English: The M4 Newport corridor plays a vital role in connecting south Wales with England and Europe. One of the most heavily used roads in Wales, the M4 corridor is the economic and social gateway to Wales. It connects our ports, airports and serves our tourist industry. Deputy Presiding Officer, I live only 20 to 30m away from the M4 and I travel regularly, and of the 11 years I've been in this Chamber, I've worked out I've spent more than 24 hours waiting time each year. So, that means 11 days I've wasted on the M4 just to come to this Chamber. However, the M4 in south Wales is synonymous with traffic hold-ups and the stretch around Newport is Wales's busiest length of road and it is one of the worst in the whole United Kingdom. As it stands, this vital stretch of motorway does not meet modern motorway design standard also. This results in poor, sometimes hazardous, travelling conditions for its numerous users, including sports fans who travel to Wales quite often - virtually every week. With many lane drops, an intermittent hard shoulder and just two lanes, the road is regularly congested at peak times. The worst congestion hotspot in Wales is the Brynglas tunnels. The westbound tunnels saw no fewer than 465 jams last year; that is the statistic. Gridlock is taking its toll on the Welsh economy, and it is Welsh businesses and motorists - they are bearing the brunt. It is estimated that traffic jams on our roads last year cost the Welsh economy almost £278 million. It's a pretty striking figure, Deputy Presiding Officer. The Conservative Government action to remove the value added tax from tolls on the Severn crossing is the first step towards scrapping charges on the bridges altogether by the end of this year. The benefits for the Welsh economy of abolishing charges is estimated to be about £100 million. All this benefit to the Welsh economy is put at risk by the failure to progress the M4 relief road. Thanks to Welsh Government dithering, the cost of this vital project has escalated. The cost of gridlock and the financial benefits of abolishing tolls on the Severn bridge crossing must be taken into consideration when deciding to commit nearly £1.5 billion on this project. We all recognise this is a vast sum of money, but, in this case, I believe the key to improving the regional economy is not to spread the jam too thin. That is what somebody said recently. Otherwise, we are in danger of turning the M4 into Wales's largest car park. The stakes are too high, Deputy Presiding Officer, for the problem of the M4 to be kicked into the long grass for much longer. By reducing tolls on the Severn bridges, the Conservative Government has further opened the gateway to Wales. We have to ensure the infrastructure is in place to reap the maximum benefit for the Welsh economy. The Welsh Government must now do its part to ensure Wales is open for businesses, and also I urge the Welsh Government to ensure that the public inquiry reports as soon as possible. It will then be for this Assembly to debate and decide on its recommendations. And, actually, they're all boxes we can tick to have this very important road in this place as soon as possible. Cabinet Secretary, it is going on since 2006 when TR111 was produced for the Government, and 2014, when the Minister was very upbeat in this Chamber about the blue and black route, and, basically, some of the areas, which my colleagues mentioned at that time, were very negative also. Some of them said that it was not useful. One of them said in this Chamber, 'It's a wrong position of the Government', and also that it was money going in the drain sort of nonsense. But, basically, it's a great project and it ticks all the boxes: value for money; Welsh Government objectives; commercially viable; commercially affordable. And whether we can achieve it - it's the public that will take the benefit and our economy in the end. Minister, I'm pretty sure that you'll do it and please do it as soon as possible. Thank you.
