techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: The Member says that this is frustrating, well, it is frustrating. It is a situation that causes great concern, I would say. People are going to look at the availability of Welsh revision materials when they decide how to take their tests. So, that's an obvious risk, I would say, and it's about time that the DVSA fulfilled their responsibilities and provided Welsh language materials as well. So, there is no lack of clarity in terms of what the requirement is and what the responsibility of the DVSA is in this sense. As the Member mentioned, the issue has been discussed several times over the years, here and in other places. The attitude of the DVSA on this issue hasn't changed and, because of that, the Welsh Language Commissioner's officials want to discuss this with the Books Council of Wales to see whether there are alternative options that we can explore in this sense. The commissioner's office will discuss this with the office of the Secretary of State for Wales as well. I am eager to back the commissioner's work in this area because an investigation is under way. So, I want to collaborate with them to see what more we can do to encourage the body to improve its Welsh language services. I will be raising the issue with the deputy commissioner when I next meet her. But, it's quite clear what the responsibility of the DVSA is in this context.
Welsh: Wel, mae'r Aelod yn dweud bod hyn yn rhwystredig, mae e'n rhwystredig. Mae'n sefyllfa bryderus iawn, byddwn i'n dweud. Mae pobl yn amlwg yn mynd i edrych ar argaeledd deunydd adolygu Cymraeg pan fyddan nhw'n penderfynu pa ffordd i ddewis gwneud eu prawf. Felly, mae hynny'n risg amlwg, fyddwn i'n dweud, ac mae'n hen bryd i'r DVSA gydnabod eu cyfrifoldebau yn y maes hwn a darparu deunydd yn y Gymraeg hefyd. Felly, does dim diffyg eglurder ynglŷn â beth yw'r gofyniad a beth yw cyfrifoldeb y DVSA yn hyn o beth. Fel y gwnaeth yr Aelod grybwyll, mae'r mater wedi cael ei drafod sawl gwaith ar hyd y blynyddoedd, fan hyn ac mewn mannau eraill. Dyw agwedd y DVSA ar y mater ddim wedi newid, ac yn sgil hynny mae swyddogion y comisiynydd am drafod hyn gyda Chyngor Llyfrau Cymru i weld a oes opsiynau amgen y gallan nhw ein cynorthwyo ni gyda nhw yn hyn o beth. Bydd swyddfa'r comisiynydd hefyd yn trafod y mater gyda swyddfa Ysgrifennydd Gwladol Cymru. Rwy'n awyddus i gefnogi gwaith y comisiynydd yn hyn o beth gan fod ymchwiliad yn digwydd. Felly, byddaf i eisiau gweithio ar y cyd â nhw i weld beth mwy y gallwn ni ei wneud i annog y corff i wella ei wasanaethau Cymraeg. Byddaf i'n codi'r mater gyda'r dirprwy gomisiynydd pan fyddaf yn ei gweld hi nesaf. Ond, mae'n ddigon clir beth yw cyfrifoldeb y DVSA yn hyn o beth.
English: The topical question is next, to be answered by the Minister for rural affairs and to be asked by Mabon ap Gwynfor.
Welsh: Y cwestiwn amserol sydd nesaf, ac mae'r cwestiwn i'w ateb gan y Gweinidog materion gwledig ac i'w ofyn gan Mabon ap Gwynfor.
English: We've worked with our industry stakeholders to identify the impacts on Welsh agriculture. This work underpinned our representations to the UK Government that any trade deal must not disadvantage Welsh farmers or compromise our high animal and environmental standards.
Welsh: Rydym wedi gweithio gyda'n rhanddeiliaid yn y diwydiant i nodi'r effeithiau ar amaethyddiaeth yng Nghymru. Roedd y gwaith hwn yn sail i'n sylwadau i Lywodraeth y DU na ddylai unrhyw gytundeb masnach roi ffermwyr Cymru o dan anfantais na pheryglu ein safonau anifeiliaid ac amgylcheddol uchel.
