Armavir (Venäma)

Armavir (, "Armavir") om Venäman lidn Krasnodaran randan päivnouzmas. Se om randan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Armaviran lidnümbrikon administrativine keskuz da pala.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud kuti "Armenine aul" () vl 1839 Čerkesijan armenijalaižil, hö sirdiba sihe kaičemha rahvahan religijad da veroid islaman levitamišt vaste. Vozil 1848−1876 nimitihe "Armaviran aul:aks" Armenijan amuižen pälidnan mödhe. Vl 1875 raudte Vladikavkazhasai läbiti aulad, i udesnimitihe sidä — "Armavir"-küläks. Vspäi 1914 om lidnan statusanke. Vn 1930 7. päiväspäi elokud om lidnaks randan alištusenke.
Armavir šingotase mašinansauvomižel (vagonad, varapalad), sömtegimištol (järedad konditerine i pühävoin tehmižed), elektrotehnižil tegimil, ladimensauvomižen koumel tegimel, omblendan edheotandoil, meblin fabrik radab.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase Kuban'-jogen hural randal sen lähtendan sijas Kavkazaspäi, 190 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.
Matkad Krasnodarhasai om 170 km päivlaskmha orhal vai 220 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Stavropol' 65 km päivnouzmha orhal vai 120 km avtotedme, Labinsk 60 km suvipäivlaskmha avtotedme i Novokubansk vides kilometras lodeheze avtotedme.
Tobmuz.
Kaik koume küläümbrikod (Zavetnii, Jogenverine i Vanhan Stanican) kaks'toštkümnenke eländpunktanke mülüdas lidnümbrikho Armaviran ližaks. Lidnümbrikon pind om 279,2 nellikkilometrad.
Lidnümbrikon Duman ezimez' om Aleksandr Poläkov vn 2015 redukuspäi.
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 188 832 ristitud, lidnümbrikon — 208 103 ristitud, vn 2021 lidnan — 187 177 ristitud. Vl 2018 kaik 190 709 ristitud elihe lidnas i 209 249 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 194 tuhad eläjid vll 2002−2003.
Rahvahad (lidnan eläjad, enamba 0,4 % vl 2010): venälaižed — 85,2 %, armenijalaižed — 9,3 %, ukrainalaižed — 1,3 %, čerkesalaižed — 0,6 %, toižed rahvahad — 2,3 %, rahvahuden ozutandata — 1,3 %.
Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma saudud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert' (om saudud vll 1996−2007), Eläban Eziauguižen Stroican päjumalanpert' (om olmas vspäi 1916) i Joann-endustajan jumalanpert'. Armenižen jumalankodikundan «Surb Astvacacin» (Pühän Jumalanmaman) pühäpert' om letud vll 1843−1861.
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.
Nened aluzkundad anttas professionališt opendust: Armaviran medicinine kolledž, seičeme tehnikumad (agrariž-tehnologine, juridine, tehnologijan i servisan, industrialiž-sauvondtehnikum, sarak- i informacižiden tehnologijoiden, mehaniž-tehnologine, mašinansauvomižen), üläopendusen koume aluzkundad.
Transport.
Avtobusad (32 maršrutad), trolleibusad (koume maršrutad) da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. «Kavkaz»-avtote (R217) om lidnan päivlaskmaižeks i suvižeks röunaks.
Raudtesol'm, "Armavir-Rostovskii"- (radab vspäi 1875) i "Armavir-Tuapsinskii"- (vspäi 1915, paginoiš «Armavir-2») stancijoidenke.
Regionaline "Armavir"-lendimport ("УРКР") sijadase kudes kilometras pohjoižhe lidnaspäi, kävutase civiližiden lendajiden opendusen täht vaiše, nevondkundaližen aigan toihe passažiroid sijaližil aviajonoil. Nügüd'aigan passažirlendimportad ratas lähembaižiš suriš lidnoiš: Stavropol', Mineraližed Veded, Krasnodar. "Armavir-Keskuzline"-sodaaerodrom ("URKR / ЪРКР") sijadase lidnan suviröunanno, kävutadas sodalendajiden opendusen täht.