ژﺑﺎړه: اواب د زﮐﺎم درﻣﻠﻨﻪ، ﻻﻣﻠﻮﻧﻪ، ﻧﯥ ﻧﺎﻧﯥ، ﭼﮑﻪ درﻣﻨﻠﻪ ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﭘﻪ ﺳــــــــــﻴﻤﻪ ﻳﺎ ﮐﻮر ﮐﯥ د زﮐﺎم ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ راﳾ ﻧﻮر وی اﻧﺪﯦﻤﻦ ﳾ ﭼﯥ ﭘﻪ زﮐﺎم اﺧﺘﻪ ﻧﴚ، او ﻟﺪې ﺨﻪ د ﺧﻼﺻﻮن ﻟﭙﺎره ﻟـﻴﺎرې ﭼﺎرې ﻟـﻮی، ﺧﻮ ﻟﺪې ﴎه ﴎه ﻫﻢ ﭘﻪ ﯾﺎده ﻧﺎروﻏـﺘــﻴﺎ اﺧــﺘﻪ ﮐﯧی، ﻧﻮﻣﻮړې ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ د ﮐﺎل ﭘﻪ ﻮﻟﻮ ﻓﺼــــﻠﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﻣﻮﻧﺪل ﮐﻴی، ﺧﻮ ﭘﻪ ژﻣـﻲ ﮐـﯥ ډﯦـﺮه ﺧﭙــﺮﻳــی ، او ﺧﻠﮏ د درﻣﻠﻮ ﭘﻪ ﻟﻮن ﮐــﯥ ﺑﻮﺧﺘﻴـی، ﻧﻮ ﻏﻮاړم ﭼـﯥ ﭘﺪې ﻫﮑﻠﻪ ﭼـﯥ زﮐﺎم ﻨﻪ وﭘﯧــﮋﻧﻮ، ﮐﻮم درﻣﻞ اﺳﺘﻌل ﮐواو ﺎن ﻨﻪ وژﻏﻮروﻪ وﻟﻴﮑﻢ. واﻳﻲ، ﭼﯥ COMM ON COLD زﮐﺎم ﺗﻪ ﭘﻪ اﻧﻠﻴﴘ ژﺑـــــــــــــﻪ ﭘــــﻪ RHINOPH ARYNGITIS اوNASOPH ARYNGITIS د ﻧﻮﻣﻮﻧﻮ ﻫﻢ ﻳﺎدﻳی، دا د ﺗﻨﻔﴘ دﺳﺘﺎه ﭘﻪ ﭘﻮرﺗﻨ ﺑﺮﺧﻪ ﮐﯥ ﭼﯥ ډﯦﺮ وﺧﺖ ﭘﻮزه ﺗﺮ اﻏﯧﺰې ﻻﻧﺪې ﻧـــﻴﴘ اړوﻧﺪه ﻧﺎروﻏﻲ ده، زﮐﺎم ﭘﻪ ﻋﺎﻣﻪ ﺗﻮﻪ ﻟﻪ ﺳﺘﻳﺎ، د ﺳو اﺣﺴـﺎس،ﭘﺮﻧﺠﻲ، او ﴎﺧﻮږی ﴎه ﭘﯿﻞ ﮐﯧی، ﭼﯥ ﻮﺧﯽ، د ﺳــــــﺘﻮ ﺧﻮږ، د ﭘﻮزې اوﺑﻪ ﺑﻬﯧﺪل او ﺗﺒﯥ ﴎه دوام ﻣﻮﻣﻲ، او ﻟﻪ ﻳﻮې اوﻧ ﺗﺮ ﻟﺴﻮ ورﻮ ﭘﻮرې ﭘﺎﺗﯥ ﮐﻴی، او ﻨﯥ ﻋﻼﻳﻢ ﺧﻮ ﻳﯥ ﻣﻤﮑﻨﻪ ده ﭼـﯥ ﺗـﺮ درې اوﻧﻴﻮ ﭘﻮرې ﻫﻢ ﭘﺎﺗـﯥ ﳾ، ﻟﻪ دوه ﺳــﻮو ﺨﻪ ډﯦﺮ وﻳﺮﺳـــﻮﻧﻪ د زﮐﺎم ﻋﺎﻣﻞ ﮐﯧﺪی ﳾ، ﺧﻮ ﴎه ﻟﺪې ﻫﻢ راﻳﻨﻮ وﯾﺮﺳﻮﻧﻪ)ﭼﯥ ۹۹ ډوﻟﻮﻧﻪ ﻳﯥ ﭘﯧﮋﻧﺪل ﺷﻮی دی( ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ډﯦﺮ ﺳﱰ ﻋﺎﻣﻞ ﭘﯧﮋﻧﺪل ﺷﻮی دی،د زﮐﺎم ﻋﺎﻣﻞ وﻳﺮوﺳﻮﻧﻪ ﮐﻮﻻی ﳾ ﭼﯥ ﺗﺮ اوږدې ﻣﻮدې ﭘﻮرې راﻳﻨﻮ واﻳﺮوس ﺗﺮ اﺗﻠﺲ ﺳــــﺎﻋﺘﻮﻧﻮ ﭘﻮرې ﭘﻪ ﺳـﻴﻤﻪ ﮐﯥ ژوﻧﺪی ﭘﺎﺗﯥ ﳾ، او ﮐﯧﺪﻟﯽ ﳾ ﭼﯥ ﻟﻪ ﻻﺳــﻮﻧﻮ ﺨﻪ ﺳـــــﱰﻮ او ﭘﻮزې ﺗﻪ وﻻړ ﳾ، ﭼﯥ ﻫﻤﺪا ﻳﯥ د ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺎی دی، ﻳﺎد وﯾـﺮوس د ﭘـﺮﻧﺠـﻲ،ﻮﺧـﻲ، او ﭘﻪ وﻳـﺮوس ﮐﮑـو وــو ﻳﺎ ﺎﻳﻮﻧﻮ ﴎه د اړﻳﮑﯥ ﭘﻪ ﺗﺮڅ ﮐـﯥ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮐﯧﺪی ﳾ،ﻨـﯥ ﭘﺪې ﺑﺎور دی ﭼﯥ ﭘﻪ ﺳه ﻓﻀــــــﺎ ﮐﯥ ﭘﺎﺗﯥ ﮐﯧﺪل ددې رﻧ ﻻﻣﻞ وی او ﮑﻪ ﭘــــــــــﻪ دری ﮐـــــــﯥ ﻳﯥ ﴎﻣـــــــــﺎ ﺧﻮرده ﻲ ﺑﻮﱄ ﭼـﯥ ، دا ﺧﱪه ﺛﺎﺑﺘﻪ ﺷﻮې ﻧﺪه ﺑﻠﮑﻪ رد ﺷﻮې ﻫﻢ ده،د ﭘﻮرﺗﻨ ﺗــــــﻨﻔﴘـــــــ دﺳﺘﺎه ﻋﻔﻮﻧﺖ د ﺑﺪن ﭘﻪ ﻏو ﺑﺎﻧﺪې د ډﯦﺮ ﻋﻔﻮ ﮐﯧﺪو ﭘﺮ ﺑﻨﺴـــ وﯦﺸــﻞ ﮐﯧی، ﭼﯥ ﭘﻮزه، ﻣﻨﻨﻲ ﺗﺶ ﺎﻳﻮﻧﻪ، ﺳﺘﻮﻧﯽ او ﻳﻮه ﻳﺎ دواړه ﺳﱰﯥ ، ﭼﯥ ﭘﺳﻮب ﻳﺎ ﺳﻮر واﻟﯽ ﻣﻮﻣﻲ ﯾـﺎ وﻟـــﯽ ﯾـﺎ وﻟـــﯽ زﮐــﺎمزﮐــﺎم ﯾـﺎ وﻟـــﯽزﮐــﺎم ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۰۲ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۱۲ﺗﺮ اﻏﯧﺰې ﻻﻧﺪې راوﱄ، د ﻳﺎدې ﻧﺎروﻏ ﻧــــــــﯥ ﻣﻌﻤﻮﻻ د ﺎن ﭘﻪ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺳﻴﺴــﺘﻢ ﭘﻮرې اړوﻧﺪ وی. د زﮐﺎم او آﻧﻔﻠﻮاﻧﺰا ﺗﻮﭘ ﮐﻠﻪ ﺮان او ﮐﻠﻪ ﻧﺎ ﻣﻤﮑﻨﻪ وی، ﭘﻪ آﻧﻔﻠﻮﻧﺰا ﮐﯥ ﻫﻢ داﺳﯥ ﻧـــــﯥ ﻟﮑﻪ ﴎ ﺧﻮږی، د ﻏو ﺧﻮږﯦﺪل، او ﮐﻠﮑﻪ ﺗﺒﻪ وی، ﭼﯥ دا ﭘﻪ زﮐﺎم ﮐﯥ ﻫﻢ ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﭘﺮﻣﺨﺘﻠﻠﯽ ﳾ ﻟﻴﺪل ﮐﯧـی. د اﻟﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻗﺪرت دی ﭼﯥ ﻟﻪ زﮐﺎم ﴎه ﭘﻪ ﻫﺮ ﻞ اﺧﺘﻪ ﮐﯧﺪﻟﻮ ﮐﯥ د اﻧﺴــﺎن ﺎن ﻳﻮ دﻓﺎﻋﻲ ﺟﻮړــــﺖ را ﻣﻨﺘﻪ ﮐﻮی، ﺗﺮ ﻮ دﻏﻪ ﻧﺎروغ ﺑﻴﺎ ﭘﻪ ﻧﻮﻣﻮړی وﻳﺮوس اﺧﺘﻪ ﻧـــﴚ، ﺧﻮ دا ﭼﯥ د زﮐﺎم وﻳﺮوﺳﻮﻧﻪ دوه ﺳﻮه ډوﻟﻪ دی، ﻧﻮ ﺑﺎر ﺑﺎر اﺧﺘﻪ ﮐﯧﺪل ﭘﺪې ﻣﻌﻨﯽ ده ﭼﯥ ﻫﺮ ﻞ اﻧﺴــﺎن ﻟﻪ ﺑﯧﻞ ډول وﻳﺮوﺳﻮﻧﻮ ﴎه ﻣﺦ ﮐﯧی، ﻧﻮ ﻟﺪې ﮐﺒﻠﻪ ﻫﺮ اﻧﺴـــــــﺎن د ژوﻧﺪ ﭘﻪ اوږدو ﮐﯥ ﮐﯧﺪی ﳾ ﭼﯥ ﭘﻨﻮس ﻠﻪ ﭘﻪ زﮐﺎم اﺧﺘﻪ ﳾ ﻣـــــــــــــﴩان ﭘﻪ ﮐﺎل ﮐﯥ ﻳﻮ ﻳﺎ دوه ﻠﻪ او ﻣﺎﺷﻮﻣﺎن ﭘﻪ ﮐﺎل ﮐﯥ ﻟﻪ ﺷﭙو ﺗﺮ ﻟﺲ ﻠﻮ ﭘﻮرې اﺧﺘﻪ ﮐﯧﺪی ﳾ . ﻟﺪې ﮐﺒﻠﻪ ﭼﯥ ﻳﺎد وﻳﺮﺳﻮﻧﻪ دوه ﺳﻮه ډوﻟﻪ دی، ﻧﻮ ﻃﺐ ﻧـــﴚ ﮐﻮﻻی ﭼﯥ د زﮐﺎم واﮐﺴــــــــــ ﺟﻮړ ﮐی، او ﺗﺮ اوس ﻣﻬﺎل ﭘﻮرې د ﻳﺎد رﻧ ﻟﭙﺎره ﮐﻮم ﺎﻧی درﻣﻞ ﻫﻢ ﻧﺪی ﺟﻮړ ﺷــﻮی. ﮐﻪ ﻪ ﻫﻢ ﻳﺎده ﻧﺎروﻏﻲ د ﺗﺒﯥ ﻟﻪ ﻨﯥ درﻣﻠﻮ ﴎه ﻟﮑﻪ )اﺳــــــــﺘﺎﻣﻴﻨﻮﻓ( ﻳﺎ د ﭘﻮزې ﺑﻬﯧﺪﻟﻮ ﺿـــــــــﺪ ﻟﮑﻪ )اﻧﺘﻲ ﻫﻴﺴــﺘﺎﻣ(ﮐﻤﻴی، ﮐﻠﻪ ﻧﺎ ﮐﻠﻪ اﺣﺘﻻ د ﺑﺎﮐﱰﻳﺎﻳﻲ ﻧﺎروﻏ د ﭘﯧـــﯧﺪﻟﻮ ﭘﻪ ﺻﻮرت ﮐﯥ ﻟﮑﻪ )ﺑﺮوﻧﺸﺴﻴﺖ، د ﭘﻮﺘﯿﻮ ﺑﺮﯦﻮﻧﻪ، ﺳﻴﻨﻮزﻳﺖ، او داﺧﲇ ﻏﻮږ ﻋﻔﻮﻧﺖ( ﭘﻪ ﺷﺘﻮن ﮐﯥ ﻟﻪ اﻧﺘﻲ ﺑﻴﻮﺗﻴﮏ ﺨﻪ ﻪ اﺧﻴﺴــــﺘﻞ ﮐﻴی،ﺧﻮ اﻧﺘﻲ ﺑﻴﻮﺗﻴﮑﻮﻧﻪ د زﮐﺎم ﭘﻪ وﻳـﺮوس ﺑﺎﻧﺪې ﻫﯧ ﮐﻮﻣﻪ اﻏﻴـﺰه ﻧﻠـﺮی. ﻨــﯥ ﭘﺪې اﻧﺪ ﻳﺎ د ﺒﻴﻨﻮ ﺧﻮړل،ﻫﻢ ﮐﻮﻟـــﯽ ﳾ ﭼـــﯥ، د زﮐﺎم ﭘﻪ C دی ﭼـــﯥ د وﻳﺘﺎﻣ ﻋﻼﻮ ﮐﯥ ﮐﻤﺖ راوﱄ، ﺧﻮدا ﻫﻢ ﭘﻪ ﺑﺸﭙه ﺗﻮﻪ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﺷﻮې ﺧﱪه ﻧﺪه. ﭘﻪ ﻋﺎﻣﻪ ﺗﻮﻪ د ﻳﺎدې ﻧﺎروﻏ ﻣﺨﻨﻴﻮی آﺳﺎﻧﻪ ده ، ﮑﻪ دا وﻳﺮﺳـﻮﻧﻪ ﺗﺮ ﻟﻨې ﻣﻮدې ﭘﻮرې ژوﻧﺪی ﭘﺎﺗﯥ وی،ﭼﯥ د ﻻﺳــــــــــــﻮﻧﻮ ﺑﻴﺎ ﺑﻴﺎ اﻳﻨﻞ ﻳﯥ ﻫﻢ د ﺧﻼﺻــــــﻮن ﻳﻮه ﻻره ده، او ﻨﯥ دا ﻫﻢ واﻳﻲ ﭼﯥ ﭘﻪ ﭘﻮزه او ﺧﻮﻟﻪ ﺑﺎﻧﺪې د ﻣﺎﺳﮏ اﭼﻮل ﻫﻢ اﻏﻴﺰﻣﻦ دی. زﮐﺎم د ﭘﻮرﺗﻨ ﺗــــــــﻨﻔﴘ دﺳﺘﺎه ﻋﻔﻮﻧﺖ دی، ﭼﯥ ﭘﻪ آﺳﺎﻧ ﴎه ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮐﻴی. وﻳﺮوﺳﻮﻧﻪ دﺑﮑﱰﻳﺎ ﭘﻪ ﺧﻼف ﺳﻠﻮﱄ ﺟﻮړﺖ ﻧﻠﺮی، د زﮐﺎم وﻳﺮوس دﯦﻮال ﻟﺮوﻧﮑﯽ دی، ﻧﻮ ﮑﻪ د ﻧﻮرو وﻳﺮوﺳﻮﻧﻮ ﭘﻪ ﭘﺮﺗﻠﻪ ډﯦﺮ ENVELOPEد ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻟﺮوﻧﮑﯽ دی، ﺳـــــﺎﻳﻨﺲ ﭘﻮﻫﺎن ﭘﺪې اﻧﺪ دی ﭼﯥ وﻳﺮوس ژوﻧﺪی ﻧﺪی، او د ﺗﮑﺜﻟﭙﺎره ﺑﺎﻳﺪ د ﺳﻠﻮﻟﻮﻧﻮ ﭘﻪ ﺷﺎوﺧﻮا ﮐﯥ ﺎی وﻧﻴﴘ. ﮐﻴﺪی ﳾ، ﭼﯥ ﻧﻮر وﻳﺮوﺳـــﻮﻧﻪ ﻫﻢ د زﮐﺎم ﻋﺎﻣﻞ ﳾ، ﻟﮑﻪ: ﮐﺮوﻧﺎ وﻳﺮوس (،د اﻧﺴــﺎ 15-10%)( ، د اﻧﺴــﺎ ﭘﺎرا آﻧﻔﻠﻮاﻧﺰا وﻳﺮوس 15%-10%) ﭼﯥ (آﻧﱰووﻳﺮوس او د ﻣﺘﺎﭘﻨﻮﻣﻮ وﻳﺮوس. 5%) ﺗﻨﻔﺲ ﺳﻨﺴـﻴﺸـﺎل، آدﻧﻮ وﻳﺮوس ﻧﻮ ﻮرو ﭼﯥ د وﻳﺮﺳﻮﻧﻮ ډوﻟﻮﻧﻪ ــــﺖ ډﯦﺮ دی،ﺧﻮ ﻟﻪ دوه ﺳﻮه ﺨﻪ ډﯦﺮ وﯦﺮوﺳــﻮﻧﻪ ﭘﻪ زﮐﺎم ﭘﻮرې اړه ﻟﺮی، ﺳــﺎﻳﻨﺲ ﭘﻮﻫﺎن ﺗﺮ اوﺳـــﻪ ﻫﻢ ﻟﻪ ۰۲ـ ۰۳ ﭘﻮرې ﺑﻮډا ﺎﻧﻮ ﮐﯥ د زﮐﺎم ﭘﻪ ﻋﻠﺘﻮﻧﻮ ﻧﺪی ﭘﻮﻫﯧﺪﻟـﯽ، ﮐﻪ ﻪ ﻫﻢ ﭘﻪ درﻣﻠﻨﻪ % ﮐـﯥ ﭘﻮﻫﯧﺪﻧﻪ اړﻳﻨﻪ ده ﭼــﯥ د رﻧ ﻋﺎﻣﻞ وﻳــﺮوس دی ﻧﻪ دا ﭼــﯥ ﮐﻮم ډول وﻳﺮوس دی. ﭘﻪ زﮐﺎم ﮐﯥ راﻳﻨﻮ واﻳﺮوس ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ډﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﮐﻴﺪﻟـﯽ ﳾ، او ﻟﻪ ۰۳ـ ۰۸٪ د زﮐﺎم ﻧﺎروﻏﻴﻮ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﻤﺪا ﻳﻮ ﺛﺎﺑﺖ ﺷــــﻮی دی، راﻳﻨﻮ واﻳﺮوس د ﭘﻴﮑﻮرﻧﺎ وﻳﺮوس ﻟﻪ ﮐﻮرﻧ ﺨﻪ دی،ﭼﯥ ﭘﻪ ۹۹ ﻣﺨﺘﻠﻔﻮ ډوﻟﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﺷـــﺎﻣﻞ دی، ۰۲ ﻧﺎﻧﻮﻣﱰه ﻗﻄﺮ ﻟﺮی، ﮐﻪ ﭘﻨﻪ زره وﻳﺮوﺳــــﻮﻧﻪ ﴎه ﻳﻮ ﺎی ﳾ ﻧﻮ ﻳﻮ ډوﻟﻪ راﻳﻨﻮ وﻳــﺮوس ﭘﻪ ۷۰۰۲ ﮐﺎل ﮐـــﯥ C .ﻣﻠﻴﻤﱰ ﻣــﺮﺑﻊ ﺎی ﻧﻴﻮﻟــﯽ ﳾ A ډوﻟﻪ وﻳﺮوس د C ﭘﯧﮋﻧﺪل ﺷـﻮی دی، او ﭘﻪ ﻮﻟﻪ ﻧۍ ﮐﯥ ﻟﻴﺪل ﺷـﻮی دی، ډوﻟﻪ وﻳﺮوس ﭘﺮﺗﻠﻪ ډﯦـﺮ ﮐﻠﮏ دی، راﻳﻨﻮ وﻳـﺮوس ﻟﻪ ﭘـﺮوﺗﺌ او ﭘﲇ ﻧﻮ B او ﺗﻪ DNA ( ﻟﺮوﻧﮑﯽ دی ﭼﯥ د اﻧﺴﺎن RNA) ﮐﻠﺌﻮﺗﻴﺪ ﴎه د ﻳﻮ ﻣﻌﻤﻮﱄ ژﻧﻮم ورﺗﻪ ﻋﻤﻞ ﮐﻮی. دا وﻳﺮوﺳــﻮﻧﻪ د ﻓﺎرﻧﻬﺎﻳﺖ ۱۹ درﺟﻪ د ﺎن د ودې او ﭘﺮﻣﺨﺘﻴﺎ ﻟﭙﺎره ﻣﻨﺎﺳـــﺒﻪ ﺗﻮدوﻪ ﺑﻮﱄ، ﭼﯥ دا ﺗﻮدوﻪ د ﭘﻮزې ﭘﻪ ﻮﮐﻪ ﮐﯥ ﻣﻮﻧﺪل ﮐﻴی. ژﻧﻮم ﻟﺮوﻧﮑﻲ دی. ﭘﺪې وﻳﺮوس RNA د ﮐﺮوﻧﺎ وﻳﺮوﺳـــﻮﻧﻪ ﻫﻢ د ﻣﻌﻤﻮﱄ ﺑﺎﻧﺪې د اﺧﺘﻪ ﮐﯧﺪو ﺧﻄﺮه ﭘﻪ ﻫﻐﻪ ﻣﺎﺷـــﻮﻣﺎﻧﻮ ﮐﯥ ﭼﯥ د زره ﭘﻪ ﻧﺎروﻏ اﺧﺘﻪ دی، اوﻫﻐﻪ ﺑﻮډاﺎن ﭼﯥ ﺑﻠﻪ ﻧﺎروﻏـﻲ ﻫﻢ وﻟـﺮی ډﯦـﺮه وی. ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻫﻐﻪ زﮐﺎم ﭼﯥ ﻋﺎﻣﻞ ﻳﯥ ﮐﺮوﻧﺎ وﻳﺮوس وی ډﻳﺮ ﮐﻠﮏ وی، ﮐﺮوﻧﺎ وﻳﺮوس ﭼﯥ ﻟﻪ راﻳﻨﻮ وﻳﺮوس ﺨﻪ وروﺳـﺘﻪ د زﮐﺎم ﺳــﱰ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻠﻞ ﮐﯧی، ﭘﻪ ژﻣﻲ او اوړی ﮐﯥ د زﮐﺎم ﺑﺎﻋﺚ ﮐﯧﺪﻟﯽ ﳾ.ﮐﻪ ﻪ ﻫﻢ ﮐﺮوﻧﺎ وﻳﺮوس ډﯦﺮ ﭘﻪ ﻨﺎورو ﮐﯥ ﻟﻴﺪل ﮐﯧی ، ﺧﻮ ﺑﻴﺎ ﻫﻢ ﭘﻨﻪ ډوﻟﻪ ﻳﯥ داﺳﯥ دی ﭼﯥ د اﻧﺴﺎن ﺗﻨـــــــﻔﴘ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺮ اﻏﻴﺰې ﻻﻧﺪې ﻧﻴــــﴘ، دا ﺮﻨﺪوﻧﻪ ﭼﯥ د ﻧﺎروﻏ ﻋﻠﺖ ﮐﺮوﻧﺎ وﻳﺮوس دی اوﮐﻪ ﻧﻪ ﻟ ﺮاﻧﻪ ده، ﮑﻪ ﭼﯥ ﮐـﺮوﻧﺎ وﻳـﺮوس ﭘﻪ ﻻﺑـﺮاﺗﻮاروﻧﻮ ﮐﯥ ﭘﻪ آﺳﺎﻧ ﴎه وده ﻧﮑﻮی. ﮐﯥ ﺷـﺎﻣﻞ دی،ﭼﯥ ﺗﺮ DNA د آدﻧﻮ وﻳﺮوﺳﻮﻧﻮ ﺟﻮړﺖ ﭘﻪ دوه ﻣﻌﻤﻮﱄ اوﺳـــﻪ ﭘﻮرې ۰۴ ډوﻟﻪ ﻳﯥ ﭘﯧﮋﻧﺪل ﺷـــﻮی دی،ﺧﻮ ﻳﻮاﯥ ﻮ ډوﻟﻪ ﻳﯥ ﭘﻪ ﻮﺗﻪ ﺷﻮی دی ﭼﯥ د ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ ﻋﺎﻣﻞ ﮐﯧﺪی ﳾ. د ﺗﻨﻔﴘ ﺳﻨﺴـﻴﺸـﻴﺎل وﻳﺮوس ﮐﻮﻻی ﳾ ﭼﯥ ﭘﻪ ﻧﻮی زﯦﯦﺪﱄ ﻣﺎﺷﻮﻣﺎﻧﻮ ﮐـﯥ ﭘﻪ ﺎﻧـی ﺗﻮﻪ ﻫﻐﻪ ﭼـﯥ ﻟﻪ ﻣﻮدې ﺨﻪ ړوﻣﺒـﯽ زﯦـﯦﺪﱄ وی او ﺳـــﻦ ﻳﯥ ﻟﻪ ﮐﺎل ﻧﻪ ﻴ وی او ﭘﻪ ﻫﻐﻪ وو ﮐﯥ ﭼﯥ د ﺳــــﻮ ﭘﻪ ﺗﻠﭙﺎﺗﯥ ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ اﺧﺘﻪ وی، د ﺳﻴﻨﻪ ﺑﻐﻞ )د ﺳﻮ ﺧﻮږ( ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ را ﻣﻨﺘﻪ ﮐی. : د زﮐﺎم ﻧﯥ ﻧﺎﻧﯥ د زﮐﺎم ﻋﺎﻣﯥ ﻧﯥ د ﭘﻮزې ﺑﻬﯧﺪل، د ﭘﻮزې ﺑﻨﺪﺖ،ﻮﺧﯽ، د ﺳﺘﻮ ﺧﻮږ وی، او ﻨﯥ ﻧﻮر ﻋﻼﻳﻢ ﻫﻢ ﺷـــــــﺘﻪ ﻟﮑﻪ د ﻏو ﺧﻮږﯦﺪل، ﺳـــــــﺘﻮﻣﺎ اﺣﺴـــﺎﺳﻮل، اﺷﺘﻬﺎء ﻧﻪ درﻟﻮدل. د ﺳﺘﻮ ﺧﻮږ ٪۰۴ وی ﻟﺮی،او ﻮﺧﯽ ﻧدې٪۰۵ وی، ﮐﻮم ﻮﺧﯽ ﭼﯥ ﻟﻪ زﮐﺎم ﺨﻪ را ﻣﻨﺘﻪ ﺷـﻮی وی ﻣﻌﻤﻮﻻ وچ او ﭘﺮﻟﭙﺴﯥ وی، ﻧﻴﻢ ﭘﻪ ﻧﻴﻤﻪ وی د ﻏو ﭘﻪ ﺧﻮږ اﺧﺘﻪ وی. ﺗﺒﻪ ﭘﻪ ﻣـــــــــﴩاﻧﻮ ﮐﯥ ډﯦﺮه ﮐﻤﻪ ﻟﻴﺪل ﮐﯧی ﺧﻮ ﭘﻪ ﻣﺎﺷﻮﻣﺎﻧﻮ ﮐﯥ ﻣﺮوﺟﻪ وی.ﻣﻤﮑﻨﻪ ده ﭼﯥ ﺳــﭙﮑﻪ ﺗﺒﻪ ﺗﺮ ۹،۸۳ درﺟﻮ ﭘﻮرې وﻟﻴﺪل ﳾ. ﻨﯥ ﻧﻮر وﻳﺮوﺳﻮﻧﻪ ﭼﯥ د زﮐﺎم ﻻﻣﻞ ﮐﯧی ﮐﯧﺪی ﳾ ﻫﻴ ﻧـﯥ ﻧـﺎﻧﯥ وﻧﻠﺮی، د ﺳﻴﻨﯥ ﺑﻠﻐﻢ ﻳﺎ د ﭘﻮزې اوﺑﻪ ﮐﯧﺪی ﳾ ﺑﯥ رﻧﻪ ﻳﺎ زﯦ او ﻳﺎ ﺷـ وی،ﺧﻮ دا رﻧﻮﻧﻪ دا ﻧﻪ ﺮﻨﺪوی ﭼـﯥ ﻣﻮﺟﻮده ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻟﻪ وﻳـﺮوس ﺨﻪ دی او ﮐﻪ ﻟﻪ ﺑﮑﱰﻳﺎ ﺨﻪ، زﮐﺎم ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﺮ دوه ورﻮ ﭘﻮرې ﻟﻪ ﺳـــــﺘﻮﻣﺎ، د ﻳﺨﻨ اﺣﺴــــﺎس، ﭘﺮﻧﺠﻲ او ﴎﺧﻮږ ﴎه ﭘﻴﻞ ﮐﯧی، وروﺳﺘﻪ ﻳﯥ ﻧﻮرې ﻧــــﯥ ﺮﻨﺪﯦی، ﻟﮑﻪ: ﭘﻮزه ﺑﻬﯧﺪل او ﻮﺧﯽ،دا ﻧــﯥ ﭘﻪ وﻳﺮوس ﻟﻪ اﺧﺘﻪ ﮐﯧﺪو ﺨﻪ ۶۱ ﺳــﺎﻋﺘﻪ وروﺳــﺘﻪ ﺮﻨﺪﯦی، ﻣﻌﻤﻮﻻ د ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ ﻟﻪ ﭘﻴﻞ ﺨﻪ ﺗﺮ دوه ﻳﺎ ﻠﻮرو ورﻮ ﭘﻮرې ﺧﭙﻠﯥ ﻟﻮړې ﮐﭽﯥ ﺗﻪ رﺳــــــــﯧی. ﻳﺎد ﻋﻼﻳﻢ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﻮه اوﻧ ﻳﺎ ﻟﺲ ورﯥ وروﺳﺘﻪ ﺧﺘﻤﯧی،ﺧﻮ ﻨﯥ ﻧــﯥ ﻟﮑﻪ وچ ﻮﺧﯽ ﻣﻤﮑﻨﻪ ده ﺗﺮ درې اوﻧﻴﻮ ﭘﻮرې ﭘﺎﺗﯥ ﳾ.