English: I thank the Minister for that response. Now, whatever the spin of the Conservative Government in Westminster, the truth is that this trade agreement will leave Welsh farmers at the whim of a market that they have no control over. If something changes in the lamb market, particularly in terms of China or the United States, then there will be far more New Zealand lamb reaching these shores or going into the European Union, undermining our farmers. Without a tariff, Welsh farmers have no say and no protection. Plaid Cymru has warned for some time that these trade agreements will have a detrimental impact on Welsh farmers. The Farmers Union of Wales has suggested that the impact of the agreement with Australia, for example, will lead to a reduction of £29 million in the red meat GVA in Wales. Whilst it's not possible for us to make the same forecasts for the agreement with New Zealand, the data available suggests that the impact of both these agreements will lead to a decline of somewhere in the region of £50 million in the GVA of the red meat market in Wales. So, I would like to ask you as Minister whether you believe that this is a price worth paying. Welsh farmers are more vulnerable to a bad agreement than other farmers in this state. Also, does the Minister agree with me that the Westminster Government needs to hold a full assessment of these trade agreements and their impact on Welsh farmers?
Welsh: Diolch yn fawr iawn i'r Gweinidog am yr ateb yna. Rŵan, beth bynnag ydy sbin Llywodraeth Geidwadol San Steffan, y gwir ydy y bydd y cytundeb yma yn gadael ffermwyr Cymru ar fympwy marchnad nad sydd ganddyn nhw unrhyw reolaeth drosto. Os bydd rhywbeth yn newid yn y farchnad gig oen, yn arbennig o safbwynt Tsieina neu'r Unol Daleithiau, yna bydd llawer iawn mwy o gig o Seland Newydd yn cyrraedd y glannau yma neu'r Undeb Ewropeaidd, gan danseilio ein ffermwyr ni. Heb dariff, does gan ffermwyr Cymru ddim dweud a dim byd i'w hamddiffyn. Mae Plaid Cymru wedi rhybuddio ers talwm y bydd y cytundebau masnach yma yn cael effaith andwyol ar ffermwyr Cymru. Mae Undeb Amaethwyr Cymru wedi rhagamcan y bydd effaith y cytundeb gydag Awstralia, er enghraifft, yn arwain at gwymp o £29 miliwn yn GVA diwydiant cig coch Cymru. Tra nad ydy o'n bosib inni wneud yr un rhagamcangyfrifon ar gyfer cytundeb efo Seland Newydd, mae'r data sydd ar gael yn awgrymu y bydd effaith y ddau gytundeb yma yn arwain at gwymp o rywle oddeutu £50 miliwn yn GVA marchnad cig coch Cymru. Hoffwn i ofyn i chi fel Gweinidog, felly: ydych chi'n credu bod hyn yn bris sydd yn werth ei dalu? Mae ffermwyr Cymru'n fwy agored i niwed a ddaw o gytundeb gwael na ffermwyr eraill y wladwriaeth hon. Hefyd, ydy'r Gweinidog yn cytuno â fi fod angen i Lywodraeth San Steffan gynnal asesiad llawn o'r cytundebau masnach yma ar ffermwyr Cymru?
English: Yes, I do. I think it is that cumulative impact, because it's very clear to us and probably to your party, and certainly to the stakeholders we spoke to, that one of the things we were very concerned about with the Australia deal is that it would set a precedent and you can see now with the New Zealand deal that that is absolutely the case. So, I do think that an assessment is needed. Now the deal has been signed, obviously our officials and I need to scrutinise that next chapter. But we warned them; this is what we told them would happen. We're very concerned about the animal health and welfare standards and the environmental standards. I think New Zealand have very similar standards to us, if not higher, perhaps, in some cases, where Australia certainly doesn't. But it is that cumulative impact - you know, what's the next trade deal going to do? So, I think it is important that we monitor it very carefully. We repeatedly raised concerns with the UK Government about this, but I'm afraid they haven't listened to us.
