techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I'd say that that's something that's possibly happening locally, but we don't have a national picture. One of the things we have already noted is the time between being excluded and entering some kind of EOTAS provision. So, that in itself - and I've heard people talking about the capacity issues - shows what's happening to these children, at a time when they are most vulnerable because they are outside of the system.
Welsh: Buaswn i'n dweud bod hwn yn rhywbeth sydd o bosib yn digwydd ar lefel leol, ond does dim darlun cenedlaethol gyda ni, buaswn i'n dweud. Un o'r pethau rydyn ni eisoes wedi'i nodi yw'r amser rhwng cael eu gwahardd a mynd mewn i rhyw fath o ddarpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol. Felly, mae hwn yn ei hunan - a dwi wedi clywed pobl yn sôn am broblemau capasiti - yn dangos beth yn union sy'n digwydd i'r plant yma, yn y cyfnod lle buaswn i'n dweud y maen nhw'n fwyaf bregus achos eu bod nhw tu allan i'r system.
English: And who should be supporting them? Are we being clear enough with regard to who should be giving them the support? They've been excluded, so obviously the education system has a responsibility, but are we clear enough in terms of who else's responsibility this is, and who should be co-ordinating that support?
Welsh: A phwy ddylai fod yn eu helpu nhw? Ydyn ni'n ddigon clir ynglŷn â phwy sydd i fod i roi'r gefnogaeth? Maen nhw wedi'u gwahardd o'r ysgol, so yn amlwg mae gan y system addysg gyfrifoldeb, ond ydyn ni'n ddigon clir ynglŷn â chyfrifoldeb pwy arall, a phwy ddylai fod yn cydgordio'r gefnogaeth yna beth bynnag?
English: The truth is, the responsibility lies on the local education authority in that context, I would say. The point is that, often, these children deal with several other institutions. So, it's incredibly important that any service is interweaved into that setting around the child or the children who are in this situation. More information is needed about this. When I was talking earlier about inclusive education, or some kind of investigation into this, that's the kind of thing I'd look at: how to bridge that gap and what kind of support will be available. I'm concerned, of course, in terms of education, whether there is enough funding available to ensure this. But because this is a very vulnerable group, we need to take responsibility in exactly the same way, perhaps, as corporate parenting plays a role there. We need to look at that kind of system, and how we help these individuals. I know there are figures available on local authorities, but I can't remember them off the top of my head, but maybe that's something to look at.
Welsh: Y gwir yw, mae'r cyfrifoldeb yn cwympo ar yr awdurdod addysg lleol yn y cyd-destun yna, buaswn i'n dweud. Y pwynt yw, yn aml, mae'r plant yma'n delio gyda sawl sefydliad arall. Felly, mae'n hollbwysig fod unrhyw wasanaethau'n cael eu cludo i mewn i'r sefyllfa o gwmpas y plentyn neu'r plant sydd yn y sefyllfa yma. Mae angen mwy o wybodaeth am hyn. Pan roeddwn i'n sôn yn gynharach am wneud addysg yn gynhwysol, neu rhyw fath o ymchwiliad i mewn i hyn, dyna'r math o beth y byddwn i'n edrych arno: sut i bontio'r bwlch yna a pha fath o gefnogaeth sydd yna. Dwi'n poeni, wrth gwrs, o safbwynt addysg, a oes digon o arian ar gael ar gyfer sicrhau hyn. Ond oherwydd bod y grŵp hwn yn un bregus iawn, mae angen inni gymryd y cyfrifoldeb, yn union, o bosib, yr un ffordd ag y mae rhianta corfforaethol, er enghraifft: mae'n bosib bod gwerth edrych at ryw fath o gyfundrefn fel yna - sut rŷn ni'n helpu pobl. Dwi'n gwybod bod ffigurau ar sail awdurdod lleol ar gael, ond dwi ddim yn eu cofio nhw o dop fy mhen, ond mae hyn yn rhywbeth gwerth edrych mewn iddo.
