Boston

Boston (mugažo kirjutase anglijan kelel, amerikaine virkmine [ˈbɔːstən], anglijan [ˈbɒstən], sijaline virkand [ˈbɑːstn̩]) om AÜV:oiden lidn da port niiden Atlantižen valdmeren randal. Se om Massačusets-štatan administrativižeks keskuseks da palaks. Lidn otab Saffolk-ümbrikon ("Suffolk") tobjad palad, se ümbrik om ičeze ohjastuseta vspäi 1999.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vn 1630 7. päiväl sügüz'kud. Se sai lidnan statusad vl 1822.
Boston om medicinižen da uziden materialiden tegimištoiden keskuz, rahaazjoiden kompanijoiden äjiden päfateroiden sijaduz, professionaližen opendusen sur' keskuz, turizman keskuz (21,2 mln turistoid vodes 2011).
Geografijan andmused.
Lidn sijadase valdkundan pohjoižpäivnouzmas, štatan päivnouzmas, 14 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, istorine keskuz om saudud 5..7 m ü.m.t. korktusil. Lidnan ümbrišton keskmäine korktuz om 43 m ü.m.t.. Kaikiš korktemb čokkoim om Bellivju-kukkaz (101 m).
Klimat om subtropine, päivoikaz, kezal eriližešti. Paksud päivlaskmaižed kontinentaližed tulleid aletas valdmeren valatoitusele, meribriz puhub. Voden keskmäine lämuz om +11,1 C°, kezakun-elokun +20..+23,4 C°, tal'vkun-uhokun −1,2..+2,1 C°. Ekstremumad oma −28 C° (uhoku) i +40 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +5 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +24 C° (tal'vku). Ei voi panda halad kezakus-sügüz'kus (sügüz'kun minimum om +1 C°). Paneb 1107 mm sadegid vodes, kuidme tazomäras (82..109 mm kus). Paneb lunt 125 sm tal'ves keskmäras, enamba vilukus-uhokus (36..37 sm kus), ühtes rives vihmoidenke. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 62..72 % röunoiš kuidme. Meriveden keskmäine lämuz om +3,4..+3,5 C° uhokus-keväz'kus, +18,2..+20,0 C° heinkus-sügüz'kus.
Tobmuz.
Lidnan tobmuden pämez' om mer (). Edeližed merad oma Martin Uolš ("Marty Walsh", viluku 2014 — keväz'ku 2021), Tomas Menino ("Thomas Menino", heinku 1993 — viluku 2014), Raimond Flinn ("Raymond Flynn", viluku 1984 — heinku 1993).
Eläjad.
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 617 594 eläjad, vn 2020 — 675 647 eläjad. Kaik 685 094 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 740 tuhad eläjid vll 1920−1950 (801 444 ristitud vl 1950). Läz vit millionad ristituid elädas Bostonan lidnaglomeracijas 11 700 km² pindal vn 2020 rahvahanlugemižen mödhe (Sur' Boston, kümnenz' sija AÜV:oiš), kudamb om suremban «Bosvaš»-aglomeracijan agjaks.
Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad vl 2020): evropalaižed — 44,7 % (ispanijalaižita), afroamerikalaižed — 22,0 %, latinamerikalaižed i ispanijalaižed — 19,5 %, azijalaižed — 9,7 %, indejalaižed — 0,2 %, segoitadud augotižlibundanke — 3,2 %, toiženke augotižlibundanke — 0,7 %.
Openduzsijad.
Üläopendusen kaks' surt aluzkundad sijadasoiš lidnas: Garvardan universitet i Massačusetsan tehnologine institut (). Ühthemänho enamba sadad universitetoid da kolledžid om lidnas da sen ümbrištos. Kaikuččel vodel läz millionan nelländest ristituid kändasoiš ezmäižen kursan üläopenikoikš.
Transport.
Ühthine "MBTA"-kompanii () ohjandab kundaližen transportan erazvuiččil toižendoil: metro, ezilidnoiden raudte, avtobusad, trolleibusad, ehtatimed. Vspäi 1897 amerikaine kaikiš amuižemb metropolitenan sistem radab lidnas (nell' jonod 122 stancijanke, 134 km raudted).
Rahvahidenkeskeine civiline "Boston"-lendimport Edvard Logan-jenaralan nimed ("BOS / KBOS", 42,5 mln passažiroid vl 2019) sijadase vides kilometras päivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid AÜV:oiden äjihe lidnoihe, Pohjoižamerikan, Päivlaskmaižen Evropan, Päivnouzmaižen Azijan i Persijan lahten pälidnoihe.
Sebruzlidnad.
Kaik kahesa lidnad oma sebruzkosketusiš Bostonanke: