English: In that context, Llywydd, we will do everything that we can to support people through this crisis. Policies across the 20 years of devolution have put money back in people's pockets: free bus travel for an increasing number of Welsh citizens; free prescriptions for all; free breakfasts in our primary schools and now, free school dinners as well; we've retained the educational maintenance allowance; we've carried on with the council tax benefit; we have the most generous system of student support anywhere in the United Kingdom; and, in September, we'll expand further the most generous childcare offer of any UK nation. Now, Llywydd, there are many more things to which I could point, but I'll make this general point instead: every single one of these measures leaves money in the pockets of Welsh families to help them respond to the cost-of-living crisis. And now, we are going further again. We are providing £380 million to help households, including our winter fuel support payment - a £200 payment for households in receipt of qualifying benefits and a new network of fuel banks in every local authority in Wales. Llywydd, following the unprovoked attack on the sovereign and independent people of Ukraine, the generosity and kindness of the people of Wales has been steadfast. Almost 3,700 people from Ukraine have now arrived, sponsored by people across Wales and through our supersponsor scheme, and this number grows every day. At the same time, we've given sanctuary to those fleeing the conflicts in Afghanistan and in Syria. To be a nation of sanctuary is an ambition that speaks directly to the sort of country that we want Wales to be. Living up to that ambition takes hard work every single day, but it's work that, as a Government, we are determined to carry out. Now, Llywydd, we have faced other challenges too throughout this year. The climate and nature emergency has continued unabated, and we have, of course, had to deal with the challenge of working with a UK Government intent on rolling back the clock on devolution at every opportunity. But despite all of these, we have continued to deliver for Wales and we have continued to stand up for Wales. Llywydd, in last May's election, my party put six key pledges before the electorate. The first was completed within 12 weeks of the election day, when we confirmed full funding for an extra 100 police community support officers - officers who do so much to keep our communities safe. We said that we would address the long waiting times that have built up during the pandemic and we have put in place an ambitious catch-up programme, backed by £1 billion-worth of funding. And we're now beginning to see reductions in those long waiting times for treatment, for diagnostic tests and for therapies. In education, we set out our ambitious renew and reform plan to ensure that no child or young person is left behind because of the impact of the pandemic on their lives. We said that we would fund 1,800 more school staff to support learners and we've appointed and retained more than that number to provide the vital support that our children need. We promised a young person's guarantee, and in November, we launched this bold programme, providing an offer of work, education, training or self-employment to everyone under 25 in Wales, and in just four months, Llywydd, more than 2,700 people have already accessed that service. Llywydd, I was very proud that we were able to make such quick progress to introduce the real living wage for social care staff. We can now press on with work to improve the terms and conditions of those workers across the whole of the sector. In this Senedd term, for the first time, we have a climate change ministry, drawing together everything we can do to tackle the climate and nature emergency. We're committed to reaching net zero by 2050. In October we published Net Zero Wales, setting out how we will meet our carbon budgeting targets. And in that month, the global climate conference COP26 saw Welsh Ministers participating and committing ourselves to work with others, for example, through the Beyond Oil and Gas Alliance, demonstrating our international commitment to tackling that emergency. Closer to home, we must plant more trees to offset the damage already caused to our climate. We will establish a national forest for Wales, we will create three commemorative woodlands in north Wales, west Wales and south Wales to remember all those who sadly lost their lives during the pandemic. And we will reward farmers who plant the trees we need in