techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Llywydd, these actions are set out in the cancer delivery plan for Wales. They include a focus on early detection and the introduction of a single cancer pathway. In that way, we can continue to improve cancer survival rates in Wales.
Welsh: Llywydd, nodir y camau gweithredu hyn yn y cynllun cyflawni ar gyfer canser yng Nghymru. Maen nhw'n cynnwys pwyslais ar ganfod yn gynnar a chyflwyno un llwybr canser. Drwy wneud hynny, gallwn barhau i wella cyfraddau goroesi canser yng Nghymru.
English: Thank you for that answer, Minister. The fact is that diagnosing people at the earliest stage is critical to giving patients the best chance of surviving cancer. However, all but one health board in Wales are struggling to recruit and retain radiographers. Approximately one in 10 nurse endoscopy posts are vacant, with some boards having to bring in teams from England to clear backlogs. First Minister, what action are you taking to increase the clinical training places in line with present and future patient need in Wales, please?
Welsh: Diolch i chi am yr ateb yna, Gweinidog. Y ffaith yw bod rhoi diagnosis i bobl ar y cam cynharaf yn hanfodol er mwyn rhoi'r cyfle gorau i gleifion oroesi canser. Fodd bynnag, mae pob bwrdd iechyd heblaw am un yng Nghymru yn ei chael hi'n anodd recriwtio a chadw radiograffwyr. Mae oddeutu un o bob 10 o swyddi nyrs endosgopi yn wag, ac mae rhai byrddau'n gorfod dod â thimau o Loegr i mewn i glirio ôl-groniadau. Prif Weinidog, pa gamau ydych chi'n eu cymryd i gynyddu'r lleoedd hyfforddi clinigol yn unol ag anghenion cleifion Cymru yn y presennol ac yn y dyfodol, os gwelwch yn dda?
English: Llywydd, I said earlier, in answer to another question, that the Welsh Government has now, for six years in a row, invested every year more money in the training of our clinical and professions allied to medicine, so that we have the workforce that we need here in Wales. That certainly includes an increase in the number of radiographers in training. But, as well as having more people coming into training, you also have to create the conditions in which those people are able to exercise and to develop their skills, so that they are able to do the very skilled and necessary work in the health service. That's why we have created a digital academy here in Wales, in the Cwm Taf area. It provides a place where radiography can be not simply improved in terms of the numbers of people going into it, but where we are able to create the conditions in which that very specialist skill, which is developing over time, will be done differently in the future, where the workforce of the future can be created.
Welsh: Llywydd, dywedais yn gynharach, wrth ateb cwestiwn arall, fod Llywodraeth Cymru erbyn hyn, am chwe blynedd yn olynol, wedi buddsoddi mwy o arian bob blwyddyn yn hyfforddiant ein gweithwyr clinigol ac yn y proffesiynau sy'n gysylltiedig â meddygaeth, fel bod gennym ni'r gweithlu y mae ei angen arnom ni yma yng Nghymru. Mae hynny'n sicr yn cynnwys cynnydd yn nifer y radiograffwyr sy'n cael eu hyfforddi. Ond, yn ogystal â bod â mwy o bobl yn cael hyfforddiant, mae'n rhaid i chi hefyd greu'r amodau lle gall y bobl hynny ymarfer a datblygu eu sgiliau, fel eu bod yn gallu gwneud y gwaith angenrheidiol sy'n galw am sgiliau penodol yn y gwasanaeth iechyd. Dyna pam yr ydym ni wedi creu academi ddigidol yma yng Nghymru, yn ardal Cwm Taf. Mae'n darparu man lle gellir gwella radiograffeg o ran nifer y bobl sy'n mynd i mewn i'r proffesiwn, ond lle gallwn ni hefyd greu'r amodau lle y bydd y sgìl arbenigol iawn hwnnw, sy'n datblygu dros amser, yn cael ei wneud yn wahanol yn y dyfodol, lle y gellir creu gweithlu'r dyfodol.