Welsh: Ydw. Credaf mai'r effaith gronnol honno ydyw, gan ei bod yn amlwg iawn i ni, ac i'ch plaid chithau yn ôl pob tebyg, ac yn sicr i'r rhanddeiliaid y buom yn siarad â hwy, mai un o'r pethau yr oeddem yn bryderus iawn yn eu cylch gyda chytundeb Awstralia yw y byddai'n gosod cynsail a gallwch weld bellach gyda chytundeb Seland Newydd fod hynny'n gwbl wir. Felly, credaf fod angen asesiad. Gyda'r cytundeb wedi'i lofnodi bellach, yn amlwg, mae angen i'n swyddogion a minnau graffu ar y bennod nesaf honno. Ond fe wnaethom eu rhybuddio; dyma y gwnaethom ddweud wrthynt fyddai'n digwydd. Rydym yn bryderus iawn am y safonau iechyd a lles anifeiliaid a'r safonau amgylcheddol. Credaf fod gan Seland Newydd safonau tebyg iawn i ni, os nad yn uwch mewn rhai achosion efallai, lle nad oes gan Awstralia, yn sicr. Ond yr effaith gronnol honno ydyw - wyddoch chi, beth y mae'r cytundeb masnach nesaf yn mynd i'w wneud? Felly, credaf ei bod yn bwysig inni ei fonitro'n ofalus iawn. Rydym wedi mynegi pryderon am hyn dro ar ôl tro gyda Llywodraeth y DU, ond mae arnaf ofn nad ydynt wedi gwrando arnom.
English: Minister, I'm grateful to the Member for Dwyfor Meirionnydd for bringing this question forward today, but it is important to note and remember that this trade deal is worth much more and is much broader than agriculture alone. This isn't spin - [ Interruption.] This isn't spin, as the Member said. This deal is the most advanced agreement that New Zealand has signed with any nation bar Australia. Despite the chuntering of the Member from Blaenau Gwent on the back benches, it is one of the most environmentally green deals ever, confirming commitments to the Paris agreement and net zero. It will liberalise tariffs on the largest list of environmental goods in any free trade agreement to date and encourage trade and see investment in low-carbon services and technology. It will also ensure that produce not able to be grown or produced here in Wales, such as Marlborough sauvignon blanc, manuka honey and kiwifruit, become more affordable to Welsh consumers. At the current time, 210 Welsh businesses export goods to the value of £23 million - [ Interruption.] They may wish to shut me down, however these are the facts, Llywydd.
Welsh: Weinidog, rwy'n ddiolchgar i'r Aelod dros Ddwyfor Meirionnydd am gyflwyno'r cwestiwn hwn heddiw, ond mae'n bwysig nodi a chofio bod y fargen fasnach hon yn werth llawer mwy ac yn llawer ehangach nag amaethyddiaeth yn unig. Nid sbin yw hyn - [ Torri ar draws.] Nid sbin yw hyn, fel y dywedodd yr Aelod. Y cytundeb hwn yw'r cytundeb mwyaf datblygedig y mae Seland Newydd wedi'i lofnodi gydag unrhyw genedl ac eithrio Awstralia. Er gwaethaf grwgnach yr Aelod o Flaenau Gwent ar y meinciau cefn, mae'n un o'r cytundebau mwyaf amgylcheddol wyrdd erioed, sy'n cadarnhau ymrwymiadau i gytundeb Paris a sero net. Bydd yn rhyddfrydoli tariffau ar y rhestr fwyaf o nwyddau amgylcheddol mewn unrhyw gytundeb masnach rydd hyd yma ac yn annog masnach ac yn arwain at fuddsoddiad mewn technoleg a gwasanaethau carbon isel. Bydd hefyd yn sicrhau bod cynnyrch na ellir ei dyfu na'i gynhyrchu yma yng Nghymru, fel sauvignon blanc Marlborough, mêl manuka a ffrwythau ciwi, yn dod yn fwy fforddiadwy i brynwyr Cymru. Ar hyn o bryd, mae 210 o fusnesau Cymru yn allforio gwerth £23 miliwn o nwyddau - [ Torri ar draws.] Efallai eu bod am imi dawelu, ond dyma'r ffeithiau, Lywydd.
