techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: I was very pleased to see the Catalan flag flying today, but, on a more regular basis, I wonder whether we could continue to fly the Commonwealth flag, which I saw earlier in the week. We have been members of the Commonwealth, obviously, since the inception of it. It has 54 member states, it encompasses 11 million square miles, spans all six inhabited continents, has 20 per cent of the world's landmass and a population of 2.4 billion people. The London declaration that established the Commonwealth member states as equal and free in 1949 states that its values are democracy, human rights and the rule of law, values that every progressive society should preserve and defend in the twenty-first century. And, of course, it has been presided over, as head of the Commonwealth, by Her Majesty the Queen for 68 years. So, I wonder if the Llywydd could tell us whether the Commission would look favourably upon this request either to fly the Commonwealth flag on a permanent basis, subject to special occasions such as today, or the flags of individual Commonwealth countries.
Welsh: Roeddwn yn falch iawn o weld baner Catalonia yn chwifio heddiw, ond ar sail fwy rheolaidd, tybed a allem barhau i chwifio baner y Gymanwlad, a welais yn gynharach yn yr wythnos. Rydym wedi bod yn aelodau o'r Gymanwlad, yn amlwg, ers ei sefydlu. Mae ganddi 54 aelod-wladwriaeth, mae iddi 11 miliwn milltir sgwâr o dir, mae'n ymestyn dros bob un o'r chwe chyfandir cyfannedd, mae'n cynnwys 20 y cant o dir y byd ac mae ganddi boblogaeth o 2.4 biliwn o bobl. Mae'r datganiad a wnaed yn Llundain a sefydlodd aelod-wladwriaethau'r Gymanwlad fel rhai cyfartal a rhydd yn 1949 yn datgan mai democratiaeth, hawliau dynol a rheolaeth y gyfraith yw ei gwerthoedd, gwerthoedd y dylai pob cymdeithas flaengar eu cynnal a'u hamddiffyn yn yr unfed ganrif ar hugain. Ac wrth gwrs, mae'r Frenhines wedi llywyddu drosti fel pennaeth y Gymanwlad am 68 mlynedd. Felly, tybed a allai'r Llywydd ddweud wrthym a wnaiff y Comisiwn edrych yn ffafriol ar y cais hwn naill ai i chwifio baner y Gymanwlad yn barhaol, yn amodol ar achlysuron arbennig fel heddiw, neu faneri unigol gwledydd y Gymanwlad?
English: Usually, of course, on the fourth pole, it's the National Assembly flag that is flown. As the Member has said, the Catalan flag is flown today in recognition of the fact that the Presiding Officer of the Catalonian Parliament is visiting, and the Commonwealth flag was flown yesterday and the day before that to recognise the Commonwealth Day. That's what the policy has been in recent years: to fly the Commonwealth flag for two days per year during the period of Commonwealth Day. I often have applications from Members to fly various flags to do with unions, states and different campaigns. I think it's very important that we do keep one of our flag poles available for the flags that reflect the special days or weeks or months to promote campaigns and recognised international days. That's my opinion on the issue. I don't expect every Member to agree with that.
Welsh: Yn arferol, wrth gwrs, ar y pedwerydd polyn, baner y Cynulliad Cenedlaethol ei hun sydd yn cael ei chodi. Fel mae'r Aelod wedi ei ddweud, mae baner Catalunya yn cael ei chyhwfan heddiw mewn cydnabyddiaeth o'r ffaith bod Llywydd Senedd Catalunya yn ymweld, a baner y Gymanwlad wedi ei hedfan ddoe ac echddoe i gydnabod Dydd y Gymanwlad. Dyna mae'r polisi wedi bod dros y blynyddoedd diwethaf yma: hedfan baner y Gymanwlad am ddau ddiwrnod y flwyddyn yn ystod cyfnod Dydd y Gymanwlad. Dwi'n cael yn aml ceisiadau gan Aelodau i hedfan baneri amrywiol sydd yn ymwneud ag undebau a gwladwriaethau ac ymgyrchoedd gwahanol. Dwi'n credu ei fod e'n bwysig ein bod ni'n cadw un o'n polion baneri ar gyfer y baneri hynny sydd yn adlewyrchu diwrnodau neu wythnosau neu fisoedd penodol i hybu ymgyrchoedd a diwrnodau cydnabyddedig rhyngwladol. Dyna fy marn i ar y mater. Dwi ddim yn disgwyl i bob Aelod gytuno.
