Domodedovo (lidn)

Domodedovo () om Venäman lidn da transporttesol'm Moskvan agjan keskuzpalan suves. Se om agjan kümnenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Domodedovon lidnümbrikon (edel 2005. vot — rajonan) administrativine keskuz da pala.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1900 kuti žilo udenno raudtestancijanno «Moskv — Pavelec»-raudtel, nimitihe olnuden vides kilometras päivlaskmha Domodedovo-žilon mödhe (229 rist. vl 2010, mainitase vspäi 1401). Oli saudud tegimid i žiloid niidenno, kezaküläpertid. Kätihe radnikžiloks vl 1938. Suren sodan aigan žilo alastui bombardiruindale vn 1941 heinkus-kül'mkus. Sai lidnan statusad vn 1947 12. päiväl keväz'kud. Sauvoškanzihe Domodedovo-lendimportad lidnan päivnouzmas vl 1962, radab vspäi 1964. Lidn oli Domodedovon rajonan keskuseks vspäi 1969, sil-žo aigal oli alištunu agjan tobmudele oikti.
Domodedovo šingotase mašinansauvomižen tegimil (kondicionerad, tehnologine blok i kivivoin da gazan sarakon täht), sauvondmaterialiden pästandal (raudbetontegesed, profil'lava, metalline katuz, metalline saiding), rahvahidenkeskeižen lendimportan holitišil, mugažo mebel'fabrik radab lidnas. Venäman valdkundaline fil'mfond kaičese lidnan suves.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase lidnümbrikon pohjoižes-lodehes, vanoikahas tahondas, penen Rožaik-jogen randal ( 51 km pitte, Moskvanjogen oigedpol'ne bassein), 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Domodedovo vedase 26 km pohjoižespäi suvhe pidust' raudted i kogoneb nelläs erigoittud palaspäi (vspäi 2004): päpala pohjoižes, Aviacionnii, Vauktad Pachad (), Baribino.
Matkad Moskvan röunhasai (Moskvan rengazavtotehesai) om 16 km pohjoižhe orhal, avtotel vai raudtel. Toižed lähembaižed lidnad oma Podol'sk kümnes kilometras päivlaskmha orhal, Vidnoje 10 kilometras pohjoižhe orhal i kaikil teil.
Lidn jagase kahesaks mikrorajonaks vspäi 2007 administrativižen käskön mödhe: Keskuzline, Suvine (ende Družb), Päivlaskmaine, Pohjoine, Aviacionnii, Vauktad Pachad, Baribino, Vosträkovo.
Eläjad.
Vl 1939 žilon ristitišt oli 8 684 eläjad, vl 1959 lidnan — 27 686 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 96 145 ristitud, lidnümbrikon koume nelländest, vn 2021 — 152 404 ristitud. Kaik 124 285 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Rahvahad (2010): venälaižed — 92,0 %, ukrainalaižed — 1,9 %, armenijalaižed — 1,2 %, totarlaižed — 1,0 %, toižed rahvahad — 3,9 %.
Ortodoksižen hristanuskondan kuz'toštkümne pühäpertid oma saudud lidnas: Venäman Kaikiden Pühämehiden päjumalanpert' (saudihe vll 1995−1997), nell'toštkümne jumalanpertid i časoun'.
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma severz'-se päivkodid, kaks'toštkümne keskškolad (nomer 1, 2, 4, 6..12, Konstantinovon, Povadinon), kaks' gimnazijad (nomer 5 i ortodoksižen hristanuskondan klassine ph. Serafim Sarovalaižen nimed), kaks' liceid (nomer 3 i Vosträkovon nomer 1), kaks' ehtališt keskškolad (nomer 2 i 3), lapsiden sädamižen "Lira"-pert', kaks' muzikškolad, horan škol, čomamahtoine škol, lapsiden da norišton "Olimp"-sportškol, lapsiden "Al'batros"-merikeskuz, lapsiden ekologine "Eko-Dom"-keskuz.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma «Moskovii»-kolledž i Moskvan üläopendusen aluzkundoiden severz'-se filialid.
Transport.
"Domodedovo"-raudtestancii radab lidnan päpalan päivnouzmas vspäi 1900. Raudte mäneb rahvahidenkeskeižhe Domodedovo-lendimporthasai ("DME / ДМД", 29,4 mln passažiroid vl 2018) vspäi 1966. Aeroekspress ühtenzoitab necidä kahtent surtte Venäman lendimportad Moskvan Pavelecan päraudtestancijanke vspäi 2002, seižuteseta lidnan eländfartaloiš.
«Don»-avtoten (M4-trassan) maksline pala ümbärdab lidnan päpalad päivnouzmaspäi vspäi 2016.