English: In a moment, I will set out some reasons for greater optimism in dealing with this third wave than either of its predecessors, but I want to leave Members in no doubt at all that community prevalence on this scale brings with it a set of real dangers that no responsible Government or Senedd should ignore. Our technical advisory group now says that the prevalence of infection in Wales will remain extremely high for at least the rest of this summer. That level of circulation of the virus will increase the risk of new variants emerging; increase the risk of the virus re-entering hospitals, care homes and other closed settings; it will increase the risk that the virus will move from younger to older people, repeating the pattern of both waves 1 and 2; it will increase the number of people suffering from long COVID; it will increase workforce absences, including in our key public services, and it will place greater strain on our test, trace, protect service and the genomic sequencing service, making the identification of new variants more difficult. What, then, Llywydd, are the countervailing factors? Well, first and foremost, vaccination, and particularly our high rates of vaccination in Wales, is changing our relationship with the virus, and doing so faster than any other UK nation. Today, more than 73 per cent of all adults in Wales have received two doses of the vaccine. The figure in England and Scotland is 66 per cent, and it is 65 per cent in Northern Ireland. The rising tide of cases has not translated into higher rates of serious illnesses, hospital admissions and deaths in the same way that it did during the first wave or in the winter, and that is because of vaccination. I want to put on record again my thanks to all those people who have worked so hard to plan and run this highly successful programme. The second way in which the position is more promising in this third wave is the way we have lived, and that has left some positive legacy. The Office for National Statistics's weekly estimate states that, of all the four home nations, Wales has the highest level of acquired immunity, and that now stands at 92 per cent of the whole population. Thirdly, we have the defence of the TTP system. In the week ending 3 July, 95 per cent of index cases eligible for follow-up were contacted within 24 hours, and 93 per cent of their contacts were traced. Llywydd, that is the context in which the Cabinet has completed our three-weekly review of coronavirus restrictions. Our assessment is that, taking all these factors - negative and positive together - we can now proceed to a full level 1 set of regulations. This means that, from 17 July, from Saturday, up to six people will be able to meet indoors in private homes and holiday accommodation; organised indoor events for up to 1,000 people seated or 200 people standing will be able to take place, following a risk assessment; and that ice rinks will be able to re-open. And we believe we can go a step further as we move to the new alert level 0, and that we will be able to introduce alert level 0 levels of restrictions for outdoor events and gatherings, also from 17 July. We will therefore remove the limits on the number of people who can gather outdoors. Outdoor premises and events will have more flexibility around physical distancing. This will continue, though, to be one of the mitigations to be considered in carrying out and implementing risk assessments. We are able to do this because of our long-standing conclusion that the risk of transmission outdoors is much lower than indoors, and because we need to take advantage of the summer period. At the same time, from 17 July, the regulations will also change to allow up to 30 people from organisations such as the Urdd, Brownies or Scouts to attend residential centres over the summer holidays.
Welsh: Mewn eiliad, byddaf yn nodi rhesymau dros fod yn fwy gobeithiol wrth ymdrin â'r drydedd don hon na'r rhai blaenorol, ond rwyf am i'r Aelodau fod yn gwbl sicr fod graddau'r lledaeniad yn y gymuned yn creu cyfres o beryglon gwirioneddol na ddylai unrhyw Lywodraeth na Senedd gyfrifol eu hanwybyddu. Dywed ein grŵp cyngor technegol bellach y bydd nifer yr achosion o'r haint yng Nghymru yn parhau i fod yn uchel iawn am weddill yr haf fan lleiaf. Bydd y lefel honno o ledaeniad y feirws yn cynyddu'r risg y bydd amrywiolion newydd yn dod i'r amlwg; yn cynyddu'r risg y bydd y feirws yn dychwelyd i ysbytai, cartrefi gofal a lleoliadau caeedig eraill; yn cynyddu'r risg y bydd y feirws yn symud o bobl iau i bobl hŷn, gan ailadrodd patrwm tonnau 1 a 2; yn cynyddu nifer y bobl sy'n dioddef o COVID hir; yn cynyddu lefelau absenoldeb yn y gweithlu, gan gynnwys yn ein gwasanaethau cyhoeddus allweddol, ac yn rhoi mwy o bwysau ar ein gwasanaeth profi, olrhain a diogelu a'r gwasanaeth dilyniannu genomig, gan ei gwneud yn anos nodi amrywiolion newydd. Felly, Lywydd, beth yw'r ffactorau sy'n gwrthbwyso? Wel, yn anad dim, mae brechu, ac yn enwedig ein cyfraddau brechu uchel yng Nghymru, yn newid ein perthynas â'r feirws, ac yn gwneud hynny'n gyflymach nag unrhyw wlad arall yn y DU. Heddiw, mae mwy na 73 y cant o holl oedolion Cymru wedi cael dau ddos o'r brechlyn. Y ffigur yn Lloegr a'r Alban yw 66 y cant, a 65 y cant yng Ngogledd Iwerddon. Nid yw'r cynnydd yn nifer yr achosion wedi trosi'n gyfraddau uwch o salwch difrifol, derbyniadau i'r ysbyty a marwolaethau yn yr un modd ag y gwelsom yn ystod y don gyntaf neu yn y gaeaf, a hynny oherwydd y brechlyn. Hoffwn gofnodi fy niolch unwaith eto i'r holl bobl sydd wedi gweithio mor galed i gynllunio a chyflawni'r rhaglen hynod lwyddiannus hon. Yr ail ffordd y mae'r sefyllfa'n fwy addawol yn y drydedd don hon yw'r ffordd rydym wedi byw, ac mae hynny wedi gadael ôl-effaith gadarnhaol. Mae amcangyfrif wythnosol y Swyddfa Ystadegau Gwladol yn nodi, o bedair gwlad y DU, mai Cymru sydd â'r lefel uchaf o imiwnedd caffaeledig, a'i fod bellach yn 92 y cant o'r boblogaeth gyfan. Yn drydydd, mae gennym amddiffyniad y system profi, olrhain a diogelu. Yn yr wythnos a ddaeth i ben ar 3 Gorffennaf, cysylltwyd â 95 y cant o achosion cyfeirio cymwys o fewn 24 awr, a chafodd 93 y cant o'u cysylltiadau eu holrhain. Lywydd, yn y cyd-destun hwnnw y mae'r Cabinet wedi cwblhau ein hadolygiad tair wythnos o'r cyfyngiadau coronafeirws. O ystyried yr holl ffactorau hyn - y rhai negyddol a'r rhai cadarnhaol ynghyd - ein hasesiad yw y gallwn symud ymlaen yn awr i set lawn o reoliadau lefel 1. Golyga hyn, o 17 Gorffennaf, o ddydd Sadwrn ymlaen, y bydd hyd at chwech o bobl yn cael cyfarfod dan do mewn cartrefi preifat a llety gwyliau; gellir cynnal digwyddiadau dan do wedi'u trefnu ar gyfer hyd at 1,000 o bobl sy'n eistedd neu 200 o bobl ar eu traed, yn dilyn asesiad risg; a gall canolfannau sglefrio ailagor. A chredwn y gallwn fynd gam ymhellach wrth inni symud i'r lefel rhybudd 0 newydd, ac y byddwn yn gallu cyflwyno cyfyngiadau lefel rhybudd 0 o gyfyngiadau ar gyfer digwyddiadau ac ymgynnull yn yr awyr agored, hefyd o 17 Gorffennaf. Byddwn felly'n cael gwared ar y cyfyngiadau ar nifer y bobl sy'n cael ymgynnull yn yr awyr agored. Bydd gan safleoedd a digwyddiadau awyr agored fwy o hyblygrwydd gyda mesurau cadw pellter corfforol. Fodd bynnag, bydd hyn yn parhau i fod yn un o'r mesurau lliniaru i'w hystyried wrth gynnal a gweithredu asesiadau risg. Gallwn wneud hyn am ein bod wedi dod i'r casgliad ers tro fod y risg o drosglwyddo'r feirws yn yr awyr agored yn llawer is na'r hyn ydyw dan do, a chan fod angen inni fanteisio ar gyfnod yr haf. Ar yr un pryd, o 17 Gorffennaf, bydd y rheoliadau hefyd yn newid i ganiatáu i hyd at 30 o bobl o sefydliadau fel yr Urdd, y Brownis neu'r Sgowtiaid fynychu canolfannau preswyl dros wyliau'r haf.