English: My apologies; I didn't realise my name was down. But, yes, I would like to ask a question relating to -
Welsh: Rwy'n ymddiheuro; nid oeddwn yn sylweddoli bod fy enw i lawr. Ond hoffwn ofyn cwestiwn ynglŷn â-
English: Well, don't feel obliged. Don't feel obliged to. But you are down.
Welsh: Peidiwch â theimlo rheidrwydd i wneud hynny. Ond mae eich enw i lawr.
English: Thank you, Deputy Presiding Officer. My request would be, knowing that we have an international strategy now that is looking at our links with other regions that have Celtic connections - the Basque Country, Catalonia, et cetera - whether or not we can indeed look at periodically, actually, flying, as we have today, those flags on a much more regular basis, and echoing what Neil Hamilton has just said, because I think that would be a good indication of the fact that Wales is a very outward-looking nation.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Fy nghais fyddai, o gofio bod gennym strategaeth ryngwladol yn awr sy'n edrych ar ein cysylltiadau â rhanbarthau eraill sydd â chysylltiadau Celtaidd - Gwlad y Basg, Catalwnia, ac ati - a allwn edrych o bryd i'w gilydd ar chwifio'r baneri hynny, fel y gwnaethom heddiw, ar sail fwy rheolaidd o lawer, ac rwy'n adleisio'r hyn y mae Neil Hamilton newydd ei ddweud, gan y credaf y byddai hynny'n arwydd da o'r ffaith bod Cymru yn genedl sy'n edrych tuag allan.
English: I'm very keen to receive requests and suggestions from Members as to how we support our work here in the flying of flags and demonstrate our solidarity beyond Wales and with international organisations and countries elsewhere. If people have views - Members have views - on how our internationalist approach to our National Assembly can be reflected in our policy on flags, then I'm very keen to hear that, both from Members here and from the Government in its own international strategy.
Welsh: Rwy'n awyddus iawn i dderbyn ceisiadau ac awgrymiadau ynglŷn â sut rydym yn cefnogi ein gwaith yma yn chwifio baneri ac yn dangos ein cefnogaeth y tu hwnt i Gymru ac i sefydliadau rhyngwladol a gwledydd mewn mannau eraill. Os oes gan bobl farn - os oes gan yr Aelodau farn - ynglŷn â sut y gellir adlewyrchu ein hymagwedd ryngwladol tuag at ein Cynulliad Cenedlaethol yn ein polisi ar faneri, rwy'n awyddus iawn i glywed hynny, gan yr Aelodau yma a chan y Llywodraeth yn ei strategaeth ryngwladol ei hun.
English: Awareness raising is a key priority for the Senedd Commission ahead of the next Senedd election, particularly among 16 and 17-year-olds, who will be able to vote for the first time. This includes contributing to the development of appropriate resources, which will be available from May onwards. And we're also working with partners such as the Electoral Commission and the Welsh Government to raise awareness in time for the elections next year.
Welsh: Mae codi ymwybyddiaeth yn flaenoriaeth allweddol i Gomisiwn y Senedd cyn etholiad nesaf y Senedd, yn enwedig ymhlith pobl ifanc 16 a 17 oed, a fydd yn cael yr hawl i bleidleisio am y tro cyntaf. Mae hyn yn cynnwys cyfrannu at ddatblygu adnoddau priodol fydd ar gael o fis Mai ymlaen. A hefyd rydym ni'n gweithio gyda phartneriaid fel y Comisiwn Etholiadol a Llywodraeth Cymru er mwyn codi ymwybyddiaeth mewn pryd ar gyfer yr etholiadau flwyddyn nesaf.
