techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Well, Llywydd, the fundamental objection to the Trade Bill, from a constitutional perspective, is the one that Mick Antoniw has just outlined, which is that it continues to allow Ministers of the Crown an ability to reach over into devolved areas and to impose solutions without seeking the consent of Welsh Ministers. And, in that sense, the things that are wrong with the Trade Bill are the things that are wrong with the withdrawal Bill, which is why it is so important that we manage to get the withdrawal Bill properly amended. My reading of the Trade Bill itself is that it's main aim is to preserve the status quo into the short and medium term, bringing 40 plus free trade agreements that already exist with the EU into UK law. What will be absolutely unacceptable to the Welsh Government would be if future trade policy was conducted on the basis that protections that are currently available in the field of the environment, in the field of wages, in the field of other standards, that the Trade Bill was used to undermine those, in the way that the Member has suggested.
Welsh: Wel, Lywydd, y gwrthwynebiad sylfaenol i'r Bil Masnach, o safbwynt cyfansoddiadol, yw'r un a amlinellwyd gan Mick Antoniw yn awr, sef ei fod yn parhau i ganiatáu i Weinidogion y Goron allu estyn i mewn i feysydd datganoledig a gorfodi atebion heb geisio cydsyniad Gweinidogion Cymru. Ac yn yr ystyr hwnnw, yr hyn sydd o'i le gyda'r Bil Masnach yw'r hyn sydd o'i le gyda'r Bil ymadael, a dyna pam ei bod mor bwysig ein bod yn llwyddo i sicrhau bod y Bil ymadael yn cael ei ddiwygio'n briodol. Fy nehongliad i o'r Bil Masnach ei hun yw mai ei brif nod yw cynnal y status quo yn y tymor byr a'r tymor canolig, gan ymgorffori dros 40 o gytundebau masnach rydd sydd eisoes yn bodoli gyda'r UE yng nghyfraith y DU. Yr hyn a fydd yn gwbl annerbyniol i Lywodraeth Cymru fyddai pe bai polisi masnach yn y dyfodol yn cael ei weithredu ar y sail fod yr amddiffyniadau sydd ar gael ar hyn o bryd ym maes yr amgylchedd, ym maes cyflogau, ym maes safonau eraill, fod y Bil Masnach yn cael ei ddefnyddio i'w tanseilio, yn y ffordd a awgrymodd yr Aelod.
English: Minister, obviously, public procurement more generally is an important lever that you as a Government have of stimulating localised economies. The previous Welsh Government brought forward the national public procurement framework, which was to allow smaller businesses, obviously, to get a greater share of the public procurement pie. I've received many representations that businesses have found this procurement network very cumbersome, and I think Government Ministers have indicated that it hasn't been the success that, obviously, it was desired to be. What assessment have you made of that framework, and what improvements are you minded to make, to allow a greater share of the public procurement pot to arrive back to small and medium-sized businesses?
Welsh: Weinidog, yn amlwg, mae caffael cyhoeddus yn fwy cyffredinol yn ddull pwysig sydd gennych fel Llywodraeth o ysgogi economïau lleol. Cyflwynodd Llywodraeth flaenorol Cymru y fframwaith caffael cyhoeddus cenedlaethol, a oedd yn caniatáu i fusnesau llai, yn amlwg, sicrhau cyfran fwy o'r cynnig caffael cyhoeddus. Rwyf wedi cael llawer o sylwadau fod busnesau o'r farn fod y rhwydwaith caffael hwn yn drafferthus iawn, a chredaf fod Gweinidogion y Llywodraeth wedi nodi na fu'n gymaint o lwyddiant, yn amlwg, â'r hyn a obeithiwyd. Pa asesiad rydych wedi'i wneud o'r fframwaith hwnnw, a pha welliannau rydych yn bwriadu eu gwneud i ganiatáu i fusnesau bach a chanolig gael cyfran fwy o'r cynnig caffael cyhoeddus?
English: Llywydd, I have announced a review of the national procurement service, partly to make sure that some of the things that were aimed for when it was established can be better delivered, but also to make sure that our approach to procurement is aligned with some opportunities that there may be the other side of the European Union. This is one of the few areas where there may be some new opportunities for us, when we are able to write our own rule book to a certain extent, rather than being bound by EU procurement policies. We've asked for that review to be undertaken. A very important part of that will be to make sure that our procurement policies in the future are even better aligned than they have been in the past, with opportunities for Welsh businesses to be able to take advantage of Welsh public expenditure.
Welsh: Lywydd, rwyf wedi cyhoeddi adolygiad o'r gwasanaeth caffael cenedlaethol, yn rhannol er mwyn sicrhau y gellir cyflawni rhai o'r pethau y bwriadwyd iddo ei wneud pan gafodd ei sefydlu yn well, ond hefyd i sicrhau bod ein dull o gaffael yn cyd-fynd â rhai cyfleoedd posibl y tu hwnt i'r Undeb Ewropeaidd. Mae hwn yn un o'r ychydig feysydd a allai gynnwys rhai cyfleoedd newydd i ni, pan fyddwn yn gallu ysgrifennu ein llyfr rheolau ein hunain i ryw raddau, yn hytrach na chael ein cyfyngu gan bolisïau caffael yr UE. Rydym wedi gofyn i'r adolygiad hwnnw gael ei gynnal. Bydd rhan bwysig iawn ohono yn ymwneud â sicrhau bod ein polisïau caffael yn y dyfodol wedi eu halinio hyd yn oed yn well nag yn y gorffennol, gyda chyfleoedd i fusnesau Cymru allu manteisio ar wariant cyhoeddus yng Nghymru.
English: Can the Cabinet Secretary tell us at the moment, unless we see changes to the published Bill - that's the Trade Bill - whether the Welsh Government will refuse to give legislative consent through a legislative consent motion? Now, the Cabinet Secretary for trade in London said that they had introduced some changes to the Bill since the draft was published in October, having had discussions with the Welsh and Scottish Governments. Can he tell us what changes were made, and, as the WTO arrangement that he referred to sets out different sections at different levels of Government - for example, for devolved Governments - would the Welsh Government expect to have a veto in designating the content of the specific sections relating to Wales?
Welsh: A ydy'r Ysgrifennydd Cabinet yn medru dweud ar hyn o bryd, oni bai ein bod ni'n cael newidiadau yn y Mesur sydd wedi ei gyhoeddi - y Mesur Masnach yma - y bydd Llywodraeth Cymru yn gwrthod cynnig cydsyniad deddfwriaethol? Mi oedd yr Ysgrifennydd Cabinet masnach yn Llundain wedi dweud eu bod nhw wedi cyflwyno rhai newidiadau i'r Mesur ers cyhoeddi'r drafft ym mis Hydref, ar ôl trafod gyda Llywodraeth Cymru a Llywodraeth yr Alban. A ydyw e'n gallu dweud beth fyddai'r newidiadau hynny? A gan fod cytundeb y WTO mae e wedi cyfeirio ato fe yn gosod mas adrannau gwahanol ar lefelau gwahanol o Lywodraeth - er enghraifft, ar gyfer Llywodraeth ddatganoledig - a fyddai Llywodraeth Cymru yn disgwyl feto mewn gwirionedd wrth bennu cynnwys yr adrannau perthnasol ar gyfer Cymru?
English: What I can say, Llywydd, is that, under the withdrawal Bill, we have already stated that we can't bring an LCM to the floor of the Assembly and ask Members to support that. What we can't agree on in the withdrawal Bill is the same, in my view, as what we see in the Bill that currently in question.
Welsh: Beth gallaf ei ddweud, Llywydd, yw, o dan y withdrawal Bill, rydym ni wedi dweud yn barod na allwn ni ddod ymlaen gyda chydsyniad i lawr y Cynulliad ac awgrymu i'r Aelodau gefnogi hynny. Mae'r pethau nad ydym ni'n gallu cytuno yn y withdrawal Bill yr un peth, yn fy marn i, â beth gallwch ei weld yn y Bil presennol.
English: I don't want to over-anticipate the Welsh Government's position on it, Llywydd, because that needs to be properly thought through, but it does seem to me unlikely that, without some of the changes that have been suggested that the UK Government is open to considering, we would be in a position to propose a legislative consent motion that we could support on this Bill for the same reasons as in the previous Bill. Does that amount to a veto in the way that Adam Price has suggested? Well, probably not quite.
Welsh: Nid wyf am ragdybio safbwynt Llywodraeth Cymru ar hyn, Lywydd, gan fod angen meddwl yn drwy hynny'n briodol, ond ymddengys i mi ei bod yn annhebygol, heb rai o'r newidiadau yr awgrymwyd bod Llywodraeth y DU yn barod i'w hystyried, y byddem mewn sefyllfa i gynnig cynnig cydsyniad deddfwriaethol y gallem ei gefnogi ar y Bil hwn am yr un rhesymau â'r Bil blaenorol. A yw hynny'n gyfystyr â feto yn y ffordd yr awgrymodd Adam Price? Wel, ddim yn hollol, mae'n debyg.
English: I thank Suzy Davies for that question. Work continues on the short list of potential tax proposals for Wales, as set out on 3 October. It remains my -
Welsh: Diolch i Suzy Davies am ei chwestiwn. Mae'r gwaith yn parhau i fynd rhagddo ar y rhestr fer o gynigion treth posibl i Gymru, fel y nodwyd ar 3 Hydref. Rwy'n dal i fwriadu -
English: Thank you for that answer. Oh, sorry, not concentrating. [ Laughter.]
Welsh: Diolch am eich ateb. O, mae'n ddrwg gennyf, nid oeddwn yn canolbwyntio. [ Chwerthin.]
English: Simply to say that it remains my intention to test the new Wales Act 2014 powers during 2018.
Welsh: Rwy'n dal i fwriadu profi pwerau newydd Deddf Cymru 2014 yn ystod 2018.
English: Okay. Well, thank you for that answer as well, because it gives me a bit of a steer on timing there. Last month, following a debate on potential tourism tax in Bridgend council, the Labour cabinet member for regeneration there said, 'As the cabinet portfolio holder for tourism, I would say that this is the least likely of the Welsh Government options for a new tax to find favour across Wales.' And then went on to say, 'I think most people would strongly support the alternative proposal of a tax on disposable plastics.' The Labour leader of Swansea council has today said he favours a social care tax. When Labour leaders in my region are already dismissing the tourism tax as an idea, would it not be a good idea to actually save some money by not developing that idea and concentrating on the other three options?
Welsh: O'r gorau. Wel, diolch am yr ateb hwnnw hefyd, gan ei fod yn rhoi rhywfaint o syniad i mi o ran yr amseru. Y mis diwethaf, ar ôl dadl ar dreth dwristiaeth bosibl yng nghyngor Pen-y-bont ar Ogwr, dywedodd yr aelod cabinet Llafur ar gyfer adfywio yno, Fel deiliad portffolio twristiaeth y cabinet, byddwn yn dweud mai hwn yw'r lleiaf tebygol o opsiynau Llywodraeth Cymru ar gyfer treth newydd i gael ei groesawu ledled Cymru. Ac aeth yn ei flaen i ddweud, Credaf y byddai'r rhan fwyaf o bobl o blaid y cynnig arall sef treth ar blastigau tafladwy. Dywedodd arweinydd Llafur cyngor Abertawe heddiw ei fod yn ffafrio treth ar ofal cymdeithasol. Pan fo arweinwyr Llafur yn fy rhanbarth eisoes yn gwrthod y syniad o dreth dwristiaeth, oni fyddai'n syniad da arbed arian drwy beidio â datblygu'r syniad hwnnw a chanolbwyntio ar y tri opsiwn arall?
English: Llywydd, I'm very glad to see individuals around Wales taking an interest in this debate, and it's interesting to see that there are a variety of views out there, and that is exactly what we had hoped would happen by bringing forward the debate in the way that we have. It would have been very easy for the Welsh Government to have acted as the UK Government does in fiscal matters by keeping everything entirely to itself and attempting to spring a surprise on everyone else after a decision has been made. I have been very keen to go about our fiscal responsibilities in an entirely different way, to be far more open, to be far more engaged with people who have views. I listen very carefully to what people in all parties say about the four different ideas that we have brought forward. The leader of Swansea would be correct to say that, in terms of public reaction, there has been more support for a plastics tax than any of the other items that we put on our list, but that is not to say that there isn't interest in all of them or that the debate should not continue.
