techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: We expect to learn an awful lot from the PrEP study we're engaged in - not just people presenting themselves, because it is a genuinely nationwide point, but the broader engagement with sexual health services. So, the point about making testing easier - it's all part of trying to reduce stigma as well. There's a challenge about people coming forward to take advantage of the testing that is already available, so the easier we make that, the more we talk about it, frankly, the more likely we are to have people come forward. And we can of course be confident that there are people living in Wales undiagnosed with HIV, because we discovered some of them by accident in the PrEP testing. We thought we would discover some, because we're actually getting to people who have riskier sexual health behaviours than others. That's why, even the people who have undertaken PrEP, we know that nearly a fifth of those people have actually got other sexually transmitted infections. So, we're actually dealing with the right population of people, and I look forward to addressing the Terrence Higgins World AIDS Day event here in the Senedd at the end of this month, while speaking about this Government's commitment to eliminating HIV here in Wales.
Welsh: Rydym yn disgwyl dysgu llawer iawn o'r astudiaeth PrEP rydym yn rhan ohoni - nid yn unig y bobl sy'n gofyn am brawf, oherwydd mae'n bwynt sy'n wir ledled y wlad, ond yr ymgysylltiad ehangach â gwasanaethau iechyd rhywiol. Felly, y pwynt ynglŷn â gwneud profion yn haws - mae'n rhan o geisio lleihau stigma yn ogystal. Mae yna her ynglŷn â phobl yn dod i fanteisio ar y profion sydd ar gael eisoes, felly po hawsaf y gwnawn hynny, po fwyaf y siaradwn amdano a dweud y gwir, y mwyaf tebygol y byddwn o weld pobl yn dod i wneud hynny. Ac wrth gwrs gallwn fod yn hyderus fod yna bobl yn byw yng Nghymru heb gael diagnosis o HIV, oherwydd canfuwyd rhai ohonynt drwy ddamwain yn ystod y profion PrEP. Roeddem yn meddwl y byddem yn canfod rhai, am ein bod mewn gwirionedd yn ceisio cyrraedd pobl sydd ag ymddygiad iechyd rhywiol mwy peryglus nag eraill. Dyna pam ein bod yn gwybod, hyd yn oed ymhlith y bobl sydd wedi mynd ar drywydd PrEP, fod gan bron un rhan o bump o'r bobl hynny heintiau eraill a drosglwyddir yn rhywiol. Felly, mewn gwirionedd rydym yn ymdrin â'r boblogaeth gywir o bobl, ac rwy'n edrych ymlaen at fynd i'r afael â digwyddiad Diwrnod AIDS y Byd Terrence Higgins yma yn y Senedd ddiwedd y mis hwn, a siarad am ymrwymiad y Llywodraeth hon i ddileu HIV yma yng Nghymru.
English: I'm happy to do so. Immunisation uptake rates in Wales remain at the top of international benchmarks and are comparable to other UK countries. The vast majority of children in Wales are fully immunised before they start school. Uptake of childhood immunisations in north Wales is above the Wales average for most programmes.
Welsh: Rwy'n hapus i wneud hynny. Mae cyfraddau imiwneiddio yng Nghymru yn aros ar frig y meincnodau rhyngwladol ac yn cymharu â gwledydd eraill y DU. Mae'r mwyafrif helaeth o blant Cymru wedi'u himiwneiddio'n llawn cyn iddynt ddechrau yn yr ysgol. Mae'r lefelau o blant sy'n cael eu himiwneiddio plant yng ngogledd Cymru yn uwch na chyfartaledd Cymru yn y rhan fwyaf o raglenni.
English: Thank you for that response. You'll be aware that older people and other vulnerable groups are also encouraged to undertake the offer of a flu vaccine each winter. There's been considerable concern in north Wales about a shortage of the vaccine across the region, including in my own constituency of Clwyd West. Do you accept that that shortage could potentially put the lives of vulnerable people at risk? And what are you doing to drive up the vaccination rates amongst front-line NHS workers, where there are - a significant proportion of whom do not have these j abs every year and could be putting patients at risk?
