English: Diolch, Dirprwy Lywydd. I'm pleased to lead this important debate on tackling hate crime to outline the interventions we've put in place, as well as to speak up against hate, which is the powerful message of the Jo Cox campaign. We can't ignore the prevalence of divisive narratives in the media as well as political discourse, both in the UK and across the world, so it is incumbent upon us as elected representatives to state categorically that there is no place for hate in Wales, and that's what the motion today proposes. Prevention, of course, is key to tackling hate crime in Wales, and therefore the focus of much of our work. Our community cohesion programme forms an integral part of our prevention work, delivering projects focused on creating a diverse and united nation by fostering environments where we can learn from each other, as well as live and work together in Wales. Living in communities where people are safe and welcome benefits everybody. Government funding can help communities thrive and should not have to be spent tackling unacceptable hate-fuelled behaviour. We've invested an additional £1.52 million of funding into the community cohesion programme to expand cohesion teams across Wales, and over the past few months their front-line engagement with communities, including the delivery of projects to encourage integration, have been crucial in fostering good relations and supporting those affected by prejudice. We are providing £480,000 of funding over two years through our hate crime minority communities grant, and the grant is funding third sector organisations supporting ethnic minority and religious communities affected by hate crime. We were in the process of awarding the funding at the time of the last debate, so I will provide a brief overview of the projects that are now running across Wales: Show Racism the Red Card Cymru, providing hate crime training to staff and students for all further education colleges in Wales; Women Connect First, which is delivering restorative justice training and hate crime awareness-raising sessions in south-east Wales; BAWSO, which is training community advocates in north Wales to help community members recognise hate incidents and encourage reporting; Ethnic Minorities and Youth Support Team Wales is developing a train the trainer project around hate crime for schoolchildren, teachers and teaching assistants with front-line health and public sector staff in south-west and mid Wales; NWREN, the north Wales race equality network, is providing hate crime awareness and equality legislation training to local authority education directors, senior leadership teams in schools and teaching staff across north and mid Wales; Race Equality First is delivering activities in schools, and accredited training, including prisoner rehabilitation and outreach sessions in the community across south-east Wales; Race Council Cymru is delivering hate crime awareness-raising sessions through ethnic minority communities, and promoting wider awareness of rights and equality in north and south-west Wales; and the Welsh Refugee Council is training refugee and asylum seeker hate crime ambassadors to deliver hate crime awareness sessions across Wales. These projects are in their early stages, but we've already seen good progress. By using experienced and well-established connections of these organisations, we can work with partners at the grass-roots community level and provide support directly to those who need it. The long-term aim of our £350,000 hate crime in schools project - £350,000, that is, of funding - led by the Welsh Local Government Association is raising awareness through education to help children and young people learn about the strengths and benefits of living and learning together in diverse communities. The project is being delivered in over 100 schools across Wales, and will equip pupils with critical thinking skills to enable them to identify misinformation and hateful narratives. We recognise that promoting positive communications has a crucial role in hate crime prevention work, in particular reinforcing the message that hate is not welcome in Wales. We are on course to launch a multi-media, pan-Wales, anti-hate crime campaign this autumn, engaging with partners, including