English: Just a comment, really, on the new curriculum and ensuring that EOTAS provision includes this, and how the whole-school approach will work within EOTAS, and how we ensure that the provision is available through the medium of Welsh, as we were referring to earlier, on a national level. Is it possible that it can be worked out within the local consortia, for example? How do we ensure that the teachers - ? If it's initial teacher training, or if they're newly qualified teachers, or if they're more experienced, how will this be implemented through the system? Because I think that children in EOTAS situations are usually more vulnerable than others, and therefore there is a need to prioritise their well-being and their mental health. We talk a lot about certificates and so forth, and qualifications, but ensuring everybody's well-being is important, and an important outcome of the work. So, we're thinking of this whole-school approach and how it works within the new curriculum, and this is a vital point for the years to come.
Welsh: Hoffwn wneud rhyw fath o sylw ynglŷn â'r cwricwlwm newydd a sicrhau bod y ddarpariaeth EOTAS yn cynnwys hyn, a sut bydd yr agwedd ysgol gyfan yn gweithio tu fewn i EOTAS, a sut byddwn ni'n sicrhau bod y ddarpariaeth ar gael trwy gyfrwng y Gymraeg, fel roeddwn i'n siarad am yn gynharach, ar lefel genedlaethol. Ydy hyn, o bosib, yn gallu gweithio tu mewn i'r consortiwm rhanbarthol, er enghraifft? A oes modd gwneud hyn? Sut ydyn ni'n sicrhau bod yr athrawon hefyd yn cael eu - os maen nhw'n initial teacher training, neu newly qualified teachers, neu yn fwy profiadol: sut bydd hyn yn cael ei weithio trwy'r system? Achos dwi'n meddwl bod y plant sydd mewn sefyllfaoedd EOTAS fel arfer yn fwy bregus na'r rhai eraill, ac felly mae angen blaenoriaethu eu llesiant a'u hiechyd meddwl nhw. Rŷn ni'n sôn yn aml am dystysgrifau ac yn y blaen, ond mae sicrhau bod llesiant pawb yn dda yn beth pwysig ac yn outcome da o'r gwaith sydd yn digwydd yna. Felly, rŷn ni'n meddwl am yr agwedd ysgol gyfan, a sut mae hyn yn gweithio tu mewn i'r cwricwlwm newydd. Ac mae hyn yn bwynt hollbwysig yn y blynyddoedd i ddod.
English: Good morning, friends, colleagues, and welcome, everyone, to this meeting of the committee. I'm sure that you would all wish me to begin by wishing Bethan, our usual Chair, all the best. It would just be good to put on record that we wish her all the best with the new baby. I'll try to keep you all in order in her absence. I also want to thank my fellow Members for electing me as your temporary Chair. Just to say a few housekeeping rules. We don't expect a fire drill this morning, so if we do hear the fire bell, then that means there is a problem and we need to follow the directions of the ushers. Just to remind everyone to turn every mobile phone or any other devices off or on to silent, and to remind witnesses that you are welcome to use English or Welsh in your contributions and that you don't need to touch the buttons on the microphones at all - that will all be done for you automatically. We haven't received any apologies this morning, so just before we go into our evidence session, may I ask if there are any declarations of interest from my fellow Members? No.
