English: The United Nations Declaration on the Rights of Disabled Persons, adopted by the United Nations General Assembly on 9 December 1975, states that all disabled persons have the same rights as other persons, and recognises the obstacles created by social institutions and society in general - the social model of disability that Helen Mary referred to. Although non-binding, the declaration marked the beginning of a new approach to disability issues as human rights issues. The UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities was adopted on 13 December 2006, and the UK Government signed this legal treaty in 2009. This sets out what rights disabled people should have, alongside international benchmarks, and covers areas including health, education, employment, access to justice, personal security, independent living and access to information. The UK Government has made it clear that it wants the UK to lead a 'global race to the top' in rights and standards, not a competitive race to the bottom. However, there is merit in incorporating the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities into Welsh law in order to strengthen and promote the rights of disabled people, as the Welsh Government did with children's rights by incorporating the convention on the rights of the child into Welsh law in 2011. We will, therefore, be supporting this legislative proposal. When we had the debate here in 2010 supporting Disability Wales's Independent Living campaign, the Welsh Government then put down a neutralising amendment. Now, of course, everyone speaks in favour of independent living. As the campaign stated, independent living enables disabled people to achieve their own goals and live their own lives in the way that they choose for themselves. After I led a debate on co-production in the last Assembly, certain Welsh Government Ministers then refused to use the term. As I stated, this is about seeing everyone as equal partners in local services, breaking down the barriers between people who provide services and those who use them. I said this goes beyond models of service user consultation to better delivery of health, social services and other services to an ageing population, to people facing illness and disability, to the economically inactive and to those living in social isolation. In 2013, my Member-proposed Bill, Community Care (Direct Payments) (Wales) Bill, was designed to offer carers and service users choice, control and independence. The Deputy Minister stated that she would like the principles in my Bill to be taken forward in the Social Services and Well-being (Wales) Bill, as it then was, and I therefore agreed to withdraw it and work with the Welsh Government on this. The subsequent 'Social Services and Well-Being (Wales) Act 2014 - Part 2: Code of Practice (General Functions) ', states that 'Local authorities must seek to empower people to produce innovative solutionsthrough local networks and communities', and that this 'means putting robust arrangements in place to secure involvement of people in the design and operation of services.' It also states 'that well-being includes key aspects of independent living, as expressed in the UN Convention on the Rights of Disabled People,' and that 'The approach to promoting people's well-beingis one that recognises that care and support can contribute to the removal ofbarriers in line with the social model of disability', recognising the Welsh Government's framework for action on independent living, which expresses the rights of disabled people to participate fully in all aspects of life. Despite this, I continue to hear almost daily from disabled people, communities and carers that they are having to fight for the support and services they need to enable them to lead an ordinary life, because highly paid people in power don't want to share it and believe they know better. We've had well-meaning legislation that's supposed to be about designing and delivering services with people, rather than for and to them, and yet we hear stories like wheelchair users still being denied access to the coastal path in Flintshire and, as I mentioned earlier, the deaf community in Conwy having had to go to the ombudsman after their council decommissioned their British Sign Language services. The reality is that more and more people are falling into avoidable crisis, and that there is a need for greater integration, independence and empowerment for disabled people.