English: No, you won't be shut down unless I say so, and you can carry on, in my opinion.
Welsh: Na, ni fydd raid ichi dawelu oni bai fy mod i'n dweud hynny, a gallwch barhau, yn fy marn i.
English: Diolch i ti, Llywydd. At this time, 210 Welsh businesses export goods to the value of £23 million to the New Zealand market, and the indication is that, across the whole of the UK, the value of this relationship is likely to increase by almost 60 per cent. While I understand the agricultural industry's concerns that Wales will be flooded with an influx of New Zealand lamb, we already know that New Zealand do not even use half of the quota that they are allowed to export under existing rules. In fact, New Zealand sheep meat exports to the UK have fallen by nearly a half over the last decade. With Wales currently exporting agri-produce to the value of £1.8 million to New Zealand, and £23 million of export in total, could I ask the Minister what plans she has to help the Welsh agricultural sector further grow this market, and what discussions is she having with Cabinet colleagues to ensure that we make full advantage of this trade deal with New Zealand?
Welsh: Diolch, Lywydd. Ar hyn o bryd, mae 210 o fusnesau Cymru yn allforio gwerth £23 miliwn o nwyddau i farchnad Seland Newydd, ac mae'r arwyddion yn nodi, ar draws y DU gyfan, fod gwerth y berthynas hon yn debygol o gynyddu bron 60 y cant. Er fy mod yn deall pryderon y diwydiant amaethyddol y bydd Cymru yn cael ei gorlethu gan gig oen o Seland Newydd, rydym eisoes yn gwybod nad yw Seland Newydd hyd yn oed yn defnyddio hanner y cwota y caniateir iddynt ei allforio o dan y rheolau presennol. Mewn gwirionedd, mae allforion cig defaid Seland Newydd i'r DU wedi gostwng bron i hanner dros y degawd diwethaf. Gyda Chymru ar hyn o bryd yn allforio gwerth £1.8 miliwn o gynnyrch amaethyddol i Seland Newydd, a £23 miliwn o allforion at ei gilydd, a gaf fi ofyn i'r Gweinidog pa gynlluniau sydd ganddi i helpu sector amaethyddol Cymru i dyfu'r farchnad hon ymhellach, a pha drafodaethau y mae'n eu cael gyda chyd-Aelodau o'r Cabinet i sicrhau ein bod yn manteisio'n llawn ar y cytundeb masnach hwn â Seland Newydd?
English: The Member does a sterling job in putting a very positive spin on this trade deal. The question I was asked - [ Interruption.]
Welsh: Mae'r Aelod yn gwneud gwaith rhagorol yn rhoi sbin cadarnhaol iawn ar y cytundeb masnach hwn. Y cwestiwn a ofynnwyd i mi - [ Torri ar draws.]
English: The question I was asked was about the impact on agriculture, and you will appreciate that's where I've had my focus. It is important that we do look at how we can expand our exports. You will be aware that the Minister for Economy is currently in Dubai at Expo 2020, where, yesterday, for St David's Day, Welsh food and drink was promoted on the UK pavilion for the whole day. We've just had Gulfood, where Welsh Government supported eight food and drink companies, and we're continuing to work with Hybu Cig Cymru to make sure that we do expand new markets for our very high-quality Welsh lamb and beef. But that does not take away the concerns that we have about the New Zealand trade deal. You are quite right; New Zealand doesn't currently meet its tariff-free quotas for lamb, and that's primarily due to the costs and the distance of exporting to the UK, as compared to the far nearer and obviously larger Chinese market. But there is a risk that New Zealand will pivot away from China, in particular due to current trade friction. Of course, New Zealand does, as I say, send the majority of its beef, for instance, to China and the United States. These are large markets that will still demand the majority of exports, but it's the cumulative impact that we are particularly concerned about.