ﻟﻪ ۵۳ ﺗﺮ ۰۴ ﻣﻮارد داﺳــﯥ ﻣﻮاردو ﮐﯥ ﺗﺮ ﭘﻨﻪ وﻳﺸــــــﺖ %وی ﭼﯥ ﻟﻪ ﻟﺲ ورﻮ ﻫﻢ اوړی، او ۰۱ورﻮ ﻫﻢ اوړی. د ﻧﺎروﻏ ﻧـــــــــــــﯥ د ﺑﺪن د اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺟﻮړﺖ ﻟﺨﻮا ﺮﻨﺪﯦی ﻧﻪ د وﻳﺮوس ﻟﻪ ﻟﻮری. ﻫﻐﻪ ﺿــﺪ ﻋﻔﻮ ﮐﻮوﻧﮑﻲ ﻣﻮاد ﭼﯥ د ﺳـﭙﻴﻨﻮ ﻠﺒﻮﻟﻮﻧﻮ ﻟﺨﻮا ﺗﻮﻟﻴﺪﯦی، ﮐﻮﻻی ﳾ ﭼﯥ د ﺑﺪن ﺳـﻠﻮﻟﻮﻧﻮ ﺗﻪ ﺗﺎوان ورﺳـــــﻮی، او ﻳﺎ د آﻧﺰاﻳﻢ د ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﳾ ، او ددې ﭘﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮐﯥ د ﺑﺪن داﺧﲇ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻏﱪﻮن را ﻣﻨﺘﻪ ﮐﯧی،او د ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ ﻧـﺎﻧﯥ ﺮﻨﺪﯦی. رﻳﺘﻮﻧﯥ ﺧﱪه دا ده ﭼﯥ د ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ ﻧﺎﻧﯥ د وﻳﻨﻮ د رﻮﻧﻮ ﭘﻪ ﻣﻨ ﮐﯥ او د ﻋﺼـــﺒﻲ ﻣﻐﻠﻘﻮ اوﺑﺪل ﺷﻮو ﺗﺎروﻧﻮ او ﻏﻮﻮ ﻟﻪ ﻏﱪﻮن ﴎه ﺮﻨﺪﻳی. د ﭘﻮزې د ﺑﻨﺪﯦﺪﻟﻮ دﻟﻴﻞ دا دی ﭼـــﯥ د ﭘﻮزې د ﮐﻨﺪې ﭘﻪ ﻣﻨ ﮐــــﯥ رﻮﻧﻪ ﭘﺳﻮب ﻣﻮﻣﻲ، ﭼﯥ ددې ﭘﺳﻮب د اﻧﺪازې ﮐﻨﱰول ﻋﺼـﺒﻲ رﻮﻧﻪ ﮐﻮی، ﭼﯥ ﻧﻮراﭘﻲ ﻧﻔﺮﻳﻦ )ﻳﺎ ﻧﻮرادرﻧﺎﻟ( ﺟﻮړوی، ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﭘﻮزه اﻟﺘﻬﺎب وﮐی، ﮐﻪ د ﭘﻮزې د ﻳﻮې ﮐﻨﺪې ﻻره ﺑﻨﺪه ﳾ او ﺑﻠﻪ ﮐﻨﺪه ﺗﺸــــﻪ وی، ﻧﻮ ﭘﻪ ﻫﻐﯥ ﮐﻨﺪه ﺑﺎﻧﺪې ﻓﺸـــــﺎر راوﱄ او د ﭘﻮزې ﺟﻮړﺖ ﺗﻪ ﺑﺎﮐﱰﻳﺎ ﻳﺎ وﻳﺮوس ﻻره ﻣﻮﻣﻲ، د ﭘﻮزې د ﮐﻨﺪې ﺑﺮﺳـﯧﺮه د ﺳـﻴﻨﻮس ﮐﻨﺪه )ﺗﺶ ﺎی(ﻫﻢ ﻟﻪ ﺑﺎﮐﱰﻳﺎ ﻳﺎ وﻳﺮوس ﺨﻪ ډﮐﯧی، ﭼﯥ د ﻣﺎﺷــﻮﻣﺎﻧﻮ د داﺧﲇ ﻏﻮږ د ﺳــﻴﻨﻮزﻳﺖ او ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻻﻣﻞ دی،ﻮﺧﯽ ﭼﯥ د زﮐﺎم ﻟﻪ وروﺳﺘﻴﻮ ﻧـﻮ ﺨﻪ دی، دﻟﻴﻞ ﻳﯥ د ﺳـﺘﻮ او د ﻫﻮاﻳﻲ ﻻﻧﺪﻳﻨﻴﻮ ﻻرو ﺗﻮرم او ﻋﻔﻮ ﮐﯧﺪل دی، وچ ﻮﺧﯽ دا ـﺮﻨﺪوی ﭼـﯥ ﻓﻮﻗﺎ ﻫﻮاﻳـﻲ ﻻرو اﻟﺘﻬﺎب ﮐـی، او ﺑﻠﻐﻢ ﻟـﺮوﻧﮑــﯽ ﻮﺧﯽ دا ﺮﻨﺪوی ﭼﯥ ﻻﻧﺪﯦﻨﻲ ﻫﻮاﻳﻲ ﻻرو اﻟﺘﻬﺎب ﮐی. : د زﮐﺎم ﻟﻮﻣﻧ ﻧﯥ د ﺳــﺘﻮ ﺧﻮږ، ﭘﻮزه ﺑﻬﯧﺪل، ﻟﻪ ﺳــﱰﻮ ﺨﻪ اوـــﮑﯥ ﺑﻬﯧﺪل، ﭘﺮﻧﺠﻲ، ﻮﺧﯽ، د ﺎن ﺧﻮږ او ﺳﺘﻮﻣﺎ، د ﺧﭙﻴﺎن اﺣﺴﺎس. د زﮐﺎم وروﺳﺘﻨ ﻧﯥ: ﴎﺧﻮږ، دﻏ ﮐــــــﯧﻨﺎﺳﺘﻞ، ﺗﺒﻪ، د ﻏﻮږ ډب ﮐﯧﺪل، وچ ﻮﺧﯽ، د ﺑﻨﺪوﻧﻮ ﺧﻮږ، او د ﻋﻀﻠﻮ ﺧﻮږﯦﺪل. : د زﮐﺎم درﻣﻠﻨﻪ ﺗﺮ اوس ﻣﻬﺎل ﭘﻮرې ﻟﻪ ﺑﻮﻮ ﺨﻪ داﺳﯥ درﻣﻞ ﻧﺪی ﺗﺮ ﻻﺳـﻪ ﺷـﻮی ﭼﯥ د زﮐﺎم دوره ﻟﻨه ﻳﺎ ﺧﺘﻤﻪ ﮐی، ﻧﻮ ﮑﻪ ﺷــــــﺘﻪ درﻣﻞ ددې ﻟﭙﺎره دی ﭼﯥ ﻧﺎروغ آراﻣﻪ ﮐی او د رﻧ ﻋﻼﻳﻢ ﺳــﭙﮏ ﮐی. ﮐﺎﰲ آرام ﮐﻮل، د ﺑﺪن د اوﺑﻮ د ﺳﺎﺗﻠﻮ ﭘﻪ ﻣﻮﺧﻪ د اوﺑﻠﻨﻮ ــــــﻞ، ﻟﻪ ﻨﻮ اوﺑﻮ ﴎه د ﻣﺎﻟې ﻏﻏه ﮐﻮل، ﻫﻐﻪ ﭼﺎرې دی ﭼــﯥ ﻟﻪ ﭘﺨﻮا ﺨﻪ ﻫﻢ وې، او ﮐﯧﺪی ﳾ ﻮر ﻫﻢ وی. ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۲۲ ﮐﻪ ﮐﻮﻣﻪ ﺑﻠﻪ ﻋﺎرﺿﻪ ﻧﻮی ﻧﻮ ﻟﻪ اوﻧ ﺨﻪ ﺗﺮ ﻟﺴــﻮ ورﻮ ﭘﻮرې ﻧﺎروﻏﻲ ﭘﻪ ﺧﭙﻠﻪ ﻟﻪ ﻣﻨﻪ زی، او ﮐﻪ ﮐﻮﻣﻪ ﺑﻠﻪ ﻋﺎرﺿﻪ ﭘﯧــــــــــﻪ ﳾ ﻧﻮ ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻧﺘﻲ ﺑﻴﻮﺗﻴﮏ ﺗﻪ اړﺗﻴﺎ ده، ﭼﯥ ﮐﯧﺪی ﳾ ﻟﻪ درې ﺗﺮ ﺷــــﭙو ورﻮ اوږده ﳾ. ﺧﻮ ﭘﺎم ﭼﯥ درﻣﻨﻠﻪ د داﮐﱰ ﻟﻪ ﻫﺪاﻳﺖ ﴎه ﺳﻤﻪ ﮐﻮئ، ﻧﻪ ﭘﻪ ﺧﭙﻞ ﴎ. ﻻﻧﺪې ﮐﻧﯥ ﮐﯧﺪی ﳾ ﭼﯥ ﻪ ﻧﺎ ﻪ اﻏﻴﺰه وﻟﺮی: ــ ﭘﻪ ﺧﭙﻞ ﮐﻮر ﮐﯥ اﺳﱰاﺣﺖ ﮐﻮل، ﭘﻪ ﺎﻧې ﺗﻮﻪ ﻫﻐﻪ ﻣﻬﺎل ﭼﯥ ﻧﺎروغ ﺗﺒﻪ وﻟﺮی، د آﻧﻔﻠﻮاﻧﺰا ﻟﭙﺎره ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ﻪ درﻣﻠﻨﻪ اﺳـﱰاﺣﺖ دی. اﺳـﱰاﺣﺖ ﻟﻪ وﻳﺮوس ﴎه ﭘﻪ ﺟه ﮐﯥ ﻟﻪ ﺑﺪن ﴎه ﻣﺮﺳﺘﻪ ﮐﻮی. ــ ډﯦﺮ اوﺑﻠﻦ ﺧﻮراﮐﻮﻧﻪ ﮐﻮل، ﻟﮑﻪ : ﺳﺎده اوﺑﻪ، د ﻣﯧﻮې اوﺑﻪ، ـﻮروا، او ﻧﺮی ﺷﺎﻧﺘﻪ ﺳﻮپ. ــ ﭘﻪ ورځ ﮐﯥ ﻮ ﻞ ﭘﻪ ﺳـــﺎده ﻨﻮ اوﺑﻮ ﻳﺎ ﻣﺎﻟﻳﻨﻪ ﻨﻮ اوﺑﻮ ﴎه ﻏﻏه ﮐﻮل ﮐﯧﺪی ﳾ د ﺳﺘﻮﻧﯽ ﺧﻮږ او ﺗﺨﻨﯧﺪل ﮐﻢ ﮐی. ــ ﭘﻪ ﭘﻮزه ﮐﯥ ﻣﺎﻟﻳﻨﻪ اوﺑﻪ ﻮل ﮐﻮﻻی ﳾ ﭘﻮزه ﺧﻼﺻــﻪ او ﻧﺮﻣﻪ ﮐی، ﮑﻪ دا دﭘﻮزې د داﺧﲇ ﭘﻮﺳﺘﮑﻲ ﭘﻪ ﻧﺮﻣﯧﺪﻟﻮ ﮐﯥ او ﻟﻪ دې ﴎه د ﭘﻮزې د ﺑﻬﯧﺪﻟﻮ ﭘﻪ ﮐﻤﺖ ﮐﯥ ﻣﺮﺳﺘﻪ ﮐﻮی. ــ د ﻳﺎدې ﻧﺎروﻏ د ﻣﺨﻨﻴﻮﻟﻮ ﭘﻪ ﺗﮑﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻻﺳــــــﻮﻧﻪ ﺑﻴﺎ ﺑﻴﺎ واﻳﻨﻞ ﳾ ﭘﻪ ﺎﻧی ﺗﻮﻪ ﻫﻐﻪ ﻣﻬﺎل ﭼﯥ ﭘﻮزه ﻨوﻫﻞ ﮐﻴـی او ﻳﺎ ﮐﻠﻪ ﭼـﯥ ﻏﻮاړئ ﺧﻮاړه وﺧﻮرئ. ـــ ﺧﻮږﯦﺪوﻧﮑﻲ ﻏی ﭘﻪ ﻳﻮه ﺮﻣﻪ ﺗﻮﮐه ﮑﻮر ﮐﻮل ﻫﻢ ﻮر دی. : درﻣﻞ د زﮐﺎم ﻳﺎ وﻟﻲ اوآﻧﻔﻠﻮاﻧﺰا ﻟﭙﺎره ﻫﯧ درﻣﻞ ﻧﺸﺘﻪ، اﻧﺘﻲ ﺑﻴﻮﺗﻴﮑﻮﻧﻪ وﻳﺮوس ﻟﻪ ﻣﻨﻪ ﻧﻪ وړی، ﻨﯥ درﻣﻞ ﻳﻮاﯥ د زﮐﺎم او اﻧﻔﻠﻮاﻧﺰا د ﻋﻼﻮ ﭘﻪ ﮐﻤــﺖ ﮐﯥ ﻣﺮﺳـﺘﻪ وﮐی،ﺧﻮ ـﻪ ﺧﱪه دا ده ﭼﯥ د درﻣﻠﻮ ﻟﻪ ﮐﺎروﻟﻮ ﺨﻪ ړوﻣﺒﯽ ﻟﻪ داﮐﱰ ﴎه ﻣﺸﻮره وﮐی ﳾ. د اﻟﺘﻬﺎب ﺿـﺪ درﻣﻠﻮﻧﻪ ﻳﺎ آراﻣﻮﻧﮑﻲ درﻣﻞ:دا ډول درﻣﻞ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺧﻮږ ـﻪ ﮐﻮی، ﻳﺎ د ﺗﺒﯥ ﺮﻣــــــــــــﺖ ﻴﻮی. اﺳﭙﺮﻳﻦ ﭘﻪ ﺧﭙﻞ ﴎه ﻫﯧ ﮐﻠﻪ ﻣﻪ ﺧﻮرئ،ﭘﻪ ﺎﻧې ﺗﻮﻪ ﻣﺎﺷــﻮﻣﺎن ﭼﯥ، دوی ﺗﻪ ﻫﯧ ﮐﻠﻪ ﻫﻢ اﺳـــﭙﺮﻳﻦ ورﻧﮑئ، ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﻣﺎﺷــــﻮم د وﻳﺮوﳼ ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﮐﯥ اﺳــــﭙﺮﻳﻦ وﺧﻮری ﮐﯧﺪی ﳾ ﻳﻮ ډول آﻧﺴـﻔﺎﻟﻴﺖ ﻳﺎ ﻣﻐﺰی اﻟﺘﻬﺎب وﻣﻮﻣﻲ،دا رﻧﻪ د ﭘﻮﺳﺘﮑﯥ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﻢ راﻣﻨﺘﻪ ﮐﻮﻻی ﳾ. د ﻮﺧﻲ ﺿﺪ درﻣﻠﻮﻧﻪ: ﻟﻪ ﻫﻐﻪ درﻣﻠﻮﻧﻮ ﺨﻪ ﭼﯥ د ﻮﺧﻲ ﻟﭙﺎره ﮐﺎرول ﮐﯧی ، دﮐﺴـــﱰوﻣﺘﻮرﻓﺎن ﻫﻢ دی. ﺧﻮ ﮐﻪ ﺳــﺘﺎﺳـــﯥ ﻟﻪ ﻮﺧﻲ ﴎه ﺗﺮﺷـــﺤﺎت وی ﻧﻮ ﻳﺎد درﻣﻞ ﻣﻪ ﮐﺎروئ. اﮐﺴﭙﮑﺘﻮراﻧﺘﻮﻧﻪ )ﺧﺮاﺷﮑﻲ ﺟﻼ ﮐﻮوﻧﮑﻲ(: دا درﻣﻞ ﮐﻮﻻی ﳾ ﭼﯥ د ﺳــﺘﻮ ﺧﺮاﺷـــﮑﻲ ﻧﺮی ﮐی،او د ﻮﺧﻲ ﭘﺮ ﻣﻬﺎل ﭘﻪ آﺳـــــﺎﻧ ﴎه ﺟﻼ او ﺑﻬﺮ ﳾ،ﭼﯥ ﻟﺪې ډول درﻣﻠﻮ ﺨﻪ ﻳﻮ ﻫﻢ ﺎﻳﺎﻓﻨﺰﻳﻦ دی. د ﭘﻮزې ﺳﭙﺮې: )د ﭘﻮزې او ﺳﺘﻮ ﺧﻼﺻﻮﻧﮑﻲ( ﻫﻐﻪ درﻣﻞ ﭼﯥ ﭘﻮزه او ﺳــــﺘﻮﻧﯽ ـــــﻪ ﺧﻼﺻـــــﻮﻟﯽ ﳾ ﻳﻮه ﺑﯧﻠﻪ ﻳﯥ ﭘﺴﻮدواﻓﺪرﻳﻦ ده. ﺧﻮراﮐﻲ رژﻳﻢ: د آﻧﻔﻠﻮاﻧﺰا ﭘﻪ ﺗﺮڅ ﮐﯥ ﻣﻌﻤﻮﻻ اﺷــــﺘﻬﺎء ﻧﻮی، ﮐﯧﺪی ﳾ ﭘﻪ ﻟﻮﻣی وﺧﺖ ﮐﯥ ﻳﻮاﯥ ﻣﺎﻳﻌﺎﺗﻮ ﺗﻪ ﻪ اﺷﺘﻬﺎء وﻟﺮئ، ﺑﻴﺎ وروﺳﺘﻪ وروﺳـﺘﻪ، ﭘﺮﺗﻪ ﻟﻪ درﻣﻠﻮ ﺨﻪ ﻧﺸــﺎﻳﺴـــﺘﻪ ﻟﺮوﻧﮑﻲ ﻣﻮادو ﺗﻪ ﻟﮑﻪ ډوډۍ، ورﻳﺠﯥ،ﺑﻮره، ﭘﺨﻪ ﻏﻠﻪ او ﭘﺎﺧﻪ ﮐﭽﺎﻟﻮ ﺗﻪ ﻫﻢ اﺷﺘﻬﺎء وﻣﻮﻣﺊ. ﭘﻪ ورځ ﮐﯥ ﻟ ﺗﺮ ﻟه ﺑﺎﻳﺪ اﺗﻪ ﻴﻼﺳﻪ اوﺑﻪ وـــﺊ،)ﭘﻪ ﺎﻧی ﺗﻮﻪ ﻫﻐﻪ ﻣﻬﺎل ﭼﯥ ﺗﺒﻪ وﻟﺮئ( ډﯦﺮ اوﺑﻠﻦ ﺧﻮاړه اﺳـﺘﻌﻟﻮل ﻟﮑﻪ د ﻣﯧﻮې اوﺑﻪ، ﭼﺎی، او ﺎز ﻧﻪ ﻟﺮوﻧﮑﯥ ﻧﻮﺷﺎﺑﯥ ﮐﻮﻻی ﳾ د ﺧﺮاﺷﮑﻮ ﭘﻪ ﻧﺮی ﮐﯧﺪﻟﻮ ﮐﯥ ﻣﺮﺳﺘﻪ وﮐی. ﻟﺮوﻧﮑﻲ ﺧﻮاړه د ﻧﺎروﻏ ﭘﻪ ﻟﻨﯦﺪو ﮐﯥ اﻏﯧﺰه ﻟﺮی.C وﻳﺘﺎﻣ د ﻏﻮړو، ﴎه ﮐو،او ﻣﺼــــﺎﻟﻪ ﻟﺮوﻧﮑﻮ ﺧﻮړو ﻟﻪ ﺧﻮړﻟﻮ ﺨﻪ ﭘﻪ ﮐﻠﮑﻪ ډډه وﮐئ. ﺧﻮب او آرام ﮐﻮﻟﻮ ﴎه ﺳـﺘﺎﺳــﯥ ﺑﺪن ﮐﻮﻻی ﳾ ﭼﯥ ﻟﻪ وﯦﺮوس ﴎه ﭘﻪ ﻪ ﺗﻮﻪ ﻣﺒﺎرزه وﮐی، او ﺧﭙﻞ ﻮل ﻗﻮت د ﻫﻐﻪ ﭘﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﯥ وﮐﺎروی. د ﺳــﺘﻮ ﺧﻮږ او ﺧﺎرــﺖ، وچ او ﻟﻨ ﻮﺧﯽ، د ﭘﻮزې ﺑﻨﺪـــﺖ د دې ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ رواﺟﻲ ﻧــﺎﻧﯥ دی، ﭼﯥ د زﮐﺎم ﭘﺮ ﻣﻬﺎل ﻟﻪ ﻣﻮﻧ ﻮﻟﻮ ﴎه وی، او ﻟﻪ ﻫﻐﯥ ﴎه ﮐﯦو، د زﮐﺎم ﺑﺸـــــﭙه درﻣﻠﻨﻪ ﺗﺮ ﭘﻨﻮ ورﻮ وی، ﺧﻮ ﮐﻪ د وﻳﺮوﳼ ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ ﭘﺮ ﻣﻬﺎل د ﺧﭙﻞ د ژوﻧﺪ ﭼﺎرې او ﺧﻮاړه ﺑﺪل ﮐو ﮐﯧﺪی ﳾ زر ﺗﺮ زره ﺗﺮې ﺧﻼص ﺷﻮ. اوﺑﻪ وﺊ: ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۲۲ ﮐﻠﻪ ﭼﯥ زﻣﻮږ ﺑﺪن ﻟﻪ وﻟﻲ ﴎه ﻣﺒﺎرزه ﮐﻮی ﻧﻮ د ﻣﺎﻳﻌﺎﺗﻮ ـــــــــﻞ ډﯦﺮاﻫﻤﻴﺖ ﻟﺮی، او زﻣﻮږ ﻟﻪ ﺑﺪن ﴎه ډﯦﺮه ﻣﺮﺳــــﺘﻪ ﮐﻮی، ﻧﻮ ﮑﻪ ﻟ ﺗﺮ ﻟه ﭘﻪ ورځ ﮐﯥ ﺷﭙ ﻴﻼﺳﻪ اوﺑﻪ وﺊ، ﭘﻪ اوﺑﻮ ﺑﺮﺳﯧﺮه د ﻣﯧﻮې اوﺑﻪ او د ﺳﺒﻮ اوﺑﻪ ﻫﻐﻪ ﭼﯥ ﺧﻮږې ﺷﻮې ﻧﻮی ﻫﻢ وـــــﺊ . ﺧﻮ د ﻗﻬﻮې او ﻴﻨ ﺗﻮر ﭼﺎی ﻟﻪ ـــــﻠﻮ ﺨﻪ ډډه وﮐئ، ﮑﻪ ﭼﯥ ﻳﺎد ﻴﺰوﻧﻪ د ﺑﺪن اوﺑﻪ ﻧﻮرې ﻫﻢ ﮐﻤﻮی، ډﯦﺮې اوﺑﻪ ـﻞ ﺳﺘﺎﺳﯥ ﻟﻪ ﺑﺪن ﴎه ﻣﺮﺳﺘﻪ ﮐﻮی، ﻫﻐﻪ دا ﭼـــﯥ زﻫـــﺮی او زاﻳﺪه ﻣﻮاد ﭘﻪ ﭼﮑﺘﻴﺎ ﴎه ﻟﻪ ﺑﺪن ﺨﻪ ﺑﺎﳼ، او ددې ﻻﻣﻞ ﮐﯧی ﭼﯥ وﻳﻨﻪ او ﺳـــﻠﻮﻟﻮﻧﻪ ﭘﻪ آﺳـــﺎﻧﺘﻴﺎ ﴎه ﮐﺎر وﮐی. ﺧﻮب وﮐئ: ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﺗﺎﺳــﯥ وﻳﺪه ﮐﯧئ او ﻳﺎ آرام ﮐﻮئ ﻧﻮ ﺑﺪن ﺗﻪ ﻣﻮ ﭘﻪ رﻳـــﺘﻨﯥ ﺑﻪ وﺧﺖ ورﮐی ﭼﯥ ﺧﭙﻠﻪ ﻮﻟﻪ اﻧﺮژی د وﻳﺮوس ﭘﻪ ﺿﺪ وﮐﺎروی، ﺧﻮب او اﺳـﱰاﺣﺖ ددې ﻻﻣﻞ ﮐﯧی ﭼﯥ ﺳـﺘﺎﺳــﯥ د ﺑﺪن د اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺳﻴﺴـــﺘﻢ ﮐﻧﻪ ډﯦﺮه اوﻧﺪۍ ﳾ، او ﺧﭙﻞ ﻮل ﺗﻮان ﻟﻪ وﻳﺮوس ﴎه ﭘﻪ ﺟه ﮐﯥ وﮐﺎروی. ﭼﯥ د ﺷـــﭙﯥ ﭘﺮ ﻣﻬﺎل ﻟ ﺗﺮ ﻟه اﺗﻪ ﺳـــﺎﻋﺘﻪ وﻳﺪه ﺷــــﺊ، او د ورﯥ ﭘﻪ ﺗﺮځ ﮐﯥ ﻫﻢ ﻮ ﻟﻨ ﻣﻬﺎﱄ ﺧﻮﺑﻮﻧﻪ وﮐئ. ﻗﻮی ﮐﻮوﻧﮑﻲ ﻣﻮاد وﮐﺎروئ: ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﺳـﺘﺎﺳــﯥ ﺑﺪن ﻟﻪ وﻳﺮوس ﴎه ﺟه ﮐﻮی، ﻧﻮ ددې ﻟﭙﺎره ﭼﯥ ﻗﻮی او ﻏـﺘﻠﯽ ﭘﺎﺗﯥ ﳾ، او ﮐﻮﻻی ﳾ ﭼﯥ ﻟﻪ ﺎن ﺨﻪ دﻓﺎع وﮐی ﻧﻮ اﻧـﺮژی او ﻗﻮی ﮐﻮوﻧﮑـﻲ ﺧﻮړو ﺗﻪ اړﺗﻴﺎ ﻟـﺮی. ﺧﻮ ﺑﻴﺎ ﻫﻢ ﴎه ﮐــی ﺧﻮاړه، ﻣﺎﻟـﻳﻦ ﺧﻮاړه،ﻏﻮړ او ﺧﻮاږه ﺧﻮاړه ﻣﻪ ﺧﻮرئ، د دې ﭘـﺮ ﺎی د ﺳـــــــﭙﮑﻮ او ﻣﻐﺰ ﻟﺮوﻧﮑﻲ ﺧﻮړو ﺨﻪ ﻪ واﺧﻠﺊ، ﻫﻐﻪ ﺧﻮاړه ﭼﯥ ﻫﻀـــــﻢ ﮐﯧﺪل ﻳﯥ ﯧې ﺗﻪ آﺳﺎﻧﻪ وی، د ﺑﯧﻠﯥ ﭘﻪ ﺗﻮﻪ: ﻣﯧﻮې،ﺳﺎﺑﻪ، ﻫﻐﻪ ﻏﻠﯥ ﭼﯥ ﻏﻮړ وﻧﻠﺮی او ﻟﻪ ﻣﺎﻏﺰو، ﭘـﺮوﺗﻴﻨﻮﻧﻮ، ﻣﻌﺪ ﻣﻮاد او ﻓﺎﻳﱪ ﺨﻪ ډک وی د ﻧﺎروغ ﺑﺪن ﺗﻪ ډﯦﺮ ﻮر دی. اوﺑﻠﻦ ﺧﻮاړه ﻟﻪ ﻧﺎروغ ﴎه ډﯦﺮه ﻣﺮﺳــﺘﻪ ﮐﻮی.د ﺑﯧﻠﯥ ﭘﻪ ﺗﻮﻪ: د ﭼﺮګ ﺳــﻮپ د ﭼﮑﯥ درﻣﻠﻨﯥ ﻟﭙﺎره ډﯦﺮ ﻮر دی،د ﭼﺮګ ﺳــــــــﻮپ ﻏ اﻟﺘﻬﺎﺑﯽ ﺧﻮاص ﻟﺮی، او د ﻣﻮﮐﻮﺳﻮﻧﻮ ﺣﺮﮐﺖ د ﻟﻨې ﻣﻮدې ﻟﭙﺎره ﻧﺪې ﮐﻮی،ﭼﯥ ﭘﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮐﯥ د ﭘﻮزې اﺣﺘﻘﺎن آراﻣﻮی، او د ﭘﻮزې ﻟﻪ داﺧﲇ ﭘﻮښ ﴎه د وﻳـــــﺮوس اړﻳﮑﻪ ﮐﻤﻮی. درﻣﻞ: ﭘﻪ ﺑﺎزار ﮐﯥ د زﮐﺎم ﻟﭙﺎره ډﯦﺮ درﻣﻞ ﻣﻮﻧﺪﻟﯽ ﺷـﺊ،ﺧﻮ ﺗﺎﺳــﯥ ﺗﻪ زﻣﺎ وړاﻧﺪﻳﺰ دا دی ﭼﯥ ﮐﻠﻪ ﭘﻪ ﺗﺎﺳﯥ ﮐﯥ د زﮐﺎم ﻧــــﺎﻧﯥ ﭘﻴﻞ ﺷﻮې،ﻧﻮ ﺗﺎﺳﯥ ﭘﻪ ورځ ﮐﯥ ﻠﻮر وﺧﺘﻪ او ﭘﻪ ﻫﺮ وﺧﺖ ﮐﯥ ﻠﻮر ﺳﻮه ﻣﲇ ﺮاﻣﻪ ﻟﻪ ﺧﻮرا ډﯦﺮو اوﺑﻮ ﴎه اﺳـﺘﻌل ﮐئ، او ﺑﺮﺳــﯧﺮه ﭘﺮ دې ﭘﻪ C وﻳﺎﻣ ﻫﺮو ﺷﭙو ﺳﺎﻋﺘﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﻳﻮ زﻳﻨﮏ ﺗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻢ وﺧﻮرئ. ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۳۲ ﭘﻪ اﺳــﻼم ﮐﯥ ﭘﻪ اﺳــﻼم ﮐﯥ د ﯥ ﻣﻘﺎم د ﯥ ﻣﻘﺎمﭘﻪ اﺳــﻼم ﮐﯥ د ﯥ ﻣﻘﺎم ﻪ ﭼﯥ د اﻧﺴــــــﺎ ﻮﻟﻨﯥ ﭘﻪ ﺟﻮړﺖ ﮐﯥ ﺳﻢ ﻧﻴﻢ ﻳﺎ ﻟﻪ ﻧﻴﻢ ﺨﻪ ډﯦﺮه اﻏﯧﺰه ﻟﺮی، اﻟﻠﻪ ﺳـــﺒﺤﻨﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ د ﺧﺎﺻــــﻮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻮﻧﻮ ﻟﭙﺎره ﭘﻪ داﺳــــﯥ ﻳﻮ ﺟﻮړـﺖ را ﻣﻨﺘﻪ ﮐې ده ، ﮐﻮم ﭼﯥ د ﻫﻐﯥ ﻟﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻮﻧﻮ ﴎه اړخ ﻟﻮی، ﻫﻐﻪ د اﻧﺴﺎ ﻧﺴـﻞ د ﭘﺎﺗﯥ ﮐﯧﺪو ﻟﭙﺎره ﭘﻪ ﻮﻟﻨﻪ ﮐﯥ ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ﻣﻬﻢ رول ﻟﻮﺑﻮی، د اﻧﺴـﺎن د ﭘﻴﺪاﻳــﺖ ﭘﻪ ﻟﻮﻣﻧﻴﻮ ورﻮ ﮐﯥ د اﻧﺴــﺎن د ﺳﺎﳌﯥ روزﻧﯥ ﻟﭙﺎره داﺳـــﯥ ﮐاووﻧﻪ ﭘﻪ ﻏﺎړه اﺧﲇ ، ﭼﯥ د ﻧﺎرﻳﻨﻪ ﻟﻪ ﺗﻮان ﺨﻪ اوﭼﺖ دی، ﺧﻮ ﻟﻪ ﺑﺪه ﻣﺮﻏﻪ د ﺗﺎرﻳﺦ ﭘﻪ اږدو ﮐﯥ د ﴎﮐـــــﻮ ﻮﻟﻨﻮ ﺗﺮ ﻣﻨ ﻪ داﺳﯥ ﺗﺮ ﭘﻮ ﻻﻧﺪې ﺷﻮې ده ﭼﯥ ﭘﻪ ﻳﺎدوﻟﻮ ﴎه ﻳﯥ د ﺳی زړه ﺑﺮﯦـﻲ، ﭼﺎ ژوﻧﺪۍ ـﺨﯥ ﮐی، ﻟﮑﻪ ﭼﯥ اﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻪ ﻫﻐﻮی ﺨﻪ ﭘﻪ دﻓﺎع ﮐﯥ ﻓﺮﻣﺎﻳﻲ: )و اذا اﳌﻮؤدة ﺳــﺌﻠﺖ، ﺑﺎی ذﻧﺐ ﻗﺘﻠﺖ( ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﻟﻪ ژوﻧﺪۍ ــﺨﯥ ﮐل ﺷــﻮې ﺨﻪ ﭘﻮﺘﻨﻪ وﳾ، ﭼﯥ ﭘﻪ ﮐﻮﻣﻪ ﻨﺎه ﺨﻪ ﮐل ﺷـﻮې ده، ـﻪ ﻟﻪ ﻮﻟﻨﯥ ﺨﻪ د ﻣﻴﺎﺷـﺘﻨ ﻧﺎروﻏﺘﻴﺎ ﭘﺮ ﻣﻬﺎل ﺑﻴﺪﻳﺎ ﺗﻪ ﺷـل ﺷــﻮې ده، ﻟﮑﻪ ﭼﯥ اوس ﻣﻬﺎل ﻫﻢ ﭘﻪ ﴍﮐﻲ ﻮﻟﻨﻮ ﮐﯥ ﻫﻤﺪا ﭼﻠﻨﺪ ورﴎه ﮐﯧی، ﭼﺎ د ﻫﻐﯥ ﻟﻪ وﺳـﯥ اوﭼﺖ ﭘﻪ داﺳـــﯥ ﮐﺎروﻧﻮ ﻮﻣﺎرﻟﯥ ده، ﭼﯥ ﭘﻪ ﮐﻮﻟﻮ ﴎه ﻳﯥ د ﻣﻼ ﻫوﮐﻲ ﮐﺎږه ﺷﻮی دی،ﭼﺎ د ﻣﺎل ﻟﻪ ﻟﺮﻟﻮ ﺨﻪ ﭘﻪ ﺑﺸـــﭙه ﺗﻮﻪ ﻣﺤﺮوﻣﻪ ﮐې ده، او ﭼﺎ ﻋﻤﻼ ﭘﻪ ﺑﺎزار ﮐـــﯥ ﭘﻠﻮرﻟـــﯥ ده، ﻟﮑﻪ ﭼـــﯥ اوس ﻣﻬﺎل ﻫﻢ ﭘﻪ ډﯦــــﺮو ﻣﺎرﮐﻴﻮﻧﻮ، روﻏﺘﻮﻧﻮﻧﻮ، او داﺳـﯥ ﻧﻮر ﺗﺠﺎر ﺎﻳﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﻳﻮاﯥ او ﻳﻮاﯥ د ﺧﻠﮑﻮ د زړوﻧﻮ را ﮑﻠﻮ ﻟﭙﺎره اﺳﺘﻌل ﮐې،ﭼﺎ ﻳﯥ ﺗﺼــــــــــﻮﻳﺮوﻧﻪ ﭘﻪ ﺗﺠﺎر ﻣﺎﻟﻮﻧﻮ ﺑﺎﻧﺪې ﻳﻮاﯥ د ﻫﻤﺪې ﻟﭙﺎره ﻟﻮﱄ ﭼﯥ ﻣﺎل ﻳﯥ ــــــــﻪ وﭘﻠﻮرل ﳾ، ﺧﻮ ﻫﻤﺪا اﺳـﻼم ؤ ﭼﯥ د ـﻮ ژوﻧﺪ ﻳﯥ وژﻏﻮره، ﻫﻐﯥ ﺗﻪ ﻳﯥ ﻣﺎﱄ ﺣﻘﻮق ورﮐل، ﻟﮑﻪ ﭼﯥ ﻫﻐﻮی ﻳﯥ ﭘﻪ ﻣاث ﮐﯥ ﺑﺮﺧﻤﻨـﯥ ﮐـې، ﮐﻪ اﻗﺘﺼﺎدی اړخ ﺗﻪ ﻟ زﻳﺮ ﺷﻮ ﻪ ﭘﻪ ﻣاث ﮐﯥ د ﺳی ﻧﻴﻤﻪ ﺑﺮﺧﻪ اﺧﻴﺴﺘﻠﯽ ﳾ، ﭼـﯥ ﻫﻤﺪا ﮑــﯽ دﻧﻴﺎ واﻟﻮ ﺗﻪ د اﻧﺘﻘﺎد ﻮﺗﻪ ده ﺧﻮ دې ﺗﻪ ﻳــﯥ ﭘﺎم ﻧﺪه ﭼﯥ، د ﯥ ﻟﺖ او ﻣﺼـﺎرف ﻪ ﺷﯽ دی،ﻪ ﮐﻪ د ﭘﻼر ﭘﻪ ﮐﻮر وی ﻧﻮ ﻟـﺖ ﻳﯥ د ﭘﻼر ﭘﻪ ﻏﺎړه ده، او ﮐﻪ ﭘﻼر ﻧﻮی ﻧﻮ د ورور ﭘﻪ ﻏﺎړه ده او ﮐﻪ واده ﳾ ﻧﻮ د ﺧﺎوﻧﺪ ﭘﻪ ﻏﺎړه ده، ﺑﺮ ﺳـﯧﺮه ﭘﺮدې ﭼﯥ ﻟﻪ ﺧﺎوﻧﺪ ﺨﻪ ﻣﻬﺮ ﻫﻢ اﺧﲇ، او ﮐﻪ ﺧﺎوﻧﺪ ﻣ ﳾ ﻧﻮ زاﻣﻨﻮ ﭘﻪ ﻏﺎړه ده ، ﻧﻮ ﻮک ﭼﯥ ﻟــــــﺖ وﻧﻠـﺮی، ﻮل ﺧـﺮڅ او ﺧﻮراک ﻳـﯥ د ﺑﻞ ﭘﻪ ﻏﺎره وی ، ﭘﺪې ﻣﻌﻨـﯽ ده ﭼـﯥ ﻫﻐﻪ ﻟﻪ ﻮﻟﻮ ﺨﻪ ﻏﻨﻲ او ﺑای ﮐﻴﺪی ﳾ، اﺳﻼم ﻫﻐﯥ ﺗﻪ د ﻣﺸـــﻮرې ﺣﻖ ورﮐ، ﻟﮑﻪ ﭼﯥ د ﺣﺪﯾﺒﻲ ﭘﻪ واﻗﻌﻪ ﮐﯥ ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ﮐﺎﻣﻴﺎﺑﻪ ﻣﺸـــﻮره د ﻧﺒﯽ ﮐﺮﻳﻢ ﺻــــــــــــــــــــــــــــــــﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳـــــــــــــــــــــــــــــــــﻠﻢ ﴍﯾﻒ اﻟﻠﻪ” اﻓﻀﻠﯽ“ ًٍَََََِِِِِِْ ﺳﻮرة اﻟﻨﺴﺎء( _ ۴_)آﯾﻪ ًَََْْﱢًًََََُْْْﱠَُُِْوآﺗُﻮا اﻟﻨﺴﺎء ﺻﺪﻗﺎﺗِﻬﻦ ﻧﺤﻠﺔ ﻓﺈْن ﻃ ﻟﻜُﻢ ﻋﻦ َﳾء ﻣﻨﻪ ﻧَﻔﺴﺎ ﻓﻜُﻠُﻮه ﻫﻨﻴﺌﺎ ﻣﺮﻳﺌﺎ. او د ﻮ ﻣﻬﺮ ﭘﻪ ﻪ زړه )ﻓﺮض ﻠﯽ( ورﮐئ، ﮐﻪ ﻫﻐﻮی ﭘﺨﭙﻠﻪ ﺧﻮﻪ ﯾﻮ ﻪ ﺗﺎﺳﯥ ﺗﻪ ﺑﺨﺸﺶ .ﮐی ﻧﻮ ﺗﺎﺳﯥ ﻫﻐﻪ ﭘﻪ ﺧﻮﻧﺪ ﴎه ﺧﻮړﻟﯽ ﺷﺊ، ﭼﯥ ﺣﻼل او ﺑﯽ ﴐره دی ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۴۲ د ﻣﯧﺮﻣﻨﯥ وه، ـﻪ ﭘﻪ ﮐﻮر ﮐﯥ ﭘﺎﺗﯥ ﮐﯧﺪل ﭘﺪې ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺪه ﭼﯥ ﻫﻐﻪ دې ﭘﻪ ﮐﻮر ﮐﯥ ﺑﻨﺪی وی، ﺑﻠﮑﻪ دا ﻳﯥ د ارزــــــﺖ د ﻟﻮړواﱄ ﭘﻪ ﻣﻌﻨﯽ ده،ﮑﻪ ارزﺖ ﻟﺮوﻧﮑﯽ ﺷـﺊ ﭘﻪ ﺧﻮﻧﺪی ﺎی ﮐﯥ ﺳـﺎﺗﻞ ﮐﻴی، او ﺑﻠﻪ دا ﭼﯥ ﻫﻐﻪ ﭘﻪ ﺑﻬﺮ ﮐﯥ د ﮐﺎر او ﺑﺎر ﻟﻪ دارﻧﺪه ﭘﯧﻲ ﺨﻪ ﻣﻌﺎف ﮐل ﺷﻮې ده، او داﺳـﯥ ﻫﻢ ﻧﺪه ﭼﯥ ﻪ ﭘﻪ ﮐﻮر ﮐﯥ ﻫﯧ ﮐﻮم ﻣﺴــــﺆﻟﻴﺖ ﻧﻠﺮی، ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻐﻪ د ﺑﭽﻮ ﻫﻐﻪ ﺳــﱰه ﻻرــﻮده او روزوﻧﮑﯥ ده ﮐﻮﻣﻪ ﭼﯥ ﺑﭽﻲ ورﺗﻪ ﻫﺮه ﺷــﻴﺒﻪ اړﺗﯿﺎ ﻟﺮی، ﻳﻮ ﻣﺎﺷﻮم د روزﻧﯥ ﭘﺮ ﻣﻬﺎل ﻫﻮﻣﺮه ﺷﻔﻘﺖ او ﻣﻬﺮﺑﺎﻧ ﺗﻪ اړﺗﻴﺎ ﻟﺮی ﭼﯥ ﻟﻪ ﻣﻮر ﺨﻪ ﭘﺮﺗﻪ ﻫﯧ ﻮک ﻳﯥ ﻧﴚـ ورﮐﻮﻻی، ﻫﻐﻪ ﭘﻪ ﻫﯧ وړﮐﺘﻮن ﮐﯥ ﻧـﴚ ﻣﻮﻧﺪﻻی،ﻧﻮر ﺧﻮ ﭘﺮﯦده د ﻫﻐﻪ وړ ﺷﻔﻘﺖ ﭘﻼر ﻫﻢ ﻧـﴚ ﭘﺮې ﺑﺎﻧﺪې ﻣﻬﺎل د ﻫﻐﻪ ﺷﻴﺎﻧﻮ ﺳﭙﺎر ﭘﻪ ورﺳﺘﻲوﻧﺪ ژﮐﻮﻻی، ﻮرئ ! ﻳﻮ اﻧﺴــــﺎن د ﮐﻮی ﮐﻮم ﭼﯥ ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ډﯦﺮ ﻣﻬﻢ او ارزـﺘﻤﻦ وی، او رﺳـﻮل اﻟﻠﻪ ﺻــﻠﯽ اﻟﻠﻪ د ـــﻮ او ﻟﻪ ﻫﻐﻮی ﴎه د ﭼﺎر ﭘﻪ ﺧﻄﺒﻪ ﮐﯥﺣﺠﺔ اﻟﻮداع د ﻋﻠﻴﻪ وﺳـــﻠﻢ ﭼﻠﻨﺪ ﭘﻪ ﻫﮑﻠﻪ ﺳﭙﺎر ﮐی دی، او ﻓﺮﻣﺎﻳﲇ دی: )اﺳﺘﻮﺻﻮا ﺑﺎﻟﻨﺴﺎء ﺧا( ﻧﻮ ﻣﻌﻠﻮﻣﻪ ﺷﻮه ﭼﯥ اﺳﻼم ﯥ ﺗﻪ ډﯦﺮ ﻟﻮړ ﻣﻘﺎم ورﮐی، ﭼﯥ ﺑﻞ ﻫﯿ دﯾﻦ ورﺗﻪ دوﻣﺮه ﺣﻖ او ﻋﺰت ﻧﻪ دی ورﮐی. ﻟﻪ ﻋﺎﯾﺸـــــﻪ رﺿﯽ اﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﺎ ﺨﻪ رواﯾﺖ دی، ﭼﯥ رﺳـﻮل اﻟﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳـﻠﻢ ﻓﺮﻣﺎﯾﲇ: ﭘﻪ ﺗﺎﺳـﻮ ﮐﯥ ﻏﻮره اﻧﺴـــﺎن ﻫﻐﻪ ﻮک دی، ﭼﯥ ﻟﻪ ﺧﭙﻠﯥ ﻣﯧﺮﻣﻨﯥ ﴎه ﻪ ﺳﻠﻮک او ﻏﻮره اﺧﻼق ﮐﻮی او زه ﭘﻪ ﺗﺎﺳﻮ ﮐﯥ ﻟﻪ ﺧﭙﻠﻮ ﻣﯧﺮﻣﻨﻮ ﴎه د ﻏﻮره ﺳـﻠﻮک او اﺧﻼﻗﻮ ﺧﺎوﻧﺪ ﯾﻢ. رﯾــــﺘﯿﺎ ﻫﻢ ﮐﻪ ﻣﻮږ ﭘﻪ دﻗﺖ ﴎه ورﺗﻪ ﯿﺮ ﺷﻮ اﺳﻼم د ﯿﻨﻪ وو ﻣﻘﺎم ﺗﻪ ډﯦﺮ ارزﺖ ورﮐی دی. د اﺳـﻼم ﺳـﱰ ﻻرـﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﺻـﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳــﻠﻢ ﺨﻪ وړاﻧﺪې ﺑﻪ ﺧﻠﮑﻮ ﻟﻮﯥ ژوﻧﺪۍ ﭘﻪ ﻤﮑﻪ ﮐﯥ ﺧـﻮﻟﯥ او اوس ﻫﻢ دا ﻋﺎدت ﭘﻪ ﻧۍ ﮐﯥ ﺷﺘﻪ او ﭼﯥ د ﭼﺎ ﺑﻪ ﻟﻮر ﭘﯿﺪا ﺷﻮه دا ﺑﻪ ﯾﯥ ﻟﻮی ﴍم او ﻋﺎر ﻠﻮ. د ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳـﻠﻢ ﻟﻪ ﺑﻌﺜﺖ ﴎه د ﻮ ﻣﻘﺎم دوﻣﺮه اوﭼﺖ ﺷﻮ، ﭼﯥ ﺑﻞ ﻫﯧ دﯾﻦ دوﻣﺮه ﺣﻖ او ﻋﺰت ﻧﻪ وو ورﮐی اوﺗﺮ اوﺳـﻪ ﭘﻮرې ﭘﻪ اﺳــﻼﻣﻲ ﻮﻟﻨﻮ ﮐﯥ د ــﻮ ﻮل ﺟﺎﯾﺰ ﺣﻘﻮق ﺧﻮﻧﺪی دی، ﭼﯥ د ﻫﻐﯥ ارزﺖ ﯾﯥ ﭘﻪ داﺳـﯥ ډول ﻟﻮړ ﮐی دی،ﭼﯥ ﭘﻪ ﻧﻮرو ﻏﯿﺮ اﺳــﻼﻣﻲ ﻮﻟﻨﻮ ﮐﯥ ﯾﯥ ﺳـــﺎری ﻧﻪ ﻟﻴﺪل ﮐﯧی، ﭘﻪ ﻏﯿﺮ اﺳـــﻼﻣﻲ ﻫﯧﻮادﻧﻮﮐـﯥ د ﻣﻮر ورځ ﭘﻪ ﮐﺎل ﮐـﯥ ﯾﻮ ﻞ ﳌﺎﻧﻞ ﮐﯧـی، ﻫﻐﻪ ﻫﻢ ﭘﻪ ﯾﻮه وړﻩ ډاﻟ ﯾﺎ ﯾﻮه ﯧۍ ﻼﻧﻮ ، ﺧﻮ ﻟﻪ ﻧﯧﮑﻪ ﻣﺮﻏﻪ ﭘﻪ اﺳﻼﻣﻲ ﻮﻟﻨﻮ ﮐﯥ وی ﻫﺮه ورځ د ﻣﻮر ورځ ﺑﻮﱄ، ﭼﯥ ﻫﺮ وﺧﺖ ﻣﻮر ووﯾﻨﻲ ﺑﯿﺎ ﯾﯥ ﻻس او ﭘــﻲ ﭘﻪ ﻏﯿﺮ اﺳـﻼﻣﻲ ﻮﻟﻨﻮ ﮐﯥ د ـﯥ د ﻋﻤﺮ ﭘﻪ .ﮑﻠﻮی او ﺧﺪﻣﺖ ﯾﯥ ﮐﻮی زﯾﺎﺗﻮاﱄ ﴎه د ﯥ ﻋﺰت ﮐﻤﯧی اوﭘﺎﻣﻠﺮﻧﻪ ورﺗﻪ ﻧﻪ ﮐﯧی، ﺧﻮ د اﺳﻼم ﭘﻪ ﻣﺒﺎرک دﯾﻦ ﮐﯥ د ﻋﻤﺮ ﭘﻪ ډﯦﺮﯦﺪو ﴎه د ـﻮ ﻋﺰت ﻧﻮرﻫﻢ ډﯦﺮﯦی، ﺧﱪو ﺗﻪ ﻳﯥ ﭘﺎﻣﻠﺮﻧﻪ ﮐﯧی او ﭘﻪ ﻮﻟﻨﻪ ﮐﯥ ﺎﻧی ارزﺖ ورﮐﻮل ﮐﯧی، ﻣﺤﻤﺪ ﺻــﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳــﻠﻢ ﭘﻪ ﻳﻮه ﺣﺪﻳﺚ ﮐﯥ ﻓﺮﻣﺎﻳﻲ: ﺟﻨﺖ د ﻣﻮر او ﭘﻼر ﺗﺮ ﭘــﻮ ﻻﻧﺪې دی، ﻧﻮ ﻣﻮﻧ ﻣﺴـــﻠﻧﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻪ وﮐو؛ ﺗﺮﻮ د ﺧﭙﻠﻮ ﻣﻴﻨﺪو ﻋـــﺰت او درﻧﺎوی وﮐــــو. او ﻟﻪ دې ﻻرې ﺟﻨﺖ ﺗﻪ ﻻر وﻣﻮﻣﻮ. او ﭘﯧﻐﻤﱪ ﺻﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳﻠﻢ د ﻣﻮر او ﭘﻼر ﻧﺎﻓﺮﻣﺎ ﭘﻪ ﻟﻮﯾﻮ ﻨﺎﻫﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﺣﺴـــﺎب ﮐې ده، ﻫﻤﺪا رﻧﻪ ﭘﯧﻐﻤﱪ ﺻــﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳــﻠﻢ ﻓﺮﻣﺎﻳﻲ: ﭼﺎ ﺗﻪ ﭼﯥ اﻟﻠﻪ )ج( دوه ﯾﺎ درې ﻟﻮرﺎﻧﯥ ورﮐی او ﻫﻐﻪ ﻳﯥ ﺗﺮ واده ﮐﯿﺪو ﭘﻮر ې ﺳــــــﻤﻪ .روزﻧﻪ وﮐی اﻟﻠﻪ )ج( ﺑﻪ ورﺗﻪ ﺟﻨﺖ ورﮐی ﭘﻪ ﻏﯿﺮې اﺳﻼﻣﻲ ﻫﯧﻮادوﻧﻮ ﮐﯥ د ﻮ ﴎه ﭼﻠﻨﺪ.۱ـ ﭘﻪ ﭼﺎﭘﺎن ﮐﯥ د ﻣﯧﺮﻣﻨﻮ ﻃﻼﻗﻮﻟﻮ دوﻳﻢ ﻻﻣﻞ دﻫﻐﻮی وﻫﻞ دی ۲ـ ﭘﻪ ۰۸۹۱زﯦدﻳﺰ ﮐﺎل ﮐﯥ ﻳﻮازې د ﺑﺮازﯾﻞ ﭘﻪ ﺳـــﺎوﺑﺎوﻟﻮ ـــﺎر ﮐﯥ ۲۷۷ .ﻣﯧﺮﻣﻨﯥ دﺧﭙﻠﻮ ﺧﺎوﻧﺪاﻧﻮﻟﻪ ﻟﻮری وژل ﺷﻮې وې ۳ـ ﻟﻪ درې ﺗﺮ ﻠﻮرو ﻣﯿﻠﻴﻮﻧﻪ ــﻮ ﭘﻮرې ﻫﺮ ﮐﺎل د ﻣﯧﻧﻮ او ﻣﯿﻨﻪ ﻟﺮوﻧﮑﻮ ﻟﻪ .ﻻﺳﻪ د ﺗﻮﻫﯿﻦ او ﺳﭙﮑﺎوی ﴎه ﻣﺦ ﮐﯧی ۴ـ ﭘﻪ اﻣﺮﻳﮑﺎ ﮐﯥ ﭘﻪ ﻫﺮ ﻟﺴـﻮ ﺛﺎﻧﯿﻮ ﮐﯥ ﯾﻮ ﻪ د ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﻟﻪ ﺧﻮا ﻟﻪ ﻧﺎوړه ﭼﻠﻨﺪ .ﴎه ﻻس او ﺮﯦﻮان ﮐﯧی ﭘﻮرﺗﻪ ذﮐﺮ ﺷــﻮې ﻳﻮاﯥ ﻳﻮ ﻮ ﺑﯧﻠﯥ وې، ﭼﯥ ﻣﻮږ ﻳﯥ دﻟﺘﻪ ﻳﺎدوﻧﻪ وﮐﻩ، ﺧﻮ ﭘﻪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﮐﯥ ﻳﯥ ﮐﭽﻪ ډﯦﺮه ﻟﻮړﻩ ده، ﻧﻮ ﻫﻐﻪ ﻮک ﭼـﯥ زﻣﻮږ ﭘﻪ ﻮﻟﻨﻪ ﮐﯥ د ﻣﯧﺮﻣﻨﻮ د دﻓﺎع ﻧﺎرې وﻫﻲ او ﻏﻮاړی ﻏﺮ ﻓﺮﻫﻨ دﻟﺘﻪ ﭘﻠﯽ ﮐـی، ﻧﻮ ودې ﻮری، ﭼﯥ آﯾﺎ د دوی ﭘﻪ ﻮﻟﻨﻮ ﮐﯥ دﯥ اﻧﺴـﺎ ﮐﺮاﻣﺖ ﺧﻮﻧﺪی دی ﮐﻨﻪ،ﭘﻪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﮐﯥ دا ﻫﻐﻪ ﻮﻟﻨﯥ دی، ﭼﯥ ﻣﯧﺮﻣﻨﯥ ﭘﻪ ﮐﯥ د ﻧﺎرﯾﻨﻪ وو د .ﻇﻠﻢ او اﺳﺘﺒﺪاد ﻟﻪ اﻣﻠﻪ ﻟﻪ ﻮ ﺳﺘﻮﻧﺰو ﴎه ﻻس او ﺮﯦﻮان دی ﺮﻧﻪ ﭼﯥ د ﮐﻮرﻧ ﭼﺎرې ﻟﻪ ﴎﭘﺮﺳــــــﺖ ﭘﺮﺗﻪ ﻧﻪ ﺑﯧﻮل ﮐﯧی، ﻧﻮ د ﮐﻮر دﴎﭘﺮﺳﺘ ﺣﻖ ﻳﯥ ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﺗﻪ ورﮐی، ﮑﻪ ﻫﻐﻪ د ﮐﻮر ﻟﺖ ﭘﺮ ﻏﺎړﻩ ﻟﺮی او ددې ﺗﻮان ﻟﺮی، ﭼﯥ د ﮐﻮرﻧ اړﺗﻴﺎوې ﭘﻮره ﮐی. ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﭘﻪ ﺧﭙﻠﻮ ﻣﯧـﺮﻣﻨﻮ واﮐﻤﻦ او د ﭼﺎرو ﺳـﻤﺒﺎﻟﻮوﻧﮑﯽ دی، دا ﭘﻪ دې ﻣﻌﻨﯽ، ﭼﯥ اﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﭘﻪ ــﯿﻨﻪ وو ﻏﻮره ﺮﻮﻟﯽ دی ﮑﻪ اﻟﻠﻪ ﺟﻞ ﺟﻼ ﻟﻪ ﭘﻪ ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﮐﯥ ﯿﻨﯥ ﺎﻧﺗﯿﺎوې ﭘﯿﺪا ﮐی، ﭼﯥ ﻫﻐﻪ ددې ﻻﻣﻞ ﮐﯧی، ﭼﯥ دا ﺳﱰ ﻣﺴــﺆﻟﯿﺖ ﭘﻪ ﻏﺎړﻩ واﺧﲇ. ﻟﻪ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮﻫﺮﺿــــﯽ اﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺨﻪ رواﯾﺖ دی، ﭼﯥ ﺣﴬــــــت ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﺎﻳﻲ: ﻮ ﻟﭙﺎره ﺧﯿﺮ ﻏﻮاړئ، ﮑﻪ ﻫﻐﻪ د ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﻟﻪ ﮐﻴﯥ ﭘــﺘ ﺨﻪ ﭘﯿﺪا ﺷﻮې ده،ﭘﻪ دې وروﺳﺘﻴﻮ ﮐﯥ ﺳﺎﻳﻨﺲ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﮐې، ﻫﻐﻪ ﻫﯥ ﭼﯥ د ﯥ او ﻧﺎرﯾﻨﻪ د ﻣﺴﺎوات ﺑﺮاﺑﺮۍ ﻟﭙﺎره ﮐﯧی ﮑﻪ ﻧﺎﺷﻮﻧﯥ دی، ﭼﯥ ـﯥ ﻧﻪ ﳾ ﮐﻮﻟﯽ ﻫﻐﻪ ﮐﺎروﻧﻬﻮﮐی؛ ﮐﻮم .