Ankar

Ankar ( [ˈaŋ.ka.ɾa]) om Turkanman pälidn. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe Stambulan jäl'ghe, Ankaran agjan administrativine keskuz mugažo.
Istorii.
Eländpunkt mainitase 7. voz'sadaspäi edel m.e. Amuižen Grekanman purtkiš kuti "Angora" vai "Ankira" ( «jakar'»).
Lidnan "Ankar"-raudtestancii radaškanzi vl 1892. Kätihe Ankarad pälidnaks vn 1923 13. päiväl redukud, sikš miše Atatürkan ohjastuz oli neciš lidnas, sil aigal läz 50 tuhad ristituid elihe lidnas. Planiruihe, miše pälidnan ristitišt linneb 500 tuhad eläjid, no se ližadui teravamb migracijan tagut külärajonispäi, ka pahan ladun pertiden rajonad ümbärziba lidnad. Ende Ankar oli järedan maižanduzrajonan keskuseks, i tetas mail'madme angorižid kozid, kodijänišid i kažid. Keratihe tegimid ezmäižhe tegimišton zonha vaiše vl 1990.
Ankar šingotase pälidnan funkcijoil, transporttesol'meks i penil edheotandoil tobjimalaz (metalltegesiden pästand, torguind, söm, sobad, mebel'). Neniden sarakoiden tegimed ratas: mašiništonsauvomine (sidä kesken elektro-), sodatehnik, sömtegimišt, farmaceftine. Om äi rahanpanmižen i opendusen aluzkundoid.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan lodehes, Anatolijan mägitazangištol, 938 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Klimat om ven kontinentaline, vai letetazangišton pol'kuiv viluhk. Keza om päivoikaz lujas, tal'vaig om pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +12,6 C°, heinkun-elokun +24,2..+24,3 C°, tal'vkun-uhokun +0,9..+2,8 C°. Ekstremumad oma −24,9 C° (tal'vku-uhoku) i +41 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +3,8 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +21,3 C° (uhoku). Voib panda halad semendkus i sügüz'kus. Paneb sadegid 414 mm vodes, enamba semendkus (51 mm), vähemba heinkus-sügüz'kus (15..18 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 45..53 % röunoiš kezakus-sügüz'kus i 69..77 % kül'mkus-uhokus.
Tobmuz.
Ankar-lidn otab Ankaran agjan 16 nimitadud rajonad 25:späi. Kaiken agjan pind om 24 521 nellikkilometrad.
Lidnan tobmuden pämez' om mer (). Kaik lidnalaižed valitas händast videks vodeks, toižiden strokuiden voimuz jäb. Edeližed merad oma Mustafa Tuna (kül'mku 2017 — sulaku 2019), Melih Gökček ("Melih Gökçek", keväz'ku 1994 — reduku 2017). Ankar-lidnan meran erineden, kaiken Ankaran agjan pämez' om gubernator ("Ankara Valiliği").
Eläjad.
Vl 2014 lidnan rajoniden eläjiden lugu oli 4 587 558 ristitud 4 130,2 km² pindal. Kaik 5 445 026 eläjad oli Ankaran agjan röunoiš vl 2017, 5 803 482 eläjad vl 2023. Kaikiš surembad lidnan i agjan ristitišton lugud oma nügüd'.
Kaik om 14 universitetad lidnas: seičeme valdkundališt i seičeme privatišt. Znamasine üläopendusen aluzkund om Ankaran universitet (, 70 tuh. üläopenikoid vl 2021). Sen aluz om pandud vl 1946, mülütab 19 fakul'tetad, 13 üläškolad, 15 institutad, enamba mi 40 tedoiduzkeskust.
Transport.
Avtobusad, tramvaid, ezilidnelektrojonused da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1996 metropoliten radab (vspäi 2017 om viž jonod 56 stancijanke, 64 km raudted).
Rahvahidenkeskeine civiline "Ankara Esenbog"-lendimport (, "ESB / LTAC", 12,8 mln passažiroid vl 2024) sijadase kaks'kümnes kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi läz Ankaran agjan Esenbog-küläd. Tehtas reisid Saksanmaha i Evropan järedoihe lidnoihe, Keskmäižen Päivnouzmman pälidnoihe, mugažo Turkanman äjihe lidnoihe.