English: Thank you, Presiding Officer. I'm pleased to participate in this important debate this afternoon. I can confirm, from the outset, that the Welsh Conservatives will support this motion. Of course, we on this side of the Chamber recognise that Wales faces a number of challenges when it comes to our health, our education system and out economy, and I'll be focusing on the future. As the second point of the motion says, performance in these policy areas clearly shows that the Welsh Government must be more creative and collaborative in developing policies for our public services. If we are serious about transforming the economy, we must support our small businesses, which are the backbone of our economy, and we must invest in key infrastructure projects. The Welsh Government must recognise the potential of SMEs to grow the Welsh economy and create the conditions necessary for more enterprise here in Wales. Only recently, some businesses have suffered terribly because of increases in business rates. Businesses need to know whether they actually qualify for some of the additional funding announced by the Welsh Government. I appreciate that the Welsh Government is going to look at the business rates system in the future, but the Government can take action now on this issue. For example, it could split the business rate multiplier in order to provide a level playing field for small businesses to compete with larger businesses. SMEs also need support in accessing finance, and I believe that the Welsh Government must develop a regional approach to enable businesses to gain access to funding in order to reflect their local economies. We must think much more creatively if we're going to transform the economy, and creating a series of regional high-street banks across Wales would certainly localise access to finance for small businesses. Proposals like this could be submitted fairly quickly and would have a positive effect on the local and national economy in Wales, and I hope that the Welsh Government looks carefully at these kinds of policies and finds a better way to support small businesses across Wales. Of course, there are also fundamental problems in the health service in Wales. The Welsh Government continues to adopt a one-size-fits-all approach to providing health services across Wales, which is failing Welsh patients. The Government must move away from its centralising agenda for healthcare services. We need to see policies that protect local services and we need to see stronger services across Welsh hospitals. Centralising services does not necessarily mean better services when it comes to meeting healthcare needs and the Welsh Government must reverse this worrying trend and start developing more integrated local services within our communities. The Welsh Government must expand the role of community hospitals across Wales in order to help reduce the pressure on our hospital units, which are already under enormous strain. I also believe that the health service must be more accountable to those it serves. In my opinion, this would lead to improvements by giving patients a voice at the heart of decisions made in the health service. Indeed, establishing local accountability and transferring decisions relating to health services away from the central government in Cardiff Bay and putting that authority back in the hands of local communities, in my opinion, would improve our local health services. In terms of our education system, I'm sure that all Members in the Chamber agree that our children deserve better. I appreciate that the Cabinet Secretary is embarking on a broad range of measures in relation to the education system in Wales, but as things stand, the figures show that Wales is simply not where we want it to be in terms of international benchmarks. Going forward, there must be greater ambition and leadership from the Welsh Government and that must be passed on to teachers throughout Wales. A recent report by Estyn stated that a significant lack of strong leadership was holding teachers and children back from achieving their potential. Thus, the Welsh Government needs to focus more on improving teaching standards and developing a strategy to target and develop leadership issues in the education system. As part of a campaign to empower teachers, the Welsh Government must establish a national formula with money being directly targeted at schools to put all learners, whether in rural or urban settings, on a more equal footing. By doing this, it will release more resources for the classroom. Directly funding schools would actually drive power down to the teachers and headteachers who know what is best for their schools, giving them more flexibility and control over the priorities of their schools. And the Welsh Government must provide the tools for schools to be more creative in implementing the curriculum, for example, by making schools entrepreneurial hubs by establishing social enterprises in each school to improve the business skills of future generations. In closing, Llywydd, the Welsh Government must be much more innovative and creative in order to improve the lives of people in Wales. Continuing with the same old approaches will not bring improvements to our health service, or our education system and will not grow our economy. Therefore, I urge the Welsh Government to act and to be much more innovative.
Welsh: Diolch, Lywydd. Rwy'n falch o gymryd rhan yn y ddadl bwysig hon y prynhawn yma. Gallaf gadarnhau o'r dechrau y bydd y Ceidwadwyr Cymreig yn cefnogi'r cynnig hwn. Wrth gwrs, rŷm ni ar yr ochr hon i'r Siambr yn cydnabod bod Cymru yn wynebu nifer o heriau pan ddaw at ein gwasanaeth iechyd, ein system addysg a'n heconomi, a byddaf i'n canolbwyntio fy nghyfraniad i ar y dyfodol. Fel mae ail bwynt y cynnig yn dweud, mae perfformiad yn y meysydd polisi hyn yn dangos yn glir bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru fod yn llawer mwy creadigol a chydweithredol o ran datblygu polisïau ar gyfer ein gwasanaethau cyhoeddus. Os ydym o ddifri ynghylch trawsnewid yr economi, mae'n rhaid inni gefnogi ein busnesau bach sydd yn asgwrn cefn i'n heconomi, a rhaid inni fuddsoddi mewn prosiectau seilwaith allweddol. Rhaid i Lywodraeth Cymru gydnabod potensial busnesau bach a chanolig i dyfu economi Cymru a chreu'r amodau sydd eu hangen ar gyfer mwy o fenter yma yng Nghymru. Dim ond yn ddiweddar, mae rhai busnesau wedi cael eu bwrw'n ofnadwy oherwydd cynnydd mewn trethi busnes, ac mae angen i fusnesau wybod a ydyn nhw, mewn gwirionedd, yn gymwys i gael rhywfaint o'r arian ychwanegol a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru. Rwy'n gwerthfawrogi bod Llywodraeth Cymru yn mynd i edrych ar y system trethi busnes yn y dyfodol, ond gall y Llywodraeth gymryd camau nawr ar y mater hwn. Gallai, er enghraifft, rannu'r lluosydd ardrethi busnes er mwyn rhoi chwarae teg i fusnesau bach o gymharu â busnesau mwy. Mae hefyd angen cefnogaeth ar fentrau bach a chanolig o ran cael gafael ar gyllid ac rwy'n credu bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru ddatblygu dull rhanbarthol i alluogi busnesau i gael mynediad i gyllid er mwyn adlewyrchu eu heconomïau lleol. Mae'n rhaid inni feddwl yn llawer mwy creadigol os ydym ni'n mynd i drawsnewid yr economi, a byddai creu cyfres o fanciau'r stryd fawr rhanbarthol ledled Cymru yn sicr o leoleiddio mynediad at gyllid ar gyfer busnesau bach. Gallai cynigion fel hyn gael eu cyflwyno yn weddol gyflym, a byddai hynny'n cael effaith bositif ar yr economi leol a chenedlaethol yng Nghymru, ac rwy'n mawr obeithio y bydd Llywodraeth Cymru yn edrych yn ofalus ar y mathau hyn o bolisïau a dod o hyd i ffordd well o gefnogi busnesau bach ledled Cymru. Wrth gwrs, mae yna hefyd broblemau sylfaenol yn y gwasanaeth iechyd yng Nghymru. Mae Llywodraeth Cymru yn parhau i fabwysiadu'r polisi o un maint sydd yn ffitio i bawb tuag at ddarparu gwasanaethau iechyd ledled Cymru, sy'n methu cleifion Cymru. Rhaid i'r Llywodraeth symud i ffwrdd o agenda ganoli ar gyfer gwasanaethau gofal iechyd; mae angen inni weld polisïau sy'n diogelu gwasanaethau lleol ac mae angen inni weld gwasanaethau cryfach ar draws ysbytai yng Nghymru. Nid yw gwasanaethau mwy a mwy canolog o reidrwydd yn golygu gwell gwasanaethau pan ddaw at gyflenwi angen gofal iechyd ac mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru wrthdroi'r duedd hon sy'n peri pryder a dechrau datblygu gwasanaethau lleol sy'n fwy integredig o fewn ein cymunedau. Mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru ehangu rôl ysbytai cymunedol ar draws Cymru er mwyn helpu i leihau'r pwysau ar ein hunedau ysbyty sydd eisoes o dan straen enfawr. Rwyf hefyd yn credu bod yn rhaid i'r gwasanaeth iechyd fod yn fwy atebol i'r rhai y mae'n eu gwasanaethu. Yn fy marn i, byddai hyn yn arwain at welliannau drwy roi llais cleifion wrth wraidd penderfyniadau y tu mewn i'r gwasanaeth iechyd. Yn wir, byddai sefydlu atebolrwydd lleol a throsglwyddo penderfyniadau dros wasanaethau iechyd oddi wrth lywodraeth ganolog ym Mae Caerdydd a rhoi'r awdurdod hwnnw yn ôl i ddwylo cymunedau lleol, yn fy marn i, yn gwella ein gwasanaethau iechyd lleol. O ran ein system addysg, rwy'n siŵr bod yr holl Aelodau yn y Siambr yn cytuno bod ein plant yn haeddu gwell. Rwy'n gwerthfawrogi bod Ysgrifennydd y Cabinet yn cychwyn ar ystod eang o fesurau mewn perthynas â'r system addysg yng Nghymru, ond fel y mae, mae'r ffigurau'n dangos nad yw Cymru, yn syml, lle yr hoffem iddi fod o ran meincnodau rhyngwladol. Wrth symud ymlaen, rhaid cael mwy o uchelgais ac arweiniad gan Lywodraeth Cymru ac y mae'n rhaid eu pasio ymlaen i athrawon ledled Cymru. Dangosodd adroddiad diweddar Estyn fod diffyg enfawr o ran arweinyddiaeth gref, sy'n dal athrawon a phlant yn ôl rhag cyflawni eu potensial. Felly, mae angen i Lywodraeth Cymru ganolbwyntio mwy ar wella safonau addysgu a datblygu strategaeth i dargedu a datblygu materion arweinyddiaeth yn y system addysg. Fel rhan o ymgyrch i rymuso athrawon, rhaid i Lywodraeth Cymru sefydlu fformiwla genedlaethol gydag arian yn cael ei dargedu'n uniongyrchol at ysgolion i roi'r holl ddysgwyr, boed hwy mewn lleoliadau gwledig neu drefol, ar sail fwy cyfartal. Trwy wneud hyn, fe fydd yn rhyddhau mwy o adnoddau i mewn i'r ystafell ddosbarth. Byddai ariannu ysgolion yn uniongyrchol mewn gwirionedd yn gwthio grym i lawr i'r athrawon a phenaethiaid sy'n gwybod beth sydd orau ar gyfer eu hysgolion, gan roi mwy o hyblygrwydd a rheolaeth i athrawon dros flaenoriaethau eu hysgolion. A rhaid i Lywodraeth Cymru roi'r offer i ysgolion i fod yn fwy creadigol wrth weithredu'r cwricwlwm. Er enghraifft, gallai wneud ysgolion yn hybiau entrepreneuraidd drwy sefydlu mentrau cymdeithasol ym mhob ysgol i helpu i wella sgiliau busnes cenedlaethau'r dyfodol. Wrth gloi, Lywydd, mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru fod yn llawer mwy arloesol a chreadigol er mwyn gwella bywydau pobl Cymru. Ni fydd parhau gyda'r un hen ddull yn gweld gwelliannau yn ein gwasanaeth iechyd, na'n system addysg ac ni fydd yn tyfu ein heconomi. Felly, rwy'n annog Llywodraeth Cymru i weithredu a bod yn llawer mwy arloesol.