techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Airwaves.
Welsh: Dros yr awyr.
English: They are carried on a group of different wavelengths to those provided for FM. They are on higher wavelengths in terms of frequency, but -
Welsh: Maen nhw'n cael eu cario ar grŵp o donfeddi gwahanol i'r grŵp o donfeddi sydd yn cael eu darparu ar gyfer FM. Maen nhw ar donfeddi eithaf lot yn uwch, mewn gwirionedd, o ran amledd, ond -
English: They are broadcast from transmitters across Wales, but they use higher frequencies than those that you would use for FM at the moment. FM is transmitted -
Welsh: Maen nhw'n cael eu darlledu o drosglwyddyddion ar draws Cymru, ond maen nhw'n defnyddio amleddau uwch nag amleddau y byddech chi'n defnyddio ar gyfer FM ar hyn o bryd. Mae FM yn cael ei ddarlledu o -
English: Radio can be broadcast via satellite, of course. So, on satellite, you can access Radio Cymru and Radio Wales across Wales on the Freeview service or on Sky and other platforms. So, satellite is another option. The problem with satellite is it isn't something that's mobile: you can have it attached to a television set, but it wouldn't be available in the car. It's not particularly practical for mobile broadcasting. Transmitters are still important for those on the move, those who are travelling, so I think the development of DAB in that context is important. Another point on DAB, of course, as a digital technology is that when reception is weak, then you have that cliff edge; it just disappears entirely. It either works or it doesn't. With FM, it just declines and cuts in and out, so you have some sort of service with a lot of white noise. So, that's a technical difference and before the change to digital can happen, the number of transmitters and the strength of the signal across the UK will have to be sufficient to stop those problems from happening. That's a matter for the Minister, of course, to carry out an assessment in due course.
Welsh: Mae radio yn cael ei ddarlledu ar loeren, wrth gwrs. Felly, er enghraifft, ar loeren nawr byddwch chi'n gallu cael Radio Cymru a Radio Wales ar draws Cymru, er enghraifft, ar wasanaeth Freeview neu ar wasanaeth Sky neu ffurf debyg. Felly, mae lloeren, wrth gwrs, yn opsiwn arall. Y trafferth gyda lloeren, wrth gwrs, yw nad yw e ddim yn rhywbeth symudol. Gallwch chi gael lloeren i'ch tŷ, dywedwn ni, wedi cysylltu â set deledu, ond byddai'n anodd ei ffitio fe i'r car. Nid yw'n ymarferol iawn ar gyfer symud rownd. Mae radio sy'n cael ei ddarlledu o drosglwyddyddion yn dal yn bwysig fel cyfrwng pan rydych chi'n symud, pan rydych chi'n teithio, felly rwy'n credu bod datblygiad DAB yn y cyd-destun yna yn bwysig. Un pwynt arall am DAB, wrth gwrs, fel technoleg ddigidol yw pan fydd derbyniad yn mynd yn wan - pan mae'r signal yn mynd yn wan - rydych chi'n cael y clogwyn, mewn ffordd; mae'r signal jest yn diflannu'n llwyr. Mae naill ai'n gweithio neu ddim yn gweithio, tra gydag FM mae o jest yn dirywio, so rŷch chi'n cael rhyw fath o wasanaeth ond mae lot o sŵn cefndir. So, mae hwnnw'n wahaniaeth technegol a chyn bod y newid i ddigidol yn gallu digwydd, bydd rhaid bod nifer y trosglwyddyddion ac hefyd cryfder y signal ar y ddaear ar draws y Deyrnas Unedig yn ddigon da i atal y problemau yna rhag digwydd. Mater i'r Gweinidog fydd hynny, wrth gwrs, i wneud asesiad maes o law.
English: Okay. One final question; then I think we need to -
Welsh: Ocê. Un cwestiwn arall; wedyn rwy'n meddwl bod rhaid i ni -
English: Yes. It's fixed broadband. It isn't mobile, so it's about reaching locations such as houses and so on.
Welsh: Ie. Band eang parhaol yw e - mae'n fixed. Nid yw'n rhywbeth symudol, felly mae o'n rhywbeth sy'n ymwneud â chyrraedd lleoliadau fel tai ac yn y blaen.
English: Thank you very much to you both for joining us, and thank you for educating us this morning on a number of matters, especially those technical issues. So, thank you very much to you both. We'll have a very short break before we move on to evidence from Ofcom.
