techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I think one of the answers of the Cabinet Secretary earlier about the sort of education system she's looking at developing in Wales will in itself ensure that teachers want to teach in Wales and will find that teaching in Wales is a very attractive career option. We know that about a third of all teachers in Wales do speak Welsh, so there is some headroom at the moment. But I recognise that the more fundamental point you're making is that we do need more teachers who are able to teach through the medium of Welsh. You will see that some of the funding that we've agreed through our budget negotiations will help achieve that in terms of investment in the workforce, but also investment in the workforce for early years as well. The Government's childcare offer will also contribute to that. But, let me say this: it is important that we look - and the strategic plan that I'll be publishing later this year for the future of the Welsh language will be a comprehensive plan that will include both the ambitions in terms of the headline numbers, but also a number of different elements that will enable us to achieve that. Workforce planning is a key part of that and a key element of that. And whilst, yes, we will focus in on teachers, we will also be focusing in on teaching support and childcare workers as well.
Welsh: Rwy'n credu y bydd un o'r atebion a roddodd Ysgrifennydd Cabinet yn gynharach am y math o system addysg y mae hi'n ceisio ei datblygu yng Nghymru ynddo'i hun yn sicrhau bod athrawon yn dymuno addysgu yng Nghymru ac yn canfod bod addysgu yng Nghymru yn opsiwn gyrfa deniadol iawn. Gwyddom fod oddeutu traean o holl athrawon Cymru yn siarad Cymraeg, felly mae rhywfaint o le i symud ar hyn o bryd. Ond rwy'n cydnabod mai'r pwynt mwy sylfaenol a wnewch yw bod angen i ni gael mwy o athrawon sy'n gallu addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg. Fe welwch y bydd rhywfaint o'r arian yr ydym wedi'i gytuno drwy ein trafodaethau ar y gyllideb yn helpu i gyflawni hynny o ran buddsoddi yn y gweithlu, ond buddsoddi yn y gweithlu hefyd ar gyfer y blynyddoedd cynnar. Bydd cynnig gofal plant y Llywodraeth hefyd yn cyfrannu at hynny. Ond gadewch i mi ddweud hyn: mae'n bwysig ein bod yn edrych - a bydd y cynllun strategol y byddaf yn ei gyhoeddi yn ddiweddarach eleni ar ddyfodol yr iaith Gymraeg yn gynllun cynhwysfawr a fydd yn cynnwys uchelgeisiau mewn perthynas â'r prif niferoedd, a nifer o wahanol elfennau hefyd a fydd yn ein galluogi i gyflawni hynny. Mae cynllunio'r gweithlu yn rhan allweddol o hynny ac yn elfen allweddol o hynny. Ac er y byddwn, yn wir, yn canolbwyntio ar athrawon, byddwn hefyd yn canolbwyntio ar gymorth addysgu a gweithwyr gofal plant yn ogystal.
English: Support for STEM in schools is a key priority and we are investing in capacity-building for science subjects. Our education reforms will see practitioner-led and evidence-based changes to the STEM curriculum, with networks for excellence to support our teaching workforce going forward.
Welsh: Mae cymorth ar gyfer STEM mewn ysgolion yn flaenoriaeth allweddol ac rydym yn buddsoddi mewn adeiladu capasiti ar gyfer pynciau gwyddoniaeth. Bydd ein diwygiadau addysg yn sicrhau newidiadau wedi'u harwain gan addysgwyr ac yn seiliedig ar dystiolaeth i'r cwricwlwm STEM, gyda rhwydweithiau rhagoriaeth i gefnogi ein gweithlu addysgu yn y dyfodol.
English: Thank you, Cabinet Secretary, for your response. 'Talented Women for a Successful Wales' has noted that girls are under-represented in most STEM subjects at A-level, despite performing as well or better at GCSE than their male counterparts, with particular challenges, for example, in physics, where just 20 per cent of A-level students are female. How is the Welsh Government tackling this gender divide? Also, do you think, Cabinet Secretary, that there are any opportunities in the new curriculum for us to try and reverse this trend?
