Habarovsk

Habarovsk () om lidn Venäman suvipäivnouzmas. Se om Habarovskan randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn i lidnümbrik eläjiden lugun mödhe, Habarovskan rajonan keskuz mugažo (ei mülü sihe).
Habarovsk om Venäman Edahaižen Päivnouzmpolen järed ekonomine, transportiž-logistine, politine da kul'turine keskuz.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1858 kuti "Habarovk"-sodapost (). Om nimitadud 17. voz'sadan venämalaižen Erofei Habarov-edelmatkajan oiktastuseks, kudamb ujui astjoil pidust' kaiked Amurad. Sai lidnan statusad vl 1880. Vspäi 1893 lidn om olmas nügüdläiženke nimenke.
Habarovsk šingotase kivivoin ümbriradmižel, torviden tegimel, laivansauvomižel, pertiden i sildoiden sauvondan edheotandoil, sömtegimištol, zelliden tegimel, kodihimijan tegimel.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase Habarovskan randan suvipäivlaskmas, rahvahidenkeskeižiden raudteiden da il'mteiden läbitusen keskuses, Amur-jogen oiktal randal tobjimalaz Keskamuran alangištos, Ussuri-jogen lanktendanno sihe oiktalpäi.
Matkad Kitain röunhasai om seičemetoštkümne kilometrad suvipäivlaskmha orhal lidnan röunaspäi. Mad Moskvhasai om läz 6100 kilometrad, matkad raudtedme — 8533 km.
Klimat om ven mussonine, päivoikaz keväz'kus i semendkus-heinkus. Voden keskmäine lämuz om +2,7 C°, kezakun-elokun +18,0..+21,4 C°, tal'vkun-uhokun −14.9..−19,2 C°. Ekstremumad oma −40 C° (viluku) i +36,4 C° (kezaku). Kezaaigan minimum om +2,2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +6,6 C° (tal'vku). Ei voi panda halad kezakus-elokus, läz ei olele sulasäd vilukus (lämuden maksimum om +0,6 C°). Paneb sadegid 696 mm vodes, enamba heinkus-elokus (137..144 mm kus), vähemba kül'mkus-keväz'kus (12..26 mm kus).
Tobmuz.
Habarovsk jagase videks administrativižeks rajonaks. Se om üks'jäižeks eländpunktaks lidnümbrikos.
Edeline lidnan pämez' om Aleksandr Sokolov (2000−2018).
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 577 441 ristitud, vn 2021 — 617 441 ristitud. Kaik 616 242 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 616 tuhad eläjid vl 1990 i 618 150 eläjad vl 2018.
Ortodoksižen hristanuskondan koumekümne pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Spasan Toižetamižen i Pühän Jumalanmaman Katken kafedraližed päjumalanpertid, Raštvoiden päjumalanpert', 12 jumalanpertid, seičeme kodijumalanpertid, kahesa časounäd.
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.
Kaik kaks'kümne üläopendusen aluzkundoid da niiden filialoid oma avaitud lidnas. Venäman Tedoakademijan Habarovskan tedokeskuz (Edahaižen Päivnouzman palakund) kogoneb neniš aluzkundoišpäi: kuz' tedoinstitutad, lugendkeskuz i Sättutoitud matematikan institutan Habarovskan palakund, Gidrometcentr:an tedoiduzkeskuz.
Transport.
Avtobusad, tramvaid, trolleibusad, maršruttaksid i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.
Kaik om nell' raudtestancijad, avtoteiden sol'm, jogiport lidnas. Kaks' lendimportad ratas, mugažo kaks' aerodromad. Rahvahidenkeskeine civiline "Habarovsk-Uz' "-lendimport ("KHV / UHHH / ХБР", 2,4 mln passažiroid vl 2019) sijadase kümnes kilometras lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Päivnouzmaižen i Suvipäivnouzmaižen Azijan maihe, Venäman järedoihe lidnoihe.
Rahvahidenkeskeižed kosketused.
Verazmaižed konsulused.
Nenil valdkundoil om konsulusid Habarovskas:
Sebruzlidnad.
Nügüd' seičeme sebruzlidnad om Habarovskal: