English: Over the last year, we have seen our communities and working people pull together to help each other and keep each other safe, workers in so many spheres making huge sacrifices: in our hospitals and care homes, in our vaccination centres, delivering food and essential items, keeping our communities clean and our homes safe and so much more besides. Deputy Llywydd, in the Labour movement, we have a word for this pulling together: we call it solidarity. We also saw at Airbus and the local partners from the local supply chain the example of the ventilator challenge: workers putting their lives on hold to switch production to ventilators at a moment's notice. Non-engineers will not understand how difficult that is. What those workers did was miraculous and saved lives. Six months of normal ventilator production in just one day. And I repeat that: six months of normal ventilator production in just one single day. We must look back on this last year and recognise that we need a fairer deal for working people in this country and that Governments at both ends of the M4 should be looking to reward working people and the organisations that represent them with a greater say and more protections. I, for one, hugely welcome the work the Minister is doing to place social partnership at the heart of this Welsh Labour Government. As representatives of proud manufacturing communities in the north-east of Wales, we see countless examples of the amazing work that trade unions - and in particular shop stewards like Unite's Daz Reynolds - do for our communities. Again, the work done at Airbus last year by Daz and Unite Wales the Union, to secure jobs, was a shining example of social partnership in action. Unions stepped in and negotiated a shorter working week, saving 360 highly skilled well-paid jobs. Let's contrast that with what happens when employers do not work with unions and seek to undermine their workforce: the disgusting scandal of fire and rehire that seeks to lessen workers' terms and conditions with the threat of the sack if they don't agree. Such practices, as the First Minister so eloquently stated last week, have no place in Wales, and they have no place anywhere else. Deputy Llywydd, this practice is abhorrent, and we should all stand with unions to say it must stop. Warm words are not enough, and the UK Conservative Government should immediately ban fire and rehire. I, for one, am not interested in voluntary codes; working people need the full protection of the law. In Wales we have a chance to lead the way and build solidarity and fairness for working people into everything we do. There are two ways to bring this about: for Governments to commit to working in partnership with people and trade unions, and for us all to join the union and stand in solidarity with our colleagues. In closing, Deputy Llywydd, unions have delivered so much for working people: workplace safety, paid leave, the weekend and so much more, and it is high time that we empowered them to deliver a fairer deal for working people. Diolch yn fawr.
Welsh: Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi gweld ein cymunedau a'n gweithwyr yn cyd-dynnu i helpu ei gilydd a chadw ein gilydd yn ddiogel, gweithwyr mewn cynifer o feysydd yn gwneud aberth enfawr: yn ein hysbytai a'n cartrefi gofal, yn ein canolfannau brechu, yn darparu bwyd ac eitemau hanfodol, yn cadw ein cymunedau'n lân a'n cartrefi'n ddiogel a chymaint mwy. Ddirprwy Lywydd, yn y mudiad Llafur, mae gennym air am y cyd-dynnu hwn: rydym yn ei alw'n gydsafiad. Gwelsom hefyd enghraifft o'r her gyda pheiriannau anadlu yn Airbus a'r partneriaid lleol yn y gadwyn gyflenwi leol: gweithwyr yn rhoi eu bywydau ar stop i newid cynhyrchiant i beiriannau anadlu heb fawr o rybudd. Ni fydd y rhai nad ydynt yn beirianwyr yn deall pa mor anodd yw hynny. Roedd yr hyn a wnaeth y gweithwyr yn wyrthiol ac fe achubodd fywydau. Gwerth chwe mis o gynhyrchiant peiriannau anadlu arferol mewn un diwrnod yn unig. Ac rwy'n ailadrodd hynny: chwe mis o gynhyrchiant peiriannau anadlu arferol mewn un diwrnod yn unig. Rhaid inni edrych yn ôl ar y flwyddyn ddiwethaf a chydnabod bod angen bargen decach i weithwyr yn y wlad hon ac y dylai Llywodraethau ar y naill ben a'r llall i'r M4 geisio gwobrwyo gweithwyr a'r sefydliadau sy'n eu cynrychioli gyda mwy o lais a mwy o amddiffyniadau. Yn bersonol, rwy'n croesawu'n fawr y gwaith y mae'r Gweinidog yn ei wneud i osod partneriaeth gymdeithasol wrth wraidd y Llywodraeth Lafur hon yng Nghymru. Fel cynrychiolwyr cymunedau gweithgynhyrchu balch yng ngogledd-ddwyrain Cymru, gwelwn enghreifftiau di-rif o'r gwaith anhygoel y mae undebau llafur - ac yn enwedig stiwardiaid llawr gwaith fel Daz Reynolds o undeb Unite - yn ei wneud dros ein cymunedau. Unwaith eto, roedd y gwaith a wnaed yn Airbus y llynedd gan Daz ac Undeb Unite Cymru ar ddiogelu swyddi yn enghraifft wych o bartneriaeth gymdeithasol ar waith. Camodd yr undebau i mewn a negodi wythnos waith fyrrach, gan achub 360 o swyddi medrus iawn sy'n talu'n dda. Gadewch i ni gyferbynnu hynny â'r hyn sy'n digwydd pan nad yw cyflogwyr yn gweithio gydag undebau ac yn ceisio tanseilio eu gweithlu: sgandal ffiaidd diswyddo ac ailgyflogi mewn ymgais i leihau telerau ac amodau gweithwyr gyda bygythiad y cânt eu diswyddo os nad ydynt yn cytuno. Nid oes lle i arferion o'r fath yng Nghymru nac yn unrhyw le arall, fel y dywedodd Prif Weinidog Cymru mor huawdl yr wythnos diwethaf. Ddirprwy Lywydd, mae'r arfer hwn yn wrthun, a dylem i gyd sefyll gyda'r undebau i ddweud bod yn rhaid iddo ddod i ben. Nid yw geiriau'n ddigon, a dylai Llywodraeth Geidwadol y DU roi diwedd ar ddiswyddo ac ailgyflogi ar unwaith. Yn bersonol, nid oes gennyf unrhyw ddiddordeb mewn codau gwirfoddol; mae angen diogelwch llawn y gyfraith ar weithwyr. Yng Nghymru mae gennym gyfle i arwain ac adeiladu cydsafiad a thegwch i weithwyr ym mhopeth a wnawn. Mae dwy ffordd o gyflawni hyn: drwy fod Llywodraethau'n ymrwymo i weithio mewn partneriaeth â phobl ac undebau llafur, a thrwy i bob un ohonom ymuno â'r undeb a sefyll mewn cydsafiad â'n cydweithwyr. Wrth gloi, Ddirprwy Lywydd, mae undebau wedi cyflawni cymaint ar ran gweithwyr: diogelwch yn y gweithle, absenoldeb â thâl, y penwythnos a chymaint mwy, ac mae'n hen bryd inni eu grymuso i sicrhau bargen decach i weithwyr. Diolch yn fawr.