ﭼﯥ ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﯾﯥ ﴎﺗﻪ رﺳﻮی ډاﮐﱰ روﺟﺮزﺳـــﭙﺮای: دا ﺛﺎﺑﺘﻪ ﮐﻩ ﭼﯥ د ﻧﺎرﯾﻨﻪ او ـــﯿﻨﻪ وو ﭘﻪ ﻣﻐﺰ ﮐﯥ ﺗﻮﭘﯿﺮ ده، ﮑﻪ ﺧﻮ ﻧﺎﺷﻮﻧﯥ ده، ﭼﯥ ﭘﻪ اﺣﺴـــــﺎﺳﺎﺗﻮ او ﻋﮑﺲ اﻟﻌﻤﻠﻮﻧﻮ او درول ﭘﻪ ﻟﻮﺑﻮﻟﻮ او ﻓﮑﺮ ﮐﯥ ـــﯥ او ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﴎه ﺑﺮاﺑﺮ ﮐای ﳾ، ﻧﻮﻣﻮړی واﻳﻲ دا ﭘﻪ دې دﻻﻟﺖ ﮐﻮی، ﭼﯥ د ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﻧﯿﻢ ﻣﻐﺰ ﻫﻐﻪ ﮐﺎر ﴎ ﺗﻪ رﺳــــﻮی ﮐﻮم ﭼﯥ ـــــﻲ ﯾﯥ د ﻣﻐﺰو ﭘﻪ دواړو ﺑﺮﺧﻮ ﴎﺗﻪ رﺳـــــﻮی، دا ﯧﻧﻬﺪا ﺟﻮﺗﻮی، ﭼﯥ د ﺳﺘﻮﻧﺰو ﭘﻪ ﻫﻮاره وﻟﻮ او ﺳﺎ ﻓﮑﺮ ﮐﻮﻟﻮ ﮐﯥ ﻧﺎرﯾﻨﻪ ﺗﻪ ﺧﺪای ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ ورﮐی اﺳـﺘﻌﺪاد او اﻫﻠﯿﺖ ﺗﺮ ـﯥ دوه ﺑﺮاﺑﺮه زﯾﺎت او اوﭼﺖ .دی ﻧﺎرﯾﻨﻪ داﺳﯥ ﻧﻪ ده ﻟﮑﻪ ﻪ، ﺧﻮ ﻫﺮ ﯾﻮ ﭼﯥ د ﮐﻮم ﮐﺎر ﻟﭙﺎره ﭘﯿﺪا ﺷﻮی دی ﻫﻐﻪ ورﺗﻪ اﺳــــﺎن ده او ﻫﺮ ﯾﻮ د ﺧﭙﻞ ﻓﻄﺮت ﴎه ﺳــــﻢ ﺧﭙﻞ ﮐﺎروﻧﻪ ﴎﺗﻪ رﺳـــﻮی.ﺧﻮ ددی ﻣﻄﻠﺐ دا ﻫﻢ ﻧﺪی، ﭼﯥ دــــﯥ ﮐﻤﺰوری او د ﻫﻐﯥ .ﻓﻄﺮی ﻧﯿﻤﺗﯿﺎ د ﻫﻐﯥ ﻋﯿﺐ دی، ﺑﻠﮑﯥ د ﻫﻐﯥ ﻟﭙﺎره ﻳﻮه ﺟﻼ ﮑﻼ ده ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۵۲ “اﺳﺘﺎد ﺷﻤﺲ اﻟﺤﻖ”ﮐﺎﮐ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۶۲ ﺗﻌﺎون و ﻫﻤﮑﺎری در آﻳﺎت ﻗﺮاﻧﮑﺮﻳﻢ: در ﻗﺮاﻧﮑﺮﻳﻢ ﺑﻪ آن اﺷــﺎره ﺷـــﺪه اﺳﺖ، وﻫﻤ اﻣﺮ ﻧﺸـــﺎﻧﮕﺮ اﻫﻤﻴﺖ و ارزش آن اﺳﺖ. ﺧﺪاوﻧﺪ در ﺳﻮره ﻣﺎﺋﺪه ﻣﻴﻔــﺮﻣﺎﻳﺪ: ) و ﺗﻌﺎوﻧﻮا ﻋﻠــﯽ اﻟﱪ و اﻟﺘﻘﻮی و ﻻ ﺗﻌﺎوﻧﻮا ﻋﻠــﯽ اﻻﺛﻢ ۲ و \ واﻟﻌﺪوان واﺗﻘﻮا اﻟﻠﻪ ان اﻟﻠﻪ ﺷــــﺪﯾﺪ اﻟﻌﻘﺎب ( ﺳــــﻮره اﳌﺎﺋﺪه آﻳﻪ )ﻫﻤﻮاره( در راه ﻧﻴﮑﻲ و ﭘﺮﻫﻴﺰ ﮔﺎری ﺑﺎ ﻫﻢ ﺗﻌﺎون ﮐﻨﯿﺪ و )ﻫـﺮﮔـﺰ( در راه ﮔﻨﺎه و ﺗﻌﺪی ﻫﻤﮑﺎری ﻧﻨﻳﻴﺪ و از ﺧﺪا ﺑﱰﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﺎب ﺧﺪا ﺑﺴـــــﯿﺎر ﺳﺨﺖ اﺳﺖ. در اﻳﻦ آﯾﻪ ﻫﻢ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺜﺒﺖ و ﻫﻢ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﻨﻔﯽ ﻗﻀــﯿﻪ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ، و در اﯾﻦ اﺷﺎره ﺷﺪه ﮐﻪ ﺗﻌﺎون وﻫﻤﮑﺎری ﺑﺎﯾﺪ ﻫﻢ در دﻋﻮت ﺑﻪ ﻧﯿﮑﯽ ﻫﺎ وﻫﻢ در ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺑﺪی ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﮔﯿﺮد. آﻧﭽﻪ درﺑﺎره ﺗﻌﺎون در اﯾﻦ آﯾﻪ آﻣﺪه، ﯾﮏ اﺻﻞ ﮐﻠﯽ اﺳـﻼﻣﯽ را ﺑﯿﺎن ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻤﻪ ﻣﺴـــــﺎﺋﻞ اﺟﺘﻋﯽ، ﺣﻘﻮﻗﯽ، ﺳﯿﺎﺳﯽ و اﺧﻼﻗﯽ ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﻦ آﯾﻪ، ﻣﺴـــــﻠﻧﺎن ﺑﺎﯾﺪ در ﮐﺎرﻫﺎی ﻧﯿﮏ و ﭘﺴـــــﻨﺪﯾﺪه ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻫﻤﮑﺎری و ﻣﺸـــــﺎرﮐﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ. از اﯾﻦ رو، ﻫﻤﮑﺎری در ﮐﺎرﻫﺎی ﺧﻼف ﴍع و ﻋـــــﺮف ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﺎﭼﺎق ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر، ﭘﺨﺶ ﻧﻮار و ﺳﯽ دی ﻫﺎی ﻣﺒﺘﺬل، ﻫﻤﮑﺎری ﺑﺎ اﻓﺮاد و ﻣﺘﺠﺎوزان ﺣﻘﻮق ﺑﴩ، ﻣﻤﻨﻮع و ﮔﻨﺎه اﺳﺖ، ﭼﻨﺎن ﮐﻪ در آﯾﻪ ﻗﺒﻞ ﻧﯿﺰ دﻋﻮت ﺑﻪ ﻫﻤﺪﺳﺘﯽ در ﭘﺮﻫﯿﺰﮐﺎری و ﮐﺎرﻫﺎی ﻧﯿﮏ ﺷﺪه و از ﻫﻤﺪﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﮔﻨﺎه و ﺗﻌﺪی ﺑﺎزداﺷﺘﻪ اﺳـﺖ. ﺗﻌﺎون . و ﻫﻤﮑﺎری اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ، ﭘﺎداش ﻫﺎی ﻓﺮاواﻧﯽ دارد ﻫﻤﭽﻨﺎن اﻟﻠﻪ ﻣﺘﻌﺎل ﻓﺮﻣﻮده : )واﻟﻌﴫ ان اﻻﻧﺴﺎن ﻟﻔﯽ ﺧـــــﴪ اﻻ اﻟﺬﯾﻦ آﻣﻨﻮا وﻋﻤﻠﻮا اﻟﺼﺎﻟﺤﺎت و ﺗﻮاﺻﻮا ﺑﺎﻟﺤﻖ و ﺗﻮاﺻﻮا ﺑﺎﻟﺼﱪ( اﻟﻌﴫ ۱-۳ ﻗﺴـﻢ ﺑﻪ زﻣﺎﻧﻪ ﮐﻪ اﻧﺴـﺎن در ﺧﺴـﺎره و ﺗﺎوان اﺳﺖ ﻣﮕﺮ ﮐﺴــﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾن آورده و ﮐﺎرﻫﺎی ﺷﺎﯾﺴــــــــﺘﻪ اﻧﺠﺎم داده اﻧﺪ و ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺑﻪ ﺣﻖ ﮐﺮده اﻧﺪو ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻴﺒﺎﯾﯽ ﮐﺮده اﻧﺪ. اﯾﻦ ﺳـﻮره ﮐﻮﺗﺎه ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻌﺎﻧﯽ زﯾﺎدی ﺑﻮد، از ﺟﻤﻠﻪ: ﺗﻮاﺻﯽ ﺑﻪ ﺣﻖ، ﮐﻪ ﻫﻤﮑﺎری در ﻋﺪاﻟﺖ و ﺗﻘﻮا اﺳﺖ. ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﺗﻌﺎون و ﻧﯿﮑﯽ دراﯾﻪ زﯾﺮ ﺷﻤﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻟَﯿﺲ اﻟِْﱪ أْن ﺗُﻮﻟﱡﻮا وﺟﻮﻫُﮑﻢ ﻗﺒَﻞ اﻟْﻤﴩِق َِ } : ََْﱠَََُُِْْاﻟﻠﻪ ﻣﺘﻌﺎل ﻣﯿﻔــــــــــــﺮﻣﺎﯾﺪ َﱠَََََََََْْﱠَِْواﻟْﻤﻐﺮِِب وﻟﮑﻦ اﻟِْﱪ ﻣﻦ آﻣﻦ ِﺑﺎﻟﻠﱠﻪ واﻟْﯿﻮم اْﻵﺧِﺮ واﻟْﻤﻼﺋَﮑﺔ واﻟْﮑـــــــﺘﺎِب ِِِِِِ ﱢﱢَََََََُْْﱠََََواﻟﻨِﺒﯿﯿﻦ و آﺗَﯽ اﻟل ﻋﻠﯽ ﺣﺒﻪ ذوی اﻟُْﻘﺮﺑﯽ واﻟْﯿﺘﺎﻣﯽ واﻟْﻤﺴــــﺎﮐﯿﻦ واﺑﻦ ََِِِْ ﱢﱠﱠَََََُﱠَﱠَاﻟﺴِﺒﯿِﻞ واﻟﺴﺎﺋﻠﯿﻦ و ﻓــﯽ اﻟﺮﻗﺎِب و أﻗﺎم اﻟﺼﻼَة و آﺗَـــﯽ اﻟﺰﮐﺎَة واﻟْﻤﻮﻓُﻮَن َِِِ َﱠََْﱠََََََُْﱠَِﺑﻌﻬﺪﻫﻢ إذا ﻋﺎﻫﺪوا واﻟﺼﺎِﺑِﺮﯾﻦ ﻓﯽ اﻟْﺒﺄﺳﺎء واﻟﴬاء و ﺣﯿﻦ اﻟْﺒﺄس أوﻟﺌﮏ ُِِِِِِِِِْْ ۷۷۱ُِِ . ). )ﺳﻮره ﺑﻘﺮه/{ََُُﱠَََُاﻟﱠﺬﯾﻦ ﺻﺪﻗُﻮا و أوﻟﺌﮏ ﻫﻢ اﻟْﻤﺘُﻘﻮَن ﻧﯿﮑﯽ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ روی ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻃﺮف ﻣﴩق ﮐﻨﯿﺪ و ﯾﺎ ﺑﻪ ﻃﺮف ﻣﻐﺮب ﺑﻠﮑﻪ ﻧﯿﮑﯽ ﺑﺮای ﮐﺴــﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺪا و روز آﺧﺮت و ﻣﻼﺋﮑﻪ و ﮐﺘﺎب آﺳـﻧﯽ و ﭘﯿﻐﻤﱪان اﯾن داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﺎل ﺧﻮد را ﺑﺎ آن ﮐﻪ دوﺳـﺘﺶ ﻣﯽ دارد ﺑﻪ ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪان و ﯾﺘﯿن و ﻣﺴﮑﯿﻨﺎن و راه ﻣﺎﻧﺪﮔﺎن و درﯾﻮزﮔﺎن و ﺑﺮدﮔﺎن ﺑﺪﻫﺪ و ﺎز را ﺑﭙﺎ دارد و زﮐﺎت ﺑﺪﻫﺪ و ﮐﺴـﺎﻧﯽ اﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪ ﺧﻮد وﻗﺘﯽ ﻋﻬﺪی ﻣـﯽ ﺑﻨﺪﻧﺪ، وﻓﺎ ﻣـﯽ ﮐﻨﻨﺪ و از ﻓﻘـﺮ و ﺑﯿری و ﺟﻨﮓ، ﺧﻮﯾﺸـــ دارﻧﺪ، اﯾﻨﺎن ﻫﺴـــﺘﻨﺪ ﮐﻪ راﺳﺖ ﮔﻔﺘﻨﺪ و ﻫﻤﯿﻨﻬﺎ اﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻘﻮی . دارﻧﺪ اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﺎون و ﻫﻤﮑﺎری دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ اﺳـﻼم ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺗﻌﺎون و ﻫﻤﮑﺎری ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﺳــﺘﻮار اﺳــﺖ و اﺑﻌﺎد ُﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﺎون در اﯾﻦ ﴍﯾﻌﺖ ﻣﻘﺪس ﻣﻄﺮح اﺳــــــــﺖ. ﺗﻌﺎون در ﺑﻌﺪ ....اﺟﺘﻋﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ: ﭼﻮن ﺣﺞ و ﺎز، ﺟﻬﺎد، اﻣﺮ ﺑﻪ ﻣﻌﺮوف و ...ُﺗﻌﺎون در ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺼﺎدی،ﻣﺎﻧﻨﺪ:ﻋﴩ و زﮐﻮة و ﻣﺎﻟﯿﺎت و اﻧﻔﺎق و ُﺗﻌﺎون در ﺑﻌﺪ اﺧﻼﻗﯽ: رﻋﺎﯾﺖ ﺣﻘﻮق واﻟﺪﯾﻦ و ﻫﻤﺴـــﺎﯾﮕﺎن و ارﺣﺎم و ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ و... و ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﺗﻌﺎون در اﺳﻼم ﻫن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ در آﯾﻪ ﴍﯾﻔﻪ دوم از ﺳـﻮره ﻣﺎﺋﺪه ﺑﯿﺎن ﺷـــــﺪ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﻧﯿﮑﯽ و ﻧﯿﮑﻮﮐﺎری اﺳــــــﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﮑﺎری و ﻣﺸـﺎرﮐﺖ اﻣﺖ اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺮ دو اﺻﻞ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ، اول: ﺗﻘﻮا و دوم: ﻧﯿﮑﻮﮐﺎری، و ﺑﻪ ﺧﻮﺑــﯽ ﻣــﯽ داﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﻘﻮا و ﻧﯿﮑــﯽ اﻣــﺮ واﺣﺪی .ﻫﺴـــــــــــــــــﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎن آن را اﯾن ﺗﺸـــــــــــــــــﮑﯿﻞ ﻣﯽ دﻫﺪ در آﯾﺎﺗﯽ از ﮐﻼم اﻟﻠﻪ ﻣﺠﯿﺪ ﻣﺆﻣﻦ و ﻧﯿﮑﻮﮐﺎر در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﺎﻓﺮ و ﻣﻔﺴﺪ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. ﻫن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﻣﺆﻣﻦ در ﺟﻬﺖ ﺧﯿﺮ، ﻧﯿﮑﯽ، اﺣﺴـــــﺎن و اﻣﺪاد اﺳﺖ ﮐﺎﻓﺮ در ﭘﯽ ﻓﺴﺎد، ﻓﺤﺸـﺎ، ﺳﺘﻢ و ﺟﻮر ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﺧﺪاوﻧﺪ ﻣﺘﻌﺎل از در آﯾﺎت ﺑﺴــﯿﺎری اﺳﻢ ﺑﺮده ﮐﻪ دو ﻧﺸــﺎﻧﻪ «ﻣﺤﺴــﻨﯿﻦ» ﻧﯿﮑﻮﮐﺎران ﺑﺎ ﻧﺎم اﯾن و ﺗﻘﻮا در آﻧﻬﺎ از ﺻﻔﺎت ﺑﺎرز و ارزﺷﻤﻨﺪ اﺳﺖ، در آﯾﻪ ﴍﯾﻔﻪ دوم ﺳـﻮره ﻣﺎﺋﺪه وﻗﺘﯽ ﺗﻌﺎون را ﺑﺮ ﻣﺤﻮر ﺗﻘﻮا و ﻧﯿﮑﯽ ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻـﻠﻪ را ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﺳﺎزد ﯾﻌﻨﯽ «ﻋﺪوان» و«اﺛﻢ» ﻋﺪم ﻫﻤﮑﺎری و ﻣﺸـﺎرﮐﺖ در .