Welsh: Mae datganiad y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl Anabl, a fabwysiadwyd gan Gynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig ar 9 Rhagfyr 1975, yn datgan bod gan bob person anabl yr un hawliau â phersonau eraill, ac yn cydnabod y rhwystrau a grëwyd gan sefydliadau cymdeithasol a chymdeithas yn gyffredinol - y model cymdeithasol o anabledd y cyfeiriodd Helen Mary ato. Er nad ydynt yn rhwymol, roedd y datganiad yn ddechrau ar ymagwedd newydd tuag at faterion anabledd fel materion hawliau dynol. Mabwysiadwyd Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl Anabl ar 13 Rhagfyr 2006, a llofnododd Llywodraeth y DU y cytuniad cyfreithiol hwn yn 2009. Mae'n nodi pa hawliau y dylai pobl anabl eu cael, ochr yn ochr â meincnodau rhyngwladol, ac mae'n cynnwys meysydd fel iechyd, addysg, cyflogaeth, mynediad at gyfiawnder, diogelwch personol, byw'n annibynnol a mynediad at wybodaeth. Mae Llywodraeth y DU wedi dweud yn glir ei bod am i'r DU arwain 'ras i'r brig yn fyd-eang' o ran hawliau a safonau, nid ras gystadleuol i'r gwaelod. Fodd bynnag, mae budd mewn ymgorffori Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anableddau yng nghyfraith Cymru er mwyn cryfhau a hyrwyddo hawliau pobl anabl, fel y gwnaeth Llywodraeth Cymru gyda hawliau plant drwy ymgorffori'r confensiwn ar hawliau'r plentyn yng nghyfraith Cymru yn 2011. Felly, byddwn yn cefnogi'r cynnig deddfwriaethol hwn. Pan gawsom y ddadl yma yn 2010 i gefnogi ymgyrch Byw'n Annibynnol Anabledd Cymru, cyflwynodd Llywodraeth Cymru welliant yn dirymu'r cynnig ar y pryd. Yn awr, wrth gwrs, mae pawb yn siarad o blaid byw'n annibynnol. Fel y nodai'r ymgyrch, mae byw'n annibynnol yn galluogi pobl anabl i gyflawni eu nodau eu hunain a byw eu bywydau eu hunain yn y ffordd y maent yn dewis iddynt eu hunain. Ar ôl imi arwain dadl ar gydgynhyrchu yn y Cynulliad diwethaf, gwrthododd rhai o Weinidogion Llywodraeth Cymru ddefnyddio'r term wedyn. Fel y dywedais, mae'n ymwneud â gweld pawb fel partneriaid cyfartal mewn gwasanaethau lleol, gan chwalu'r rhwystrau rhwng pobl sy'n darparu gwasanaethau a'r rhai sy'n eu defnyddio. Dywedais fod hyn yn mynd y tu hwnt i fodelau o ymgynghori â defnyddwyr gwasanaeth i ddarparu gwell gwasanaethau iechyd, gwasanaethau cymdeithasol a gwasanaethau eraill i boblogaeth sy'n heneiddio, i bobl sy'n wynebu salwch ac anabledd, i bobl economaidd anweithgar ac i'r rhai sydd wedi'u hynysu'n gymdeithasol. Yn 2013, lluniwyd fy Mil arfaethedig Aelod, Gofal Cymunedol (Taliadau Uniongyrchol) (Cymru), i gynnig dewis, rheolaeth ac annibyniaeth i ofalwyr a defnyddwyr gwasanaethau. Dywedodd y Dirprwy Weinidog y byddai'n hoffi i'r egwyddorion yn fy Mil gael eu cyflwyno ym Mil Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru), fel yr oedd ar y pryd, ac felly cytunais i'w dynnu'n ôl a gweithio gyda Llywodraeth Cymru ar hyn. Mae 'Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 - Rhan 2: Cod Ymarfer (Swyddogaethau Cyffredinol) ', yn nodi bod 'Rhaid i awdurdodau lleol geisio grymuso pobl i gynhyrchu atebion arloesol drwy rwydweithiau lleol a chymunedau', a bod hyn 'yn golygu rhoi trefniadau cadarn ar waith i sicrhau cyfraniad pobl at gynllunio a gweithredu gwasanaethau.' Mae hefyd yn nodi 'bod llesiant yn cynnwys agweddau allweddol ar fyw'n annibynnol, fel y nodwyd yng Nghonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anableddau' a bod 'y dull o hyrwyddo llesiant pobl yn un sy'n cydnabod y gall gofal a chymorth gyfrannu at ddileu rhwystrau yn unol â'r model cymdeithasol o anabledd', gan gydnabod fframwaith gweithredu ar fyw'n annibynnol Llywodraeth Cymru, sy'n mynegi hawliau pobl anabl i gymryd rhan lawn ym mhob agwedd ar fywyd. Er hyn, rwy'n dal i glywed bron yn ddyddiol gan bobl anabl, cymunedau a gofalwyr eu bod yn gorfod ymladd am y gefnogaeth a'r gwasanaethau sydd eu hangen arnynt i'w galluogi i fyw bywydau normal, am nad yw'r bobl ar gyflogau bras sydd mewn grym am rannu'r grym hwnnw ac am eu bod yn credu eu bod yn gwybod yn well. Rydym wedi cael deddfwriaeth lawn bwriadau da sydd i fod i ymwneud â llunio a darparu gwasanaethau gyda phobl, yn hytrach nag ar eu cyfer ac iddynt, ac eto clywn straeon megis y ffaith na chaiff defnyddwyr cadeiriau olwyn fynediad i lwybr yr arfordir yn Sir y Fflint o hyd ac fel y soniais yn gynharach, y ffaith bod y gymuned fyddar yng Nghonwy wedi gorfod mynd at yr ombwdsmon ar ôl i'w cyngor ddatgomisiynu eu gwasanaethau Iaith Arwyddion Prydain. Y realiti yw bod mwy a mwy o bobl yn wynebu argyfyngau y gellir eu hosgoi, a bod angen mwy o integreiddio, annibyniaeth a grymuso ar gyfer pobl anabl.