Welsh: Diolch yn fawr iawn i chi am ddod i fewn atom ni, a diolch am ein haddysgu ni y bore yma ar nifer o faterion, yn enwedig y pethau technegol. Diolch yn fawr i chi. Mi gymerwn ni doriad byr iawn cyn symud at dystiolaeth gan Ofcom.
English: Now we've reached item 4 of this committee meeting this morning, continuing our inquiry into radio in Wales. A very warm welcome to Rhodri Williams, director in Wales of Ofcom, and Neil Stock, director of broadcasting licensing for Ofcom. Neil is going to start with the questions today.
Welsh: Dyma ni'n cyrraedd eitem 4 yn y pwyllgor y bore yma, yn parhau efo'n hymchwiliad i radio yng Nghymru. Croeso cynnes iawn i Rhodri Williams, cyfarwyddwr Cymru Ofcom, a Neil Stock, cyfarwyddwr trwyddedu darlledu Ofcom. Mae Neil yn mynd i gychwyn y cwestiynu.
English: look at BBC services?
Welsh: edrych ar wasanaethau'r BBC?
English: Well, as with all consultations, what Ofcom endeavours to do is to set out in the first instance where it believes policy should go, and then to consult on that and take note of the comments submitted in consultation. Those comments usually come from various different sources. They come from individuals who have different interests and different views, and of course they have to include the views of the organisation regulated -
Welsh: Wel, fel gyda phob ymgynghoriad, yr hyn y mae Ofcom yn ceisio i'w wneud yw gosod allan, yn y lle cyntaf, lle mae'n credu y dylai polisi fynd, wedyn i ymgynghori a chymryd sylw o'r sylwadau sydd yn cael eu rhoi. Mae'r sylwadau hynny, fel arfer, yn dod o wahanol gyfeiriadau. Maen nhw'n dod gan bobl sydd â diddordebau gwahanol, sydd â safbwyntiau gwahanol, ac wrth gwrs yn gorfod cynnwys safbwynt y person, y corff, sydd yn cael ei reoleiddio yn yr achos yma, sef -
English: Well, they are here to provide advice to Ofcom, but Ofcom does take note in the same way of what is said by this committee and other committees of this place, comments made by Assembly Members -
Welsh: Wel, maen nhw yma i ddarparu cyngor i Ofcom, ond mae Ofcom yn cymryd sylw yn yr un ffordd o'r hyn sydd yn cael ei ddweud gan y pwyllgor yma, pwyllgorau eraill yn y lle yma, gan Aelodau'r Cynulliad -
English: - by the Welsh Government, and, ultimately, has to decide what is appropriate. I do believe that, on the issue of the BBC licence, having considered the issue carefully, we came to the conclusion that the new licence did raise the bar in terms of what was expected from the BBC. In a number of areas, the levels of expectation in future are higher than those set by the BBC Trust in the past, so we have raised the bar in that respect. But - and this is an important principle to all the discussions surrounding the licence - there is a need to allow some flexibility for the BBC to decide for itself how its services should be planned and provided. It's not Ofcom's role to inform the BBC, 'This is how you should be commissioning your content'. There is a minimum standard that we should put in place, but it is important and a central principle of our regulation that it's the BBC that describes in the first instance and sets out in its action plan, 'This is how we see the future'. It's our job, then, to measure their performance against that.
Welsh: - gan Lywodraeth Cymru, ac yn y diwedd yn gorfod penderfynu beth sydd yn addas. Rydw i'n credu, ar fater o drwydded y BBC, ar ôl ystyried yn ofalus, fe ddaethom ni i'r casgliad bod trwydded newydd yn codi'r bar o ran yr hyn a oedd yn ddisgwyliedig gan y BBC. Mewn nifer o achosion, mae'r lefelau disgwyliedig yn y dyfodol yn uwch na'r rhai a osodwyd gan ymddiriedolaeth y BBC yn y gorffennol. Felly, rŷm ni wedi codi'r bar, ond - ac mae hwn yn egwyddor bwysig i'r holl drafodaeth ynglŷn â'r drwydded - yr angen i adael rhywfaint o hyblygrwydd yna i'r BBC benderfynu drosto'i hunan sut y dylid cynllunio a darparu ei wasanaethau. Nid lle Ofcom yw dweud wrth y BBC, 'Dyma sut y dylech chi fod yn comisiynu eich cynnwys'. Mae yna isafswm y dylem ni fod yn rhoi mewn, ond mae e'n bwysig ac yn egwyddor ganolog i'n rheoleiddio ni mai'r BBC sydd yn disgrifio yn gyntaf, ac yn gosod allan yn ei gynllun gweithredol, dyma sut maen nhw'n gweld y dyfodol. Ein gwaith ni wedyn yw mesur eu perfformiad nhw yn erbyn hynny.