victims. This is progressing well, and we've got good feedback that supports the creation of this campaign, which encourages the reporting of hate crime and increases the public understanding of hate crime. Further to the work I've already outlined on working to support ethnic minority communities, we are also working with All Wales People First to fund a series of workshops with local networks of adults with learning disabilities across all areas of Wales. Evidence suggests that hate crime against people with learning disabilities is often misunderstood and largely unreported, and this work seeks to improve our knowledge, allowing us to gain an understanding of the scale and nature of this form of hate crime, and to help identify ways to tackle it. These are seldom heard voices, but we want to ensure they feed into the development of the forthcoming campaign and future hate crime policy. Over the last few months, we've worked with a range of partners to improve anti-hate messaging. We funded the Holocaust Memorial Day Trust to deliver activities and awareness raising in Wales, and this included the development of the Stand Together website and participation in the 75 Memorial Flames art project currently on display on the Hayes in Cardiff. We're working to expand the reach of the open and global Wales communication campaign, developed by south-east Wales local authorities and led by Cardiff Council. They're developing a community cohesion and anti-hate crime campaign, built around the message that we are a welcoming and global nation. Our investment will ensure the campaign is seen across Wales. Our last debate came a week after the publication of the 2018-19 hate crime statistics for England and Wales. The increased recording of hate crime reflects the growing negative discourse in wider society. However, we should also recognise the effort that we're putting in with our partners to encourage victims to report incidents of hate crime. We are trying to prevent and tackle hate crime, and victims are at the heart of our response. So, last year, I announced an additional £360,000 of funding for the next two years for the national hate crime report and support centre, run by Victim Support Cymru. And this additional money, on top of annual funding, will increase the centre's support and advocacy to victims of hate crime. We don't hold all the levers to address the wider issues, and we're aware of the frustrations in regard to hate crime legislation in the UK. Hate crime laws in the UK have developed in several phases over recent decades, and this has led to the situation where the five protected characteristics in hate crime legislation - race, religion, sexual orientation, transgender identity and disability - are not dealt with in a consistent way. And this is something where the Law Commission is exploring this matter as part of a review into hate crimes in the UK. I just want to conclude that February was LGBT+ history month, when we had the opportunity here in the Senedd to celebrate the contributions the LGBT+ communities have made to Welsh life and culture. We're committed to protecting and supporting victims of LGBT+ hate crime, and working with our partners to encourage those members of our community to report hate crime. So, we're grateful to all our partners for their support and expertise on this area of work. I thank the regional community cohesion teams who play a vital role in working with local government, communities and the third sector to foster cohesion. In support of the three amendments tabled today, I hope you will agree that this is a chance for us to unite, to agree and support the breadth of work that's been undertaken in relation to hate crime, demonstrating this is a continuing high priority that we place on ensuring victims have confidence to report, receive the care and support they need, and seek to prevent the amount of hate crime incidents in the future.
