English: The upcoming draft budget will inevitably be affected by the outbreak of COVID-19, the end of the Brexit transition period and the delayed UK spending review. Last week, we had a summer statement from the UK Government, which included further funding consequentials for the Welsh Government. However, we still have no forward funding figures for 2021-22. It is clear that, for effective planning by the Welsh Government and to afford the appropriate level of parliamentary scrutiny, the devolved Governments' budgets have a dependence on the timing of the UK budget. Therefore, I and my counterparts in the Scottish Parliament and the Northern Ireland Assembly have written jointly to the Chief Secretary of the Treasury asking for an early indication of the timing of the UK budget and an assurance that consideration will be given to the impact of that timing on the respective budget processes across the devolved nations. The Finance Committee normally holds an annual budget stakeholder event, but unfortunately this year, given the current social restrictions across the country, this has not been possible. This is disappointing for the committee and I'm sure that it's disappointing for stakeholders too, as these events have been very well received in the past. It is a great opportunity to hear early on the views of stakeholders on where the Welsh Government should be prioritising its spending. This is then used by the Finance Committee and other policy committees to identify a number of areas to focus its budget scrutiny on. Instead, this year we have undertaken online engagement to seek views on what stakeholders and the general public think the Welsh Government's spending priorities should be. I would like to thank everyone who has contributed to our polls and surveys. The committee recognises that the engagement exercise was restricted, of course, in scope as the sample used was self-selecting and not based on a representative sample of the population. However, it provides an interesting snapshot of views and we have as a result identified a number of areas that we would like to focus on. Comments received from the engagement indicated the health service and education were key areas of priority, with one participant stating that more initial investment in health and education was needed to help catalyse a culture of healthier lifestyles to reduce future strain on the NHS and free up budgets in the long term. Clearly, the impact of COVID-19 will be an issue for the Welsh Government in setting its next budget. Forty-nine per cent of participants felt that there should be significant changes to the amount spent for the next financial year and subsequent years as a result of the pandemic. However, there was little appetite amongst the participants to raise taxes to increase the amount the Welsh Government has to spend in Wales, with some saying that reducing taxation would stimulate capital inflow and domestic spending. A positive response was received for increased borrowing to take advantage of record low interest rates, and we have supported the Minister's request for flexibility over borrowing and access to the Welsh reserve in our recent supplementary budget report. However, 27 per cent of participants skipped the question about taxation and borrowing, and this could indicate that more needs to be done by both Welsh Government and this Senedd to raise awareness amongst the public of fiscal devolution in Wales. Participants felt strongly that climate change and sustainability should be factored into the Welsh Government's decisions on spending. Participants believed that there should be a focus on green transport, making it easier and safer to walk, cycle or use public transport, to bring health benefits and reduce the burden on health services. The Welsh Government declared a climate emergency in April last year, and there are clearly opportunities to capitalise on the widespread changes in human behaviour caused by the coronavirus outbreak to use spending in the 2021-22 budget to progress a green recovery from COVID-19. Last week's summer statement included some welcome additional funding, measures such as the job retention bonus and support for the hospitality and tourism sector. However, it is clear that there are significant risks to the Welsh economy and more investment is needed as well as a range of policies by the United Kingdom and Welsh Governments to steer the economy out of recession. It is crucial that the Welsh Government has more certainty of funding and more flexibility, too, to access borrowing and reserves to achieve this. Combined with the uncertainties around how the COVID-19 crisis continues, and uncertainty regarding funding available to Wales, it is all the more important for us to have this debate today. We need to use this opportunity to carefully consider what kind of economy, public services and society we want to see as we emerge from this crisis and what this could mean in terms of priorities and investment decisions in the next Welsh Government budget. Collectively, we need to ensure that the budget is used as effectively as possible in order to best meet the needs of Wales, to ensure the population is healthy, educated and safe, and that the economy is recovering and thriving. I look forward very much to other Members' contributions today.
Welsh: Mae'n anochel y bydd y gyllideb ddrafft sydd ar ddod yn cael ei heffeithio, wrth gwrs, fel rŷn ni'n clywed yn gyson, gan COVID-19, hefyd gan ddiwedd cyfnod pontio Brexit, a'r adolygiad o wariant y Deyrnas Unedig, sydd wedi'i ohirio. Yr wythnos diwethaf, fe gawsom ni ddatganiad haf gan Lywodraeth y DU a oedd yn cynnwys symiau ychwanegol o gyllid canlyniadol ar gyfer Llywodraeth Cymru. Fodd bynnag, does gennym ni ddim ffigurau cyllido ar gyfer 2021-22 o hyd. Er mwyn i Lywodraeth Cymru gynllunio'n effeithiol a sicrhau'r lefel briodol o waith craffu seneddol, mae'n amlwg bod cyllidebau'r llywodraethau datganoledig yn dibynnu ar amseriad cyllideb y Deyrnas Unedig. Felly, dwi a fy nghymheiriaid yn Senedd yr Alban a Chynulliad Gogledd Iwerddon wedi ysgrifennu ar y cyd at Brif Ysgrifennydd y Trysorlys yn gofyn am arwydd cynnar ynglŷn ag amseriad cyllideb y Deyrnas Unedig a sicrwydd y rhoddir ystyriaeth i effaith yr amseriad hwnnw ar y prosesau cyllidebol priodol ar draws y gwledydd datganoledig. Fel arfer, mae'r Pwyllgor Cyllid yn cynnal digwyddiad blynyddol i randdeiliaid ar y gyllideb, ond yn anffodus eleni, o ystyried y cyfyngiadau symud ledled y wlad, dyw hynny ddim wedi bod yn bosib. Mae hyn yn siomedig i'r pwyllgor a, dwi'n siŵr, i randdeiliaid hefyd, gan fod y digwyddiadau yma wedi cael derbyniad da iawn yn y gorffennol. Mae'n gyfle gwych i glywed safbwyntiau cynnar rhanddeiliaid am beth ddylai blaenoriaethau gwariant Llywodraeth Cymru fod. Fe gaiff hyn ei ddefnyddio wedyn gan y Pwyllgor Cyllid a phwyllgorau polisi eraill i nodi nifer o feysydd i ganolbwyntio eu gwaith craffu ar y gyllideb o'u cwmpas nhw. Yn lle hynny, eleni rŷn ni wedi ymgysylltu ar-lein er mwyn ceisio safbwyntiau o ran yr hyn y mae rhanddeiliaid a'r cyhoedd yn credu y dylai blaenoriaethau gwariant Llywodraeth Cymru fod. Hoffwn i ddiolch i bawb sydd wedi cyfrannu at ein harolygon barn ni yn hynny o beth. Mae'r pwyllgor yn cydnabod bod yr ymarfer ymgysylltu hwn yn gyfyngedig, wrth gwrs, o ran cwmpas gan mai sampl hunanddewis, heb ei seilio ar sampl gynrychioliadol o'r boblogaeth, a ddefnyddiwyd. Fodd bynnag, mae'n rhoi cipolwg diddorol i ni ar