English: Can I thank the Cabinet Secretary for his statement on valuing the NHS workforce? Following on from Dawn Bowden about staff well-being, I was going to concentrate on junior hospital doctors and their continuing well-being, and ask specifically of the Cabinet Secretary what he is doing to address the concerns of junior hospital doctors in Wales today and to explore the culture of how their rotas are managed within our hospitals. Obviously, there's been mention of 70 years of the NHS this year, and some of us have been working in the NHS for more than half that time, now, I shudder to think back. But anyway, back in the day, as junior hospital doctors, we worked in fixed firms - consultant, senior registrar, registrar, senior house officer or SHO and house officer. It was fixed, you had the same team day in, day out, and it was the same team for six months. There was no problem with rotas; we worked very hard - over 100 hours a week. There was no problem getting time off for study or exams and there was no problem getting time off to get married. Even the administrators were there all hours, helping us all out - one big happy family. Fast-forward to today and our juniors feel undervalued and unloved. They no longer work in fixed teams. Modernising medical careers has wrecked that firm and juniors now work with different people every day; they're not in a fixed team. Litigation has risen, they're held to blame, as individual errors, for systemic failures, when the gaps in the rota mean that they have to cover two or three and sometimes four or five wards on call. If something happens, it is automatically their fault and not the fact that there just weren't enough doctors around and they were having to cover multiple wards. There is a schism between hospital administrators, particularly the ones who arrange the rotas - they're no longer part of the team, so juniors now have to battle to get time off for holidays, time off for study leave, time off to study for the exams that they need to progress in their careers, and even have to battle for time off to get married and have a honeymoon and things. Now, that wasn't the way it was; there's been a subtle change in culture. Juniors feel harassed, bullied and exploited and that's why they're leaving. So, in terms of valuing the NHS workforce, Cabinet Secretary, can I ask what you're doing specifically to address the concerns of junior hospital doctors in Wales today? Diolch yn fawr.
Welsh: A gaf i ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei ddatganiad ynglŷn â gwerthfawrogi gweithlu'r GIG? Yn dilyn sylw Dawn Bowden am les staff, roeddwn yn mynd i ganolbwyntio ar feddygon iau mewn ysbytai a'u lles parhaus, a gofyn yn benodol i Ysgrifennydd y Cabinet beth y mae'n ei wneud i fynd i'r afael â phryderon meddygon iau mewn ysbytai yng Nghymru heddiw ac i archwilio'r diwylliant o sut y rheolir eu hamseroedd gweithio yn ein hysbytai. Yn amlwg, bu sôn bod eleni yn 70 mlynedd ers sefydlu'r GIG, ac mae rhai ohonom ni wedi bod yn gweithio yn y GIG am fwy na hanner yr amser hwnnw, erbyn hyn, rwy'n arswydo wrth feddwl nôl. Ond beth bynnag, yn y gorffennol, fel meddygon iau mewn ysbytai, roeddem yn gweithio mewn timau penodol - ymgynghorydd, uwch gofrestrydd, cofrestrydd, uwch-swyddog preswyl neu SHO a swyddog preswyl. Roedd yn benodol, roeddech yn cael yr un tîm ddydd ar ôl dydd, a'r un tîm ydoedd am chwe mis. Nid oedd problem gyda rotâu; roeddem yn gweithio'n galed iawn - dros 100 awr yr wythnos. Nid oedd problem cael amser o'r gwaith ar gyfer astudiaethau neu arholiadau ac nid oedd problem cael amser o'r gwaith i briodi. Roedd hyd yn oed y gweinyddwyr yno bob awr o'r dydd ar nos, yn ein helpu i gyd - un teulu mawr hapus. O wibio ymlaen i heddiw ac mae ein meddygon iau yn teimlo nad ydynt yn cael eu gwerthfawrogi'n ddigonol ac nad oes neb yn hidio amdanynt. Nid ydynt bellach yn gweithio mewn timau penodol. Mae moderneiddio gyrfaoedd meddygol wedi difetha hynny ac mae'r meddygon iau bellach yn gweithio gyda gwahanol bobl bob dydd; dydyn nhw ddim mewn tîm sefydlog. Mae ymgyfreitha wedi codi, maent yn cael eu beio, fel gwallau unigol, am fethiannau systemig, pan fo bylchau yn y rota yn golygu bod yn rhaid ymdrin â dwy neu dair ac weithiau bedair neu bum ward pan fyddan nhw'n gweithio. Os bydd rhywbeth yn digwydd, nhw sydd ar fai yn awtomatig ac nid y ffaith nad oedd digon o feddygon o gwmpas a'u bod yn gorfod ymdrin â wardiau lluosog. Ceir hollt rhwng gweinyddwyr ysbyty, yn enwedig y rhai sy'n trefnu rotâu - nid ydynt mwyach yn rhan o'r tîm, felly erbyn hyn mae meddygon iau yn gorfod brwydro i gael amser i ffwrdd ar gyfer gwyliau, amser i ffwrdd ar gyfer seibiant i astudio, amser o'r gwaith i astudio ar gyfer yr arholiadau sydd eu hangen arnyn nhw i symud ymlaen yn eu gyrfaoedd, a hyd yn oed gorfod brwydro am amser i ffwrdd i briodi a chael mis mêl a phethau. Nawr, nid felly yr oedd pethau; bu newid cynnil mewn diwylliant. Mae meddygon iau yn teimlo eu bod yn cael eu herlid, eu bwlio a'u hecsbloetio, a dyna pam maen nhw'n gadael. Felly, o ran gwerthfawrogi gweithlu'r GIG, Ysgrifennydd y Cabinet, a gaf i ofyn beth yr ydych yn ei wneud yn benodol i fynd i'r afael â phryderon meddygon iau mewn ysbytai yng Nghymru heddiw? Diolch yn fawr.