Welsh: Diolch i chi am eich ymateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae 'Menywod Dawnus ar gyfer Cymru Lwyddiannus' wedi nodi nad oes digon o ferched yn dilyn y rhan fwyaf o bynciau STEM ar gyfer Safon Uwch, er eu bod yn perfformio cystal neu'n well ar lefel TGAU na'u cymheiriaid gwrywaidd, gyda heriau penodol, er enghraifft, mewn ffiseg, lle nad oes ond 20 y cant o'r myfyrwyr Safon Uwch yn fyfyrwyr benywaidd. Sut y mae Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael â'r bwlch hwn rhwng y rhywiau? Hefyd, Ysgrifennydd y Cabinet, a ydych yn credu bod unrhyw gyfleoedd yn y cwricwlwm newydd i ni geisio gwrthdroi'r duedd hon?
English: Thank you for that. I've been taking a range of positive steps to increase girls' engagement in the study of STEM subjects, linked to the education actions that were set out in the report that you mentioned, 'Talented Women for a Successful Wales'. But, to make that difference, I want to see our teaching professionals - they need support to make that happen. That's why the national networks for excellence in maths and science and technology, which I announced recently, are being tasked to consider the issues of gender equity. So, that is actually a named part of what we expect them to do. Next to parents, our teaching workforce has the greatest influence on young people's study choices. So, it's essential that those working in STEM in our schools, from the ages of three - because we have to have great scientific experiences early on in a child's educational career - to 18 are supported to enhance girls' experiences and the relevant and inclusive way in which they deliver STEM in schools. You're right about physics. There are many girls who study biology, a few fewer then study chemistry and then we have a drop-off in the number of girls who are studying physics, so especially with the grant to physics we are funding the Institute of Physics's Stimulating Physics Network programme, delivering non-specialist mentoring for physics teachers: an approach which we know there is a proven track record to improve girls' provision on to A-level study of physics.
Welsh: Diolch i chi am hynny. Rwyf wedi bod yn rhoi amryw o gamau cadarnhaol ar waith i ddenu rhagor o ferched i astudio pynciau STEM, yn gysylltiedig â'r camau gweithredu addysg a nodwyd yn yr adroddiad a grybwyllwyd gennych,'Menywod Dawnus ar gyfer Cymru Lwyddiannus'. Ond er mwyn gwneud y gwahaniaeth hwnnw, rwyf am weld ein haddysgwyr proffesiynol - maent angen cymorth i wneud i hynny ddigwydd. Dyna pam y mae'r rhwydweithiau cenedlaethol ar gyfer rhagoriaeth mewn mathemateg a gwyddoniaeth a thechnoleg, a gyhoeddais yn ddiweddar, yn wynebu'r dasg o ystyried materion cydraddoldeb rhwng y rhywiau. Felly, mae hynny mewn gwirionedd yn rhan benodol o'r hyn yr ydym yn disgwyl iddynt ei wneud. Ar wahân i'r rhieni, ein gweithlu addysgu sy'n dylanwadu fwyaf ar ddewisiadau astudio pobl ifanc. Felly, mae'n hanfodol fod y rhai sy'n gweithio ym maes STEM yn ein hysgolion, o dair oed - gan fod yn rhaid i ni gael profiadau gwyddonol gwych yn gynnar yn ystod gyrfa addysgol plentyn - i 18 oed yn cael eu cynorthwyo i wella profiadau merched a'r ffordd berthnasol a chynhwysol y maent yn cyflwyno STEM mewn ysgolion. Rydych yn llygad eich lle ynglŷn â ffiseg. Mae llawer o ferched yn astudio bioleg, ychydig yn llai ohonynt yn astudio cemeg ac yna mae gennym ostyngiad sylweddol yn nifer y merched sy'n astudio ffiseg, felly yn arbennig gyda'r grant ar gyfer ffiseg, rydym yn ariannu rhaglen Rhwydwaith Ysgogi Ffiseg y Sefydliad Ffiseg, sy'n darparu mentora anarbenigol ar gyfer athrawon ffiseg: dull y gwyddom fod iddo hanes profedig yn gwella'r ddarpariaeth i ferched hyd at astudiaethau ffiseg Safon Uwch.
