techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Can I thank you, First Minister, for your statement today on the legislative programme? First Minister, in yesterday's Welsh Government press release on addressing high numbers of second homes, which, of course, is part of the ongoing legislative programme, you stated, and I quote, 'Tourism is vital to our economy'. However, it's not clear to me, from your legislative programme and, indeed, programme for government, what support for the sector is going to be included, as you describe being a vital part of our economy. Indeed, what we do see on the horizon, of course, is a proposed tourism tax, this blurred issue between self-catering businesses and second homes, and with the current detrimental 182-day holiday let regulations, my understanding and assessment from this sector is that these measures are likely to cripple the industry and force many hard-working and local businesses to go bust. And, of course, you will know this is the same tourism sector that supports and sustains many of our communities with tens of thousands of jobs, supporting a vast number of businesses through the supply chain, and, of course, welcoming tens of millions of visitors to Wales every single year. So, in light of this, First Minister, which part of the legislative programme announced today is supporting this vital industry?
Welsh: A gaf i ddiolch i chi, Prif Weinidog, am eich datganiad heddiw o ran y rhaglen ddeddfwriaethol? Prif Weinidog, yn natganiad Llywodraeth Cymru i'r wasg ddoe ar ymdrin â niferoedd uchel o ail gartrefi, sydd, wrth gwrs, yn rhan o'r rhaglen ddeddfwriaethol barhaus, gwnaethoch chi ddweud, ac rwy'n dyfynnu, 'Mae twristiaeth yn hanfodol i'n heconomi ni'. Fodd bynnag, nid yw'n glir i mi, o'ch rhaglen ddeddfwriaethol chi ac, yn wir, y rhaglen lywodraethu, pa gymorth i'r sector fydd yn cael ei gynnwys, y disgrifiwch chi fel rhan hanfodol o'n heconomi. Yn wir, yr hyn yr ydym ni'n ei weld ar y gorwel, wrth gwrs, yw treth dwristiaeth arfaethedig, y mater aneglur hwn rhwng busnesau hunanarlwyo ac ail gartrefi, a gyda'r rheoliadau niweidiol presennol ar osod gwyliau am 182 diwrnod, fy nealltwriaeth i a fy asesiad i o'r sector hwn yw bod y mesurau hyn yn debygol o rwygo'r diwydiant a gorfodi llawer o fusnesau sy'n gweithio'n galed a busnesau lleol i fynd i'r wal. Ac, wrth gwrs, byddwch chi'n gwybod mai dyma'r un sector twristiaeth sy'n cefnogi ac yn cynnal llawer o'n cymunedau gyda degau o filoedd o swyddi, gan gefnogi nifer fawr o fusnesau drwy'r gadwyn gyflenwi, ac, wrth gwrs, croesawu degau o filiynau o ymwelwyr i Gymru bob blwyddyn. Felly, yng ngoleuni hyn, Prif Weinidog, pa ran o'r rhaglen ddeddfwriaethol a gafodd ei chyhoeddi heddiw sy'n cefnogi'r diwydiant hanfodol hwn?
English: Well, Llywydd, I've heard the demise of the Welsh tourism industry predicted by Welsh Conservatives for the last 20 years. They do the sector no favours at all by the way in which they constantly talk it down. It is a very resilient sector, it is a very successful sector, and part of that is the very considerable support that it already receives from the Welsh Government, and that goes far beyond legislation. There are legislative aspects to that. We are, I'm pleased to say, changing the basis on which holiday lets can be registered for either the council tax or for business rates, to make sure that only genuine businesses making a significant contribution to local communities are able to take advantage of the business rate system, and there will be a visitor levy reform brought in front of the Senedd during this term. And that too will strengthen the industry, because it will allow local authorities to raise modest sums of money, as are raised right across the world, from people who choose to visit Wales, so that that money can be reinvested in those communities, supporting the conditions that make tourism a success.
