techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Can I just declare an interest as a trustee of Friends and Families of Prisoners in Swansea? Some young people, of course, have very good news stories as David Melding said in his opening remarks. The number of young people leaving care to go into higher education, for example, has gone up considerably since 2004, when, of 11,000 young people leaving care in England and Wales, only 60 went to university. But it's still only seven per cent of care leavers that go into higher education now. The fact that in January this year we still needed a strategy for raising the attainment of children who are looked after shows that, even today, corporate parenting is not wholly successful in helping children seize better life chances. As we heard from Mark Isherwood - [Interruption.] Yes, by all means.
Welsh: A gaf fi ddatgan buddiant fel un o ymddiriedolwyr Teuluoedd a Ffrindiau Carcharorion yn Abertawe? Mae hanesion da iawn gan rai pobl ifanc, wrth gwrs, fel y dywedodd David Melding yn ei sylwadau agoriadol. Mae nifer y bobl ifanc sy'n gadael gofal i symud ymlaen at addysg uwch, er enghraifft, wedi cynyddu'n sylweddol ers 2004, pan aeth 60 yn unig o'r 11,000 o bobl ifanc a oedd yn gadael gofal yng Nghymru a Lloegr i brifysgol. Ond 7 y cant yn unig o bobl sy'n gadael gofal sy'n camu ymlaen i addysg uwch o hyd. Mae'r ffaith ein bod, ym mis Ionawr eleni, yn dal i fod angen strategaeth ar gyfer gwella cyrhaeddiad plant sy'n derbyn gofal yn dangos, hyd yn oed heddiw, nad yw rhianta corfforaethol yn gwbl lwyddiannus yn helpu plant i fanteisio ar gyfleoedd bywyd gwell. Fel y clywsom gan Mark Isherwood - [Torri ar draws.] Gwnaf, ar bob cyfrif.
English: Thank you, Suzy, for taking an intervention. Would you agree with me that children are not able to move on? I've heard an awful lot of stats today, but these are individuals with individual needs. Would you agree with me that, unless their emotional well-being is addressed first, then you cannot expect any levels of attainment while they're still carrying that emotional baggage with them?
Welsh: Diolch i chi, Suzy, am dderbyn ymyriad. A fyddech yn cytuno nad yw plant yn gallu camu ymlaen? Rwyf wedi clywed llawer iawn o ystadegau heddiw, ond unigolion ag anghenion unigol yw'r rhain. A fyddech yn cytuno, oni bai ein bod yn mynd i'r afael â'u lles emosiynol yn gyntaf, yna ni allwch ddisgwyl unrhyw lefelau cyrhaeddiad tra'u bod yn dal i gario'r pwysau emosiynol hwnnw?
English: Of course, David, yes.
Welsh: Wrth gwrs, David, gwnaf.
English: He's asking for a bit of time to see how current processes are working and, you know, he probably wants to avoid too bureaucratic an approach if what we want to achieve is now going to be increasingly likely given new processes. After a year or so, if you want to review things, that's fine, but will you come back and report on how interdepartmental co-operation in the Welsh Government is now producing better outcomes?
Welsh: Mae'n gofyn am ychydig o amser i weld sut y mae prosesau presennol yn gweithio, ac mae'n debyg, wyddoch chi, ei fod yn dymuno osgoi ymagwedd rhy fiwrocrataidd os yw'r hyn rydym am ei gyflawni am fod yn fwyfwy tebygol o ddigwydd bellach, o ystyried prosesau newydd. Ar ôl blwyddyn neu ddwy, os ydych am adolygu pethau, mae hynny'n iawn, ond a wnewch chi ddod yn ôl i adrodd ar sut y mae cydweithredu rhyngadrannol yn Llywodraeth Cymru yn cynhyrchu gwell canlyniadau yn awr?