Welsh: Diolch ichi am yr ateb hwnnw. Fe fyddwch yn ymwybodol fod pobl hŷn a grwpiau eraill sy'n agored i niwed yn cael eu hannog hefyd i fanteisio ar y cynnig o frechlyn rhag y ffliw bob gaeaf. Cafwyd cryn bryder yng ngogledd Cymru ynglŷn â phrinder y brechlyn ar draws y rhanbarth, gan gynnwys yn fy etholaeth i, Gorllewin Clwyd. A ydych yn derbyn y posibilrwydd y gallai prinder roi bywydau pobl agored i niwed mewn perygl? A beth a wnewch i godi cyfraddau brechu ymhlith gweithwyr rheng flaen y GIG, lle mae cyfran sylweddol ohonynt yn mynd heb y brechlyn bob blwyddyn a gallent fod yn rhoi cleifion mewn perygl?
English: Diolch, Llywydd. I wanted to use my first spokesperson's questions to address issues in social care rather than health, as a symbol of how important people across this Chamber, particularly here in our party - . We see health and social care as an equal partnership, not one being more important than the other. So, can I ask the Minister for Social Services: does the Welsh Government know the number of registered nurses and care workers from countries within the EU that are currently working in care homes in Wales, and, if so, what are those figures?
Welsh: Diolch, Lywydd. Roeddwn am ddefnyddio fy nghwestiynau cyntaf fel llefarydd i ymdrin â phroblemau mewn gofal cymdeithasol yn hytrach nag iechyd, fel symbol o ba mor bwysig ydyw i bobl ar draws y Siambr hon, yn enwedig yma yn ein plaid ni - . Rydym yn gweld iechyd a gofal cymdeithasol fel partneriaeth gyfartal, heb fod un yn bwysicach na'r llall. Felly, a gaf fi gofyn i'r Gweinidog Gwasanaethau Cymdeithasol: a yw Llywodraeth Cymru yn gwybod faint o nyrsys cofrestredig a gweithwyr gofal sy'n hanu o wledydd o fewn yr UE sy'n gweithio mewn cartrefi gofal yng Nghymru ar hyn o bryd, ac os felly, beth yw'r ffigurau hynny?
English: Helen Mary, can I welcome you both to your spokesperson role, but also the way you've just laid out the importance of health and social care in the round? The Brexit stakeholder group that the Cabinet Secretary and I co-chair has looked at this issue. There is a relative paucity of data on the social care sector compared to the health sector. The health sector, we have quite accurate figures on the impact of Brexit, whether it's a 'no deal' or it's some transition, on the workforce within it. So, we have commissioned some work to go off and fill in some of those data gaps, but part of the data gaps is simply because of the wide, varied nature of the care sector. It's not as cohesive as the NHS that we have. But we've commissioned a piece of work to look at that, and, as soon as we are aware of that, I'm sure we will bring it back to the house then to see how we do it. But the reason we're doing it is exactly that: to see how we can prepare for if we are in a situation where we actually have to deal with loss of people from our social care workforce, which is so important for all those people that receive care from people who come to this country from all round the world, quite frankly, to provide care for our citizens.
Welsh: Helen Mary, a gaf fi eich croesawu i'ch rôl fel llefarydd, a chroesawu hefyd y ffordd rydych newydd nodi pwysigrwydd iechyd a gofal cymdeithasol gyda'i gilydd? Mae'r grŵp rhanddeiliaid Brexit rwyf fi ac Ysgrifennydd y Cabinet yn ei gadeirio ar y cyd wedi edrych ar y mater hwn. Ceir prinder cymharol o ddata ar y sector gofal cymdeithasol o'i gymharu â'r sector iechyd. Yn y sector iechyd, mae gennym ffigurau eithaf cywir ar effaith Brexit, boed yn Brexit 'dim bargen' neu'n rhyw fath o drefn bontio, ar y gweithlu o'i fewn. Felly, rydym wedi comisiynu gwaith i fynd ati i lenwi rhai o'r bylchau yn y data, ond mae rhai o'r bylchau yn y data'n deillio'n syml o natur eang ac amrywiol y sector gofal. Nid yw mor gydgysylltiedig â'r GIG sydd gennym. Ond rydym wedi comisiynu gwaith i edrych ar hynny, a chyn gynted ag y byddwn yn ymwybodol o hynny, rwy'n siŵr y byddwn yn dod ag ef gerbron y tŷ wedyn i weld sut rydym yn ei wneud. Ond dyna'n union yw'r rheswm pam rydym yn ei wneud: i weld sut y gallwn baratoi ar ei gyfer os ydym mewn sefyllfa lle bydd yn rhaid inni wynebu colli pobl o'n gweithlu gofal cymdeithasol, sydd mor bwysig i'r holl bobl sy'n derbyn gofal gan bobl sy'n dod i'r wlad hon o bob rhan o'r byd, a dweud y gwir, i ddarparu gofal ar gyfer ein dinasyddion.