English: The very successful London Challenge, which obviously inspired our own Schools Challenge Cymru, lasted for a full eight years. Ours is being wound down after three years. Some of the achievements of Schools Challenge Cymru have been really quite outstanding: in secondary schools, for those who are on free school meals, there has been a 65 per cent increase in maths and Welsh or English attainment to the level required. I know that Professor Ainscow, the champion for Schools Challenge Cymru, has said there have been some staggering results. I wonder whether we are pulling the rug out too soon in terms of not just getting swift but also sustainable improvement. How are we going to sustain this fantastic improvement?
Welsh: Parhaodd y London Challenge llwyddiannus iawn, a oedd yn amlwg wedi'i ysbrydoli gan ein Her Ysgolion Cymru, am wyth mlynedd lawn. Mae ein un ni yn cael ei dirwyn i ben ar ôl tair blynedd. Mae rhai o gyflawniadau Her Ysgolion Cymru wedi bod yn wirioneddol ragorol: mewn ysgolion uwchradd, ymhlith y rhai sydd ar brydau ysgol am ddim, bu cynnydd o 65 y cant yn y cyrhaeddiad mewn mathemateg a Chymraeg neu Saesneg i'r lefel sy'n ofynnol. Gwn fod yr Athro Ainscow, hyrwyddwr Her Ysgolion Cymru, wedi dweud bod yna ganlyniadau syfrdanol wedi bod. Tybed a ydym yn rhoi'r gorau iddi'n rhy fuan, nid yn unig o ran cael gwelliant cyflym ond gwelliant cynaliadwy hefyd. Sut yr awn ati i gynnal y gwelliant gwych hwn?
English: Thank you, Jenny. As you will know, the programme was initially set up as a two-year programme. The programme was extended for a third year. I have made a decision to extend the support for Schools Challenge Cymru schools until the end of this academic year rather than the financial year. We will also have funding in place to address new types of interventions in those schools that have not made progress. Whilst I absolutely acknowledge that many of the schools in the programme have made significant progress, unfortunately there is a minority of schools where the results have not seen that progress and, in some cases, they've even slipped further behind. I'm sure you would agree with me we need to refocus our efforts on those particular schools. With regard to the schools that have made progress, we don't want them to slip back. That's why we have tasked the consortia with ensuring that all of those schools have an ongoing programme of support and mentorship agreed with the school improvement service. I was recently with a headteacher, with Alun Davies, in the Blaenau Gwent constituency talking to him about his post-Schools Challenge Cymru plan, which has already been agreed with the Education Achievement Service consortium, of which he is very pleased and very happy with, and I would expect that that example is replicated in all the schools that are affected.
Welsh: Diolch i chi, Jenny. Fel y gwyddoch, cafodd y rhaglen ei sefydlu'n wreiddiol fel rhaglen dwy flynedd. Cafodd y rhaglen ei hymestyn am drydedd flwyddyn. Rwyf wedi gwneud penderfyniad i ymestyn y cymorth i ysgolion Her Ysgolion Cymru tan ddiwedd y flwyddyn academaidd hon yn hytrach na'r flwyddyn ariannol. Hefyd, bydd gennym gyllid ar gyfer mynd i'r afael â mathau newydd o ymyriadau yn yr ysgolion hynny nad ydynt wedi gwneud cynnydd. Er fy mod yn llwyr gydnabod bod llawer o'r ysgolion yn y rhaglen wedi gwneud cynnydd sylweddol, yn anffodus ceir lleiafrif o ysgolion lle nad yw'r canlyniadau wedi gweld cynnydd o'r fath ac mewn rhai achosion, maent hyd yn oed wedi llithro ymhellach ar ôl. Rwy'n siŵr y byddech yn cytuno fod angen i ni ailganolbwyntio ein hymdrechion ar yr ysgolion hynny. O ran yr ysgolion sydd wedi gwneud cynnydd, nid ydym am iddynt lithro ar ôl. Dyna pam rydym wedi gofyn i'r consortia sicrhau bod yr holl ysgolion hynny'n cael rhaglen barhaus o gymorth a mentora wedi'i chytuno gyda'r gwasanaeth gwella ysgolion. Yn ddiweddar, roeddwn gyda phennaeth, gydag Alun Davies, yn etholaeth Blaenau Gwent yn siarad gydag ef am ei gynllun yn dilyn Her Ysgolion Cymru, sydd eisoes wedi cael ei gytuno gyda'r consortiwm Gwasanaeth Cyflawni Addysg, cynllun y mae'n hapus iawn ac yn fodlon iawn ag ef, a buaswn yn disgwyl bod yr enghraifft honno'n cael ei hailadrodd yn yr holl ysgolion yr effeithir arnynt.