Welsh: Roedd y cwestiwn a ofynnwyd i mi'n ymwneud â'r effaith ar amaethyddiaeth, ac fe fyddwch yn deall mai ar hynny y bûm yn canolbwyntio. Mae'n bwysig ein bod yn edrych ar sut y gallwn ehangu ein hallforion. Fe fyddwch yn ymwybodol fod Gweinidog yr Economi yn Dubai yn Expo 2020 ar hyn o bryd, lle cafodd bwyd a diod o Gymru ei hyrwyddo, ddoe, am y diwrnod cyfan, ar gyfer Dydd Gŵyl Dewi, ym mhafiliwn y DU. Rydym newydd gael Gulfood, lle'r oedd Llywodraeth Cymru yn cefnogi wyth cwmni bwyd a diod, ac rydym yn parhau i weithio gyda Hybu Cig Cymru i sicrhau ein bod yn ehangu marchnadoedd newydd ar gyfer ein cig oen a'n cig eidion o Gymru, sydd o safon uchel iawn. Ond nid yw hynny'n lleddfu'r pryderon sydd gennym am gytundeb masnach Seland Newydd. Rydych yn llygad eich lle; nid yw Seland Newydd yn cyrraedd eu cwotâu di-dariff ar gyfer cig oen ar hyn o bryd, a hynny'n bennaf oherwydd y costau a phellter allforio i'r DU, o gymharu â marchnad Tsieina, sy'n llawer agosach, ac yn amlwg, yn fwy. Ond mae perygl y bydd Seland Newydd yn troi oddi wrth Tsieina, yn enwedig oherwydd y gwrthdaro masnachu presennol. Wrth gwrs, mae Seland Newydd, fel y dywedaf, yn anfon y rhan fwyaf o'u cig eidion, er enghraifft, i Tsieina a'r Unol Daleithiau. Mae'r rhain yn farchnadoedd mawr a fydd yn dal i fynnu'r rhan fwyaf o allforion, ond rydym yn pryderu'n fwyaf arbennig am yr effaith gronnol.
English: I'm grateful to take part in this question, and I thank Mabon for laying it. Unlike Samuel Kurtz, who will try to defend the indefensible, and has swallowed, obviously, the little black book or whatever it is he's been given to do that, I don't feel quite so assured, and I'm sure the farmers in my area and his area won't feel quite so assured either. It is a fact - let's keep to the facts here - that Australian animal welfare is lower. [ Interruption.] This now is, you're quite right, a New Zealand trade deal. We all know that there is a high dependency in our area on exporting Welsh lamb, and it is, in my view, the best lamb in the world; there is no question about that. But we can't ignore the fact that there is going to be a cumulative effect of all these trade deals. It doesn't matter how you try to talk it up. And that in itself will have a negative impact on the farmers here in the UK, particularly here in Wales. Brexit was supposed to deliver freedom. Well, it isn't going to deliver much freedom for these farmers when they haven't got any money in their pockets. So, my question to you, Minister, is: above and beyond what the Welsh Government is already doing to support Welsh farmers, which is much more than the UK Government, by the way, what more is the Welsh Government able to do, considering that the budget for farmers has already been decreased by excessive amounts of money, so that Welsh Labour ensures the future of Welsh farming here in Wales, unlike the Tory Government who are determined to destroy it?