English: Thank you for the response, Minister. I'm sure you would understand that, while taking on board what you've said about the complexity of the sector compared to the health sector, it is a source of frustration that we don't know, and, this close to Brexit, that we still don't have - whether you would ever be able to have as comprehensive and accurate a set of figures as we can have for the health service, but it is frustrating that you don't fully know that, and I share your concern, of course, about the potential impact on the workforce of Brexit, and if people are restricted in coming to work here. Minister, you will be aware of last year's study by the BMJ that links cuts and austerity in social care to an increase in mortality in care homes. One of the mitigating measures, of course, as you will be aware, is the presence of fully qualified registered nurses staffing care home settings. Do you accept that there might be a risk to safety in care homes if Brexit and the immigration rules significantly affect the levels of registered nurses in care homes, and what are you able to do to mitigate that risk?
Welsh: Diolch ichi am yr ateb, Weinidog. Er gwaethaf yr hyn rydych wedi'i ddweud am gymhlethdod y sector o gymharu â'r sector iechyd, rwy'n siŵr y byddech yn deall ei bod hi'n rhwystredig iawn nad ydym yn gwybod, ac mor agos at Brexit â hyn, ein bod yn dal heb gael - pa un a fyddech byth yn gallu cael set o ffigurau mor gynhwysfawr a chywir ag y gallwn ei chael ar gyfer y gwasanaeth iechyd, ond mae'n rhwystredig nad ydych yn gwybod yn iawn, a rhannaf eich pryder, wrth gwrs, am effaith bosibl Brexit ar y gweithlu, ac os caiff pobl eu hatal rhag dod i weithio yma. Weinidog, fe fyddwch yn gwybod am astudiaeth y llynedd gan y BMJ sy'n cysylltu toriadau a chyni mewn gofal cymdeithasol â chynnydd yn nifer y marwolaethau mewn cartrefi gofal. Un o'r mesurau lliniarol, wrth gwrs, fel y byddwch yn gwybod, yw presenoldeb nyrsys cofrestredig sydd wedi cymhwyso'n llawn i staffio cartrefi gofal. A ydych yn derbyn y gallai fod risg i ddiogelwch mewn cartrefi gofal os yw Brexit a'r rheolau mewnfudo yn effeithio'n sylweddol ar lefelau nyrsys cofrestredig mewn cartrefi gofal, a beth y gallwch ei wneud i liniaru'r risg honno?
English: We absolutely have to guard against that happening. We've made our views very clear to the UK Government, not only in terms of the need for our existing care staff to stay and be welcome here in Wales come what may, but also to avoid tightening up on rules either around the individuals who work in the front line or their families as well, because we have to deal with both. And one of our frustrations at the moment, both the Cabinet Secretary and myself, is that the UK Government is not receptive to our overtures, which we've made in writing, to say, 'It's not good enough to say within health we'll pilot areas where we can have some sort of residency for individuals who are working with health.' That needs to be applied to social care, but it also needs to be applied sympathetically to their families, because why would you stay here, why would you come and work here unless you also know your family is being looked after? So, we are - . The uncertainty you mentioned, however, is a very fact of the chaos around the Brexit negotiations - the fact that we're at this point over two years after the referendum where we still do not have crystal clarity on what we need to be planning for. But we are now planning, and we have been for some time, with our stakeholders, including with the care inspectorate, the care forum, with providers directly, to say, 'What are the impacts and, even with a complex sector, can we get the most accurate data on what the impact could be, particularly of no deal?'
Welsh: Mae'n bendant fod angen inni ochel rhag hynny. Rydym wedi cyflwyno ein safbwyntiau'n glir iawn i Lywodraeth y DU, nid yn unig o ran yr angen i'n staff gofal presennol aros a chael croeso yma yng Nghymru doed a ddelo, ond hefyd er mwyn osgoi tynhau ar reolau mewn perthynas ag unigolion sy'n gweithio yn y rheng flaen neu eu teuluoedd hefyd, oherwydd rhaid inni ymdrin â'r ddau beth. Ac un o'r rhwystredigaethau sydd gennym ar hyn o bryd, Ysgrifennydd y Cabinet a minnau, yw nad yw Llywodraeth y DU yn derbyn ein sylwadau, a gyflwynwyd gennym yn ysgrifenedig, sy'n dweud, 'Nid yw'n ddigon da dweud o fewn y maes iechyd y byddwn yn treialu meysydd lle y gallwn gael rhyw fath o hawl preswylio ar gyfer unigolion sy'n gweithio gydag iechyd.' Mae angen ei gymhwyso i ofal cymdeithasol, ond mae angen ei gymhwyso mewn ffordd gydymdeimladol i'w teuluoedd hefyd, oherwydd pam y byddech yn aros yma, pam y byddech yn dod i weithio yma oni bai eich bod yn gwybod hefyd fod eich teulu yn cael gofal? Felly, rydym - . Mae'r ansicrwydd a grybwyllwyd gennych, fodd bynnag, yn ffaith bendant yn sgil yr anhrefn ynghylch negodiadau Brexit - y ffaith ein bod ar y pwynt hwn dros ddwy flynedd ar ôl y refferendwm lle rydym yn dal heb gael eglurder manwl ynglŷn â'r hyn y mae angen inni gynllunio ar ei gyfer. Ond rydym yn cynllunio yn awr, ac rydym wedi bod yn gwneud hynny ers peth amser, gyda'n rhanddeiliaid, gan gynnwys yr arolygiaeth gofal, y fforwm gofal, gyda darparwyr yn uniongyrchol, i ddweud, 'Beth yw'r effeithiau a hyd yn oed gyda sector cymhleth, a allwn gael y data mwyaf cywir ar yr hyn y gallai'r effaith fod, yn enwedig effaith 'dim bargen'?'
English: Well, thank you, again, Minister. Obviously, nobody's going to blame the Welsh Government for Brexit, but I think it is appropriate that we raise some questions about how long it's taken to get this information, because, of course, there are many other reasons why we ought to have a better and clearer idea of what the skills mix and what the qualifications mix of our social care workforce is. Of course, in the previous Assembly, we passed the legislation to create minimum nurse staffing levels in certain hospital settings. Those settings were chosen because there was robust evidence to prove that the levels of the staff nursing had an effect on patient outcomes. We now, of course, have the British Medical Journal study that shows that having qualified nursing staff in care homes can also have a similar impact on mortality and on outcomes. In principle, or on this side of the house, we would support the extension of that legislation ultimately to cover care home settings. We realise that that's aspirational at the moment, but would you commit in principle to considering extending the Act to registered nurses in care home settings, providing the evidence is sufficiently robust in future?
Welsh: Wel, diolch i chi, unwaith eto, Weinidog. Yn amlwg, nid oes neb yn mynd i feio Llywodraeth Cymru am Brexit, ond credaf ei bod yn briodol ein bod yn gofyn rhai cwestiynau ynglŷn â pha mor hir y mae wedi'i gymryd i ni gael y wybodaeth hon, oherwydd, wrth gwrs, mae llawer o resymau eraill pam y dylem gael syniad gwell a chliriach o beth yw cymysgedd sgiliau a chymysgedd cymwysterau ein gweithlu gofal cymdeithasol. Wrth gwrs, yn y Cynulliad blaenorol, pasiwyd deddfwriaeth gennym i greu lefelau gofynnol o staff nyrsio mewn rhai lleoliadau ysbyty. Dewiswyd y lleoliadau hynny am fod tystiolaeth gadarn yn profi bod lefelau staff nyrsio yn effeithio ar ganlyniadau cleifion. Erbyn hyn, wrth gwrs, mae astudiaeth y British Medical Journal yn dangos bod cael staff nyrsio cymwysedig mewn cartrefi gofal yn gallu cael effaith debyg ar gyfraddau marwolaethau ac ar ganlyniadau. Mewn egwyddor, neu ar yr ochr hon i'r tŷ, byddem yn cefnogi camau i ymestyn y ddeddfwriaeth honno i gynnwys cartrefi gofal yn y pen draw. Rydym yn sylweddoli bod hynny'n uchelgeisiol ar hyn o bryd, ond a wnewch chi ymrwymo mewn egwyddor i ystyried ymestyn y Ddeddf i gynnwys nyrsys cofrestredig mewn cartrefi gofal, os bydd y dystiolaeth yn ddigon cadarn yn y dyfodol?
English: We will always keep our minds open on this, because I think you're right in saying that we always need to go with the evidence. And, of course, only in recent years, we've actually reviewed and renewed the guidance around nursing provision within the care home sector, recognising that, once again, care homes vary significantly in the type of residents they have - whether they need 24-hour cover, et cetera, et cetera. So, we have only fairly recently reviewed and renewed it. But we always keep an open mind about it based on the evidence, as opposed to simply saying, 'Here's a number; if we hit that bottom number, then we provide safe nursing cover within the care sector.' We probably need, if we're going to follow the evidence, also to do it in a very intelligent way that says, because of the quite diverse nursing needs within different care homes, whether those are with elderly infirm patients, whether it's with dementia patients - the differences will be significant. It could be different even from month to month or quarter to quarter, depending on the residents coming through. But I agree on the need to make sure that the evidence tells us what should be safe nursing levels within the care sector, and we'll always keep our minds open to evidence that's brought forward on that.
Welsh: Byddwn bob amser yn cadw meddwl agored ar hyn, oherwydd credaf eich bod yn gywir yn dweud bod angen i ni ddilyn y dystiolaeth bob amser. Ac wrth gwrs, yn y blynyddoedd diwethaf, rydym wedi adolygu ac adnewyddu'r canllawiau mewn perthynas â darpariaeth nyrsio yn y sector cartrefi gofal, gan gydnabod, unwaith eto, fod cartrefi gofal yn amrywio'n sylweddol o ran y math o breswylwyr sydd ganddynt - a ydynt angen gofal 24 awr ac yn y blaen. Felly, rydym wedi ei adolygu a'i adnewyddu yn weddol ddiweddar. Ond rydym bob amser yn cadw meddwl agored am hynny'n seiliedig ar y dystiolaeth, yn hytrach na dweud yn syml, 'Dyma nifer; os byddwn yn cyrraedd yr isafswm hwn, byddwn yn darparu gofal nyrsio diogel o fewn y sector gofal.' Os ydym am ddilyn y dystiolaeth, mae'n debyg fod angen i ni ei wneud mewn ffordd ddeallus iawn sy'n dweud, oherwydd yr anghenion nyrsio amrywiol iawn sydd i'w cael mewn gwahanol gartrefi gofal, boed yn gartrefi sy'n cynnwys cleifion oedrannus eiddil, boed yn gartrefi sy'n cynnwys cleifion dementia - bydd y gwahaniaethau'n sylweddol. Gallai fod yn wahanol o fis i fis neu o chwarter i chwarter hyd yn oed, yn dibynnu ar y preswylwyr sy'n dod i mewn. Ond rwy'n cytuno ynglŷn â'r angen i sicrhau bod y dystiolaeth yn dweud wrthym beth yw'r lefelau nyrsio diogel yn y sector gofal, a byddwn bob amser yn cadw meddwl agored i'r dystiolaeth a gyflwynir ar hynny.
English: Diolch, Llywydd. Minister, I'm sure that you are as horrified as I am to learn of the horrific failings and incidences of alleged abuse and neglect at the Pines residential home in Gwynedd. From the footage that has come to light at this home, there is apparent evidence of falsifying documents, medications hidden in residents' food, unsafe methods of moving residents and an overall lack of dignity and respect in their treatment and care. These are all incidences that fall well below what is expected within Wales and its own care regulations, all highlighted as a result of some investigative journalism shown last night on the Y Byd ar Bedwar S4C programme that I watched. What concerns me, Minister, is that this residential facility was already known to Care Inspectorate Wales and had a number of critical reports against its conduct and treatment of residents, but the poor treatment of its vulnerable adults has clearly continued. What is your Government doing alongside CIW to ensure that any facilities, such as the Pines residential home, are put on strict, meaningful improvement programmes, to ensure that the vulnerable residents are safeguarded against any malpractice or neglect?
Welsh: Diolch, Lywydd. Weinidog, rwy'n siŵr eich bod wedi dychryn cymaint â minnau wrth glywed am fethiannau erchyll a'r achosion honedig o gam-drin ac esgeuluso yn nghartref preswyl Pines yng Ngwynedd. O'r deunydd ffilm a ddaeth o'r cartref hwn, ceir tystiolaeth ymddangosiadol o ffugio dogfennau, cuddio meddyginiaethau ym mwyd preswylwyr, dulliau anniogel o symud preswylwyr a diffyg urddas a pharch cyffredinol yn eu triniaeth a'u gofal. Mae'r digwyddiadau hyn i gyd yn disgyn yn llawer is na'r hyn a ddisgwylir yng Nghymru gyda'i rheoliadau gofal ei hun, a chafodd hyn oll sylw o ganlyniad i newyddiaduraeth ymchwiliol a welais neithiwr ar raglen S4C, Y Byd ar Bedwar. Yr hyn sy'n peri pryder i mi, Weinidog, yw bod Arolygiaeth Gofal Cymru eisoes yn gwybod am y cyfleuster preswyl hwn a bod nifer o adroddiadau beirniadol wedi cael eu gwneud yn erbyn ei ymddygiad a'r ffordd y câi preswylwyr eu trin, ond mae'n amlwg eu bod wedi parhau i drin oedolion agored i niwed yn wael. Beth y mae eich Llywodraeth yn ei wneud ochr yn ochr ag Arolygiaeth Gofal Cymru i sicrhau y bydd yn rhaid i unrhyw gyfleusterau, megis cartref preswyl Pines, ddilyn rhaglenni gwella llym ac ystyrlon, er mwyn sicrhau bod preswylwyr agored i niwed yn cael eu diogelu rhag unrhyw gamymddygiad neu esgeulustod?
English: Thank you, again. I've met with Heléna Herklots and I was very impressed. I know, going forward, she can't do everything, but one of the things she's going to focus on is elder abuse. The Welsh Conservatives have had long-standing commitments to ensure that the rights of older people in Wales are strengthened, and I am hugely supportive of my own colleague Darren Millar AM who is now bringing forward much needed legislation in this area. We know, Minister, that older people do not always know their rights, they do not always know when an injustice has been committed against them, and they do not always have the confidence to report this. This was most recently evidenced by the Crown Prosecution Service, which revealed that of the 35,000 crimes prosecuted in Wales last year just 250 were against the elderly. It is clear that we need to make a concerted effort to ensure that the rights of older people in Wales are strengthened, that older people know their rights, and public bodies have a duty to promote and to protect these. Can you today acknowledge that there is scope in this area to strengthen this with legislation and that you will work constructively with the proposed Bill, and, of course, those putting it through, to strengthen the rights of our older people here in Wales?
Welsh: Diolch i chi, unwaith eto. Rwyf wedi cyfarfod â Heléna Herklots, ac fe wnaeth argraff fawr arnaf. Wrth symud ymlaen, rwy'n gwybod na fydd yn gallu gwneud popeth, ond un o'r pethau y bydd yn canolbwyntio arnynt yw camdriniaeth yr henoed. Mae'r Ceidwadwyr Cymreig wedi gwneud ymrwymiadau hirdymor i sicrhau bod hawliau pobl hŷn yng Nghymru yn cael eu cryfhau, ac rwy'n gefnogol iawn i fy nghyd-Aelod, Darren Millar, sydd bellach yn cyflwyno deddfwriaeth y mae ei hangen yn fawr yn y maes hwn. Rydym yn gwybod, Weinidog, nad yw pobl hŷn bob amser yn gwybod beth yw eu hawliau, nid ydynt bob amser yn gwybod pan fyddant yn profi anghyfiawnder, ac nid oes ganddynt hyder bob amser i roi gwybod eu bod yn cael eu cam-drin. Gwelwyd tystiolaeth o hyn yn fwyaf diweddar gan Wasanaeth Erlyn y Goron, a ddangosodd mai 250 o'r 35,000 o droseddau a gafodd eu herlyn yng Nghymru y llynedd oedd yn droseddau yn erbyn yr henoed. Mae'n amlwg fod angen i ni wneud ymdrech fawr i sicrhau bod hawliau pobl hŷn yng Nghymru yn cael eu cryfhau, fod pobl hŷn yn gwybod beth yw eu hawliau, a bod dyletswydd ar gyrff cyhoeddus i hyrwyddo a diogelu'r rhain. A allwch chi gydnabod heddiw fod yna le i gryfhau hyn gyda deddfwriaeth ac y byddwch yn gweithio mewn ffordd adeiladol gyda'r Bil arfaethedig, ac wrth gwrs, y sawl sy'n ei gyflwyno, er mwyn cryfhau hawliau ein pobl hŷn yng Nghymru?