Bahrein

Bahrein ( "al'-Baḥrein", sijaline virkand [æl bɑħˈreːn]), täuz' oficialine nimituz — Bahreinan Kunigahuz ( [ˈmam.la.kat æl baħˈreːn] "Mamläkat al'-Baḥrein"), om pen' sar'hine valdkund Azijan suvipäivlaskmas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Manam.
Se om kaikiš penemb arabine valdkund mail'mas.
Istorii.
Vn 1971 14. päiväl elokud Bahrein tedištoiti ripmatomudes Sures Britanijaspäi.
Valdkundan ezmäine Konstitucii oli olmas vspäi 1973. Kahtenz' lugul Konstitucii om vahvištadud vl 2002, se om väges voziden 2012 i 2017 vajehtusidenke.
Geografijan andmused.
Valdkund sijadase ühtennimižen sarišton Bahrein-sarel (territorijan koume nelländest) i 33 sarel siš ümbri, Indižen valdmeren Persijan lahten randal. Ühthine randanpird om 161 km.
Bahreinas om valdkundröunoid mertme Kataranke päivnouzmas da Saudan Arabijanke päivlaskmas. Röunoid kuivmadme ei ole. Valdkundan kaikiš suremb Bahrein-sar' om ühtenzoittud Saudan Arabijanke avtosildal kuz'toštkümnen kilometrad pitte.
Reljef om tazo. Letkesižed rahvahatomad mad oma enambuses. Jogid ei ole olmas. Reskveden purtked lähttas meren pohjaspäi. Kaikiš korktemb čokkoim om Ed Duhan-mägi (134 m ü.m.t.) Bahrein-saren keskuzpalas. Mec otab 1 % territorijad (700 ga vl 2020).
Klimat om kuiv tropine, lujas räk. Letetorokad oleldas kezakul-heinkul. Vilukun keskmäine lämuz om +17 C°, heinkun da elokun +33 C°. Paneb sadegid 90 mm vodes, kezakus-sügüz'kus ei oleskele niid.
Londuseližed varad oma londuseline gaz (sur' vara), kivivoi (kebn vara läz lopi, šoidkivi jäi), hel'm, mouckivi, letked, reskvezi, kala.
Politine sistem.
Ohjandusen form om unitarine parlamentine konstitucine monarhii. Valdkundan pämez' om kunigaz ( "Malik Al' Bahrein", edel 2002. vot emir oli hänen sijas).
Parlament om kaks'kodine, kaikutte kodi mülütab nell'kümne ristitud. Üläkodi om Konsul'tativine Nevondkund ( "Madžlis Al' Šura"), kunigaz paneb sen ühtnijoid radnikusele. Alakodi om Ezitajiden Kodi ( "Madžlis Al' Nuvvab"), kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Bahreinan kunigaz om Hamad ibn Isa al'-Halifa; päministr om Halifa ibn Salman al'-Halifa.
Parlamentan alakodin ühtnijoiden järgenduseližed pävaličendad oliba vn 2018 24. päiväl kül'mkud i 1. päiväl tal'vkud.
Administrativiž-territorialine jagand.
   "Kacu kirjutuz: Bahreinan administrativiž-territorialine jagand."
Vspäi 2014 Bahrein jagase nelläks agjaks ("muhafaz:aks").
Eläjad.
Vl 2011 valdkundan eläjiden lugu oli 1,234,571 ristitud. Valdkundan kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.
Bahreinas elädas bahreinalaižed. Vl 2010 hö otiba 46 % ristitištos, personad Azijan augotižlibundanke — 45,5 %, toižed arabialaižed — 4,7 %, afrikalaižed — 1,6 %, evropalaižed — 1 %, toižed rahvahad — 1,2 %. Ristitišton pol' oma immigrantoikš.
Uskondan mödhe (2017): islamanuskojad (oficialine religii) — 73,7 %, hristanuskojad — 9,3 %, judaistad — 0,1 %, toižed uskojad i religijatomad — 16,9 %.
Toižed znamasižed lidnad (enamba 50 tuh. ristituid vl 2017, surembaspäi penembha): Riff, Muharrak (oli pälidnaks vhesai 1923), Hamad, Avali. Vl 2017 kaik oli üks'toštkümne lidnad valdkundas, ned oma keskitadud sarišton pohjoižes palas, Manam-pälidnas ümbri.
Rahvahanižanduz.
Bahrein om šingotai elokaz industrialine valdkund. Ekonomikan hüvä olend rippub energokandajiden eksportaspäi lujas märas tähäsai, no ižandusen znamasine diversifikacii om tehtud. Vl 2024 valdkundan nominaline kogosüdäiprodukt oli 47,8 mlrd. US$ ekvivalentas (94. sija mail'mas; US$29,573 ühtele hengele, 40. sija) vai 105,6 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (99. sija; US$65,345 ühtele hengele, 23. sija). Valdkundaline velg om sur' lujas, KSP:n 134 % surtte vl 2024. Industrijan päsarakod oma londuseližen gazan da kivivoin samine (KSP:n koumandez), kivivoin ümbriradmine, ofšorine islamine banking, järedoiden jügulaivoiden kohenduz, alüminijan tehmine, raudan pelletizacii, heretusiden pästand, varmituz, turizm. Läz täuz' varatoitmižmahtuz om olmas söndtavaroiden äjiden toižendoiden mödhe (fruktad, maplodud, pähkmed, meriproduktad, nižu, sötmižkul'turad živatoiden täht) kacmata valdkundan penehe territorijha. Finansine voz' zavodiše 1. vilukud.
Kogosüdäiproduktan palad (2023): maižanduz 0,3 %, tegimišt 44,5 %, holitišiden sfer 51,1 %. Radajiden järgenduz sektoroidme vl 2004: maižanduz 1 %, tegimišt 32 %, holitišiden sfer 67 %.
Vl 2012 Bahreinan päeksport oli alüminii da sen tegesed (29 %), kivivoi (27 %), raudkivend da sen koncentratad (14 %), londuseline gaz (5 %); toine eksport — himižed substancijad (3 %), söm (3 %), sobad (1 %), kondicionerad (1 %). Importan tavarad (2022): toreh kivivoi, mašiništ, himižed substancijad, kuld, juvelirižed tegesed. Vl 2023 eksport ületi importad läz nelländeshe. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2022) oma Araban Ühtenzoittud Emiratad (Bahreinan eksportan 10 % i importan 12 %), Saudan Arabii (Bahreinan eksportan 15 %), Kitai (importan 15 %), Indii (eksportan 4 % i importan 7 %), Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (eksportan 9 %), Brazilii (importan 9 %), Avstralii (importan 8 %), Japonii (Bahreinan eksportan 5 %).