English: I'm very grateful to the Llywydd for her answer, and it's extremely encouraging. I wonder if she can say a little bit more about how young people themselves are being involved in the discussion about how best we can communicate these messages to them? And, on a slightly different but related matter, can she tell us what partnerships are being developed to enable those foreign national citizens who will be able to vote in our Senedd elections to become aware? I just happened to have a conversation with a friend of mind who's originally from Romania, and she was very surprised, as well as very delighted, to know that she'd be able to vote in the next election, as would her husband, who's originally from Poland. So, those two points, really - how are we involving young people in the discussions about how best to get the messages across, and how are we enabling those citizens whose roots are elsewhere to understand that they can vote in this election?
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Llywydd am ei hateb, ac mae'n galonogol dros ben. Tybed a all ddweud ychydig mwy ynglŷn â sut y mae pobl ifanc eu hunain yn cael eu cynnwys yn y drafodaeth ynglŷn â'r ffordd orau y gallwn gyfleu'r negeseuon hyn iddynt? Ac ar fater ychydig yn wahanol ond cysylltiedig, a all ddweud wrthym pa bartneriaethau sy'n cael eu datblygu i alluogi'r dinasyddion o dramor a fydd yn gallu pleidleisio yn etholiadau ein Senedd i ddod yn ymwybodol? Roeddwn yn digwydd sgwrsio gyda ffrind i mi sy'n hanu o Rwmania yn wreiddiol, ac roedd hi'n synnu'n fawr, yn ogystal ag wrth ei bodd, wrth glywed y byddai'n gallu pleidleisio yn yr etholiad nesaf, ynghyd â'i gŵr, sy'n wreiddiol o Wlad Pwyl. Felly, y ddau bwynt hynny, mewn gwirionedd - sut rydym yn cynnwys pobl ifanc yn y trafodaethau ynglŷn â'r ffordd orau o gyfleu'r negeseuon, a sut rydym yn galluogi'r dinasyddion sy'n hanu o fannau eraill i ddeall y gallant bleidleisio yn yr etholiad hwn?
English: Llywydd, I was in Garth Olwg school in my constituency recently, and I can tell you how enthusiastic so many of the young students are that they will actually be participating in the Assembly election votes next year. One of the things that was considered when the legislation was going through the Assembly was not only the issue of political education but also the idea of how we actually make voting easier - the digitisation, perhaps, of the electoral register, perhaps the automatic registration of 16-year-olds, because they are all either in school or in colleges, and that would be something that would be quite feasible. And also why shouldn't it be the case that we have ballot boxes in schools? So, all of these were new ideas that were suggested in terms of how to make voting easier and also to increase participation in voting. Are any of those things on the cards? Are they under consideration? Might you be able to enlighten us as to whether there has been any progress with some of these ideas?
Welsh: Lywydd, roeddwn yn ysgol Garth Olwg yn fy etholaeth yn ddiweddar, a gallaf ddweud wrthych pa mor frwdfrydig yw cymaint o'r myfyrwyr ifanc y byddant yn cymryd rhan yn etholiad y Cynulliad y flwyddyn nesaf. Un o'r pethau a ystyriwyd pan oedd y ddeddfwriaeth yn mynd drwy'r Cynulliad oedd nid yn unig mater addysg wleidyddol ond hefyd y syniad o sut i wneud pleidleisio'n haws - digideiddio'r gofrestr etholwyr, efallai, neu gofrestru pobl ifanc 16 oed yn awtomatig, gan fod pob un ohonynt naill ai yn yr ysgol neu mewn colegau, a byddai hynny'n rhywbeth a fyddai'n eithaf ymarferol. A hefyd, pam na ddylem gael blychau pleidleisio mewn ysgolion? Felly, roedd pob un o'r rhain yn syniadau newydd a awgrymwyd o ran sut i wneud pleidleisio'n haws yn ogystal â chynyddu'r nifer sy'n pleidleisio. A oes unrhyw un o'r pethau hynny ar y gweill? A ydynt yn cael eu hystyried? A allech roi gwybod inni a wnaed unrhyw gynnydd gyda rhai o'r syniadau hyn?
