English: Thank you very much, Llywydd. Our motion today is one that would begin the journey towards devolving broadcasting, and all we are asking for, if truth be told, is a commitment to looking to the practicalities of devolving broadcasting to Wales and reporting back to the Assembly within a year. So, as the Labour amendments delete that simple request, we will be voting against them. Plaid Cymru is highly ambitious for Wales and believes that decisions about Wales should be made in Wales - broadcasting, in the case before us today. But, of course, we recognise that not everyone is convinced by this, so today we are seeking consensus to at least consider these issues further over a period of 12 months. And I personally would be very disappointed if we didn't achieve that today. A vote against our motion would suggest that everything is fine in broadcasting in Wales. Well, that simply isn't the case. In a period of uncertainty and dispute because of Brexit, the devolution of broadcasting is more important than ever in order to ensure that Wales has a voice. A combination of lack of plurality in Welsh media and decline in broadcast hours is a barrier to political debate, and therefore a barrier to democracy itself. The fact that the majority of people receive their news from providers in England hinders political education, with those providers focusing entirely on London, and showing a complete lack of understanding of devolution. It's no surprise, therefore, that a third of people who were questioned in a survey last year believe that the UK Government still runs the health service in Wales. There have been a few positive developments, with the BBC and S4C starting to provide new content on new platforms that appeal to new and younger audiences. Golwg360 and nation.cymru do offer valuable provision online. But many broadcasters have cut their broadcast hours for Wales. In 2015-16, the English-language output on the BBC was 641 hours, which was a reduction of 21 per cent from 814 hours in previous years. There were cuts of 30 per cent in ITV programming, and that was more than in any other area of the United Kingdom. Another concern is the London Government's plans on the regulation of commercial radio. That could lead to even less variety, and although the UK Government does accept that we must ensure that news continues to be provided on commercial radio, they make no mention of Welsh news. If I turn now to S4C, certainly we need to secure stable and adequate funding for our only Welsh-language channel in order to secure a viable, relevant and successful future for future generations. Almost four years ago the Silk commission recommended the devolution of powers to fund S4C to Wales. In the meantime, a month from the new financial year, we are still awaiting the Euryn Ogwen Williams review of S4C. It is encouraging that S4C is working on improving content and providing content on new platforms, but the fact that the channel has been through a period of financial uncertainty over a period of many years makes planning for the future very difficult and extremely challenging. Now, no-one doubts that funding of S4C post devolution will be challenging, because so much of this is subsidised by the licence fee. But what we're asking for today is an inquiry into that, to look into the possibilities around this, to look into the feasibility of devolving powers over broadcasting and to look at the various options, including the funding options. We must also bear in mind that S4C is crucially important in economic terms, as well as culturally, with every £1 invested by the channel in creative industries in Wales worth £2.09 to the economy. According to the Hargreaves review of the creative industries in Wales, without S4C Wales may not have had any independent television companies at all. I conclude with the words of Elfed Wyn Jones, who has just completed a week's hunger strike for the devolution of broadcasting. I do believe that Elfed has summarised very well, in these words, the situation that we're currently facing. Elfed says this: 'I hope that my actions will demonstrate how grave the need is to have control in Wales of broadcasting. It's going to be difficult, but in thinking about what this will deliver for the people of Wales - better democracy, clearer information and a strengthening of the position of the Welsh language - that would give me the strength to battle until I achieve my objectives. I accept my responsibility to take action, and I hope our politicians will take their responsibilities just as seriously.' It's time Wales had a voice, and for us, as people, to have the national conversations to improve the way our country is governed. I look forward to other contributions in the Chamber this afternoon, but I urge you all to support our motion so that we can have this important debate that is so necessary in Wales today.