ﻣﺸـــــﺎرﮐﺖ در ﻫﺮ ﻧﻮع ﺧﺼـــــﻮﻣﺖ و ﺳﺘﻢ و رﻓﺘﺎر ﻧﺎروا ﻗﺪﻏﻦ اﺳﺖ ﯾﮑـﯽ از ﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﻌﺎون و ﻫﻤﮑﺎری، اﻣـﺮﺑﻪ ﻣﻌـﺮوف و ﻧﻬـﯽ از ﻣﻨﮑــﺮ اﺳﺖ. از ﻧﻈﺮ اﺳـﻼم، ﴎﻧﻮﺷـﺖ ﻓﺮد و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺧﻮرده اﺳـﺖ و ﺳـــــــﻼﻣﺖ و زﯾﺎن ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﺮ دﯾﮕﺮی ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽ ﮔﺬارد. از اﯾﻦ رو، دﯾﻦ ﻣﻘﺪس اﺳــﻼم ﺑﺮای دور ﻣﺎﻧﺪن ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﺳــﻘﻮط و ﺗﺒﺎﻫﯽ، ﻣﺆﻣﻨﺎن را ﺑﻪ ﺑﺮﻗﺮاری ﻓﺮﯾﻀﻪ اﻣﺮﺑﻪ ﻣﻌﺮوف و ﻧﻬﯽ از ﻣﻨﮑﺮ ﻣﯿﺎن ﺧﻮدﺷﺎن ﺳﻔﺎرش ﻣﯽ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۷۲ ﻣﻘﺪس اﺳـﻼم ﺑﺮای دور ﻣﺎﻧﺪن ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﺳـﻘﻮط و ﺗﺒﺎﻫﯽ، ﻣﺆﻣﻨﺎن را ﺑﻪ ﺑﺮﻗﺮاری ﻓﺮﯾﻀــﻪ اﻣﺮﺑﻪ ﻣﻌﺮوف و ﻧﻬﯽ از ﻣﻨﮑﺮ ﻣﯿﺎن ﺧﻮدﺷﺎن ﺳﻔﺎرش واﻟْﻤﺆﻣﻨﻮَن واﻟْﻤﺆﻣﻨﺎت ﺑﻌﻀﻬﻢ اَوﻟﯿﺂء ﺑﻌﺾ ٍِِِِ } :َََََُُُُُُْْْْْﻣـﯽ ﮐﻨﺪ و ﻣـﯽ ﻓــﺮﻣﺎﯾﺪ . و ﻣـﺮدان و زﻧﺎن ُْ [اﻟﺘﻮﺑﺔ: ١٧]{َََََُْْْﯾﺎﻣﺮون ِﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﯾﻨﻬﻮَن ﻋِﻦ اﳌﻨَﮑـﺮ ﺑﺎ اﯾن دوﺳﺘﺎن ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ را ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪه وا ﻣﯽ دارﻧﺪ و از ﮐﺎرﻫﺎی ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﺑﺎز ﻣﯽ دارﻧﺪ. آن ﮐﻪ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻣﻌﺮوف ﻣﯽ ﮐﻨﺪ، در ﺣﻘﯿﻘﺖ در اﻧﺠﺎم ﮔـﺮﻓ ﮐﺎرﻫﺎی ﻧﯿﮏ ﺑﺎ دﯾﮕــﺮان ﻫﻤﮑﺎری ﻣــﯽ ﮐﻨﺪ و ﮐﺴـــــــﯽ ﮐﻪ ﻧﻬﯽ از ﻣﻨﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ، ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮد: )در اﻧﺠﺎم ﮔﻨﺎه و ﺗﻌﺪی، ﺑﺎ دﯾﮕﺮان ﻫﻢ دﺳﺘﯽ ﻧﮑﻨﯿﺪ(. ﻓﻼن ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺑﻪ » :رواﯾﺖ اﺳـــﺖ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﱪﺋﯿﻞ وﺣﯽ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺧﺎﻃــﺮ ﺟﻨﺎﯾﺎﺗـــﯽ ﮐﻪ دارﻧﺪ، ﻫﻼک ﮐﻦ! ﺟﱪﺋﯿﻞ از ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﻔﻮ ﯾﮏ زاﻫﺪ را درﺧﻮاﺳــﺖ ﮐﺮد، وﻟﯽ ﺧﻄﺎب رﺳـــﯿﺪ ﮐﻪ او را ﻧﯿﺰ ﻫﻼک ﮐﻦ! ﺟﱪﺋﯿﻞ ﻋﻠﺖ ﻫﻼک ﻋﺎﺑﺪ را از ﺧﺪا ﭘﺮﺳـــﯿﺪه ﺧﺪاوﻧﺪ ﻓﺮﻣﻮد: ﻣﻦ ﺑﻪ او اﻣﮑﺎﻧﺎت دادم و او را ﺑــﺮ ﻣــﺮدم ﻗﺪرت دادم، وﻟـــﯽ او در راه اﻣـــﺮ ﺑﻪ . از «ﻣﻌﺮوف و ﻧﻬﯽ از ﻣﻨﮑﺮ از اﻣﮑﺎﻧﺎت و ﻗﺪرت ﺧﻮد، اﺳــﺘﻔﺎده ﻧﮑﺮد اﯾﻦ رو، ﺳﮑﻮت در ﺑﺮاﺑﺮ ﮐﺎرﻫﺎی زﺷﺖ و ﻧﺎﭘﺴــــــــﻨﺪ دﯾﮕﺮان ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ .ﺟﺎﻣﻌﻪ را ﺑﻪ ﺳﻮی ﺗﺒﺎﻫﯽ ﻣﯽ ﺑﺮد، ﺑﻠﮑﻪ ﺧﺸﻢ ﺧﺪا را ﻧﯿﺰ ﺑﺮﻣﯽ اﻧﮕﯿﺰد ﺗﻌﺎون و ﻫﻤﮑﺎری در اﺣﺎدﻳﺚ ﭘﯿﺎﻣﱪ ﺻﲆ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ وﺳﻠﻢ ﭘﯿﺎﻣﱪ )ﺻﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ( ﺑﺎ ﺗﺸــﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﻫﻤﮑﺎری و دﻋﻮت ﺑﻪ َََََََََُُُْْْْْْْان ﮔﻔــﺖ: "ﻣﻦ ﻛَـــﺎَن ﻣﻌﻪ ﻓﻀُﻞ ﻇﻬٍﺮ ﻓﻠﻴﻌﺪ ِﺑﻪ ﻋَﲆ ﻣﻦ َﻻ ﻇﻬﺮ ﻟَﻪ, وﻣﻦ ََََِْ ََََََُُُْْْﻛَﺎَن ﻣﻌﻪ ﻓَﻀُﻞ زَاد, ﻓَﻠْﻴﻌﺪ ِﺑﻪ ﻋَﲆ ﻣﻦ َﻻ زَاد ﻟَﻪ"٢١/ ٨٣٢ .ٍِ ﻫﺮ ﮐﻪ دارای ﻣﺮﻛﺐ اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﯾﺪ ان را ﺑﻪ ﮐﺴـــﯽ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﭘﺸـــﺘﻲ ﻧﺪارد ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪ، و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﻮﺷﻪ اﺿﺎﰲ دارد، ﺑﺎﯾﺪ ان را ﺑﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻫﻴﭻ ﺗﻮﺷــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــﻪ ﻧﺪارد ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪ. ﭘﯿﺎﻣﱪ )ﺻــﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳــﻠﻢ( ﻣﺆﻣﻨﺎن را در اﺗﺤﺎد و ﻫﻤﮑﺎری َََُِْْﱢﺧﻮد ﺑﻪ ﯾﮏ ﺑﺪن ﺗﺸـــــــﺒﯿﻪ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ: " ﻣﺜَُﻞ اﻟْﻤﺆﻣﻨ ﰲ ﺗَﻮادﻫﻢ، ِِِ ٌَََََََََََُُُْْْْوﺗَﺮاﺣﻤِﻬﻢ، وﺗَﻌﺎﻃﻔِﻬﻢ ﻣﺜَُﻞ اﻟْﺠﺴﺪ، إَذا اْﺷﺘَ ﻣﻨﻪ ﳾء، ﺗَﺪاﻋـــﻰ ﻟَﻪ ُِِِِِ َََُﱠَُﱠَﺳﺎﺋﺮ اﻟْﺠﺴﺪ ِﺑﺎﻟﺴﻬِﺮ واﻟْﺤﻤﻰ" . ﻣﺴـــﻨﺪ اﺣﻤﺪ ٢٣/ ٣٢٣ . ﻣﺜﺎل ﻣﺆﻣﻨﺎن ِِ در ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ، ﺷـﻔﻘﺖ و ﻫﻤﺪردی ﺧﻮد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺑﺪن اﺳــﺖ،اﮔﺮ ﯾﮏ ﻋﻀــــﻮ از ان ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﻨﺪ، ﺑﻘﯿﻪ ﺑﺪن ﺑﺎ  ﺧﻮا و ﺗﺐ ﺑﻪ او ﻣﯽ اﻓﺘﺪ. ُﭘﯿﺎﻣﱪ اﮐﺮم )ﺻـــﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳــــﻠﻢ( ﻓﺮﻣﻮد: "اﳌﺆﻣﻦ ﻟﻠﻤﺆﻣِﻦ ِِ ُﱠََْﱡُُﻛﺎﻟﺒﻨﻴﺎِن، ﻳُﺸﺪ ﺑﻌﻀﻪ ﺑﻌﻀــــﺎً"، وَﺷﺒَﻚ ﺑ أﺻﺎِﺑﻌﻪ. اﻟﺒﺨﺎری:٢/ ٥٢١ . ِِ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻪ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻨﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﯽ ﮐﺸــــــــﺪ و ﻣﺤﻜﻢ ﻣﻴﺴﺎزد. ِِ «ﻳﺪ اﻟﻠﱠﻪ ﻣﻊ اﻟﺠﻋﺔ» :ََََََُﭘﯿﺎﻣﱪ )ﺻــــﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳــــﻠﻢ( ﻓﺮﻣﻮد ﺻﺤﻴﺢ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن: ٠١ / ٨٣٤ . دﺳﺖ ﺧﺪا ﺑﺎ ﺟﻋﺖ اﺳﺖ . ﺧﻼﺻﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻫﺪف ﺗﻌﺎون در اﺳﻼم اﯾﺠﺎد اﺣﺴـــﺎس ﻣﺸــــﱰک در ﻣﺮدم از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﺪا )اﯾن( و اﻋل ﺻــــــــــــﺎﻟﺢ و ﻧﯿﮑﯽ و ﻫﻤﮑﺎری ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ در اﻣﻮر اﺟﺘﻋﯽ ﺑﺮ اﺳــــﺎس ارزش ﻫﺎی اﺧﻼﻗﯽ و اﺳﻼﻣﯽ )ﺗﻘﻮا( اﺳﺖ. ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺎس، ﺑﺴﯿﺎری از ﻣــــــــﻔﴪﯾﻦ ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ، دﯾﻦ اﺳﻼم را دﯾﻦ اﺟﺘﻋﯽ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و ﭼﻮن اﻧﺴـــــــﺎن ﻓﻄﺮﺗﺎً ﻣﻮﺟﻮد اﺟﺘﻋﯽ اﺳــــﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺣﮑﺎم دﯾﻦ ﺿـــــﺎﻣﻦ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺟﺘع ﺻﺎﻟﺢ ﺑــﴩﯾﺖ اﺳﺖ ﺗﺎ در ﻣﺴـﯿﺮ ﻓﻄﺮت ﭘﺎک ﺧﻮﯾﺶ ﺷﮑﻮﻓﺎ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮود. ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۸۲ ﻫﺮ اﻧﺴـــﺎن ﻏﻮاړی ﭼﯥ ﭘﻪ ژوﻧﺪ ﮐﯥ ﭘﺮﻣﺨﺘ وﮐی؛ ﻟﻪ ﻧﻮرې ﻧۍ ﺧﱪ ﳾ؛ ﻟﻪ ژوﻧﺪه ﺧﻮﻧﺪ واﺧﲇ؛ ﺧﻠﮏ ورﺗﻪ درﻧﺎوی وﮐـــی او ﭘﻪ ﺳﻠﻮﻧﻮ داﺳﯥ ﻧﻮر ﮐﺎروﻧﻪ ﺷﺘﻪ، ﭼﯥ ﻫﺮ اﻧﺴــــﺎن ﯾﯥ د ﺗﺮﻻﺳﻪ ﮐﻮﻟﻮ دا ﻮل ﻫﻐﻪ ﮐﺎروﻧﻪ دی، ﭼـﯥ ﻣﻮږ ﯾـﯥ د ﻋﻠﻢ او ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻟﻪ .ﻫﯿﻠﯥ ﻟـﺮی ﻋﻠﻢ اﻧﺴــﺎن ﺗﻪ د ﺧﻮﺷﺒﺨﺘ ﻻره ﭘﺮاﻧﯿﺰی .ﻻرې ﻻس ﺗﻪ راوړﻟﯽ ﺷﻮ ﮐﻪ زده . او د ﯾﻮه ﻻرـﻮد ﭘﻪ ﺗﻮﻪ ﻣﻮږ ﺗﻪ د روـﻨﺎﯾ ﻻرې راــﯿﻲ ﮐﻩ دوﻣﺮه اړﯾﻨﻪ ﻧﻪ وای، ﻧﻮ ـــــــــ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﺧﭙﻞ ﺮان ﭘﯿﻐﻤﱪ ﯾی، ﭼﯥ ﻋﻠﻢ ﻟﻪ دې ﺮﻨﺪ ﻮﻣﺎره. اﻗﺮا( وﯾﻠﻮ ﺗﻪ ﻧﻪ )ﻣﺤﻤﺪ ص ﺣﺎﺻﻠﻮل د ــــــــ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻪ ﻟﻮرې د ﺧﭙﻞ ﺧﻮږ ﮐﻼم ﭘﯿﻞ د اﻗﺮأ ﻧﻮ ﭘﻪ ی. ﺑﻨﺪه ﺎﻧﻮ ﻻزم ﺷـــــﻮی د ﭘﻪ ﮐﻮﻟﻮ ﭘﻪ)وﻟﻮﻟﻪ( ﺧﻮږې ﮐﻠﻤﯥ ﻫﻤﺪې ﺗاو ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻢ د اﻧﺴـــــﺎﻧﺎﻧﻮ ﻟﭙﺎره ﺑﯥ ﺷﻤﯧﺮه ﯥ ﻟﺮی ﭼﯥ .ﻨﯥ ﯾﯥ ﭘﻪ ﻻﻧﺪې ډول دی ذﻫﻦ زﻣﻮږ ﭼـﯥ ﮐﯧـی ﻻﻣﻞ دې د ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ډﯦﺮه : ﭘﯿﺎوړﺗﯿﺎ ۱ـ ذﻫﻨﻲ ﭘﻪ ﭼﯥ دی داﺳﯥ ﭘﯿﺎوړی ﺟﻮړﺖ ذﻫﻦ د اﻧﺴــــﺎن د ﳾ. ﭘﯿﺎوړی ﮐﯧی. ﭘﯿﺎوړی ﻻ ﴎه ﻣﻄﺎﻟﻌﯥ ډﯦﺮې ﻟﻪ ﻣﻮږ ﮐﯧی، ﭼﯥ ﻻﻣﻞ ددې ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ډﯦﺮه : ﺟﻮړوﻧﻪ ـ ﺷﺨﺼﯿﺖ٢ ﮐﺴـﺎﻧﻮ داﺳﯥ د ﻣﻮږ ﭼﯥ ﮐﻠﻪ . ﮐو ﺟﻮړ ﺷﺨﺼـﯿﺖ ﻏﻮره ﺨﻪ ﺎن ﺷﺨﺼـــــــــــــــﯿﺖ ﻟﻮړ ﯾﻮه د اړﺧﻪ ﻫﺮه ﻟﻪ ﻫﻐﻮی ﭼﯥ ﻟﻮﻟﻮ ﮐﺘﺎﺑﻮﻧﻪ ﻣﺨﻪ ﺗﻪ ﮐﺎروﻧﻮ داﺳـﯥ ﭼﯥ ﮐﻮو ﻫﻪ ﻫﻢ ﻣﻮږ ﻧﻮ دی، درﻟﻮدووﻧﮑﻲ د ﮐﯥ ﻮﻟﻨﻪ ﭘﻪ او ﳾ ﺟﻮړﯾﺪو ﻻﻣﻞ ﺷﺨﺼـــــﯿﺖ د زﻣﻮږ ﭼﯥ،ﮐو .ﮐو ﺟﻮړ وړ ﺎی ﯾﻮ ﻟﭙﺎره ﺎن ﻟﻪ ﺳﺘﻮﻧﺰو ﺑﯧﻼﺑﯧﻠﻮ د اﻧﺴـــﺎن وﺧﺖ ډﯦﺮ : وړل ﻣﻨﻪ ﻟﻪ اﺳﱰس ـ د ۳ ﳾ؛ ﺳﺘی ژوﻧﺪه ﻟﻪ ﭼﯥ وی ﻻﻧﺪې اﺳﱰس ﯾﺎ ﻓﺸــﺎر ﺗﺮ دوﻣﺮه اﻣﻠﻪ ﻟﭙﺎره ﻮﻟﻮ دې د ﻧﻮ وی ﭘﺎﺗــــﯥ ﺗــــﺮې ﻪ ﻫـــﺮ ﮐﻮﻻی؛ ﳾ ﻧﻪ ﮐﺎر ﯾﯥ اﺳﱰس ﻮل او اراﻣﯧی ﭘﺮې اﻧﺴﺎن ﭼﯥ ده ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻻره ﯾﻮازﯾﻨ .ﻲ ﻣﻨﻪ ﻟﻪ ﭼﯥ ﮐﻮی اﺷــــﻨﺎ ﴎه دې ﻟﻪ ﻣﻮږ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ډﯦﺮه : ﭘﯿﺎوړﺗﯿﺎ ﻟﯿﮑﻠﻮ ۴ـ د ﺧﭙﻠﻮ ﺗﺮ ﻣﻮﺧﻪ ﺧﭙﻠﻪ ﻨﻪ ﮐو؛ ﭘﯿﻞ ﻟﯿﮑﻞ ﻣﻮﺿـــﻮع ﯾﻮې د ﻨﻪ .وﮐی ﻣﻼﺗ ﺧﱪو ﻟﻪ زﻣﻮږ ﻫﻐﻮی ﻨﻪ ورﺳﻮو؛ ﻣﺨﺎﻃﺒﯿﻨﻮ ﮐﯧی ﻫﻢ ﻻﻣﻞ دې د ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ : اﺷـــﻨﺎﯾﻲ ﴎه ﮐﻠﺘﻮروﻧﻮ ﻧﻮرو ﻟﻪ ـ ۵ ﻧﻮروﺧﱪو داﺳـــﯥ او ﺟﺎﻣﻮ دودوﻧﻮ، ﻓﺮﻫﻨ، ﻟﻪ ﺧﻠﮑﻮ ﻧﻮرو د ﭼﯥ او ﻣﺜﺒﺖ ﮐو، ﭘﺮﺗﻠﻪ ﻓﺮﻫﻨ ﻫﻐﻮی د ﴎه ﻓﺮﻫﻨ ﺧﭙﻞ ﻟﻪ ﺷـﻮ. ﺧﱪﺣﺰب اﻟﻠﻪ”ﻋﺎرﰲ“ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۹۲ :ﺮﻧﻪ ﻏﻮره ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ وﮐو :ﺑﺮاﺑﺮول ﻣﺤﯿﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ او ﻪ ﯾﻮ د ﻟﭙﺎرهﻟﻌﯥ ﻣﻄﺎ د - ۱ د ﮐﯥ ﺳــــﺎﺣﻪ ﭘﻪﻟﻌﯥ ﻣﻄﺎ د وﮐﺎروئ. ﻫﻤﺪارﻧﻪ ﻣﯿﺰ ﻟﭙﺎره ﻣﻄﺎﻟﻌﯥ د ﺳــﺒﺐې ددﯾﯥ روــﻨﺎ ﮑﻪ دی،ی ﴐور ﺷـﺘﻮنﯾﯥ روـﻨﺎﻓﯥ ﮐﺎ ﭘﻪئ ﮐ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪئ ﻏﻮاړ ﭼﯥ ﻪ ﻫﻐﻪ ﺷـــــــﺊ وﮐﻮﻻیی ﭼﯥ ﮐﯿ آرام ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺤﯿﻂﻟﻌﯥ ﻣﻄﺎ د ﻋﻼوه ﻧﻪې د . ﻟﻪﯾﻧﺊوو ډوﻟﻪ درﺳـــــﺖ : ډول ﭘﻪ ﺑﯾﻠﯥ ﺷﺘﻮن د ﻪ ﺑﻞ د ﮐﯥ اﻃﺎق ﭘﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻲ د ﮑﻪ وی، ﻣﻤﮑﻦ ﻣﻮﺟﻮدﯾﺖ ﻧﻮرو او ﻏــی ﮐﻮمﻧـ ﮐﻮر د رادﯾﻮ، ﺗﻠﻮﯾـﺰﯾﻮن، ئ.ﮐ ﻧﻪ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ډول دﻗﯿﻖ ﭘﻪﺳﯥ ﺗﺎ ﺷﻲ ﭼﯥ ﺳﺒﺐې دد ﻟﭙﺎره دﻗﯿﻘﻮ )٠٢( ﺷﻠﻮ د .ﺧﻠﺊوا وﻗﻔﻪ ﮐﯥ وﺧﺖ ﭘﻪﻟﻌﯥ ﻣﻄﺎ د - ۲ ې د ﭘﻪ او.