Engel's (lidn)

Engel's ( [ˈɛnɡʲɪlʲs]) om Venäman lidn da lidnankund Saratovan agjan keskuzpalas. Se om agjan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Engel'san rajonan administrativine keskuz da pala, Saratovan suvipäivnouzmaine ezilidn, mülüb Saratovan lidnaglomeracijha.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1747 kuti "Pokrovskai"-slabad () sirdanuzil Poltavan i Har'kovan gubernijoišpäi ukrainalaižil. Žilo sai lidnan statusad "Pokrovsk"-nimitusenke vl 1918, šingotihe villän torguindal i mecpilindal. Sil-žo aigal saksan nimituz oli "Kozakenštadt" () «kozakoiden lidn». Udesnimitihe nügüdläižikš vl 1931 Fridrih Engel's-tedomehen kanzannimen mödhe. Vll 1922−1941 eländpunkt oli Volganrandan saksalaižiden Tazovaldkundan pälidnaks. Vl 1965 avtotesild ühtenzoiti lidnad Saratovanke.
Engel'san ižandusen päsarakod oma transportine mašinansauvomine (elektrovedimed, vagonad, specialine tehnik raudten täht, trolleibusad, specavtod kaičendministrusen täht, varapalad), ühthine mašinansauvomine (tömašinad meblin tehmižen täht, avialadimed, manometrad, instrument, katl'ad, radiatorad), sauvondmaterialiden pästand (raudbetontegesed, kanghatomad materialad, savič, teraztorved, cinkuidud profil', metalližkonstrukcijad), sömtegimišt (maidkombinat, leibänkombinat, konditerine fabrik). Toižed järedad edheotandad oma pezendabutusiden tegim i mebel'fabrik.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase rajonan lodehes, Volgan Volgogradan vezivaradimen hural randal, 15..40 m korktusil, 30 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad Saratovhasai om koume kilometrad lodeheze orhal, koume kilometrad avtotel vai 20 km raudtel. Toine lähembaine lidn om Marks 49 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 53 km avtotedme. "Pokrovsk-Volganrandaline"-raudtestancii () radab 20-kilometrižen sarakon suvižes Privolžskii-žilospäi lopstancijaks. Raudtesild ühtenzoitab Volgan randoid päivlaskmha Privolžskii-žilospäi. Järed sodakosmine Engel's-lendimbaz zavodiše ühtes kilometras päivnouzmha lidnan röunaspäi.
Tobmuz.
Kaik kuz' žilod, sidä kesken Privolžskii-radnikžilo (33 929 rist. vl 2018), mülüdas lidnankundha (municipaližhe ühtnikha) Engel'san ližaks vn 2013 sulakuspäi. Lidnankundan pind — 184,34 km².
Kaik rahvaz valičeb lidnan Deputatoiden nevondkundan 15 ühtnijad videks vodeks. Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Deputatoiden nevondkundan ezimez'. Edeližed lidnan pämehed oma Aleksandr Šuvalov (vn 2023 keväz'ku-reduku), Viktor Popov (sügüz'ku 2022 — keväz'ku 2023), Sergei Gorevskii (kül'mku 2005 — sügüz'ku 2022). Lidnan erigoittud Administracii om likvidiruidud vn 2017 semendkus, Boris Mihailov radoi sen jäl'gmäižen pämehen.
Eläjad.
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 69 tuhad eläjid. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 202 419 ristitud, lidnankundan — 204 065 ristitud, vn 2021 lidnan — 225 428 ristitud, i lidnankundan — 263 704 ristitud. Kaik 226 176 ristitud elihe lidnas i 264 990 ristitud kaikes lidnankundas vl 2018, rajonan viž kudendest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 227 049 eläjad vl 2020.
Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010): venälaižed — 83,2 %, totarlaižed — 2,5 %, ukrainalaižed — 2,1 %, kazahlaižed — 0,9 %, armenijalaižed — 0,5 %, azerbaidžanlaižed — 0,5 %, mordvinalaižed — 0,4 %, vaugedvenälaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,9 %, rahvahuden ozutandata — 7,6 %.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Engel'san mehaniž-tehnologine tehnikum, medkolledž, proftehnologijoiden kolledž, tegimištoliž-ekonomine kolledž i kaks' üläopendusen aluzkundad: Engel'san tehnologine institut (Saratovan valdkundaližen tehnižen universitetan filial) i Volgaveren kooperativine institut (Venäman kooperacijan universitetan filial, Mitišči).