English: Thank you, Suzy. First of all, can I say schools and local authorities as well as colleges and universities have worked really, really hard during July and the autumn term to make their environments as COVID-safe as possible, and I commend them for that? The new variant of the virus does pose new challenges, although the relative risk to schools is not increased, but, of course, anywhere where people gather together is an opportunity for the virus to spread. The Member is also correct to say that it is very difficult to untangle exactly where the source of transmission occurs, and there are concerns around not only end-of-day activities - the beginning of the end of the school day - but, by having schools open, it allows other adults, not in school, to mix more freely, which also impacts upon the R rate. At this time, we are reviewing our operational guidance in light of SAGE recommendations as to how we can make those environments even more secure, how we can reinforce messages around safe behaviours, such as how you walk to school in the morning, the sharing of mobile phones, cans of fizzy drink, and all the other activities where, perhaps, people are less aware outside of a regulated setting that can be sources of transmission. But, of course, keeping community levels of the transmission as low as possible is also absolutely crucial. Children and those who work in our schools live in our communities, and when community transmission levels are high, that invariably finds its way to disrupting education. With regard to asymptomatic testing, online webinars were delivered last week with regard to the implementation of a testing regime to support schools when more children can go back to face-to-face learning, and we are working with local authorities to identify any barriers that exist for schools and local education authorities in implementing asymptomatic testing as soon as possible.
Welsh: Diolch, Suzy. Yn gyntaf oll, a gaf fi ddweud bod ysgolion ac awdurdodau lleol yn ogystal â cholegau a phrifysgolion wedi gweithio'n galed iawn yn ystod mis Gorffennaf a thymor yr hydref i wneud eu hamgylcheddau mor ddiogel â phosibl rhag COVID, ac rwy'n eu cymeradwyo am hynny? Mae amrywiolyn newydd y feirws yn creu heriau newydd, er nad yw'r risg gymharol i ysgolion yn cynyddu, ond wrth gwrs, mae unrhyw le lle mae pobl yn ymgynnull yn gyfle i'r feirws ledaenu. Mae'r Aelod hefyd yn gywir i ddweud ei bod yn anodd iawn canfod lle'n union mae'r trosglwyddo'n digwydd, ac mae pryderon nid yn unig ynghylch gweithgareddau diwedd dydd - dechrau diwedd y diwrnod ysgol - ond drwy gadw ysgolion ar agor, mae'n caniatáu i oedolion eraill, nad ydynt yn yr ysgol, gymysgu'n fwy rhydd, sydd hefyd yn effeithio ar y gyfradd R. Ar hyn o bryd, rydym yn adolygu ein canllawiau gweithredol yng ngoleuni argymhellion y Grŵp Cynghori Gwyddonol ar Argyfyngau ynglŷn â sut y gallwn wneud yr amgylcheddau hynny hyd yn oed yn fwy diogel, sut y gallwn atgyfnerthu negeseuon ynghylch ymddygiad diogel, megis sut rydych yn cerdded i'r ysgol yn y bore, rhannu ffonau symudol a chaniau diod, a'r holl weithgareddau eraill lle mae pobl, efallai, yn llai ymwybodol y gallant fod yn ffynonellau trosglwyddo y tu allan i leoliad rheoledig. Ond wrth gwrs, mae cadw lefelau cymunedol y trosglwyddiad mor isel â phosibl hefyd yn gwbl hanfodol. Mae plant a'r rhai sy'n gweithio yn ein hysgolion yn byw yn ein cymunedau, a phan fo lefelau trosglwyddo cymunedol yn uchel, mae hynny'n ddieithriad yn llwyddo i amharu ar addysg. O ran profion asymptomatig, cyflwynwyd gweminarau ar-lein yr wythnos diwethaf ar weithredu trefn brofi i gefnogi ysgolion pan fydd mwy o blant yn gallu dychwelyd i ddysgu wyneb yn wyneb, ac rydym yn gweithio gydag awdurdodau lleol i nodi unrhyw rwystrau sy'n atal ysgolion ac awdurdodau addysg lleol rhag gweithredu profion asymptomatig cyn gynted â phosibl.