Wales. And, Llywydd, the trees we need include commercial forests, so that our houses of the future can be constructed from timber grown here in Wales. That's why we've doubled the budget for the social housing grant this year to £250 million and announced a further significant increase in the budget for each of the next three years, to help us to meet our target of building 20,000 more low-carbon social homes for rent. Now, Llywydd, our well-being objectives commit us to celebrating diversity and eliminating inequality, and in the first year of this Senedd, we've taken significant strides towards that aim. We've established a disability rights taskforce, we've consulted on our LGBTQ+ action plan, we've strengthened our commitment to ending violence against women with our new violence against women, domestic abuse and sexual violence strategy, and last month, we published our 'Anti-racist Wales Action Plan', putting us on the path to becoming an anti-racist nation by 2030. And as our new Curriculum for Wales is introduced from September, we will ensure that diversity is recognised, as the teaching of black, Asian and minority ethnic histories becomes mandatory here in Wales. Llywydd, there's so much more covered in the pages of this annual report to which I cannot possibly do justice this afternoon. Our steps to reform the school day and the school year, the new curriculum in our schools, our actions to expand early years education and the use of the Welsh language, the national music service, the basic income pilot, the ambitious legislative programme that I set out only last week. These are just some of the many achievements that are highlighted in the first annual report of this term. That report demonstrates that, despite the challenges we have faced over the last year, we have continued to provide stable, focused and ethical government for the people of Wales. Over the course of this Senedd term, we will continue to work towards our well-being objectives, to secure that stronger, fairer and greener Wales.
Welsh: Yn y cyd-destun hwnnw, Llywydd, gwnawn ni bopeth o fewn ein gallu ni i gefnogi pobl drwy'r argyfwng hwn. Mae polisïau ar draws 20 mlynedd o ddatganoli wedi rhoi arian yn ôl ym mhocedi pobl: teithio am ddim ar fysiau i nifer cynyddol o ddinasyddion Cymru; presgripsiynau am ddim i bawb; brecwastau am ddim yn ein hysgolion cynradd ac yn awr, cinio ysgol am ddim hefyd; rydym ni wedi cadw'r lwfans cynhaliaeth addysg; rydym ni wedi parhau â'r budd-dal treth gyngor; mae gennym ni'r system fwyaf hael o gymorth i fyfyrwyr yn unrhyw le yn y Deyrnas Unedig; ac, ym mis Medi, byddwn ni'n ehangu eto'r cynnig gofal plant mwyaf hael gan unrhyw wlad yn y DU. Nawr, Llywydd, mae llawer mwy o bethau y gallwn i gyfeirio atyn nhw, ond gwnaf i'r pwynt cyffredinol hwn yn lle hynny: mae pob un o'r mesurau hyn yn gadael arian ym mhocedi teuluoedd Cymru i'w helpu nhw i ymateb i'r argyfwng costau byw. A nawr, rydym ni'n mynd ymhellach eto. Rydym ni'n darparu £380 miliwn i helpu aelwydydd, gan gynnwys ein taliad cymorth tanwydd gaeaf - taliad o £200 i aelwydydd sy'n cael budd-daliadau cymwys a rhwydwaith newydd o fanciau tanwydd ym mhob awdurdod lleol yng Nghymru. Llywydd, yn dilyn yr ymosodiad digymell ar bobl sofran ac annibynnol Wcráin, mae haelioni a charedigrwydd pobl Cymru wedi bod yn gadarn. Mae bron i 3,700 o bobl o Wcráin nawr wedi cyrraedd, wedi'u noddi gan bobl ledled Cymru a thrwy ein cynllun uwch-noddwyr, ac mae'r nifer hwn yn tyfu bob dydd. Ar yr un pryd, rydym ni wedi rhoi noddfa i'r rhai sy'n dianc rhag y gwrthdaro yn Afghanistan ac yn Syria. Mae bod yn genedl noddfa yn uchelgais sy'n sôn yn uniongyrchol am y fath o wlad yr ydym ni eisiau i Gymru fod. Mae gwireddu'r uchelgais hwnnw'n cymryd gwaith caled bob dydd, ond mae'n waith yr ydym ni, fel Llywodraeth, yn benderfynol o'i wneud. Nawr, Llywydd, rydym ni wedi wynebu heriau eraill hefyd drwy gydol y flwyddyn. Mae'r argyfwng hinsawdd a natur wedi parhau heb ei ddatrys, ac rydym ni, wrth gwrs, wedi gorfod ymdrin â'r her o weithio gyda llywodraeth y DU sy'n benderfynol o roi'r cloc yn ôl ar ddatganoli ar bob cyfle. Ond er gwaethaf hyn i gyd, rydym ni wedi parhau i gyflawni dros Gymru ac rydym ni wedi parhau i sefyll dros Gymru. Llywydd, yn yr etholiad fis Mai diwethaf, rhoddodd fy mhlaid chwe addewid allweddol gerbron yr etholwyr. Cafodd y cyntaf o fewn 12 wythnos i ddiwrnod yr etholiad, pan wnaethom ni gadarnhau cyllid llawn gennym ar gyfer 100 o swyddogion cymorth cymunedol ychwanegol gan yr heddlu - swyddogion sy'n gwneud cymaint i gadw ein cymunedau'n