English: The Wales Audit Office report and the 2019 White Ribbon campaign have highlighted the need to implement the Violence Against Women Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015 rigorously across the public sector in Wales, in partnership with specialist services.
Welsh: Mae adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ac ymgyrch Rhuban Gwyn 2019 wedi tynnu sylw at yr angen i weithredu Deddf Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015 yn llym ar draws y sector cyhoeddus yng Nghymru, mewn partneriaeth â gwasanaethau arbenigol.
English: Minister, as you know, the auditor general has said that victims and survivors face a fragmented system that is inconsistent, complex and short term. And he says that progress on delivering on the key aspects of the Act is poor and has not had the desired impact. And he calls for effective collaboration and joint working in key areas, and that we must redouble our efforts to ensure that there is this sort of co-ordinated approach. Now, I think it's very important the Government reacts to this very considered criticism because there is cross-party support to improve services in this vital area. And as we make so many gains in how the public reject any talk of accepting domestic violence as in any way a norm - and we've seen our emergency services respond, police magnificently as well, in changing their systems on how they deal with these issues - we've got to ensure that the services that we then provide the survivors and victims are the best they can possibly be. Now, I know we can't get there overnight, but it is important that we look at this very, very carefully to ensure that we do get better services.
Welsh: Gweinidog, fel y gwyddoch chi, mae'r archwilydd cyffredinol wedi dweud bod dioddefwyr a goroeswyr yn wynebu system dameidiog sy'n anghyson, yn gymhleth ac yn fyrdymor. Ac mae'n dweud bod y cynnydd o ran cyflawni agweddau allweddol ar y Ddeddf yn wael ac nad yw wedi cael yr effaith ddymunol. Ac mae'n galw am gydweithio effeithiol a gweithio ar y cyd mewn meysydd allweddol, a bod yn rhaid i ni ymdrechu yn galetach i sicrhau bod gennym ni y math hwn o ddull gweithredu cydlynol. Nawr, rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn bod y Llywodraeth yn ymateb i'r feirniadaeth hynod ystyriol hon gan fod cefnogaeth drawsbleidiol i wella gwasanaethau yn y maes hollbwysig hwn. Ac wrth i ni wneud cymaint o gynnydd o ran sut mae'r cyhoedd yn gwrthod unrhyw sôn am dderbyn trais domestig fel norm mewn unrhyw ffordd - ac rydym ni wedi gweld ein gwasanaethau brys yn ymateb, yr heddlu yn wych hefyd, wrth newid eu systemau o ran sut maen nhw'n ymdrin â'r materion hyn - mae'n rhaid i ni sicrhau bod y gwasanaethau yr ydym ni wedyn yn eu darparu i'r goroeswyr a'r dioddefwyr y gorau y gallan nhw fod. Nawr, rwy'n gwybod na allwn ni gyflawni hyn dros nos, ond mae'n bwysig ein bod ni'n edrych ar hyn yn ofalus iawn, iawn i sicrhau ein bod ni yn cael gwell gwasanaethau.
English: And I thank David Melding for raising this question today. You will be aware of my written statement on 25 November, where the report did show that - . The Wales Audit Office published its report and it did show that the Act is improving services across Wales, but clearly there is more to do. I think it's important that the WAO report says that the Act is helping to drive the transformation of violence against women, domestic abuse and sexual violence services, and that it's been critical in driving change. But, of course, this actually involves not just Welsh Government in the lead, but local authorities, local health boards, setting their clear strategies for awareness raising, prevention and regionalisation, and also making sure that they do focus on addressing underperformance and setting strategic equality objectives. So, this groundbreaking piece of made-in-Wales legislation is helping to drive the transformation of services, but, clearly, we have to address the recommendations.
