English: Llywydd, I very much welcome this debate today as well, which is very, very important for health in Wales and quality of life in Wales, and there are practical things that can be done. One thing I've mentioned previously, for example, is the possibility of having LPG conversions for taxi fleets, which would be one important and significant contribution to improving air quality in our town and city centres. It's very affordable and very quickly repays itself in terms of lower fuel costs. We had the active travel Act, which Julie Morgan has just mentioned - it's there, it's on the statute book. Local authorities are working up their policies and implementing their new routes and, as Julie mentioned, we have examples such as here in the capital city around some of these cycle highways. But there is also the need, of course, to make sure that it does all connect up, as Julie said. I think one way of facilitating that is by having a default 20 mph speed limit as a national policy, right across Wales, which would then be the starting point for local authorities. They could exempt certain roads from that blanket policy for valid and particular reasons, but that would be the starting point. What that would do then would be to help create these more cycle and walking-friendly urban environments that would facilitate people feeling safe and secure to cycle from their homes and connect up with the new cycle network under the active travel Act. We also have other important drivers - we have the metro system going forward, new possibilities for bus travel with the greater powers that Welsh Government will have to make sure that we do make this modal shift to a properly integrated transport system. It's not going to happen overnight, but there are, I think, a lot of policies now aligned, pointing in the same direction, which offers new momentum and real possibilities for us. That '20's plenty' campaign that I mentioned, Llywydd, to have this default 20 mph speed limit right across Wales, is a very important part of this wider picture. The National Institute for Health and Care Excellence, NICE, strongly advocate it, for example, and they make the point, with the research that they've done, that it would facilitate more walking and more cycling in our urban environments, create more friendly environments for children to play outdoors, and as they point out, and indeed as an article by Dr Sarah Jones in the British Medical Journal has pointed out, it does meet the public health challenges of addressing air pollution, addressing road traffic casualties and addressing obesity. They link those three together as perhaps one of the very major public health challenges that is faced in the UK at the current time and identify a default 20 mph speed limit as one of the most obvious and effective ways of addressing all three of those major challenges. NICE also point out that as well as addressing creating more walking and cycle-friendly local environments, a 20 mph default speed limit would also address the particulate matter and nitrogen dioxide aspects of air pollution. So, I think, looking at what that policy has to offer in the round, and the fact that it is being implemented in the UK by a number of local authorities - you know, it's something that's practical, it's something that's very affordable, and it's something that's becoming an increasing reality in the UK - gives us a worked-up policy that we could adopt in Wales that would be a major contributor to many of these air pollution issues and much else besides.
Welsh: Lywydd, rwy'n croesawu'r ddadl hon heddiw yn ogystal, ac mae'n ddadl bwysig tu hwnt i iechyd yng Nghymru ac ansawdd bywyd yng Nghymru, ac mae yna bethau ymarferol y gellir eu gwneud. Un peth a grybwyllais o'r blaen, er enghraifft, yw'r posibilrwydd o addasiad LPG i fflydoedd tacsi, a fyddai'n un cyfraniad pwysig a sylweddol i wella ansawdd aer yng nghanol ein trefi a'n dinasoedd. Mae'n fforddiadwy iawn ac yn talu amdano'i hun yn gyflym iawn ar ffurf costau tanwydd is. Cawsom y Ddeddf teithio llesol, a grybwyllwyd gan Julie Morgan yn awr - mae yno, mae ar y llyfr statud. Mae awdurdodau lleol yn gweithio ar eu polisïau ac yn gweithredu eu llwybrau newydd ac fel y soniodd Julie, mae gennym enghreifftiau fel yma yn y brifddinas gyda rhai o'r priffyrdd beicio hyn. Ond wrth gwrs mae angen gwneud yn siŵr fod y cyfan yn cydgysylltu, fel y dywedodd Julie. Credaf mai un ffordd o hwyluso hynny yw drwy gael terfyn cyflymder o 20 mya diofyn fel polisi cenedlaethol ar draws Cymru, a fyddai'n fan cychwyn wedyn i awdurdodau lleol. Gallent eithrio rhai ffyrdd o'r polisi cyffredinol hwnnw am resymau dilys a phenodol, ond dyna fyddai'r man cychwyn. Yr hyn y byddai hynny'n ei wneud wedyn fyddai helpu i greu'r amgylcheddau dinesig sy'n haws i bobl gerdded a beicio ynddynt a fyddai'n gwneud i bobl deimlo'n ddiogel i feicio o'u cartrefi a chysylltu'r gyda'r rhwydwaith beicio newydd o dan y Ddeddf teithio llesol. Mae gennym hefyd ffactorau pwysig eraill - mae gennym y system fetro yn mynd rhagddi, posibiliadau newydd ar gyfer teithio ar fysiau gyda'r pwerau ychwanegol a fydd gan Lywodraeth Cymru i wneud yn siŵr ein bod yn gwneud y newid moddol hwn i system drafnidiaeth wedi'i hintegreiddio'n briodol. Nid yw'n mynd i ddigwydd dros nos, ond rwy'n credu bod yna lawer o bolisïau sy'n cydweddu bellach, sy'n pwyntio i'r un cyfeiriad, sy'n cynnig momentwm newydd a phosibiliadau a go iawn i ni. Mae'r ymgyrch '20 yn ddigon' a grybwyllais, Lywydd, i gael terfyn cyflymder diofyn o 20 mya ledled Cymru yn rhan bwysig iawn o'r darlun ehangach hwn. Mae'r Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal, NICE, yn gryf o'i blaid, er enghraifft, ac maent yn gwneud y pwynt, gyda'r ymchwil a wnaethant, y byddai'n hwyluso mwy o gerdded a beicio yn ein hamgylcheddau trefol, yn creu amgylcheddau mwy cyfeillgar i blant chwarae yn yr awyr agored, ac fel y maent yn nodi, ac yn wir, fel y nododd erthygl gan Dr Sarah Jones yn y British Medical Journal, mae'n ateb yr heriau iechyd cyhoeddus o fynd i'r afael â llygredd aer, yn mynd i'r afael â phroblem damweiniau traffig ar y ffyrdd ac yn ymladd gordewdra. Maent yn cysylltu'r tri pheth gyda'i gilydd fel un o'r heriau iechyd cyhoeddus pwysig iawn sy'n wynebu'r DU ar hyn o bryd ac yn nodi mai terfyn cyflymder diofyn o 20 mya yw un o'r ffyrdd mwyaf amlwg ac effeithiol o fynd i'r afael â'r tair prif her. Yn ogystal â chreu amgylcheddau lleol mwy hwylus ar gyfer cerdded a beicio, mae NICE hefyd yn nodi y byddai terfyn cyflymder diofyn o 20 mya yn mynd i'r afael â nitrogen deuocsid a mater gronynnol llygredd aer. Felly, wrth edrych ar yr hyn sydd gan y polisi hwnnw i'w gynnig yn ei gyfanrwydd, a'r ffaith ei fod yn cael ei weithredu yn y DU gan nifer o awdurdodau lleol - wyddoch chi, mae'n rhywbeth sy'n ymarferol, mae'n rhywbeth sy'n fforddiadwy iawn, ac mae'n rhywbeth sy'n dod yn realiti cynyddol yn y DU - mae'n cynnig polisi wedi'i ddatblygu y gellid ei fabwysiadu yng Nghymru, ac a fyddai'n cyfrannu'n helaeth at lawer o'r problemau llygredd aer hyn a llawer mwy na hynny hefyd.