ddiogel. Gwnaethom ni ddweud y byddem ni'n mynd i'r afael â'r amseroedd aros hir sydd wedi cronni yn ystod y pandemig ac rydym ni wedi sefydlu rhaglen dal i fyny uchelgeisiol, gyda chefnogaeth gwerth £1 biliwn o gyllid. Ac rydym ni nawr yn dechrau gweld gostyngiadau yn yr amseroedd aros hir hynny am driniaeth, ar gyfer profion diagnostig ac ar gyfer therapïau. Ym maes addysg, gwnaethom ni nodi ein cynllun adnewyddu a diwygio uchelgeisiol i sicrhau nad oes unrhyw blentyn neu berson ifanc yn cael ei adael ar ôl oherwydd effaith y pandemig ar eu bywydau. Gwnaethom ni ddweud y byddem ni'n ariannu 1,800 yn fwy o staff ysgol i gefnogi dysgwyr ac rydym ni wedi penodi a chadw mwy na'r nifer hwnnw i ddarparu'r cymorth hanfodol sydd ei angen ar ein plant. Gwnaethom ni addo gwarant i bobl ifanc, ac ym mis Tachwedd, cafodd y rhaglen feiddgar hon ei lansio gennym ni, gan ddarparu cynnig o waith, addysg, hyfforddiant neu hunangyflogaeth i bawb o dan 25 oed yng Nghymru, ac o fewn pedwar mis yn unig, Llywydd, mae dros 2,700 o bobl eisoes wedi defnyddio'r gwasanaeth hwnnw. Llywydd, yr oeddwn i'n falch iawn ein bod ni wedi gallu gwneud cynnydd mor gyflym i gyflwyno'r cyflog byw gwirioneddol i staff gofal cymdeithasol. Gallwn ni nawr fwrw ymlaen â gwaith i wella telerau ac amodau'r gweithwyr hynny ledled y sector cyfan. Yn nhymor y Senedd hon, am y tro cyntaf, mae gennym ni weinidogaeth newid hinsawdd, sy'n dwyn ynghyd popeth y gallwn ni ei wneud i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a natur. Rydym ni wedi ymrwymo i gyrraedd sero net erbyn 2050. Ym mis Hydref, gwnaethom ni gyhoeddi Sero Net Cymru, yn nodi sut y byddwn ni'n cyrraedd ein targedau cyllidebu carbon. Ac yn y mis hwnnw, gwelodd y gynhadledd hinsawdd fyd-eang COP26 Weinidogion Cymru yn cymryd rhan ac yn ymrwymo i weithio gydag eraill, er enghraifft, drwy'r Gynghrair Y Tu Hwnt i Olew a Nwy, gan ddangos ein hymrwymiad rhyngwladol i ymdrin â'r argyfwng hwnnw. Yn nes at adref, rhaid i ni blannu mwy o goed i wrthbwyso'r difrod sydd eisoes yn cael ei achosi i'n hinsawdd. Byddwn ni'n sefydlu coedwig genedlaethol i Gymru, byddwn ni'n creu tri choetir coffa yn y gogledd, y gorllewin a'r de i gofio pawb, gwaetha'r modd, a gollodd eu bywydau yn ystod y pandemig. A byddwn ni'n gwobrwyo ffermwyr sy'n plannu'r coed sydd eu hangen arnom ni yng Nghymru. A, Llywydd, mae'r coed sydd eu hangen arnom ni'n cynnwys coedwigoedd masnachol, fel y bydd modd adeiladu ein tai yn y dyfodol o bren sydd wedi'i dyfu yma yng Nghymru. Dyna pam yr ydym ni wedi dyblu'r gyllideb ar gyfer y grant tai cymdeithasol eleni i £250 miliwn ac wedi cyhoeddi cynnydd sylweddol arall yn y gyllideb ar gyfer pob un o'r tair blynedd nesaf, i'n helpu ni i gyrraedd ein targed o adeiladu 20,000 yn fwy o gartrefi cymdeithasol carbon isel i'w rhentu. Nawr, Llywydd, mae ein hamcanion llesiant yn ein hymrwymo ni i ddathlu amrywiaeth a dileu anghydraddoldeb, ac ym mlwyddyn gyntaf y Senedd hon, rydym ni wedi cymryd camau breision tuag at y nod hwnnw. Rydym ni wedi sefydlu tasglu hawliau anabledd, rydym ni wedi ymgynghori ar ein cynllun gweithredu LGBTQ+, rydym wedi cryfhau ein hymrwymiad i roi terfyn ar drais yn erbyn menywod gyda'n strategaeth newydd trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol, a'r mis diwethaf, gwnaethom ni gyhoeddi ein 'Cynllun Gweithredu Cymru Gwrth-hiliol', gan ein rhoi ni ar y llwybr at fod yn genedl wrth-hiliol erbyn 2030. Ac wrth i'n Cwricwlwm newydd i Gymru gael ei gyflwyno o fis Medi ymlaen, byddwn ni'n sicrhau bod amrywiaeth yn cael ei gydnabod, wrth i addysgu hanesion pobl dduon, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig ddod yn orfodol yma yng Nghymru. Llywydd, mae cymaint mwy wedi'i gynnwys ar dudalennau'r adroddiad blynyddol hwn na allaf wneud cyfiawnder ag ef y prynhawn yma. Ein camau i ddiwygio'r diwrnod ysgol a'r flwyddyn ysgol, y cwricwlwm newydd yn ein hysgolion, ein camau gweithredu i ehangu addysg y blynyddoedd cynnar a'r defnydd o'r Gymraeg, y gwasanaeth cerdd cenedlaethol, y cynllun treialu incwm sylfaenol, y rhaglen ddeddfwriaethol uchelgeisiol y gwnes i ei hamlinellu'r wythnos diwethaf. Dyma rai o'r cyflawniadau niferus sydd wedi'u hamlygu yn adroddiad blynyddol cyntaf y tymor hwn. Mae'r adroddiad hwnnw'n dangos, er gwaethaf yr heriau yr ydym ni wedi'u hwynebu yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, ein bod ni wedi parhau i ddarparu llywodraeth sefydlog, benodol a moesegol i bobl Cymru. Yn ystod tymor y Senedd hon, byddwn ni'n parhau i weithio tuag at ein hamcanion llesiant, er mwyn sicrhau'r Gymru gryfach, decach a gwyrddach honno.