English: First, can I declare an interest? I have a daughter who attends Ysgol Gyfun Gymraeg Bryn Tawe and a granddaughter attending Ysgol Gynradd Gymraeg Tan-y-lan. I welcome the report and the commitment of the Welsh Government and the Minister to the Welsh language. I believe that education is the key to the continuation of Welsh as a community language. I am pleased with the growth of Welsh-medium education, especially in south Wales, led by Labour-controlled local authorities. As the First Minister said earlier today in answer to a question from Jeremy Miles, the area speaking Welsh has been moving up the Swansea valley - perhaps leaving Craig-cefn-parc and bits of Pontarddulais behind - for some considerable time. That's something we need first to halt and then to reverse, returning Welsh to the community language throughout the Swansea valley. My wife can tell you about when she was young and in school - that in Ynystawe, where I live, Welsh was the language of the community. It's sadly no longer so. I've three questions relating to local government and the Welsh language. Two of these - the Minister's going to say - don't actually fall into his portfolio, so, apologies for that. Firstly, what is being done to ensure that parents have the opportunity of Welsh medium, when their children are in Flying Start? That's the beginning of education for very many children, and if they're put into an English-medium Flying Start the likelihood is they'll go through English-medium education right the way through. I think it's important that that opportunity is available. I've had to take up cases on behalf of constituents, which have eventually got them into a Welsh-medium Flying Start, but they've had to put an awful lot of effort into doing it whereas, actually, it should be a matter of individual choice. Secondly, what is being done to ensure sufficient provision of Welsh-medium schools available in each local authority area? Thirdly, whilst I find it very difficult to speak Welsh in a political and technical environment, some who've been taught through the medium of Welsh know some technical words only in Welsh. Are all local authorities in Wales answering correspondence through the medium of Welsh as quickly as correspondence in English?
Welsh: Yn gyntaf, a gaf i ddatgan buddiant? Mae gennyf ferch sy'n mynychu Ysgol Gyfun Gymraeg Bryn Tawe ac wyres yn mynychu Ysgol Gynradd Gymraeg Tan-y-lan. Rwyf yn croesawu'r adroddiad ac ymrwymiad Llywodraeth Cymru a'r Gweinidog i'r Gymraeg. Rwyf yn credu bod addysg yn allweddol i barhad y Gymraeg fel iaith gymunedol. Rwyf yn falch o dwf addysg cyfrwng Cymraeg, yn enwedig yn y de, a arweinir gan awdurdodau lleol a reolir gan Lafur. Fel y dywedodd y Prif Weinidog yn gynharach heddiw wrth ateb cwestiwn gan Jeremy Miles, mae'r ardal sy'n siarad Cymraeg wedi bod yn symud i fyny cwm Tawe - efallai gan adael Craig Cefn Parc a rhannau o Bontarddulais ar ôl - am gryn amser. Mae hynny'n rhywbeth y mae angen yn gyntaf ei atal ac yna ei wrthdroi, gan wneud y Gymraeg yr iaith gymunedol ledled cwm Tawe unwaith eto. Gall fy ngwraig ddweud wrthych am bryd oedd hi'n ifanc ac yn yr ysgol - yn Ynystawe, lle'r wyf yn byw, Cymraeg oedd iaith y gymuned. Nid yw hynny'n wir mwyach yn anffodus. Mae gennyf dri chwestiwn yn ymwneud â llywodraeth leol a'r Gymraeg. Mae dau o'r rhain yn - y mae'r Gweinidog yn mynd i'w ddweud - nad ydynt mewn gwirionedd yn rhan o'i bortffolio, felly, ymddiheuriadau am hynny. Yn gyntaf, beth sy'n cael ei wneud i sicrhau bod rhieni yn cael y cyfle cyfrwng Cymraeg, pan fydd eu plant yn Dechrau'n Deg? Dyna ddechrau addysg i lawer iawn o blant, ac os ydynt yn cael eu rhoi mewn cylch Dechrau'n Deg cyfrwng Saesneg y tebygrwydd yw y byddant yn mynd drwy addysg cyfrwng Saesneg drwy gydol eu taith addysgol. Rwy'n credu ei bod yn bwysig bod y cyfle ar gael. Rwyf wedi gorfod ymgymryd ag achosion ar ran etholwyr, sydd yn y pen draw, wedi mynd a nhw i mewn i gylch Dechrau'n Deg Cymraeg, ond maent wedi gorfod rhoi llawer iawn o ymdrech i wireddu hynny ond, mewn gwirionedd, dylai fod yn fater o ddewis unigol. Yn ail, beth sy'n cael ei wneud i sicrhau darpariaeth ddigonol o ysgolion cyfrwng Cymraeg sydd ar gael ym mhob ardal awdurdod lleol? Yn drydydd, er fy mod yn ei chael hi'n anodd iawn siarad Cymraeg mewn amgylchedd gwleidyddol a thechnegol, mae rhai sydd wedi eu haddysgu trwy gyfrwng y Gymraeg yn gwybod rhai geiriau technegol yn y Gymraeg yn unig. A yw pob awdurdod lleol yng Nghymru yn ateb gohebiaeth trwy gyfrwng y Gymraeg mor gyflym â gohebiaeth yn Saesneg?