English: I'll do my best, Dirprwy Lywydd. Can I preface my remarks by thanking my committee members for their scrutiny, and our clerking team as well, and note, in advance of my comments, that when our committee does its job well, it will sometimes make for challenging listening for the Government as well? As the Minister told us, the Bill has got a long history, and our predecessor committee published two reports on the Bill in the fifth Senedd. We reported on this memorandum and the supplementary memorandum last Thursday. We made four recommendations, having taken evidence from the Minister, and I really do thank her for her open engagement that she had with us in July, and we've been in receipt of correspondence from the Minister in August. Now, in light of the long history of this Bill - the UK Bill - we are disappointed at the lack of information contained in the memorandum. At the start of the sixth Senedd, with new Members elected, the first memorandum should have been better in making the case for the Senedd to give its consent. So, in our view, it is regrettable that the Welsh Government does not feel in a position to follow the principle that was outlined in its first memorandum, that primary legislation in devolved areas should be enacted by the Senedd. I'll expand on this briefly. Despite it being a devolved area, this policy area, the Minister put forward numerous reasons to justify the UK Government legislating on environmental policy in Wales. While these included the benefits of UK co-ordination, surprisingly the Minister also said that, and I quote, 'if we only use Senedd legislation, we just wouldn't get everything done'. Now, whilst it may be 'sensible' and 'advantageous', in the Minister's words, for the Welsh Government to include provisions in a UK Government Bill as stated in the first memorandum, it does not follow that it is in the best interests of the Senedd's responsibility of holding the Welsh Government to account and legislating for Wales. The Minister highlighted the significant amount of work that has gone into ensuring that the Bill fully protects Welsh interests and reflects the needs of Wales, and we take that point. But, fully protecting Welsh needs and interests through legislation is the function of the Senedd in devolved areas, rather than the Welsh Government in negotiation with the UK Government. So, the Minister's suggestion that there is a need for the Welsh Government to rely on the UK Government and UK Parliament to get its legislative programme, therefore, is slightly disconcerting. This stance denies the Senedd and its elected Members the ability to directly influence and shape legislation that will become law in Wales. Furthermore, it also relies on there being good inter-governmental relations, which we've talked about this afternoon in here, with successive UK Governments and Ministers, and there's no guarantee of a successful outcome with that. So, we therefore recommended that a future Welsh environmental Bill should address devolved issues contained within the UK Government's Environment Bill, following appropriate consultation with stakeholders. I welcome the Minister's response accepting this recommendation, albeit in principle, and we look forward to scrutinising a future Welsh environment Bill. I would now like to mention the use of the Bill to give Welsh Ministers the power to make regulations. In particular, the Bill includes concurrent plus powers to make regulations where cross-border arrangements would be beneficial in relation to producer responsibility obligations, resource efficiency, deposit schemes and chemicals legislation, known popularly and colloquially as REACH. However, the inclusion of concurrent plus powers in the Bill does not appear, we say, to be in line with the Welsh Government's own guidance. Our second recommendation, therefore, called on the Welsh Government to seek an amendment to the Bill removing these powers. So, it is disappointing that the Minister has rejected that. In line with our third recommendation, the Minister's response explains the reasons why they've not been removed. However, it remains to us unclear why the inclusion of concurrent plus powers in the Bill is being progressed against, seemingly, the Welsh Government's own guidance. Turning now to other regulation-making