Welsh: A diolchaf i David Melding am godi'r cwestiwn hwn heddiw. Byddwch chi'n ymwybodol o'm datganiad ysgrifenedig ar 25 Tachwedd, lle'r oedd yr adroddiad yn dangos bod - . Cyhoeddodd Swyddfa Archwilio Cymru ei hadroddiad ac roedd yn dangos bod y Ddeddf yn gwella gwasanaethau ledled Cymru, ond mae'n amlwg bod mwy i'w wneud. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig bod adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru yn dweud bod y Ddeddf yn helpu i ysgogi'r gwaith o weddnewid gwasanaethau trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol, a'i bod wedi bod yn hollbwysig o ran ysgogi newid. Ond, wrth gwrs, mae hyn mewn gwirionedd yn cynnwys, nid yn unig Llywodraeth Cymru yn arwain, ond awdurdodau lleol, byrddau iechyd lleol, yn pennu eu strategaethau clir ar gyfer codi ymwybyddiaeth, atal a rhanbartholi, a hefyd gwneud yn siŵr eu bod yn canolbwyntio ar fynd i'r afael â thanberfformio a gosod amcanion cydraddoldeb strategol. Felly, mae'r darn arloesol hwn o ddeddfwriaeth a wnaed yng Nghymru yn helpu i ysgogi'r gwaith o weddnewid gwasanaethau, ond, yn amlwg, mae'n rhaid i ni roi sylw i'r argymhellion.
English: Well, again, I thank Leanne Wood for bringing this to our attention in this Chamber today. Clearly, we have responsibilities in terms of safeguarding our children from child sexual abuse and exploitation, and, indeed, we are developing and consulting on the statutory guidance. But it is also a responsibility of the justice system, and I will also make sure that this case is raised at the highest level in terms of our police and police and crime commissioners.
Welsh: Wel, unwaith eto, diolchaf i Leanne Wood am ddod â hyn i'n sylw yn y Siambr hon heddiw. Yn amlwg, mae gennym ni gyfrifoldebau o ran diogelu ein plant rhag cam-drin rhywiol a chamfanteisio, ac, yn wir, rydym yn datblygu ac yn ymgynghori ar y canllawiau statudol. Ond mae hefyd yn gyfrifoldeb i'r system gyfiawnder, a byddaf hefyd yn gwneud yn siŵr bod yr achos hwn yn cael ei godi ar y lefel uchaf o ran ein heddlu a'n comisiynwyr heddlu a throseddu.
English: The Housing (Wales) Act 2014 makes clear that local authorities need to provide adequate authorised Gypsy and Traveller residential and transit sites. In 2013, we published guidance on managing unauthorised camping on roles, responsibilities and rights, to ensure a fair and consistent approach to dealing with unauthorised encampments.
Welsh: Mae Deddf Tai (Cymru) 2014 yn ei gwneud yn glir bod angen i awdurdodau lleol ddarparu digon o safleoedd preswyl a thramwy awdurdodedig i Sipsiwn a Theithwyr. Yn 2013, fe wnaethom ni gyhoeddi canllawiau ar reoli gwersylloedd diawdurdod o ran swyddogaethau, cyfrifoldebau a hawliau, i sicrhau dull teg a chyson o ymdrin â gwersylloedd diawdurdod.
English: Thank you, Minister, for that answer. In the Republic of Ireland, they've put in place measures that, obviously, assist local authorities and the enforcement agencies in moving on illegal sites. Have you given any consideration to the effectiveness of such provision here in Wales? And, secondly, very often when illegal sites do develop, there's a huge clean-up bill that local ratepayers have to pick up on. What measures have the Welsh Government taken to consider the strengthening of local powers to retrieve some of the costs back from the illegal travellers who've set up sites, and yet it's local ratepayers who end up picking up the tab for the mess?