English: No. I think the circumstances in Scotland and in Northern Ireland and England are different -
Welsh: Nac ydw. Na. Rydw i'n credu bod yr amgylchiadau yn yr Alban ac yng Ngogledd Iwerddon, a Lloegr, yn hynny o beth, yn wahanol -
English: I don't accept that it is lower than what is reasonable for BBC Radio Wales to produce. It is lower than in Scotland, but it's been historically lower and the BBC has chosen - . The BBC - and I'm sure that you will speak to them in due time - do have some discretion in Wales, in Scotland and in Northern Ireland in terms of how they spend their money. It's a matter for the BBC in the first instance to decide what is an appropriate level, not only in terms of the hours of news and current affairs, but everything else too. So, I'm content that we have reached a position where the licence does raise the bar in terms of a range of services and is reasonable. And I accept, of course, that people might - . It's not unusual -
Welsh: Nid ydw i yn derbyn ei fod yn is na'r hyn sydd yn rhesymol i BBC Radio Wales ei gynhyrchu. Mae e'n is na'r Alban ond mae e'n hanesyddol yn is ac mae'r BBC wedi dewis - . Mae gan y BBC - ac rwy'n siŵr byddwch yn siarad gyda nhw maes o law - rywfaint o ddisgresiwn yng Nghymru, yn yr Alban, yng Ngogledd Iwerddon sut maen nhw'n gwario'u harian. Mater i'r BBC yn y lle cyntaf yw penderfynu beth sydd yn lefel addas, nid yn unig o oriau o newyddion a materion cyfoes, ond o bopeth arall. Felly, rydw i'n hapus ein bod ni wedi dod i sefyllfa lle mae'r drwydded yn codi'r bar ar draws lefel y gwasanaethau ac yn un rhesymol. Rydw i'n derbyn, wrth gwrs, efallai byddai pobl - . Nid yw'n anghyffredin -
English: Because, as I said earlier, we set targets that are higher than the previous targets set by the trust but are lower than what the services themselves produce. So, it's not a maximum, it's a minimum, and if the BBC decides that they want to spend more money on news and current affairs on Radio Wales rather than current affairs on television in Welsh for S4C, or in English for BBC One, then that is an issue for them. I don't think that we would be comfortable with forcing a change on the BBC before - . That's to say that the whole relationship with the BBC is new, and we're in the first year of its implementation, and I don't think now would be the time for Ofcom to be intervening in such a way that would require the BBC to change direction. It's a matter of looking at what they produce -
Welsh: Oherwydd, fel roeddwn i'n ei ddweud yn y lle cyntaf, ein bod ni'n gosod targedau sydd yn uwch na thargedau blaenorol yr ymddiriedolaeth, ond yn is na'r hyn mae'r gwasanaethau eu hunain yn ei gynhyrchu. Felly, nid yw'n uchafswm, isafswm yw e, ac os ydy'r BBC yn dewis eu bod nhw am wario mwy o arian ar newyddion a materion cyfoes ar Radio Wales yn hytrach na, dywedwn ni, materion cyfoes ar deledu yn Gymraeg i S4C, neu yn Saesneg ar gyfer BBC One, mater iddyn nhw yw hynny. Nid wyf yn credu y byddwn ni'n gyfforddus gyda gorfodi newid ar y BBC cyn cychwyn yr - . Hynny yw, mae'r holl berthynas gyda'r BBC yn un newydd; rŷm ni yn y flwyddyn gyntaf o'i weithredu fe, ac nid ydw i'n credu nawr byddai'r amser i Ofcom fod yn ymyrryd yn y fath fodd fyddai'n gorfodi'r BBC i newid cyfeiriad. Mae'n fater o edrych ar yr hyn maen nhw'n ei gynhyrchu -
English: I think it depends on the evidence that comes to hand. If there is evidence - . Of course, you will recall that -
Welsh: Rydw i'n credu ei fod yn dibynnu ar y dystiolaeth sydd yn dod i law. Os oes yna dystiolaeth - . Wrth gwrs, fe gofiwch chi -
English: If the evidence justifies that. If there is evidence that there are programmes being broadcast that are inaccurate in their content -
Welsh: Os ydy'r dystiolaeth yn cyfiawnhau hynny. Os oes yna dystiolaeth fod yna rhaglenni yn cael eu darlledu sydd yn anghywir yn eu cynnwys -
English: Well, there is a case for looking at any element of BBC services that doesn't meet the requirements. So, if there is evidence - . We cannot go back years - we don't have the ability to do that - but we can deal with the here and now. As it happens, as far as I'm aware, we haven't received a complaint yet, and without receiving those complaints, then it's far more difficult -
Welsh: Wel, mae yna achos dros edrych ar unrhyw elfen o wasanaethau'r BBC sydd ddim yn cwrdd â'r gofynion. Felly, os oes yna dystiolaeth - . Allwn ni ddim fynd yn ôl blynyddoedd - nid oes gyda ni'r gallu i wneud hynny - ond gallwn ni ddelio gyda nawr. Fel mae'n digwydd, am wn i, nid oes dim cwyn wedi'i dderbyn eto, a heb gwynion, mae'n llawer anoddach -
English: We will certainly do that.