English: Some local authorities are still consulting on their Welsh in education strategic plans. Once I have received them all, I will make a statement on the way forward. As I have said already this afternoon, I am disappointed by the lack of ambition demonstrated by some of them.
Welsh: Mae rhai awdurdodau lleol yn dal yn ymgynghori ar eu cynlluniau strategol y Gymraeg mewn addysg. Unwaith rwyf wedi eu derbyn nhw i gyd, byddaf yn gwneud datganiad ar y ffordd ymlaen. Fel rwyf wedi dweud yn barod y prynhawn yma, rydw i yn siomedig gyda diffyg uchelgais rhai ohonyn nhw.
English: Thank you very much, and I look forward to seeing your statement on these extremely disappointing plans. You've also announced your desire to reform the Welsh Language (Wales) Measure 2011 and to present a White Paper before the summer in order to promote public discussion on the provision of a new Bill. It wasn't clear to me what exactly the remit of the new Bill will be. For example, will the Bill encompass Welsh education and other strategic areas, or will it only appertain to Welsh language standards? And what exactly will the status of the Welsh language strategy be during the consultation on the White Paper? My concern is that the process of legislating, rather than working within the system that we have already, will truly slow down the progress towards 1 million speakers by 2050.
Welsh: Diolch yn fawr, ac edrychaf ymlaen at weld eich datganiad chi am y cynlluniau hynod siomedig yma. Rydych chi hefyd wedi cyhoeddi'ch awydd i ddiwygio Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yr wythnos diwethaf a'r bwriad o gyflwyno Papur Gwyn cyn yr haf er mwyn hyrwyddo trafodaeth gyhoeddus ar ddarpariaeth y Bil newydd. Nid oedd yn glir i mi o'r datganiad beth yn union fydd gorchwyl y Bil newydd. Er enghraifft, a fydd y Bil yn cwmpasu addysg Gymraeg a meysydd strategol eraill, neu ai dim ond safonau'r iaith a fydd o dan sylw? Wedyn, beth yn union fydd statws y strategaeth Gymraeg yn ystod yr ymgynghoriad ar y Papur Gwyn? Pryder sydd gen i yw y bydd y broses o ddeddfu, yn hytrach na gweithredu o fewn y gyfundrefn sydd gennym ni ar hyn o bryd, yn arafu yn ddirfawr yr ymdrechion i gyrraedd y targed o 1 filiwn o siaradwyr erbyn 2050.
English: I very much hope that that isn't the case. May I just say that what I just said in response to your question and to Mike Hedges's question previously was that some of the plans had been disappointing, not all of them, and it's important that we put that on record? When it comes to future legislation, we do have an agreement that we will consider and review the Welsh language Measure, the current Measure, that creates the statutory framework for the strategy and the status of the Welsh language. So, we will consider that. The strategy that will drive our work is a strategy that will describe our vision and how we are going to achieve that vision. I share your concern on occasion. I don't want an endless debate on legislation. I don't want to see that. I want to see action. But we must have the statutory framework in place that enables us to do that. I am going to be a bit reticent this afternoon, if you will forgive me, because I don't want to announce today the content of the White Paper that I'm going to publish at the beginning of the summer; I am still considering a few of the issues that you described. But when we do come to consider the White Paper and publish it, that will take into account how we create the kind of statutory framework that will support the strategy and enable us to achieve our vision.