Welsh: Bore da, gyfeillion, a chroeso cynnes i bawb i gyfarfod y pwyllgor. Dwi'n siŵr y byddwch chi i gyd yn hoffi i fi ddechrau trwy ddymuno'r gorau i Bethan, ein Cadeirydd arferol. Bydd e jest yn neis i gofnodi ein bod ni'n dymuno pob lwc iddi gyda'r babi newydd. Fe wnaf i drio fy ngorau i gadw rhyw fath o drefn ar y pwyllgor yn ei habsenoldeb. Rwyf hefyd eisiau diolch i fy nghyd-Aelodau am fy ethol i fel eich Cadeirydd dros dro. Jest i ddweud rhai pethau housekeeping. Dŷn ni ddim yn disgwyl ymarfer tân, felly os dŷn ni'n clywed larwm tân, mae hynny'n golygu bod yna broblem a dylem ni ddilyn cyfarwyddiadau'r tywyswyr. Jest i atgoffa pawb i droi pob ffôn symudol neu unrhyw beth arall naill ai i ffwrdd neu ar dawel, ac i atgoffa yn enwedig y tystion bod croeso cynnes ichi ddefnyddio'r Gymraeg neu Saesneg a bod dim angen ichi gyffwrdd â'r microphones o gwbl, bydd hynny'n cael ei wneud drosoch chi yn awtomatig. Dŷn ni ddim wedi derbyn unrhyw ymddiheuriadau, felly jest cyn inni fynd i mewn i'r broses dystiolaeth, allaf i ofyn os oes yna ddatganiadau o fudd gan fy nghyd-Aelodau? Nac oes.
English: Then we'll go straight to our first evidence session this morning, and our inquiry into the devolution of broadcasting. I'd forgotten what the Welsh word was for 'broadcasting' - not a good start. I'd just like to welcome Huw Jones and Martin Mumford. Thank you very much for joining us this morning. We'll go straight into questions, if that's okay with you, and I'll start. I'll just ask you initially whether the provision of news and current affairs for Welsh audiences is adequate, and if not, how would you like to see it being improved? Either of you is welcome to answer.
Welsh: Cawn ni symud yn syth i mewn i'n sesiwn cyntaf o dystiolaeth ar edrych i mewn i ddatganoli - beth ydy'r gair - darlledu? Roeddwn i wedi anghofio'r gair Cymraeg am ' broadcasting ' - not a good start. Croesawaf Huw Jones a Martin Mumford. Diolch yn fawr iawn ichi. Awn ni'n syth i mewn i ofyn cwestiynau os yw hynny'n iawn gyda chi, a gwnaf i ddechrau. So, i ddechrau, caf i ofyn ydy'r ddarpariaeth newyddion a materion cyfoes i gynulleidfaoedd yng Nghymru yn ddigonol, ac os nad ydy, sut fyddech chi'n licio ei gweld hi'n cael ei gwella? Un neu'r llall ohonoch chi -
English: I should just first of all emphasise that although I'm used to being here wearing a very specific hat of being chair, I am now retired, so any comments I make are made as a private individual.
Welsh: Efallai y dylwn i jest bwysleisio i ddechrau, er fy mod i wedi arfer bod yma yn gwisgo het benodol o fod yn gadeirydd, dwi nawr wedi ymddeol, felly mae unrhyw sylwadau sydd gennyf fi yn naturiol yn cael eu dweud fel unigolion preifat.
English: Thank you very much. I should have explained that before asking you to respond. Sorry.
Welsh: Diolch yn fawr. Dylwn i fod wedi egluro hyn cyn gofyn ichi siarad, sori.
English: Therefore, as a citizen, I would say that, in all likelihood, the news and current affairs provision is not adequate, because so much news about Wales is received through media that aren't entirely focused on Wales. Therefore, one is reliant on the willingness of those media services, news services on television and radio, that are provided from outwith Wales to reflect Wales on those media services. So, in terms of an analysis of how much news about Wales the people of Wales receive, you'd have to say that it's inadequate. But, without trying to provide solutions to that, that's the factual response I would give.
