techiaith/cofnodycynulliad_en-cy huggingface dataset:
English: Good afternoon, Deputy Presiding Officer, and I thank the Member for the question.
Welsh: Prynhawn da, Dirprwy Lywydd, a diolch i'r Aelod am y cwestiwn.
English: For over a decade, the Welsh Government has funded the Holocaust Educational Trust to provide its Lessons from Auschwitz programme in Wales. That, and other actions to address antisemitism, will be reflected in our anti-racist Wales action plan, to be published later this year.
Welsh: Ers dros ddegawd, mae Llywodraeth Cymru wedi ariannu Ymddiriedolaeth Addysg yr Holocost i ddarparu ei rhaglen Gwersi o Auschwitz yng Nghymru. Bydd hynny, a chamau eraill i fynd i'r afael â gwrth-semitiaeth, yn cael eu hadlewyrchu yn ein cynllun gweithredu gwrth-hiliaeth ar gyfer Cymru, a fydd yn cael ei gyhoeddi yn ddiweddarach eleni.
English: Thank you, First Minister, for your response. I'm sure all Members from across the Chamber here today agree that antisemitism is abhorrent to us all, and all efforts must be made to ensure that this and all forms of racism are stamped out in Wales. And as the First Minister will know, back in May 2017, Welsh Government adopted the International Holocaust Remembrance Alliance's definition of antisemitism. Nevertheless, I do find it deeply concerning that the majority of universities in Wales still haven't adopted this definition for themselves. Whilst you may not have direct control over universities in Wales, the Government does provide significant funding, and, as First Minister, you have a significant role in setting the tone and expectation of how people, public bodies and publicly funded organisations present themselves here in Wales. So, in light of this, First Minister, will you join me in urging and setting the expectation that all of our universities in Wales should adopt the IHRA definition of antisemitism?
Welsh: Diolch, Prif Weinidog, am eich ymateb. Rwy'n siŵr bod pob Aelod o bob rhan o'r Siambr yma heddiw yn cytuno bod gwrth-semitiaeth yn wrthun i bob un ohonom ni, a bod yn rhaid gwneud pob ymdrech i sicrhau bod hwn a phob math o hiliaeth yn cael eu dileu yng Nghymru. Ac fel y bydd y Prif Weinidog yn gwybod, yn ôl ym mis Mai 2017, mabwysiadodd Llywodraeth Cymru ddiffiniad Cynghrair Ryngwladol Cofio'r Holocost o wrth-semitiaeth. Serch hynny, mae yn destun pryder mawr i mi nad yw'r rhan fwyaf o brifysgolion yng Nghymru wedi mabwysiadu'r diffiniad hwn eu hunain o hyd. Er efallai nad oes gennych chi reolaeth uniongyrchol dros brifysgolion yng Nghymru, mae'r Llywodraeth yn darparu cyllid sylweddol, ac, fel Prif Weinidog, mae gennych chi swyddogaeth arwyddocaol o ran pennu naws a disgwyliadau'r ffordd y mae pobl, cyrff cyhoeddus a sefydliadau a ariennir yn gyhoeddus yn cyflwyno eu hunain yma yng Nghymru. Felly, yng ngoleuni hyn, Prif Weinidog, a wnewch chi ymuno â mi i annog a phennu'r disgwyliad y dylai pob un o'n prifysgolion yng Nghymru fabwysiadu diffiniad Cynghrair Ryngwladol Cofio'r Holocost o wrth-semitiaeth?
English: I thank the Member for the question. A decade of austerity has left the poorest households in Wales ill-equipped to deal with the cost-of-living crisis. In the spring statement the Chancellor had an opportunity to provide essential help to those who need it the most. He let them down and that was unforgivable.
Welsh: Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Mae degawd o fesurau cyni yn golygu nad yw'r cartrefi tlotaf yng Nghymru yn gallu ymdopi â'r argyfwng costau byw. Yn natganiad y gwanwyn, roedd gan y Canghellor gyfle i roi cymorth hanfodol i'r rhai hynny sydd ei angen fwyaf. Gadael y bobl hynny i lawr wnaeth e, ac roedd hynny'n anfaddeuol.
English: An opportunity was missed, indeed, because the UK Government did nothing, for example, in the spring statement to tackle fuel poverty. We know, of course, that Wales is hit harder in that regard as we do have less efficient housing stock in terms of energy. We have more homes that are off the grid and, also, we in Wales are paying higher rates of standing charges for our electricity. Although north Wales is energy rich, although we produce more energy than we use, although we are one of the biggest exporters of energy in the world, the standing charges in north Wales for electricity will increase by 102 per cent, while in London they will increase by only 38 per cent. Do you, therefore, agree with me, First Minister, that the spring statement demonstrates clearly that there is no dividend for Wales to being part of the UK, particularly when it comes to those who have to choose between heating their homes or eating?
Welsh: Mi fethwyd cyfle, do, achos fe wnaeth Llywodraeth y Deyrnas Unedig ddim byd, er enghraifft, yn natganiad y gwanwyn i fynd i'r afael â thlodi tanwydd. Rŷn ni'n gwybod, wrth gwrs, bod Cymru'n cael ei tharo'n galetach yn hynny o beth gan fod gennym ni stoc dai llai effeithlon o ran ynni. Mae gennym ni hefyd mwy o gartrefi oddi ar y grid, ac, wrth gwrs, rŷn ni yng Nghymru yn talu cyfraddau uwch o daliadau sefydlog am ein trydan - y standing charges yma. Er bod gogledd Cymru yn gyfoethog mewn ynni, er ein bod ni'n cynhyrchu mwy o ynni nag yr ŷn ni'n ei ddefnyddio, er ein bod ni'n un o allforwyr ynni mwyaf yn y byd, mae standing charges yn y gogledd am drydan yn mynd i gynyddu 102 y cant, tra bod Llundain dim ond yn cynyddu 38 y cant. Ydych chi, felly, yn cytuno â fi, Brif Weinidog, bod datganiad y gwanwyn yn dangos yn glir i ni, mewn gwirionedd, bod yna ddim difidénd i Gymru o fod yn rhan o'r Deyrnas Unedig, yn enwedig pan fo'n dod i'r rhai sy'n gorfod dewis rhwng gwresogi eu cartrefi neu fwyta?
English: I agree with the Member that the Chancellor had an opportunity back on Tuesday of last week to show what the United Kingdom can do to help people who are in poverty, and to do that in a way that is fair across the whole of the United Kingdom. It is disappointing that the Chancellor wasn't willing to take that opportunity to demonstrate the powers in his hands to help people - people in north Wales, as the Member says, and people who are suffering from the issues with regard to energy and food. There was an opportunity for the Chancellor to do what he could do, but, as I said in my original response, he hasn't done things in a fair way for people in Wales, or across the United Kingdom.
Welsh: Dwi'n cytuno gyda'r Aelod. Roedd cyfle da gyda'r Canghellor ddydd Mawrth diwethaf i ddangos beth mae'r Deyrnas Unedig yn gallu ei wneud i helpu pobl mewn tlodi, ac i wneud hwnna mewn ffordd sy'n deg ar draws y Deyrnas Unedig i gyd. Mae'n siomedig nad oedd y Canghellor yn fodlon cymryd y cyfle i ddangos y pwerau sydd yn ei ddwylo e i helpu pobl - pobl yn y gogledd, fel y mae'r Aelod yn ei ddweud, a phobl sy'n dioddef o broblemau yn y maes ynni ac yn y maes bwyd. Roedd cyfle iddo fe wneud y gwaith sydd gyda fe i'w wneud, ond, fel y dywedais i yn yr ateb gwreiddiol, dyw e ddim wedi gwneud pethau'n deg i bobl yma yng Nghymru, neu dros y Deyrnas Unedig.