Welsh: Mae coridor yr M4 Casnewydd yn chwarae rôl hanfodol yn cysylltu de Cymru â Lloegr ac Ewrop. Mae'n un o'r ffyrdd a ddefnyddir fwyaf yng Nghymru, a choridor yr M4 yw'r porth economaidd a chymdeithasol i mewn i Gymru. Mae'n cysylltu ein porthladdoedd a'n meysydd awyr ac yn gwasanaethu ein diwydiant twristiaeth. Ddirprwy Lywydd, rwy'n byw o fewn 20m i 30m i'r M4 ac rwy'n teithio'n rheolaidd, ac yn yr 11 o flynyddoedd y bûm yn y Siambr hon, rwyf wedi cyfrif fy mod wedi treulio mwy na 24 awr o amser yn aros bob blwyddyn. Felly, golyga hynny 11 diwrnod rwyf wedi eu gwastraffu ar yr M4 i ddod i'r Siambr hon yn unig. Fodd bynnag, mae'r M4 yn ne Cymru yn enwog am ei thagfeydd traffig a'r ffordd o amgylch Casnewydd yw'r darn o ffordd prysuraf yng Nghymru ac mae'n un o'r gwaethaf yn y Deyrnas Unedig gyfan. Fel y mae pethau, nid yw'r darn hanfodol hwn o'r draffordd yn bodloni safonau cynllunio traffyrdd modern chwaith. Mae hynny'n arwain at amodau teithio gwael, a pheryglus weithiau, i'w defnyddwyr niferus, gan gynnwys cefnogwyr chwaraeon sy'n teithio i Gymru yn go aml - bron bob wythnos. Gyda nifer y lonydd yn gostwng yn aml, llain galed ysbeidiol a dwy lôn yn unig, gwelir tagfeydd ar y ffordd yn rheolaidd ar adegau brig. Yr ardal sydd â'r broblem dagfeydd waethaf yng Nghymru yw twnelau Bryn-glas. Cafwyd 465 o dagfeydd yn y twnelau tua'r gorllewin y llynedd; dyna'r ystadegyn. Mae tagfeydd yn effeithio'n andwyol ar economi Cymru, a busnesau a modurwyr Cymru - hwy sy'n ysgwyddo'r baich. Amcangyfrifir bod tagfeydd traffig ar ein ffyrdd y llynedd wedi costio bron £278 miliwn i economi Cymru. Mae'n ffigur go drawiadol, Ddirprwy Lywydd. Camau gweithredu'r Llywodraeth Geidwadol i ddileu treth ar werth oddi ar dollau ar bont Hafren yw'r cam cyntaf tuag at ddileu'r taliadau ar y pontydd yn gyfan gwbl erbyn diwedd eleni. Amcangyfrifir bod y manteision i economi Cymru o ddileu'r taliadau oddeutu £100 miliwn. Peryglir yr holl fudd hwn i economi Cymru gan y methiant i fwrw ymlaen â ffordd liniaru'r M4. Diolch i din-droi Llywodraeth Cymru, mae cost y prosiect hanfodol hwn wedi codi. Rhaid ystyried cost tagfeydd a manteision ariannol diddymu'r tollau ar bont Hafren wrth benderfynu ymrwymo bron £1.5 biliwn ar y prosiect hwn. Mae pawb ohonom yn deall fod hwn yn swm enfawr o arian, ond yn yr achos hwn, credaf mai'r allwedd i wella'r economi ranbarthol yw peidio â thaenu'r jam yn rhy denau. Dyna a ddywedodd rhywun yn ddiweddar. Fel arall, rydym mewn perygl o droi'r M4 yn faes parcio mwyaf Cymru. Mae gormod yn y fantol, Ddirprwy Lywydd, i broblem yr M4 gael ei rhoi o'r neilltu am lawer yn hwy. Drwy leihau tollau ar bontydd Hafren, mae'r Llywodraeth Geidwadol wedi agor y porth i Gymru'n lletach. Rhaid inni sicrhau bod y seilwaith yn ei le ar gyfer cael y budd mwyaf posibl i economi Cymru. Rhaid i Lywodraeth Cymru wneud ei rhan yn awr i sicrhau bod Cymru yn agored i fusnes, ac rwyf hefyd yn annog Llywodraeth Cymru i sicrhau bod yr ymchwiliad cyhoeddus yn adrodd cyn gynted â phosibl. Mater i'r Cynulliad hwn wedyn fydd trafod a phenderfynu ar ei argymhellion. Ac mewn gwirionedd, maent oll yn flychau y gallwn eu ticio i gael y ffordd bwysig hon yn ei lle cyn gynted â phosibl. Ysgrifennydd y Cabinet, mae ar y gweill ers 2006 pan gynhyrchwyd TR111 ar gyfer y Llywodraeth, ac yn 2014, pan oedd y Gweinidog yn optimistaidd iawn yn y Siambr hon am y llwybr glas a du, ac yn y bôn, crybwyllodd fy nghyd-Aelodau ar y pryd fod rhai o'r ardaloedd yn negyddol iawn hefyd. Dywedodd rhai ohonynt nad oedd yn ddefnyddiol. Dywedodd un ohonynt yn y Siambr hon ei fod yn safbwynt anghywir ar ran y Llywodraeth a hefyd ei fod yn arian sy'n mynd i lawr y draen a'r math hwnnw o nonsens. Ond yn y bôn, mae'n brosiect gwych ac mae'n rhoi tic ym mhob blwch: gwerth am arian; amcanion Llywodraeth Cymru; masnachol hyfyw; fforddiadwy yn fasnachol. A pha un a allwn ei gyflawni - y cyhoedd a'n heconomi fydd yn cael budd yn y pen draw. Weinidog, rwy'n eithaf siŵr y byddwch yn ei wneud ac os gwelwch yn dda, gwnewch hyn cyn gynted â phosibl. Diolch.