Bränsk

Bränsk () om lidn da lidnümbrik Venäman päivlaskmas. Se om Bränskan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. Bränskan rajon ümbärdab lidnad, Bränsk ei mülü sihe i ei ole sen administrativine keskuz.
Istorii.
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Ph. Ipatijan jumalankodin aigkirjas vl 1146 kuti "Debränsk"-lidn. Kaivandusiden andmusiden mödhe, eländpunktan aluz om pandud 10. voz'sadan lopus, lugetas vl 985.
Bränsk šingotase transportižel mašiništonsauvomižel (soda- i jüguavtoiden šassid, traktorad, avtovedimed, lämuzvedimed, vagonad, asfal'tanpanijad, libutimed), Bežickan terasenvalamižtegimel, sauvondmaterialiden pästandal (beton, lämuzizoläcii), sömtegimištol (vin, konditerižed tegesed, jauh, olud, maid- da lihaproduktad), himižel tegimel, bumagfabrikal i omblendedheotandoil.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase agjan pohjoižpäivnouzmas, Desn-jogen molembil randoil (, Dnepran hurapol'ne bassein), 190 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad Moskvan keskushesai om 349 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 382 km avtotedme vai raudtel. Lähembaine sur' lidn om Orel 117 km päivlaskmha orhal, 129 km avtotel vai raudtedme.
Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +5,8 C°, kezakun-elokun +17,1..+18,9 C°, tal'vkun-uhokun −4,9..−6,1 C°. Ekstremumad oma −41,8 C° (viluku) i +38,4 C° (eloku). Kezaaigan minimum om −1,3 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +9,9 C° (tal'vku, uhoku). Ei voi panda halad heinkus-elokus (elokun minimum om +0,1 C°). Tal'ven sä om vajehtui, paksud sulasäd oleldas, no voib olda lujid pakaižid-ki. Paneb sadegid 623 mm vodes, enamba kezakus-elokus (73..85 mm kus), vähemba uhokus-keväz'kus (31..33 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 64..74 % röunoiš keväz'kus-elokus, 84..91 % kül'mkus-uhokus.
Tobmuz.
Kaik koume žilod mülüdas lidnümbrikho Bränskan ližaks: Vauktad Randad, Sur' Polpino, Radica-Krilovk. Lidnümbrikon pind — 186,73 km². Bränsk-lidn jagase nelläks (vspäi 1956) administrativižeks rajonaks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Žilod alištudas lidnan rajoniden tobmudele.
Edeline lidnan pämez' om Aleksandr Hlimankov (reduku 2014 — sügüz'ku 2019).
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 415 721 ristitud, lidnümbrikon — 435 245 ristitud. Vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 379 152 eläjad. Vl 2018 kaik 405 723 ristitud elihe lidnas i 423 981 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli läz 460 tuhad eläjid vozil 1991−1999 (462 tuh. rist. vl 1997).
Kaik viž üläopendusen aluzkundad, toižiden lidnoiden (Moskv, Piter) koume filialad, viž tehnikumad i seičeme kolledžad oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš. Kaikiš znamasižemb om Bränskan valdkundaline universitet (alusenpanend 1930, nügüdläine nimi vspäi 2001) kümnenke fakul'tetanke.
Transport.
Avtobusad, trolleibusad, ezilidnelektrojonused, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas i ezilidnas. Bränsk om järed raudtesol'm. Avtote ümbärdab lidnad päivlaskmaspäi.
Rahvahidenkeskeine civiline "Bränsk"-lendimport ("BZK / БРЯ / UUBP", 20,4 tuh. passažiroid vl 2017) sijadase nell'toštkümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi, seičemes kilometras röunaspäi Oktäbr'skoje-žilonno. Tehtas reisid Piterihesai.