Welsh: Fe wnawn ni hynny â chroeso.
English: Thank you very much. Moving on now to community radio, and we have questions from Jenny.
Welsh: Diolch yn fawr. Symud rŵan tuag at radio cymunedol a chwestiynau gan Jenny.
English: Thank you very much. And to conclude this session, Suzy Davies.
Welsh: Diolch yn fawr. Ac i gloi y sesiwn yma, Suzy Davies.
English: In our last report, which was published in August 2017, the figure at that time was that 58 per cent of adults in Wales owned a DAB set and that had increased eight percentage points over the previous year. So, it's increasing but -
Welsh: Yn ein hadroddiad diwethaf, a gafodd ei gyhoeddi yn Awst 2017, y ffigur bryd hynny oedd bod 58 y cant o oedolion yng Nghymru yn berchen ar set DAB a bod hynny wedi cynyddu wyth pwynt canran yn ystod y flwyddyn flaenorol. Felly, mae ar gynnydd ond -
English: So, it's over half, but we're not reaching where DAB is available. There is a huge gap between the number of people who own a DAB radio and those who actually use the sets.
Welsh: Felly, dros hanner, ond nid yw'n cyrraedd lle mae DAB ar gael. Mae yna fwlch enfawr rhwng nifer y bobl sy'n berchen ar radio a'r rhai sy'n actually iwso nhw.
English: Yes. What I think you see happening is that, as people who own older radio sets, as they replace those sets, that is when they do it. Only some people would go out and say, 'I can get enhanced services on this.' And, there is a major difference in terms of listening habits, as there is in viewing habits, between younger people and older people. Young people don't tend to use, although there is so much more content available on digital radio - they tend to access alternative sources for music, for example. That also affects and explains perhaps why many people aren't moving more swiftly towards digital radio as one would perhaps have anticipated.
Welsh: Oes. Rwy'n credu yr hyn rydych chi'n gweld yn digwydd yw, wrth i bobl sydd yn berchen ar setiau radio hŷn, wrth iddyn nhw adnewyddu'r set, dyna'r adeg maen nhw'n ei wneud e. Dim ond rhai pobl fyddai'n mynd allan ac yn dweud, 'Rwy'n gallu cael mwy o wasanaethau ar hwn.' Hefyd, wrth gwrs, mae yna wahaniaeth mawr mewn arferion gwrando, fel sydd yna mewn arferion gwylio, gan bobl ifanc a phobl hŷn. Hynny yw, mae pobl ifanc yn dueddol o ddefnyddio, er bod cymaint mwy o gynnwys i gael ar radio digidol, ffynonellau gwahanol ar gyfer cerddoriaeth - dyna mae pobl ifanc yn eu defnyddio. Mae hynny hefyd yn effeithio ac yn esbonio efallai pam nad yw cymaint o bobl yn symud yn gynt tuag at radio digidol a fyddai rhywun efallai wedi disgwyl.
English: That's it, thank you very much. Thank you to you both for joining us this morning. Thank you.
Welsh: Dyna ni, diolch yn fawr iawn. Diolch i chi'ch dau am ddod i mewn atom ni y bore yma. Diolch yn fawr.
