English: I'm very grateful to Lord Burns and the commission and to the Minister for his statement this afternoon. The Minister, in answering the questions, has referred to developments on the Ebbw valley line, and particularly new infrastructure in and around Abertillery. I'd be grateful if he could write to me outlining exactly what those investments are and how he sees those developments being pursued over the coming years. But the point I wanted to make in this contribution this afternoon is the importance of that wider regional approach. The debate around the M4 has been too predicated on a very narrow band across the M4 corridor itself, or the 5 km north of it. What many of us would like to see - and this is one thing that I was very, very pleased to see in the report - is that wider regional approach, so that people who wish to travel into Newport, or through Newport into Cardiff, are able to do so, and to do so with a choice of transport services available to them, so that you do have the railway line providing the link from the Heads of the Valleys into the cities of the south, and also bus services that will serve communities across the south-east of the country. The final point I would make is this: in designing new services, we need to always keep in mind the purpose of these services. The Ebbw valley line was designed not as a commuter service for the cities and the communities of the M4 corridor, but as an inter-urban service, linking the Heads of the Valleys with the city centre here. And there is always a danger - and I blame nobody for this; we will all campaign for our own constituencies - that as we add more stops in the southern part of that route, we slow the service down and we do not make it a viable service for the people of Blaenau Gwent. So, it is important, in ensuring that we develop and drive forward public transport serving the communities of eastern Cardiff, Newport and the rest, that we don't do that and inadvertently deprive the people of the Heads of the Valleys of the service that was designed in order to link that community with the communities here in Cardiff and Newport.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Arglwydd Burns a'r comisiwn ac i'r Gweinidog am ei ddatganiad y prynhawn yma. Mae'r Gweinidog, wrth ateb y cwestiynau, wedi cyfeirio at ddatblygiadau ar reilffordd cwm Ebwy, ac yn enwedig seilwaith newydd yn Abertyleri a'r cyffiniau. Byddwn yn ddiolchgar pe bai'n ysgrifennu ataf yn amlinellu beth yn union yw'r buddsoddiadau hynny a pha fath o ymrwymiad y mae'n ei weld yn y datblygiadau hynny dros y blynyddoedd nesaf. Ond y sylw yr hoffwn ei wneud yn y cyfraniad hwn y prynhawn yma yw pwysigrwydd y dull rhanbarthol ehangach hwnnw. Mae'r ddadl ynghylch yr M4 wedi canolbwyntio'n ormodol ar ardal denau iawn ar draws coridor yr M4 ei hun, neu'r 5 km i'r gogledd ohono. Yr hyn yr hoffai llawer ohonom ni ei weld - ac mae hwn yn un peth yr oeddwn yn falch iawn o'i weld yn yr adroddiad - yr ymagwedd ranbarthol ehangach honno, fel bod pobl sy'n dymuno teithio i Gasnewydd, neu drwy Gasnewydd i Gaerdydd, yn gallu gwneud hynny, a gwneud hynny gyda dewis o wasanaethau trafnidiaeth ar gael iddyn nhw, fel bod gennych y rheilffordd sy'n darparu'r cyswllt o Flaenau'r Cymoedd i ddinasoedd y de, a hefyd gwasanaethau bysiau a fydd yn gwasanaethu cymunedau ar draws de-ddwyrain y wlad. Y sylw olaf y byddwn yn ei wneud yw hyn: wrth gynllunio gwasanaethau newydd, mae angen inni gadw mewn cof bob amser ddiben y gwasanaethau hyn. Cynlluniwyd rheilffordd cwm Ebwy nid fel gwasanaeth cymudo i ddinasoedd a chymunedau coridor yr M4, ond fel gwasanaeth rhyngdrefol, gan gysylltu Blaenau'r Cymoedd â chanol y ddinas yma. Ac mae perygl bob amser - ac nid wyf yn beio neb am hyn; y byddwn i gyd yn ymgyrchu dros ein hetholaethau ein hunain - wrth inni ychwanegu mwy o arosfannau yn rhan ddeheuol y llwybr hwnnw, ein bod yn arafu'r gwasanaeth ac nad ydym yn ei wneud yn wasanaeth dichonadwy i bobl Blaenau Gwent. Felly, mae'n bwysig, o ran sicrhau ein bod yn datblygu ac yn gwella trafnidiaeth gyhoeddus sy'n gwasanaethu cymunedau dwyrain Caerdydd, Casnewydd a'r gweddill, nad ydym yn gwneud hynny ac yn amddifadu pobl Blaenau'r Cymoedd yn anfwriadol o'r gwasanaeth a gynlluniwyd er mwyn cysylltu'r gymuned honno â'r cymunedau yma yng Nghaerdydd a Chasnewydd.