Welsh: Felly, fel dinesydd, byddwn i'n dweud, fwy na thebyg nad yw'r ddarpariaeth newyddion yn ddigonol oherwydd, yn fwy na dim, fod cymaint o dderbyn newyddion am Gymru yn digwydd trwy gyfryngau sydd ddim yn canolbwyntio ar Gymru yn unig. Felly, mae rhywun yn dibynnu ar barodrwydd y cyfryngau hynny, y gwasanaethau newyddion ar deledu ac ar radio sydd yn dod o'r tu allan i Gymru i roi adlewyrchiad boddhaol o Gymru ar y cyfryngau hynny. Felly, o ran dadansoddiad o faint o newyddion am Gymru mae pobl Cymru yn ei dderbyn, mae'n rhaid dweud nad yw'n ddigonol, ond heb fynd i gynnig beth yw'r atebion i hynny, dyna'r ateb ffeithiol byddwn i'n ei roi.
English: That leads me neatly to my next question. You mentioned funding, do you have any ideas as to how we could ensure that there is adequate funding available, and are there other things that could be done to ensure that there's enough Welsh language content out there, particularly video, but also in radio?
Welsh: Mae hynny'n fy arwain i yn hawdd, eto, at y cwestiwn nesaf. Dŷch chi'n sôn am gyllid, oes gyda chi syniadau ynglŷn â sut allwn ni, fel cymdeithas, sicrhau bod yna gyllid digonol? Oes yna bethau eraill y gellid eu gwneud er mwyn sicrhau bod yna ddigon o ddeunydd Cymraeg ei iaith, yn enwedig fideo, ond yn y maes radio hefyd?
English: Nothing comes to mind. One usually thinks of the question from the other way around, namely: what regulation exists to compel the creation of material and content in Wales? The ability to do that has been weakened, but one shouldn't take it that that ability has disappeared entirely either.
Welsh: Does yna ddim byd amlwg yn dod i'r meddwl. Mae rhywun yn meddwl am y cwestiwn fel arall, fel arfer, sef: pa reoleiddio sydd mewn bodolaeth i orfodi creu deunydd o Gymru? Mae'r gallu i wneud hynny wedi mynd yn wanach, ond dylai rhywun ddim cymryd bod y gallu yna wedi diflannu yn llwyr chwaith.
English: The question for me is: if there isn't a Welsh regulator, if broadcasting hasn't been devolved as a responsibility, where is the voice of Wales on issues related to broadcasting? Where is that going to be expressed? Where is the evidence gathered, as well as looking at suggestions of Cymdeithas yr Iaith with regard to funding? Who is going to drill down into those to look at how many of them stack up and how many don't? And it feels to me that broadcasting plays such a fundamental role in society that it isn't adequate for us to say, 'Well, it isn't devolved, so that's it, we'll leave the discussion to happen somewhere else'. There should be some way of bringing the parties together to discuss these issues. Because there is a tendency in Wales for us to be reactive. When something new happens in the world of broadcasting externally, then perhaps we'll get our act together and we'll get our Members of Parliament to debate the funding of S4C, instead of the work happening continually, and that there is some consensus created and there is continuous pressure, either through Ministers or by other means, to express the aspirations and the rights of Wales. And I think that Scotland have been more successful in this regard. When one sees the £30 million received by the service in Scotland, perhaps they've prioritised or given greater priority to this. There's a question of resources related to this, but that's how it appears to me. If we don't pursue regulation for Wales, then what else are we going to do?
