfen hon. Sut y gall gredu y bydd y strwythurau newydd yn gallu rhoi'r cryfder unigryw hwnnw y sonia amdano i ranbarthau Cymru? Sut y bydd y cyfarwyddwyr rhanbarthol, sy'n amlwg yn mynd i gael pwerau - buaswn yn gobeithio - gan Lywodraeth Cymru ar gyfer bwrw ymlaen â mentrau'r Llywodraeth, yn cael effaith pan fo'u rhagflaenwyr wedi methu yn y gorffennol? Cofiaf yn dda yn awr, gyda 10 mlynedd o brofiad o'r Cynulliad hwn, lawer o'r siarad am yr ardaloedd menter a ddarparwyd yma yng Nghymru - ardaloedd menter a oedd, ar yr wyneb, i'w gweld yn addo cyflawni llawer ac sydd wedi sugno llawer o gyfoeth gan Lywodraeth Cymru: £221 miliwn o arian cyhoeddus; ond pan edrychwch ar eu heffaith ledled Cymru mewn gwirionedd, canlyniadau hynod o amrywiol a gafwyd ganddynt. Ac yn yr ardaloedd lle y dylent gyflawni gwell canlyniadau, lle mae'r heriau'n fwy, mae eu heffaith wedi bod yn fach iawn. Sylwaf fod y ddogfen yn sôn ychydig am yr ardaloedd menter a chreu neu ddatblygu - neu ddatblygu parhaus - y fenter honno a oedd yn sail i lawer o'r datblygu economaidd a gafodd Llywodraeth Cymru yn y tymor diwethaf. Felly, unwaith eto, o ymarfer gwersi a ddysgwyd, sut y mae'r ddogfen hon yn rhoi hyder i ni y bydd Llywodraeth Cymru yn gallu cael y cyrhaeddiad o amgylch ac ar hyd a lled Cymru y mae mentrau blaenorol megis yr ardaloedd menter wedi methu ei gyflawni? Hefyd, yr un peth, unwaith eto, y credaf nad yw'r ddogfen hon yn ei gydnabod yw datganoli cyfrifoldeb o ran datblygu economaidd yn Lloegr. Nid oes un cyfeiriad yn y ddogfen hon at feiri metro neu feiri dinasoedd yn Lloegr a sut y gallai gweithio trawsffiniol wella mwy o gyfleoedd ar hyd a lled Cymru. Os edrychwch ar Fryste, er enghraifft, os edrychwch ar y maer ar gyfer gorllewin canolbarth Lloegr, Andy Street, os edrychwch, yn amlwg, ar Lerpwl, ac os edrychwch ar Fanceinion - pedwar sbardun economaidd enfawr ar hyd a lled Clawdd Offa - ceir cystadleuaeth - mewn un anadl - i unrhyw fuddsoddiad a allai fod yno, ond mae yna hefyd - mewn anadl arall - gyfle gwych i gydweithio, ac eto ar ôl darllen y ddogfen hon, nid yw'n crybwyll y cyfleoedd hynny unwaith ynddo. Nid unwaith. Mae hynny, yn sicr, yn gyfaddefiad, Ysgrifennydd y Cabinet, o'r hyn y gallech ei gyflawni pan fyddwch yn gweithio ar draws Glawdd Offa. Rwyf hefyd yn gwneud y pwynt yn fy sylwadau agoriadol ynglŷn â sut y byddwn yn gwneud y gwahaniaeth o fod, yn anffodus, yn economi gyflogau isel i fod yn economi sy'n darparu cyflogau sy'n cymharu'n well â rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig. Rwyf wedi defnyddio'r enghraifft o'r £49 yr wythnos yn mynd i becynnau cyflog yn yr Alban, ond gallwn fod wedi dewis unrhyw ranbarth yn Lloegr neu yng Ngogledd Iwerddon, oherwydd, yn anffodus, gennym ni y mae'r cyflog mynd adref isaf yn unrhyw ran o'r Deyrnas Unedig. Nid yw'r ddogfen hon, unwaith eto, ond yn defnyddio'r gair 'cyflogau' ddwywaith. Mae'n crybwyll y gair 'cyflogau' ddwywaith, ac o ran trethi, sy'n arf newydd gan Lywodraeth Cymru, mae mewn gwirionedd yn sôn am 'drethi' unwaith. Yn sicr, mae'r rheini'n feysydd mawr y dylai unrhyw ddogfen economaidd edrych arnynt, os yw'n edrych ar wella bywydau pobl Cymru. Ac yna yr her fawr i ni o ran creu swyddi a chadw swyddi, sydd wedi'i drafod yn y Siambr hon, ynghylch awtomatiaeth, os edrychwch ymhen wyth mlynedd, yr amcanestyniadau yw y bydd 25 y cant o'r swyddi yn cael eu colli yma yng Nghymru oherwydd awtomatiaeth - neu eu haddasu i rolau newydd os ydym yn ddigon gwybodus i wneud yn siŵr ein bod yn cadw gyda'r cynnydd