powers provided to Welsh Ministers through the Bill, in the main they are subject to either a slightly vague timetable for their use or have no timetable whatsoever attached at all. The Minister's case for taking these powers appears to be based on speed and a lack of resources. We don't consider these to be valid reasons normally. We consider that this diminishes the role of the Senedd as a legislature having responsibility and oversight of powers to be delegated to Welsh Ministers in devolved areas. We did not have time to explore the implications of the second memorandum fully, but our fourth and final recommendation asked the Minister to confirm that there are additional provisions that require consent and that were not identified in the second memorandum. We note her response on those points and we thank her for that. Finally, Dirprwy Lywydd, our report draws the Senedd's attention to an important issue. It highlights that most areas covered in the Bill are now subject to provisions in the trade and co-operation agreement between the UK and EU. The Welsh Government's uncertainty around TCA requirements - I am nearly finished, Dirprwy Lywydd - coupled with the lack of clarity around how and when powers provided by the Bill are to be exercised, means that the approach taken by the Welsh Government to meet its obligations is unclear. This includes the extent to which it intends to rely on UK-wide measures that could introduce different policy or divergence from the EU. The greater the reliance on UK Government legislation to action UK-EU obligations in Wales, the more difficult it becomes - you can see the theme - for the Senedd to effectively scrutinise the Welsh Government's compliance with these obligations. It affects our ability to scrutinise whether the Welsh Government is acting in the best interests of Wales. This might well be a theme, Dirprwy Lywydd, we return to in future, but I genuinely thank the Minister for her engagement with us and Members for their scrutiny of this, as there are some important issues within this.
Welsh: Fe wnaf fy ngorau, Dirprwy Lywydd. A gaf i ragflaenu fy sylwadau drwy ddiolch i aelodau fy mhwyllgor am eu gwaith craffu, a'n tîm clercio hefyd, a nodi, cyn fy sylwadau, pan fydd ein pwyllgor yn gwneud ei waith yn dda y bydd weithiau yn herio'r Llywodraeth hefyd? Fel y dywedodd y Gweinidog wrthym, mae gan y Bil hanes hir, a chyhoeddodd ein pwyllgor blaenorol ddau adroddiad ar y Bil yn y pumed Senedd. Fe wnaethom ni adrodd ar y memorandwm hwn a'r memorandwm atodol ddydd Iau diwethaf. Fe wnaethom ni bedwar argymhelliad, ar ôl clywed tystiolaeth gan y Gweinidog, ac rwyf i'n wirioneddol ddiolchgar iddi am ei hymgysylltiad agored â ni ym mis Gorffennaf, ac rydym ni wedi bod yn cael gohebiaeth oddi wrth y Gweinidog ym mis Awst. Nawr, yng ngoleuni hanes hir y Bil hwn - Bil y DU - rydym ni wedi ein siomi oherwydd y diffyg gwybodaeth sydd yn y memorandwm. Ar ddechrau'r chweched Senedd, gydag Aelodau newydd wedi eu hethol, dylai'r memorandwm cyntaf fod wedi gwneud gwaith gwell o gyflwyno dadleuon o blaid rhoi cydsyniad gan y Senedd. Felly, yn ein barn ni, mae'n destun gofid nad yw Llywodraeth Cymru yn teimlo ei bod hi mewn sefyllfa i ddilyn yr egwyddor a amlinellwyd yn ei memorandwm cyntaf, y dylai deddfwriaeth sylfaenol mewn meysydd datganoledig gael ei deddfu gan y Senedd. Fe wnaf i ymhelaethu ar hyn yn fyr. Er ei fod yn faes datganoledig, y maes polisi hwn, cyflwynodd y Gweinidog nifer o resymau dros gyfiawnhau'r ffaith bod Llywodraeth y DU yn deddfu ar bolisi amgylcheddol yng Nghymru. Er bod y rhain yn cynnwys manteision cydlynu â'r DU, mae'n syndod bod y Gweinidog hefyd wedi dweud, ac rwy'n dyfynnu, Pe byddem ni dim ond yn defnyddio deddfwriaeth y Senedd, ni fyddem yn cyflawni popeth. Nawr, er y gallai fod yn 'synhwyrol' ac yn 'fanteisiol', yng ngeiriau'r Gweinidog, i Lywodraeth Cymru gynnwys darpariaethau mewn Bil Llywodraeth y DU fel y nodir yn y memorandwm cyntaf, nid yw'n dilyn ei fod er budd gorau cyfrifoldeb y Senedd i ddwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif a deddfu dros Gymru. Tynnodd y Gweinidog sylw at y gwaith sylweddol sydd wedi ei wneud i sicrhau bod y Bil yn diogelu buddiannau Cymru yn llwyr ac yn adlewyrchu anghenion Cymru, ac rydym yn derbyn y pwynt hwnnw. Ond swyddogaeth y Senedd yw diogelu anghenion