Welsh: Diolch, Gweinidog, am yr ateb yna. Yng Ngweriniaeth Iwerddon, maen nhw wedi sefydlu mesurau sydd, yn amlwg, yn cynorthwyo awdurdodau lleol a'r asiantaethau gorfodi i symud ar safleoedd anghyfreithlon. A ydych chi wedi rhoi unrhyw ystyriaeth i effeithiolrwydd darpariaeth o'r fath yma yng Nghymru? Ac, yn ail, yn aml iawn pan fydd safleoedd anghyfreithlon yn datblygu, mae bil glanhau enfawr y mae'n rhaid i drethdalwyr lleol ei ysgwyddo. Pa gamau y mae Llywodraeth Cymru wedi'u cymryd i ystyried cryfhau pwerau lleol i adennill rhai o'r costau gan y teithwyr anghyfreithlon sydd wedi sefydlu safleoedd, ac eto trethdalwyr lleol sy'n talu'r bil am y llanastr yn y pen draw?
English: As I said, we have published, of course, the managing unauthorised camping guidance, in 2013, and it does set out our clear expectations of how public authorities will resolve such encampments. Also, it is important that we consider the proportionality of any actions in resolving encampments, weighing the rights and obligations of all involved. I have to say that the Welsh Government supports consistent, humane and effective resolution of unauthorised camping, respecting the rights to a nomadic lifestyle of Gypsies and Travellers, and the rights of the wider community. And certainly we're very concerned - I was very concerned - about the recent consultation that was published by the UK Government. It is something where we will be responding to that consultation, urging the UK Government to think again and to adopt our approach.
Welsh: Fel y dywedais i, rydym ni wedi cyhoeddi, wrth gwrs, y canllawiau ar reoli gwersylloedd diawdurdod, yn 2013, ac mae'n nodi ein disgwyliadau clir o ran sut y bydd awdurdodau cyhoeddus yn datrys gwersylloedd o'r fath. Hefyd, mae'n bwysig ein bod ni'n ystyried cymesuredd unrhyw gamau i ddatrys gwersylloedd, gan bwyso a mesur hawliau a rhwymedigaethau pawb dan sylw. Mae'n rhaid i mi ddweud bod Llywodraeth Cymru yn cefnogi datrysiad cyson, dyngarol ac effeithiol ar gyfer gwersylloedd diawdurdod, gan barchu hawliau Sipsiwn a Theithwyr i fyw bywyd nomadig, a hawliau'r gymuned ehangach. Ac yn sicr, rydym ni'n bryderus iawn - roeddwn i'n bryderus iawn - am yr ymgynghoriad diweddar a gyhoeddwyd gan Lywodraeth y DU. Mae'n rhywbeth lle y byddwn ni'n ymateb i'r ymgynghoriad hwnnw, gan bwyso ar Lywodraeth y DU i ailfeddwl a mabwysiadu ein dull gweithredu ni.
English: Our Safer Communities programme is taking forward recommendations arising from the 'Community safety in Wales' report produced by the Wales Audit Office. It does so via a multi-agency approach with key partners.
Welsh: Mae'r rhaglen Cymunedau Mwy Diogel yn mabwysiadu'r argymhellion sy'n deillio o adroddiad ar ddiogelwch cymunedau yng Nghymru gan Swyddfa Archwilio Cymru. Mae'n gwneud hyn drwy ddefnyddio dull aml-asiantaeth gyda phartneriaid allweddol.
English: Thank you very much for that wonderful response, Minister.
Welsh: Diolch yn fawr am yr ateb bendigedig yna, Weinidog.
English: You will be aware that Swansea's high street has struggled over recent times with regard to crime in the area, in terms of drug use, prostitution, theft, and violence. The problem has been there for months - years, really - and 75 crimes were recorded in the months of September and October alone. Now, given that you as Welsh Government have a key role to play both in terms of community safety and regeneration, and supporting initiatives like treating drug and alcohol misuse, homelessness, rough-sleeping and victim protection, what more are you planning to do, in conjunction with South Wales Police and Swansea Council, to tackle this problem on one of Swansea's key gateways?
