English: Diolch, Presiding Officer. I would like to thank the Welsh Conservatives for tabling this debate on this very important issue, and I'm very happy to support the original motion. I'm very sorry that David Melding, the Member for South Wales Central, wasn't reassured enough last week by my answer to him, that, yes, I am absolutely responsible for air quality; it is within my portfolio. And it is absolutely key to public health, something I'm very passionate about, and it does obviously have a significant impact on the health of people in Wales. Around 1,300 deaths a year can be linked to long-term exposure to fine particulates. Concern regarding the health effects of emissions from diesel vehicles is very topical following the Volkswagen emissions scandal and the news about diesel emissions below temperatures of 18 degrees last week. Simon Thomas referred to that in moving amendment 1, and, again, I'm happy to support that amendment. I do support calls for the European Commission to clarify the regulations on emissions from diesel vehicles. I think regulations on the testing need to be much more transparent, and I think many Members made the point - Simon Thomas certainly did - that the EU legislation that covers us now, we signed up to it willingly. There is an opportunity - Andrew R.T. Davies, I hope you're listening, because you were asked for three opportunities, so here's one for you straight away - and I do think that going forward we are able to strengthen it, and it's certainly something that I'll be very happy to look at. Several Members raised the issue around the poor levels of air quality in Crumlin. My colleague Rhianon Passmore, the Member for Islwyn, raised it with me last week, and it is obviously a very serious local problem. Since Rhianon Passmore raised it with me last week, I've made it very clear to Caerphilly County Borough Council - I've written to the leader to emphasise the importance of the plan, particularly the timetable that they've now given me - that they will consult on a draft air quality action plan by November. I think it's really important that they keep to that, and my officials will be monitoring it very closely. The Welsh Government has developed a very clear and agreed approach to local air quality management in Wales. We've established statutory air quality objectives through the Air Quality (Wales) Regulations 2010. Every local authority is required to review their air quality and provide an annual report on their findings. Where those air quality objectives are not being achieved, the authority must designate an air quality management area and then develop a local action plan. We also issued statutory guidance to ensure local authorities follow best practice when reviewing air quality and developing action plans. New Welsh policy guidance was published in March this year and is being used in local authority reports already. I am also going to consider options for enforcement if necessary, again including using my powers to issue directions to local authorities in relation to local air quality management. But, of course, there's always more that we can do. I think we need to better utilise data gathered by local authorities and use them to inform the new state of natural resources report and area statements produced by Natural Resources Wales. And, I think they should be used to then inform the assessments of local well-being and associated plans produced by public services boards. We are going to consult soon on proposals to improve the local air quality and noise management regime in Wales, and we're going to build on the discussions that have previously been held between Welsh Government and local authorities. This will involve streamlining processes and developing a robust procedure for following up overdue progress reports and action plans. This consultation will include an open-ended question inviting comments and suggestions on any potential ideas for improving air quality in Wales. I very much look forward to receiving responses from interested parties. However, it is clear our local efforts must work alongside a national approach to air quality that tackles the main causes of pollution and protects people from them. The Welsh Conservative motion calls on us to develop an effective low-emission strategy for Wales. I