English: Thank you for those questions - I'll take them in turn. On your point about ministerial time-limited appointments, we're always looking to review not just our ability to have a transparent framework for intervention and escalation, but the tools that we then have to intervene and support boards that are not performing as they would wish to or as we would wish them to as well. On your point about those organisations in heightened stages of escalation, of the three organisations in targeted intervention, two of them have made real improvement in their financial management over this year. I said earlier in the committees that I don't expect them to break even this year, but I think they've made real improvements from the start of this year over the course of the year. Now, for Hywel Dda, the deterioration reported in the Assembly is obviously a problem. To be fair to the board leadership, they've had enough recognition and insight to say that that is a challenge that they themselves need to do something about. They've been supported by the Government with the reviews that we've had done of their financial management, and of the zero-based budgeting review as well. The first report will be taken through the public board, I think, if not this month then next month, so there'll be, again, public board conversations - [ Interruption.] - I'm dealing with your question - about how they will deal with the financial challenges they have got. Part of our challenge is that having additional ministerial time-limited appointments could help us to deal with some of the specific challenges that exist in different organisations. For example, if you have a challenge in financial management, is it about appointing someone to deal with that particular aspect, to sit either on the board or be part of the executive team to help them to get over that particular issue if other parts of that organisation are running and working well? As you know, in north Wales the organisation is in special measures, but much of healthcare in north Wales continues to be performed and delivered at a high quality across different communities. It's about how we have enough tools to be able to support organisations that need to improve. The point about the escalation framework is that it is both about intervention and scrutiny, so it's about what we need to do to intervene to support organisations and having a heightened level of scrutiny as they go about their business. So, this is a proposal about the potential for time-limited appointments to help fix some of those potential individual skills gaps in an organisation, in addition to what we already have. And on the point about public voice and the way in which the public can make meaningful contributions to board meetings, there's a challenge here about the different roles we expect the board to cover. So, we want a board that's got the skills and the oversight to be part of the challenge and support that the executive team need and that we require, so that's where we have all of our independent appointments that take place on those boards. These are organisations that typically have a budget of around about £1 billion, and you and I know that the NHS is a wonderful and complex organisation, multifaceted, so, actually, that's quite a challenge, and so we set high standards for the board members we want to see come in. That means, though, that those boards don't often reflect the nature of the local population. Some of that is understandable, because if you have a limited number of independent members, unless you're going to expand that massively, then in whichever board area you choose, you'll find that those independent members don't necessarily represent all the people within that community where