English: Diolch, Llywydd. I will address amendment 34 first. Amendment 34 would remove oxo-degradable plastic products from the list of prohibited products in Schedule 1, as well as the definition of 'oxo-degradable plastic'. And Janet's quite right, I did note in earlier committee appearances and at Plenary that oxo-degradable plastic is a complex area that is still being researched. But, at this stage, we are absolutely satisfied that there is credible evidence of the harm that oxo-degradable plastics cause to the environment. In our view, this absolutely justifies including the ban on the face of the Bill. However, we recognise the need to consider evidence further; for example, whether there are sub-categories of oxo-degradable plastic that ought to be exempt before the ban is brought into force. The commencement of the ban on oxo-degradable plastics is, therefore, being phased to allow time for further research and policy development. The regulation-making power would permit exemptions for oxo-degradable products to be added, or for this category of plastic to be removed entirely from the Bill should new, robust evidence indicate that such a course is advisable. Just turning to the points made by both Jenny and Huw in relation to the bag from the Co-op, obviously some retailers have gone to some lengths to get ahead of the game at various points, but the evidence is ongoing all the time. If you collect food waste for collection by a municipal authority in Wales in a food caddy, that food does not go to compost, it goes to anaerobic digestion. That is much hotter, and many of the bugs that eat the food compost that you put in there are operating at temperatures that far exceed any domestic compost heap. Obviously, what goes into those anaerobic digesters is carefully regulated. We also don't want to kill the bugs; the people who run them get very fond of the bugs and talk about them as if they're pets. So, the food caddy bags that you have distributed to you by the local authorities are designed to work with the bugs to keep your food in a compact form for you to hand it in, but then to go completely into the anaerobic digestion system without having to be removed in advance. If you use oxo-degradable plastics, then I can assure you that they are removed from that system, and, actually, they cause problems. It is also a fact that they are compostable in some circumstances, but most domestic compost heaps never reach anything like the temperatures required by BS EN regulations. I myself am a very keen home composter, and I can tell you that they do not degrade in my compost heap, which is quite hot - it has adder eggs in it, to my extreme delight. That's the issue; the issue there is that it's fine if you're going to do it through a municipal system that can deal with them, but we're talking about bags that are handed out to members of the public, and they can't be expected to be able to compost them. I applaud the Co-op for having worked really hard to get ahead of the game, but this science is advancing all of the time. Really, if you can get plastic out of the chain altogether, that is clearly preferable. There is a whole plethora of products that we consulted on - 60 plus that people wanted us to look at. This Bill enables us to continue on that journey in a controlled fashion and make sure that we're on top of the research at all times so that we can add and take away from the list of products. Of course, if the farmers can come up with a way of using oxo-degradable plastic that does not harm the environment and that can be demonstrated not to break down to leave nanoparticles in the soil, which, actually, are the worst kind of particles, then, of course, we