English: Well, these, of course, are ideas and issues that were raised during the scrutiny process of the Senedd and Elections (Wales) Bill, as they are with the Local Government and Elections (Wales) Bill in its scrutiny process at the moment as well. I think it's a matter for Welsh Government to propose legislation on changing the way that we vote, rather than who votes for this Assembly, and I know that there is some discussion around that as part of the local government and elections Bill, and I know that these are issues that interest a lot of people, because making sure that we make voting accessible as well as interesting for people is something that should unite us all. How we do that and when we do that are matters, I think, that we need to possibly discuss a little bit more here in this Senedd itself, and I'm up for having that discussion. We're not there yet, but I'm sure that these are ways that - the young people will lead us older, more traditionally thinking people along those routes. Myself, I wouldn't be against voting on my own phone. I could do it from here now, if I could. But I think we will move with the times. At this point, we're probably moving a little bit too slowly in order to keep up with how young people want to engage with us, but we need to be open to those new ideas that are coming from schools like Garth Olwg and other schools right throughout Wales.
Welsh: Wel mae'r rhain, wrth gwrs, yn syniadau ac yn faterion a godwyd yn ystod y broses o graffu ar Fil y Senedd ac Etholiadau (Cymru) 2020, fel sy'n digwydd ar hyn o bryd yn y broses o graffu ar Fil Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru). Credaf mai mater i Lywodraeth Cymru yw cynnig deddfwriaeth ar newid y ffordd rydym yn pleidleisio, yn hytrach na phwy sy'n pleidleisio ar gyfer y Cynulliad hwn, a gwn fod rhywfaint o drafod yn digwydd ynghylch hynny fel rhan o'r Bil llywodraeth leol ac etholiadau, a gwn fod y rhain yn faterion sydd o ddiddordeb i lawer o bobl, gan fod sicrhau ein bod yn gwneud pleidleisio'n hygyrch a diddorol i bobl yn rhywbeth a ddylai uno pob un ohonom. Mae sut rydym yn gwneud hynny a phryd rydym yn gwneud hynny yn faterion y mae angen i ni drafod mwy arnynt yma yn y Senedd hon yn fy marn i, ac rwy'n awyddus i gael y drafodaeth honno. Nid ydym yno eto, ond rwy'n siŵr fod y rhain yn ffyrdd y bydd - bydd y bobl ifanc yn ein harwain ni bobl hŷn, sy'n meddwl yn fwy traddodiadol, ar hyd y llwybrau hynny. Yn bersonol, ni fuaswn yn gwrthwynebu'r syniad o bleidleisio ar fy ffôn. Gallwn wneud hynny o'r fan hon yn awr, pe gallwn. Ond credaf y byddwn yn symud gyda'r oes. Ar hyn o bryd, mae'n debyg ein bod yn symud ychydig yn rhy araf i ddal i fyny â sut yr hoffai pobl ifanc ymgysylltu â ni, ond mae angen inni fod yn agored i'r syniadau newydd hynny a ddaw o ysgolion fel ysgol Garth Olwg ac ysgolion eraill ledled Cymru.
English: Commissioner, the expert panel advising on electoral reform, specifically extending the franchise to 16 and 17-year-olds, recommended a programme of proper political education as part of the curriculum. Has this education really been going on for long enough, as the new law has only just recently passed, and what representation has the Assembly Commission made to the Welsh Government to make this happen?
Welsh: Gomisiynydd, roedd y panel arbenigol sy'n cynghori ar ddiwygio etholiadol, yn benodol ar ymestyn yr etholfraint i bobl ifanc 16 a 17 oed, yn argymell rhaglen o addysg wleidyddol briodol fel rhan o'r cwricwlwm. A yw'r addysg hon wedi bod yn digwydd am gyfnod digon hir, gan mai dim ond yn ddiweddar y cyflwynwyd y ddeddf newydd, a pha sylwadau a wnaed gan Gomisiwn y Cynulliad i Lywodraeth Cymru er mwyn i hyn digwydd?