Welsh: Y cwestiwn i mi yw: os nad oes yna reoleiddiwr Cymraeg, os nad ydy darlledu wedi'i ddatganoli fel cyfrifoldeb, ble mae llais Cymru ar faterion yn ymwneud â darlledu yn cael ei fynegi? Lle mae'r dystiolaeth yn cael ei chasglu, ynghyd ag edrych ar awgrymiadau Cymdeithas yr Iaith ynglŷn ag ariannu? Pwy sydd yna sy'n mynd i drilio i fewn i'r rheini i edrych ar faint ohonyn nhw sy'n stacio i fyny, a faint sydd ddim? Mae o'n teimlo i fi fel bod darlledu yn chwarae rhan mor sylfaenol mewn cymdeithas dyw hi ddim yn ddigon inni ddweud, 'Wel, dyw e ddim wedi'i ddatganoli, felly dyna ni, wnawn ni adael i'r drafodaeth ddigwydd yn rhywle arall.' Mi ddylai fod yna ryw ffordd o ddod â'r drafodaeth ynghyd, fel ein bod ni - . Achos mae yna duedd yng Nghymru inni fod yn adweithiol. Pan fo rhywbeth newydd yn digwydd yn y byd darlledu y tu allan, wedyn rydym ni efallai cael ein act at ei gilydd ac yn cael Aelodau Seneddol i ddadlau dros ariannu S4C ac ati, yn lle bod y gwaith yn digwydd yn barhaol, a bod yna ryw gonsensws yn cael ei greu a bod yna bwysau parhaol, pa un ai drwy Weinidogion neu mewn ffyrdd eraill, sydd yn mynegi deisyfiadau Cymru a hawliau Cymru. A dwi'n meddwl bod yr Alban wedi bod yn fwy llwyddiannus yn hyn o beth. Pan fo rhywun yn gweld y £30 miliwn gafwyd i'r gwasanaeth yn yr Alban, o bosibl eu bod nhw wedi rhoi blaenoriaeth uwch yn hyn o beth. Mae yna adnoddau - wrth gwrs, mae cwestiwn o adnoddau yn hyn o beth, ond felly mae o'n teimlo i fi. Os nad ydym ni yn mynd lawr y trywydd rheoleiddio i Gymru, beth arall?
English: Yes. I think you are right.
Welsh: Ie. Dwi'n meddwl bod hwnna'n gywir.
English: Thank you, Chair. In listening to your responses, there is one thing that strikes me: first of all, we need to define broadcasting. If we were to go back 30 years, then broadcasting was whatever came through the Wenvoe and St Hilary transmitters - that's all there was. But now, we're living in a world where people can stream; we have Netflix, Amazon Prime. Are those included in broadcasting? I would say that they are. And I would say that, because of that, it makes it far more difficult to regulate, bearing in mind that there are now streaming services available on a global level. So, how far can we go in practical terms, as things currently stand, in regulation of broadcasting? We can regulate news, perhaps, and what's contained there. It's crucially important that news is covered on all channels as news that can be trusted, unlike the situation in America, perhaps. But what would be the best way of doing this: regulation, or ensuring that there are more resources available? Because, if you give funds to people, they will use those funds to broadcast. Is that, perhaps, more effective than insisting that people do certain things and then running the risk, as Martin said, of the licence being handed back to the regulatory body? So, is it resources or regulation or a mixture of both?
Welsh: Diolch, Cadeirydd. Wrth glywed eich atebion, mae un peth yn fy nharo i: yn gyntaf i gyd, mae'n rhaid inni ddiffinio beth yw darlledu. Pe buasem ni'n mynd nôl 30 mlynedd, wel, yna, darlledu oedd beth bynnag oedd yn dod trwyddo'r trosglwyddydd ar Wenfô a St Hilary, a dyna fe - dyna i gyd oedd. Ond nawr, wrth gwrs, rŷm ni'n byw mewn byd lle mae pobl yn gallu ffrydio; mae gyda ni Netflix, mae gyda ni Amazon Prime. A ydy'r rheini'n rhan o ddarlledu? Byddwn i'n dweud eu bod nhw yn. A dwi'n dweud hwnna - wrth gwrs, o achos hynny, mae'n ei wneud e'n llawer anoddach i reoleiddio wrth gofio'r ffaith bod nawr ffrydwyr a rhaglenni ar gael yn fyd eang. So, pa mor bell allwn ni fynd yn ymarferol yn y byd nawr ynglŷn â rheoleiddio darlledu? Rheoleiddio newyddion, efallai, a beth sydd yn y newyddion - mae hwnna'n bwysig; mae'n hollbwysig bod y newyddion yn cael ei ystyried ar bob sianel fel newyddion sydd yn gallu cael ei ymddiried ynddo, nid fel America. Ond beth, felly, byddai'r ffordd orau o wneud hwn: rheoleiddio neu sicrhau bod mwy o adnoddau ar gael? Os ydych chi'n rhoi arian i bobl, yna maen nhw'n mynd i ddefnyddio'r arian yna i ddarlledu. A ydy hwnna, efallai, yn fwy effeithiol na mynnu bod pobl yn darlledu ac wedyn rhedeg y risg o'r leisens, fel dywedodd Martin, y drwydded, yn cael ei roi nôl i'r corff sydd yn rheoleiddio'r trwyddedau? Rheoleiddio neu adnoddau, neu gymysg, efallai, o'r ddau?
English: Well, in a way, if you, as a nation, control the resource that could be of value to a commercial operator, such as time on the air, then that is tantamount to money, if you measure it correctly. So, it is an equivalent, but one has to assess the value of that gift that you give someone as a right to broadcast. And every one of the bodies that you have mentioned - the Amazons and the Netflixes, they come into the home under different circumstances, don't they? And, for some of them, it's going to be very difficult to require them to do this, that and the other, unless you set some sort of taxation requirement. So, this isn't going to be easy, but there are ideas here that are worth pursuing, I think.
Welsh: Wel, mewn ffordd, os ydych chi, fel gwlad, yn rheoli adnodd a allai fod o werth i rywun masnachol, megis amser ar yr awyr, mae hwnna yn gyfystyr ag arian, os ydych chi'n gallu ei fesur o'n gywir. Felly, mae o'n gymysgedd, ond mae'n rhaid i rywun wneud yr asesiad o beth ydy gwerth y rhodd yna rydych chi'n ei rhoi i rywun fel hawl i ddarlledu, os mai dyna ydy'r peth. Ac mae pob un o'r cyrff rydych chi wedi sôn amdanyn nhw, yr Amazons a'r Netflixes, maen nhw'n dod i mewn i'r cartrefi dan amodau ychydig bach yn wahanol, onid ydyn? Ac mae rhai ohonyn nhw, mae'n mynd i fod yn anodd iawn mynnu eu bod nhw'n gwneud hyn a'r llall oni bai eich bod chi yn gosod rhyw amod trethiannol o ryw fath. Felly, dydy hwn ddim yn mynd i fod yn hawdd, ond mae yna syniadau sydd yn werth eu dilyn i fyny, dwi'n meddwl.
English: But does it essentially all come down to the money? 'Money talks,' that's what they say in English, isn't it?
Welsh: Ond ai diwedd y gân yw'r geiniog? Money talks yn Saesneg. Mae hwnna'n anodd ei gyfieithu, onid ydy e?
English: Well, we can't diverge very far away from that, because my experience from S4C over the years is that there's a constant battle to provide a service that is worthy of Wales with a limited budget.
Welsh: Dwi yn meddwl allwn ni ddim crwydro yn bell iawn o hwnna achos, fy mhrofiad i yn S4C ar hyd y blynyddoedd yw'r ymladd yma i ddarparu gwasanaeth sydd yn deilwng o'r hyn mae Cymru ei hangen ac yn ei haeddu gyda chyllid penodol sydd â ffiniau iddo fo.
English: If I could just add one thing, we do need to keep an eye on what happens elsewhere too, because most other nations also see this threat of a stream of material in English only coming into people's homes. They're also asking questions. And it's not just minority language nations I'm talking about here. I'm talking about far larger nations, and France, of course, is the great example here, which is a large nation, but has in the past found means of taxing video content in order to produce films in the French language. So, we shouldn't think that we are alone here, and there is a range of things that are possible, including elements of regulation, either through having a Welsh regulator, or a UK-wide regulator doing things differently. There is taxation that can come into the equation, and there is also licensing, as we currently have. The mix is changing, but we're not alone in this.
