English: Thank you, Minister, for the statement. First of all, I think it's important that we should, in the culture of having the European championships in France at the moment, acknowledge all the sporting volunteers, especially with regard to grass-roots football, who are doing so much to make sure that players can come through from communities, because, quite often, many young people come through those particular teams via the good work of volunteers, and they wouldn't be able to do that without that key work. Having attended the Sports Personality of the Year awards, along with other Assembly Members, in December last year, it showed how many people of all ages are involved in grass-roots sports on a voluntary basis. Minister, your statement mentions work to understand and tackle barriers to volunteering. One of the barriers I'm sure you may be aware of is that many people are put upon sanctions by the DWP if they take part in certain types of volunteering. Obviously, I totally disagree with this, and I'm sure you would too, in terms of people showing willing to go out into their communities and being punished for that. So, I wonder whether you could engage with the DWP in that regard to ask them to come up with a publicity campaign to try and encourage people to volunteer in a positive way, because it is actually putting people off. They are feeling quite vulnerable to the proposition of volunteering at the moment, from certain aspects of society. Will you ensure that Welsh Government funding of the third sector includes funding posts for volunteer managers, who play a crucial role in recruiting and retraining volunteers, and that this funding is long term, and is not contract based? That is something that has been raised with me early on in this post. It must be noted volunteering can and should never replace public sector delivery by paid staff. There was news some time ago where one particular health board was proposing that volunteers deliver and administer meals within a given hospital, and I'd like reassurance from the Minister that this isn't the direction that you see volunteering going in at all. I appreciate also that we have the reality of the situation where asset transfer is happening across councils in Wales, and I appreciate the former Minister put out guidance with regard to people running such services, but again I think it's important that if people are taking on additional roles in their communities, such as running community centres, swimming pools and sports centres, that that is recognised and is not taken advantage of. Quite often I would attend local groups and it is the same people doing everything. They get quite tired and stressed by that very fact. So, I think, yes, volunteering is a very important thing to do, but we also have to balance that with life stresses and the well-being of the individual in that regard. The final point I would like to finish on, also on the well-being aspect, is young people. In researching this statement today I found that many young people are doing unpaid work that obviously is being defined as volunteering, but actually they should potentially be being paid for that work. So I hope that's something that you can look into as well, Minister.
Welsh: Diolch, Weinidog, am y datganiad. Yn gyntaf oll, rwyf yn credu ei bod yn bwysig y dylem ni, yng nghyd-destun y pencampwriaethau Ewropeaidd yn Ffrainc ar hyn o bryd, gydnabod yr holl wirfoddolwyr chwaraeon, yn enwedig o ran pêl-droed ar lawr gwlad, sy'n gwneud cymaint i sicrhau y gall chwaraewyr ddatblygu mewn cymunedau, oherwydd, yn aml iawn, mae llawer o bobl ifanc yn serennu yn y timau penodol hynny o ganlyniad i waith da y gwirfoddolwyr, ac ni fyddent yn gallu gwneud hynny heb y gwaith allweddol hwnnw. Ar ôl bod yn bresennol yng ngwobrau Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn, ynghyd ag Aelodau eraill y Cynulliad, ym mis Rhagfyr y llynedd, yr oedd yn amlwg faint o bobl o bob oed sy'n cymryd rhan yn wirfoddol mewn chwaraeon ar lawr gwlad. Weinidog, mae eich datganiad yn sôn am waith i ddeall ac i fynd i'r afael â rhwystrau ar gyfer gwirfoddoli. Un o'r rhwystrau yr wyf yn siŵr eich bod yn ymwybodol ohono yw bod llawer o bobl yn cael eu cosbi gan yr Adran Gwaith a Phensiynau os byddant yn cymryd rhan mewn rhai mathau o wirfoddoli. Yn amlwg, rwyf yn llwyr anghytuno â hyn, ac rwy'n siŵr y byddech chithau hefyd, o ran pobl yn dangos parodrwydd i fynd allan i'w cymunedau ac yn cael eu cosbi am hynny. Felly, tybed a allech chi ymgysylltu â'r Adran Gwaith a Phensiynau ynglŷn â hyn i ofyn iddynt greu ymgyrch gyhoeddusrwydd i geisio annog pobl i wirfoddoli mewn ffordd gadarnhaol, yn hytrach na chodi ofn arnynt. Maent yn bryderus ynghylch y syniad o wirfoddoli ar hyn o bryd, o ganlyniad i agwedd rhai mewn cymdeithas. A wnewch chi sicrhau bod cyllid Llywodraeth Cymru ar gyfer y trydydd sector yn cynnwys ariannu swyddi rheolwyr gwirfoddolwyr, sy'n chwarae rhan hanfodol wrth recriwtio ac ailhyfforddi gwirfoddolwyr, a bod y cyllid hwn yn hirdymor, ac nad yw'n seiliedig ar gontract? Mae hynny'n rhywbeth sydd wedi ei dynnu i fy sylw yn gynharach yn y swydd hon. Mae'n rhaid nodi na all ac na ddylai gwirfoddoli fyth gymryd lle darpariaeth yn y sector cyhoeddus gan staff cyflogedig. Roedd newyddion beth amser yn ôl am fwrdd iechyd penodol yn cynnig bod gwirfoddolwyr yn cyflenwi ac yn dosbarthu prydau mewn ysbyty penodol, a hoffwn gael sicrwydd gan y Gweinidog nad dyma'r cyfeiriad yr ydych am weld gwirfoddoli yn ei ddilyn o gwbl. Rwyf yn gwerthfawrogi hefyd realiti'r sefyllfa lle mae trosglwyddo asedau yn digwydd ar draws cynghorau yng Nghymru, ac rwyf yn gwerthfawrogi bod y cyn Weinidog wedi dosbarthu canllawiau ynglŷn â phobl sy'n rhedeg gwasanaethau o'r fath, ond er hynny rwyf yn credu ei bod yn bwysig os yw pobl yn cyflawni swyddogaethau ychwanegol yn eu cymunedau, megis rhedeg canolfannau cymunedol, pyllau nofio a chanolfannau chwaraeon, fod hynny'n cael ei gydnabod ac na chymerir mantais arno. Yn aml iawn byddwn yn mynychu grwpiau lleol, ac yr un bobl sy'n gwneud popeth. Maent yn blino ac yn mynd dan bwysau o ganlyniad i'r union ffaith honno. Felly, rwy'n credu, ydy, mae gwirfoddoli yn rhywbeth pwysig iawn i'w wneud, ond mae'n rhaid inni hefyd sicrhau cydbwysedd o ran straen bywyd a lles yr unigolyn yn hynny o beth. Y pwynt olaf yr hoffwn ei wneud i gloi, hefyd ynglŷn â'r agwedd lles, yw pobl ifanc. Wrth ymchwilio'r datganiad hwn heddiw gwelais fod llawer o bobl ifanc yn gwneud gwaith di-dâl sydd yn amlwg yn cael ei ddiffinio fel gwirfoddoli, ond mewn gwirionedd, dylent o bosibl gael eu talu am y gwaith hwnnw. Felly, rwy'n gobeithio bod hynny yn rhywbeth y gallwch ymchwilio ymhellach iddo, Weinidog.