English: The Chancellor, First Minister, had hardly sat back down on the green benches before the criticism tore apart his spring budget statement, and it didn't only come from some backbench Tory MPs; it came from the Institute for Fiscal Studies, from the Resolution Foundation, it came from Martin Lewis, the money saving expert, who looked at the impact of the rising tax burden and the additional burden on the poorest people in our country. The forecasts now say that a fifth of the population of the UK will be in absolute poverty - absolute poverty, 12.5 million people. Their household incomes are on track for the biggest fall of any Parliament on record and the tax burden will be at the highest level for 70 years, while the poorest will get poorer still. A typical family will be around £1,100 worse off this year. And after previous cuts to universal credit, we're glad to see a 3 per cent rise -
Welsh: Prif Weinidog, prin fod y Canghellor wedi eistedd yn ôl i lawr ar y meinciau gwyrdd cyn i'r feirniadaeth chwalu ei ddatganiad ar gyllideb y gwanwyn, ac nid dim ond gan rai ASau Torïaidd ar y meinciau cefn y daeth; daeth gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid, gan y Resolution Foundation, gan Martin Lewis, yr arbenigwr arbed arian, a edrychodd ar effaith y baich treth cynyddol a'r baich ychwanegol ar y bobl dlotaf yn ein gwlad. Mae'r rhagolygon bellach yn dweud y bydd un rhan o bump o boblogaeth y DU mewn tlodi llwyr - tlodi llwyr, 12.5 miliwn o bobl. Mae'n edrych fel y bydd incwm eu haelwydydd yn gostwng ar y raddfa fwyaf mewn unrhyw Senedd ar gofnod a bydd y baich treth ar y lefel uchaf ers 70 mlynedd, tra bydd y tlotaf yn mynd yn dlotach byth. Bydd teulu nodweddiadol tua £1,100 yn waeth eu byd eleni. Ac ar ôl toriadau blaenorol i gredyd cynhwysol, rydym yn falch o weld cynnydd o 3 y cant -
English: Recognising that there is an 8 per cent rise in terms of inflation at this moment, it totally wipes it out. Deputy Llywydd, I've said before in this Chamber that sometimes it feels like swimming against the tide of the UK Government. First Minister, how can we help people swim against the tide, keep their heads afloat? Because some people are now drowning, and they're our constituents.
Welsh: Gan gydnabod bod cynnydd o 8 y cant o ran chwyddiant ar hyn o bryd, mae'n ei ddileu yn llwyr. Dirprwy Lywydd, rwyf i wedi dweud o'r blaen yn y Siambr hon ei bod hi weithiau yn teimlo fel nofio yn erbyn llanw Llywodraeth y DU. Prif Weinidog, sut gallwn ni helpu pobl i nofio yn erbyn y llanw, i gadw eu pennau uwchben y dŵr? Gan fod rhai pobl yn boddi yn awr, a'n hetholwyr ni yw'r rhain.
English: I wasn't expecting Members in this Chamber to be welcoming the spring statement, but there were a lot of very, very positive things, though I haven't got the opportunity to raise them here. [ Interruption.] The combination of unprecedented crises - the COVID-19 pandemic, and the Russian invasion of Ukraine - has resulted in significant inflationary pressures that have been felt across society - [ Interruption.]
Welsh: Nid oeddwn i'n disgwyl i'r Aelodau yn y Siambr hon groesawu datganiad y gwanwyn, ond roedd llawer o bethau cadarnhaol dros ben, er nad oes gen i gyfle i'w codi nhw yma. [ Torri ar draws.] Mae'r cyfuniad o argyfyngau digynsail - pandemig COVID-19, ac ymosodiad Rwsia ar Wcráin - wedi arwain at bwysau chwyddiant sylweddol sydd wedi eu teimlo ar draws cymdeithas - [ Torri ar draws.]
English: I would like to hear the question from the Member.
Welsh: Hoffwn glywed y cwestiwn gan yr Aelod.
English: Whilst there is more to do to support people over the coming months, I welcome the steps made by the Chancellor that will help to ease the burden on families across the UK. Indeed, Martin Lewis recognised the benefits of raising the threshold in national insurance. Deputy Llywydd, the doubling of the household support fund in England, outlined last week, will result in consequentials of around £25 million for Wales, and this should be used to provide the additional help that the First Minister wants to give to people in Wales who are facing difficulties. Local authorities across Wales are at the forefront of tackling the cost-of-living crisis -
Welsh: Er bod mwy i'w wneud i gynorthwyo pobl dros y misoedd nesaf, rwy'n croesawu'r camau y mae'r Canghellor wedi eu cymryd a fydd yn helpu i leddfu'r baich ar deuluoedd ledled y DU. Yn wir, fe wnaeth Martin Lewis gydnabod manteision codi'r trothwy yswiriant gwladol. Dirprwy Lywydd, bydd dyblu'r gronfa cymorth i aelwydydd yn Lloegr, a amlinellwyd yr wythnos diwethaf, yn arwain at symiau canlyniadol o tua £25 miliwn i Gymru, a dylid defnyddio hwn i ddarparu'r cymorth ychwanegol y mae'r Prif Weinidog yn dymuno ei roi i bobl yng Nghymru sy'n wynebu anawsterau. Mae awdurdodau lleol ledled Cymru ar flaen y gad o ran mynd i'r afael â'r argyfwng costau byw -
English: You do need to ask your question now, please.
