English: Thanks to the Minister for bringing today's debate. I do take on board her assurance that this is a contingency measure, however, we in the Abolish the Welsh Assembly Party do not see the need to enact legislation to delay the election and we think we should focus on ensuring that the election does go ahead as planned on Thursday 6 May. I note again that the Llywydd does have the authority to delay an election by up to a month if the public health situation truly warrants that. But we do need to be careful here. The voters only elected us for five years and they may not be too delighted with Members of this place - including myself, of course - carrying on beyond their mandated term. Labour Members have been vociferous in making this point in the recent past, notably Alun Davies, who we just heard from. I know he is saying something slightly different now, but not so long ago, he was telling us that this Assembly term - the fifth Assembly - had already outstayed its welcome. Delaying an election beyond 6 May would effectively be suspending democracy. So, we do have to be careful about going down this line. I think, although Alun supported the legislation today, he did actually just did raise some very pertinent questions, which the Minister still has to answer; for instance on what particular grounds the election may be delayed if we do get this legislation through. Because clearly, as the Minister was clear about when she opened the debate, this legislation does not itself delay an election; it on only gives contingency for doing so. So, she does need to explain to us on what particular and specific grounds the election might be delayed. I think we do need to know that. There are other issues. This matter isn't completely within the control of the Welsh Government, because of the issue of the PCC elections going on at presumably the same time. The date for these is set by the UK Government, so we could be heading for a situation where the UK Government decide that we're going to have an election in Wales on 6 May, namely the PCC election. If that were the case, it would be ludicrous in my opinion if the Welsh Government then said we couldn't have the Senedd election on the same day, because to do that would be to have two different elections instead of one. It would also raise the cost of holding these elections, thereby wasting taxpayers' money. I know the Welsh Government is very good at doing that, but I don't think they should be doing it habitually. So, I think we have to take any decision in the context of what is happening with the PCC election, and that is a matter for the UK Government. To make a more positive case, vaccination rates are improving in Wales, so it does look as though the worst of the pandemic may well be behind us by the time we get to May. So, to go down the route of deciding to delay may be interpreted as an admission of failure over the public health situation, which in reality is actually getting better. Can I also point out, adding to points Mark Isherwood made, that we have had this pandemic and various lockdown restrictions for many months now? So, the relevant authorities in Wales have had plenty of time to plan for this election. To conclude, we need to have this election on 6 May, and so, with respect, Abolish the Welsh Assembly will not be supporting this legislation. Diolch yn fawr.