Welsh: Rwy'n ddiolchgar am gael cymryd rhan yn y cwestiwn hwn, a diolch i Mabon am ei ofyn. Yn wahanol i Samuel Kurtz, a fydd yn ceisio amddiffyn yr anghyfiawnadwy, ac sydd wedi llyncu, yn amlwg, y llyfr bach du neu beth bynnag a roddwyd iddo i wneud hynny, nid wyf yn teimlo mor sicr, ac rwy'n siŵr na fydd y ffermwyr yn fy ardal a'i ardal yntau'n teimlo mor sicr ychwaith. Mae'n ffaith - gadewch inni gadw at y ffeithiau yma - fod lles anifeiliaid Awstralia yn is. [ Torri ar draws.] Rydych yn llygad eich lle, cytundeb masnach Seland Newydd yw hwn bellach. Gŵyr pob un ohonom fod cryn ddibyniaeth yn ein hardal ar allforio cig oen o Gymru, ac yn fy marn i, dyna yw'r cig oen gorau yn y byd; nid oes unrhyw amheuaeth ynglŷn â hynny. Ond ni allwn anwybyddu'r ffaith y bydd yr holl gytundebau masnach hyn yn cael effaith gronnol. Nid oes ots faint y ceisiwch ei gyfiawnhau. A bydd hynny ynddo'i hun yn cael effaith negyddol ar y ffermwyr yma yn y DU, yn enwedig yma yng Nghymru. Roedd Brexit i fod i sicrhau rhyddid. Wel, nid yw'n mynd i sicrhau llawer o ryddid i'r ffermwyr hyn pan nad oes ganddynt unrhyw arian yn eu pocedi. Felly, fy nghwestiwn i chi, Weinidog, yw: y tu hwnt i'r hyn y mae Llywodraeth Cymru eisoes yn ei wneud i gefnogi ffermwyr Cymru, sy'n llawer mwy na Llywodraeth y DU gyda llaw, beth arall y gall Llywodraeth Cymru ei wneud, o gofio bod y gyllideb i ffermwyr eisoes wedi'i lleihau lawer gormod, fel bod Llafur Cymru yn sicrhau dyfodol ffermio yma yng Nghymru, yn wahanol i'r Llywodraeth Dorïaidd sy'n benderfynol o'i ddinistrio?
English: Joyce Watson makes some very important points. The UK Government, however the Tories over there defend them, cannot pretend that they've ever supported farmers in the deals that they have brought forward since we've left the European Union, and you only have to look at my budget to see how much money farmers have lost from the UK Government in their funding to the Welsh Government. The Member will be aware that work is well under way to bring forward an agriculture Bill this year. That will ensure our future plans take into account the potential impacts of trade deals. That's something I've been very keen for officials to work through. What we want to do is make agriculture much more resilient and competitive. And, of course, we've always said, haven't we, that our rural communities are so important for our culture, for our heritage of Wales and, of course, for the Welsh language, and farmers are right at the heart of that.
Welsh: Mae Joyce Watson yn gwneud pwyntiau pwysig iawn. Ni all Llywodraeth y DU, ni waeth faint y mae'r Torïaid yn eu hamddiffyn, gymryd arnynt eu bod erioed wedi cefnogi ffermwyr yn y cytundebau y maent wedi'u cyflwyno ers inni adael yr Undeb Ewropeaidd, ac nid oes ond rhaid ichi edrych ar fy nghyllideb i weld faint o arian y mae ffermwyr wedi'i golli gan Lywodraeth y DU yn eu cyllid i Lywodraeth Cymru. Bydd yr Aelod yn ymwybodol fod gwaith yn mynd rhagddo ar gyflwyno Bil amaethyddiaeth eleni. Bydd hynny'n sicrhau bod ein cynlluniau yn y dyfodol yn ystyried effeithiau posibl cytundebau masnach. Mae hynny'n rhywbeth rwyf wedi bod yn awyddus iawn i swyddogion weithio drwyddo. Yr hyn yr ydym am ei wneud yw gwneud amaethyddiaeth yn llawer mwy gwydn a chystadleuol, ac wrth gwrs, rydym wedi dweud bob amser, onid ydym, fod ein cymunedau gwledig mor bwysig i'n diwylliant, i'n treftadaeth yng Nghymru, ac wrth gwrs, i'r iaith Gymraeg, ac mae ffermwyr yn ganolog i hynny.