English: Thank you. Cabinet Secretary, I'd be very grateful then - . Listening to what you have to say brought joy to my heart because this is an area I've been very concerned about with the Donaldson review. Therefore, given what you say about having five GCSEs at C grade or above as being the measure by which we measure the people here in Wales - and we have so many young people, just under a quarter of young people, with learning difficulties who will struggle to get that attainment, will you talk with the education Secretary, and actually review during the Donaldson Review two things - one about how you can look at that very much tick-box exercise we have, to measure the academic achievement of individuals, and secondly, how we might be able to bring what you've just mentioned, that learning skill, to develop the rounded person? Because you're absolutely right - a good education is not to do with exams, and not to do with syllabus, but much more about developing a good citizen.
Welsh: Diolch. Ysgrifennydd y Cabinet, byddwn yn ddiolchgar iawn felly - . Roedd gwrando ar yr hyn a oedd gennych i'w ddweud yn galondid gan fod hwn yn faes y bûm yn bryderus iawn yn ei gylch gydag adolygiad Donaldson. Felly, o ystyried yr hyn a ddywedwch ynglŷn â chael pum TGAU gradd C neu uwch fel dull o fesur y bobl yma yng Nghymru - ac mae gennym gymaint o bobl ifanc, bron i chwarter y bobl ifanc, ag anawsterau dysgu ac a fydd yn ei chael yn anodd cyrraedd y lefel honno, a wnewch chi siarad â'r Ysgrifennydd addysg, ac adolygu dau beth yn ystod Adolygiad Donaldson - un ynglŷn â sut y gallwch edrych ar yr ymarfer ticio blychau hwnnw sydd gennym i raddau helaeth, i fesur cyflawniad academaidd unigolion, ac yn ail, sut y gallem gyflwyno'r hyn y sonioch amdano, y sgil dysgu hwnnw, i ddatblygu'r unigolyn cyflawn? Oherwydd rydych yn hollol gywir - nid yw addysg dda yn ymwneud ag arholiadau, na'r maes llafur, ond yn hytrach mae'n ymwneud â datblygu dinesydd da.
English: Thank you, Cabinet Secretary. You touched on this, but how much work have you done on looking at that transition period between the age of 18 and that period when children in care are going on into adulthood? Because I've spoken to a number of young people who feel that the transition is too abrupt, and they go from a very cared, look-after environment into an environment where they really don't feel equipped to deal with the world.
Welsh: Diolch i chi, Ysgrifennydd y Cabinet. Rydych wedi crybwyll hyn, ond pa waith rydych wedi'i wneud ar edrych ar y cyfnod pontio rhwng 18 oed a'r cyfnod pan fydd plant mewn gofal yn dod yn oedolion? Oherwydd rwyf wedi siarad â nifer o bobl ifanc sy'n teimlo bod y pontio'n rhy sydyn, a'u bod yn mynd o amgylchedd gofalgar a diogel iawn, i amgylchedd lle nad ydynt yn teimlo'u bod yn barod i ymdrin â'r byd.
English: Of course, and I think the Member's right to raise that issue too. Look, we are talking about some very special people here. The programme we run is When I'm Ready, and making sure that is ready for the individual, not when it's good for service providers. It's about real people here - that's what we've got to get underneath. Regardless of the age profile, I think we just need to understand better how we deliver good-quality services. So, finally Presiding Officer - I'm very aware of the time and she's been very kind to me this afternoon - can I say that what we need to do is work together? The cross-party group will continue to work with us - I take advice, and listen very carefully to you. I will report back to the Senedd about our progress in this very important area to me, and I know to Members, and it has cross-party support. So I urge Members today to support the motion; the Government will.
Welsh: Wrth gwrs, a chredaf fod yr Aelod yn iawn i grybwyll y mater hwnnw hefyd. Edrychwch, rydym yn sôn am bobl arbennig iawn yma. Y rhaglen sydd gennym yw Pan Fydda i'n Barod, a sicrhau bod hynny'n golygu pan fo'r unigolyn yn barod, nid pan fo'n gyfleus i ddarparwyr gwasanaethau. Mae hyn yn ymwneud â phobl go iawn - dyna sy'n rhaid i ni ei ddirnad. Waeth beth fo'r proffil oedran, credaf fod yn rhaid i ni ddeall yn well sut i fynd ati i ddarparu gwasanaethau o safon uchel. Felly, yn olaf Lywydd - rwy'n ymwybodol iawn o'r amser ac mae hi wedi bod yn garedig iawn wrthyf y prynhawn yma - a gaf fi ddweud mai'r hyn sydd angen i ni ei wneud yw gweithio gyda'n gilydd? Bydd y grŵp trawsbleidiol yn parhau i weithio gyda ni - byddaf yn cael cyngor, ac yn gwrando'n ofalus iawn arnoch. Byddaf yn adrodd yn ôl i'r Senedd ar ein cynnydd yn y maes hwn, sy'n bwysig iawn i mi. Gwn ei fod yn bwysig i'r Aelodau hefyd, ac mae ganddo gefnogaeth drawsbleidiol. Felly rwy'n annog yr Aelodau heddiw i gefnogi'r cynnig; bydd y Llywodraeth yn gwneud hynny.