Welsh: Rwy'n gobeithio na fydd hynny'n digwydd. A gaf i jest ddweud, beth ddywedais wrth ymateb i'ch cwestiwn chi a chwestiwn Mike Hedges yn flaenorol oedd bod rhai o'r cynlluniau wedi bod yn siomedig, nid nhw i gyd, ac mae'n bwysig cydnabod hynny? Pan mae'n dod i ddeddfu yn y dyfodol, mae gyda ni gytundeb ein bod yn mynd i ystyried ac ailedrych ar Fesur y Gymraeg, Mesur presennol y Gymraeg, sy'n creu'r strwythur statudol ar gyfer y strategaeth a statws y Gymraeg. So, rydym ni'n mynd i ystyried hynny. Mae'r strategaeth a fydd yn gyrru ein gwaith ni yn strategaeth a fydd yn disgrifio ein gweledigaeth ni a sut rydym ni'n mynd i gyrraedd y weledigaeth yna. Rwy'n rhannu eich pryder chi ambell waith. Nid wyf eisiau trafodaeth ddi-stop am ddeddfu; nid wyf eisiau hynny - rwyf eisiau gweld gweithredu yn digwydd. Ond mae'n rhaid bod gyda ni y fframwaith statudol sy'n ein galluogi ni i wneud hynny. Rwy'n mynd i fod braidd yn swil y prynhawn yma, os ydych yn maddau i mi, achos nid wyf eisiau cyhoeddi heddiw cynnwys y Papur Gwyn rwy'n mynd i'w gyhoeddi ddechrau'r haf; rwy'n dal yn ystyried ambell fater rydych chi wedi'i ddisgrifio. Ond pan fyddwn yn dod i ystyried y Papur Gwyn a chyhoeddi'r Papur Gwyn, mi fydd hynny yn ystyried sut ydym ni yn creu y math o fframwaith statudol sy'n mynd i fod yn cefnogi'r strategaeth ac yn ein galluogi ni i gyrraedd ein gweledigaeth ni.
English: The next item on our agenda is an urgent question, and I have accepted one question under Standing Order 12.66. I call on Adam Price to ask the urgent question.
Welsh: Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni yw'r cwestiwn brys, ac rwyf wedi dewis un o dan Reol Sefydlog 12.66. Rwy'n galw ar Adam Price i ofyn y cwestiwn brys.
English: Yes, the Heads of the Valleys Development Company has submitted a fresh proposal for the Circuit of Wales. We will now consider the submission in detail and commence a rigorous process of due diligence. Members should now have received a written statement in both English and Welsh.
Welsh: Ydy, mae Cwmni Datblygu Blaenau'r Cymoedd wedi cyflwyno cynnig newydd ar gyfer Cylchffordd Cymru. Byddwn yn awr yn ystyried y cyflwyniad yn fanwl ac yn cychwyn proses drwyadl o ddiwydrwydd dyladwy. Dylai'r Aelodau fod wedi derbyn datganiad ysgrifenedig yn y Gymraeg a'r Saesneg bellach.
English: Cabinet Secretary, I think your decision to issue the Heads of the Valleys Development Company with that two-week deadline two weeks ago - two weeks ago today, or two weeks yesterday - was exactly the right thing to do and I made that clear in the business statement yesterday. I also agree with you on the issue of due diligence. It's clear now that that will play a vital role in the next part of this process. Cabinet Secretary, it's clear that the HOTV company - . Well, it now appears clear that they have the money in place to proceed at this point, and that the private finance part of this package is the majority part of the overall financial deal with the Welsh Government underfunding coming in as a minority. Can I ask you, first of all, are you fully satisfied that that private finance is in place, and if so - and I believe you are - how quickly will the Government be in a position to give the green light to this project, as long as the due diligence checks out? Because I understand that the private finance involved is of a type that can be fluid, and given that you now feel that this part of the deal has been met, it would be sad if this project was lost as a result of unnecessary delays from this moment on.
