Harabali

Harabali (, ) om Venäman lidn da lidnankund Astrahanin agjan keskuzpalas. Se om Harabalin rajonan administrativine keskuz, mülüb sihe.
Istorii.
Endevanhan Sarai-Batu-pälidnan rujod oma kaičenus nell'kümnes kilometras suvhe lidnaspäi.
Eländpunktan aluz om pandud kuti "Harabalinskoje"-žilo vodes 1789 korktal kukhal, pagenuded manmehed Venäman mustmanregionaspäi elänzoitiba siš. Nimi om sündnu kalmikan kelespäi (znamoičeb «must kukkaz») vai enččen kazahižen Karabaili-aulan mödhe. Žilo sai lidnan statusad vl 1974.
Harabali om maižanduzrajonan keskuseks (sidä kesken plodukahad sadud, kalanpüdand), šingotase lindfabrikal. Toižed sarakod oma mecan ümbriradmine (mebel', pumaterialad) da sen udessündutand, sauvondmaterialiden tehmine. Nevondkundaližen aigan konservtegim oli saudud edel Surt sodad, sid' sömkombinat i tehmižkombinat radoiba.
Geografijan andmused.
Harabali sijadase Ahtub-jogen (Volgan hura hijam) Ašuluk-keskhijaman randal, ühtel pindal valdmerenke.
Matkad Astrahanihesai om 130 km suvipäivnouzmha-suvhe orhal vai 160 km avtotel. Toižed lähembaižed lidnad oma Narimanov 91 km suvipäivnouzmha-suvhe orhal vai 110 km avtotedme i Ahtubinsk 127 km lodeheze orhal vai 145 km avtol.
Klimat om kontinentaline, kezal om räk. Voden keskmäine lämuz om +10,7 C°, kezakun-elokun +24,4..+26,9 C°, tal'vkun-uhokun −3,4..−4,3 C°. Paneb sadegid 420 mm vodes. Il'man keskmäine vozne relätivine nepsuz om 59,1 %.
Tobmuz.
Gremučii- (147 rist. vl 2010) i Deduškin- (23 rist. vl 2010) žilod mülüdas lidnankundha Harabalin ližaks. Lidnankundan pind — 1117,35 km².
Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Nevondkundan ezimez'. Edeližed nevondkundan ezimehed oma Vladimir Babuškin (reduku 2019 — uhoku 2024), Aleksandr Šamov (2004 — reduku 2019). Lidnan erigoittud Administracii om likvidiruidud vn 2018 kezakus, rajonan administracii tegeb sen velgusidme.
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 18 117 ristitud, lidnankundan — 18 827 ristitud, rajonan nell' ühesandest, vn 2021 lidnan — 18 514 ristitud. Vl 2017 kaik 18 031 ristitud elihe lidnas i 18 204 ristitud kaikes lidnankundas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 19 100 eläjid vl 1996.
Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010): venälaižed — 59,7 %, kazahlaižed — 33,6 %, armenijalaižed — 1,3 %, saksalaižed — 0,8 %, totarlaižed — 0,6 %, korejalaižed — 0,5 %, ukrainalaižed — 0,5 %, azerbaidžanlaižed — 0,5 %, jezidad — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,7 %, rahvahuden ozutandata — 0,4 %.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: Sündun Voznesenjan jumalanpert' vspäi 1992 (kellčuhunduz om saudud vl 2002) i Homoi-apostolan časoun' (om letud udel kaumištol vodele 2014). Niiden ližaks Eläban Eziauguižen Stroican kivine jumalanpert' ei ole kaičenus (oli saudud vll 1879−1892, sauptihe vl 1934, panihe mantazole vl 1937, edel ph. Mikoi-arhangelan puine jumalanpert' oli sen sijas). Islaman pühäpert' om avaitud vn 2002 tal'vkuspäi, se om mečet' nomer 25.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1, 2, 6, 25), aluzškol (nomer 4), koume keskškolad (nomer 1, 2, 3), lapsiden sädamižen keskuz, čomamahtoiden škol (nomer 4), lapsiden da norišton rajonan sportškol. Astrahanin valdkundaližen politehnižen kolledžan filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
Transport.
Maršruttaksid (koume maršrutad) oma kundaližeks transportaks lidnas. «Volgograd — Ahtubinsk — Astrahan'»-avtote läbitab lidnad.
"Harabalinskai"-raudtestancii () radab lidnas vspäi 1907 «Saratov — Astrahan'»-keskustal.