English: Diolch, Llywydd. Too many people talk Wales down. I'm here to talk our country up; to talk about our potential, to talk about living in a place where the Welsh dream can become a reality. Now, the Welsh National Party has a vision of our Welsh dream. We can live in a nation where there is good-quality housing for all, people owning their own homes, a Wales where people with good ideas can create businesses and jobs, where we can be an outward-looking country, connected to the world. Cardiff used to be the second biggest port in the world. Our Welsh ports can thrive again, shipping top-quality Welsh produce around the world. But this reality for Wales will not happen whilst our ability to make our own decisions is so limited. I regret the failures of successive Labour Governments in Wales, but my biggest regret is that we, as a nation, are still denied the opportunity to govern ourselves. Government by the people: it's an old concept called democracy. There are two particular areas where we should have taken control already, which is the focus of my amendment, both, where, in Scotland and the North of Ireland, they already have control but it's denied to us in Wales. Firstly, on air passenger duty. It's ridiculous that control over this still resides in London. The reason we don't have control over this tax is because Bristol Airport doesn't like it; they don't like the idea that a Welsh airport could be more competitive, so an entire nation is denied control over air passenger duty because one medium-sized city outside of Wales doesn't like it. It's an incredible situation. Justice in Wales. I find it, again, incredible that we don't have justice devolved, especially when we pay 40 per cent of the bill. Attempting to be just and trying to ensure that justice is at the heart of what any Government should be doing, but this Welsh Government has no control over justice. We can make Welsh laws in this place, but we do not have a Welsh legal jurisdiction; we cannot align our social and health needs with justice. We arrive in strange situations where Welsh people have higher rates of imprisonment than any other country in Western Europe. We've also got super prisons where we actually have to import prisoners from outside of Wales to fill the spaces, but if you're a woman, it's impossible to go to jail in Wales because there are no women's prisons, and that means you'll be sent outside of your country where your family have to travel long distances to visit you. So, these are my real regrets, and, yes, the Welsh Government could be doing much, much better, but the long- term interests of our nation will be served through Welsh sovereignty - sovereignty for the individual, the community, and national sovereignty. A Wales where people have power over their own lives, where communities can decide what happens in each community and where we decide as a nation how we live. Now, there are people calling for this place to be abolished, but how we are governed is a matter for people who live in Wales. I say to Neil Hamilton here to my right, who is moving the amendment to abolish the Welsh Assembly: if there were a referendum, you wouldn't even be able to vote because you live in England.
Welsh: Diolch, Lywydd. Mae gormod o bobl yn bychanu Cymru. Rwyf fi yma i ganmol ein gwlad; i siarad am ein potensial, i siarad am fyw mewn man lle gall y freuddwyd Gymreig ddod yn realiti. Nawr, mae gan y Welsh National Party weledigaeth o'n breuddwyd Gymreig. Gallwn fyw mewn cenedl lle ceir tai o ansawdd da i bawb, lle mae pobl yn berchen ar eu cartrefi eu hunain, Cymru lle gall pobl â syniadau da greu busnesau a swyddi, lle gallwn fod yn wlad sy'n edrych tuag allan, wedi'i chysylltu â'r byd. Arferai Caerdydd fod yn ail borthladd mwyaf y byd. Gall ein porthladdoedd Cymreig ffynnu eto, gan gludo cynnyrch Cymreig o'r safon uchaf i bob cwr o'r byd. Ond ni fydd y realiti hwn i Gymru yn digwydd tra bod ein gallu i wneud ein penderfyniadau ein hunain mor gyfyngedig. Rwy'n gresynu at fethiannau Llywodraethau Llafur olynol yng Nghymru, ond yr hyn rwy'n gresynu fwyaf yn ei gylch yw ein bod ni fel cenedl yn dal i gael ein hamddifadu o'r cyfle i lywodraethu ein hunain. Llywodraeth gan y bobl: hen gysyniad o'r enw democratiaeth, dyna ydyw. Ceir dau faes penodol y dylem fod wedi cael rheolaeth drostynt eisoes, sef ffocws fy ngwelliant, ac mae ganddynt reolaeth dros y ddau faes eisoes yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, ond caiff ei wrthod i ni yng Nghymru. Yn gyntaf, y doll teithwyr awyr. Mae'n hurt fod Llundain yn dal i'w reoli. Y rheswm pam nad oes gennym reolaeth dros y dreth hon yw nad yw Maes Awyr Bryste yn hoffi hynny; nid ydynt yn hoffi'r syniad y gallai maes awyr yng Nghymru fod yn fwy cystadleuol, felly gwrthodir rheolaeth i genedl gyfan dros doll teithwyr awyr oherwydd nad yw un ddinas ganolig ei maint y tu allan i Gymru yn ei hoffi. Mae'n sefyllfa anhygoel. Cyfiawnder yng Nghymru. Rwy'n ei chael hi'n anhygoel, unwaith eto, nad yw cyfiawnder wedi'i ddatganoli i ni, yn enwedig pan ydym yn talu 40 y cant o'r bil. Mae ceisio bod yn gyfiawn a cheisio sicrhau cyfiawnder yn ganolog i'r hyn y dylai unrhyw Lywodraeth ei wneud, ond nid oes gan Lywodraeth Cymru unrhyw reolaeth dros gyfiawnder. Gallwn wneud deddfau Cymreig yn y lle hwn, ond nid oes gennym awdurdodaeth gyfreithiol Gymreig; ni allwn gysoni ein hanghenion cymdeithasol a'n hanghenion iechyd â chyfiawnder. Rydym yn cyrraedd sefyllfaoedd rhyfedd lle ceir cyfraddau uwch o garchariadau ymhlith y Cymry nag unrhyw wlad arall yng Ngorllewin Ewrop. Mae gennym uwch garchardai hefyd lle mae'n rhaid i ni fewnforio carcharorion o'r tu allan i Gymru i lenwi'r lleoedd, ond os ydych chi'n fenyw, mae'n amhosibl mynd i'r carchar yng Nghymru oherwydd nad oes carchardai menywod yma, a golyga hynny y cewch eich gyrru y tu allan i'ch gwlad lle mae'n rhaid i'ch teulu deithio'n bell i ymweld â chi. Felly, dyma'r hyn rwy'n gresynu ato go iawn, a gallai Llywodraeth Cymru wneud yn llawer iawn gwell, ond caiff buddiannau hirdymor ein cenedl eu sicrhau trwy sofraniaeth Gymreig - sofraniaeth i'r unigolyn, y gymuned, a sofraniaeth genedlaethol. Cymru lle mae gan bobl bŵer dros eu bywydau eu hunain, lle gall cymunedau benderfynu beth sy'n digwydd ym mhob cymuned a lle rydym yn penderfynu fel cenedl sut rydym yn byw. Nawr, mae yna bobl yn galw am ddiddymu'r lle hwn, ond mater i bobl sy'n byw yng Nghymru yw'r ffordd y cawn ein llywodraethu. Rwy'n dweud wrth Neil Hamilton yma ar y dde i mi, sy'n cynnig y gwelliant i ddileu Cynulliad Cymru: pe cynhelid refferendwm, ni fyddech yn cael pleidleisio hyd yn oed oherwydd eich bod yn byw yn Lloegr.