English: Thank you for the question. Yes, you're perfectly correct that the expert panel was very strong in its view that political education alongside the right to vote were two equally important measures to take in enabling young people to take part in the democratic process. The Commission is working with the Welsh Government, the Electoral Commission and others, but in particular, in this aspect of resources available to schools, to develop with Welsh Government resources that will be available as of September, the September term, to enable those 16 and 17-year-olds that are in school to access the most up-to-date information on their new right to vote at 16 and 17, remembering, of course, that not all young people with that new right will be in a school setting - also in a college setting and also in work settings - and we need to make sure that everybody is as equally empowered to know of their new right and how to exercise that right.
Welsh: Diolch am eich cwestiwn. Ydych, rydych yn llygad eich lle fod y panel arbenigol yn gryf iawn ei farn fod addysg wleidyddol ochr yn ochr â'r hawl i bleidleisio yr un mor bwysig â'i gilydd er mwyn galluogi pobl ifanc i gymryd rhan yn y broses ddemocrataidd. Mae'r Comisiwn yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru, y Comisiwn Etholiadol ac eraill, ond yn benodol, yn yr agwedd hon ar yr adnoddau sydd ar gael i ysgolion, ar ddatblygu adnoddau gyda Llywodraeth Cymru a fydd ar gael o fis Medi ymlaen i alluogi pobl 16 a 17 oed yn yr ysgol i gael y wybodaeth ddiweddaraf am eu hawl newydd i bleidleisio yn 16 a 17 oed, gan gofio, wrth gwrs, nad mewn lleoliad ysgol yn unig y bydd yr holl bobl ifanc sy'n cael yr hawl newydd honno i bleidleisio - byddant hefyd mewn colegau ac mewn gwaith - ac mae'n rhaid inni sicrhau bod pawb yn cael eu grymuso i'r un graddau i wybod am eu hawl newydd a sut i arfer yr hawl honno.
English: The situation is constantly changing and, as a result, our considerations are also changing. Yesterday, an extraordinary meeting of the Commissioners was held to provide an update on the situation and to discuss the initial principles of our response. We continue to respond to advice that's changing on a daily basis, and careful planning needs to be done on the basis of different scenarios. The Commission provides all staff with information and advice about coronavirus that is as complete and up to date as possible. This information is available on our intranet. If a Member suspects that they're infected, they should inform Members' business services immediately. In the case of staff members, they should inform their employer and the Commission immediately. Individuals who suspect that they are infected should contact the NHS helpline by calling 111 and isolate themselves at an appropriate place. As the situation evolves, there may be implications for Assembly business, and we will ensure timely and appropriate decisions are made as a result of that. In the meantime, the Commission has taken proactive measures, such as placing guidance on thorough hand washing in the estate's toilets, and providing hand gel at all entrances to the building and public areas. The situation is expected to intensify quickly, so we all have a responsibility in playing a part in preventing the spread of the virus. I'd like to assure you that the Commission is doing everything within its ability to safeguard staff, Members and visitors to the estate.
Welsh: Mae'r sefyllfa yn newid yn barhaus ac, o ganlyniad, felly hefyd ein hystyriaethau ni. Ddoe, cynhaliwyd cyfarfod arbennig o'r Comisiynwyr er mwyn eu diweddaru ar y sefyllfa ac i gael trafodaeth gychwynnol ar egwyddorion ein hymateb ni. Rŷm ni'n parhau i ymateb i gyngor sydd yn newid o ddydd i ddydd, ac mae'n rhaid cynllunio'n ofalus ar sail senarios gwahanol. Mae'r Comisiwn yn darparu gwybodaeth a chyngor mor gyflawn a chyfredol â phosib i'r holl staff ynglŷn â'r coronafeirws. Mae'r wybodaeth hon ar gael ar ein mewnrwyd. Os yw Aelod yn amau eu bod wedi'u heintio, dylent roi gwybod i wasanaeth busnes yr Aelodau ar unwaith. Yn achos aelodau staff, dylent roi gwybod i'w cyflogwr ac i'r Comisiwn ar unwaith. Mae disgwyl i unigolion sy'n amau eu bod wedi'u heintio gysylltu â llinell gymorth yr NHS drwy ffonio 111 ac ynysu eu hunain mewn man priodol. Wrth i'r sefyllfa esblygu, mae posibilrwydd y bydd goblygiadau ar gyfer busnes y Cynulliad, a byddwn yn sicrhau penderfyniadau amserol a phriodol yn sgil hynny. Yn y cyfamser, mae'r Comisiwn wedi cymryd camau rhagweithiol, megis gosod canllawiau ar olchi dwylo'n drylwyr yn nhoiledau'r ystâd, a rhoi hylif glanhau dwylo wrth bob mynedfa i'r adeilad a mynedfeydd ardaloedd cyhoeddus. Mae disgwyl i'r sefyllfa ddwysau yn gyflym, felly mae cyfrifoldeb arnom oll i chwarae ein rhan mewn atal yr haint rhag gwasgaru. Hoffwn eich sicrhau bod y Comisiwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i ddiogelu staff, Aelodau ac ymwelwyr i'r ystâd.