absolutely support this and I think we need to go even further. I think we need an approach that reduces emissions where possible, ensures that pollutants are effectively dispersed before they reach people if they cannot be prevented, and reduces the health risks from unavoidable exposure to pollutants. Steffan Lewis raised the question of possible low-emission zones and that's something that, I think, in the upcoming consultation we have, I'd be very interested to hear people's views on. But, at the moment, they are an existing option for local authorities. I think it means there is very little point in developing a stand-alone strategy for air quality in a single silo. I think it's really important that air quality is embedded across all policies on infrastructure, planning, transport, active travel and public health, to name a few. So, my officials are in the early stages of canvassing local authorities on how we do improve national planning policy and guidance in relation to air and noise pollution. We are also working closely with partners, as no organisation or sector can obviously tackle this issue on their own. Natural Resources Wales, for example, have been undertaking research on the air quality benefits of trees. They've estimated that trees remove around 250 tonnes of air pollution from the atmosphere each year in the three urban study areas of Wrexham, Bridgend and the Tawe catchment. This is the equivalent in monetary terms of over £1.5 million-worth of savings to the NHS every year from the resultant respiratory conditions. We're also working with regulators and industry to address the specific challenges associated with air pollution from industrial sources in Port Talbot and the Swansea valley. Simply complying with air quality objectives in the relatively few areas where they are breached is not enough if we are really going to reduce the health burden of air pollution on society -
Welsh: Diolch, Lywydd. Hoffwn ddiolch i'r Ceidwadwyr Cymreig am gyflwyno'r ddadl hon ar y mater pwysig hwn, ac rwy'n hapus iawn i gefnogi'r cynnig gwreiddiol. Mae'n ddrwg iawn gennyf nad yw David Melding, yr Aelod dros Ganol De Cymru, heb gael digon o sicrwydd yr wythnos diwethaf gan fy ateb iddo, mai fy nghyfrifoldeb i, ie, mai fy nghyfrifoldeb i yn llwyr yw ansawdd aer; mae yn fy mhortffolio. Ac mae'n gwbl allweddol i iechyd y cyhoedd, rhywbeth rwy'n angerddol iawn yn ei gylch, ac mae'n amlwg yn effeithio'n sylweddol ar iechyd pobl yng Nghymru. Gellir cysylltu oddeutu 1,300 o farwolaethau y flwyddyn â chysylltiad hirdymor â gronynnau mân. Mae pryder ynghylch effeithiau iechyd allyriadau o gerbydau diesel yn amserol iawn yn dilyn sgandal allyriadau Volkswagen a'r newyddion am allyriadau diesel dan dymheredd o 18 gradd yr wythnos diwethaf. Cyfeiriodd Simon Thomas at hynny wrth gynnig gwelliant 1, ac unwaith eto, rwy'n hapus i gefnogi'r gwelliant hwnnw. Rwy'n cefnogi'r galwadau ar y Comisiwn Ewropeaidd i egluro'r rheoliadau ar allyriadau o gerbydau diesel. Rwy'n credu bod angen i reoliadau ar brofion fod yn llawer mwy tryloyw, ac rwy'n meddwl bod llawer o Aelodau wedi gwneud y pwynt - fe'i gwnaed gan Simon Thomas yn sicr - ein bod wedi bod yn barod iawn i gefnogi deddfwriaeth yr UE sy'n berthnasol i ni ar hyn o bryd. Mae cyfle - Andrew R.T. Davies, rwy'n gobeithio eich bod yn gwrando, oherwydd gofynnwyd i chi am dri chyfle, felly dyma un i chi ar unwaith - ac rwy'n credu yn y dyfodol y byddwn yn gallu ei gryfhau, ac mae'n sicr yn rhywbeth y byddaf yn hapus iawn i edrych arno. Nododd sawl Aelod fater lefelau ansawdd aer gwael yng Nghrymlyn. Crybwyllodd fy nghyd-Aelod Rhianon Passmore, yr Aelod dros Islwyn, hyn wrthyf yr wythnos diwethaf, ac mae'n amlwg yn broblem leol ddifrifol iawn. Ers i Rhianon Passmore ei ddwyn i fy sylw yr wythnos diwethaf, gwneuthum yn glir iawn i Gyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili - ysgrifennais at yr arweinydd i bwysleisio pwysigrwydd y cynllun, yn enwedig yr amserlen y maent bellach wedi'i rhoi i mi - y byddant yn ymgynghori ar ddrafft o gynllun gweithredu ar gyfer ansawdd aer erbyn mis Tachwedd. Rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn eu bod yn cadw at hynny, a bydd fy swyddogion yn ei fonitro'n agos iawn. Mae Llywodraeth Cymru wedi datblygu dull clir iawn wedi'i gytuno o reoli ansawdd aer lleol yng Nghymru. Rydym wedi