Welsh: Lywydd, rwy'n falch iawn o weld bod gan unigolion ledled Cymru ddiddordeb yn y ddadl hon, ac mae'n ddiddorol gweld bod amrywiaeth o safbwyntiau i'w cael, a dyna'n union roeddem yn gobeithio y byddai'n digwydd drwy fwrw ymlaen â'r ddadl yn y ffordd y gwnaethom. Byddai wedi bod yn hawdd iawn i Lywodraeth Cymru fod wedi gweithredu fel y gwna Llywodraeth y DU ar faterion cyllidol drwy gadw popeth i'w hun a cheisio synnu pawb arall ar ôl gwneud penderfyniad. Rwyf wedi bod yn awyddus iawn i ymgymryd â'n cyfrifoldebau cyllidol mewn ffordd hollol wahanol, i fod yn llawer mwy agored, i ymgysylltu mwy â phobl sydd â safbwyntiau. Rwy'n gwrando'n ofalus iawn ar yr hyn a ddywed pobl ym mhob plaid ynglŷn â'r pedwar syniad gwahanol rydym wedi eu cyflwyno. Byddai arweinydd Abertawe yn llygad ei le i ddweud, o ran ymateb y cyhoedd, y bu mwy o gefnogaeth i'r dreth blastigau nag unrhyw un o'r eitemau eraill a roesom ar ein rhestr, ond nid yw hynny'n golygu nad oes diddordeb ym mhob un ohonynt, neu na ddylai'r ddadl barhau.
English: I welcome the fact that the Government has done exactly what the Cabinet Secretary has set out - has held an open debate on these new powers, and I welcome the fact that these powers are to be brought to us. Could the Cabinet Secretary confirm the timetable because in the past he's told the Finance Committee and the Chamber that he will make a decision on the tax that will progress in the new year? Is he in a position to be more specific on what the new year means - are we talking about January, or does the new year extend to Easter, as it can from time to time within Government? And secondly, to return to the fundamental point, may I echo Plaid Cymru's support for a plastics tax? We're not saying that there aren't merits to some of the other ideas, but we do believe that this is a more comprehensive idea, which has been developed with public support and relates to a very clear pollution problem that is at the forefront of many people's mind. Of course, it doesn't tax people for Government, but it taxes people in terms of behavioural change which, in my view, is an important principle for new taxation.
Welsh: Rwy'n croesawu'r ffaith bod y Llywodraeth wedi gwneud yn union beth mae'r Ysgrifennydd Cabinet wedi'i ddweud - wedi cynnal trafodaeth agored ynglŷn â'r pwerau newydd yma, ac rwy'n croesawu'r ffaith ein bod ni'n cael y pwerau newydd hyn hefyd. A fedr yr Ysgrifennydd Cabinet gadarnhau yr amserlen, achos, o'r blaen, mae e wedi dweud wrth y Pwyllgor Cyllid, ac hefyd, wrth y Siambr, mai yn y flwyddyn newydd y bydd e'n penderfynu ar yr un dreth i fynd ymlaen? A yw e mewn sefyllfa nawr i fod yn fwy clir ynglŷn â beth yw'r 'flwyddyn newydd'? A ydym ni'n sôn am fis Ionawr, neu a ydy'r flwyddyn newydd yn ymestyn i'r Pasg, fel mae'n gallu ei wneud o bryd i'w gilydd gyda'r Llywodraeth? Ac yn ail, i ddod yn ôl at y pwynt sylfaenol hefyd, a gaf i ategu cefnogaeth Plaid Cymru i dreth ar blastig? Nid ydym ni'n dweud nad oes rhinweddau i rai o'r syniadau eraill ond rydym ni yn gweld fod hwn yn syniad mwy cyflawn wedi'i ddatblygu gyda chefnogaeth y cyhoedd, ac yn ymwneud â phroblem llygredd amlwg iawn sydd bellach yn rhywbeth sydd ar flaen meddyliau nifer fawr o'n dinasyddion ni. Wrth gwrs, nid yw'n trethu pobl ar gyfer y Llywodraeth; mae'n trethu pobl ar gyfer newid ymddygiad, sydd hefyd, yn fy marn i, yn egwyddor bwysig ar gyfer trethi newydd.