Welsh: Mae angen i chi ofyn eich cwestiwn nawr, os gwelwch yn dda.
English: - and are best placed to use their local knowledge to help those in need. Indeed, they already deliver a range of discretionary services. First Minister, what discussions has the Welsh Government had about how to allocate this funding, this additional £25 million, to councils in the light of current pressures? Will you consider loosening the eligibility criteria of some of the support schemes in Wales so that more people can access help? Diolch yn fawr.
Welsh: - a nhw sydd yn y sefyllfa orau i ddefnyddio eu gwybodaeth leol i helpu'r rhai mewn angen. Yn wir, maen nhw eisoes yn darparu amrywiaeth o wasanaethau dewisol. Prif Weinidog, pa drafodaethau mae Llywodraeth Cymru wedi eu cael ynghylch sut i ddyrannu'r cyllid hwn, y £25 miliwn ychwanegol hwn, i gynghorau yng ngoleuni'r pwysau presennol? A wnewch chi ystyried llacio meini prawf cymhwyso rhai o'r cynlluniau cymorth yng Nghymru fel y gall mwy o bobl gael gafael ar gymorth? Diolch yn fawr.
English: The Welsh Government has already provided that £25 million, because we spent double the amount that we were given in the last household help fund that the Chancellor announced. We've announced £340 million-worth of help for households to meet the crisis in the cost of living, and we put £10 million more into the revenue support grant in the final settlement that was debated in front of the Senedd only a few weeks ago. But £25 million, Dirprwy Lywydd, is a paltry sum in the face of the difficulties that families in Wales now see in front of them. That is not going to solve the problems of pensioners left with a 3 per cent increase in their benefits while inflation is at 8 per cent. It's not going to help those hundreds of thousands of households in Wales who lost £20 every week from their universal credit. The Welsh Government will, of course, look to use the resources we have to help those families, and that does include, as the Member said, working with our local authorities and looking at the criteria that surround the systems that we have put in place to help those families. But any suggestion that £25 million is the answer to the problems that face families across Wales just demonstrates how far the Conservative Party in Wales is out of touch with the reality of the lives that so many people have to live.
Welsh: Mae Llywodraeth Cymru eisoes wedi darparu'r £25 miliwn hwnnw, gan ein bod ni wedi gwario dwywaith y swm a roddwyd i ni yn y gronfa cymorth i aelwydydd ddiwethaf a gyhoeddodd y Canghellor. Rydym ni wedi cyhoeddi gwerth £340 miliwn o gymorth i aelwydydd i ymateb i'r argyfwng costau byw, ac fe wnaethom ni roi £10 miliwn arall yn y grant cynnal refeniw yn y setliad terfynol a drafodwyd o flaen y Senedd ychydig wythnosau yn ôl. Ond mae £25 miliwn, Dirprwy Lywydd, yn swm pitw yn wyneb yr anawsterau y mae teuluoedd yng Nghymru yn eu gweld o'u blaenau bellach. Nid yw hynny yn mynd i ddatrys problemau pensiynwyr sy'n cael eu gadael â chynnydd o 3 y cant i'w budd-daliadau tra bod chwyddiant yn 8 y cant. Nid yw'n mynd i helpu'r cannoedd o filoedd o aelwydydd hynny yng Nghymru a gollodd £20 bob wythnos o'u credyd cynhwysol. Bydd Llywodraeth Cymru, wrth gwrs, yn ceisio defnyddio'r adnoddau sydd gennym ni i helpu'r teuluoedd hynny, ac mae hynny yn cynnwys, fel y dywedodd yr Aelod, gweithio gyda'n hawdurdodau lleol ac edrych ar y meini prawf sy'n gysylltiedig â'r systemau yr ydym ni wedi eu rhoi ar waith i helpu'r teuluoedd hynny. Ond mae unrhyw awgrym mai £25 miliwn yw'r ateb i'r problemau sy'n wynebu teuluoedd ledled Cymru yn dangos i ba raddau y mae'r Blaid Geidwadol yng Nghymru wedi colli cysylltiad â realiti'r bywydau y mae'n rhaid i gynifer o bobl eu byw.