واﺧﻠﺊ وﻗﻔﻪ ﻟﭙﺎره دﻗﯿﻘﻮ )٠١( ﻟﺴـﻮ د ﺑﯿﺎ او وﮐئ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐــې زده دا د ﮐــئ. ﻏﻨـﻲ او زﯾﺎت ورو ورو ﭘﻪ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت ﻣﻮ ډول.ده ﻻره ﺻﺤﯿﺢ اوې ﺷﻮ ازﻣﺎﯾﻞ ﯾﻮه ﻟﭙﺎره :وﺊ اوﺑﻪې ډﯾﺮ - ۳ اوﺑﻪ ـﺊ، ﮑﻪ د زﯾﺎﺗﻮ اوﺑﻮ ـﻞ ﺗﯥ ﻧﻮ زﯾﺎئ ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻮ . ﺑﯿﺪاره ﺳﺎﺳﯥﺗﺎ .وی ﭘﻮرې زړﻩ ﭘﻪﭔر ډ ﺗﻪ ﺗﺎﺳﯥ ﭼﯥ ﮐئ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺘﺎب ﻫﻐﻪ - ۴ :د ﻣﻄﺎﻟﻌﯥ ﭘﻪ اړﻩ د ﭘﻮﻫﺎﻧﻮ وﯾﻨﺎوې .د ﻮ ﮐﺘﺎﺑﻮﻧﻮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ زړﻩ ﺑﯿﺪار او ژوﻧﺪی ﺳﺎ :ﻏﺰاﱄ اﻣﺎم - ۱ ﮐﻪ ﯾﻮ ﻏﻞ د ﻣﻄﺎﻟﻌﯥ ﻟﭙﺎره ﮐﺘﺎﺑﻮﻧﻪ ﻏﻼ ﮐی، ﻧﻮ : ﻋﺎﳌﯿﺮی ﻓﺘﺎوی - ۲ .ﺳﺰا ﺑﺎﯾﺪ ورﻧﻪ ﮐل ﳾ ﮐﺎش د ﮐﻮرﻧ او ﺷﺘﻤﻨ ﭘﺮ ﺎی راﴎه : ﻋﺒﺪاﳌﻠﮏ ﺑﻦ ﻫﺸـــﺎم - ۳ .ﮐﺘﺎﺑﻮﻧﻪ وای ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۰۳ ﻮﻟﯥ ﻃﺒﯿﻌﻲ ﴎﭼﯿﻨﯥ ﺧﻮرا ارزــــﺖ ﻟﺮی. دا ﺑﻪ ﺳــــﺘﻮﻧﺰﻣﻨﻪ وی، ﭼﯥ ﻣﻮږﯾﯥ ﭘﻪ ارزـــﺖ ﺳـــﱰﯥ ﭘﯥ ﮐو، ﺧﻮ ﺑﯿﺎ ﻫﻢ ﯿﻨﻲ ﯾﯥ ﻟﻮﻣﯾﺘﻮب ﻟﺮی، ﻟﮑﻪ اوﺑﻪ. دا ﮑﻪ ﭼﯥ اوﺑﻪ دژوﻧﺪ اﺻﲇ ﻣﺎده ده. د اوﺑﻮ ارزـﺖ ﻟﻪ ﻫﯿﭽﺎ ﭘ ﻧﻪ دی، ﺑﴩﯾﺖ اوﺑﻮ ﺗﻪ ﭘﻪ ﻻﻧﺪې ﺑﺮﺧﻮﮐﯥ اړﺗﯿﺎ ﻟﺮی: د ﺎک ﻟﭙﺎره، دﺎروﯾﻮ روزﻧﯥ ﻟﭙﺎره،د ﮐﺖ او ﺑﻮﻮ د روزﻧﯥ ﻟﭙﺎره، د ﺑﯿــــۍ ﭼﻠﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎره، د ﮐﺒﺎﻧﻮ او ﻧﻮرو اوﺑﯿــــﺰو ژوﯾﻮ او ﺑﻮﻮ او ﴎﭼﯿﻨﻮ د ﺗﺮﻻﺳﻪ ﮐﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎره )ﻟﮑﻪ ﺳﻔﻨﺞ، ﻣﺮﺟﺎﻧﻮﻧﻪ اوﻧﻮر(، د ﺑﺮﯾــﻨﺎ د ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻟﭙﺎره، د ﺻـﻨﻌﺖ دﭘﺮوﺳـﯥ ﻟﭙﺎره، دﺗﻔﺮﯾﺤﯽ ﺳــﯿﻤﻮ د ﺟﻮړوﻟﻮ, ﻟﭙﺎره , دﭘﺎﮐ او ﭘﺮﯾﻤﻨﻠﻮ ﻟﭙﺎره او داﺳــــﯥ ډﯾﺮو اړﺗﯿﺎووﭘﻮره ﮐﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎره ، ﻧﻮاﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭘﻪ ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ ﮐﯥ ﻓﺮﻣﺎﯾﯽ: ﭼﯥ اوﺑﻪ ﺨﻪ ﻫﺮ ﺷﯽ ﺗﻪ ژوﻧﺪ ﺑﻠﯽ دی. د ﻤﮑﯥ ﭘﺮﻣﺦ، دﻤﮑـﯥ ﻻﻧﺪې ﻃﺒﻘﺎﺗﻮ)اﮐﻮﯾﻔـﺮوﻧﻮ( ﮐـﯥ، د ﻤﻜـﯥ ﭘـﺮﻣﺦ رواﻧـﯥ اوﺑﻪ، دﻤﮑــﯥ ﻟﻪ ﻣﺦ ﭘﻮرﺗﻪ ﭘﻪ ﻫﻮا ﮐــﯥ دﺑــاس ﭘﻪ ﺑﻪ، د ﻏﺮوﻧﻮ اودوﻗﻄﺒﻮﻧﻮﮐﻨﻞ ﺑﻪ ﻮل ﻫﺎﯾﺪروﺳﻔﯿﺮ ﺟﻮړوی. د ﻫﺎﯾﺪروﺳﻔﯿﺮ ډﯾﺮه ﺑﺮﺧﻪ ﭘﻪ ﻟﻮﯾﻮ ﺳـــــﻤﻨﺪروﻧﻮﮐﯥ ده، آن دا ﭼﯥ وﯾﻼی ﺷـــــﻮ ﭼﯥ دﻤﮑﯥ دﻣﺦ ﭘﻪ ٪۰۷ اوﺑﻪ ﺗﺸـــــــﮑﯿﻠﻮی ﭼﯥ داﻮﻟﯽ ﺑﯿﺎ ﺧﻮږې ﻧﺪی ﯾﻮاﯥ ٪ ۲ اوﺑﻪ ﭘﻪ ﻮل ﻫﺎﯾﺪروﺳـــــﻔﯿﺮﮐﯥ ﺧﻮږې دی اود ﮐﺎروﻟﻮوړﯾﺎ دﺎک وړدی. اوﺑﻮ ﺗﻪ اړﺗﯿﺎ: اوﺑﻮ ﺗﻪ اړﺗﯿﺎ ورځ ﺗﺮﺑﻠﯥ زﯾﺎﺗﻪ، ﺧﻮ ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ د اﺳﺘﻔﺎدی وړ او ﺗﺎزه اوﺑﻮ ( اﻧﺪازه او ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﺦ ﭘﻪ ﮐﻤﯧﺪو او ﺧـــــــﺮاﺑﯧﺪو دی. ﻟﻪ fresh water ) ﻫﻤﺪې اﻣﻠﻪ ﻧﻦ ورځ اوﺑﻪ اﻗﺘﺼــــــــــﺎدی ﻣﺎده ﭘﻴﮋﻧﺪل ﺷﻮې او د دوﺑﻠﻦ ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲ د اوﺑﻮ د ﮐﺎروﻟﻮ اﺻـــﻮل وـــﻮدل. ﺳـــﯿﺎﺳـــﺘﻮال واﯾﯽ ﭼﯽ راﺗﻠﻮﻧﮑﻲ ﺟﻨﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﭘﻪ ﺗﯿﻠﻮﻧﻪ، ﺑﻠﮑﯥ ﭘﻪ اوﺑﻮ ﺑﺎﻧﺪې وی. اﻓﻐﺎﻧﺴــــــﺘﺎن د ﺟﺎری اوﺑﻮ د ﮐﯿﻔﯿﺖ او ﮐﻤﯿﺖ ﻟﻪ ﭘﻠﻮه ﭘﻪ ــــــــﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﮐﯽ دی. ﺧﻮ د اﺳﺘﺘﻔﺎدی او ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻮﻟﻮ ﭘﻪ ﺑﺮﺧﻪ ﮐﯽ ﯾﻮ ډﯾﺮ وروﺳـﺘﻪ ﭘﺎﺗﯽ ﻫﯿﻮاد دی. د ﮐﺮﻧﯽ ﻟﭙﺎره ﻫﻤﺪا اوس ﻣﻮږ ﯾﻮه ﺛﺎﻧﯿﻪ ﮐـﯥ۰۰۱۱ﻣﱰوﻣﮑﻌﺐ اوﺑﻮ ﺗﻪ اړﺗﯿﺎ ﻟﺮو، دا ﭘﻪ داﺳــــــــــﯥ ﺣﺎل ﻛﯥ ﭼﯥ د ﻫﯧﻮاد د ﮐﺮﻧﯽ وړ ﻣﮑﯥ د ﻮل ﻣﺴــــﺎﺣﺖ ﺨﻪ ﯾﻮازې۱۱٪ دی ﭼﯥ ﻟﻪ ﻫﻐﯥ ﺟﻤﻠﯥ ﯾﻮازې۷،۱ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻫﮑﺘﺎره ﻤﮑﻪ ﮐﺮل ﮐﯧی، ﺣﺎل دا ﭼﯥ د ﮐﺮﻧﯽ وړ ﻤﮑﻮﺳــﺎﺣﻪ ﺗﺮ دی ﻻ زﯾﺎﺗﻪ ده او ﮐﯿﺪای ﺷﯽ ۳،۵ ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻫﮑﺘﺎره ﻤﮑﻪ ﺗﺮ ﮐــــﺖ ﻻﻧﺪې راوﻟﻮ ، ﺧﻮ ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﺗﺮ ﮐــــــﺖ ﻻﻧﺪې ﻧﺪه راﻏﻠﯽ. ﯾﻮﺷﻤﯿﺮ ﻤﮑﯥ ﻣﻮ ﺷﺎړې ﺷﻮی او ﻧﻮرې د ﮐﺮﻧﯥ ﻟﻪ اﺳﺘﻌل وﺗﻠﯥ او د ﺎری، ﻣﺴــــﮑﻮ، ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﺧﺪﻣﺎ او ﻧﻮرو اﺳـﺘﻌﻟﻮﻧﻮ ﻻﻧﺪې راﻏﻠﯥ دی. ﻟﻪ دې واﻗﻌﯿﺖ ﺨﻪ ﮑﺎری ﭼﯥ د ﮐﺮﻧﯥ ﺑﺮﺧﻪ ﮐﯥ ﻣﻮږ د اوﺑﻮ او ﻤﮑﯥ اﺳـﺘﻔﺎده ﮐﯥ ﻣﺤﺐ اﻟﻠﻪ” ﻣﺰﻣﻞ“ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۱۳ د ــــﻠﻮ ﻟﭙﺎره ﻟﻪ زرﻣﱰه ﻣﮑﻌﺐ ﺗﺮ دوه زره ﻣﱰوﻣﮑﻌﺐ اوﺑﻮ ﺗﻪ اړﺗﯿﺎ ﻟﺮو ﭼﯥ اوﺳـﻨﯽ ﻧﻔﻮس ﻣﻮ ۵۳ ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﻪ دی، ﻧﻮ د راﺗﻠﻮﻧﮑﻲ ﻟﭙﺎره دا اړﺗﯿﺎ ﻫﻢ زﯾﺎﺗﯿی. ﻫﻐﻪ ﻫﯿﻮادوﻧﻪ ﭼـﯽ د ﻳﻮه وـی ﻟﭙﺎره ﻟﻪ ۰۰۰۱ﻣﮑﻌﺐ ﻣﱰه ﯾﺎ ۰۴۷۲ ﻟﯿﱰو ﺨﻪ ﮐﻤﯥ اوﺑﻪ وﻟﺮی، ﻫﻐﻮ ﺗﻪ د اوﺑﻮ ﭘﻪ ﮐﻤـــــﺖ اﺧﺘﻪ ﻫﯿﻮاد واﯾﻲ. اوس ﭘﻪ ﻧـۍ ﮐـﯥ ۶۲ ﻫﯿﻮادوﻧﻪ د اوﺑﻮ ﭘﻪ ﮐﻤـ اﺧﺘﻪ دی. ﴎه ﻟﻪ دې ﭼﯥ ﻟﻪ ﻓﻀــــــﺎ ﺨﻪ د اوﺑﻮ اﻧﺪازه زﯾﺎﺗﻪ ﮑﺎری، ﺧﻮ ﻣﺘﺎﺳـﻔﺎﻧﻪ د اﺳــﺘﻔﺎدې وړ او ﺧﻮږې اوﺑﻪ ډﯾﺮې ﮐﻤﯥ دی. زﻣﻮږ ﻫﯿﻮاد ﮐﯽ د اوﺑﻮ ﴎﭼﯿﻨﯥ ﻟﻪ ﺑﺎران او واورو )ورﺖ( ﺨﻪ ﭘﻮره ﮐﯿی، ﭼﯥ دﻫﻐﻮ ﻟﻪ ۰۳٪ ﮐﺎر اﺧﯿﺴــﺘﻼی ﺷﻮ ﻧﻮرې ۰۷٪ ﯾﯥ ﭘﻪ ﺷﻮ ﮐﯥ ﻧﻨﻮﻲ ﯾﺎ ﻟﻪ ﻫﯿﻮاده ﺑﻬـﺮ وـﻲ. زﻣﻮږ د ﺟﺎری ﯾﺎ دﻤﮑـﯥ ﭘـﺮﻣﺦ د رواﻧﻮ اوﺑﻮ اﻧﺪازه ﯾﻮه ﺛﺎﻧـﯿﻪ ۰۷ـ ۵۷ ﻣـﯿﻠـﯿﺎرده ﻣﮑﻌﺐ ﻣــﱰو ﭘﻮرې ده، ﻟﻪ دې ﴎه ﯾﻮﺎی ﺗﺮﻤﮑﯥ ﻻﻧﺪې اوﺑﻮ اﻧﺪازه ﻣﻮ ﻫﻢ ﻫﻤﺪوﻣﺮه ﯾﺎ ﺗﺮ دې ﻟـ ﮐﻤﻪ ده. ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً دواړﻩ د ﺧﻮﺷﺤﺎﻟ وړ ﻣﻘﺪار دی. د ﺑﺮﯾـــــﻨﺎ د ﺗﻮﻟﯿﺪ اود ﮐـﺮﻧﯿــﺰو ﻤﮑﻮد ﭘــﺮاﺧﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎره ﻣﻮږ ﻟﻪ ۰۰۴ ﺗــﺮ ۴۵۵ ﺑﻨﺪوﻧﻮ ﭘﻮرې ﺟﻮړوﻻی ﺷــﻮ ﭼﯥ دا ﻮل ﴎوې ﺷــﻮی ﻫﻢ دی، ﺧﻮ ﻣﺘﺎﺳــﻔﺎﻧﻪ ﻣﻮږ ﻓﻌﻼً ډﯾﺮ ﮐﻢ د اوﺑﻮ اﻧﺤﺮاﰲ او ذﺧﯿﺮوی ﺑﻨﺪوﻧﻪ ﻟﺮو، د اوﺑﻮ د اﺳـــﺘﻔﺎدې ډﯾﺮ ﻣﻬﻢ ﻣﻮرد ﭘﻪ ﮐﺮﻧﻪ ﮐﯽ دی. ﻣﻮږ ﮐﻮﻻی ﺷــــﻮ ﻠﻮرﻧﯿﻢ ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﻪ ﻫﮑﺘﺎره ﻧﻮې ﻤﮑﻪ ﺗﺮ ﮐــﺖ ﻻﻧﺪې راوﻟﻮ ﭼﯥ دا ﺑﻪ ﭘﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻪ اﺧﺴـــﺘﻨﻪ ﮐﯥ اﺳﺘﺨﺪام او د ﮐﺮﻧﯿﺰو ﺗﻮﻟﯿﺪاﺗﻮ ﭘﻪ زﯾﺎﺗﻮﻟﻮ ﮐﯽ ډﯾﺮ ﻣﻮﺛﺮ اﻗﺪام وی. ﯾﻮاﯥ دﻫﯿﻮاد ﺟﻨﻮب)ﻓـﺮاه، ﻫـﺮات، ﮐﻨﺪﻫﺎر او ﻫﻠﻤﻨﺪ( د ﻧﻮی ﻣﯿﻠﻴﻮﻧﻪ وـو ﻟﭙﺎره د ﻏﻠـﯥ د ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻇـﺮﻓﯿﺖ ﻟـﺮی، ﭘﻪ دې ﴍط ﭼﯥ ددﻏﻮ ﺳﯿﻤﻮ ﺳﯿﻨﺪوﻧﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﳾ. ﺑـــــــــــﴩﯾﺖ ﻟﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻧﻘﻼب وروﺳـﺘﻪ؛ او ﺑﯿﺎ د ﺳـﺎﯾﻨﺲ او ﺗﮑﻨﺎﻟﻮژی ﭘﻪ ﭘﯿۍ ﮐﯥ د ﻋﻠﻢ او ﭘﻮﻫﯥ ﭘﻪ ډﺮ ﮐﯥ ډﯾﺮزﯾﺎت ﻻﺳـــﺘﻪ راوړﻧﯥ ﻟﺮی،  ﺷــــﻤﯿﺮ ﻧﺎروﻏ اوس دﻋﻼج وړ ﺮﯧﺪﱄ، ډﯾﺮو ﺗﻪ واﮐﺴـــــــــﯿﻦ ﺟﻮړ ﺷﻮ، ﺣﺎﺻﻼت ﻟﻮړ ﺷﻮل، د ژوﻧﺪ ﺳﻬﻮﻟﺘﻮﻧﻪ ﺑﺮاﺑﺮ او ﺗﮑﻨﺎﻟﻮژی داﻧﺴــــﺎن ﭘﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮐﯥ ده، اﻧﺴـــــــﺎن د ﮐﯿﻬﺎن ﻟﺮې ﻨو ﺗﻪ ورﺳﯿﺪ، ﻣﺮ د اوﺑﻮ ﻫﻐﻪ ﺳﺘﻮﻧﺰه ده ﭼﯥ ﺑــــــﴩﯾﺖ water availabilityﭼﻤﺘﻮواﻟﯽ ﯾﺎ ورﴎه د ﻟﻮﻣی ﻞ ﻟﭙﺎره ﻣﺨﺎﻣﺦ ﮐﯿی. ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۲۳ د دې ﻣﻮﺿﻮع د ﻪ وﺿﺎﺣﺖ او روﺎﻧﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎره ﯾﻮه ﻧﻪ، درې ﻟﻨې ﮐﯿﺴــــﯥ راﺧﻠﻢ، ﭘﻪ دې ﴎه ﺑﻪ ﻣﻮﺿــﻮع ﻟﻪ روــﺎﻧﻪ ﮐﯧﺪﻟﻮ ﴎه ﭘﻪ دﻣﺎﻏﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﻫﻢ ﭘﻪ اﺳﺎﻧ ﴎه ـﺎی وﻧﯿﴘ، او ﮐﻪ ﻣﻮ ﯾﻮ وﺧﺖ دا ﻣﻬﻤﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﭼﺎ ﺗﻪ رﺳﻮﻟﻪ د ﺎﯾﺴـﺘﻪ ﮐﯿﺴــﻮ ور اوروﻟﻮ ﭘﻪ ﺗﺮڅ ﮐﯥ ﺑﻪ ﻣﻮ د ژوﻧﺪ ﺧﻮرا ﻣﻬﻤﻪ ﻻرﻮوﻧﻪ ﻫﻢ ورﺗﻪ رﺳﻮﻟﯥ وی. ﭘﺎم ﻣﻮ وی ﭼﯥ د ﮐﯿﺴﻮ د ﺗﻌﺠﺐ ﭘﻪ ﻣﻬﺎل ﭘﻪ ﴎ رﭘﻮﻟﻮ ﴎه .ﭼﻮﭘﺘﻴﺎ ﻣﻪ ﻏﻮره ﮐﻮئ ﭘﺎﯾﻠﻪ ﻣﻬﻤﻪ ده ﯾﺎدﯾﯥ ﻟﺮئ ﻟﻮﻣۍ ﮐﯿﺴﻪ: ﻫﻠﺮ د ﺧﭙﻞ ﭘﻮځ درې ﺟاﻻن ﭘﻪ ﻧﻪ ﺑـﻮﻧﮑﻲ ﺟﺮم وﻧﯿﻮل، درﯦﻮاړو ﺗﻪ ﯾﯥ ﭘﻪ ﻋﺠﯿﺒﻪ ﻃﺮﯾﻘﻪ د ﻣﺮګ ﺳﺰا واوروﻟﻪ، ﻫﻐﻪ داﺳـﯥ ﭼﯥ درﻳﻮاړﻩ ﺑﻪ ﭘﻪ ﺗﻨﻮ ﺧﻮﻧﻮ .ﮐﯥ اﭼﻮی د ﺧﻮﻧﻮ ﻮل ﻣﻨﺎﻓﺬ، ﭼﻮﻟﯥ او ﺳﻮړې ﺑﻪ ﮐﻠﮑﯥ ﺑﻨﺪوی وروﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﻧﻮ ﺗﻪ دزﻫﺮﺟﻦ ﻏﺎز ﭘﺎﯾﭙﻮﻧﻪ ﺗﯧﺮول ﮐﯧی. ﻫﻤﺪاﺳـﯥ وﺷـﻮل، ﻟﻪ ﯾﻮې ورﯥ او ﺷﭙﯥ وروﺳﺘﻪ ﭼﯥ ﺧﻮﻧﯥ ﭘﺮاﻧﻴﺴﺘﻞ ﺷﻮې درﯦﻮاړﻩ ﺟاﻻن ﻣﻩ ﭘﺮاﺗﻪ وو. ﻋﺠﯿﺒﻪ دا وه ﭼﯥ ﺧﻮﻧﻮ ﺗﻪ ﺗﺶ ﭘﺎﯾﭙﻮﻧﻪ ﻏﺰول ﺷـــﻮی وو، ﻧﻪ زﻫﺮﺟﻦ !!ﻏﺎز و اوﻧﻪ ﻫﯧ ﺷﯽ دوﯾﻤﻪ ﮐﯿﺴﻪ: د ﺧﻮراﮐﻲ ﺗﻮﮐﻮ ﭘﻪ ﯾﻮه ﻟﻮی ﻋﻤﺪه ﭘﻠﻮرﻧﻲ ﮐﯥ ﻣﺎزﯾﺮ ﻣﻬﺎل ﯾﻮ ﮐﺎرﯾﺮ ﭘﻪ ﻮدام ﮐﯥ ﻧﺎوﺧﺘﻪ ﺷـــﻮ، دی د ﯾﺨﭽﺎل ﭘﻪ ﻟﻮﯾﻪ ﺧﻮﻧﻪ ﮐﯥ ﺑﻮﺧﺖ و د ﯾﺨﭽﺎل دروازه ﭘﻪ اﺗﻮﻣﺎﺗﻴﮏ ﺗﻮﻪ ورﭘﺴــــﯥ ﺑﻨﺪه ﺷﻮه ﻧﻮر ﮐﺎرﯾﺮ وﺗﲇ وو، ﯾﻮ دی ﭘﺎﺗﯥ و! ﺳﺒﺎ د ﺟﻤﻌﯥ ورﯥ رﺧﺼـــــــــﺘﻲ ﻫﻢ وه، ﻧﺎرو ﺳﻮرو ﻪ ﻧﻪ ﻟﺮﻟﻪ او ﮐﺎرﯾﺮ ﻏﺮﯾﺐ د ﯾﺨﭽﺎل ﭘﻪ ﺧﻮﻧﻪ ﮐﯥ ﺑﻨﺪ ﭘﺎ ﺷﻮ، ﭘﻪ ﯾﺨﭽﺎل ﮐﯥ ﻮ ۍ وﺧﺖ ﺗﯧﺮول ﺳــﺨﺖ و او دوه ﺷـــﭙﯥ ﯾﻮه ورځ ﺗﯧﺮول ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ و. ﮐﺎرﯾﺮ ﭘﻪ ﻳﺨﭽﺎل ﮐـــﯥ د ﻣــــﺮګ ﭘﻪ اﻧﺘﻈﺎر ډډﻩ ووﻫﻠﻪ، ﻗﻠﻢ او ﮐﺎﻏﺬ ورﴎه و او ﺧﭙﻞ ﺣﺎﻟﺖ ﯾﯥ ﻟﻴﮑﻪ، ﻟﻨﻩ دا ﺑﻞ ﺳــــﺒﺎ ﭼﯥ ﻮدام ﺧﻼص ﺷـــــﻮ ﭘﻪ ﯾﺨﭽﺎل ﮐﯥ ﮐﺎرﯾﺮ ﻣ ﭘـﺮوت و، ﻫﻐﻪ ﺧﭙﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﺎﻻت او د ﯾﺦ ﭘﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐـﯥ ﯾـﯥ د ﺧﭙﻠﯥ ﮐﻤﺰورﺗﻴﺎ او ﺗﺮ ﻣﺮﻪ رﺳﯧﺪﱄ ﺣﺎﻟﺖ ﭘﻮره ﮐﯿﺴـﻪ ﻟﯿﮑﻠﯥ وه. ﭘﻪ ﭘﺎی ﮐﯥ ﯾﯥ دا دردووﻧﮑﯥ ﺟﻤﻠﻪ ﻟﯿﮑﻠﯥ وه، ﭼﯥ ﻧﻮر ﻣـﯥ د ﻟﯿﮑﻠﻮ ﺗﻮان ﭘﻪ ﺧﺘﻤﯧﺪو ده، ... ﻮ ۍ وروﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺮم ﻋﺠﯿﺒﻪ ﺧﻮ دا وه ﭼــﯥ ﻫــﺮ وﺧﺖ ﺑﻪ دا ﻮدام ﺑﻨﺪﻳﺪه ﻧﻮ ﭘﻪ ﻮﻟﻮ ﯾﺨﭽﺎﻟﻮﻧﻮ ﺑﻪ ﯾﯥ ﺑﺮق ﻗﻄﻌﻪ ﮐﻮه او دا ﯾﺨﭽﺎل ﻫﻢ ﻟﻪ ﺑﺮق ﴎه ﻧﻪ و ﺗﻟـﯽ! او ﺑﯧﺨـﻲ ﮐﻢ ﯾﺦ و، !! ﺧﻮ ﮐﺎرﯾﺮ ﺑﺪﻣﺮﻏﻪ ﻓﮑﺮ ﮐﺎوه ﭼﯥ ﻟﻪ ﺑﺮق ﴎه وﺻﻞ ده درﯦﻴﻤﻪ ﮐﻴﺴﻪ: ﯾﻮه ډاﮐﺮ ﻟﻪ ﻣﺤﮑﻤﯥ ﻧﻪ ﭘﻪ اﻋﺪام ﻣﺤﮑﻮم ﺑﻨﺪی وﻏﻮﺖ، ﻣﺤﮑﻤﯥ د ﺑﻨﺪی ﭘﻪ ﺧﻮـــــــﻪ اﺟﺎزه ورﮐﻩ، ډاﮐﺮ او د ﻫﻐﻪ د ﮐﺎر ﯿﻢ ﺑﻨﺪی ﺗﻪ ووﯾﻞ: ﻣﻮږ ﺑﻪ ﺳﺘﺎﮐﻮرﻧ ﺗﻪ ډﯦﺮې ﭘﯿﺴــــﯥ ورﮐو، زﻣﻮږ ﭘﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﯿﻧﻪ ﮐﯥ ﺑﻪ ﺳﺘﺎ ﯾﺎدوﻧﻪ ﻫﻢ ﮐﻮو، ﺧﻮ ﺳﺘﺎ د اﻋﺪام ﮐﺎر د ﯾﻮې ﻣﻬﻤﻲ ﯿﻧﯥ ﭘﻪ ﻧﯿﺖ ﻣﻮږ ﺗﺮﴎه ﮐﻮو او ﻫﻐﻪ داﺳــﯥ ﭼﯥ ﻣﻮږ ﺳــﺘﺎﻟﻪ ﺑﺪن ﻧﻪ ﺳــﺘﺎ ﻮﻟﻪ وﯾﻨﻪ ﮐﺎږو او ﭘﻪ دې ﺗﻮﻪ ﺑﻪ ﺗﻪ ﺳﺘﺎﺳﻮ ﻻس ﮐﯥ ده ﺳﺘﺎﺳﻮ ﻻس ﮐﯥ ده ﺳﺘﺎﺳﻮ ﻻس ﮐﯥ ده ﻣﺤﻤﺪ وزﯾﺮ ﺣﺎﻣﺪ”ﺣﺎﻣﺪ اﻓﻐﺎن“ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۳۳ .