hwnnw. Erbyn 2035, bydd 35 y cant o swyddi yma yng Nghymru yn cael eu colli neu eu haddasu. Gobeithio mai addasu fydd yn digwydd, nid colli. Ond unwaith eto, nid yw'r ddogfen yn cynnig unrhyw gyfeiriad ynglŷn â sut y byddwn yn gweithio gyda diwydiant a sut y bydd polisi Llywodraeth yn ceisio gweithredu'r newid a helpu busnesau i weithredu'r newid. Yn sicr, unwaith eto, dylai unrhyw ddogfen sydd â gweledigaeth ar gyfer lle rydym yn mynd i fod yn y dyfodol fynd i'r afael a hynny'n uniongyrchol. Os caf ofyn i Ysgrifennydd y Cabinet yn ei ymateb - efallai'n wir mai camgymeriad argraffu ydyw, ond rwy'n sylwi, lle mae'n sôn am brosiectau seilwaith trafnidiaeth a gaiff eu cefnogi gan Lywodraeth Cymru ar dudalen 37, mae'n sôn yn benodol iawn am borth y gogledd-ddwyrain ar yr A494, mae'n sôn am drydydd croesiad y Fenai; nid yw'n crybwyll y llwybr du, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae'n dweud 'M4', atalnod llawn. O ystyried yr hyn a wyddom am y costau cynyddol sy'n gysylltiedig â'r prosiect hwnnw, a all Ysgrifennydd y Cabinet gadarnhau mai amryfusedd yw hynny a'i fod mewn gwirionedd yn rhan allweddol o bolisi Llywodraeth i ddarparu llwybr du yr M4 - nid gwelliannau ar yr M4 yn unig, ond llwybr du yr M4? Rwy'n cymryd mai amryfusedd ydyw, ond mae'n rhywbeth y sylwais arno wrth ddarllen y ddogfen. Er gwaethaf y disgrifiad manwl o brosiectau trafnidiaeth eraill, ceir nodyn braidd yn amwys o ran yr M4, a chredaf y byddai llawer o bobl yn dymuno deall yn union sut y mae Ysgrifennydd y Cabinet yn ymdrin â phwysau'r costau hynny o fewn ei gyllideb. Felly, byddai wedi bod yn dda sefyll yma heddiw a chymeradwyo'r ddogfen hon, ond gydag ychydig neu ddim - [ Torri ar draws. ] Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros faterion gwledig yn amlwg yn ochneidio. Fel y dywedodd Hefin David yn gynharach, roedd y Russell George go iawn yn y ddadl ddiwethaf. Mae'r Andrew Davies go iawn yn angerddol ynghylch gwneud yn siŵr fod datblygu economaidd yn cyrraedd pob cymuned yng Nghymru, ac rwy'n derbyn yn llwyr - rwy'n derbyn yn llwyr - fod gan y Llywodraeth fandad tan 2021, ac y bydd y penderfyniadau y mae'r Llywodraeth yn eu cymryd yn effeithio ar gymunedau ar hyd a lled Cymru. Byddai'n dda sefyll yma a chael hyder bod y ddogfen hon yn gwneud gwahaniaeth o gymharu â'r tair a'i rhagflaenodd. Ond fel y dywedais, gydag ond ychydig neu ddim gwybodaeth economaidd yn mynd i mewn i'r ddogfen hon y gallwn ei weld neu y gallwn ddod o hyd i nodiadau ymchwil yn ei gylch, gydag ond ychydig neu ddim dangosyddion i fesur cynnydd a chyfeiriad y cynnydd y mae Llywodraeth Cymru yn dymuno ei gyflawni, a chydag ond ychydig neu ddim cyfeiriadau at y tair her fawr y credaf y dylai unrhyw ddogfen economaidd fynd i'r afael â hwy - sef codi cyflogau yma yng Nghymru; gweithio gyda diwydiant i wneud yn siŵr fod agenda awtomatiaeth yn canolbwyntio ar ddiogelwch swyddi, a bod swyddi'n cael eu diogelu a'n bod yn parhau i greu swyddi o safon; ac uwchlaw popeth ein bod yn gweithio ar draws ein ffiniau gyda'r cyfleoedd economaidd sydd yno gyda'r cyfleoedd datblygu economaidd datganoledig sydd gan y meiri a meiri metro yn Lloegr; nid yw'r ddogfen hon yn cyffwrdd ag unrhyw un o'r materion hynny - sut y gallwch gael hyder fod y ddogfen yn wahanol i'r tair a'i rhagflaenodd mewn gwirionedd? A dyna pam rwy'n galw ar y Siambr i gefnogi'r cynnig a gyflwynwyd yn enw Paul Davies heddiw, yn dweud nad oes gennym hyder y bydd y ddogfen hon yn gwneud y newidiadau yr hoffai pawb ohonom eu gweld yma yng Nghymru.