Welsh: Wel, Llywydd, rwyf i wedi clywed tranc diwydiant twristiaeth Cymru yn cael ei ragweld gan Geidwadwyr Cymru dros yr 20 mlynedd diwethaf. Nid ydyn nhw'n helpu'r sector o gwbl drwy'r ffordd y maen nhw'n ei fychanu'n gyson. Mae'n sector cadarn iawn, mae'n sector llwyddiannus iawn, a rhan o hynny yw'r gefnogaeth sylweddol iawn y mae eisoes yn ei chael gan Lywodraeth Cymru, ac mae hynny'n mynd ymhell y tu hwnt i ddeddfwriaeth. Mae agweddau deddfwriaethol ar hynny. Rydym ni, yr wyf i'n falch o ddweud, yn newid ar ba sail y mae modd cofrestru llety gwyliau ar gyfer naill ai'r dreth gyngor neu ar gyfer ardrethi busnes, er mwyn sicrhau mai dim ond busnesau dilys sy'n gwneud cyfraniad sylweddol i gymunedau lleol sy'n gallu manteisio ar y system ardrethi busnes, a bydd diwygiad ardoll ymwelwyr yn cael ei gyflwyno gerbron y Senedd yn ystod y tymor hwn. A bydd hynny hefyd yn cryfhau'r diwydiant, oherwydd bydd yn caniatáu i awdurdodau lleol godi symiau bach o arian, fel sy'n cael eu codi ledled y byd, ar bobl sy'n dewis ymweld â Chymru, fel y gellir ailfuddsoddi'r arian hwnnw yn y cymunedau hynny, gan gefnogi'r amodau sy'n gwneud twristiaeth yn llwyddiant.
English: I wrote to you recently, as Chair of the Climate Change, Environment, and Infrastructure Committee, asking you to include legislation on environmental governance in your statement today. Clearly, that hasn't happened, although the Welsh Government said, I think back in 2018, that you will use the first possible opportunity to legislate on this issue. We're still going to have to wait into next year, from what I understand from a previous response, and also into the the next year after that. You made reference to the interim arrangements. There is no statutory basis to those arrangements. The interim assessor doesn't have enforcement powers. The rest of the UK has acted on this, and that means, of course - and I would ask you whether you would acknowledge - that Wales is now the nation with the weakest environmental governance in western Europe. Surely that should make it more of a priority for your Government.
Welsh: Fe ysgrifennais atoch chi yn ddiweddar, fel Cadeirydd y Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Seilwaith, yn gofyn ichi gynnwys deddfwriaeth ar lywodraethiant amgylcheddol yn eich datganiad chi heddiw. Yn amlwg, dyw hynny ddim wedi digwydd, er bod Llywodraeth Cymru wedi dweud, dwi'n meddwl nôl yn 2018, eich bod chi am ddefnyddio'r cyfle cyntaf posib i ddeddfu ar y mater yma. Rŷn ni dal yn mynd i aros tan y flwyddyn nesaf, o beth dwi'n deall mewn ateb blaenorol, a'r flwyddyn wedyn hefyd. Fe gyfeirioch chi at y trefniadau interim. Does dim sail statudol i'r trefniadau yna. Mae'r asesydd interim heb bwerau gorfodi. Mae gweddill y Deyrnas Unedig wedi gweithredu ar hyn, ac mae hynny'n golygu, wrth gwrs - a byddwn i'n gofyn, felly, ydych chi'n cydnabod - mai Cymru nawr yw'r wlad gyda'r llywodraethiant amgylcheddol gwanaf yng ngorllewin Ewrop. Does bosib bod hynny'n ei wneud e'n fwy o flaenoriaeth i'ch Llywodraeth chi.
English: Well, Dirprwy Lywydd, as I've explained, when you create a legislative programme, you have choices to make. We have chosen to bring forward the Bill, as the Member mentioned. That's not in the next year, but the Bill is on its way.
Welsh: Wel, Dirprwy Lywydd, fel dwi wedi esbonio, pan ŷch chi'n creu rhaglen ddeddfwriaethol, mae dewisiadau gyda chi i'w gwneud. Rŷn ni wedi dewis dod â'r Bil ymlaen, fel mae'r Aelod wedi sôn amdano. Dydy hwnna ddim yn y flwyddyn nesaf, ond bydd y Bil ar ei ffordd.
English: Diolch, Deputy Lywydd. I'd like to thank the First Minister for his statement. There's a lot in there I welcome, and a lot in there I've yet to be convinced on. But, on other matters, First Minister, you said during the statement that you do work constructively with the UK Government to legislate on certain areas - something like building safety and the Environment Act - where the Senedd does have competency to create its own legislation, but, if you can work constructively, due to time constraints here, it does make sense. But I do think it is important that the Senedd does have the opportunity to scrutinise any legislation that's put forward, even if you are working with the UK Government, where you are legislating on devolved issues. So, can you outline, First Minister: are there any areas that aren't in your programme that you are working with the UK Government on to legislate in devolved areas? And if you're doing that, how will you ensure that this Senedd is able to scrutinise those things properly, so we're able to make sure that policy is developed in the best interests of the people of Wales, which I'm sure you and I both want?
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Hoffwn i ddiolch i'r Prif Weinidog am ei ddatganiad. Mae llawer o bethau ynddo rwy'n eu croesawu, a llawer o bethau nad wyf wedi fy argyhoeddi yn eu cylch hyd yn hyn. Ond, ar faterion eraill, Prif Weinidog, gwnaethoch chi ddweud yn ystod y datganiad eich bod chi'n gweithio'n adeiladol gyda Llywodraeth y DU i ddeddfu ar rai meysydd - rhywbeth fel diogelwch adeiladau a Deddf yr Amgylchedd - lle mae gan y Senedd gymhwysedd i greu ei deddfwriaeth ei hun, ond, os gallwch chi weithio'n adeiladol, oherwydd cyfyngiadau amser yma, mae'n gwneud synnwyr. Ond rwy'n credu ei bod yn bwysig bod y Senedd yn cael y cyfle i graffu ar unrhyw ddeddfwriaeth sy'n cael ei chyflwyno, hyd yn oed os ydych chi'n gweithio gyda Llywodraeth y DU, pan ydych chi'n deddfu ar faterion datganoledig. Felly, a wnewch chi amlinellu, Prif Weinidog: a oes unrhyw feysydd nad ydyn nhw yn eich rhaglen yr ydych chi'n gweithio gyda Llywodraeth y DU arnyn nhw i ddeddfu mewn meysydd datganoledig? Ac os ydych chi'n gwneud hynny, sut y byddwch chi'n sicrhau bod y Senedd hon yn gallu craffu ar y pethau hynny'n iawn, felly gallwn sicrhau bod polisi'n cael ei ddatblygu er budd pobl Cymru, ac rwy'n siŵr eich bod chi a minnau eisiau gwneud hynny?
English: Thank you, Dirprwy Lywydd. Today marks another historic step in our nation's law-making journey. This is the first consolidation Bill brought forward as part of the Welsh Government's programme to improve the accessibility of Welsh law. With this legislation, we continue the process of creating a Welsh statute book. As a consolidation Bill, this Bill marks the beginning of an ambitious project to bring order to our legislation. This is a long-term programme, but I hope all involved will see that the Historic Environment (Wales) Bill illustrates the many benefits that producing modern, bilingual legislation bespoke to Wales will deliver. Consolidation involves bringing the pertinent legislation on a topic together, clarifying its structure and adopting more understandable forms of drafting and language. Here, the main Acts on the historic environment have been brought together, along with provisions from other relevant Acts and secondary instruments. The law has been re-presented within a logical structure and, wherever possible, restated in simple, everyday language. Furthermore, the Bill and its supporting documentation are fully bilingual in Welsh and English. The Historic Environment (Wales) Bill includes around 200 pages, and it's one of the largest pieces of legislation introduced to this Chamber to date. This represents a considerable achievement.