a buddiannau Cymru yn llwyr drwy ddeddfwriaeth mewn meysydd datganoledig, yn hytrach na Llywodraeth Cymru mewn trafodaethau â Llywodraeth y DU. Felly, mae awgrym y Gweinidog bod angen i Lywodraeth Cymru ddibynnu ar Lywodraeth y DU a Senedd y DU i gael ei rhaglen ddeddfwriaethol, felly yn eithaf anesmwythol. Mae'r safbwynt hwn yn atal gallu'r Senedd a'i Haelodau etholedig rhag llunio a dylanwadu'n uniongyrchol ar ddeddfwriaeth a fydd yn dod yn gyfraith yng Nghymru. At hynny, mae hefyd yn dibynnu ar fod â chysylltiadau rhynglywodraethol da, ac rydym ni wedi sôn am hyn y prynhawn yma, â Llywodraethau a Gweinidogion olynol y DU, ac nid oes sicrwydd o ganlyniad llwyddiannus yn sgil hynny. Felly, fe wnaethom ni argymell y dylai Bil amgylcheddol Cymru yn y dyfodol fynd i'r afael â materion datganoledig sydd wedi eu cynnwys ym Mil Amgylchedd Llywodraeth y DU, yn dilyn ymgynghoriad priodol â rhanddeiliaid. Rwy'n croesawu ymateb y Gweinidog wrth dderbyn yr argymhelliad hwn, er mewn egwyddor, ac rydym yn edrych ymlaen at graffu ar Fil amgylchedd Cymru yn y dyfodol. Hoffwn i sôn yn awr am ddefnyddio'r Bil i roi'r pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau. Yn benodol, mae'r Bil yn cynnwys pwerau cydredol plws i wneud rheoliadau pan fyddai trefniadau trawsffiniol o fudd mewn cysylltiad â rhwymedigaethau cyfrifoldeb cynhyrchwyr, effeithlonrwydd adnoddau, cynlluniau ernes a deddfwriaeth cemegau, a adwaenir yn gyffredin ar lafar fel REACH. Fodd bynnag, nid yw'n ymddangos bod pwerau cydredol plws sydd wedi eu cynnwys yn y Bil yn cyd-fynd â chanllawiau Llywodraeth Cymru ei hun, yn ein barn ni. Galwodd ein hail argymhelliad, felly, ar Lywodraeth Cymru i geisio gwelliant i'r Bil i ddileu'r pwerau hyn. Felly, mae'n destun siom bod y Gweinidog wedi gwrthod hynny. Yn unol â'n trydydd argymhelliad, mae ymateb y Gweinidog yn egluro'r rhesymau pam nad ydyn nhw wedi eu dileu. Fodd bynnag, mae'n dal yn aneglur pam y mae'r broses o gynnwys pwerau cydredol plws yn y Bil yn parhau i fynd rhagddi yn erbyn, fel y mae'n ymddangos, ganllawiau Llywodraeth Cymru ei hun. Gan droi yn awr at bwerau eraill a roddir i Weinidogion Cymru drwy'r Bil i wneud rheoliadau, ar y cyfan, maen nhw naill ai yn destun amserlen ychydig yn amwys ar gyfer eu defnyddio neu heb amserlen o gwbl yn gysylltiedig â nhw. Mae'n ymddangos bod dadleuon y Gweinidog dros gymryd y pwerau hyn wedi eu seilio ar gyflymder a diffyg adnoddau. Nid ydym o'r farn bod y rhain yn rhesymau dilys fel arfer. Rydym yn ystyried bod hyn yn lleihau swyddogaeth y Senedd fel deddfwrfa sy'n gyfrifol am bwerau ac yn goruchwylio pwerau sydd i'w dirprwyo i Weinidogion Cymru mewn meysydd datganoledig. Nid oedd gennym ni amser i archwilio goblygiadau'r ail femorandwm yn llawn, ond gofynnodd ein pedwerydd argymhelliad sef ein hargymhelliad olaf, i'r Gweinidog gadarnhau bod darpariaethau ychwanegol y mae angen cydsyniad arnyn nhw ac nad oedden nhw wedi eu nodi yn yr ail femorandwm. Rydym yn nodi ei hymateb ar y pwyntiau hynny ac yn diolch iddi am hynny. Yn olaf, Dirprwy Lywydd, mae ein hadroddiad yn tynnu sylw'r Senedd at fater pwysig. Mae'n tynnu sylw at y ffaith bod y rhan fwyaf o'r meysydd a gwmpesir yn y Bil bellach yn ddarostyngedig i ddarpariaethau yn y cytundeb masnach a chydweithredu rhwng y DU a'r UE. Mae ansicrwydd Llywodraeth Cymru ynghylch gofynion y cytundeb masnach a chydweithredu - rwyf i bron â gorffen, Dirprwy Lywydd - ynghyd â'r diffyg eglurder ynghylch sut a phryd y bydd pwerau a ddarperir gan y Bil yn cael eu harfer, yn golygu nad yw'r dull Llywodraeth Cymru o gyflawni ei rhwymedigaethau yn glir. Mae hyn yn cynnwys i ba raddau y mae'n bwriadu dibynnu ar fesurau ledled y DU a allai gyflwyno polisi gwahanol neu ymwahanu oddi wrth yr UE. Po fwyaf yw'r ddibyniaeth ar ddeddfwriaeth Llywodraeth y DU i weithredu rhwymedigaethau'r DU-UE yng Nghymru, yr anoddaf bydd hi - gallwch chi weld y thema - i'r Senedd graffu'n effeithiol ar gydymffurfiaeth Llywodraeth Cymru â'r rhwymedigaethau hyn. Mae'n effeithio ar ein gallu i graffu i weld a yw Llywodraeth Cymru yn gweithredu er budd gorau Cymru. Mae'n ddigon posibl mai thema yw hon, Dirprwy Lywydd, y byddwn yn dychwelyd ati yn y dyfodol, ond rwy'n wirioneddol ddiolchgar i'r Gweinidog am ei hymgysylltiad â ni ac i'r Aelodau am eu gwaith craffu ar hyn, gan fod rhai materion pwysig o fewn hyn.