English: The proposal is to agree the motion. Does any Member object? If not, the motion is agreed in accordance with Standing Order 12.36.
Welsh: Y cwestiwn yw, felly: a ddylid derbyn y cynnig? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Os na, fe dderbynnir y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.
English: And the next item on the agenda is the Plaid Cymru debate on the electoral system, and I call on Sian Gwenllian to move the motion.
Welsh: Yr eitem nesaf ar yr agenda yw dadl yn enw Plaid Cymru ar y system etholiadol, ac rwy'n galw ar Sian Gwenllian i gyflwyno'r cynnig.
English: Thank you. We've tabled this debate today because it's become clear that there is a need to change the present democratic process. Forget about the referendum for a moment, if you can, because, generally, people believe or feel that their vote doesn't count. There is a need for them to see that there is a purpose for them voting and reforming the system is one way of tackling this complex issue. So, Plaid Cymru is of the view that the Wales Bill should make a provision to introduce a single transferable vote in order to secure equitable representation for every political viewpoint.
Welsh: Diolch. Rydym wedi gosod y ddadl yma heddiw am ei bod hi'n dod yn glir bod angen newid y broses ddemocrataidd bresennol. Anghofiwch am y refferendwm am funud, os medrwch chi, achos, yn gyffredinol, mae pobl yn teimlo nad ydy eu pleidlais yn cyfrif. Mae angen i bobl weld bod pwrpas iddyn nhw bleidleisio, ac mae diwygio'r drefn yn un ffordd o fynd i'r afael â'r broblem ddyrys hon. Felly, mae Plaid Cymru o'r farn y dylai Bil Cymru wneud darpariaeth i alluogi'r Cynulliad Cenedlaethol i gyflwyno pleidlais sengl drosglwyddadwy, a hynny er mwyn sicrhau cynrychiolaeth deg ar gyfer pob safbwynt gwleidyddol.
English: Thank you. I have selected the amendment to the motion and I call on the First Minister to move that amendment tabled in the name of Jane Hutt. First Minister.
Welsh: Diolch. Rwyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig, a galwaf ar y Prif Weinidog i gynnig y gwelliant hwnnw, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Y Prif Weinidog.
English: Thank you, Deputy Presiding Officer. Can I just say that the Conservative group will oppose the motion? But we will support the amendment, and, if the amendment carries, we will then support the amended motion. The problem I have with Plaid Cymru's approach is it endorses STV and I think we need to have thorough consideration of how it would operate in practice in the different levels of government. We don't have a line, as a group, on whether we should use a particular form of electoral arrangement, but we do think the power should come to the Assembly so that we can examine the choices.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. A gaf fi ddweud y bydd grŵp y Ceidwadwyr yn gwrthwynebu'r cynnig? Ond byddwn yn cefnogi'r gwelliant, ac os caiff y gwelliant ei dderbyn, yna byddwn yn cefnogi'r cynnig fel y'i diwygiwyd. Fy mhroblem gyda dull Plaid Cymru yw ei fod yn cymeradwyo pleidlais sengl drosglwyddadwy a chredaf fod angen i ni ystyried yn drwyadl sut y byddai'n gweithredu'n ymarferol ar wahanol lefelau o lywodraeth. Nid oes gennym safbwynt fel grŵp ynglŷn ag a ddylem ddefnyddio ffurf benodol ar drefniant etholiadol, ond credwn y dylai'r grym ddod i'r Cynulliad er mwyn i ni allu edrych ar y dewisiadau.