English: We turn now to item 5: papers to note. These are the papers that are here to note: 5.1, a paper from Ofcom discussing the draft memorandum of understanding, and paper 5.2, non-public funding of the arts - correspondence from Arts Council England. Are you content to note those papers?
Welsh: Rwy'n troi rŵan at eitem 5: papurau i'w nodi. Dyma'r papurau sydd i'w nodi: 5.1, papur gan Ofcom yn trafod y memorandwm cyd-ddealltwriaeth drafft, a 5.2, cyllid heblaw cyllid cyhoeddus ar gyfer y celfyddydau - gohebiaeth gan Gyngor Celfyddydau Lloegr. A ydych chi'n hapus i nodi'r papurau?
English: Perhaps that's something to discuss in the private session. Does everyone agree that we will agree with the other committees that the Assembly, in some way, has to have a pre-appointment hearing before appointing this new person to the board? Yes, okay. We'll discuss in private session how we're going to take that forward. Thank you very much.
Welsh: Efallai fod hynny'n rhywbeth i'w drafod yn y sesiwn breifat. Ond a ydy pawb yn cytuno ein bod ni am gytuno efo'r pwyllgorau eraill fod angen i'r Cynulliad, mewn rhyw ffordd, gael gwrandawiad cyn penodi'r person newydd yma i'r bwrdd? Ie, iawn. Fe wnawn ni drafod yn y sesiwn breifat sut rydym ni'n mynd i symud hynny ymlaen. Diolch yn fawr iawn.
English: So, we'll move to item 6, and that's the motion under Standing Order 17.42 to resolve to exclude the public from the remainder of the meeting. Are you content to do so? Thank you.
Welsh: Felly, fe wnawn ni symud i eitem 6, a hynny ydy cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod. A ydych chi'n hapus i wneud hynny? Diolch yn fawr.
English: Thank you very much, Chair. Stemming from the discussion this morning when we went to see some of the local businesses here in Newtown, they were asking, where the Welsh Government is leading trade missions to different parts of the world, particularly companies that are relatively new and not the biggest, one of the things that they were asking about - because there is a significant cost for them as a company to go on these trade missions - was the possibility of being able to go on these trade missions for the first time for free. I thought that was an excellent idea to promote themselves. I was wondering what the response of the Welsh Government would be to that proposal.
Welsh: Diolch yn fawr, Cadeirydd. Eto, yn deillio o'r drafodaeth y bore yma pan aethom ni i weld rhai o'r busnesau lleol yma yn y Drenewydd, roedden nhw'n holi pan fo Llywodraeth Cymru yn arwain teithiau masnachol - trade missions - i wahanol rannau o'r byd, yn enwedig cwmnïau sydd yn weddol newydd a ddim gyda'r mwyaf, un o'r pethau roedden nhw yn ei holi - achos mae yna gost sylweddol iddyn nhw fel cwmni i fynd ar y teithiau masnachol yma - oedd beth am y posibilrwydd o allu mynd ar y teithiau masnachol yma am y tro cyntaf am ddim. Roeddwn i'n credu bod hynny'n syniad eithaf gwych i'w hyrwyddo. Roeddwn i'n meddwl beth fuasai ymateb Llywodraeth Cymru i'r fath osodiad.
English: One thing we'd have to ensure is that those companies were serious. Up to now, what we've tended to do is say that, if they make a contribution themselves, we would match that to show, first, partnership, but, secondly, that they are serious about looking at the market themselves. We could certainly consider that as an option, but we would have to ensure that businesses were truly serious, if they were to come on a trade mission, about looking at that market.
Welsh: Un peth byddai'n rhaid gwneud yn siŵr, wrth gwrs, yw bod y cwmni o ddifrif. Lan i nawr, wrth gwrs, beth y byddem ni'n tueddu i'w ddweud yw, wel, os ydyn nhw'n rhoi cyfraniad eu hunain, felly, byddem ni'n rhoi cyfraniad hefyd i ddangos, yn gyntaf, partneriaeth, ond yn ail eu bod nhw o ddifrif ynglŷn ag edrych ar y farchnad eu hunain. Gallem ni ei ystyried ef, ond byddai'n rhaid sicrhau bod busnesau yn wir o ddifrif, os ydyn nhw am ddod ar daith, ynglŷn ag edrych ar y farchnad honno.
