Sur' Ustüg

Sur' Ustüg (, enzne i sijaline — muite "Ustüg") om Venäman lidn Vologdan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Suren Ustügan ümbrikon (edel vn 2022 kezakud — rajonan) administrativine keskuz.
Istorii.
Amuine "Gleden"-lidn oli olmas 15. voz'sadhasai, seižui Jugan jogensun randpolen kukhanpäl nelläs kilometras nügüdläižen lidnan keskusespäi. Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan kirjutadud purtkiš kuti pandud Ustügan Kiprianal vodes 1212 "Mikoi-arhangelan jumalankodi". Vozil 1364−1474 Ustüg oli ühtennimižen ruhtinazkundan keskuseks.
16. voz'sadaspäi zavodidas nimitada Ustügad Sureks, se šingotaškanzihe Venäman järedha keskushe torguides Anglijanke.
Vozil 1918−1929 Sur' Ustüg oli Pohjoižen Dvinan gubernijan administrativižeks keskuseks.
Suren Ustügan ižandusen päsarakod oma sömtegimišt da turizmha sidodud sarakod, lugedas lidnad Pakaine-Dedan kodimaks. Mugažo suvenirfabrikad da kaks' sugasižharjoiden fabrikad oma saudud.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase Suhon-jogen hural randal, sen da Jugan ühthejoksmusen sijas, Jugan jogensud vaste. Edemba mödvedhe, lidnan röunan jäl'ghe, jogi nimitase Pohjoižeks Dvinaks. Sur' Ustüg seižub 55 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Suhonan kendäk — 50 m, sur'veden varuz om kaikuččel vodel.
Matkad Vologdhasai om 450 km suvipäivlaskmha avtotedme. Lähembaine lidn om Krasavino 30 km pohjoižhe, järed lidn om Kotlas 75 km pohjoižhe raudtedme vai avtol.
Klimat om ven. Voden keskmäine lämuz om +2,2 C°, kezakun-elokun +14,4..+17,8 C°, tal'vkun-uhokun −10,6..−13 C°. Mahusen kül'mdandan süvüz om kahthe polenke metrhasai. Paneb sadegid 555 mm vodes, enamba kezakus-uhokus (62..65 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (29..31 mm kus).
Tobmuz.
Slobodk-külä (244 rist. vl 2002) mülüi lidnankundha Suren Ustügan ližaks. Lidnan pind om 15,43 km², kaiken lidnankundan pind oli 35,78 nellikkilometrad. Lidnankund om kätud ümbrikon territorialižeks palakundaks vn 2022 kezakuspäi.
Sergei Kapustin radoi lidnankundan pämehen vn 2017 sügüz'kuspäi.
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 30 926 ristitud, rajonan viž ühesandest. Vl 2017 kaik 31 606 ristitud elihe lidnas i 31 885 ristitud kaikes lidnankundas.
Ortodoksižen hristanuskondan koumekümne pühäpertid-sauvust oma saudud lidnan südäimes: nell' päjumalanpertid (Tozioiktan Prokopijan Ustüglaižen kafedraline, Ioann Ustüglaižen, Jumalanmaman Emäganpäivän, Mikoi-arhangelan), 22 jumalanpertid i nell' časounäd. Erased enččiden pühäpertiden sauvused kävutasoiš opendusen aluzkundoikš, fabrikoikš.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma 20 päivkodid, kuz' keskškolad, čomamahtoiden škol, čomamahtoine škol, lapsiden sädamižen keskuz, kaks' lapsiden da norišton sportškolad (üks' specializiruiše ujundal), puhäpäiväline škol. Kaik nell' specialižen keskopendusen aluzkundad ratas lidnas: äiprofil'ne kolledž, gumanitariž-pedagogine kolledž, medicinine kolledž i Valdkundaližen meri- da jogilaivišton universitetan filial (Piter).
Transport.
Ühtennimine "Sur' Ustüg"-raudtestancii (jüguiden täht tobjimalaz) om lopstancijaks «Kotlas — Sur' Ustüg»-raudtesarakol, radaškanzi vl 1977. Avtobusad (seičeme maršrutad) da taksid oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes, mugažo ehtatim Kuzino-žilhonnoks om Suhonas päliči. Avtotesild ühtenzoitab Suhonan randoid ülüižel.
Tatanmaine lendimport ("VUS / ULWU") sijadase vides kilometras lodeheze lidnan keskusespäi, läz raudtestancijad. Sišpäi tehtas reisid Moskvha da Piterihe (molembad Čerepovecan kal't).