English: Thank you to Simon Thomas. I can confirm that we are still working on the timetable. I want to move forward early in the new year, but I'm not willing to move forward without having undertaken the work. One of the things that has changed over the past few months is what the Chancellor said back in the budget in November, because the UK Government is now showing an interest in the area of plastics. So, we would like to have further information from the UK Government in order to see if there is something in the ideas that they're considering that could have an impact on the possibilities that we are taking forward here in Wales.
Welsh: Diolch i Simon Thomas. Rydw i'n gallu cadarnhau ein bod ni yn dal i weithio ar yr amserlen. Rydw i eisiau bwrw ymlaen yn gynnar yn y flwyddyn newydd, ond nid wyf yn fodlon jest bwrw ymlaen heb wneud y gwaith. Un o'r pethau sydd wedi newid dros y mis diwethaf yw beth ddywedodd y Canghellor yn y gyllideb yn ôl ym mis Tachwedd, achos mae diddordeb nawr gyda Llywodraeth y Deyrnas Unedig ym maes plastics hefyd. Rydw i jest eisiau cael mwy o wybodaeth gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig i weld a oes rhywbeth yn y syniadau y maen nhw'n mynd i'w hystyried sy'n mynd i gael effaith ar y posibiliadau yr ydym ni yn bwrw ymlaen â nhw yma yng Nghymru.
English: It is, of course, as Simon Thomas says, a very important area and the one, as I said to Suzy Davies, that has had the greatest interest from members of the public, and Simon Thomas is quite right to point out that different taxes have different policy objectives behind them. A plastics Act is about influencing people's behaviour, other taxes are more interested in raising revenue. Not all taxes have the same motivation behind them and that's part of what we will need to weigh up when we come to make a final selection of the tax - that we will test out the machinery of the Wales Act by sending into that new machinery.
Welsh: Wrth gwrs, fel y dywedodd Simon Thomas, mae'n faes pwysig iawn, a hwn yw'r un, fel y dywedais wrth Suzy Davies, y mae'r cyhoedd wedi dangos y diddordeb mwyaf ynddo, ac mae Simon Thomas yn llygad ei le i dynnu sylw at y ffaith bod amcanion polisi gwahanol yn arwain at drethi gwahanol. Mae Deddf blastigau yn ymwneud â dylanwadu ar ymddygiad pobl, mae gan drethi eraill fwy o ddiddordeb mewn codi refeniw. Nid oes yr un ysgogiad yn sail i bob treth a dyna ran o'r hyn y bydd angen inni ei bwyso a'i fesur wrth wneud y dewis terfynol ynglŷn â'r dreth - y byddwn yn profi mecanweithiau Deddf Cymru drwy ei chynnwys yn y mecanweithiau newydd hynny.
English: Cabinet Secretary, I was very excited to hear in the draft budget that you were considering a vacant land tax. This is a real issue in my constituency, often with small pieces of land being hoarded for decades, usually the sites of former chapels or workingmen's halls, for example, and the cost to local authorities of trying to take action being prohibitive. As well as the economic loss of land not being brought into productive use, vacant land is often kept in an unsightly and anti-social condition, and this can have an impact on the well-being of communities that is often difficult to quantify. So, how will you take this into account when you look to develop the vacant land tax idea as a workable proposition?
Welsh: Ysgrifennydd y Cabinet, roeddwn wrth fy modd pan glywais yn y gyllideb ddrafft eich bod yn ystyried treth tir gwag. Mae hyn yn broblem go iawn yn fy etholaeth, gyda darnau bach o dir gael eu cadw am ddegawdau yn aml, safleoedd hen gapeli neu neuaddau gweithwyr fel arfer, er enghraifft, gyda chost rhoi camau ar waith yn rhwystr i awdurdodau lleol. Yn ogystal â'r golled economaidd sy'n deillio o'r ffaith nad yw'r tir yn cael ei ddefnyddio'n gynhyrchiol, yn aml iawn cedwir tir gwag mewn cyflwr hyll a gwrthgymdeithasol, a gall hyn gael effaith sy'n aml yn anodd ei mesur ar lesiant cymunedau. Felly, sut y byddwch yn ystyried hyn pan fyddwch yn ceisio datblygu'r syniad o dreth tir gwag fel cynnig ymarferol?
