Räžsk

Räžsk () om Venäman lidn da raudtesol'm Räzanin agjan suves. Se om Räžskan ümbrikon (edel vn 2023 kezakud — rajonan) administrativižeks keskuseks da palaks.
Istorii.
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1502 kuti varmitadud "Rässkoje Pöud"-žilo () ühtennimižen tahondan pohjoižes kaičemha tarabošsijad Okan i Donan basseinoiden keskes. Räžsk sai makundan lidnan statusad vl 1778. Vl 1866 raudte tuli lidnha, raudteradnikoiden "Novoräžskii"-žilo om ühtištadud lidnanke. Toižen mail'man sodan aigan lidn ei olend okkupiruidud, no alastui bombardiruindale vn 1941 kül'mkus, nacistoiden sodaväged oliba vižtoštkümnes kilometras lidnaspäi.
Räžsk šingotase avtokohendusen tegimel (mašiništ kommunaližen tehnikan täht), savičun tegimel i kirjeiženkoriden painuzfabrikal, medtegesiden tegimel (konteinerad biomaterialan keradusen täht), sömtegimištol (konservtegim, maidkombinat, leibänkombinat, villän edheotand), severz'-se raudtedepoid ratas lidnas. Neniden materialiden samine om läz lidnad: bur hil', mineraližed mujutimed, šebin', saved, letked.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase ümbrikon keskuzpalan päivlaskmas, Hupt-jogen molembil randoil ( vai "Купта" 101 km pitte, Okan oigedpol'ne bassein), 125 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad Räzanihesai om 105 km pohjoižhe orhal, 113 km avtotel vai 115 km raudtel. Lähembaine lidn om Korablino 24 km pohjoižhe orhal, 31 km avtotedme vai 26 km raudtedme. "Räžsk I"-raudtestancii radab lidnan päivnouzmas «Räzan' — Mičurinsk»- i «Väz'm — Sizran'»-keskustoil vspäi 1866.
Tobmuz.
Räžskan lidnankund oli vll 2006−2024. Räžsk oli sen üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind oli 126,13 nellikkilometrad.
Lidnankundan tobmuden pämez' oli sen Deputatoiden nevondkundan ezimez'. Kaik rahvaz valiči nevondkundan 15 deputatad videks vodeks. Jäl'gmäine nevondkundan ezimez' oli Oleg Mokrousov (reduku 2018 — kül'mku 2023), hän-žo radoi likvidacižen laudkundan ezimehen. Lidnan Deputatoiden nevondkund om pästtud radmaspäi vn 2024 sulakus. Rajonan administracii tegi lidnankundan administracijan velgusidme vspäi 2014.
Eläjad.
Vl 1897 lidnan ristitišt oli 14 800 eläjad, vl 1939 — 5 505 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 21 674 ristitud, rajonan koume nelländest, vn 2021 — 20 634 ristitud. Kaik 21 623 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 25..27 tuhad eläjid vll 1970−2001 (27 217 rist. vl 1989).
Rahvahad (2010): venälaižed — 95,7 %, toižed rahvahad — 4,3 %.
Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): venälaižed — 90,2 %, čiganalaižed — 0,7 %, armenijalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 1,4 %, rahvahuden ozutandata — 7,2 %.
Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma avaitud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' stancijanno (om saudud vl 1898), Jumalanmaman Emäganpäivän jumalanpert' kaumžomal (sauvondan voded 1862−1869), Raštvoiden jumalanpert' (om letud vll 1822−1840), časoun' pölištunuziden sodamehiden muštoks lidnan keskuzpalas (om sätud vll 2001−2005). Niiden ližaks viž pühäpertid kadoiba: Jumalanmaman Blagoveššenjan päjumalanpert' i nell' jumalanpertid.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kümne nomeruidud päivkodid (nomer 1..10), nell' keskškolad (nomer 1..4), lapsiden da norišton "Alije parusa"-pert' («Sandal'žed purehed»), muzikškol, čomamahtoine škol. Räžskan kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks, se om sätud vl 2019 Räžskan avtoteiden tehnikuman i Räžskan tehnologižen tehnikuman ühtištusel.