Welsh: Fe fyddwch yn ymwybodol bod stryd fawr Abertawe wedi cael trafferthion yn ddiweddar o ran troseddu yn yr ardal, o ran defnyddio cyffuriau, puteindra, dwyn, a thrais. Mae'r broblem wedi bod yno ers misoedd - blynyddoedd, mewn gwirionedd - a chofnodwyd 75 o droseddau ym mis Medi a mis Hydref yn unig. Nawr, o ystyried bod gennych chi fel Llywodraeth Cymru swyddogaeth allweddol o ran diogelwch cymunedol ac o ran adfywio, a chefnogi mentrau fel trin camddefnyddio cyffuriau ac alcohol, digartrefedd, cysgu ar y stryd ac amddiffyn dioddefwyr, beth arall ydych chi'n bwriadu ei wneud, ar y cyd â Heddlu De Cymru a Chyngor Abertawe, i fynd i'r afael â'r broblem hon ar un o byrth allweddol Abertawe?
English: Well, the Welsh Government is committed to making our communities safer, and it has to be joint action that is taken to reduce anti-social behaviour and crime - not directly devolved matters, but we have responsibilities to make sure that we can do everything in our power to make the people of Wales safer and feel safer. We are, of course, embedding a public health approach at the heart of our programme. I chaired the latest meeting of the Policing Partnership Board for Wales. For example, we focused last week on substance misuse, which, of course, is an issue, as you have raised. And I think Operation Sceptre, during the period of 1 July to 30 September this year, including a Swansea taskforce, in terms of dealing with substance misuse - . But this is - . Clearly, Swansea Bay critical incident group, which is also looking at these issues, is crucially important. But we are taking forward the recommendations arising from the Wales Audit Office report on community safety, as I said, via this multi-agency approach.
Welsh: Wel, mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i wneud ein cymunedau yn fwy diogel, ac mae'n rhaid i hynny fod yn gamau ar y cyd a gymerir i leihau ymddygiad gwrthgymdeithasol a throseddu - nid yw'r rhain yn faterion sydd wedi eu datganoli yn uniongyrchol, ond mae gennym ni gyfrifoldebau i sicrhau y gallwn ni wneud popeth o fewn ein gallu i wneud pobl Cymru yn fwy diogel a theimlo'n fwy diogel. Rydym ni, wrth gwrs, yn ymgorffori dull iechyd cyhoeddus wrth wraidd ein rhaglen. Cadeiriais gyfarfod diweddaraf Bwrdd Partneriaeth Plismona Cymru. Er enghraifft, fe wnaethom ni ganolbwyntio yr wythnos diwethaf ar gamddefnyddio sylweddau, sydd, wrth gwrs, yn broblem, fel yr ydych chi wedi'i godi. Ac rwy'n meddwl bod Ymgyrch Sceptre, yn ystod y cyfnod rhwng 1 Gorffennaf a 30 Medi eleni, gan gynnwys tasglu yn Abertawe, o ran mynd i'r afael â chamddefnyddio sylweddau - . Ond mae hwn yn - . Yn amlwg, mae grŵp digwyddiadau critigol Bae Abertawe, sydd hefyd yn edrych ar y materion hyn, yn hanfodol bwysig. Ond rydym ni'n bwrw ymlaen â'r argymhellion sy'n codi o adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ar ddiogelwch cymunedol, fel y dywedais i, drwy'r dull amlasiantaethol hwn.
English: I wonder, Deputy Minister, if I can just push you a little bit further on that. Because, as you know, fairly recently, South Wales Police, in order to try and combat street prostitution in particular on Swansea's High Street, have introduced, with some controversy, the public protection orders. The result of this, perhaps predictably, is that both the women and those who exploit them have simply moved elsewhere. I wonder if you can give us further information about what the taskforce has recommended, because I think it should be of concern to us all that the police have told us that the best way or the only way to get the greatest intervention to support these women against exploitation is actually to arrest them, which I think is probably a hammer to crack a nut there. What can you tell us about the devolved services you have access to that can help the women and, of course, some men as well, out of this trap without the prerequisite of an arrest?