will exempt them, but that information is not currently available. So, Llywydd, I make no attempt whatsoever to withdraw from us putting them on the face of the Bill. If the evidence becomes clear that they can be exempted, then, of course, we will act. Turning back to the amendments, Llywydd, amendment 37 is consequential to amendment 34 and would remove the definition of oxo-degradable plastics from the Schedule to the Bill. Amendment 20 amends section 4 of the Bill. It requires Welsh Ministers to include in the report they are required to publish under section 79 (2) of the Government of Wales Act 2006 any consideration they had made about adding oxo-degradable plastics to column 1 of the table in paragraph 1 of the Bill's Schedule. The amendment is predicated on amendment 34 having removed oxo-degradable plastic products from the Schedule. However, oxo-degradable plastics are already in column 1 of the table in paragraph 1 of the Bill's Schedule, so Welsh Ministers need not consider adding them to the Schedule. Amendment 22 would add the Bill's definition of oxo-degradable plastics to section 4, predicated on amendment 34 having removed it from the Schedule. There are no definitions for the other products in this section, for example wet wipes and sauce sachets. The Bill is structured so that all definitions are in the Schedule; for instance, where the bans and restrictions are implemented. A definition Welsh Ministers used for consideration and reporting may differ from any final definition used in any regulations Welsh Ministers might decide to lay, and thus be in the Schedule. I therefore urge Members to reject amendments 20, 22, 34 and 37. Diolch.
Welsh: Diolch, Llywydd. Fe wnaf ymdrin â gwelliant 34 yn gyntaf. Byddai gwelliant 34 yn tynnu cynhyrchion plastig ocso-ddiraddadwy o'r rhestr o gynhyrchion gwaharddedig yn Atodlen 1, yn ogystal â'r diffiniad o 'blastig ocso-ddiraddadwy'. Ac mae Janet yn hollol gywir, fe wnes i nodi mewn ymddangosiadau cynharach mewn pwyllgorau ac yn y Cyfarfod Llawn bod plastig ocso-ddiraddadwy yn faes cymhleth sy'n dal yn destun ymchwilio. Ond, ar hyn o bryd, rydym yn gwbl fodlon bod tystiolaeth gredadwy o'r niwed y mae plastigau ocso-ddiraddadwy yn ei achosi i'r amgylchedd. Yn ein barn ni, mae hyn yn cyfiawnhau cynnwys y gwaharddiad ar wyneb y Bil yn llwyr. Fodd bynnag, rydym yn cydnabod yr angen i ystyried tystiolaeth ymhellach; er enghraifft, p'un a oes is-gategorïau o blastig ocso-ddiraddadwy y dylid eu hesemptio cyn i'r gwaharddiad ddod i rym. Mae cychwyn y gwaharddiad ar blastig ocso-ddiraddadwy, felly, yn cael ei gyflwyno'n raddol er mwyn rhoi amser i ddatblygu ymchwil a pholisi pellach. Byddai'r pŵer gwneud rheoliadau yn caniatáu ychwanegu esemptiadau ar gyfer cynhyrchion sy'n ocso-ddiraddadwy, neu i'r categori hwn o blastig gael ei dynnu'n gyfan gwbl o'r Bil pe bai tystiolaeth newydd, gadarn yn dangos bod gweithred o'r fath yn ddoeth. I droi at y pwyntiau a wnaed gan Jenny a Huw mewn cysylltiad â'r bag o'r Co-op, yn amlwg mae rhai manwerthwyr wedi mynd i drafferth er mwyn achub y blaen ar wahanol adegau, ond mae'r dystiolaeth yn parhau drwy'r amser. Os ydych chi'n casglu gwastraff bwyd er mwyn iddo gael ei gasglu gan awdurdod trefol yng Nghymru mewn cadi bwyd, nid yw'r bwyd yn mynd i gael ei gompostio, mae'n mynd i system dreulio anaerobig. Mae hynny'n llawer poethach, ac mae llawer o'r bygiau sy'n bwyta'r compost bwyd yr ydych chi'n ei roi yno yn gweithredu ar dymheredd sy'n llawer uwch nag unrhyw domen gompost ddomestig. Yn amlwg, mae'r hyn sy'n mynd i mewn i'r treulwyr anaerobig hynny yn cael ei reoleiddio'n ofalus. Nid ydym ychwaith eisiau lladd y bygiau; mae'r bobl sy'n eu cynnal yn dod yn hoff iawn o'r bygiau ac yn