روټر څه شی ده What is Router لیکنه اډمېن روټر د نېټورک یو Device ده چې په ذریعه یې کولای شو خپل LAN نېټورک د WAN سره وصل کړو روټر هم LAN ډیوایس ده او هم WAN ډیوایس ده په دروټر کې Break up collision مفهوم شته یعنې د ډیټا د لېږد او رالېږد په وخت کې پکې ټکر نه رامنځته کیږی کله چې روټر یو Packet یو ځای څخه بل ځای ته لیږی نو د Packet دلیږلو لپاره ځانته لار ټاکی او د رالیږلو لپاره ځانته لار ټاکې ځکه د Packets دلېږلو او رالېږلو ترمنځ پکې ټکر نه رامنځته کیږی. په روټر کې Routing Table موجود دی چې څومره Branches سره مونږ وصل شوی یو ددې ټول برانچونو د روټرونو معلومات دروټر په Routing Table کې سټور کیږی او پکې موجود وی یعنې روټر په شبکه کې د کمپیوټرونو، وسیلو، ادرسونو او د لارو د معلوماتو د ساتنې لپاره Routing Table کاروی. په روټر کې دوه Protocols چې یو ته Routing Protocol وایی او بل ته Routed Protocol وایی Routing Protocol په واسطه معلومات د یو روټر څخه بل روټر ته Send کیږی او د Routed Protocol په واسطه معلومات له یو روټر څخه بل روټر ته Receive کیږی. روټر کې Security موجوده ده یعنې مونږ کولای شو چې د بل Branch کمپیوټرې په خپل Branch باندې بند او یا ورته اجازت ورکړو. په روټر کې Netting موجود ده یعنې چې کله مونږ خپلو کمپیوترو ته IP Address ورکوو ټول Private یعنې زه غواړم چې په WAN Side کې د زما Private IP چا ته ښکاره نه شی نو ددې لپاره مونږ په روټر کې Netting کوویعنې کوم Public IP چې مونږ ته راغلې زه غواړم چې زما Client په WAN سطحه باندې هر چا سره Communication کوی نو ددوی Private IP چا ته ښکاره نه شی بلکې چې زما روټر ته کوم Public IP راغلې هغه دې خلکو ته ښکاره شی . دروټر خصوصیاټ: 1. روټر د OSI ماډل په نېټورک layer باندې کار کوی. 2. روټر ته Layer 3 ډیوایس وایی. 3. روټر چې کوم مسیج لیږی هغه ته Packet وایی. 4.روټر یو Internetwork Device ده کله چې مونږ لږ تر لږه دوه LAN network سره وصل کړو دې ته internetwork وایی. نو د روټر په واسطه کولای شو چې دوه مختلفې محلی شبکې سره وصل کړو. 5.په روټر کې مونږ Packet filtering کولای شو مطلب کله چې مونږ وغواړو چې په خپله شبکه کې په خاصو Clients باندې کوم سایټونه بند کړو دې ته Packet filtering وایی چې دغه موضوع په روټر کې مونږ ACL استعمالوو. 6.روټر د معلوماتو د لېږلو لپاره Best path selection ټاکې مطلب کله چې روټر ډیټا د Source څخه Destination ته لیږی نو روټر یوه اعتمادی او باوری لار ورته ټاکې یا یې ورته پیدا کوی Cisco router series د Cisco روټر سیریز په لاندې ډول دی 1800 series 1900 series 2500 series 2600 series 2700 series 2800 series 2900 series 3900 series 4000 series it is very famous series router 6500 series 7200 series 7600 series دروټر برخې: روټر لاندې څلور برخې لری. اول 1. RAM دوهم 2. NVRAM دریم 3. Flash Memory څلورم 4. ROM اول RAM (Random access memory) دا برخه معلومات د موقت وخت لپاره له ځان سره ساتی کوم Configuration چې مونږ په روټر کې کړی وی که چېرته هغه مونږ Save نه کړو او روټر Down شی نو زمونږ ټول Configuration به له منځه ځی. دوهم 2. NVRAM (Non Volatile Random Access Memory) : له څرنګه ددې برخې له نوم څخه ظاهره ده دغه برخه د روټر معلومات په دایمی ډول له ځانه سره ساتی لکه څرنګه چې به کمپیوتر کې Hard disk معلومات دایمی ساتی نو همدغسې NVRAM په روټر کې معلومات دایمی ساتی که روټر Down شی یا خرابی پکې راشی نو معلومات پکې نه Remove کیږی او د روټر ټول Configuration په NVRAM کې کیږی. دریم 3. Flash Memory: د روټر په دې برخه کې د روټر عملیاتی سېستم یا Operating system موجود وی. څلورم 4. ROM: دا برخه ددې په خاطر استعمالیږی کوم وخت چې Flash memory خرابه شی نو د روټر عملیاتی سېستم له ROM څخه انسټال کولای شو او یا په بل عبارت که چېرته له Flash memory څخه عملیاتی سېستم له منځه لاړ شی نومونږ یې له ROM څخه پکې انسټال کولای شو. لاندې تصویرونو کې یې لېدلی شی