that citizen's voice matters. That's why the proposals we've been looking at are if you're going to have something else around that, would that be about having associate members to try and have a greater representative voice around that board table when those discussions are taking place, and not just about, if you like, the essence of having those board meetings taking place in public? Because if you look at boards around Wales, actually, on a leadership level across chief executives and chairs, women are well-represented, but not everywhere in all of the independent members or all the executive leadership positions, and, actually, the position on black and Asian origin communities is certainly not one that reflects the country that we are. So, there are challenges about our diversity as well as, frankly, the people that are the greatest participants and users of healthcare services. So, we do have socioeconomic challenges about a lack of diversity in board membership too, so we need to think about how to manage that appropriately, as well as boards themselves going out and being proactive in talking to and wanting to listen to communities. I think there's something different there about the role of a citizen's voice body. So, what do we expect boards to do regardless of the citizen's voice body, and then how do we expect them to work alongside those, and they obviously have a scrutiny role as well? And I say again: you know, I recognise the points you made about the parliamentary review. The review understandably didn't say that community health councils must stay or must go. That wasn't something that we particularly asked them to do, but they recognised the need to have citizen engagement. I've said on a regular basis in this place and outside it that if we want to have a strengthened citizen's voice body with a clear mission and purpose across health and social care, then we need change the legislative footing on which CHCs operate, and the title should change as well, because it's about looking at how they go across health and social care. The challenge is that CHCs are actually set out in primary legislation, so we've got to be able to change that. This isn't abolishing something and not replacing it; it's what comes in to take on board the citizen voice across health and social care, and how we properly engage with the very constructive conversation we had with the national board of CHCs about a change in their potential role and remit for a successful organisation across the health and care sector. And that remains our objective within the Government, rather than seeking to diminish or avoid having a voice for the citizen. On the duty of candour, again, this goes back to the point that I made in the statement. There are different views about how far legislation can change organisational culture, although we all recognise that legislation can have a part to play in that. Other parts of the UK have a duty of candour, and part of what's been interesting commentary in response to the White Paper has been about whether that should be a duty on individuals. Of course, lots and lots of individual healthcare professionals already have duties in this area, but in particular it's an organisational duty of candour about the decisions and choices that it makes. So, I'm keen, as I said, that we take forward that policy. We have to think about whether legislation could and should be part of that answer, but that is about promoting an organisational culture, rather than being the only thing that we could and should expect.