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Mae ein cynnig ni heddiw yn un a fyddai'n rhoi cychwyn ar y daith tuag at ddatganoli darlledu, a'r unig beth rydym ni'n gofyn amdano fo, mewn gwirionedd, ydy ymrwymiad i ymchwilio i ymarferoldeb datganoli pwerau dros ddarlledu i Gymru, gan adrodd yn ôl i'r Cynulliad o fewn blwyddyn. Felly, gan fod gwelliannau Llafur yn dileu y gofyn syml hwnnw, mi fyddwn ni'n pleidleisio yn eu herbyn nhw. Mae Plaid Cymru yn uchelgeisiol dros Gymru ac yn credu y dylai penderfyniadau am Gymru gael eu gwneud yng Nghymru - darlledu, yn yr achos sydd gerbron heddiw. Ond, wrth gwrs, rydym ni'n cydnabod nad ydy pawb wedi cael eu hargyhoeddi, felly heddiw rydym ni'n chwilio am gonsensws i o leiaf ystyried y materion ymhellach dros gyfnod o 12 mis. Ac mi fyddwn i'n bersonol yn siomedig iawn petaem ni ddim yn cael hynny heddiw. Byddai pleidlais yn erbyn ein cynnig ni yn awgrymu bod popeth yn iawn yn y byd darlledu yng Nghymru. Wel, nid ydy o. Mewn cyfnod o ansicrwydd ac anghydfod oherwydd Brexit, mae datganoli darlledu yn bwysicach nac erioed er mwyn sicrhau bod gan Gymru lais. Mae cyfuniad o ddiffyg amrywiaeth yng nghyfryngau Cymru a dirywiad mewn oriau darlledu yn rhwystro dadleuon gwleidyddol, ac felly yn rhwystro democratiaeth. Mae'r ffaith bod y mwyafrif o bobl yn derbyn eu newyddion gan ddarparwyr o Loegr yn llesteirio addysg wleidyddol, efo'r darparwyr hynny yn canolbwyntio'n llwyr ar Lundain, gan ddangos diffyg dealltwriaeth llwyr o ddatganoli. Dim rhyfedd, felly, fod traean o bobl a gafodd eu holi mewn arolwg y flwyddyn ddiwethaf yn meddwl bod Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn dal i redeg y gwasanaeth iechyd yng Nghymru. Mae yna ambell i ddatblygiad positif wedi bod, efo'r BBC ac S4C yn dechrau cynnig cynnwys newydd, a hynny ar blatfformau newydd hefyd, sy'n apelio at gynulleidfaoedd newydd ac ifancach. Ac mae Golwg360 a nation.cymru yn cynnig darpariaeth werthfawr ar-lein. Ond mae nifer o ddarlledwyr wedi cwtogi eu horiau darlledu ar gyfer Cymru. Yn 2015-16, roedd allbwn teledu Saesneg ar y BBC yn 641 awr, sef gostyngiad o 21 y cant o 814 awr mewn cyfnod blaenorol. Cafwyd toriadau o 30 y cant i raglenni ITV, a hynny'n fwy nag mewn unrhyw ardal arall o'r Deyrnas Unedig. Pryder arall ydy cynlluniau Llywodraeth Llundain ynglŷn â rheoleiddio radio masnachol. Mi allai hynny arwain at lai fyth o amrywiaeth, ac er bod Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn derbyn bod angen sicrhau bod newyddion yn parhau i gael ei ddarparu ar radio masnachol, nid ydyn nhw'n sôn o gwbl am newyddion Cymru. Rydw i'n troi rŵan at S4C, ac yn sicr mae angen sicrhau cyllid sefydlog a digonol ar gyfer ein hunig sianel Gymraeg er mwyn sicrhau dyfodol bywiog, perthnasol a llwyddiannus ar gyfer cenedlaethau i ddod. Bron i bedair blynedd yn ôl, fe wnaeth comisiwn Silk argymell datganoli pwer i ariannu S4C i Gymru. Yn y cyfamser, mis i ffwrdd o flwyddyn ariannol newydd, rydym ni'n dal i aros am adolygiad Euryn Ogwen Williams o S4C. Mae'n galonogol bod S4C yn gweithio ar gynyddu amrywiaeth ac yn darparu cynnwys ar blatfformau newydd, ond mae'r ffaith bod y sianel wedi bod trwy gyfnod o ansicrwydd ariannol ers blynyddoedd yn gwneud cynllunio ar gyfer y dyfodol yn anodd ac yn hynod, hynod o heriol. Rŵan, nid oes yna neb yn amau y bydd ariannu S4C ar ôl datganoli yn sialens, gan fod yna gymaint o'r arian yn cael ei sybsideiddio gan y ffi drwydded. Ond beth rydym ni'n gofyn amdano fo heddiw ydy ymchwilio hynny, ymchwilio i'r posibiliadau, ymchwilio i ddatganoli darlledu, ac edrych ar y gwahanol opsiynau, gan gynnwys yr opsiynau cyllidol. Ac mae'n rhaid inni gofio hefyd fod S4C yn hollbwysig yn economaidd, yn ogystal ag yn ddiwylliannol, efo pob £1 sy'n cael ei buddsoddi gan y sianel mewn diwydiannau creadigol yng Nghymru yn werth £2.09 i'r economi. Yn ôl adolygiad Hargreaves o'r diwydiannau creadigol yng Nghymru, heb S4C efallai na fyddai gan Gymru unrhyw gwmnïau teledu annibynnol. Rydw i'n cloi yng ngeiriau Elfed Wyn Jones, sydd newydd gwblhau wythnos o ympryd dros ddatganoli darlledu. Rydw i yn credu bod Elfed wedi crynhoi yn dda iawn, yn y geiriau yma, y sefyllfa yr ydym ni ynddi hi heddiw yma. Mae Elfed yn dweud fel hyn: 'Rydw i'n gobeithio y bydd fy ngweithred yn dangos mor ddifrifol ydy'r angen i gael rheolaeth yng Nghymru ar ddarlledu. Mae o'n mynd i fod yn anodd, ond wrth feddwl am beth fydd hyn yn ei gyflawni ar gyfer pobl Cymru - gwell democratiaeth, gwybodaeth gliriach a chryfhau sefyllfa'r Gymraeg - byddai hynny yn rhoi cryfder imi frwydro nes bwrw'r maen i'r wal. Rwy'n derbyn fy nghyfrifoldeb i weithredu. Gobeithio y bydd ein gwleidyddion yn cymryd eu cyfrifoldebau hwythau hefyd.' Mae'n bryd i Gymru gael llais, ac i ni, fel pobl, allu cael y sgyrsiau cenedlaethol i wella'r ffordd y mae'r wlad yn cael ei llywodraethu. Edrychaf ymlaen at gyfraniadau eraill yn y Siambr yma heddiw, ond rwy'n erfyn arnoch chi: cefnogwch ein cynnig ni er mwyn inni gael y drafodaeth bwysig yma y mae angen ei chael yng Nghymru heddiw.