Welsh: Gaf i ychwanegu un peth? Mae angen cadw llygad ar beth sy'n digwydd mewn gwledydd eraill hefyd, achos mae'r rhan fwyaf o wledydd eraill - maen nhw hefyd yn gweld y bygythiad o lif o ddeunydd mewn Saesneg yn unig yn dod i mewn i'r cartrefi. Maen nhw hefyd yn gofyn y cwestiwn. Ac nid jest y gwledydd ieithoedd lleiafrifol dwi'n ei feddwl nawr, ond dwi'n sôn am wledydd llawer mwy. Ffrainc ydy'r enghraifft fawr yn hyn o beth, sy'n wlad fawr, ond wedi ffeindio modd yn y gorffennol i roi treth ar fideos er mwyn cynhyrchu ffilmiau yn yr iaith Ffrangeg. Felly, ddylem ni ddim meddwl ein bod ni ar ein pennau ein hunain fan hyn, ac mae yna amrywiaeth, dwi'n meddwl, o bethau yn bosibl, sy'n cynnwys elfennau rheoleiddio, naill ai drwy reoleiddiwr Cymreig, neu drwy reoleiddiwr Prydeinig yn gwneud pethau yn wahanol. Mae yna drethi'n gallu dod i mewn i'r peth, ac mae yna drwyddedau, fel sydd gennym ni ar hyn o bryd hefyd. Mae'r mix yn newid, a dydyn ni ddim ar ein pennau ein hunain.
English: That was something that I was going to ask, because, if we look at the Republic of Ireland, for example, the BBC is available in all parts, almost - at least in the east of the Republic - and people can listen to radio and watch television that is broadcast from the UK. Transmitters - whatever 'transmitters' are in Welsh - are available in Northern Ireland, so they can reach the majority of the Republic as well. Now, they don't say, 'Well, we have to regulate what comes into the nation in terms of broadcasting', but they have quite a strong and robust sector themselves, an indigenous sector. If we think about regulation, what kind of a difference would it make if we could develop the indigenous sector - if I can ask it like that - to ensure that we aim to be in the same situation as the Republic of Ireland at the moment? Because people get their news from Ireland, they get it from the United Kingdom, because they can, and that's not considered a problem in the Republic.
Welsh: Roedd hynny'n rhywbeth roeddwn i'n mynd i'w ofyn, achos, os edrychwn ni, er enghraifft, ar Weriniaeth Iwerddon, mae'r BBC ar gael ymhob rhan, bron a bod - o leiaf o ddwyrain Gweriniaeth Iwerddon - ac mae pobl yna yn gallu gwrando ar radio neu deledu sy'n dod o Brydain. Wrth gwrs, mae trosglwyddyddion - beth bynnag ydyn nhw'n Gymraeg, transmitters - ar gael yng Ngogledd Iwerddon, ac felly maen nhw'n gallu cyrraedd y rhan fwyaf o Iwerddon. Nawr, dydyn nhw ddim yn dweud, 'Wel, mae'n rhaid inni reoleiddio beth sy'n dod i mewn i'r wlad ynglŷn â darlledu a negeseuon sy'n dod i mewn', ond mae gyda nhw, wrth gwrs, sector eithaf cryf eu hunain, sector brodorol. Os ydym ni'n meddwl am reoleiddio, pa fath o wahaniaeth fyddai fe'n ei wneud pe buasem ni'n gallu tyfu'r sector brodorol - os gallaf i ei ofyn e fel yna - er mwyn sicrhau ein bod ni'n anelu at y sefyllfa mae Iwerddon ynddi ar hyn o bryd? Achos, fel dywedais i - mae pobl yn cael newyddion o Iwerddon, maen nhw'n cael y newyddion o'r Deyrnas Unedig, o achos y ffaith eu bod nhw'n gallu, a dydy e ddim yn cael ei ystyried fel rhyw fath o broblem yn Iwerddon.