English: Thank you, Llywydd. With an increase in the number of confirmed cases, from 273 on Sunday to 373 yesterday, which is now an increase of 15 cases in Wales, I think it's reasonable for us all to be concerned about the potential further spread of this virus. The National Assembly for Wales and, indeed, our constituency offices are very much public facing, so I certainly welcome the fact that Members' business support issued e-mails on 28 February and again yesterday. One question I have: will there be notices provided to our constituency offices, because that's quite a good base for us to not only advise our own staff again, but to advise - maybe something for the windows of our constituency offices, just with some basic public hygiene advice? I have reported in myself here some concerns, because I do know of one bathroom here on this estate where there is no hot water easily available and there is no soap, so it's as well that my concerns, when I do raise them, are taken quite seriously. Now, as you are also aware, Llywydd, there are plans afoot to conduct a week of business in north-east Wales. I take you back to your comment you made earlier, that this thing could rise quite significantly on an imminent basis. So, what plans and considerations are in place now to think about the feasibility of continuing with that visit to north Wales? And, should there have to be a cancellation of this visit on an imminent basis, are we protected against any financial implications that may result as a result of that cancellation?
Welsh: Diolch, Lywydd. Gyda chynnydd yn nifer yr achosion a gadarnhawyd o 273 ddydd Sul i 373 ddoe, sydd bellach yn gynnydd o 15 achos yng Nghymru, credaf ei bod yn rhesymol i bob un ohonom fod yn bryderus ynglŷn â lledaeniad pellach posibl y feirws hwn. Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru, ac yn wir, ein swyddfeydd etholaethol yn agored iawn i'r cyhoedd, felly rwy'n sicr yn croesawu'r ffaith bod cymorth busnes yr Aelodau wedi anfon e-byst ar 28 Chwefror ac eto ddoe. Un cwestiwn sydd gennyf: a fydd hysbysiadau'n cael eu darparu i'n swyddfeydd etholaethol, gan fod hynny'n sylfaen eithaf da nid yn unig i ni gynghori ein staff ein hunain eto, ond i gynghori - efallai rhywbeth ar gyfer ffenestri ein swyddfeydd etholaethol, gyda rhywfaint o gyngor hylendid cyhoeddus sylfaenol? Rwyf wedi mynegi rhai pryderon fy hun yma, gan y gwn am un ystafell ymolchi yma ar yr ystâd hon lle nad oes dŵr poeth ar gael yn hawdd ac nid oes sebon ar gael, felly byddai'n dda pe bai fy mhryderon, pan fyddaf yn eu codi, yn cael eu cymryd o ddifrif. Nawr, fel y gwyddoch hefyd, Lywydd, mae cynlluniau ar y gweill i gynnal wythnos o waith yng ngogledd-ddwyrain Cymru. Fe'ch cyfeiriaf at y sylw a wnaethoch yn gynharach, y gallai hyn gynyddu'n sylweddol yn fuan iawn. Felly, pa gynlluniau ac ystyriaethau sydd ar waith bellach i feddwl am ymarferoldeb bwrw ymlaen â'r ymweliad hwnnw â gogledd Cymru? A phe bai'n rhaid canslo'r ymweliad ar fyr rybudd, a ydym wedi ein hamddiffyn rhag unrhyw oblygiadau ariannol posibl o ganlyniad i ganslo?