Vladivostok

Vladivostok ( [vlɐdʲɪvɐˈstok]) om lidn (vspäi 1880), lidnümbrik da joudai jüguport (vs 2015 redukun 12. päiväspäi) Venäman suvipäivnouzmas. Se om Merenrandaližen randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Lidn om randan tegimišton, finansoiden da opendusen keskuz. Se om Transsibirin raudten lopstancii, Tünvaldmerižen laivišton päsodameribaz.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1860 kuti sodapost i port kozujanke merikaranke da sijadusenke torguindteil. Vladivostok sai lidnan statusad vl 1880. 20. voz'sadan augotišes lidn vastsi äi sirdnikoid Venäman man'čžurižiš kolonijoišpäi, sikš miše Japonii anasti niid.
Vspäi 1938 lidn om Merenrandaližen randan keskuseks, randan alusenpanendaspäi. Toižen mail'man sodan aigan lidnan port vastsi da ümbriradoi verazmašt abud «lend-liz»-programan mödhe severdha kerdha enamba, mi portad NSTÜ:n pohjoižes. Vozil 1951−1991 lidn oli sauptud, kaitud verazmalaižiden tulendad vaste sodavaruitomudehe näht. Nügüd' om 23 verazmašt konsulust lidnas.
Vladivostok šingotase eksportan i importan järedal meriportal (joudjaline vn 2015 redukuspäi), mašinansauvomižel (avtoiden ühthekeradamine), laivoiden sauvomižel da kohendusel, radioladimiden pästandal laivoiden i kalasarakon täht, energetižel sarakol, sömtegimištol (meren produktoiden ümbriradmine, kaks' lihakombinatad, leibtegim, maidtegim, konditerine fabrik, kaks' alkogolitomiden jomiden tegint), torguindal, turizmal (3 mln turistoid vl 2017, videndez oliba verazmalaižed). Kodielektrotehnikan torguindan DNS-kompanijan päfater sijadase lidnas.
Geografijan andmused.
Lidn seižub kukhil Murav'jov-Amurskijan pol'sarel i Tünen valdmeren Japonijan meren Suren Petran lahten penil saril. Vladivostokan keskuzpala sijadase kahesa metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Röun Kitainke om 60 km päivlaskmha. Lähembaižed järedad lidnad oma Artöm pohjoižpäivnouzmha, Nahotk 88 km päivnouzmha orhal da Ussuriisk 76 km pohjoižhe (satas Vladivostokan konurbacijad 1 mln eläjidenke), mugažo Kitain da Pohjoižkorejan lidnad.
Klimat om ven mussonine, tulleikaz vodes läbi (kuidme 5,5..6,9 m/s), pil'vekaz päiči tal'vaigas. Sumeg om paks kezal. Voden keskmäine lämuz om +5,1 C°, heinkun-sügüz'kun +16,3..+20,0 C°, tal'vkun-uhokun −8,1..−11,9 C°. Ekstremumad oma −31,4 C° (viluku) i +33,6 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +3,7 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +9,9 C° (uhoku). Ei voi panda halad kezakus-sügüz'kus (sügüz'kun minimum om +1,3 C°). Paneb sadegid 855 mm vodes, enamba heinkus-elokus (155..176 mm kus), vähemba tal'vkus-uhokus (12..19 mm kus). Paneb lunt 39 päiväd tal'ves, lumikatken korktuz voib sadas pol'metrhasai. Kun keskmäine relätivine nepsuz om 57..60 % kül'mkus-keväz'kus, 76..92 % semendkus-sügüz'kus. Meriveden keskmäine lämuz om korktemb heinkus-sügüz'kus (+18,8..+21,5 C°), madalamb tal'vkus-keväz'kus (−1,2..+1,4 C°).
Tobmuz.
Vladivostok-lidn jagase videks administrativižeks rajonaks: Leninan, Pervomaiskii, Pervorečenskii, Nevondkundaline da Frunzen rajonad. Viž žilod mülüdas lidnümbrikho Vladivostokan ližaks, niiden kesken järed Trudovoje-žilo (18 522 rist. vl 2010). Lidnümbrikon pind — 561,54 km².
Edeližed lidnan pämehed oma Vitalii Verkejenko (tal'vku 2017 — reduku 2018) i Oleg Gumenük (tal'vku 2018 — semendku 2021).
Eläjad.
Vl 1897 lidnan ristitišt oli 28 933 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 592 034 ristitud, lidnümbrikon — 616 807 ristitud. Vl 2017 kaik 606 589 ristitud elihe lidnas i 633 414 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 648 tuhad ristituid vozil 1991−1992.
Rahvahad (lidn, vl 2010, enamba 0,3 %): venälaižed — 80,3 %, ukrainalaižed — 1,8 %, uzbekalaižed — 1,2 %, korejalaižed — 0,7 %, kitajalaižed — 0,4 %, totarlaižed — 0,4 %, vaugedvenälaižed — 0,3 %, armenijalaižed — 0,3 %, toižed rahvahad — 1,5 %, rahvahuden ozutandata — 13,1 %. Fiksiruihe nell' vepsläšt, kümne suomalašt da 65 estilašt, i nell' karjalašt elädas lidnümbrikos, ei ole lidnas.
Transport.
Avtobusad da ezilidnelektrojonused tobjimalaz, trolleibusad, tramvaid, funikulörad, ehtatimed, likutimvenehed oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline "Vladivostok (Kneviči)"-lendimport Vladimir Arsen'jevan nimed ("VVO / UHWW / ВВО", koume millionad passažiroid vl 2019) sijadase 38 km pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi, läz Artöm-lidnad. Sišpäi tehtas reisid Kitaihe, Pohjoižkorejha da Suvikorejha, Japonijan lidnoihe, Tailandha, čarterreisid Uzbekistanha, mugažo Venämadme.
Sebruzlidnad.
Nened lidnad oma kaikenaigaižiš sebruzkosketusiš Vladivostokanke: