English: Thank you, Llywydd. On 27 April 2018, the First Minister laid before the National Assembly the Welsh Government's supplementary legislative consent memorandum - memorandum No. 2 - on the Bill as presented to the House of Lords at First Reading. The supplementary legislative consent memorandum clarifies that the Welsh Government's objections with the Bill as introduced related to four issues: 'all of which have been substantially addressed in the amendments made or proposed to the Bill or the Inter-governmental Agreement related to it'. We took evidence from the Secretary of State for Wales on 16 April 2018 and from the Cabinet Secretary for Finance, pre supplementary LCM, on 23 April, and again on 30 April, very shortly after the supplementary LCM had been laid. The evidence we heard informed our conclusions, and we made them in our report laid yesterday afternoon - the agreed report of the committee. We welcome the progress made by the Welsh Government in negotiating with the UK Government the position regarding the powers to be exercised by the National Assembly following the UK's withdrawal from the EU. As a consequence, the original clause 11 has been inverted so that powers over devolved policy will now lie with the National Assembly and in line with the devolution settlement currently in place. We believe it is unfortunate that substantial effort on the part of both sides has been spent correcting the significant deficiencies in the Bill in respect of clause 11, now clause 15 - a situation not dissimilar to our experience with the Wales Bill. These prolonged negotiations could, and should, have been avoided had the original drafting shown more respect for the role that devolution plays within the United Kingdom. The amendments tabled by UK Ministers to clause 11 of the Bill indicated an important step forward and showed significant movement by the UK Government. We welcome the fact that the UK Government, in evidence to us, and in other places, has repeatedly emphasised how important the Sewel convention is and how it will continue to be respected, although we draw the Assembly's attention to our observations on the new clause 15, following the completion on 8 May of the Report Stage in the House of Lords. The inter-governmental agreement will test the notions of shared governance and trust. However, we acknowledge that it is a start towards a more respectful and workable inter-governmental relationship. We hope this progress will mean improved inter-governmental working and lead to the short and long-term reform that we recommended to the JMC in our report, 'UK governance post-Brexit'. We are committed to keeping a watching brief on the implementation of the inter-governmental agreement, including its future application, interpretation and review. There is still considerable uncertainty around common frameworks, and the terms of the inter-governmental agreement suggest that much remains to be decided. In considering the supplementary LCM we wish to draw to the National Assembly's attention the following points, which I will detail in turn. Point 1: the convention about the UK Parliament legislating on devolved matters is set out in section 107 (6) of the Government of Wales Act 2006, and specifically deals with 'legislating'. For that reason, the inter-governmental agreement - a political agreement - does not form part of the National Assembly's legislative consent process. Point 2: the inter-governmental agreement does not have a legal status and cannot bind future Welsh or UK Governments. Point 3: the length of the proposed sunset provision for new clause 15 will allow restrictions and common frameworks to potentially extend beyond the life of the current Welsh and UK Governments. Point 4: for Wales, temporary preservation of EU law will be given effect through regulations made under new clause 15 and Schedule 3 to the Bill. For England, temporary preservation will be given effect through the inter-governmental agreement. The recognition of England is constitutionally significant. Nevertheless, in the context of mutual respect and parity -