siarad amdanyn nhw fel pe baen nhw'n anifeiliaid anwes. Felly, mae'r bagiau cadi bwyd sy'n cael eu dosbarthu i chi gan yr awdurdodau lleol wedi'u dylunio i weithio gyda'r bygiau i gadw'ch bwyd ar ffurf gywasgedig i chi ei gyflwyno, ond yna i fynd yn gyfan gwbl i mewn i'r system dreulio anaerobig heb orfod cael ei dynnu allan o flaen llaw. Os ydych chi'n defnyddio plastigau ocso-ddiraddadwy, yna gallaf eich sicrhau chi eu bod yn cael eu tynnu o'r system honno, ac, mewn gwirionedd, maen nhw'n achosi problemau. Mae'n ffaith hefyd y gellir eu compostio mewn rhai amgylchiadau, ond mae'r rhan fwyaf o domenni compost domestig yn bell iawn o gyrraedd y tymheredd sy'n ofynnol gan reoliadau BS EN. Rydw i fy hun yn frwd dros gompostio cartref, a gallaf ddweud wrthych nad ydyn nhw'n diraddio yn fy nhomen gompost i, sy'n eithaf poeth - mae ganddi wyau gwiber ynddi, sy'n hyfryd o beth. Dyna'r broblem; y broblem yma yw ei fod yn iawn os ydych chi'n mynd i'w wneud drwy system drefol sy'n gallu eu trin, ond rydym yn sôn am fagiau sy'n cael eu dosbarthu i aelodau'r cyhoedd, ac ni ellir disgwyl iddyn nhw allu eu compostio. Rwy'n canmol y Co-op am weithio'n galed iawn i fod ar flaen y gad, ond mae'r wyddoniaeth hon yn datblygu drwy'r amser. Mewn gwirionedd, os gallwch chi dynnu plastig allan o'r gadwyn yn gyfan gwbl, wel mae hynny'n amlwg yn well. Mae yna lu o gynhyrchion y gwnaethom ni ymgynghori arnyn nhw - dros 60 yr oedd pobl eisiau i ni edrych arnyn nhw. Mae'r Bil hwn yn ein galluogi ni i barhau ar y daith honno dan reolaeth a gwneud yn siŵr ein bod yn gyfarwydd â'r ymchwil diweddaraf bob amser fel y gallwn ychwanegu a thynnu oddi ar y rhestr o gynhyrchion. Wrth gwrs, os gall y ffermwyr gynnig ffordd o ddefnyddio plastig ocso-ddiraddadwy nad yw'n niweidio'r amgylchedd ac y gellir dangos nad yw'n chwalu i adael nanoronynnau yn y pridd, sydd, mewn gwirionedd, y math gwaethaf o ronynnau, yna, wrth gwrs, byddwn yn eu hesemptio, ond nid yw'r wybodaeth honno ar gael ar hyn o bryd. Felly, Llywydd, nid wyf yn gwneud unrhyw ymgais i dynnu'n ôl rhag eu rhoi ar wyneb y Bil. Os daw'r dystiolaeth yn glir y gellir eu hesemptio, yna, wrth gwrs, byddwn yn gweithredu. Gan droi'n ôl at y diwygiadau, Llywydd, mae gwelliant 37 yn ganlyniadol i welliant 34, a byddai'n dileu'r diffiniad o blastig ocso-ddiraddadwy o'r Atodlen i'r Bil. Mae gwelliant 20 yn diwygio adran 4 o'r Bil. Mae'n ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gynnwys yn yr adroddiad y mae'n ofynnol iddyn nhw ei gyhoeddi o dan adran 79 (2) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 unrhyw ystyriaeth a wnaethon nhw ynghylch ychwanegu plastigau ocso-ddiraddadwy i golofn 1 y tabl ym mharagraff 1 o Atodlen y Bil. Mae'r gwelliant yn cael ei ragddweud ar welliant 34 ar ôl tynnu cynhyrchion plastig ocso-ddiraddadwy o'r Atodlen. Fodd bynnag, mae plastig ocso-diraddadwy eisoes yng ngholofn 1 y tabl ym mharagraff 1 o Atodlen y Bil, felly does dim angen i Weinidogion Cymru ystyried eu hychwanegu at yr Atodlen. Byddai gwelliant 22 yn ychwanegu diffiniad y Bil o blastig ocso-ddiraddadwy yn adran 4, wedi'i ragddweud ar welliant 34 ar ôl ei dynnu o'r Atodlen. Nid oes diffiniadau ar gyfer y cynhyrchion eraill yn yr adran hon, er enghraifft weips a bagiau bach o saws. Mae'r Bil wedi'i strwythuro fel bod yr holl ddiffiniadau yn yr Atodlen; er enghraifft, lle mae'r gwaharddiadau a'r cyfyngiadau yn cael eu gweithredu. Gallai diffiniad a ddefnyddir gan Weinidogion Cymru ar gyfer ystyriaethau ac adrodd fod yn wahanol i unrhyw ddiffiniad terfynol a ddefnyddir mewn unrhyw reoliadau y penderfynir o bosibl eu gosod gan Weinidogion Cymru, ac o'r herwydd byddant yn yr Atodlen. Felly, rwy'n annog Aelodau i wrthod gwelliannau 20, 22, 34 a 37. Diolch.