Welsh: Tybed, Dirprwy Weinidog, os caf i bwyso ychydig mwy arnoch chi ar hynny. Oherwydd, fel y gwyddoch, yn gymharol ddiweddar, mae Heddlu De Cymru, er mwyn ceisio mynd i'r afael â phuteindra ar y stryd, yn arbennig ar Stryd Fawr Abertawe, wedi cyflwyno gorchmynion diogelu'r cyhoedd, ac mae hynny wedi achosi cryn ddadlau. Canlyniad hyn, a oedd i'w ddisgwyl efallai, yw bod y menywod a'r rhai hynny sy'n manteisio arnyn nhw wedi symud i rywle arall. Tybed a allwch chi roi mwy o wybodaeth i ni am yr hyn y mae'r tasglu wedi ei argymell, oherwydd rwy'n credu y dylai fod yn destun pryder i bob un ohonom ni fod yr heddlu wedi dweud wrthym ni mai'r ffordd orau neu'r unig ffordd o weithredu'r ymyrraeth fwyaf er mwyn cynorthwyo'r menywod hyn yn erbyn camfanteisio yw eu harestio mewn gwirionedd, sydd yn ôl pob tebyg yn gam rhy llym i ymdrin â'r broblem yn fy marn i. Beth allwch chi ddweud wrthym ni am y gwasanaethau datganoledig sydd ar gael i chi sy'n gallu helpu'r menywod ac, wrth gwrs, rhai dynion hefyd, i ddod allan o'r trap hwn heb fod yn rhaid eu harestio?
English: Well, I'm also very grateful, Suzy Davies, that you've raised that issue about vulnerabilities as well, particularly of women in this situation, and clearly there is a balance to be struck here about addressing issues, such as substance misuse and the impact of that, that I've outlined in Operation Sceptre. But it is clearly the responsibility not just of the local authority and health board, but also - . I have to say this takes me to the female offending blueprint in terms of how we can intervene and seek to support women in this situation, and look at the Safer Wales approach to ensuring that safety on the streets is for those who are most vulnerable and that the Swansea bay issues are being dealt with on a multi-agency basis.
Welsh: Wel, rwyf innau hefyd yn ddiolchgar iawn, Suzy Davies, eich bod chi wedi codi'r mater yna am agweddau ar fod yn agored i niwed hefyd, yn enwedig menywod yn y sefyllfa hon, ac yn amlwg mae angen taro cydbwysedd yn y fan yma ynghylch mynd i'r afael â materion, fel camddefnyddio sylweddau ac effaith hynny, yr wyf i wedi eu hamlinellu yn Ymgyrch Sceptre. Ond mae'n amlwg yn gyfrifoldeb, nid yn unig i'r awdurdod lleol a'r bwrdd iechyd, ond hefyd - . Mae'n rhaid i mi ddweud bod hyn yn mynd â mi at y glasbrint troseddwyr benywaidd o ran sut y gallwn ni ymyrryd a cheisio cefnogi menywod yn y sefyllfa hon, ac ystyried y dull Cymru Ddiogelach o sicrhau bod diogelwch ar y strydoedd ar gyfer y rhai hynny sydd fwyaf agored i niwed a bod problemau Bae Abertawe yn cael eu trin ar sail amlasiantaethol.
English: The Welsh Government has a long-standing commitment to supporting the provision of advice services. Our grant funding ensures that some of the most vulnerable people in Cardiff, and throughout Wales, access the advice and support they need to resolve problems with their housing, debts or welfare benefits.
Welsh: Mae gan Lywodraeth Cymru ymrwymiad hirsefydlog i gefnogi'r ddarpariaeth o wasanaethau cynghori. Mae ein cyllid grant yn sicrhau bod rhai o'r bobl fwyaf agored i niwed yng Nghaerdydd, a ledled Cymru, yn cael y cyngor a'r cymorth sydd eu hangen arnyn nhw i ddatrys problemau gyda'u tai, eu dyledion neu eu budd-daliadau lles.