Welsh: Diolch i chi am y cwestiynau hynny - byddaf yn eu hateb yn eu tro. Ar eich pwynt ynghylch amser cyfyngedig i benodiadau gweinidogol, rydym bob amser yn ceisio adolygu nid yn unig ein gallu i gael fframwaith tryloyw ar gyfer ymyrraeth ac uwchgyfeirio, ond yr offerynnau sydd gennym i ymyrryd a chefnogi'r byrddau hynny nad ydyn nhw'n perfformio cystal ag y dymunent neu gystal ag y byddem ni'n dymuno iddyn nhw wneud hefyd. Ar eich pwynt am y sefydliadau hynny mewn cyfnodau dwysach o uwchgyfeirio, o'r tri sefydliad sydd ag ymyrraeth wedi ei dargedu, mae dau ohonynt wedi gwella eu rheolaeth ariannol yn wirioneddol dros y flwyddyn hon. Dywedais yn gynharach yn y pwyllgorau nad wyf i'n disgwyl iddyn nhw fantoli'r gyllideb eleni, ond credaf eu bod wedi gwneud gwelliannau gwirioneddol ers dechrau'r flwyddyn hon dros gyfnod blwyddyn. Nawr, o ran Hywel Dda, mae'r dirywiad y soniwyd amdano yn y Cynulliad yn broblem yn amlwg. I fod yn deg ag arweinyddiaeth y bwrdd, maen nhw wedi dangos digon o ddirnadaeth a mewnwelediad i ddweud mai dyna'r her y mae angen iddyn nhw eu hunain wneud rhywbeth yn ei chylch. Cawsant gefnogaeth y Llywodraeth gyda'r arolygon a gynhaliwyd o'u rheolaeth ariannol, a'r arolygiad o gyllidebu ar sail sero hefyd. Bydd yr adroddiad cyntaf yn mynd trwy'r bwrdd cyhoeddus, rwy'n credu, os nad y mis hwn yna'r mis nesaf. Felly, eto, bydd yna sgyrsiau â byrddau cyhoeddus - [ Torri ar draws.] - rwy'n ymdrin â'ch cwestiwn chi - am sut y byddan nhw'n ymdrin â'r heriau ariannol. Rhan o'r her i ni yw y gallai penodiadau gweinidogol ychwanegol â chyfyngiadau o ran amser ein helpu ni wrth fynd i'r afael â rhai o'r heriau penodol sydd yn bodoli mewn gwahanol sefydliadau. Er enghraifft, os oes gennych her ym maes rheolaeth ariannol, yr her yw penodi rhywun i ymdrin â'r agwedd benodol honno, i eistedd ar y bwrdd neu fod yn rhan o'r tîm gweithredol a allai ei helpu i oresgyn y mater penodol hwnnw pe bai rhannau eraill o'r sefydliad hwnnw yn gweithio'n dda? Fel y gwyddoch chi, yn y Gogledd mae'r sefydliad dan fesurau arbennig. Ond mae llawer o'r gofal iechyd a geir yn y Gogledd yn parhau i gael ei gyflawni a'i ddarparu hyd safon uchel ar draws y gwahanol gymunedau. Mae'n fater o fod â digon o offerynnau i allu cefnogi sefydliadau sydd angen eu diwygio. Y pwynt o ran y fframwaith uwchgyfeirio yw ei fod yn ymwneud ag ymyrryd a chraffu fel ei gilydd, felly mae'n ymwneud â'r hyn y mae angen inni ei wneud er mwyn ymyrryd a chynorthwyo sefydliadau a chael lefel uwch o graffu wrth iddyn nhw fynd o gwmpas eu pethau. Felly, cynnig yw hwn ynglŷn â photensial penodiadau amser cyfyngedig i helpu i ddatrys rhai o'r bylchau sgiliau unigol hynny a all fod mewn sefydliad, yn ogystal â'r hyn sydd gennym eisoes. Ac ar y pwynt ynghylch llais y cyhoedd a'r ffordd y gall y cyhoedd wneud cyfraniadau ystyrlon i gyfarfodydd bwrdd, mae her yma o ran y gwahanol swyddogaethau yr ydym yn disgwyl i'r bwrdd eu cyflenwi. Felly, rydym yn dymuno cael bwrdd sydd â'r sgiliau a'r oruchwyliaeth ganddo i fod yn rhan o'r her a bod yn gymorth y mae ar y tîm gweithredol ei angen ac yr ydym ninnau'n ei ddisgwyl. Felly yn y fan honno y mae gennym ni'r penodiadau annibynnol i gyd sy'n digwydd ar y byrddau hynny. Mae'r rhain yn sefydliadau sydd fel arfer â chyllideb o tua £1 biliwn, ac fe wyddoch chi fel minnau fod y GIG yn sefydliad rhagorol a chymhleth, ac yn amlweddog. Felly, mewn gwirionedd, mae hynny'n dipyn o her, ac rydym yn gosod safonau uchel ar gyfer aelodau'r bwrdd yr ydym yn awyddus i'w gweld yn dod i mewn. Mae hynny'n golygu, serch hynny, nad yw'r byrddau hynny yn aml yn adlewyrchu natur y boblogaeth leol. Mae rhywfaint o hynny'n ddealladwy. Os oes gennych chi nifer bychan o aelodau annibynnol, heb i chi ehangu hynny'n aruthrol, yna ym mha faes bwrdd bynnag y byddwch yn ei ddewis, byddwch yn canfod nad yw'r aelodau annibynnol hynny o reidrwydd yn cynrychioli pob un o bobl y gymuned honno lle mae llais y dinesydd hwnnw yn cyfrif. Dyna pam mae'r cynigion