Trinidad da Tobago

Trinidad da Tobago ( [ˈtrɪnɪdæd ... təˈbeɪɡoʊ]), täuz' oficialine nimituz — Trinidadan da Tobagon Tazovaldkund (), om sar'hine valdkund Keskuzamerikas, Kariban meren suves, läz Venesuelan mererandištod. Pälidn om Port of Spein.
Istorii.
Vn 1962 elokun 31. päiväl Trinidad da Tobago tedištoiti ripmatomudes Sures Britanijaspäi.
Valdkundan ezmäine Konstitucii oli väges vspäi 1962. Nügüdläine kahtenz' lugul Konstitucii om vahvištadud vl 1976, se om olmas äiluguižidenke vajehtusidenke, vn 2007 versii om väges.
Geografijan andmused.
Trinidad da Tobago sijadase üks'toštkümnes kilometras pohjoižhe Venesuelan randaspäi da 130 km suvhe Grenadinoišpäi. Kaks' merisal'med om Trinidad-saren da Venesuelan keskes: Boka del' Serpiente da Boka del' Dragon. Trinidad- i Tobago-sariden keskes om koumekümne kilometrad.
Valdkundan randad lainištab Atlantižen valdmeren Kariban meri. Randanpird om 362 km.
Trinidad-sar' otab valdkundan territorijan 93 %. Molembiden järedoiden sariden mägisel'gad jätkatas Venesuelan mägisel'gid. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Aripo-mägi, 940 m kortte valdmeren pindan päl. Sarel jokstas äi ojid da penid jogid.
Londuseližed pävarad oma londuseline gaz, kivivoi da asfal't.
Politine sistem.
Ohjandusen form om unitarine konstitucine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident (). Valičijoiden Kollegii parlamentan Kodiden kaikiš ühtnijoišpäi valičeb händast kerdan vides vodes. Ei sa olda prezidentaks enamba kaht strokud jäl'geten. Päministr () om valdkundan pämez' faktižešti, hän om vägestunuden partijan lider valičendoiden satusiden mödhe, ned oleskeldas kerdan vides vodes.
Trinidadan da Tobagon parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Senat (), se mülütab 31 ühtnijad (päministran nevondan mödhe — kuz'toštkümne kandidatad, oppozicijaspäi — kuz', da ripmatomad kundusen sarakoišpäi — ühesa), pandas radnikusele prezidentan käsköl. Alakodi om Ezitajiden Kodi (), heid om 41 ristitud, kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Kaik vižtoštkümne deputatad ratas Tobagon Suimas.
Käskuzkundaližen tobmuden pä om Arbitražkäskuzkund. Prezident paneb sen päsudijad radsijha.
Parlamentan alakodin ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2025 28. päiväl sulakud. Kristin Kangalu radab prezidentan vn 2023 keväz'kun 20. päiväspäi. Edeline prezident om Pola-Mei Ujiks (19. keväz'ku 2018 — 20. keväz'ku 2023). Kamla Persad-Bissessar om päministran vn 2025 semendkun 1. päiväspäi, naine oli sil-žo radnikusel vll 2010−2015. Edeline päministr om Kit Rouli (9. sügüz'ku 2015 — 17. keväz'ku 2025).
Administrativiž-territorialine jagand.
   "Kacu kirjutuz: Trinidadan da Tobagon administrativiž-territorialine jagand."
Trinidad da Tobago jagase Trinidad-saren nell'toštkümneks municipalitetaks (), sidä kesken viž lidn- da ühesa agjmunicipalitetad, i Tobago-sar' ičeohjandusenke.
Eläjad.
Trinidadas da Tobagos elädas tribagolaižed. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 1 223 916 eläjad, se oli kaikiš suremb. Ristitišt poleneb emigracijan tagut.
Augotižlibundan mödhe (2011): indijalaižed — 35,4 %, afrikalaižed — 34,2 %, toižed segoitadud augotižlibundanke — 15,3 %, segoitadud afrikalaižed indijalaižidenke — 7,7 %, toiženke augotižlibundanke — 1,2 %, märhapanendata — 6,2 %.
Uskondan mödhe (2011): protestantad — 32,1 %, riman katolikad — 21,6 %, induistad — 18,2 %, islamanuskojad — 5,0 %, Jehovan tundištajad — 1,5 %, toižed uskojad — 8,4 %, religijatomad — 2,2 %, märhapanendata — 11,0 %.
Trinidadan da Tobagon znamasižed lidnad (enamba 30 tuh. ristituid vn 2000 rahvahanlugemižen mödhe, surembaspäi penembha): Čaguanas, San Fernando, Port of Spein (pälidn), Arim. Lidnalaižiden pala om 53,2 % (2020).
Ižanduz.
Trinidad da Tobago om šingotai industrialine valdkund, rippub eksportaspäi lujas märas. Vl 2020 valdkundan nominaline kogosüdäiprodukt oli 22,7 mlrd. US$ ekvivalentas (115. sija mail'mas; US$16,197 ühtele hengele, 52. sija) vai 36,4 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (128. sija; US$25,964 ühtele hengele, 58. sija). Industrijan päsarakod oma kivivoin da londuseližen gazan samine i ümbriradmine, himine (metanol, ammonii, hil'muiktusen diamid), terasen produkcii, cementan i asfal'tan pästand, sauvond, tekstiline puvillan alusel, sömtegimišt (sidä kesken jomad). Finansine voz' zavodiše 1. redukud.
Kogosüdäiproduktan palad (2017): maižanduz 0,4 %, tegimišt 48,8 %, holitišiden sfer 50,8 %. Radajiden järgenduz sektoroidme (vn 2007 andmused): maižanduz 3,8 %, ümbriradai tegimišt i kaivuztegimišt 12,8 %, sauvond i kommunaližed holitišed 20,4 %, holitišed 62,9 %.
Valdkundan päeksport om nozoltadud londuseline gaz (kudenz' sija mail'mas), kivivoi, londuseline asfal't; toine eksport om raud, sahar, kokosad. Importan tavarad oma mineraline poltuz, voižimed, mašinansauvomižen produkcii, transportine mašiništ, tegimišton tavarad, söndtavarad, himikatad, eläbad živatad. Vl 2015 eksport ületi importad läz kahthe kerdha. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2015) oma AÜV (Trinidadan da Tobagon eksportan 37 % i importan 38 %), Brazilii (eksportan 8,2 %), Kitai (importan 8,2 %), Argentin (eksportan 8 %), Čili (eksportan 7,2 %).