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Heddiw rydym yn nodi cam hanesyddol arall ar daith ddeddfu ein gwlad. Dyma'r Bil cydgrynhoi cyntaf i'w gyflwyno fel rhan o raglen Llywodraeth Cymru i wella hygyrchedd cyfraith Cymru. Drwy'r ddeddfwriaeth hon, rydym yn parhau â'r broses o greu llyfr statud i Gymru. Mae'r Bil cydgrynhoi hwn yn nodi dechrau prosiect uchelgeisiol i roi trefn ar ein deddfwriaeth. Mae hon yn rhaglen hirdymor, ond rwy'n gobeithio y bydd pawb yn gweld bod Bil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) yn dangos y manteision niferus a fydd yn deillio o gynhyrchu deddfwriaeth fodern a dwyieithog sy'n benodol i Gymru. Mae cydgrynhoi yn ymwneud â dwyn deddfwriaeth berthnasol ynghyd sy'n gysylltiedig â phwnc, egluro ei strwythur a mabwysiadu dulliau mwy dealladwy o ddrafftio ac iaith. Yma, mae'r prif Ddeddfau ar yr amgylchedd hanesyddol wedi'u dwyn ynghyd, ynghyd â darpariaethau o Ddeddfau perthnasol eraill ac offerynnau eilaidd. Mae'r gyfraith wedi'i hailgyflwyno mewn strwythur rhesymegol a, lle bynnag y bo modd, mae wedi'i hailddatgan mewn iaith syml, bob dydd. Hefyd, mae'r Bil a'i ddogfennaeth ategol yn gwbl ddwyieithog yn y Gymraeg a'r Saesneg. Mae Bil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) yn cynnwys tua 200 o dudalennau, ac mae'n un o'r darnau hiraf o ddeddfwriaeth sydd wedi'i gyflwyno i'r Siambr hon hyd yma. Mae hyn yn gryn gamp.
English: Can I thank you for those questions? I also welcome the journey through our history, which is always of considerable interest. The legislation, this consolidation Bill - . Just, firstly, to deal with the issue of reform, you're absolutely right, this particular Bill is not there to change the law, to reform the law. What it does mean, of course, is, though, that, once legislation is consolidated, it makes the whole process of reform a lot easier, because it has all the law, all the relevant laws, in one particular place, and therefore amendments and changes that might be made by way of reform that might come at a later stage, have a far easier job themselves. So, it is far easier to reform and change a law in the future, but that builds on the process of consolidation itself. And, of course, it leads, as you say, as you quite rightly identified, to a better organisation of the law, because this is a long-term process that will carry on for many years, where we seek to codify the law, to bring the law from various areas - instead of it being scattered in a whole variety of different areas - into one place in a codified manner. And that again not only means that accessibility is better, it makes the law simpler and easier to understand, but it also means that when reform is required, it can take place in a far more, I believe, constructive and simpler way.
Welsh: A gaf i ddiolch ichi am y cwestiynau hynny? Rwyf innau hefyd yn croesawu'r daith drwy ein hanes, sydd bob amser o gryn ddiddordeb. Mae'r ddeddfwriaeth, y Bil cydgrynhoi hwn - . Yn gyntaf, i ddelio â mater diwygio, rydych chi yn llygad eich lle, nid diben y Bil penodol hwn yw newid y gyfraith, i ddiwygio'r gyfraith. Yr hyn y mae yn ei olygu, wrth gwrs, yw, ar ôl i ddeddfwriaeth gael ei chydgrynhoi, ei bod yn gwneud yr holl broses ddiwygio yn llawer haws, oherwydd ei bod wedi casglu'r holl gyfraith, yr holl gyfreithiau perthnasol, mewn un lle penodol, ac felly bydd hi gryn dipyn yn rhwyddach gwneud unrhyw ddiwygiadau neu newidiadau drwy ddiwygio diweddarach. Felly, mae'n llawer haws diwygio a newid cyfraith yn y dyfodol, ond mae hynny'n adeiladu ar y broses o gydgrynhoi ei hun. Ac, wrth gwrs, mae'n arwain, fel y dywedwch chi, fel y gwnaethoch chi ei nodi yn gwbl briodol, at drefniadaeth well o'r gyfraith, oherwydd mae hon yn broses hirdymor a fydd yn parhau am flynyddoedd lawer, lle'r ydym ni'n ceisio codio'r gyfraith, i ddod â'r gyfraith o wahanol feysydd - yn hytrach na'i bod wedi gwasgaru mewn amrywiaeth eang o wahanol feysydd - i un lle mewn modd wedi'i godio. Ac mae hynny eto nid yn unig yn golygu bod hygyrchedd yn well, mae'n gwneud y gyfraith yn symlach ac yn haws ei deall, ond mae hefyd yn golygu, pan fydd angen diwygio, y gellir gwneud hynny mewn ffordd lawer mwy adeiladol a symlach, rwy'n credu.
English: Rhys ab Owen. Rhys, you're not unmuted yet, hang on.
Welsh: Rhys ab Owen. Rhys, dydych chi heb droi eich meicroffon ymlaen eto, arhoswch funud.
English: Finally, Chair of the Legislation, Justice and Constitution Committee, Huw Irranca-Davies.
Welsh: Yn olaf, Cadeirydd y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad, Huw Irranca-Davies.
English: Can I thank the Member for those very supportive comments? I certainly agree with all those comments about the excitement. In fact, I could see the excitement rippling through the Chamber as I stood up to speak and Members exited the room. It's in the very nature of some of these legislative processes that they in themselves do not create a natural excitement, but what they do is create a real excitement about the importance of the way in which we can do law better, clearer, simpler and more accessibly. I think, in terms of our responsibilities to the people of Wales and to this Senedd, to this Parliament, that is of, obviously, considerable importance. The first session I have with the Legislation, Justice and Constitution Committee, which I look forward to, I believe is on 11 July. I look forward to working with you over what is something that is going to be an important learning experience when we move on to other areas, such as, for example, planning. So, I look forward to that, and thank you for those comments.
Welsh: A gaf i ddiolch i'r Aelod am y sylwadau cefnogol iawn hynny? Rwy'n sicr yn cytuno â'r holl sylwadau hynny am y cyffro. Yn wir, roeddwn yn gallu gweld y cyffro'n tonni drwy'r Siambr wrth imi sefyll i siarad ac i'r Aelodau adael yr ystafell. Yn natur rhai o'r prosesau deddfwriaethol hyn, nid ydyn nhw ynddynt eu hunain yn creu cyffro naturiol, ond yr hyn a wnânt yw creu cyffro gwirioneddol am bwysigrwydd y ffordd y gallwn ni wneud y gyfraith yn well, yn gliriach, yn symlach ac yn fwy hygyrch. Credaf, o ran ein cyfrifoldebau i bobl Cymru ac i'r Senedd hon, fod hynny, yn amlwg, yn bwysig iawn. Mae'r sesiwn gyntaf sydd gennyf gyda'r Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad, yr wyf yn edrych ymlaen ato, ar 11 Gorffennaf, rwy'n credu. Edrychaf ymlaen at weithio gyda chi ynghylch yr hyn sy'n rhywbeth a fydd yn brofiad dysgu pwysig pan symudwn ymlaen i feysydd eraill, megis, er enghraifft, cynllunio. Felly, edrychaf ymlaen at hynny, a diolch ichi am y sylwadau hynny.
English: Item 5 this afternoon is a statement by the Minister for Finance and Local Government on progress on gender budgeting. I call on the Minister, Rebecca Evans.
Welsh: Eitem 5 y prynhawn yma yw datganiad gan y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol ar gynnydd o ran cyllidebu ar sail rhyw. Galwaf ar y Gweinidog, Rebecca Evans.
English: Diolch. I would like to update the Senedd on the steps I am taking to help address gender inequality in Wales through our approach to gender budgeting. Gender inequality is still prevalent in 2022, despite the many advances made. The Welsh Government is committed to creating a gender-equal Wales, meaning an equal share of power, resources and influence for all people. Our commitment to gender budgeting is set out in our programme for government. The term 'gender budgeting' can sometimes lead to confusion, so I want to be clear from the outset about what it means to us. This approach is not about pink and blue budgets, counting how much we spend on different groups. Gender budgeting provides a lens through which we can view our budgets and policy. It helps us to highlight and consider the unintended impacts that a well-intended policy can have on different types of people and areas of impact. Gender budgeting will help us to strengthen and improve our policy making, which will in turn support us in making better budget decisions, resulting in better outcomes. By understanding and mitigating unintended negative impacts and highlighting and building on the positive, we can deliver the maximum value for every pound we spend.