English: Thank you very much, Llywydd. Today, I want to pay tribute to the lifeboat crew of Trearddur Bay.
Welsh: Diolch yn fawr iawn, Llywydd. Heddiw, dwi eisiau talu teyrnged i griw bad achub Trearddur.
English: Today, the Trearddur Bay RNLI lifeboat station and crew make history by becoming the first station ever to receive a silver gallantry medal for a rescue onboard a B-class Atlantic 85 inshore lifeboat. Cast your minds back to the storms of May last year. As most of us took shelter, the crew of the Atlantic 85 were called into action, launching at the very limits of the boat's capabilities, in gale force 9 winds, to rescue a surfer in trouble. They found her at the mouth of the bay, within a few metres of the jagged rock face, struggling to keep her head above water. The prestigious silver accolade goes to helm Lee Duncan in recognition of his leadership, seamanship and exemplary boat handling. He manoeuvred the boat with amazing precision and timing to reach the casualty, allowing the crew to quickly recover her from the water. As well as Lee Duncan's silver award, bronze medals are being given to the volunteer crew, Dafydd Griffiths, Leigh McCann and Michael Doran, recognising their courage. I met Dafydd at the station a few days after the rescue, and he described it as one of the worst incidents he'd seen in over 20 years of RNLI volunteering. The entire Trearddur Bay team involved in the rescue are recognised with a chief executive's commendation. The crew don't do what they do for recognition, but this is a very public reminder of the bravery and the selflessness of RNLI volunteers everywhere.
Welsh: Heddiw, mae gorsaf bad achub a chriw Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol y Badau Achub Bae Trearddur yn creu hanes, gan mai hwy yw'r orsaf gyntaf erioed i dderbyn medal dewrder arian am achubiad ar fwrdd bad achub y glannau dosbarth B Atlantic 85. Meddyliwch yn ôl at stormydd mis Mai y llynedd. Wrth i'r rhan fwyaf ohonom gysgodi, galwyd criw'r Atlantic 85 allan, gan lansio ar derfyn eithaf gallu'r cwch, mewn gwyntoedd cryfion grym 9, i achub syrffiwr mewn trafferth. Daethant o hyd iddi yng ngheg y bae, o fewn ychydig fetrau i wyneb garw'r graig, yn ceisio cadw'i phen uwchben y dŵr. Mae'r wobr arian fawreddog yn mynd i'r llywiwr, Lee Duncan, i gydnabod ei arweinyddiaeth, ei forwriaeth a'i waith llywio cwch rhagorol. Llywiodd y cwch yn gywir eithriadol a chydag amseru rhyfeddol i gyrraedd yr unigolyn mewn trafferth, gan ganiatáu i'r criw ei hachub o'r dŵr yn gyflym. Yn ogystal â gwobr arian Lee Duncan, rhoddir medalau efydd i'r criw gwirfoddol, Dafydd Griffiths, Leigh McCann a Michael Doran, i gydnabod eu dewrder. Cyfarfûm â Dafydd yn yr orsaf ychydig ddyddiau ar ôl yr achubiad, ac fe'i disgrifiodd fel un o'r digwyddiadau gwaethaf a welodd mewn dros 20 mlynedd o wirfoddoli gyda Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol y Badau Achub. Mae tîm cyfan Bae Trearddur a fu'n rhan o'r achubiad yn cael eu cydnabod gyda chymeradwyaeth y prif weithredwr. Nid yw'r criw yn gwneud yr hyn a wnânt er mwyn cael cydnabyddiaeth, ond mae hyn yn fodd o atgoffa'r cyhoedd am ddewrder ac anhunanoldeb gwirfoddolwyr Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol y Badau Achub ym mhobman.