English: Can I thank Darren Millar for that? I hope my contribution will follow on from the tone that he has just established, because this is a serious matter and it deserved a serious debate. Unfortunately, it got off to a divisive and destructive start from which it's been very difficult to recover. Can I say as well, Chair, that I absolutely deprecate it - and I put it on the record here - I absolutely deprecate it when Members of this Assembly attack, by name, individuals - whether they are in the private sector, whether they hold public appointment, whether they are in the public sector - who cannot be here to answer back for themselves to that personal attack that is made on them? That is not the way that we have conducted our debates in this Assembly and I absolutely deprecate it when people indulge in that sort of behaviour. Let me turn to the substance of the motion. There is an issue about senior pay, of course there is. That is why, in Wales, we have a requirement on local authorities to set out their authority's remuneration policy and to set out the ratio between the highest-paid employee and the median-average earnings within that local authority. In local government, the pay policy statements show that the ratio varies between local authorities, between 4:1 and 9:1. It may well be that Members here will think that that ratio is too wide and that it doesn't reflect, for example, the Welsh Government's own ratio, where the ratio between the highest paid and the median salary is 5.54:1. It's more than a problem of high pay. As Dawn Bowden said, it's a problem of low pay as well. How do we tackle people who don't earn enough and make sure that our pay policies reward them properly, too? The NHS in Wales is a living-wage employer. In local government, the picture is less uniform. There has been some progress in authorities of all different political persuasions. I think there is more to be done and I certainly think that every local authority in Wales ought to own that aspiration and show how they are to take steps to achieve it. On point 2 of the motion, as far as the transparency argument goes, there is a shared perspective amongst many people here in the Chamber and a history in which most of our parties here have played a part. There was the Localism Act 2011, which we've heard referred to this afternoon. There was the Public Accounts Committee's important report when it considered this matter in 2014. The Welsh Government accepted the recommendations of that report and developed and issued a pay transparency framework, which local authorities and other devolved public sector bodies in Wales must follow. Through the Local Government (Democracy) (Wales) Act 2013, the independent remuneration panel was established. Until then a body confined to dealing with members of local authorities, the 2013 Act required it to take on the task of considering changes to chief executives' pay and to make recommendations to councils on those changes. Then, only last year, in the Local Government (Wales) Act 2015, we agreed here to widen that role to address changes to pay of all chief officers in local government. It's been an agenda, Chair, on which parties across this Chamber have worked together. And when we work together on an important issue, we show that we are able to make some progress, and the position on transparency is very different today than it was even four years ago.
Welsh: A gaf fi ddiolch i Darren Millar am hynny? Rwy'n gobeithio y bydd fy nghyfraniad yn dilyn ymlaen o'r ysbryd y mae newydd ei sefydlu, gan fod hwn yn fater difrifol ac mae'n haeddu dadl ddifrifol. Yn anffodus, fe ddechreuodd ar nodyn ymrannol a dinistriol a bu'n anodd iawn ei hadfer wedyn. A gaf fi ddweud hefyd, Gadeirydd, fy mod yn anghymeradwyo'n llwyr - ac rwy'n ei gofnodi yma - rwy'n anghymeradwyo'n llwyr pan fo Aelodau'r Cynulliad hwn yn ymosod ar unigolion yn ôl eu henwau, unigolion - pa un a ydynt yn y sector preifat, yn benodiadau cyhoeddus, neu yn y sector cyhoeddus - na all fod yma i ateb drostynt eu hunain i'r ymosodiad personol a wneir arnynt? Nid dyna'r ffordd rydym wedi cynnal ein dadleuon yn y Cynulliad hwn ac rwy'n anghymeradwyo'n llwyr pan fydd pobl yn ymroi i'r math hwnnw o ymddygiad. Gadewch i mi droi at sylwedd y cynnig. Mae yna broblem ynglŷn â chyflogau uwch swyddogion, wrth gwrs bod. Dyna pam, yng Nghymru, ei bod yn ofynnol i awdurdodau lleol nodi polisi taliadau eu hawdurdod a gosod y gymhareb rhwng y cyflogai ar y cyflog uchaf a chyfartaledd canolrifol enillion yn yr awdurdod lleol hwnnw. Mewn llywodraeth leol, mae'r datganiadau polisi cyflogau yn dangos bod y gymhareb yn amrywio rhwng awdurdodau lleol, rhwng 4:1 a 9:1. Mae'n ddigon posibl y bydd yr Aelodau yma'n meddwl bod y gymhareb yn rhy lydan ac nad yw'n adlewyrchu, er enghraifft, cymhareb Llywodraeth Cymru ei hun, lle y mae'r gymhareb rhwng y cyflog uchaf a'r cyflog canolrifol yn 5.54:1. Mae'n fwy na phroblem sy'n ymwneud â chyflogau uchel. Fel y dywedodd Dawn Bowden, mae'n broblem sy'n ymwneud â chyflogau isel yn ogystal. Sut y mae mynd i'r afael â phobl nad ydynt yn ennill digon a gwneud yn siŵr fod ein polisïau cyflogau yn eu gwobrwyo hwy'n briodol, hefyd? Mae'r GIG yng Nghymru yn gyflogwr cyflog byw. Mewn llywodraeth leol, mae'r darlun yn llai unffurf. Gwnaed rhywfaint o gynnydd mewn awdurdodau o bob lliw gwleidyddol. Rwy'n meddwl bod mwy i'w wneud ac rwy'n sicr yn credu y dylai pob awdurdod lleol yng Nghymru gael y dyhead hwnnw a dangos sut y maent am roi camau ar waith i gyflawni hynny. Ar bwynt 2 y cynnig, o ran y ddadl ar dryloywder, mae yna bersbectif a rennir rhwng nifer o bobl yma yn y Siambr a hanes y mae'r rhan fwyaf o'n pleidiau yma wedi chwarae eu rhan ynddo. Cafwyd Deddf Lleoliaeth 2011, a chyfeiriwyd ati y prynhawn yma. Cafwyd adroddiad pwysig y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus pan fu'n ystyried y mater yn 2014. Derbyniodd Llywodraeth Cymru argymhellion yr adroddiad hwnnw a datblygodd a chyhoeddodd fframwaith tryloywder cyflog y mae'n rhaid i awdurdodau lleol a chyrff eraill yn y sector cyhoeddus datganoledig yng Nghymru ei ddilyn. Drwy Ddeddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013, sefydlwyd y panel annibynnol ar gydnabyddiaeth ariannol. Tan hynny roedd yn gorff a oedd wedi'i gyfyngu i ddelio ag aelodau o awdurdodau lleol, ond gwnaeth Deddf 2013 hi'n ofynnol iddo ymgymryd â'r dasg o ystyried newidiadau i gyflogau prif weithredwyr ac i wneud argymhellion i gynghorau ynglŷn â'r newidiadau hynny. Yna, y llynedd, yn Neddf Llywodraeth Leol (Cymru) 2015, cytunasom yma i ehangu'r rôl honno i ymdrin â newidiadau i gyflogau'r holl brif swyddogion mewn llywodraeth leol. Roedd yn agenda, Gadeirydd, y bu'r pleidiau ar draws y Siambr yn gweithio gyda'i gilydd arni. A phan fyddwn yn gweithio gyda'n gilydd ar fater pwysig, rydym yn dangos ein bod yn gallu gwneud rhywfaint o gynnydd, ac mae'r safbwynt ar dryloywder yn wahanol iawn heddiw i'r hyn ydoedd bedair blynedd yn ôl hyd yn oed.