Kuibišev (Novosibirskan agj)

Kuibišev () om Venäman lidn da lidnankund Novosibirskan agjan päivlaskmaižen palan keskuses. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Kuibiševan rajonan administrativine keskuz.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1722 "Kain-Pas"-lidnuseks kaičemha stepin ümbrištod kalaidajiden heimoiden londoišpäi. Nimitihe Kaink-jogen mödhe (Omin hura ližajogi). Vl 1755 sirtihe forpostad da jumalanpertid Kainkan oiktale randale «Moskv — Sibir'»-traktan sauvondan tagut. Vn 1782 30. päiväl vilukud "Kainskai-slabad" sai lidnan statusad "Kainsk"-nimenke.
Valitihe lidnad kükstud mehiden eländsijaks. Vl 1935 udesnimitihe Valerian Kuibišev-revolücioneran kanzannimen mödhe (eli küksuses vll 1907−1909 i 1912−1913), nimitihe toižin mugažo: "Kuibiševsk" i "Kuibiševo". Vspäi 1952 nimitusen oficialine kirjutamine om nügüdläine. Vll 1917−2006 "Kainsk-Barabinskii"-raudtestancii oli olmas ajamha jüguid tobman palan, 13-kilometrine raudtesara Transsibaspäi kävutase nügüd'-ki paloin.
Kuibišev šingotase himižel «Anozit»-tegimel (substancijad, plastiktegesed i raketpoltuz), sauvondmaterialiden tegimil (torvenvanundtegim i savičtegim), sömtegimištol (maidkonservtegim i etilspirtan pästand).
Geografijan andmused.
Lidn sijadase rajonan suves sen röunanno, Om'-jogen molembil randoil (Irtišan oiged ližajogi), Päivlaskmaižen Sibirin tazangišton Barabinskan alangištos, 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidn om ümbärtud penil järvil. Kaik koume avtotesildad Omiš päliči om saudud lidnas.
Matkad Novosibirskaspäi om 295 km päivlaskmha orhal, 330 km avtol vai raudtedme. Lähembaine lidn om Barabinsk kudes kilometras suvhe orhal, raudtel (vemha jüguid vaiše) vai avtotedme.
Klimat om ven kontinentaline kuivahk. Voden keskmäine lämuz om +1,0 C°, kezakun-elokun +16,3..+19,3 C°, tal'vkun-uhokun −15,0..−16,3 C°. Ekstremumad oma −46,9 C° (tal'vku) i +37,8 C° (kezaku, heinku). Kezaaigan minimum om −3,3 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +7,0 C° (tal'vku). Ei voi panda halad heinkus vaiše (minimum +2,7 C°). Paneb sadegid 365 mm vodes, enamba kezakus-elokus (45..69 mm kus), vähemba tal'vkus-sulakus (12..20 mm kus).
Tobmuz.
Kuibišev om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 109,73 km².
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 45 299 ristitud, rajonan koume nelländest, vn 2021 — 41 946 ristitud. Kaik 44 246 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 50..51 tuh. eläjid vll 1986−2001 (51 800 eläjad vl 1996).
Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Johann-endustajan Sündundpäivän kafedraline päjumalanpert' (om vspäi 1907) i Spasan Londuseližen Mel'kuvan kafedraline päjumalanpert' (uz', letihe vll 2019−2022, vanh oli vspäi 1828). Niiden ližaks koume pühäpertid ei ole kaičenus: kaumžoman Pühän Hengen Tulendan apostoloile jumalanpert' (oli vspäi 1847, ortodoksine hristanuskond), riman katoline kostöl (oli saudud vl 1909) i judaizman pühäpert' (oli letud vl 1892).
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.
Professionaližen opendusen aluzkundad: Kuibiševan medicinine tehnikum, «Kuibiševskii»-maižanduztehnikum (vn 2011 heinkuspäi alištase Novosibirskan valdkundaližele agrarižele universitetale), pedagogine i politehnine kolledžad, kaks' profškolad, Novosibirskan valdkundaližen pedagogižen universitetan filial.