Novoural'sk

Novoural'sk () om Venäman sauptud lidn Sverdlovskan agjan suvipäivlaskmas. Se om agjan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Novoural'skan lidnümbrikon administrativine keskuz da päpala.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vn 1941 17. päiväl uhokud kuti kebnoiden ühthesuladusiden tegim (palad lendimiden täht) da žilo senno. Vl 1946 sauvoškanzihe uranan küllästamižen D-1-tegint. Vodele 1951 saudihe gazdiffuzijan tegint. Žilo sai lidnan statusad vn 1954, i vhesai 1994 sen oficialine nimi oli "Sverdlovsk-44". Elektrohimine kombinat om saudud 1960-nzil vozil erigoitamha uranan izotopoid.
Novoural'sk šingotase uranan ümbriradmižel i tedoiduzkompleksal (Rosatom), ladimiden tegimel atomelektrostancijoiden täht, zell'sintezan tegimel, avtokatalizatoriden edheotandal, sömtegimištol (lihakombinat, maidtegim, leibänedheotand).
Geografijan andmused.
Lidn sijadase lidnümbrikon pohjoižpäivnouzmas, Keskmäižen Uralan päivnouzmaižil pautkil, Bunark-jogen ( kümnen kilometrad pitte, Neivan hura ližajogi, Obin hurapol'ne bassein) i sen oiktan Ol'hovk-ližajogen randoil, Neivan da sen uitoiden hural randpolel, 300 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
"Verh-Neivinsk"-raudtestancii om ühthine lähembaiženke žilonke. Kiruhjonused ajadas «Jekaterinburg — Alatagil»-keskustal, raudte om lidnan päivnouzmaižeks röunaks. Matkad Jekaterinburghasai om vižkümne nell' kilometrad suvipäivnouzmha orhal, 77 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaine lidn om Ülätagil kümnes kilometras lodeheze orhal, avtotedme vai raudtel.
Lidn jagase kahesaks nimitadud eländrajonaks generaližen planan mödhe.
Tobmuz.
Kaik kaks' žilod da koume küläd mülüdas lidnümbrikho Novoural'skan ližaks. Lidnümbrikon pind — 420,6 km². Röunatab vanhanke Verh-Neivinskii-žilonke da lidnümbrikonke pohjoižpäivnouzmas.
Tulend verazmalaižile Novoural'skha om kel'tud, tatanmalaižile tegese pästandbumagoiden mödhe. Eländpunkt om ümbärtud ogakahal vanuimel, kümne nimitadud i nomeruidud kontrol'punktad ratas (nomer 1..10). Lidnümbrikon toižed eländpunktad oma avaitud.
Edeližed lidnümbrikon pämehed oma Aleksandr Baranov (heinku 2017 — keväz'ku 2019) i Vladimir Cvetov (kezaku 2019 — keväz'ku 2021).
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 85 522 ristitud (ümbrikon 96 procentad), lidnümbrikon — 88 308 ristitud, vn 2021 lidnan — 78 479 ristitud. Vl 2017 kaik 81 577 ristitud elihe lidnas i 84 229 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 95 414 eläjad vl 2002.
Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 95,7 %, totarlaižed — 1,5 %, toižed rahvahad — 2,8 %.
Ortodoksižen hristanuskondan ph. Serafim Sarovalaižen puine jumalanpert' i ph. Sergii Radonežalaižen hengeliž-vauktustuzkeskuz ratas lidnas.
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' nimitadud päivkodid, kuz' keskškolad (nomer 40, 45, 48, 49, 54, 57), kaks' gimnazijad (nomer 41 i 47), kaks' liceid (nomer 56 i 58), kaks' korrekcišt školad (nomer 1 i 2, ende nomer 50 i 59), škol-internat nomer 53, školanirdpol'žen radon keskuz, školoidenkeskeine openduztehmižkombinat, čomamahtoiden škol, čomamahtoine škol, ümbrikon olimpižen varan sportškol, sportškol nomer 4, noriden tehnikanradajiden stancii, padanikoiden radhonuz.
Professionaližen opendusen aluzkundad: Novoural'skan tehnologine kolledž, Novoural'skan tehnologine institut (MIFI:n pala, Moskv) i Uralan politehnine kolledž senno, Sverdlovskan agjan medicinižen kolledžan filial (Jekaterinburg).