English: Llywydd, I'm glad to be called, perhaps a little later than I might have expected. I was beginning to think you were confusing me with Gareth Bennett, but there it is. I agree with most of the - [ Interruption.] It was supposed to be a joke. I agree with most of what has been said in this debate so far. I do take the point that David Melding raised about the length of this plan, but for a politician to complain about prolixity, of course, is like sailors complaining about the sea - it's just a fact of life. But I do think that this is an innovation, and one that is to be warmly welcomed; the first plan that seeks to integrate all the competing interests that are concerned by what happens in and around our coasts. One interesting fact that I gleaned from my skimming of the document is that Welsh seas cover 15,000 square kilometres, and the interesting point is that that's 43 per cent of the area of Wales. What we often think of as Wales is governed by the shape of the coastline, but, actually, Wales is far more than what is on land, and it's right therefore to start this by reflecting that very important fact. I welcome, therefore, the length of the report, in a sense, because it seeks to give a comprehensive overview of the different interests that need to be reconciled, one with another. I certainly do welcome the emphasis on blue growth, because the revival of our coastal areas - and Mid and West Wales, of course, covers more coastline than any other region does - is a very important need for the immediate future in my view, and that's one reason why I think Brexit gives us an opportunity that otherwise wouldn't be there, because when we've got control of our own fisheries and marine policy, we will be able to take decisions that are more honed to the interests of Wales than is currently possible. But there are, of course, competing interests as well that we need to take into account. The economic development of our coastal areas is of uppermost concern in my mind, but I do accept the need to be sensitive to the wildlife needs of the environment, and I've had meetings with the Marine Conservation Society, and I see that Clare Reed says that 'We are concerned that the current inclusions of strategic resource areas - mapped areas for growth of marine industry - may have significant negative consequences for marine wildlife and the habitats on which they depend.' I don't see that that necessarily may be a bad thing. I think one can have economic growth without having an adverse impact on the sea. One of the problems with the common fisheries policy, years ago certainly, was that it turned into an ecological disaster because of overfishing. That's not a problem around our coasts, of course, because most of the extraction of marine species from the sea tends to be shellfish - about two thirds, I think, of the value of what is fished from the sea is in the form of shellfish. I'm sure we can do a lot more to expand the industry, and we can do that without in any way impacting adversely on the environment. One of my main concerns, of course, is the impact of windfarms on our coastline, and that's not just because of the visibility of these intrusions, as I see them, around our coastlines, wrecking coastal views, but also the threat to wildlife that that contains. I know that the British Trust for Ornithology has recently published a report that says that 99 per cent of seabirds avoid windfarms, but there is certainly a lack of data that is reliable in this area, and more work needs to be done to establish what the true position is. Because, of course, if seabirds are macerated in windmills, the bodies are not there to be examined, because of the operation of the sea. So, I think we must certainly be sensitive to the interests of seabirds as well as, as many see it, the interests of renewables. I've often made the point that, because our contribution to carbon dioxide emissions in the United Kingdom is but a minute portion of total global emissions, and therefore Wales's is even more insignificant, this is not something that we need to worry about too much even if you accept the theories of man-made global warming. But I do think, therefore, that the interests of wildlife and nature do need to have a higher priority than they have had hitherto. I do welcome the approach that the Cabinet Secretary brings to this area. I've said before that I think that she is genuine in her desire to listen to all sides of arguments in relation to the countryside and the seas, and I do hope, therefore, that she will provide us with a plan that we can measure results against for the revival of our coastal communities and our seaports in particular.