Welsh: Diolch ichi, Llywydd. Ar 27 Ebrill 2018, cyflwynodd y Prif Weinidog gerbron y Cynulliad Cenedlaethol femorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol Llywodraeth Cymru - memorandwm Rhif 2 - ar y Bil fel y'i cyflwynwyd i Dŷ'r Arglwyddi ar y Darlleniad Cyntaf. Mae'r memorandwm cydsyniad deddfwriaethol atodol yn egluro bod gwrthwynebiadau Llywodraeth Cymru i'r Bil fel y'i cyflwynwyd yn ymwneud â phedwar mater: 'yr aed i'r afael yn sylweddol â phob un ohonynt yn y gwelliannau a wnaed neu a gynigiwyd i'r Bil neu'r Cytundeb Rhynglywodraethol yn gysylltiedig ag ef'. Cawsom dystiolaeth gan Ysgrifennydd Gwladol Cymru ar 16 Ebrill 2018 a chan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid, cyn y cynnig cydsyniad deddfwriaethol atodol, ar 23 Ebrill, ac eto ar 30 Ebrill, yn fuan iawn ar ôl cyflwyno'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol atodol. Roedd y dystiolaeth a glywsom yn sail i'n casgliadau, a gwnaethom gasglu'r rheini yn ein hadroddiad a gyflwynwyd brynhawn ddoe - adroddiad cytunedig y pwyllgor. Rydym ni'n croesawu'r cynnydd a wnaed gan Lywodraeth Cymru yn negodi gyda Llywodraeth y DU y sefyllfa o ran y pwerau i'w harfer gan y Cynulliad Cenedlaethol yn sgil ymadawiad y DU o'r UE. O ganlyniad, mae cymal gwreiddiol 11 wedi'i wrthdroi fel mai'r Cynulliad Cenedlaethol bellach fydd gan y pwerau dros bolisi datganoledig ac y bydd y rheini yn unol â'r setliad datganoli sydd ar waith ar hyn o bryd. Credwn ei bod hi'n anffodus y bu cryn ymdrech ar ran y naill ochr a'r llall i gywiro diffygion sylweddol yn y Bil o ran cymal 11, sef cymal 15 bellach - sefyllfa nid annhebyg i'n profiad gyda Bil Cymru. Dylid, a gellid, bod wedi osgoi'r negodiadau hirfaith hyn petai'r drafftio gwreiddiol wedi dangos mwy o barch i swyddogaeth datganoli yn y Deyrnas Unedig. Roedd y gwelliannau a gyflwynwyd gan Weinidogion y DU i gymal 11 o'r Bil yn nodi cam pwysig ymlaen ac yn dangos newid agwedd sylweddol gan Lywodraeth y DU. Rydym ni'n croesawu'r ffaith fod Llywodraeth y DU, mewn tystiolaeth i ni, ac mewn mannau eraill, dro ar ôl tro wedi pwysleisio pa mor bwysig yw confensiwn Sewel a sut y bydd yn parhau i'w barchu, er ein bod yn tynnu sylw'r Cynulliad at ein harsylwadau ynglŷn â'r cymal 15 newydd, ar ôl cwblhau ar 8 Mai y Cyfnod Adrodd yn Nhŷ'r Arglwyddi. Bydd y cytundeb rhynglywodraethol yn profi'r syniadau o gyd-lywodraethu ac ymddiriedaeth. Fodd bynnag, rydym ni'n cydnabod ei fod yn gychwyn ar berthynas rynglywodraethol mwy parchus ac ymarferol. Rydym ni'n gobeithio y bydd y cynnydd hwn yn golygu gwell gweithio rhynglywodraethol ac yn arwain at y diwygio tymor byr a hirdymor a argymhellwyd gennym i'r Cyd-bwyllgor Gweinidogion yn ein hadroddiad, 'Llywodraethiant yn y DU ar ôl gadael yr Undeb Ewropeaidd'. Rydym ni wedi ymrwymo i gadw golwg ar weithredu'r cytundeb rhynglywodraethol, gan gynnwys sut y caiff ei briodoli, ei ddehongli a'i adolygu yn y dyfodol. Mae yna ansicrwydd sylweddol o hyd ynghylch fframweithiau cyffredin, ac mae telerau'r cytundeb rhynglywodraethol yn awgrymu bod llawer eto i'w benderfynu. Wrth ystyried y cynnig cydsyniad deddfwriaethol atodol, rydym ni eisiau tynnu sylw'r Cynulliad Cenedlaethol at y pwyntiau canlynol, y byddaf yn manylu arnyn nhw yn eu tro. Pwynt 1: nodir y confensiwn ynglŷn â Senedd y DU yn deddfu ar faterion datganoledig yn adran 107 (6) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, ac mae'n ymdrin yn benodol â 'deddfu'. Am y rheswm hwnnw, nid yw'r cytundeb rhynglywodraethol - cytundeb gwleidyddol - yn ffurfio rhan o broses cydsyniad deddfwriaethol y Cynulliad Cenedlaethol. Pwynt 2: nid oes statws cyfreithiol i'r cytundeb rhynglywodraethol ac ni all ymrwymo unrhyw Lywodraeth a fydd gan Gymru neu'r DU yn y dyfodol. Pwynt 3: bydd hyd y ddarpariaeth machlud arfaethedig ar gyfer cymal newydd 15 yn caniatáu cyfyngiadau a fframweithiau cyffredin i ymestyn o bosib y tu hwnt i fywyd presennol Llywodraethau Cymru a'r DU. Pwynt 4: ar gyfer Cymru, bydd cadw cyfraith yr UE dros dro yn cael effaith drwy reoliadau a wneir o dan gymal newydd 15 ac Atodlen 3 i'r Bil. Ar gyfer Lloegr, bydd y cadw dros dro yn cael effaith drwy'r cytundeb rhynglywodraethol. Mae cydnabod Lloegr yn gyfansoddiadol arwyddocaol. Serch hynny, yng nghyd-destun cydraddoldeb a pharch at ein gilydd -