English: Questions now from the party spokespeople. Conservative spokesperson, Nick Ramsay.
Welsh: Cwestiynau yn awr gan lefarwyr y pleidiau. Llefarydd y Ceidwadwyr, Nick Ramsay.
English: Diolch, Llywydd. Cabinet Secretary, yesterday was Welsh budget day. Can I ask you, with regard to that budget, and the effect of it on - [ Interruption.] I thought you'd like that, Simon Thomas. The effect of the budget on businesses and small businesses in Wales: can you tell us how you feel that the budget has been good for small and medium-sized enterprises in Wales and, when you take into account the fact that the Federation of Small Businesses have estimated that, for every £1 spent by a participating local authority with local SMEs it generates an additional 63p to benefit its local economy, compared to just 40p generated by larger local firms, how are you ensuring that the Welsh Government's procurement processes are aligned to get the best bang for the Welsh buck and that we're going to make sure that we are procuring locally and procuring from smaller firms, not just larger firms?
Welsh: Diolch, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, ddoe oedd diwrnod cyllideb Cymru. A gaf fi ofyn ichi, mewn perthynas â'r gyllideb honno, a'i heffaith ar - [ Torri ar draws.] Roeddwn yn meddwl y byddech yn hoffi hynny, Simon Thomas. Effaith y gyllideb ar fusnesau a busnesau bach yng Nghymru: a allwch ddweud wrthym sut rydych yn teimlo bod y gyllideb wedi bod yn dda ar gyfer mentrau bach a chanolig yng Nghymru, ac o ystyried y ffaith bod y Ffederasiwn Busnesau Bach wedi amcangyfrif, am bob £1 a wariwyd gan awdurdod lleol sy'n cymryd rhan gyda busnesau bach a chanolig lleol, fod hynny'n cynhyrchu 63c yn ychwanegol er lles eu heconomi leol, o gymharu â 40c yn unig a gynhyrchir gan gwmnïau lleol mwy o faint, sut rydych yn sicrhau bod prosesau caffael Llywodraeth Cymru yn cyd-fynd er mwyn sicrhau'r gwerth gorau posibl i Gymru ac y byddwn yn sicrhau ein bod yn caffael yn lleol ac yn caffael gan gwmnïau llai o faint, nid busnesau mwy yn unig?
English: Thank you, Cabinet Secretary. I'm glad you mentioned the National Procurement Service. I did raise this with you yesterday in the budget debate. I know that Andrew R.T. Davies mentioned it earlier. It is of key importance in terms of improving procurement procedures in Wales. The Wales Audit Office report into the NPS showed that there were weaknesses in the development of the business case for the NPS, which had not fully complied with the Welsh Government's usual procedures. That same report also highlighted that public bodies are not using the service frameworks as much as anticipated, resulting in concerns over its funding. In answer to Andrew Davies, you did say earlier that you are reviewing this. Can you give some timescales for when you think this review will be complete and you can bring its findings to this Chamber?
Welsh: Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Rwy'n falch eich bod wedi crybwyll y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol. Codais y mater hwn gyda chi ddoe yn y ddadl ar y gyllideb. Gwn fod Andrew R.T. Davies wedi'i grybwyll yn gynharach. Mae'n allweddol bwysig o ran gwella gweithdrefnau caffael yng Nghymru. Dangosodd adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ar y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol fod gwendidau ynghlwm wrth y broses o ddatblygu achos busnes ar gyfer y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol, nad oedd wedi cydymffurfio'n llawn â gweithdrefnau arferol Llywodraeth Cymru. Tynnodd yr adroddiad hwnnw sylw hefyd at y ffaith nad yw cyrff cyhoeddus yn defnyddio fframweithiau'r gwasanaeth gymaint ag y rhagwelwyd, gan arwain at bryderon ynglŷn â'i ariannu. Mewn ateb i Andrew Davies, fe ddywedoch chi'n gynharach eich bod yn adolygu hyn. A allwch roi amserlenni o ran pryd y credwch y bydd yr adolygiad hwn wedi'i gwblhau ac y gallwch gyflwyno ei gasgliadau i'r Siambr?