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, rwy'n meddwl mai eich penderfyniad i roi terfyn amser o bythefnos i Gwmni Datblygu Blaenau'r Cymoedd bythefnos yn ôl - bythefnos yn ôl i heddiw, neu bythefnos i ddoe - oedd y peth hollol gywir i'w wneud a dywedais hynny'n glir yn y datganiad busnes ddoe. Rwyf hefyd yn cytuno â chi ar fater diwydrwydd dyladwy. Mae'n amlwg erbyn hyn y bydd hynny'n chwarae rhan hanfodol yn y rhan nesaf o'r broses hon. Ysgrifennydd y Cabinet, mae'n amlwg bod Cwmni Datblygu Blaenau'r Cymoedd - . Wel, mae'n ymddangos yn amlwg yn awr fod ganddynt yr arian yn ei le i symud ymlaen ar y pwynt hwn, ac mai'r rhan cyllid preifat o'r pecyn hwn yw'r rhan fwyaf o'r fargen ariannol lawn gyda thanariannu Llywodraeth Cymru yn dod i mewn fel rhan lai. A gaf fi ofyn i chi, yn gyntaf oll, a ydych yn gwbl fodlon fod y cyllid preifat yn ei le, ac os felly - ac rwy'n credu eich bod - pa mor gyflym y bydd y Llywodraeth mewn sefyllfa i roi'r golau gwyrdd i'r prosiect hwn, cyn belled â bod y gwiriadau diwydrwydd dyladwy yn eu lle? Oherwydd rwy'n deall bod y cyllid preifat dan sylw o fath a all fod yn hylifol, ac o ystyried eich bod yn teimlo bellach fod y rhan hon o'r fargen wedi'i bodloni, buasai'n drist pe bai'r prosiect hwn yn cael ei golli o ganlyniad i oedi diangen o hyn ymlaen.
English: Can I thank the Member for his question, and also welcome the fact that he recognised that the two-week deadline was significant and important? I decided to issue the two-week deadline for a number of reasons. One was that we were assured that the Heads of the Valleys Development Company, back in July, would be able to come to us within a matter of weeks with a revised proposal. So, I felt in the new year it was important to lay that deadline. But above all, I felt that the people of Ebbw Vale had shown considerable patience in waiting for the proposal to come forward. And I felt that in the new year it was necessary to give the company that deadline. It has now been met. We are examining the private finance details under a non-disclosure agreement. I can't comment further, I'm afraid, on the examination of the private finance that's taking place. In terms of the due diligence process that will commence upon us receiving all of the information, it will enable us to begin that process. We expect it to take place and be completed in approximately four to six weeks, which is a normal time frame for a project of this scale, upon which Cabinet will then be able to consider it.
Welsh: A gaf fi ddiolch i'r Aelod am ei gwestiwn, a chroesawu'r ffaith hefyd ei fod wedi cydnabod bod y terfyn amser o bythefnos yn arwyddocaol ac yn bwysig? Penderfynais gyhoeddi'r terfyn amser o bythefnos am nifer o resymau. Un oedd ein bod yn sicr y buasai Cwmni Datblygu Blaenau'r Cymoedd, yn ôl ym mis Gorffennaf, yn gallu dod atom o fewn mater o wythnosau gyda chynnig diwygiedig. Felly, roeddwn yn teimlo yn y flwyddyn newydd ei bod hi'n bwysig gosod terfyn amser. Ond yn anad dim, teimlwn fod pobl Glynebwy wedi dangos cryn amynedd wrth aros i'r cynnig gael ei gyflwyno. A theimlwn, yn y flwyddyn newydd, fod angen rhoi'r terfyn amser i'r cwmni. Mae bellach wedi cael ei gyflwyno mewn pryd. Rydym yn edrych ar y manylion cyllid preifat o dan gytundeb atal dadlennu. Rwy'n ofni na allaf wneud sylw pellach ar yr archwiliad sydd ar y gweill o'r cyllid preifat. O ran y broses diwydrwydd dyladwy a fydd yn cychwyn wedi i ni gael yr holl wybodaeth, bydd yn ein galluogi i ddechrau'r broses honno. Rydym yn disgwyl iddi ddigwydd a dod i ben mewn oddeutu pedair i chwe wythnos, sy'n ffrâm amser arferol ar gyfer prosiect o'r maint hwn, a bydd y Cabinet yn gallu ei ystyried wedyn.