وژل ﮐﯧې، ﺑﻨﺪی ﻣﻮاﻓﻘﻪ وﻮدﻟﻪ ډاﮐﺮ د ﻫﻐﻪ ﺳﱰﯥ وﺗﻟﯥ، ﭘﻪ ﻟﻮړﻩ ﻮﮐ ﯾﯥ ﮐﯿﻨﻮه ﭘﻪ ﺳـﯿﻨﻪ ﮐﯥ ﯾﯥ د زړﻩ ﭘﺮ ﺎی دوه ﻧﺴــــــﺒﺘﺎً ﻟﻮی ﭘﺎﯾﭙﻮﻧﻪ وردﻧﻨﻪ ﮐل، ﻫﻐﻪ ﯾﯥ د ده ﻟﻪ ﻏﻮﻟﻮ ﻻﺳـﻮﻧﻮ ﴎه د ده ﺗﺮ ﻨﻠﻮ ورﺳـﻮل، ﻫﻠﺘﻪ ﯾﯥ ﺑﻨﺪی ﺗﻪ داﺳـﯥ وـﻮدﻟﻪ ﭼﯥ د ده د زړﻩ رﻮﻧﻪ ﯾﯥ ﭘﺮﯾﮑل، ﭘﻪ ﭘﺎﯾﭙﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﯾﯥ د وﯾﻨﯥ ﭘﻪ ﯧﺮ ﺗﺒﯥ اوﺑﻪ ﺗﯧﺮی ﮐې، د ده ﻟﻪ دواړو ﻻﺳﻮﻧﻮ ﻻﻧﺪې ﯾﯥ ﺗﺸـــﯥ ﺑﺎﻟ ﮐﯧـﻮودﻟﯥ، ﭘﻪ ﺑﺎﻟﯿﻮ ﮐﯥ د اوﺑﻮ د ﺎﮑﻮ ﻟﻮﯾﺪﻟﻮ ﻏ داﺳﯥ و .ﻟﮑﻪ د وﻳﻨﯥ ﺎﮑﻲ ﭼﯥ ﭘﻪ ﮐﯥ ﻟﻮﯦی ﻪ وﺧﺖ وروﺳـــــﺘﻪ ډاﮐﺮ او ﯿﻢ ﯾﯥ د ﺑﻨﺪی ﭘﻪ ﺑﺪن ﮐﯥ ژﯦواﻟﯽ او ﭘﻮره ﺗﻐﯿﺮ وﻟﯿﺪ، ﭼﯥ د ﻫﻐﻪ ﺳﱰﯥ ﯾﯥ ﭘﺮاﻧﻴﺴـــــــﺘﯥ ﻫﻐﻪ ﻣ و !! دا ﭘﻪ داﺳــــــﯥ ﺣﺎل ﮐﯥ ﭼﯥ ﻟﻪ ﺑﺪﻧﻪ ﯾﯥ ﯾﻮ ﺎﮑﯽ وﯾﻨﻪ ﻫﻢ ﻧﻪ وه ﺗﻠﻠﯥ او ﭘﻮره ﭘﻪ دوﻣـﺮه وﺧﺖ ﮐـﯥ وﻣـ ﻟﮑﻪ ﭘﻪ واﻗﻌـﻲ ﺗﻮﻪ ﭼــﯥ ﭘﻪ ﻮﻣــﺮه .وﺧﺖ ﮐﯥ د ﯾﻮه اﻧﺴﺎن ﻟﻪ ﺑﺪﻧﻪ وﯾﻨﻪ واﯾﺴﺘﻞ ﳾ او ﻫﻐﻪ وﻣﺮی ﭘﺎﯾﻠﻪ: د ﺣﻘﯿﻘﺖ ﭘﻪ ﯧﺮ ﮐﻪ ﻛﻮم ﭘﯿﺎوړی ﺧﯿﺎل ﻋﻘﻞ ﺗﻪ ﻳﻮ ﺷﯽ وړاﻧﺪې ﮐی ﻋﻘﻞ د ﺑﺪن ﻏﯾﻮ ﺗﻪ اﻣﺮ ﮐﻮی ﭼﯥ ﮐﺎر ﭘﺮﯦﻮدﻟﻮ ﺗﻪ ﺎﻧﻮﻧﻪ ﺗﯿﺎر ﮐئ. د ﻋﻘﻞ ﭘﻪ ﻧﯿﺰ دﻋﻘﻞ ﭘﻪ ﮐﺘﺎب ﮐﯥ ﻮﮐﯥ او رﯾـﺘﯿﺎ ﯾﻮ ډول دی! د ﻫﻠﺮ د ﺟاﻻﻧﻮ ﻋﻘﻠﻮﻧﻮ د ﺧﯿﺎﱄ زﻫﺮﺟﻦ ﻏﺎز ﭘﺮ اﺳـﺎس ﺧﭙﻞ ﻏی ﻟﻪ ﮐﺎره ودرول. د ﯾﺨﭽﺎل د ﺑﻨﺪی ﻋﻘﻞ ﺗﺨﻴﲇ ﯾﺦ ﭘﻪ ﺣﻘﯿﻘـﻲ ﻳﺦ واړوه او ﭘـﺮ اﺳــﺎس ﯾﯥ ﺑﺪن د ﻣﺮګ ﮐﻮﻣﯥ ﺗﻪ وﺳــﭙﺎره. د ډاﮐﺮ ﻟﻪ ﺗﺠﺮﺑﯥ ﻻﻧﺪې ﺑﻨﺪی ﭘﻪ دې ﺧﯿﺎل و ﭼـﯥ ﭘﻪ ﭘﺎﯾﭙﻮﻧﻮﮐـﯥ رواﻧـﯥ ﺗﺒـﯥ اوﺑﻪ ﯾــﯥ د زړﻩ وﯾﻨﯥ دی. زﻣﻮږ د دﻣﺎﻏﻮ ﻧﻪ ﻣﻨﻔﻲ او ﻣﺜﺒﺖ ﻣﯿﺴﺠﻮﻧﻪ او ﭘﯿﻐﺎﻣﻮﻧﻪ زﻣﻮږ د ژوﻧﺪ ﭘـﺮﯦﮑـې ﭘﻪ ﻻس ﮐـﯥ ﻟـﺮی، زﻣﻮږ روﺣﻴﺎت او روان ﻣﻮږ ﺗﻪ د .ژوﻧﺪ ﻧﯥ ﺎﮐﻲ ﺗﻪ ﺧﭙﻞ ﺎن ﭘﻪ ﮐﻢ ﮐﺎر ﺳــــــــﺘی وﺑﻮﻟﻪ او ﺧﭙﻞ ﻋﻘﻞ ﻗﺎﻧﻊ ﮐﻩ ﭼﯥ ﺳـﺨﺖ ﺳـﺘی ﯾﻢ، دا ﮐﻤﻪ ﺳـﺘﯾﺎ دې ﻟﻪ ﻧﻮره ﮐﺎره اﭼﻮی او ﺧﺎﻣﺨﺎ ﺑﻪ ﻏﺰﻳﺪﻟﯥ ﭘـــــﯥ ﭘﺮوت ﯾﯥ او ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺗﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﭘﯿﻐﺎﻣﻮﻧﻪ ورﺳﻮې او ﻗﻨﺎﻋﺖ ورﮐې ﭼﯥ د ﻧﻦ ﭘﻪ ﻠﻮروﻳﺸـــﺖ ﺳﺎﻋﺘﻪ ﮐﯥ ﺷﭙﺎړس ﺳﺎﻋﺘﻪ ﺑﯥ ﺗﮑﻠﯿﻔﻪ ﮐﺎر ﮐﻮﻟﯽ ﺷـﻢ ﭘﻪ ﺑﺎور ﴎه ﺑﻪ ﺷـﭙﺎړس ﺳـﺎﻋﺘﻪ ﻧﺪی ﻟﯿﺎ ﯾﯥ. ﺗﺎﺳﻮ ﭼﯥ ﭘﻪ ﺧﭙﻞ ﺧﯿﺎل ﮐﯥ ﺎن ﺗﻪ ﮐﻮﻣﻪ ﻧﻘﺸــــﻪ ﺗﯿﺎره ﮐئ، ﺳﺘﺎﺳﻮ ﻋﻘﻞ او ﺑﺪ ﻮاک ﮐﻤ ﻫﻐﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻠﯥ ﮐﻮی، ﭘﻪ دې اړﻩ ﭘﻪ روﺣﻲ او روا ﻟﺤﺎظ ﺎﻧﻮﻧﻪ ﺧﱪ ﮐئ زﻣﻮږ او ﺳـــﺘﺎﺳـــﻮ ﺑﺎﻃﻦ او داﺧﲇ ﻮاﮐﻮﻧﻪ، ﭼﯥ ﮐﻮم ﮐﺎروﻧﻪ ﮐﻮی ډﯦـﺮ ﮐﻢ ﺧﻠﮏ ﭘﻪ ﻫﻐﻪ ﭘﻮﻫﯧـی. ﮐﻪ ﻣﻮږ ﭘﻪ دې اړﻩ ډﯦـﺮ ﮐﻢ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت ﻟـﺮﻟــﯽ او ﻫﻐﻪ ﻣﻮ ﻋﺎﻣﻮ ﺧﻠﮑﻮ ﺗﻪ ﻫﻢ رﺳـﻮﱄ وی د ﮐﻮډﺮو او ﺗﻮر زړو دﻣﻠﺮو ﻟﻪ ﺷـﺘﻪ ﻓﺘﻨﻮ او ﭘﺮاخ ﴍ ﻧﻪ .ﺑﻪ ﻣﻮ ﺗﺮ ډﯦﺮه ﺣﺪه ﺎﻧﻮﻧﻪ ژﻏﻮرﱄ وو ﭘﻪ ﻮﻟﯿﺰه ﺗﻮﻪ د ژوﻧﺪ د ﻧﯧﮑﻤﺮﻏ او ﺑﺪ ﻣﺮﻏ ﭘﻪ اړﻩ ﻫﻤﺪﻏﻪ ﻓﻮرﻣﻮل ﮐﺎرﺮ ده، ﮐﻪ ﭘﻪ ﺧﺪای درﮐې ﮐﻤﻮ ﻧﻌﻤﺘﻮﻧﻮ راﴈ او ﺎن ﺧﻮﺷـﺎﻟﻪ وﺑﻮﻟﺊ، ﺳـــﺘﻮﻧﺰې د ژوﻧﺪ ﺑﺮﺧﻪ او ﭘﻪ ﻫﺮ ډول ﮐﻢ او ﻟﻮی ﻧﻌﻤﺖ ﻣﮑﺮر ﺷـــﮑﺮ اداﮐئ، ﻫﺮ وﺧﺖ ﻟﻪ اﻟﻠﻪ راﴈ او )اﻟﺤﻤﺪﻟﻠﻪ( ﭘﻪ ﺧﻮﻟﻪ ﻟﺮئ، ﮐﻪ ﻣﻮ ﭘﻪ ذﻫﻦ او روان ﮐﯥ ﻫﻤﺪا ﻧﻘﺸـﻪ ﭘﺨﻪ ﮐﻩ ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ﻟﻮی ﻧﯧﮑﻤﺮﻏﻪ او ﺧﻮښ اﻧﺴـــــﺎن ﺑﻪ ﯾﯥ. او د دې ﺑﺮ ﻋﮑﺲ ﭘﻪ ذﻫﻦ ﮐﯥ د ﺧﭙﻞ ژوﻧﺪ ﺗﻮره او ﺑﺪﻣﺮﻏﻪ ﻧﻘﺸـــﻪ ﺗﯿﺎرول ﺳﺘﺎﺳﻮ ﭘﻪ واک ﮐﯥ ﭘﺮﯦﻧﻪ ﻧﻌﻤﺘﻮﻧﻪ او ﺧﻮﻧﺪوﻧﻪ ﺗﺮﻳﺨﻮی، ﻟﻨﻩ دا ﭼﯥ د ﻧﯧﮑﻤﺮﻏ ﻟﻪ ﭘﺮﯦﻧﻪ وﺳﺎﯾﻠﻮ ﴎه ﺑﻪ د ﺑﺪﻣﺮﻏ ﭘﻪ ﺒﻠ ﮐﯥ اﯾﺴﺎر ﭘﺎﺗﯥ ﻳﺊ. داراز ﭘﻪ ﮐﻮر ﮐﲇ ﮐــــــــــﯥ ﮐﻠﻪ د ژوﻧﺪ د ﻧﺎوړﻩ ﴍاﯾﻄﻮ ﻟﻪ اﻣﻠﻪ ﮐﻮﻣﻪ ﺧﻮارﮐ ﻣﯧﺮﻣﻦ زړﻩ ﺗﻨﯥ ﳾ د زړﻩ ﺗﻨﺴــــﯿﺎ ﻋﺎدی ﺣﺎﻟﺖ ده ډﯦﺮو روﻏﻮ او ﺧﻮﺷـــﺤﺎﻟﻪ ﺧﻠﮑﻮ ﺗﻪ ﮐﻠﻪ ﮐﻠﻪ ﭘﯿﺪا ﮐﯧی. ﺧﻮ ﻫﻐﻪ ﻋﺎﺟﺰه ﭘﻪ ﻧﺎﺧﱪه ﺧﻠﮑﻮ ﮐﯥ اوﳼ، ﺧﻮاــــــــــــﯥ ﯾﯥ وواﯾﯥ رﻧ ﯾﯥ اﻟﻮﺗﯽ ـﮑﺎری، ﺑﻠﻪ ﯾﻮه وواﯾﯥ ﺳــﱰﯥ ﯾﯥ ﻫﻢ ﻟﻮﯦﺪﻟﯥ ﻣﻌﻠﻮﻣﯧی او داﳼ ﻧﻮر... ﮐﻮډﺮ او دﻣﺮی ﺗﻪ ﯾﯥ ورﺳـــــــــﻮی ﻫﻐﻪ ﭘﻪ ﮐﺘﺎب ﮐﯥ ورﺗﻪ وﻮری او د ﺸـــﻤﯧﺮ ﻧﺎروﻏﯿﻮ ﻧﻮﻣﻮﻧﻪ ورﺗﻪ ﮐﺘﺎر ﮐی. اوس زﻣﻮږ د ﻟﻮړو ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺗﻮ ﭘﻪ رﺎﮐﯥ د دې ﻧﺎﺧﱪه ـــــــﯥ ﭘﻪ ﺧﯿﺎل ﮐﯥ ﺗﯿﺎرې ﺷﻮې ﻧﻘﺸـــﯥ ﺗﻪ ﯿﺮ ﺷﺊ. دا د ﺧﻮاﯥ، د ﮐﲇ د زړو ﻮ، ﮐﻮډﺮو او دﻣﺮو ﻟﻪ ﺧﻮا ﺟﻮړﻩ دا ﻧﻘﺸـﻪ ﺑﻪ ﯾﯥ ﻋﻘﻞ او ﺑﺪ ﻮاک ﭘﻠﯽ ﮐﻮی .او ﮑﺎره ﺧﱪه ده، ﭼﯥ روغ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻧﺎروﻏﻪ ﮐﯧی ﻟﻪ ﻟﻮړو اوږدو ﺧﱪو دا ﭘﺎﻳﻠﻪ ﺗﺮﻻﺳـــﻪ ﮐﻮﻟﯽ ﺷــــﻮ، ﭼﯥ ﻧﯧﮑﻤﺮﻏﻲ او ﺑﺪﻣﺮﻏﻲ د ﻫﺮ ﭼﺎ ﭘﻪ ﺧﭙﻞ ﻻس ﮐﯥ ده، ﻗﺮاﻧﮑـﺮﯾﻢ ﭘﻪ ﺗﮑـﺮار ﴎه د اﻟﻠﻪ ﭘﻪ ﻧﻌﻤﺘﻮﻧﻮ د ﺷﮑﺮ اﯾﺴــــــﺘﻠﻮ ﻻرﻮوﻧﻪ ﮐې ده او ﻋﻠء واﯾﻲ د اﻟﻠﻪ .ﻧﻌﻤﺘﻮﻧﻪ ﻟﻪ ﻧﺎﺷﮑﺮه ﺧﻠﮑﻮ ﻣﻨې وﻫﻲ او ﭘﻪ ﺷﺎﮐﺮﯾﻨﻮ ﭘﺴﯥ ﺮﻲ د ﻣﮑﯥ ﻣﴩﮐﯿﻨﻮ د ﻤﮑﯥ ﭘﺮ ﻣﺦ ﺗﺮ ﻮﻟﻮ ﻪ او ﻏﻮره ﺎر ﻣﮑﻪ ﻣﮑﺮﻣﻪ ﮐﯥ د اﻟﻠﻪ د ﻋﻈﯿﻢ ﻧﻌﻤﺖ رﺳـﻮل اﻟﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﺳـﻠﻢ ﺷــﮑﺮ وﻧﻪ اﯾﺴـــــﺖ، ﻫﻐﻪ و ﭼﯥ ﻟﻪ ﻻﺳﻪ ﯾﯥ ووت او د ﺗﺒﻮ او ﻧﺎروﻏﯿﻮ ﺎر ﯾب )ﻣﺪﻳﻨﯥ ﻣﻨﻮرې( ﺗﻪ د ﻮﺗﻮ ﭘﻪ ﺷﻤﯧﺮ ﮐﺴـــــﺎن ورﺗﻪ راﻏﻠﻞ، ﭘﻪ ﻫﻐﻪ ﯾﯥ اﯾن راوړ او ﭘﻪ ﺷـــﮑﺮاﻧﻪ ﮐﯥ ﯾﯥ ﻫﻐﻪ ﺧﭙﻞ ــــﺎر ﺗﻪ وﺑﺎﻟﻪ او د ﭘﻮره ﻣﺮﺳــــﺘﯥ ژﻣﻨﻪ ﯾﯥ ورﮐﻩ، اﻟﻠﻪ ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ دا ﺳـــــﱰ ﻧﻌﻤﺖ ﭘﺮ ﻫﻐﻮی .وﻟﻮروه ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۴۳ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـــــﴩدوﺳﺘﺎﻧﻪ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﮕﯿﺮی و ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﻪ آﺳــﯿﺐ دﯾﺪه ﮔﺎن ﺣﻮادث ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﻏﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ و اﻓﺮاد ﺑﯽ ﺑﻀﺎﻋﺖ و ﺑﯽ ﴎﭘﺮﺳﺖ در ﴎﺗﺎﴎ ﮐﺸﻮر ﺑﻪ ﻫﺪف ﮐﺎﻫﺶ آﻻم ﺑﴩی ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. از آن ﺟﺎی ﮐﻪ از ﻧﺎﻣﺶ ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ، ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑﴩی ﺑﺎ ﻣﺤﻮر ﺑـــﴩ دوﺳﺘﯽ ﺑﺪون در ﻧﻈﺮداﺷﺖ ﮐﻠﯿﻪ ﻣﻮارد ﺗﺒﻌﯿﺾ و ﺗﻌﺼـــﺐ و ﺑﯿﻄﺮﻓﺎﻧﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻘﻠﯿﻞ ﻣﺼﺎﯾﺐ ﺑــــﴩی در ﺟﻮاﻣﻊ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. روی اﯾﻦ ﻣﻠﺤﻮظ؛ اﺻﻞ ﺑﴩدوﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ اﺻﻞ از اﺻﻮل ﺑﻨﯿﺎدی ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ اﺳــﺖ، در ﺻــﺪر ﺧﺪﻣﺎت و ﮐﻤﮏ ﻫﺎی اﯾﻦ ﻧﻬﺎد ﺧﯿﺮﯾﻪ ﻣﻠﯽ ﻗﺮار دارد. ﺣﻖ درﯾﺎﻓﺖ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـﴩدوﺳﺘﺎﻧﻪ و ﻋﺮﺿﻪ آن، ﯾﮏ اﺻﻞ اﺳﺎﺳﯽ ﺑـــﴩدوﺳﺘﺎﻧﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺎﻣﯽ اﺗﺒﺎع ﮐﺸـﻮر از آن ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ ﺷﻮﻧﺪ. ﻣﻨﺤﯿﺚ ﯾﮑﯽ از ﻣﺮﮐﺒﻪ ﻫﺎی ﻧﻬﻀــــﺖ ﺑﯿﻦ اﳌﻠﻠﯽ، ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﻣﮑﻠﻔﯿﺖ ﺧﻮﯾﺶ را ﺑﺮای ﺗﻬﯿﻪ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـــﴩدوﺳﺘﺎﻧﻪ در ﻫﺮ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﴐورت ﺑﺎﺷﺪ، درک ﻣﯽ ﺎﯾﺪ. در اﻧﺠﺎم اﯾﻦ ﻣﮑﻠﻔﯿﺖ؛ دﺳﱰﺳـﯽ آﺳﺎن ﺑﻪ ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺘﺄﺛﺮ اﻫﻤﯿﺖ اﺳﺎﺳﯽ دارد. اﻧﮕﯿﺰه اﺻـﻠﯽ ﭘﺎﺳـﺨﺪﻫﯽ ﺑﻪ ﺣﻮادث، ﮐﺎﻫﺶ رﻧﺞ و آﻻم ﺑــﴩ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮای آﻧﻬﺎﯾﯽ اﻧﺪ ﮐﻪ ﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﺿـــﻄﺮاب ﻧﺎﺷــــﯽ از ﺣﻮادث ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺎﯾﻨﺪ، ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. اراﺋﻪ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـــــﴩدوﺳﺘﺎﻧﻪ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﻫﯿﭻ ﮔﺎﻫﯽ ﯾﮏ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻧﺒﻮده و ﻫﺮﮔﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮاردی ﻫﻢ ﻣﺸـــﺎﻫﺪه ﻧﺸــــﺪه و ﺧﻮﺷـــــﺒﺨﺘﺎﻧﻪ، ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺧﺪﻣﺎت و ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺧﻮﯾﺶ را ﺑﺮای ﭘﯿﺸﱪد اﻫﺪاف ﺧﺎص ﺳﯿﺎﺳﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﮑﺮده اﺳﺖ. ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑــــــــــﴩدوﺳﺘﺎﻧﻪ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎی اﺷﺨﺎص، ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎ و ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺘﺄﺛﺮ از ﺣﻮادث ﻋﺮﺿﻪ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ. ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ اﻓﺮادی اﻧﺪ ﮐﻪ ﻃـﯽ ﯾﮏ ﭘﺮوﺳﻪ ﺷﻔﺎف ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ، ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﮔﺮدﯾﺪه اﻧﺪ و درﯾﺎﻓﺖ ﮐﻨﻨﺪه ﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت و ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـﴩی از ﺟﺎﻧﺐ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ،آﻧﺎﻧﯽ اﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﺣﻮادث ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ. ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺳــﻌﯽ و ﺗﻼش ﺑﯽ درﯾﻐﺎﻧﻪ ﺧﻮﯾﺶ را در راﺳــﺘﺎی اراﺋﻪ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـﴩدوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﺘـﴬرﯾﻦ ﺣﻮادث، اﻓﺮاد و ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎی ﺑﯽ ﺑﻀـﺎﻋﺖ و ﺑﯽ ﴎﭘﺮﺳﺖ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺴــﺘﻤﺮ اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ. از وارث ”اﺣﻤﺪ“ ﭼــﮕﻮﻧـــﮕﯽ اراﺋــﻪ ﭼــﮕﻮﻧـــﮕﯽ اراﺋــﻪ ﺧـــﺪﻣﺎت ﺑــﴩدوﺳﺘﺎﻧــﻪ ﺧـــﺪﻣﺎت ﺑــﴩدوﺳﺘﺎﻧــﻪ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺟﻮاﻣﻊ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ ﺧـــﺪﻣﺎت ﺑــﴩدوﺳﺘﺎﻧــﻪ ﭼــﮕﻮﻧـــﮕﯽ اراﺋــﻪﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺟﻮاﻣﻊ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺟﻮاﻣﻊ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۵۳ اﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﻫﻼل اﺣﻤــﺮ اﻓﻐﺎﻧــﯽ راﻫﮑﺎر ﻫﺎ و راﻫﱪد ﻫﺎی اﺟــﺮاﯾﻮی ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﺑــﴩی ﺧﻮﯾﺶ را در ﻣﺤﻮر ﺑﴩدوﺳﺘﯽ، ﺑﯿﻄﺮﻓﯽ و ﻋﺪم ﺟﺎﻧﺒﺪاری ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ رﺳــﺎﻧﺪ. ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی را ﮐﻪ ﺑﻪ دﺳـﺖ ﻣﯽ آورد، ﺑﺮای ﭘﺎﺳـﺨﺪﻫﯽ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎ ﻓﻮری اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـــﯽ ﺎﯾﺪ. ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﻫﻼل اﺣﻤـــﺮ اﻓﻐﺎﻧـــﯽ ﺑﻪ ﻫــــﺮ ﻧﻮع ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ و ﻣﺴــــﺎﻋﺪت اﻓﺮاد ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ رﺿﺎﮐﺎراﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺪف ﺣﯾﺖ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺻـﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد، ارج ﮔﺬاﺷـﺘﻪ و ارزﺷـﻤﻨﺪ ﻣﯽ داﻧﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ آن؛ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ در روﺷـــﻨﺎﯾﯽ ارﺷــــﺎدات اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺮای ﮔﺴـﱰش و ﺗﺮوﯾﺞ اﯾﻦ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﺎﻟﯽ اﻧﺴـﺎﻧﯽ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻼش ﺑﻪ ﺧﺮج ﻣﯽ دﻫﺪ. از ﺳﻮی ﻫﻢ؛ اﻓﺮاد ﺟﺎﻣﻌﻪ در زﻣﺎن ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺎ وﺻـﻒ آﺳـﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮی ﻫﺎ دارای ﻇـﺮﻓﯿﺖ ﻫﺎی اﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﮑﺎن، ﻫﻼل اﺣﻤـﺮ اﻓﻐﺎﻧـﯽ ﺑــﺮای ﭘﺎﺳـﺨﺪﻫﯽ ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻣﺆﺛﺮ از اﯾﻦ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻫﺎی اﺳــﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ آورد. ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﮐﻪ ﻫﻫﻨﮕـﯽ ﺑﺎ اﻓـﺮاد، ﺟﻮاﻣﻊ و ادارات ذﯾﺪﺧﻞ در ﭘﺮوﺳﻪ ﭘﺎﺳﺨﺪﻫﯽ، زﻣﯿﻨﻪ ﻫﻤﮑﺎری ﻫﺎی ﺑﯿﺸــــﱰ را ﻣﺴـــــﺎﻋﺪت ﮔﺮداﻧﯿﺪه و آﺳﯿﺐ دﯾﺪه ﮔﺎن ﺣﻮادث ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﻬﱰ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ از ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـــــــﴩی ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪ ﻣﯽ ﮔﺮدﻧﺪ. از اﯾو؛ در ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺎﺳـــــﺨﺪﻫﯽ ﺑﻪ ﺣﻮادث، ﻫﻤﮑﺎری و ﻫﻫﻨﮕﯽ در اوﻟﻮﯾﺖ ﮐﺎری ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﻗﺮار دارد. ﻫﻢ ﭼﻨﺎن راه ﻫﺎی ﻣﺸـــﺎرﮐﺖ و ﺳﻬﻢ ﮔﯿﺮی ﻣﺴـــﺘﻔﯿﺪ ﺷﻮﻧﺪه ﮔﺎن در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اراﺋﻪ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑـــــﴩی ﻧﻘﻄﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻋﻄﻒ ﺑﺮای ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺷـــﻤﺮده ﻣﯽ ﺷــــﻮد. اراﺋﻪ ﮐﻤﮏ ﻫﺎ و ﭘﺎﺳــــﺨﺪﻫﯽ ﻫﺎ در ﺣﻮادث ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻤﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﺜﺒﺘﯽ را در ﭘﯽ ﻧﺪارد، ﺑﺎ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ و ﻫﻫﻨﮕﯽ ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺮﻓﻮع ﻣـﯽ ﮔـﺮدد. اﻣﺪاد ﻣﺆﺛـﺮ و اﺣﯿﺎی ﻣﺠﺪد ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴــــﺘﻤﺮ در آن ﻣﺤﻞ و ﻣﮑﺎن ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻮأم ﺑﺎ ﺑﻬﱰﯾﻦ دﺳﺘﺎورد ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﺪﮐﻪ ﻣﺴــﺘﻔﯿﺪ ﺷﻮﻧﺪه ﮔﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﻃﺮاﺣﯽ، ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻣﺪاد رﺳـﺎﻧﯽ ﺳــﻬﻤﮕﯿﺮی ﻓﻌﺎل داﺷــﺘﻪ ﺑﺎﺷــﺪ. از اﯾو، اﻧﺘﺨﺎب ﺎﯾﻨﺪه ﮔﺎن ﺟﻮاﻣﻊ در ﺳﻄﺢ وﻟﺴـــﻮاﻟﯽ ﻫﺎ و وﻻﯾﺎت در ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺟﺴـــــــﺘﻪ داﺷﺘﻪ و ﮐﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺟﻬﺖ ﭘﯿﺪا ﻮدن دﺳﱰﺳﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻣﺸـــﺎرﮐﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻣﺪاد و اﺣﯿﺎی ﻣﺠﺪد اداﻣﻪ دارد. ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑــــــﴩی ﺧﻮﯾﺶ را ﺗﺎ آن زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾـــــــﺮی ﻫﺎی آﯾﻨﺪه را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻮادث ﮐﺎﻫﺶ دﻫﺪ و ﻧﯿﺎز ﻫﺎی اﺳـﺎﺳـﯽ را ﺑﺮ آورده ﺳــﺎزد، اداﻣﻪ ﻣﯽ دﻫﺪ. از اﯾﻦ ﮐﻪ ﺎﻣﯽ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﺑـــــﴩی در اﻧﮑﺸﺎف دراز ﻣﺪت دﯾﺪﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﯽ را در ﭘﯽ دارد، ﺑﺎ درک اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع؛ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺳﻌﯽ ﻣﯽ ﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﮐﻤﮏ رﺳـﺎﻧﯽ را ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺎﯾﺪ. ﮐﺎﻣﻞ ﺳـﺎزی روﻧﺪ ﮐﻤﮏ رﺳﺎﻧﯽ از ﮐﻮﺗﺎه ﻣﺪت اﻟﯽ دراز ﻣﺪت در اﯾﺠﺎد ﻃﺮز زﻧﺪه ن و ﭘﺎﯾﺪار و ﮐﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات ﺣﻮادث در آﯾﻨﺪه در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺻـؤﮔﯽ ﻣﻌﺮوض ﺑﻪ ﺧﻄﺮ از اﻫﺪاف ﻧﻬﺎﯾﯽ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ در راﺳــــــﺘﺎی اراﺋﻪ ﮐﻤﮏ ﻫﺎی ﺑﴩی ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﮔﺮدد. ﺣﻔﻆ ﮐﺮاﻣﺖ اﻧﺴﺎﻧﯽ در اراﺋﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﺑـــﴩی در ﻣﺤﺮاق ﺗﻮﺟﻪ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﻗﺮار دارد. ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ در اراﺋﻪ ﺑـﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﮔﺎﻫﯽ دﻫﯽ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﻧــــــﴩاﺗﯽ و ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺗﯽ ﺧﻮﯾﺶ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺗﻼش ﻣﯽ ورزد ﺗﺎ وﻗﺎر، ﺣﯿﺜﯿﺖ و ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﺴــــــــــﺘﻔﯿﺪ ﺷﻮﻧﺪه ﮔﺎن ﺣﻮادث ﻣﺤﻔﻮظ ﺑﺎﻗــﯽ ﺎﻧﺪ. زﯾـــﺮا اﺣﱰام ﺑﻪ ﻗـــﺮﺑﺎﻧﯿﺎن ﺣﻮادث ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﻧﺴﺎن و ﯾﮏ ﻫﻤﻨﻮع ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻓﺮاﻣﻮش ﮔﺮدد. و در ﻧﻬﺎﯾﺖ؛ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ در زﻣﯿﻨﻪ اراﺋﻪ ﺗﺼـــــــﻮﯾﺮ ﺷﻔﺎف از ﺧﺪﻣﺎت ﺑﴩـدوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻮﯾﻞ ﮐﻨﻨﺪه ﮔﺎن، ﻣﺰﯾﺪ ﺑﺮ راه اﻧﺪازی ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷـــﻨﺎﺳــــﺎﯾﯽ و ﺗﺜﺒﯿﺖ، از ﺟﺮﯾﺎن ﺗﻮزﯾﻊ ﮐﻤﮏ ﻫﺎ ارزﯾﺎﺑﯽ دﻗﯿﻖ و ﻧﻈﺎرت ﮐﺎﻣﻞ ﻣﯽ ﺎﯾﺪ و ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﺎت ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ ﺷﻮﻧﺪه .ﮔﺎن اﺣﱰام ﻣﯽ ﮔﺬارد ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ۶۳ رﺿـﺎﮐﺎر ﮐﯿﺴﺖرﺿـﺎﮐﺎر ﮐﯿﺴﺖرﺿـﺎﮐﺎر ﮐﯿﺴﺖ ﺳﻤﺴﻮر” ﻓﺨﺮی“ ؟ ﻧﺸـﺮﯾﮥ دو ﻣـﺎﻫﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ۸۳ .ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدن ﻫﺮ ﻧﻮع از ﻣﺸﮑﻼت در ﺧﺪﻣﺖ ﻣﺮدم اﺳﺖ د ﴎې ﻣﯿﺎﺷﺘﯥ د روﻏﺘﯿﺎﯾﻲ ﺧﺪﻣﺎﺗﻮ اداره ﭘﯧﭙﻠﻮ ﺗﻪ ﻫﺮ راز درﻣﻠﻨﻪ او روﻏﺘﯿﺎﯾﻲ آﺳﺎﻧﺘﺎوې ﺳﻤﺒﺎﻟﻮی.