English: Thank you, Deputy Presiding Officer. I'd like to congratulate the Members who've put forward this debate, because I think it does give the space to try to look at economic strategy and perhaps try to do it at a bit of a distance and to try to think of new ideas. So, I congratulate them on doing that. The argument about what makes certain city regions, countries or areas grow faster than others is very long standing. It would be daft to try to claim that people moved from rural Ceredigion to Senghenydd in Hefin David's constituency, as my grandparents did, because of the schools and hospitals and other infrastructure. They moved because of the coal mines. New coal mines opening up would be classed as population-creating industries, with schools, hospitals and the food and drink industries being classed as population-serving economic activities. If the mine is there, the pit village grows around it; schools and health centres, railways and roads, bakeries and breweries have to grow up nearby to serve the new local population. This motion, as I understand it, is calling for investment and a fresh approach to the economy of the every day. And I support that, but what I would like to hear in the debate is what that actually means in practice. What would this new approach to the foundation economy actually be? Because it makes absolute sense to listen to and that's where we should invest and that's what we should develop. I was very pleased to hear Karel Williams speak, as well, in the Pierhead some time ago. I think it's very important that we try to look at the situations that we have with fresh eyes and try to think of a strategy that will address some of the long-standing problems that we've had. I think it still remains that, within Wales, the main variable in causing Wales, or indeed different parts of Wales, to prosper or not, is what replaces the original staple industries of the industrial revolution. I think what replaces the mines in the Valleys is as live an issue today as it was in the 1930s. I think that is where I would like to hear some more of the thinking as to how we develop the foundation industry in order to deal with the situation where those staple industries have gone, in places like the Valleys, where I come from. In my constituency of Cardiff North, it's a very different situation, because what keeps Cardiff North going is the world of public services. It's never been a manufacturing constituency and it never was, except for the Royal Ordnance Factory, which came in the last war and continued, I think, for 50 years after that - the only big base of manufacturing and, of course, it's all now houses. But what has kept Cardiff North on an even keel today is the huge investment in health services by way of the University Hospital of Wales at Heath park; the children's hospital; the medical school at Cardiff University; the dental hospital; and, of course, the forthcoming massive investment in creating the new Velindre hospital. So, of course, the provision of public services of that character links with the emergence of new high-tech industries. Of course, on the Velindre site there'll be a cancer research and a clinical trials business park allied with the new Velindre, and if there was more room at UHW, there would be an even bigger facility for spin-offs from the medical school. I think there's a wider lesson there about how the foundation economy side interacts both ways with the more mobile parts of the economy. I think, if you look at some of the most successful cities and regions in the United States, you can see that places like Austin, Texas, and Columbus, Ohio, have grown up as public sector infrastructure state capitals, providing state administration and huge, well-resourced, prestigious state universities. Now, that's where the new high-tech industries want to locate, because both Apple and Google have decided to locate their second campuses in Austin because it's got the right buzz. I think it's very important that we look at the areas of growth that are most successful, that we put our resources into those, and that we plan carefully where they should be throughout Wales, and put the impetus there as well as trying to look at the foundation economy and do what we can to develop that. So, I'm very grateful to have taken part briefly in this debate today, and I congratulate the Members who are doing this economic thinking about where we're going in Wales today. Thank you.