Welsh: Diolch i'r Gweinidog am gyflwyno'r ddadl heddiw. Rwyf i yn derbyn ei sicrwydd mai mesur wrth gefn yw hwn, fodd bynnag, nid ydym ni ym Mhlaid Diddymu Cynulliad Cymru yn gweld yr angen i ddeddfu i ohirio'r etholiad ac rydym ni'n credu y dylem ni ganolbwyntio ar sicrhau bod yr etholiad yn mynd yn ei flaen yn unol â'r bwriad ddydd Iau 6 Mai. Rwy'n nodi eto bod gan y Llywydd yr awdurdod i ohirio etholiad hyd at fis os yw sefyllfa iechyd y cyhoedd yn galw am hynny yn wirioneddol. Ond mae angen i ni fod yn ofalus yma. Dim ond am bum mlynedd y gwnaeth y pleidleiswyr ein hethol ni ac efallai nad ydyn nhw'n rhy hapus i'r Aelodau yn y lle hwn - gan gynnwys fi fy hun, wrth gwrs - barhau y tu hwnt i'w tymor gorfodol. Mae Aelodau Llafur wedi bod yn gadarn iawn wrth wneud y pwynt hwn yn y gorffennol diweddar, yn enwedig Alun Davies, yr ydym ni newydd glywed ganddo. Rwy'n gwybod ei fod yn dweud rhywbeth ychydig yn wahanol nawr, ond ychydig bach o amser yn ôl, yr oedd yn dweud wrthym ni fod tymor y Cynulliad hwn - y pumed Cynulliad - eisoes wedi bod yn rhy hir. Byddai gohirio etholiad y tu hwnt i 6 Mai yn atal democratiaeth i bob pwrpas. Felly, mae'n rhaid i ni fod yn ofalus nad ydym ni'n mynd ar hyd y trywydd hwn. Rwy'n credu, er bod Alun yn cefnogi'r ddeddfwriaeth heddiw, ei fod newydd godi rhai cwestiynau perthnasol iawn, y mae'n rhaid i'r Gweinidog eu hateb o hyd; er enghraifft ar ba sail benodol y gallai'r etholiad gael ei ohirio os ydym ni'n pasio'r ddeddfwriaeth hon. Oherwydd yn amlwg, fel yr oedd y Gweinidog yn glir yn ei gylch pan agorodd y ddadl, nid yw'r ddeddfwriaeth hon ynddi ei hun yn oedi etholiad; dim ond rhoi cynllun wrth gefn ar gyfer gwneud hynny y mae'n ei wneud. Felly, mae angen iddi hi esbonio i ni ar ba sail benodol a neilltuol y gallai'r etholiad gael ei ohirio. Rwy'n credu bod angen i ni wybod hynny. Mae materion eraill. Nid yw'r mater hwn o fewn rheolaeth Llywodraeth Cymru yn llwyr, oherwydd bod etholiadau'r Comisiynydd Heddlu a Throseddu yn cael eu cynnal ar yr un pryd, mae'n debyg. Llywodraeth y DU sy'n pennu'r dyddiad ar gyfer y rhain, felly mae'n bosibl ein bod yn arwain at sefyllfa lle mae Llywodraeth y DU yn penderfynu ein bod ni'n mynd i gael etholiad yng Nghymru ar 6 Mai, sef etholiad y Comisiynydd. Pe byddai hynny yn wir, byddai'n hurt yn fy marn i pe byddai Llywodraeth Cymru wedyn yn dweud nad yw'n bosibl i ni gael etholiad y Senedd ar yr un diwrnod, oherwydd byddai gwneud hynny yn golygu cael dau etholiad ar wahân yn lle un. Byddai hefyd yn cynyddu'r gost o gynnal yr etholiadau hyn, gan wastraffu arian trethdalwyr. Rwy'n gwybod bod Llywodraeth Cymru yn dda iawn am wneud hynny, ond nid wyf i'n credu y dylen nhw fod yn ei wneud fel mater o arfer. Felly, rwyf i'n credu bod yn rhaid i ni wneud unrhyw benderfyniad yng nghyd-destun yr hyn sy'n digwydd gydag etholiad y Comisiynydd Heddlu a Throseddu, ac mae hynny yn fater i Lywodraeth y DU. I wneud achos mwy cadarnhaol, mae cyfraddau brechu yn gwella yng Nghymru, felly mae yn ymddangos y gallai'r gwaethaf o'r pandemig fod y tu ôl i ni erbyn i ni gyrraedd mis Mai. Felly, gallai mynd ar drywydd penderfynu oedi gael ei ddehongli fel cyfaddefiad o fethiant o ran sefyllfa iechyd y cyhoedd, sydd yn gwella mewn gwirionedd. A gaf i nodi hefyd, gan ychwanegu at bwyntiau a wnaeth Mark Isherwood, fod y pandemig hwn a'r cyfyngiadau symud amrywiol wedi bod gyda ni ers misoedd lawer erbyn hyn? Felly mae'r awdurdodau perthnasol yng Nghymru wedi cael digon o amser i gynllunio ar gyfer yr etholiad hwn. I gloi, mae angen i ni gael yr etholiad hwn ar 6 Mai, ac felly, â phob parch, ni fydd Diddymu Cynulliad Cymru yn cefnogi'r ddeddfwriaeth hon. Diolch yn fawr.