Welsh: Diolch, Dirprwy Lywydd. Rwy'n falch o arwain y ddadl bwysig hon ar fynd i'r afael â throseddau casineb er mwyn amlinellu'r ymyriadau yr ydym ni wedi eu rhoi ar waith, yn ogystal â siarad yn erbyn casineb, sef neges bwerus ymgyrch Jo Cox. Ni allwn anwybyddu'r nifer uchel o naratifau rhwygol sydd yn y cyfryngau yn ogystal â mewn trafodaeth wleidyddol, yn y DU a ledled y byd, felly mae'n ddyletswydd arnom fel cynrychiolwyr etholedig i ddatgan yn bendant nad oes lle i gasineb yng Nghymru, a dyna beth y mae'r cynnig heddiw yn ei gynnig. Wrth gwrs, mae atal yn allweddol i fynd i'r afael â throseddau casineb yng Nghymru, ac felly'n ganolbwynt i lawer o'n gwaith. Mae ein rhaglen cydlyniant cymunedol yn rhan annatod o'n gwaith atal, gan gyflawni prosiectau sy'n canolbwyntio ar greu cenedl amrywiol ac unedig drwy feithrin amgylcheddau lle y gallwn ddysgu oddi wrth ein gilydd, yn ogystal â byw a gweithio gyda'n gilydd yng Nghymru. Mae byw mewn cymunedau croesawgar lle mae pobl yn ddiogel o fudd i bawb. Gall arian y Llywodraeth helpu cymunedau i ffynnu ac ni ddylai fod angen ei wario ar fynd i'r afael ag ymddygiad annerbyniol sy'n deillio o gasineb. Rydym wedi buddsoddi £1.52 miliwn o gyllid ychwanegol yn y rhaglen cydlyniant cymunedol i ehangu timau cydlyniant ledled Cymru. Yn ystod y misoedd diwethaf mae eu cyswllt rheng flaen â chymunedau, gan gynnwys cyflawni prosiectau i annog integreiddio, wedi bod yn hollbwysig o ran meithrin cysylltiadau da a chefnogi'r rhai y mae rhagfarn yn effeithio arnyn nhw. Rydym yn darparu £480,000 o gyllid dros ddwy flynedd trwy ein grant troseddau casineb cymunedau lleiafrifol, ac mae'r grant yn ariannu sefydliadau'r trydydd sector sy'n cefnogi cymunedau lleiafrifoedd ethnig a chrefyddol y mae trosedd casineb yn effeithio arnyn nhw. Roeddem wrthi'n dyfarnu'r cyllid ar adeg y ddadl ddiwethaf, felly fe wnaf i roi trosolwg byr o'r prosiectau sydd ar waith ledled Cymru bellach: Dangos y Cerdyn Coch i Hiliaeth Cymru, sy'n darparu hyfforddiant troseddau casineb i staff a myfyrwyr ym mhob coleg addysg bellach yng Nghymru; Women Connect First, sy'n darparu hyfforddiant cyfiawnder adferol a sesiynau codi ymwybyddiaeth o droseddau casineb yn y de-ddwyrain; BAWSO, sy'n hyfforddi eiriolwyr cymunedol yn y gogledd i helpu aelodau'r gymuned i adnabod digwyddiadau casineb ac annog pobl i adrodd am ddigwyddiadau; mae Tîm Cymorth Lleiafrifoedd Ethnig ac Ieuenctid Cymru yn datblygu prosiect hyfforddi'r hyfforddwr yn ymwneud â throseddau casineb ar gyfer plant ysgol, athrawon a chynorthwywyr addysgu gyda staff iechyd rheng flaen a staff y sector cyhoeddus yn y de-orllewin a'r canolbarth; mae NWREN, rhwydwaith cydraddoldeb hiliol gogledd Cymru, yn darparu hyfforddiant ar ymwybyddiaeth o droseddau casineb a deddfwriaeth cydraddoldeb i gyfarwyddwyr addysg awdurdodau lleol, uwch dimau arwain mewn ysgolion a staff addysgu ledled y gogledd a'r canolbarth; mae Race Equality First yn darparu gweithgareddau mewn ysgolion, a hyfforddiant achrededig, gan gynnwys sesiynau adsefydlu carcharorion ac allgymorth yn y gymuned ledled y de-ddwyrain; mae Race Council Cymru yn darparu sesiynau codi ymwybyddiaeth o droseddau casineb trwy gymunedau lleiafrifoedd ethnig, ac yn hybu ymwybyddiaeth ehangach o hawliau a chydraddoldeb yn y gogledd a'r de-orllewin; ac mae Cyngor Ffoaduriaid Cymru yn hyfforddi llysgenhadon troseddau casineb ymhlith ffoaduriaid a cheiswyr lloches i gynnal sesiynau ymwybyddiaeth o droseddau casineb ledled Cymru. Mae'r prosiectau hyn yn eu camau cynnar, ond rydym eisoes wedi gweld cynnydd da. Trwy ddefnyddio cysylltiadau profiadol a sefydledig y sefydliadau hyn, gallwn weithio gyda phartneriaid ar lefel llawr gwlad cymunedau a darparu cymorth yn uniongyrchol i'r rhai sydd ei angen. Nod hirdymor ein prosiect troseddau casineb gwerth £350,000 mewn ysgolion - hynny yw £350,000 o gyllid - dan arweiniad Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, yw codi ymwybyddiaeth trwy addysg i helpu plant a phobl ifanc i ddysgu am gryfderau a manteision cyd-fyw a chyd-ddysgu mewn cymunedau amrywiol. Mae'r prosiect yn cael ei gyflwyno mewn mwy na 100 o ysgolion ledled Cymru, a bydd yn rhoi sgiliau meddwl yn feirniadol i'r disgyblion i'w galluogi i adnabod gwybodaeth anghywir a naratifau atgas. Rydym yn cydnabod bod hyrwyddo cyfathrebu cadarnhaol yn chwarae rhan hollbwysig yn y gwaith o atal troseddau casineb, yn enwedig trwy atgyfnerthu'r neges nad oes croeso i gasineb yng Nghymru. Yr hydref hwn, rydym ar y ffordd i lansio ymgyrch aml-gyfrwng, Cymru gyfan i atal troseddau casineb, ac yn ymgysylltu â phartneriaid, gan gynnwys dioddefwyr. Mae hyn yn