English: I think we'd be open to re-examining the evidence around that, and I've got my own personal views that the blue route, which was chosen 10 years ago now, as an alternative to a brand-new M4 and by a Plaid Cymru transport Minister in a coalition Government, it has to be said - . We now have to re-examine in light of the new appraisal tool that the Welsh Government has for transport as well whether any road building itself is an answer to what's happening and the congestion problems around Newport, or whether we invest in lots of different things, including road improvements. There is already an existing distributor road to the south that can be used and utilised, but also junction closures, phased traffic, investment in the public infrastructure in that area, rail - which is the point that Jenny Rathbone made very powerfully as well. So, all of these need to be put in; I completely understand that. We're no longer, I think, in a position where we're making such binary judgments. We are making a judgment around up to £2 billion of transport money, how it can be invested and how it's going to best benefit not just Newport but Wales as a whole, and I think Adam Price has set out how the alternatives could work in that regard. So, the commissioner, just to reiterate the point that Lee Waters has just made, has called for this wider investment in transport around the use of technology, as I said, about the junction controls and the metro. This is not - . This may be new to Wales, but it's not blindingly new to countries and cities that have to deal with bad air quality, bad transport and congestion. They have dealt with it in alternative ways. All that happens when you build a new road is you shift the problem several miles east or west, and in the case of this proposal, shift it probably closer to Cardiff, as it happens, because the bridges will have dealt with their tolls in a different way. I think that's something that we have to bear in mind when we approach this. I think it's also worth remembering that when Plaid was in Government and when Ieuan Wyn Jones made the decision to cancel - it was about the fifth decision in a row to change the new M4 - that wasn't just done for cost reasons. It was also explicitly done because we were rebalancing the transport budget between sustainable transport and road building. And that's been lost in the debate that we've had since 2011, and I want to reinstate some of that back into our appreciation of using the future generations Act to look at this. I think the final thing, if I may say, Presiding Officer, is that I'm very persuaded by the changes that are happening in our economy and our environment about what Friends of the Earth Cymru say, which is that, clearly, this, if it were to go ahead, would only be a very temporary solution. They say this: 'From 2038 onwards, the "do something" scenario produces more carbon emissions than the "do minimum" alternative. The climate is impacted by total emissions. This scheme is therefore ultimately more climate-damaging than the "do minimum" alternative.'
Welsh: Credaf y byddem yn agored i ailystyried y dystiolaeth ar hynny, ac mae gennyf fy marn bersonol fod y llwybr glas, a ddewiswyd 10 mlynedd yn ôl bellach, fel dewis amgen i M4 newydd sbon a chan Weinidog trafnidiaeth Plaid Cymru mewn Llywodraeth glymblaid, rhaid dweud - . Mae'n rhaid i ni yn awr ailarchwilio yng ngoleuni'r offeryn arfarnu newydd sydd gan Lywodraeth Cymru ar gyfer trafnidiaeth a yw unrhyw adeiladu ffyrdd ynddo'i hun yn ateb i'r hyn sy'n digwydd a phroblemau tagfeydd o gwmpas Casnewydd, neu a ydym yn buddsoddi mewn llawer o wahanol bethau, gan gynnwys gwelliannau ffyrdd. Mae yna eisoes ffordd ddosbarthu bresennol i'r de y gellir ei defnyddio, ond hefyd, cau cyffyrdd, traffig graddol, buddsoddi yn y seilwaith cyhoeddus yn yr ardal honno, rheilffyrdd - sef y pwynt a wnaeth Jenny Rathbone yn rymus iawn hefyd. Felly, mae angen rhoi pob un o'r rhain yn eu lle; rwy'n deall hynny'n iawn. Credaf nad ydym bellach mewn sefyllfa pan ydym yn gwneud penderfyniadau deuaidd o'r fath. Rydym yn gwneud penderfyniad ynghylch hyd at oddeutu £2 biliwn o arian trafnidiaeth, sut y gellir ei fuddsoddi a sut y gall sicrhau'r budd gorau nid yn unig i Gasnewydd ond i Gymru yn gyffredinol, a chredaf fod Adam Price wedi nodi sut y gallai'r dewisiadau amgen weithio yn hynny o beth. Felly, mae'r comisiynydd, i ailadrodd y pwynt y mae Lee Waters newydd ei wneud, wedi galw am fuddsoddi ehangach mewn trafnidiaeth yn ymwneud â'r defnydd o dechnoleg, fel y dywedais, am fesurau rheoli cyffyrdd a'r metro. Nid yw hyn - . Efallai fod hyn yn newydd i Gymru, ond nid yw'n gwbl newydd i wledydd a dinasoedd sy'n gorfod ymdrin ag ansawdd aer gwael, trafnidiaeth wael a thagfeydd. Maent wedi ymdrin ag ef mewn ffyrdd eraill. Y cyfan sy'n digwydd wrth i chi adeiladu ffordd newydd yw eich bod yn symud y broblem sawl milltir i'r dwyrain neu'r gorllewin, ac yn achos y cynnig hwn, mae'n fwy na thebyg y byddech yn ei symud yn agosach at Gaerdydd, fel y mae'n digwydd, oherwydd bydd y pontydd wedi ymdrin â'u tollau mewn ffordd wahanol. Credaf fod hynny'n rhywbeth sy'n rhaid inni ei gadw mewn cof wrth ystyried hyn. Hefyd mae'n werth cofio pan oedd Plaid Cymru mewn Llywodraeth a phan wnaeth Ieuan Wyn Jones y penderfyniad i ganslo - roedd tua'r pumed penderfyniad mewn rhes ar gyfer newid yr M4 newydd - ni chafodd ei wneud am resymau cost yn unig. Cafodd ei wneud yn benodol oherwydd ein bod yn ailfantoli'r gyllideb drafnidiaeth rhwng trafnidiaeth gynaliadwy ac adeiladu ffyrdd. A dyna sydd wedi'i golli yn y ddadl a gawsom ers 2011, ac rwyf am adfer rhywfaint o hynny i'n gwerthfawrogiad y gallwn ddefnyddio Deddf cenedlaethau'r dyfodol i edrych ar hyn. Rwy'n meddwl mai'r peth olaf, os caf ddweud, Lywydd, yw fy mod wedi fy narbwyllo'n fawr gan y newidiadau sy'n digwydd yn ein heconomi ac yn ein hamgylchedd ynghylch yr hyn y mae Cyfeillion y Ddaear Cymru yn ei ddweud, sef, yn amlwg, pe bai hyn yn mynd yn ei flaen, ni fyddai ond yn ateb am gyfnod byr iawn yn unig. Maent yn dweud hyn: O 2038 ymlaen, mae'r senario "gwneud rhywbeth" yn cynhyrchu mwy o allyriadau carbon na'r dewis "gwneud cyn lleied â phosibl". Effeithir ar yr hinsawdd gan gyfanswm yr allyriadau. Felly mae'r cynllun hwn yn y pen draw yn fwy niweidiol i'r hinsawdd na'r dewis "gwneud cyn lleied â phosibl".