English: Diolch, Dirprwy Lywydd, and I move the motion tabled in my name. Dirprwy Lywydd, the hospitality, tourism and retail sectors are really at the heart of our nation. Their importance to supporting and enhancing life in Wales will be clear to everyone in this Chamber. Whether it's in the form of a bustling high street, a nice country pub, or a restaurant selling locally produced food cooked by expert chefs, the retail and hospitality industries are at the core of our communities across Wales. As well as making use of and often enhancing our retail and hospitality offer, tourism allows us to show off the best of Wales to the rest of the world and provides 12 per cent of jobs in the Welsh workforce. In short, these industries are absolutely vital to foster, support and promote culture and the good life we all want to pursue. The hospitality, tourism and retail industries were one of the first areas we identified to explore when we met to plan the new committee's priorities. Initially, we identified these sectors as we knew that they were facing big challenges as a result of the pandemic. Retail and hospitality were facing the huge challenge of recovery and adapting to the new post-pandemic world. Tourism was facing a slightly different challenge. The industry had also been hit hard by the pandemic, but was facing a situation of feast or famine. During the lockdown restrictions, tourism businesses, as with most retail and hospitality, had to close, but then as the UK started to reopen but international travel was still off the table, the industry found itself overwhelmed by demand. We decided to look at these industries from two sides. One was the economic viability and sustainability of the sectors, particularly looking at COVID recovery and long-term viability. The second element we wanted to investigate was the workforce. This included improving the quality of jobs in the sector, addressing labour shortages, and looking generally at skills in the workforce. The committee is very grateful to those who gave evidence to our inquiry, in particular the anonymous individuals from across the country who completed our survey and gave us a real insight into what it's like working in these sectors. Those participants told us about the long hours, low pay, job insecurity, lack of worker voice, and a lack of respect from customers and employers. However, they also told us that they enjoyed working in the hospitality, tourism and retail sectors as it allowed them to work in their local community, gave them flexibility in their lives, and provided them with a social environment. One participant told us that, and I quote, 'Working in retail means that I don't have to move out of my community for work. I can live in the area I grew up in where my language is used.' Another told us that, and I quote, 'The flexibility generally allows me to work around other aspects of my life. It also allows me to work in my local community. So many jobs require you to commute or move, but I can stay and work in the community that I grew up in.'
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd, a chynigiaf y cynnig a gyflwynwyd yn fy enw. Ddirprwy Lywydd, mae'r sectorau lletygarwch, twristiaeth a manwerthu yn hollbwysig i'n cenedl. Bydd eu pwysigrwydd i gefnogi a gwella bywydau yng Nghymru yn amlwg i bawb yn y Siambr hon. Boed hynny ar ffurf stryd fawr brysur, tafarn wledig braf, neu fwyty sy'n gwerthu bwyd a gynhyrchwyd yn lleol wedi'i goginio gan gogyddion arbenigol, mae'r diwydiannau manwerthu a lletygarwch yn rhan ganolog o'n cymunedau ledled Cymru. Yn ogystal â gwneud defnydd o'n cynnig manwerthu a lletygarwch, a'i wella'n aml, mae twristiaeth yn ein galluogi i ddangos y gorau o Gymru i weddill y byd ac yn darparu 12 y cant o'r swyddi yng ngweithlu Cymru. Yn fyr, mae'r diwydiannau hyn yn gwbl hanfodol i feithrin, cefnogi a hyrwyddo diwylliant a'r bywyd da y mae pob un ohonom yn dymuno'i gael. Y diwydiannau lletygarwch, twristiaeth a manwerthu oedd un o'r meysydd cyntaf a nodwyd gennym i'w harchwilio pan wnaethom gyfarfod i gynllunio blaenoriaethau'r pwyllgor newydd. I ddechrau, gwnaethom nodi'r sectorau hyn gan ein bod yn gwybod eu bod yn wynebu heriau mawr o ganlyniad i'r pandemig. Roedd manwerthu a lletygarwch yn wynebu'r her enfawr o ymadfer ac addasu i'r byd ôl-bandemig newydd. Roedd twristiaeth yn wynebu her ychydig yn wahanol. Roedd y diwydiant wedi'i daro'n galed gan y pandemig hefyd, ond roedd yn wynebu sefyllfa o wledd neu newyn. Yn ystod y cyfyngiadau symud, bu'n rhaid i fusnesau twristiaeth gau, fel y rhan fwyaf o fusnesau manwerthu a lletygarwch, ond wedyn wrth i'r DU ddechrau ailagor, ond pan oedd teithio rhyngwladol yn dal i fod wedi'i wahardd, roedd y diwydiant wedi'i orlethu gan y galw. Penderfynasom edrych ar y diwydiannau hyn o ddwy ochr. Un oedd hyfywedd economaidd a chynaliadwyedd y sectorau, gan edrych yn arbennig ar yr adferiad wedi COVID a hyfywedd hirdymor. Yr ail elfen roeddem am ymchwilio iddi oedd y gweithlu. Roedd hyn yn cynnwys gwella ansawdd swyddi yn y sector, mynd i'r afael â phrinder llafur, ac edrych yn gyffredinol ar sgiliau yn y gweithlu. Mae'r pwyllgor yn ddiolchgar iawn i'r rheini a roddodd dystiolaeth i'n hymchwiliad, yn enwedig yr unigolion dienw o bob rhan o'r wlad a gwblhaodd ein harolwg ac a roddodd gipolwg gwirioneddol i ni ar sut beth yw gweithio yn y sectorau hyn. Dywedodd y cyfranogwyr wrthym am yr oriau hir, y cyflogau isel, yr ansicrwydd ynghylch swyddi, diffyg llais y gweithwyr, a'r diffyg parch gan gwsmeriaid a chyflogwyr. Fodd bynnag, dywedasant wrthym hefyd eu bod yn mwynhau gweithio yn y sectorau lletygarwch, twristiaeth a manwerthu gan fod hynny'n caniatáu iddynt weithio yn eu cymuned leol, yn rhoi hyblygrwydd iddynt yn eu bywydau, ac yn darparu amgylchedd cymdeithasol iddynt. Dywedodd un cyfranogwr wrthym, ac rwy'n dyfynnu, 'Mae gweithio yn y sector manwerthu'n golygu does dim rhaid i mi symud allan o fy nghymuned ar gyfer gwaith. Dw i'n gallu byw yn yr ardal lle ces i fy magu, lle mae fy iaith yn cael ei defnyddio.' Dywedodd un arall wrthym, ac rwy'n dyfynnu, 'Mae'r hyblygrwydd yn gyffredinol yn fy ngalluogi i weithio o amgylch agweddau eraill ar fy mywyd. Mae hefyd yn golygu fy mod i'n gallu gweithio yn fy nghymuned leol, ar gyfer cymaint o swyddi mae angen cymudo neu symud, ond dw i'n gallu aros a gweithio yn y gymuned lle ces i fy magu.'