sefydlu amcanion ansawdd aer statudol drwy Reoliadau Ansawdd Aer (Cymru) 2010. Mae'n ofynnol i bob awdurdod lleol adolygu eu hansawdd aer a darparu adroddiad blynyddol ar eu canfyddiadau. Lle nad yw'r amcanion ansawdd aer yn cael eu cyflawni, rhaid i'r awdurdod ddynodi ardal rheoli ansawdd aer a datblygu cynllun gweithredu lleol. Hefyd cyhoeddwyd canllawiau statudol gennym i sicrhau bod awdurdodau lleol yn dilyn yr arferion gorau wrth adolygu ansawdd aer a datblygu cynlluniau gweithredu. Cyhoeddwyd canllawiau polisi newydd ar gyfer Cymru ym mis Mawrth eleni ac fe'i defnyddir mewn adroddiadau awdurdodau lleol eisoes. Rwyf hefyd yn mynd i ystyried opsiynau ar gyfer gorfodi os bydd angen, unwaith eto gan gynnwys defnyddio fy mhwerau i gyhoeddi cyfarwyddiadau i awdurdodau lleol mewn perthynas â rheoli ansawdd aer lleol. Ond wrth gwrs, mae yna bob amser fwy y gallwn ei wneud. Rwy'n credu bod angen i ni ddefnyddio data a gasglwyd gan awdurdodau lleol yn well a'i ddefnyddio i lywio'r adroddiad newydd ar sefyllfa adnoddau naturiol a'r datganiadau ardal a gynhyrchir gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Ac rwy'n meddwl y dylid eu defnyddio wedyn i lywio asesiadau o les lleol a chynlluniau cysylltiedig a gynhyrchir gan fyrddau gwasanaethau cyhoeddus. Byddwn yn ymgynghori cyn bo hir ar gynigion i wella ansawdd aer a threfniadau lleol ar gyfer rheoli sŵn yng Nghymru, a byddwn yn adeiladu ar y trafodaethau a gynhaliwyd yn flaenorol rhwng Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol. Bydd hyn yn cynnwys symleiddio prosesau a datblygu trefn gadarn ar gyfer gwneud gwaith dilynol ar adroddiadau cynnydd a chynlluniau gweithredu a gyflwynir yn hwyr. Bydd yr ymgynghoriad hwn yn cynnwys cwestiwn penagored yn gwahodd sylwadau ac awgrymiadau am unrhyw syniadau posibl ar gyfer gwella ansawdd aer yng Nghymru. Rwy'n edrych ymlaen yn fawr at gael ymatebion gan bartïon â diddordeb. Fodd bynnag, mae'n amlwg fod rhaid i'n hymdrechion lleol weithio ochr yn ochr ag ymagwedd genedlaethol tuag at ansawdd aer sy'n mynd i'r afael â phrif achosion llygredd ac yn diogelu pobl rhagddynt. Mae cynnig y Ceidwadwyr Cymreig yn galw arnom i ddatblygu strategaeth allyriadau isel effeithiol i Gymru. Rwy'n cefnogi hyn yn llwyr ac rwy'n credu bod angen i ni fynd hyd yn oed ymhellach. Rwy'n credu bod angen dull sy'n lleihau allyriadau lle bo modd, yn sicrhau bod llygryddion yn cael eu gwasgaru'n effeithiol cyn iddynt gyrraedd pobl os nad oes modd eu hatal, ac yn lleihau'r peryglon i iechyd o gysylltiad na ellir ei osgoi â llygryddion. Gofynnodd Steffan Lewis gwestiwn ynglŷn â pharthau allyriadau isel posibl ac mae hynny'n rhywbeth sydd yn yr ymgynghoriad sydd ar y ffordd gennym, rwy'n meddwl, a byddai gennyf ddiddordeb mawr mewn clywed barn pobl arno. Ond ar hyn o bryd, maent yn opsiwn sy'n bodoli ar gyfer awdurdodau lleol. Rwy'n credu ei fod yn golygu nad oes fawr o bwynt datblygu strategaeth annibynnol ar gyfer ansawdd aer ar ffurf un maes gwaith. Rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn i ansawdd aer fod yn rhan annatod o bob polisi ar seilwaith, cynllunio, trafnidiaeth, teithio llesol ac iechyd y cyhoedd, i enwi rhai'n unig. Felly, mae fy swyddogion ar gam buan o'r gwaith o ganfasio awdurdodau lleol i weld sut y gallwn wella polisi a chanllawiau cynllunio cenedlaethol mewn perthynas â llygredd aer a sŵn. Rydym hefyd yn gweithio'n agos gyda phartneriaid, gan ei bod yn amlwg na all un sefydliad neu sector fynd i'r afael â'r mater ar eu pen eu hunain. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru, er enghraifft, wedi bod yn gwneud gwaith ymchwil ar fanteision coed i ansawdd aer. Maent wedi amcangyfrif bod coed yn cael gwared ar oddeutu 250 tunnell o lygredd aer o'r atmosffer bob blwyddyn yn nhair ardal drefol yr astudiaeth, sef Wrecsam, Pen-y-bont ar Ogwr a dalgylch Tawe. Mae hyn yn cyfateb mewn termau ariannol i werth dros £1.5 miliwn o arbedion i'r GIG bob blwyddyn mewn perthynas â'r cyflyrau anadlol canlyniadol. Rydym hefyd yn gweithio gyda rheoleiddwyr a diwydiant i fynd i'r afael â'r heriau penodol sy'n gysylltiedig â llygredd aer o ffynonellau diwydiannol ym Mhort Talbot a Chwm Tawe. Nid yw cydymffurfio'n unig ag amcanion ansawdd aer yn y nifer gymharol fach o ardaloedd lle y cânt eu torri yn ddigon os ydym o ddifrif yn mynd i leihau baich iechyd llygredd aer ar gymdeithas -