English: How therefore would you be able to have signs of that assurance in the absence of that money, because they can be significant funds sometimes that can prevent these companies from coming on these trade missions? So, what other kind of assurance would you be looking for?
Welsh: Sut felly y byddech chi eisiau cael arwyddion o'r sicrwydd yna yn absenoldeb yr arian, achos mae'n gallu bod yn arian mawr weithiau sydd yn atal y cwmnïau yma rhag dod ar eich teithiau masnachol chi? Wedyn, pa fath arall o sicrwydd y byddech chi'n chwilio amdano fe, buasech chi'n feddwl?
English: There would have to be some sort of commitment in terms of what sort of preparatory work they'd done, what sort of work they'd done in terms of research into the market and what kind of customers they believe would exist for them in those markets. I don't think there's any sort of European barrier that would prevent them from doing this. I don't think there is any barrier in terms of law or a regulation.
Welsh: Byddai'n rhaid cael rhyw fath o ymrwymiad ynglŷn â pha fath o waith maen nhw yn wedi ei wneud o flaen llaw efallai, pa fath o waith y maen nhw wedi'i wneud er mwyn gwneud ymchwil i'r farchnad, pa fath o gwsmeriaid maen nhw'n credu y bydd yna iddyn nhw, a mynd o fanna. Nid wyf i'n credu bod unrhyw fath o rwystr Ewropeaidd a fyddai'n eu stopio nhw rhag gwneud hyn. Nid wyf i'n credu bod unrhyw fath o rwystr ynglŷn â'r gyfraith ynglŷn â gwneud hynny.
English: It was a strong idea that emanated from these companies this morning on facilitating the way forward, to get one step on the ladder to be more international.
Welsh: Roedd yn syniad cryf a ddaeth trwy'r cwmnïau yma bore yma am efallai hyrwyddo'r ffordd ymlaen iddyn nhw jest i ddechrau cael cam mewn ar y stepen yna i fynd yn fwy rhyngwladol felly.
English: Thank you very much. First of all, I'd like to ask about what you as First Minister can do in this context. It's clear from what you've described in responding to Mick Antoniw's questions that it would be far easier if the current situation remained as you desire as a Welsh Government - that we remain in the single market, or at least have full and unfettered access to the single market, and also remain within the customs union. When do you think you'll persuade your own leader, Jeremy Corbyn, of the merits of that?
Welsh: Diolch yn fawr. Hoffwn i jest yn gyntaf oll ofyn ynglŷn â beth fedrwch chi ei wneud fel Prif Weinidog yn y cyd-destun yma. Mae'n amlwg o'r hyn rydych chi wedi ei ddisgrifio wrth ymateb i Mick Antoniw y byddai fe'n haws o lawer pe bai'r sefyllfa yn parhau fel rŷch chi yn dymuno fel Llywodraeth Cymru - ein bod ni'n aros yn y farchnad sengl, neu o leiaf yn aros gyda mynediad llawn i'r farchnad sengl, ac yn aros yn yr undeb tollau. Pryd ydych chi'n meddwl y byddwch chi'n perswadio eich arweinydd eich hunan, Jeremy Corbyn, o'r sefyllfa yna?
English: Well, there is discussion, of course, in the Labour Party, but my job is to persuade the UK Government. The Labour Party, at present, can't do anything about this because the Labour Party is not in Government in London. But what's vital is that the UK Government understands that there is a sensible way to move ahead on this, and there is a way that is very bad for the Welsh economy and the UK economy. So, I want to press the UK Government to do this so that they can see the sense in what we and Scotland are saying.
Welsh: Wel, mae yna drafod, wrth gwrs, yn y Blaid Lafur, ond fy jobyn i yw perswadio Llywodraeth y Deyrnas Unedig. Nid yw'r Blaid Lafur ar hyn o bryd yn gallu gwneud dim byd am hwn, achos nid y Blaid Lafur sydd mewn Llywodraeth yn Llundain. Ond beth sy'n hollbwysig yw bod Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn deall bod yna ffordd synhwyrol i symud ymlaen ynglŷn â hyn, ac mae yna ffordd sydd yn wael iawn i economi Cymru ac i economi'r Deyrnas Unedig. So, felly, pwyso ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig rydym ni'n ei wneud er mwyn eu bod nhw'n gallu gweld y synnwyr yn beth rŷm ni a'r Alban yn ei ddweud.