English: I've barely started, but I will.
Welsh: Nid wyf ond prin wedi dechrau, ond gwnaf.
English: I just want to elicit a little bit of information at the start. You said you don't have a line. Do you nevertheless accept the recommendation of the Richard commission that STV should be used for local government in Wales, even if you haven't made a decision around the Assembly itself?
Welsh: Rwyf am gael ychydig o wybodaeth ar y cychwyn. Fe ddywedoch nad oes gennych safbwynt. Serch hynny, a ydych yn derbyn argymhelliad comisiwn Richard y dylid defnyddio pleidlais sengl drosglwyddadwy ar gyfer llywodraeth leol yng Nghymru, hyd yn oed os nad ydych wedi penderfynu ynglŷn â'r Cynulliad ei hun?
English: Well, I was going on to say that I think all electoral arrangements have their advantages and disadvantages. Now, for a long time, I've thought the disadvantages of first-past-the-post in an increasingly multi-party system, or in Wales where you have - or used to, anyway - a dominant party system, meant that we should look at other forms of election, but it is something I think we need to just carefully look at. Now, you can look at the Scottish experience and weigh up how people feel about living in large multi-member wards. Is that always appropriate for local government? I don't know. I think that's the sort of issue, the practical outcome, we need to examine and assess. So, 'yes' to us having the powers and 'yes' to us fully looking at the various options.
Welsh: Wel, roeddwn am ddweud fy mod yn credu bod gan bob trefniant etholiadol ei fanteision a'i anfanteision. Nawr, rwyf wedi credu ers peth amser fod anfanteision system y cyntaf i'r felin mewn system gynyddol amlbleidiol, neu yng Nghymru lle mae gennych - neu'n arfer bod, beth bynnag - system gydag un blaid ddominyddol, yn golygu y dylem edrych ar ffyrdd eraill o ethol, ond mae'n rhywbeth y credaf y dylem ei ystyried yn ofalus. Nawr, gallwch edrych ar brofiad yr Alban a phwyso a mesur sut y mae pobl yn teimlo am fyw mewn wardiau mawr gyda nifer o aelodau. A yw hynny bob amser yn briodol ar gyfer llywodraeth leol? Nid wyf yn gwybod. Credaf mai dyna'r math o beth, y canlyniad ymarferol, sydd angen i ni ei archwilio a'i asesu. Felly, 'ydw' rwyf am i ni gael y pwerau ac 'ydw' rwyf am i ni edrych yn llawn ar y gwahanol opsiynau.
English: Will you agree with me that the current situation, where we do have large multi-member wards in our large inner cities, combined with first-past-the-post, really is anti-democratic, just as the example outlined?
Welsh: A fyddech yn cytuno bod y sefyllfa bresennol, lle mae gennym wardiau mawr wedi'u cynrychioli gan nifer o aelodau yng nghanol ein dinasoedd mawr, wedi'i chyfuno â system y cyntaf i'r felin, yn wrth-ddemocrataidd mewn gwirionedd, yn union fel roedd yr enghraifft yn ei ddisgrifio?
English: Well, you know, I've said that I think there are advantages and disadvantages with whatever system you use. Frankly, the most elegant thing to do would be to use similar systems. So, there are implications: if you do it for local government, should you be doing it for the Assembly and quite a small legislature, and how would that work? As I say, I don't have a closed mind, but, speaking as the constitutional spokesman for the group, I have to emphasise that STV's not something we are prepared to endorse. I have to say, Gwenllian, I greatly enjoyed your mischief and the outrageous examples of liberal over-representation that you gave. I'm sure it would've entertained everyone in the Assembly, but I have to say that I come from a tradition where we've been on the receiving end of a system that rewards our 20 per cent of the vote with no representation at all for a long time, but my party has to face up to the fact that it's been sort of calmer in terms of outrage when it comes to a UK level, because we've often benefited greatly from winning general elections with sub-50 per cent performance, if I can put it as neutrally as that. So, look, it's appropriate that the power comes to the Assembly and then we fully consider it. I think, having said that, we would be looking to change some of the current systems, and we want to do that based on good, hard evidence.