yr ydym wedi bod yn edrych arnyn nhw, os ydych chi'n mynd i gael rhywbeth arall o ran hynny, a fyddai hynny'n golygu cael aelodau cysylltiol i gael mwy o lais sydd yn gynrychioliadol o amgylch bwrdd yr awdurdod pan fydd y trafodaethau hynny yn digwydd, ac nid yn unig yn ymwneud, os hoffech chi, â chael y cyfarfodydd bwrdd hyn yn digwydd yn gyhoeddus? Oherwydd os edrychwch chi ar fyrddau ledled Cymru, mewn gwirionedd, ar lefel arweinyddiaeth ledled y prif weithredwyr a'r cadeiryddion, mae cynrychiolaeth dda o fenywod, ond nid ym mhobman ymysg yr holl aelodau annibynnol neu'r holl swyddi arweinyddiaeth gweithredol, ac, mewn gwirionedd, nid yw'r sefyllfa o ran cymunedau pobl ddu ac Asiaidd yn sicr yn un sy'n adlewyrchu ein cenedl. Felly, mae yna heriau o ran ein hamrywiaeth a hefyd, a dweud y gwir, y bobl sydd yn gyfranogwyr mwyaf a defnyddwyr mynychaf ein gwasanaethau gofal iechyd. Felly, mae gennym ni heriau economaidd-gymdeithasol o ran diffyg amrywiaeth yn aelodaeth byrddau hefyd. Mae angen inni feddwl am sut i reoli hynny'n briodol, a hefyd mae angen i'r byrddau eu hunain fynd allan a bod yn rhagweithiol wrth siarad â chymunedau a bod yn awyddus i wrando arnyn nhw. Rwy'n credu bod rhywbeth gwahanol yn y fan honno am swyddogaeth corff llais y dinesydd. Felly, beth rydym yn disgwyl i fyrddau ei wneud heb ystyried corff llais y dinesydd, ac yna sut ydym yn disgwyl iddyn nhw weithio ochr yn ochr â'r rheini, ac yn amlwg mae ganddyn nhw eu swyddogaeth craffu hefyd? A dywedaf eto: wyddoch chi, rwy'n cydnabod y pwyntiau a wnaethoch am yr arolwg seneddol. Yn ddealladwy ddigon ni ddywedodd yr adolygiad fod yn rhaid i'r cynghorau iechyd cymuned aros ac ni ddywedodd fod yn rhaid iddyn nhw fynd. Nid oedd hynny'n rhywbeth y gwnaethom ni ofyn iddyn nhw ei wneud, ond roedden nhw yn cydnabod yr angen i ymgysylltu â dinasyddion. Rwyf wedi dweud yn rheolaidd yn y lle hwn a'r tu allan iddo, os ydym yn dymuno cael corff cryfach ar gyfer llais y dinesydd gyda chenhadaeth a diben eglur ledled iechyd a gofal cymdeithasol, mae angen newid y sylfaen ddeddfwriaethol y mae cynghorau iechyd cymuned yn gweithredu arni. A dylai'r enw newid hefyd, oherwydd mae'n ymwneud ag edrych ar sut mae'n mynd ar draws iechyd a gofal chymdeithasol. Yr her yw fod cynghorau iechyd cymuned wedi eu pennu mewn gwirionedd gan ddeddfwriaeth sylfaenol, a bydd yn rhaid inni fod â'r gallu i newid hynny. Nid diddymu rhywbeth na'i ddisodli mo hyn; ond yr hyn a ddaw i ystyried llais y dinesydd ledled iechyd a gofal cymdeithasol, a sut y gwnawn ni ymgysylltu'n iawn â'r sgwrs adeiladol a gawsom gyda bwrdd cenedlaethol y cynghorau iechyd cymuned ynghylch newid eu swyddogaeth a'u cylch gwaith i sicrhau trefniadaeth lwyddiannus ledled y sector iechyd a gofal. A dyna ein nod o hyd yn y Llywodraeth, yn hytrach na cheisio diystyru neu osgoi gwrando ar lais y dinesydd. O ran y ddyletswydd didwylledd, unwaith eto, mae hyn yn mynd yn ôl at y pwynt a wnes yn y datganiad. Ceir safbwyntiau gwahanol ynghylch pa mor bell y gall deddfwriaeth newid diwylliant sefydliad, er ein bod i gyd yn cydnabod y gall deddfwriaeth fod â rhan i'w chwarae yn hynny. Mae gan rannau eraill o'r DU ddyletswydd didwylledd, a rhan o'r hyn oedd yn ddiddorol yn yr ymateb i'r Papur Gwyn oedd a ddylai fod yn ddyletswydd ar unigolion. Wrth gwrs, mae gan lawer o weithwyr gofal iechyd proffesiynol unigol eisoes ddyletswyddau yn y maes hwn, ond yn benodol mae'n ddyletswydd didwylledd y sefydliad ynghylch y penderfyniadau a'r dewisiadau a wna. Felly, rwy'n awyddus, fel y dywedais, inni weithredu'r polisi hwnnw. Rhaid inni feddwl a allai, ac a ddylai, deddfwriaeth fod yn rhan o'r ateb hwnnw. Ond mae hynny'n ymwneud â hyrwyddo diwylliant sefydliad, yn hytrach na bod yr unig beth y gallem ni ac y dylem ni ei ddisgwyl.