English: I now call on party leaders. First, the leader of the Welsh Conservatives, Andrew R.T. Davies.
Welsh: Galwaf nawr ar arweinwyr y pleidiau. Yn gyntaf, arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew R.T. Davies.
English: Thank you, Presiding Officer. What I recall as being a paltry rise was the 75p a week that Labour voted through and Members of Parliament voted for back in the early 2000s when Gordon Brown was the Chancellor of the Exchequer. But I'd like to ask the First Minister about something that he is responsible for and his Government is responsible for, and that is ambulance response times here in Wales, which we had last week. On the red alert calls, you had a literally one in two chance of having that call responded to. On amber calls, you've got a less than one in five chance of that being responded to in the 30-minute target time. Sixty-five per cent of red calls should hit that eight-minute response time. As I said, you've got a 50:50 chance now in Wales, regrettably, of having that happening. First Minister, some time ago, the health Minister, Eluned Morgan, said you were investing in the ambulance service and that this investment was paying real dividends. On those figures, clearly, these dividends aren't coming through. When are we going to see the improvements that the people of Wales deserve?
Welsh: Diolch yn fawr, Llywydd. Yr hyn yr wyf i'n ei gofio fel cynnydd pitw oedd y 75c yr wythnos y pleidleisiodd Llafur drwyddo ac y pleidleisiodd Aelodau Seneddol o'i blaid yn ôl ar ddechrau'r 2000au pan oedd Gordon Brown yn Ganghellor y Trysorlys. Ond hoffwn i ofyn i'r Prif Weinidog am rywbeth y mae ef yn gyfrifol amdano ac y mae ei Lywodraeth yn gyfrifol amdano, sef amseroedd ymateb ambiwlansys yma yng Nghymru, a gawsom ni yr wythnos diwethaf. O ran y galwadau rhybudd coch, roedd gennych chi, yn llythrennol, un mewn dau o siawns o gael ymateb i'r alwad honno. O ran galwadau oren, mae gennych chi llai nag un mewn pump o siawns y bydd ymateb iddyn nhw yn yr amser targed o 30 munud. Dylai chwe deg pump y cant o alwadau coch daro'r amser ymateb wyth munud hwnnw. Fel y dywedais, mae gennych chi siawns o 50:50 bellach y bydd hynny'n digwydd yng Nghymru, yn anffodus. Prif Weinidog, beth amser yn ôl, dywedodd y Gweinidog iechyd, Eluned Morgan, eich bod chi'n buddsoddi yn y gwasanaeth ambiwlans a bod y buddsoddiad hwn yn talu ar ei ganfed. O ran y ffigurau hynny, yn amlwg, nid yw'r manteision hynny yn dod i'r amlwg. Pryd ydym ni'n mynd i weld y gwelliannau y mae pobl Cymru yn eu haeddu?
English: For 48 weeks in a row, until the pandemic hit us in March 2020, the ambulance service in Wales met its targets. I don't recall ever once being asked by the leader of the opposition about it then. The truth of the matter is, as he will know, that the pandemic has caused major challenges for the ambulance service, because every time an ambulance goes out and may transport somebody who has COVID - and with current rates of COVID in Wales, that means a very significant number of people who the ambulance service has to deal with - then the ambulance has to be deep cleaned again before it can go back on the road. The figures for the last month show the ambulance service holding its own in Wales, despite the fact that the number of calls to the service has been running at all-time record highs over this winter. The Minister was right when she pointed to the investment that is going into the ambulance service, particularly in the recruitment of new staff. New staff are joining the ambulance service all the time, and there are more staff being recruited to help provide the service that people in Wales deserve to have. There's still a way to go in achieving that, there's no doubt at all about that, but the investment on the one hand, the staff on the other, and, hopefully, an ability to move beyond the pandemic, add up to a prospectus where the ambulance service will be able to return to the years of success that it enjoyed before the pandemic hit.