Welsh: Wel, wyddoch chi, dywedais fy mod yn credu bod manteision ac anfanteision ynghlwm wrth ba system bynnag a ddefnyddiwch. A dweud y gwir, y peth mwyaf taclus i'w wneud fyddai defnyddio systemau tebyg. Felly, mae yna oblygiadau: os ydych yn ei wneud ar gyfer llywodraeth leol, a ddylech ei wneud ar gyfer y Cynulliad a deddfwrfa gymharol fechan, a sut fyddai hynny'n gweithio? Fel y dywedais, mae fy meddwl yn agored, ond, gan siarad fel y llefarydd cyfansoddiadol ar ran y grŵp, mae'n rhaid i mi bwysleisio nad ydym yn barod i gymeradwyo pleidlais sengl drosglwyddadwy. Mae'n rhaid i mi ddweud, Gwenllian, fy mod wedi mwynhau eich direidi a'r enghreifftiau pryfoclyd o orgynrychiolaeth ryddfrydol a roesoch. Rwy'n siŵr eu bod wedi diddanu pawb yn y Cynulliad, ond mae'n rhaid i mi ddweud fy mod yn dod o draddodiad lle rydym wedi dioddef o ganlyniad i system sy'n gwobrwyo ein 20 y cant o'r bleidlais â dim cynrychiolaeth o gwbl am amser hir, ond mae'n rhaid i fy mhlaid wynebu'r ffaith ei bod gryn dipyn yn dawelach mewn ffordd o ran dicter ar lefel y DU, gan ein bod yn aml wedi elwa'n fawr o ennill etholiadau cyffredinol â pherfformiad o lai na 50 y cant, os caf ei roi mor niwtral â hynny. Felly, edrychwch, mae'n briodol fod y pŵer yn dod i'r Cynulliad a'n bod yn ei ystyried yn llawn wedi hynny. Wedi dweud hynny, credaf y byddem yn awyddus i newid rhai o'r systemau presennol, ac rydym am wneud hynny'n seiliedig ar dystiolaeth gadarn.
English: We've had democracy in the UK for some time but it has evolved gradually over the years. There were two great reform Acts of the nineteenth century that considerably extended the vote and eliminated many rotten boroughs. Some Members may recall from their reading of history the example of Old Sarum in Hampshire where the only elector was said to be a cat. Well, rotten boroughs of a sort still exist here in Wales: places like Blaenau Gwent, where one party - and I won't say who - won 81 per cent of the council seats on 55 per cent of the vote. There are other similar examples. Regardless of which party benefits, first-past-the-post is clearly a system of election that frequently creates a situation that the Labour Members like to refer to as a democratic deficit. Scrutiny and oversight of a council is clearly more difficult in a situation where one party holds a large majority of the seats. In such circumstances, the delivery of council services may suffer accordingly. Here in UKIP, we support the introduction of STV as a more democratic system. We will work with whoever else in the Chamber supports us on this issue. Thank you.
Welsh: Rydym wedi cael democratiaeth yn y DU ers peth amser ond mae wedi esblygu'n raddol dros y blynyddoedd. Cafwyd dwy Ddeddf ddiwygio fawr yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a ymestynnodd y bleidlais yn sylweddol ac a ddileodd lawer o fwrdeistrefi pwdr. Efallai y bydd rhai o'r Aelodau'n cofio enghraifft Old Sarum yn Hampshire, o'u gwersi hanes, lle y dywedwyd mai cath oedd yr unig etholwr. Wel, mae bwrdeistrefi pwdr o fath yn dal i fodoli yma yng Nghymru: llefydd fel Blaenau Gwent, lle yr enillodd un blaid - ac ni ddywedaf pwy - 81 y cant o seddi'r cyngor â 55 y cant o'r bleidlais. Ceir enghreifftiau tebyg eraill. Ni waeth pa blaid sy'n elwa, mae system y cyntaf i'r felin yn amlwg yn system etholiadol sy'n aml yn creu sefyllfa y mae'r Aelodau Llafur yn hoffi cyfeirio ati fel y diffyg democrataidd. Mae'r gwaith o graffu a goruchwylio cyngor yn amlwg yn anos mewn sefyllfa lle mae mwyafrif helaeth y seddau gan un blaid. Mewn amgylchiadau o'r fath, efallai y bydd darpariaeth gwasanaethau'r cyngor yn dioddef yn sgil hynny. Yma yn UKIP, rydym yn cefnogi cyflwyno pleidlais sengl drosglwyddadwy fel system fwy democrataidd. Byddwn yn gweithio gyda phwy bynnag arall yn y Siambr sy'n ein cefnogi yn y mater hwn. Diolch.
English: I'd like to thank everyone for their contributions. First of all, of course, there is an amendment before the Assembly that would broaden the scope of the case that has been put already in the Chamber. The purpose of the debate, of course, is to concentrate on the fact that the National Assembly will have the power to change the electoral arrangements at a local level, but also at an Assembly level, ultimately. And, of course, I am extremely supportive of that, as are these benches. It's very important that it's this Assembly that controls the system and the means by which we elect Members to this Assembly in future. Of course, it's true to say that the Wales Bill itself doesn't allow that only 51 per cent of the vote is required to change the system, and I think that's quite right, because, with such a fundamental change, it's very important that more than one party should support any change in the electoral arrangements. I wouldn't argue against that. But, for me, the problem that we have at present is the fact that the debate, as set out in the motion, is too narrow, because, instead of arguing that the Assembly should have the power to change the electoral system, it argues that the Assembly should have the power to change this system, but only to one alternative model. So, it narrows the debate, rather than broadening it. So, what the amendment seeks to do, therefore, is to ensure that, first of all -
Welsh: Diolch yn fawr, felly, am y cyfraniadau. Yn gyntaf, wrth gwrs, mae yna welliant o flaen y Cynulliad sydd, i fi, yn ehangu'r ddadl sydd wedi cael ei wneud yn barod yn y Siambr. Pwrpas y ddadl wrth gwrs yw canolbwyntio ar y ffaith y bydd gan y Cynulliad hwn y pŵer i newid y system etholiadol ar y lefel leol, a hefyd ar lefel y Cynulliad yn y pen draw, achos wrth gwrs ein bod ni'n hynod o gefnogol ar y meinciau hyn. Mae'n bwysig dros ben taw y Cynulliad hwn sydd yn rheoli'r system a'r modd o ethol Aelodau i'r Cynulliad hwn yn y dyfodol. Wrth gwrs, mae'n wir dweud nad yw'r Bil ei hunan, sef Bil Cymru, yn caniatáu taw dim ond 51 y cant o'r pleidleisiau sydd eu heisiau i newid y system, ac rwy'n credu bod hynny'n iawn, achos gyda rhywbeth mor sylfaenol mae'n bwysig dros ben bod yna fwy nag un blaid yn pleidleisio dros unrhyw fath o newid yn y system etholiadol. Nid wyf yn dadlau yn erbyn hynny. Ond i fi, y broblem sydd gyda ni ar hyn o bryd yw'r ffaith bod y ddadl ei hunan yn rhy gul, achos, yn lle dadlau y dylai'r Cynulliad gael y pŵer i newid y system, mae'n dadlau y dylai'r Cynulliad gael y pŵer i newid y system, ond dim ond i un system arall. Felly, mae'n culhau'r ddadl yn lle ehangu'r ddadl. So, felly, beth mae'r gwelliant yn ei wneud yw sicrhau yn gyntaf - [Torri ar draws.] Wrth gwrs.
English: I'm very grateful to the First Minister. Perhaps he can help me with a constitutional difficulty that I have with the motion before us today, namely that this Assembly is asking, once again, for Westminster to legislate, as I understand the motion, on constitutional issues that should belong to us in this place.
Welsh: Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Prif Weinidog. Efallai gallai fo helpu fi gyda'r anhawster cyfansoddiadol sydd gen i, hefyd, gyda'r cynnig sydd gerbron, sef bod y Cynulliad hwn yn gofyn unwaith eto i San Steffan i ddeddfu, fel rydw i'n deall y cynnig, ar faterion cyfansoddiadol ddylai fod yn perchen i ni yn y lle hwn.