Welsh: Diolch. Hoffwn roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Senedd am yr hyn yr wyf yn ei wneud i helpu i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb rhwng y rhywiau yng Nghymru drwy ein dull o gyllidebu ar sail rhyw. Mae anghydraddoldeb rhwng y rhywiau yn dal i fod yn gyffredin yn 2022, er gwaethaf y datblygiadau niferus a wnaed. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i greu Cymru sy'n gyfartal o ran rhyw, sy'n golygu cyfran gyfartal o rym, adnoddau a dylanwad i bawb. Mae ein hymrwymiad i gyllidebu ar sail rhyw wedi'i nodi yn ein rhaglen lywodraethu. Weithiau gall y term 'cyllidebu ar sail rhyw' arwain at ddryswch, felly hoffwn fod yn glir o'r cychwyn am yr hyn y mae'n ei olygu i ni. Nid yw'r dull hwn yn ymwneud â chyllidebau pinc a glas, gan gyfrif faint rydym yn ei wario ar wahanol grwpiau. Mae cyllidebu ar sail rhyw yn fesur y gallwn ni ei ddefnyddio i weld ein cyllidebau a'n polisi. Mae'n ein helpu i amlygu ac ystyried yr effeithiau anfwriadol y gall polisi da ei fwriad ei gael ar wahanol fathau o bobl a meysydd effaith. Bydd cyllidebu ar sail rhyw yn ein helpu i gryfhau a gwella ein gwaith o lunio polisïau, a fydd yn ei dro yn ein helpu i wneud penderfyniadau gwell am y gyllideb, gan arwain at ganlyniadau gwell. Drwy ddeall a lliniaru effeithiau negyddol anfwriadol ac amlygu ac adeiladu ar y cadarnhaol, gallwn sicrhau'r gwerth mwyaf am bob punt a wariwn.
English: One crucial way to ensure that budgeting delivers for women is through making strategic investments in the care sector. We know that these investments would not just deliver for women, they would also boost our economy and increase overall employment. Research has shown that investing 2 per cent of GDP in care would create almost as many jobs for men as investing in construction industries, but would create up to four times as many jobs for women. In the UK, this would increase women's employment rate by 5 per cent and would have large positive effects on economic growth and debt reduction, and would help local communities as well. Such investments would also be consistent with transitions towards a low-carbon economy. So, Minister, may I ask what the Welsh Government is doing to explore such strategic investments in care as part of building back post COVID? Thank you.
Welsh: Un ffordd hanfodol o sicrhau bod cyllidebu'n cyflawni ar gyfer menywod yw drwy wneud buddsoddiadau strategol yn y sector gofal. Gwyddom na fyddai'r buddsoddi hwn yn cyflawni ar gyfer menywod yn unig, byddai hefyd yn rhoi hwb i'n heconomi ac yn cynyddu cyflogaeth gyffredinol. Mae ymchwil wedi dangos y byddai buddsoddi 2 y cant o gynnyrch domestig gros mewn gofal yn creu bron cymaint o swyddi i ddynion â buddsoddi mewn diwydiannau adeiladu, ond y byddai'n creu hyd at bedair gwaith cymaint o swyddi i fenywod. Yn y DU, byddai hyn yn cynyddu cyfradd cyflogaeth menywod 5 y cant a byddai'n cael effaith gadarnhaol fawr ar dwf economaidd a lleihau dyledion, a byddai'n helpu cymunedau lleol hefyd. Byddai buddsoddi o'r fath hefyd yn gyson â phontio tuag at economi carbon isel. Felly, Gweinidog, a gaf i ofyn beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i archwilio buddsoddi strategol o'r fath mewn gofal yn rhan o'r gwaith o adeiladu'n ôl ar ôl COVID?