Welsh: Llywydd, rwy'n falch i gael fy ngalw, efallai ychydig yn hwyrach nag y byddwn wedi'i ddisgwyl. Roeddwn yn dechrau meddwl eich bod yn drysu rhyngof i a Gareth Bennett, ond dyna ni. Rwy'n cytuno â'r rhan fwyaf - [ Torri ar draws.] Jôc oedd hi i fod. Rwy'n cytuno â'r rhan fwyaf o'r hyn a ddywedwyd yn y ddadl hon hyd yma. Rwy'n derbyn y pwynt y mae David Melding wedi'i godi am hyd y cynllun hwn, ond mae gwleidydd yn cwyno am eiriogrwydd, wrth gwrs, fel morwyr yn cwyno am y môr - mae'n un o ffeithiau bywyd. Ond rwyf yn meddwl bod hwn yn arloesi, ac i'w groesawu'n fawr; y cynllun cyntaf sy'n ceisio integreiddio'r holl fuddiannau cystadleuol sy'n pryderu am yr hyn sy'n digwydd o amgylch ein harfordiroedd. Un ffaith ddiddorol a gefais o ddarllen y ddogfen yn gyflym yw bod moroedd Cymru yn cwmpasu 15,000 o gilometrau sgwâr, a'r pwynt diddorol yw bod hynny'n 43 y cant o arwynebedd Cymru. Mae'r hyn yr ydym yn aml yn meddwl amdano fel Cymru wedi'i lywodraethu gan siâp yr arfordir, ond, mewn gwirionedd, mae llawer mwy i Gymru na'r hyn sydd ar y tir, ac mae'n iawn felly i ddechrau ar hyn drwy adlewyrchu'r ffaith hynod bwysig hon. Rwy'n croesawu, felly, hyd yr adroddiad, ar un ystyr, oherwydd mae'n ceisio rhoi trosolwg cynhwysfawr o'r buddiannau gwahanol y mae angen eu cysoni. Yn sicr rwy'n croesawu'r pwyslais ar dwf glas, oherwydd mae adfywiad ein hardaloedd arfordirol - ac mae'r Canolbarth a'r Gorllewin, wrth gwrs, yn cynnwys mwy o arfordir nag unrhyw ranbarth arall - yn angen pwysig iawn ar gyfer y dyfodol agos yn fy marn i, a dyna un rheswm pam y credaf fod Brexit yn rhoi cyfle inni na fyddai yno fel arall, oherwydd pan fydd gennym reolaeth dros ein polisi morol a'n pysgodfeydd ein hunain, byddwn yn gallu gwneud penderfyniadau sydd wedi eu haddasu'n fwy i fuddiannau Cymru nag sy'n bosibl ar hyn o bryd. Ond y mae, wrth gwrs, fuddiannau yn cystadlu y mae angen inni eu hystyried hefyd. Mae datblygiad economaidd ein hardaloedd arfordirol flaenaf yn fy meddwl i, ond rwy'n derbyn yr angen i fod yn sensitif i anghenion bywyd gwyllt yr amgylchedd, ac rwyf wedi cael cyfarfodydd gyda Chymdeithas Cadwraeth y Môr, a gwelaf fod Clare Reed yn dweud 'Rydym yn pryderu y gall cynnwys presennol ardaloedd adnoddau strategol - ardaloedd wedi'u mapio ar gyfer twf diwydiant morol - efallai gael effeithiau negyddol sylweddol ar fywyd gwyllt morol a chynefinoedd y maent yn dibynnu arnynt.' Dwi ddim yn gweld o reidrwydd fod hynny'n beth drwg. Credaf fod modd cael twf economaidd heb gael effaith andwyol ar y môr. Un o'r problemau gyda'r polisi pysgodfeydd cyffredin, flynyddoedd yn ôl yn sicr, oedd ei fod wedi troi yn drychineb ecolegol oherwydd gorbysgota. Nid yw hynny'n broblem o amgylch ein harfordiroedd, wrth gwrs, oherwydd mae'r rhan fwyaf o echdynnu rhywogaethau morol o'r môr yn tueddu i fod yn bysgod cregyn - mae tua dwy ran o dair, rwy'n credu, o werth beth gaiff ei bysgota o'r môr ar ffurf pysgod cregyn. Rwy'n siŵr y gallwn wneud llawer mwy i ehangu'r diwydiant, a gallwn wneud hynny heb gael effaith andwyol ar yr amgylchedd mewn unrhyw ffordd. Un o'm prif bryderon, wrth gwrs, yw effaith ffermydd gwynt ar ein harfordir, ac nid yw hynny'n unig oherwydd amlygrwydd yr ymwthiadau hyn, yn fy marn i, o gwmpas ein glannau, yn dinistrio golygfeydd arfordirol, ond hefyd y bygythiad i fywyd gwyllt. Gwn fod Ymddiriedolaeth Adareg Prydain yn ddiweddar wedi cyhoeddi adroddiad sy'n dweud bod 99 y cant o adar y môr yn osgoi ffermydd gwynt, ond yn sicr mae diffyg data dibynadwy yn y maes hwn, ac mae angen gwneud mwy o waith i sefydlu beth yw'r gwir sefyllfa. Oherwydd, wrth gwrs, os yw'r adar y môr yn cael eu briwio mewn melinau gwynt, nid yw'r cyrff yno i gael eu harchwilio, oherwydd gweithrediad y môr. Felly, credaf yn sicr fod yn rhaid inni fod yn sensitif i fuddiannau adar y môr yn ogystal, fel y mae llawer yn ei weld, â buddiannau ynni adnewyddadwy. Rwy'n aml wedi gwneud y pwynt, oherwydd nad yw ein cyfraniad at allyriadau carbon deuocsid yn y Deyrnas Unedig ond yn gyfran fechan iawn o gyfanswm yr allyriadau byd-eang, ac felly mae cyfraniad Cymru hyd yn oed yn fwy pitw, nid yw hyn yn rhywbeth y mae angen inni boeni gormod amdano hyd yn oed os ydych yn derbyn y damcaniaethau cynhesu byd-eang gan ddyn. Ond rwy'n credu, felly, bod angen i fuddiannau bywyd gwyllt a natur gael eu blaenoriaethu mwy nag a wnaed hyd yn hyn. Croesawaf yr ymagwedd sydd gan Ysgrifennydd y Cabinet at y maes hwn. Dwi wedi dweud o'r blaen y credaf ei bod yn ddidwyll yn ei hawydd i wrando ar bob ochr o'r dadleuon mewn perthynas â chefn gwlad a moroedd, ac rwy'n gobeithio, felly, y bydd yn darparu cynllun inni y gallwn fesur canlyniadau yn ei erbyn ar gyfer adfywiad ein cymunedau arfordirol a'n porthladdoedd yn arbennig.