safbwyntiau gwahanol bobl, ac rŷm ni wedi nodi nifer o feysydd yr hoffem ni ganolbwyntio arnyn nhw yn sgil hynny. Roedd sylwadau a gafwyd o'r gwaith ymgysylltu yn dangos bod y gwasanaeth iechyd ac addysg yn feysydd blaenoriaeth allweddol, gydag un cyfranogwr yn nodi bod angen mwy o fuddsoddiad cychwynnol mewn iechyd ac addysg i helpu i ysgogi diwylliant o ffyrdd o fyw'n iach i leihau'r straen ar y gwasanaeth iechyd gwladol yn y dyfodol, ac wrth gwrs i ryddhau cyllidebau yn y tymor hir. Yn amlwg, bydd effaith COVID-19 yn fater i Lywodraeth Cymru wrth bennu ei chyllideb nesaf. Roedd 49 y cant o'r cyfranogwyr o'r farn y dylid gwneud newidiadau sylweddol i'r swm sy'n cael ei wario ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf a'r blynyddoedd i ddod o ganlyniad i'r pandemig. Fodd bynnag, doedd dim llawer o awydd ymhlith y cyfranogwyr i godi trethi er mwyn cynyddu'r swm sydd gan Lywodraeth Cymru i'w wario yng Nghymru. Roedd rhai yn dadlau y byddai lleihau trethi yn ysgogi mewnlif cyfalaf a gwariant domestig. Fe gafwyd ymateb cadarnhaol o ran mwy o fenthyca er mwyn manteisio ar gyfraddau llog sydd, wrth gwrs, is nag erioed, ac rŷm ni wedi cefnogi cais y Gweinidog am hyblygrwydd dros fenthyca a mynediad at gronfa wrth gefn Cymru yn ein hadroddiad diweddar ar y gyllideb atodol. Fodd bynnag, gwnaeth 27 y cant o'r cyfranogwyr hepgor y cwestiwn am drethiant a benthyca, a gallai hyn fod yn arwydd o'r ffaith bod angen i Lywodraeth Cymru a'r Senedd hon wneud mwy i godi ymwybyddiaeth ymhlith y cyhoedd ynghylch datganoli cyllidol yng Nghymru. Roedd cyfranogwyr yn teimlo'n gryf y dylai newid hinsawdd a chynaliadwyedd gael eu hystyried mewn penderfyniadau ar wariant gan Lywodraeth Cymru. Roedd cyfranogwyr yn credu y dylid canolbwyntio ar drafnidiaeth werdd, gan ei gwneud yn haws ac yn fwy diogel i gerdded, i feicio neu i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, er mwyn sicrhau buddion iechyd a hefyd i leihau'r baich ar wasanaethau iechyd. Fe gyhoeddodd Llywodraeth Cymru argyfwng hinsawdd ym mis Ebrill y llynedd, ac mae'n amlwg bod cyfleoedd i fanteisio ar y newidiadau helaeth mewn ymddygiad dynol o ganlyniad i argyfwng y coronafeirws i ddefnyddio'r gwariant yng nghyllideb 2021-22 i fwrw ymlaen ag adferiad gwyrdd o COVID-19. Roedd datganiad yr haf yr wythnos diwethaf yn cynnwys rhywfaint o arian ychwanegol, sydd i'w groesawu, mesurau megis y bonws cadw swyddi a chymorth i'r sector lletygarwch a thwristiaeth. Fodd bynnag, mae'n amlwg bod risgiau sylweddol i economi Cymru, ac mae angen mwy o fuddsoddiad yn ogystal ag ystod o bolisïau gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig a Llywodraeth Cymru i lywio'r economi allan o ddirwasgiad. Mae'n hanfodol bod gan Lywodraeth Cymru fwy o sicrwydd o ran cyllid a mwy o hyblygrwydd hefyd i gael mynediad at fenthyciadau a chronfeydd wrth gefn i gyflawni hyn. Mae hyn oll, ynghyd â'r ansicrwydd ynghylch sut y bydd argyfwng COVID-19 yn parhau, ac ansicrwydd o ran yr arian sydd ar gael i Gymru, yn ei gwneud yn bwysicach fyth i ni gael y ddadl yma heddiw. Mae angen inni ddefnyddio'r cyfle hwn i ystyried yn ofalus pa fath o economi, pa fath o wasanaethau cyhoeddus a chymdeithas rŷn ni'n dymuno eu gweld wrth inni ddod allan o'r argyfwng yma a beth y gallai hyn ei olygu o ran blaenoriaethau a phenderfyniadau buddsoddi yng nghyllideb Llywodraeth Cymru y flwyddyn nesaf. Gyda'n gilydd, mae angen inni sicrhau bod y gyllideb yn cael ei defnyddio mor effeithiol â phosibl er mwyn diwallu anghenion Cymru yn y ffordd orau, i sicrhau bod y boblogaeth yn iach, yn addysgedig, ac yn ddiogel, a bod yr economi'n adfer ac yn ffynnu. Dwi'n edrych ymlaen yn fawr iawn, felly, at glywed cyfraniadau'r Aelodau eraill i'r cyfle yma sydd i drafod y mater yma y prynhawn yma.