mynd rhagddo'n dda, ac mae gennym adborth da sy'n cefnogi'r broses o greu'r ymgyrch hon, sy'n annog pobl i adrodd am droseddau casineb ac yn cynyddu dealltwriaeth y cyhoedd o droseddau casineb. Yn ychwanegol at y gwaith a nodais eisoes o weithio i gefnogi cymunedau lleiafrifoedd ethnig, rydym hefyd yn gweithio gyda sefydliad Pobl yn Gyntaf Cymru Gyfan i ariannu cyfres o weithdai gyda rhwydweithiau lleol o oedolion ag anableddau dysgu ym mhob rhan o Gymru. Mae tystiolaeth yn awgrymu bod troseddau casineb yn erbyn pobl sydd ag anableddau dysgu yn cael eu camddeall yn aml ac nid ydynt yn cael eu hadrodd i raddau helaeth. Nod y gwaith hwn yw ceisio gwella ein gwybodaeth, gan ein galluogi i feithrin dealltwriaeth o faint a natur y math hwn o drosedd casineb, a'n helpu i nodi ffyrdd o fynd i'r afael ag ef. Yn aml, mae'r rhain yn lleisiau nad ydyn nhw'n cael eu clywed, ond rydym yn awyddus i sicrhau eu bod yn cyfrannu at ddatblygiad yr ymgyrch sydd i ddod a'r polisi troseddau casineb yn y dyfodol. Yn ystod y misoedd diwethaf, rydym wedi gweithio gydag amrywiaeth o bartneriaid i wella negeseuon gwrth-gasineb. Fe wnaethom ariannu Ymddiriedolaeth Diwrnod Cofio'r Holocost i gyflwyno gweithgareddau a chodi ymwybyddiaeth yng Nghymru, ac roedd hyn yn cynnwys datblygu'r wefan Sefyll Gyda'n Gilydd a chymryd rhan yn y prosiect celfyddyd 75 o Fflamau Coffa sy'n cael ei arddangos ar hyn o bryd ar yr Aes yng Nghaerdydd. Rydym yn gweithio i ehangu cyrhaeddiad ymgyrch gyfathrebu Cymru agored a byd-eang, a ddatblygwyd gan awdurdodau lleol y de-ddwyrain ac a arweinir gan Gyngor Caerdydd. Maen nhw'n datblygu ymgyrch cydlyniant cymunedol ac atal troseddau casineb, sy'n seiliedig ar y neges ein bod ni'n genedl groesawgar a byd-eang. Bydd ein buddsoddiad yn sicrhau bod yr ymgyrch yn weladwy ledled Cymru. Daeth ein dadl ddiwethaf wythnos ar ôl cyhoeddi ystadegau troseddau casineb 2018-19 ar gyfer Cymru a Lloegr. Mae'r cynnydd yn y cofnodion o droseddau casineb yn adlewyrchu'r drafodaeth negyddol gynyddol yn y gymdeithas ehangach. Fodd bynnag, dylem hefyd gydnabod yr ymdrech yr ydym yn ei gwneud gyda'n partneriaid i annog dioddefwyr i roi gwybod am achosion o droseddau casineb. Rydym yn ceisio atal troseddau casineb a mynd i'r afael â nhw, ac mae dioddefwyr yn ganolog i'n hymateb. Felly, y llynedd, fe wnes i gyhoeddi £360,000 o gyllid ychwanegol yn y ddwy flynedd nesaf ar gyfer y Ganolfan Genedlaethol Adrodd am Droseddau Casineb a Chymorth, sy'n cael ei rhedeg gan yr elusen Cymorth i Ddioddefwyr Cymru. A bydd yr arian ychwanegol hwn, ar ben y cyllid blynyddol, yn cynyddu cymorth ac eiriolaeth y ganolfan i ddioddefwyr troseddau casineb. Nid ydym yn dal yr holl ysgogiadau i fynd i'r afael â'r materion ehangach, ac rydym yn ymwybodol o'r rhwystredigaeth o ran deddfwriaeth troseddau casineb yn y DU. Mae cyfreithiau troseddau casineb yn y DU wedi datblygu mewn sawl cam dros y degawdau diwethaf, ac mae hyn wedi arwain at y sefyllfa lle nad yw'r pum nodwedd warchodedig mewn deddfwriaeth troseddau casineb - hil, crefydd, cyfeiriadedd rhywiol, hunaniaeth drawsryweddol ac anabledd - yn cael eu trin mewn ffordd gyson. Ac mae hyn yn fater y mae Comisiwn y Gyfraith yn archwilio iddo yn rhan o adolygiad i droseddau casineb yn y DU. Hoffwn i gloi trwy ddweud bod mis Chwefror wedi bod yn wythnos hanes LGBT+, pan gawsom gyfle yma yn y Senedd i ddathlu cyfraniadau'r cymunedau LGBT+ i fywyd a diwylliant Cymru. Rydym wedi ymrwymo i amddiffyn a chefnogi dioddefwyr troseddau casineb LGBT+, ac rydym yn gweithio gyda'n partneriaid i annog yr aelodau hynny o'n cymuned i adrodd am droseddau casineb. Felly, rydym yn ddiolchgar i'n holl bartneriaid am eu cefnogaeth a'u harbenigedd yn y maes gwaith hwn. Diolch i'r timau cydlyniant cymunedol rhanbarthol sy'n chwarae rhan hollbwysig wrth weithio gyda llywodraeth leol, cymunedau a'r trydydd sector i feithrin cydlyniant. I gefnogi'r tri gwelliant a gyflwynwyd heddiw, rwy'n gobeithio y byddwch yn cytuno bod hwn yn gyfle inni uno, cytuno a chefnogi ystod o waith sydd wedi ei wneud mewn cysylltiad â throseddau casineb. Mae'n dangos ein bod yn rhoi blaenoriaeth uchel barhaus i sicrhau bod gan ddioddefwyr yr hyder i adrodd, cael y gofal a'r cymorth sydd eu hangen arnyn nhw, a cheisio atal nifer yr achosion o droseddau casineb yn y dyfodol.