Welsh: Diolch, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn longyfarch yr Aelodau sydd wedi cyflwyno'r ddadl hon, oherwydd credaf ei bod yn rhoi lle i geisio edrych ar y strategaeth economaidd a cheisio'i wneud o beth pellter efallai, a cheisio meddwl am syniadau newydd. Felly, rwy'n eu llongyfarch am wneud hynny. Bu dadlau ers amser maith ynglŷn â'r hyn sy'n gwneud i ddinas-ranbarthau, gwledydd neu ardaloedd penodol dyfu'n gyflymach nag eraill. Byddai'n hurt ceisio honni bod pobl wedi symud o Geredigion wledig i Senghenydd yn etholaeth Hefin David, fel y gwnaeth fy nhad-cu a fy mam-gu, oherwydd yr ysgolion a'r ysbytai a seilwaith arall. Symud oherwydd y pyllau glo a wnaethant. Byddai pyllau glo newydd a fyddai'n agor yn cael eu galw'n ddiwydiannau creu poblogaeth, gyda'r ysgolion, yr ysbytai a'r diwydiannau bwyd a diod yn cael eu categoreiddio fel gweithgareddau economaidd i wasanaethu'r boblogaeth. Os yw'r pwll glo yno, mae pentref y pwll yn tyfu o'i gwmpas; rhaid i ysgolion a chanolfannau iechyd, rheilffyrdd a ffyrdd, poptai a bragdai dyfu gerllaw i wasanaethu'r boblogaeth leol newydd. Mae'r cynnig hwn, yn ôl yr hyn a ddeallaf, yn galw am fuddsoddi yn yr economi bob dydd ac ymagwedd newydd tuag ati. Ac rwy'n cefnogi hynny, ond yr hyn yr hoffwn ei glywed yn y ddadl yw beth y mae hynny'n ei olygu'n ymarferol. Beth fyddai'r ymagwedd newydd hon tuag at yr economi sylfaenol mewn gwirionedd? Oherwydd mae'n gwneud synnwyr llwyr i wrando arno a dyna ble y dylem fuddsoddi a dyna y dylem ei ddatblygu. Roeddwn yn falch iawn o glywed Karel Williams yn siarad hefyd yn y Pierhead beth amser yn ôl. Credaf ei bod yn bwysig iawn i ni geisio edrych ar y sefyllfaoedd sydd gennym gyda llygaid newydd a cheisio meddwl am strategaeth a fydd yn mynd i'r afael â rhai o'r problemau hirsefydlog sydd wedi bod gennym. Rwy'n credu ei bod yn dal i fod yn wir mai'r prif amrywiad yng Nghymru sy'n achosi i Gymru, neu wahanol rannau o Gymru yn wir, i ffynnu neu beidio â ffynnu, yw'r hyn sy'n dod yn lle prif ddiwydiannau gwreiddiol y chwyldro diwydiannol. Rwy'n credu bod yr hyn sy'n dod yn lle'r pyllau glo yn y Cymoedd yn gwestiwn mor fyw heddiw ag yr oedd yn y 1930au. Rwy'n meddwl mai dyna ble yr hoffwn glywed mwy o'r syniadau ynglŷn â sut y gallwn ddatblygu diwydiant sylfaenol er mwyn mynd i'r afael â sefyllfa lle y mae'r prif ddiwydiannau hynny wedi diflannu, mewn llefydd fel y Cymoedd, o ble rwy'n dod. Yn fy etholaeth i, sef Gogledd Caerdydd, mae'n sefyllfa wahanol iawn, gan mai'r hyn sy'n cadw Gogledd Caerdydd i fynd yw byd y gwasanaethau cyhoeddus. Nid yw erioed wedi bod yn etholaeth weithgynhyrchiol, ac eithrio'r Ffatri Ordnans Frenhinol, a ddaeth yn ystod y rhyfel diwethaf a pharhau, rwy'n meddwl, am 50 mlynedd wedyn - yr unig safle gweithgynhyrchu mawr ac wrth gwrs, mae'r cyfan yn dai bellach. Ond yr hyn sydd wedi cadw Gogledd Caerdydd i redeg yn llyfn heddiw yw'r buddsoddiad enfawr mewn gwasanaethau iechyd drwy gyfrwng Ysbyty Athrofaol Cymru ym mharc y Mynydd Bychan; ysbyty'r plant; yr ysgol feddygol ym Mhrifysgol Caerdydd; yr ysbyty deintyddol; ac wrth gwrs, y buddsoddiad enfawr sydd ar y ffordd i greu ysbyty newydd Felindre. Felly, wrth gwrs, mae darparu gwasanaethau cyhoeddus o'r mathau hyn yn cysylltu â dyfodiad diwydiannau uwch-dechnoleg newydd. Wrth gwrs, ar safle Felindre bydd parc busnes ymchwil canser a threialon clinigol yn gysylltiedig ag ysbyty newydd Felindre, a phe bai mwy o le yn Ysbyty Athrofaol Cymru, byddai cyfleuster hyd yn oed yn fwy ar gyfer sgil-gynhyrchion o'r ysgol feddygol. Rwy'n credu bod yna wers ehangach i'w dysgu yno am y modd y mae'r ochr economi sylfaenol yn rhyngweithio y ddwy ffordd â rhannau mwy symudol o'r economi. Os edrychwch ar rai o ddinasoedd a rhanbarthau mwyaf llwyddiannus yr Unol Daleithiau, rwy'n credu y gallwch weld bod llefydd fel Austin, Texas, a Columbus, Ohio, wedi tyfu fel prifddinasoedd taleithiol i seilwaith y sector cyhoeddus, gan ddarparu gweinyddiaeth daleithiol a phrifysgolion taleithiol enfawr, mawreddog gyda llawer o adnoddau. Nawr, dyna ble y mae diwydiannau uwch-dechnoleg newydd yn awyddus i sefydlu, gan fod Apple a Google wedi penderfynu lleoli eu hail gampysau yn Austin am fod y wefr gywir i'w theimlo yno. Credaf ei bod yn bwysig iawn i ni edrych ar yr ardaloedd twf mwyaf llwyddiannus, ein bod yn rhoi ein hadnoddau tuag atynt, a'n bod yn cynllunio'n ofalus lle y dylent fod ledled Cymru, a rhoi'r ysgogiad yno yn ogystal â cheisio edrych ar yr economi sylfaenol a gwneud yr hyn a allwn i ddatblygu hynny. Felly, rwy'n ddiolchgar iawn am gael cymryd rhan yn fyr yn y ddadl hon heddiw, a hoffwn longyfarch yr Aelodau sy'n meddwl yn economaidd yn y ffordd hon ynglŷn â ble rydym yn mynd yng Nghymru heddiw. Diolch.