Welsh: Am 48 wythnos yn olynol, tan i'r pandemig ein taro ni ym mis Mawrth 2020, fe gyrhaeddodd y gwasanaeth ambiwlans yng Nghymru ei dargedau. Nid wyf i'n cofio cael fy holi unwaith gan arweinydd yr wrthblaid amdano bryd hynny. Y gwir amdani yw, fel y bydd yn gwybod, bod y pandemig wedi achosi heriau mawr i'r gwasanaeth ambiwlans, oherwydd bob tro y bydd ambiwlans yn mynd allan a gall gludo rhywun sydd â COVID - a gyda'r cyfraddau COVID presennol yng Nghymru, mae hynny yn golygu nifer sylweddol iawn o bobl y mae'n rhaid i'r gwasanaeth ambiwlans ymdrin â nhw - yna mae'n rhaid glanhau'r ambiwlans yn ddwys eto cyn y gall fynd yn ôl ar y ffordd. Mae'r ffigurau ar gyfer y mis diwethaf yn dangos bod y gwasanaeth ambiwlans yn dal ei dir yng Nghymru, er gwaethaf y ffaith bod nifer y galwadau i'r gwasanaeth wedi bod ar ei uchaf erioed dros y gaeaf hwn. Roedd y Gweinidog yn iawn pan gyfeiriodd at y buddsoddiad sy'n mynd i'r gwasanaeth ambiwlans, yn enwedig o ran recriwtio staff newydd. Mae staff newydd yn ymuno â'r gwasanaeth ambiwlans drwy'r amser, ac mae mwy o staff yn cael eu recriwtio i helpu i ddarparu'r gwasanaeth y mae pobl yng Nghymru yn haeddu ei gael. Mae cryn dipyn i'w wneud o hyd i gyflawni hynny, nid oes amheuaeth o gwbl am hynny, ond mae'r buddsoddiad ar y naill law, y staff ar y llaw arall, a, gobeithio, gallu i symud y tu hwnt i'r pandemig, yn llunio prosbectws lle bydd y gwasanaeth ambiwlans yn gallu dychwelyd i'r blynyddoedd o lwyddiant a fwynhawyd ganddo cyn i'r pandemig daro.
English: First Minister, it's been 18 months since the targets have been hit by the ambulance service. Time and time again, I've raised it with you, Members across the political divide have raised issues - heart-wrenching issues - of their experiences across the whole of Wales, where regrettably ambulances haven't been able to respond to life-threatening situations. We know the ambulance service has been supported by the military on several occasions - across the United Kingdom that support has been offered, I might add, not just here in Wales. That support is coming to an end come 31 March. What measures has the Welsh Government, along with the ambulance service, put in place to make sure that we don't end up with a cliff edge on 31 March and, ultimately, these figures deteriorating even worse than they are now?
Welsh: Prif Weinidog, mae 18 mis wedi mynd heibio ers i'r gwasanaeth ambiwlans gyrraedd y targedau. Dro ar ôl tro, rwyf i wedi ei godi gyda chi, mae Aelodau ar draws y rhaniad gwleidyddol wedi codi materion - materion torcalonnus - o'u profiadau ym mhob rhan o Gymru, lle nad yw ambiwlansys, yn anffodus, wedi gallu ymateb i sefyllfaoedd sy'n bygwth bywyd. Rydym ni'n gwybod bod y gwasanaeth ambiwlans wedi cael cefnogaeth gan y fyddin ar sawl achlysur - ledled y Deyrnas Unedig mae'r cymorth hwnnw wedi ei gynnig, dylwn ychwanegu, nid yma yng Nghymru yn unig. Mae'r cymorth hwnnw yn dod i ben ar 31 Mawrth. Pa fesurau mae Llywodraeth Cymru, ynghyd â'r gwasanaeth ambiwlans, wedi eu rhoi ar waith i wneud yn siŵr na fyddwn ar y dibyn ar 31 Mawrth ac, yn y pen draw, na fydd ffigurau hyn yn dirywio hyd yn oed yn waeth nag y maen nhw ar hyn o bryd?