English: I look at the Nuffield report that relates to these two conflicting petitions, and it makes it clear that we cannot go on delivering these services in a hospital building that is well past its sell-by date. If we want to improve cancer survival rates for the population of south-east Wales, we really do have to take things forward now, and we can't go on delaying decisions. It has to be - . Redevelopment has to be a vehicle for reshaping services to better meet patients' needs, including being treated closer to home, but still getting that expertise concentrated at a Velindre centre. Velindre is a stand-alone trust for a reason. It is not part of a health board, because it has to have a culture that is quite distinct. The word 'cancer' alone causes terror in many people's minds, so one of the most important things that Velindre does is to reassure patients that, in most cases, cancer is not a death sentence. But the treatment of cancer is not a mechanical process, and a positive attitude and a focus on the quality of life is an essential part of the treatment and care process. And patients and their families need to be supported with the decision that is right for them in their particular circumstances. So, this is not a Cardiff service; this is a service for the whole of south-east Wales. And whilst the majority of its services are either ambulatory chemotherapy, which can be delivered elsewhere and, as far as I understand, is, its radiotherapy services are, at the moment, concentrated at Velindre, because the cost of building these linear accelerators - LINACs, apparently, they're called - is a huge capital investment, very expensive and has to be built in a massive concrete bunker. So, up to now, all these LINACs have been at Velindre. But I note that the new Velindre plan includes one LINAC at Nevill Hall, and of course that is really important for patients, because it reduces the travel burden for patients and their carers, and, when you're unwell, that's really important. And it's also part of our attempt to tackle the inverse care law. Clearly, it's really important that this should not just be consumed by any general hospital, and, for me, the idea of building on the Heath site at the moment seems completely impossible. The Heath site is incredibly busy. Until recently, it was being used as a rat run for commuters, and the Nuffield report is quite clear that at the moment, this is just not an option. Maybe when we have a new University Hospital of Wales, then maybe you could see some sort of incorporation on the same site, but co-location cannot mean absorption. So, it seems to me that if Cardiff University want to build a new cancer research centre, I don't understand why they aren't thinking of co-locating it with Velindre, which is currently not possible on the Heath site. You can't deliver a new Velindre centre while you're also delivering patient care to sick people, so it seems to me that the closure of the Whitchurch hospital does provide a golden opportunity to build back better an environmentally sensitive centre of excellence in line with some of the points made -
Welsh: Rwy'n edrych ar adroddiad Nuffield sy'n ymwneud â'r ddwy ddeiseb sy'n gwrthdaro, ac mae'n ei gwneud yn glir na allwn barhau i ddarparu'r gwasanaethau hyn mewn adeilad ysbyty sy'n llawer rhy hen i'r diben. Os ydym am wella cyfraddau goroesi canser ar gyfer poblogaeth de-ddwyrain Cymru, mae gwir raid inni symud pethau yn eu blaenau yn awr, ac ni allwn barhau i ohirio penderfyniadau. Rhaid iddo fod - . Rhaid i ailddatblygu fod yn gyfrwng ar gyfer ail-lunio gwasanaethau er mwyn diwallu anghenion cleifion yn well, gan gynnwys cael eu trin yn nes at adref, ond gan barhau i ganolbwyntio'r arbenigedd hwnnw mewn canolfan Felindre. Mae rheswm pam y mae Felindre'n ymddiriedolaeth annibynnol. Nid yw'n rhan o fwrdd iechyd, oherwydd rhaid iddi gael diwylliant sy'n hollol wahanol. Mae'r gair 'canser' yn unig yn achosi arswyd ym meddyliau llawer o bobl, felly un o'r pethau pwysicaf y mae Felindre yn ei wneud yw rhoi tawelwch meddwl i gleifion nad dedfryd marwolaeth yw canser yn y rhan fwyaf o achosion. Ond nid proses fecanyddol yw trin canser, ac mae agwedd gadarnhaol a ffocws ar ansawdd bywyd yn rhan hanfodol o'r driniaeth a'r broses ofal. Ac mae angen cefnogi cleifion a'u teuluoedd gyda'r penderfyniad sy'n iawn iddynt hwy yn eu hamgylchiadau hwy. Felly, nid gwasanaeth i Gaerdydd yn unig yw hwn ond gwasanaeth i dde-ddwyrain Cymru yn gyfan. Ac er bod y rhan fwyaf o'i wasanaethau naill ai'n gemotherapi symudol, y gellir, ac a gaiff yn ôl yr hyn a ddeallaf, ei ddarparu mewn mannau eraill, mae ei wasanaethau radiotherapi, ar hyn o bryd, yn cael eu darparu yn Felindre, oherwydd bod y gost o adeiladu'r cyflymyddion llinellol hyn - fe'u gelwir yn LINACs, mae'n debyg - yn fuddsoddiad cyfalaf enfawr, yn ddrud iawn ac mae'n rhaid ei adeiladu mewn byncer concrid enfawr. Felly, hyd yn hyn, mae'r holl LINACs hyn wedi bod yn Felindre. Ond nodaf fod cynllun newydd Felindre'n cynnwys un LINAC yn Nevill Hall, ac wrth gwrs mae hynny'n bwysig iawn i gleifion, oherwydd mae'n lleihau'r baich teithio i gleifion a'u gofalwyr, a phan fyddwch yn sâl, mae hynny'n bwysig iawn. Ac mae hefyd yn rhan o'n hymdrech i fynd i'r afael â'r ddeddf gofal gwrthgyfartal. Yn amlwg, mae'n bwysig iawn na ddylai hyn gael ei lyncu gan unrhyw ysbyty cyffredinol, ac i mi, mae'r syniad o adeiladu ar safle'r Mynydd Bychan ar hyn o bryd yn ymddangos yn gwbl amhosibl. Mae safle'r Mynydd Bychan yn anhygoel o brysur. Tan yn ddiweddar, câi ei ddefnyddio fel llwybr osgoi traffig i gymudwyr, ac mae adroddiad Nuffield yn gwbl glir nad yw hwn yn opsiwn ar hyn o bryd. Pan fydd gennym Ysbyty Athrofaol newydd yng Nghymru, efallai y gallech weld rhyw fath o ymgorfforiad ar yr un safle, ond ni all cydleoli olygu amsugno. Felly, mae'n ymddangos i mi, os yw Prifysgol Caerdydd am adeiladu canolfan ymchwil canser newydd, nid wyf yn deall pam nad ydynt yn ystyried ei chydleoli gyda Felindre, rhywbeth nad yw'n bosibl ei wneud ar safle'r Mynydd Bychan ar hyn o bryd. Ni allwch ddarparu canolfan newydd Felindre tra byddwch hefyd yn darparu gofal cleifion i bobl sâl, felly mae'n ymddangos i mi fod cau ysbyty'r Eglwys Newydd yn gyfle euraid i adeiladu nôl yn well ar ffurf canolfan ragoriaeth sy'n sensitif i'r amgylchedd yn unol â rhai o'r pwyntiau a wnaed -