tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Bokkoli Benedikta

Benedikta Bokkoli (; sünd. 11. kül'mku 1966, Milan, Italii) om italajalaine kino- da teatraktris.
Biografii.
Benedikta om sündnu Milan-lidnha. Nor' Bridžitta-sizar om Benediktal, hän om aktris mugažo. Benediktal ei ole lapsid tähäsai.
Ramazzotti Eros

Eros Lučano Val'ter Ramazzotti (, sünd. 28. reduku 1963, Rim, Italii) om itajalaine pajatai da muzikankirjutai.
Biografii.
Eros om sündnu Rim-lidnha. Vl 1984 pajatai ühtni ezmäižen kerdan Sanremon muzikfestivalihe «"Terra promessa"»-pajonke.
Vl 1986 Eros ozutase NSTÜ:s «Цветы и песни Сан-Ремо в Москве»-koncertan ühtnijaks.
Om naižiš kahtenden kerdan. Marika Pellegrinelli om hänen nügüdläine ak, model' da aktris. Erosal koume lapsed oma olmas: Aurora-tütär (ühtendes naindaspäi, sünd. 1996), Raffaella-tütär (kahtendes naindaspäi, sünd. 2011) da Grabrio Tullio-poig (kahtendes naindaspäi, sünd. 2015).
Korbin Blü

Korbin Blü Reivers (; sünd. 21. uhoku 1989, Nju Jork, Nju Jork (štat), AÜV) om amerikalaine akt'or, pajatai da kargaidai.
Biografii.
Korbin Blü om sündnu jamaikan augotižlibundan amerikaižen Devid Reivers-akt'oran (sünd. 1958) i hänen Marta Reivers-akan (neiččel Kelleri) pereheze, mam om italine amerikalaine. Priha om tetab valdkundadme lapsessai, fil'mzihe reklamas, ühtni teatran lavastusihe, edesti epizodižid rolid fil'miš. Vl 1996 kanz sirdi Los Andželesha. Blü om «High School of Performing Arts»-aluzkundan (Nju Jork) pästnikan maman kartte.
Vl 2004 priha sai ezmäšt sured rolid kinos. Vspäi 2006 om otnus muzikha. Om nainu vn 2016 heinkus, Saša Klements-aktris om hänen ak.
Deol Bobbi

Bobbi Deol (, , ), todesine nimi — Vidžai Singh Deol (; sünd. 27. viluku 1969, Bombei, Maharaštr, Indii), om indijalaine hindikel'ne akt'or.
Biografii.
Bobbi om sündnu Mumbai-lidnha, Dharmendra-akt'oran da hänen ezmäižen Prakaš Kaur-akan kanzha. Kaks' Bobbin sizart oma heišpäi: Vidžeta i Adžeta. Sanni-vell' om Bobbil, hän om akt'or mugažo. Hema Malini om hänen emindam nügüd'. Eša- da Ahana-sizared oma heimolaižed täuzin, tatan polespäi.
Om nainu, Tan'a Ahudža om hänen ak vs 1996 semendkun 30. päiväspäi. Heil om kaks' poigad: Ar'jaman (om sündnu vl 2001) da Dharam (om sündnu vl 2004).
Li Džet

Džet Li (), todesine da kitajine nimi — "Li Län'dze" (kit. veroline: 李連杰, kebnenzoittud 李连杰, ; sünd. 26. sulaku 1963, Pekin, Kitai) om kitajalaine akt'or, prodüser da torascenoiden lavastai, toračomamahtoiden mastar.
Biografii.
Džet Li om sündnu Pekin-lidnha. Tuleškanzi školha 8-voččen i oli vanhemb kaikid klassas. Abuti vedada fizkul'turan urokoid. Ezmäižen klassan jäl'ghe tegi u-šun harjoitusid jogo päiväl.
Vl 1974 valitihe sportnikad Kitän u-šun ühthižjoukhu 30 mehenke, i Džet Li ajeli AÜV:oihe ezmäižen kerdan. Sid' hänen mail'mannägend vajehtaškanzi. Sai AÜV:oiden rahvahanikust, no tulihe pučtas sišpäi vl 2009 Singapuran rahvahanikushe näht.
Akt'or fil'madase vspäi 1982. Om Tibetan buddizman polenpidajan.
Kanz.
Om naižiš kahtenden kerdan. Nina Li Či om hänen nügüdläine ak, aktris. Džetal nell' tütärt oma olmas.
Bilan Dima

Dima Bilan (), eziauguine nimi oli "Viktor Nikolaevič Belan" vn 2008 kezakuhusai (ven.: "Виктор Николаевич Белан"; sünd. 24. tal'vku 1981, Moskovskii-žilo, nügüd' Ust'-Džegut-lidnan pala, Karačajan da Čerkesijan avtonomine agj, Venäman NFST, NSTÜ) om Venäman eläi, venäkel'ne i anglijankel'ne poppajatai, muzikankirjutai da akt'or. Venäman arvostadud artist (2018).
Biografii da kar'jer.
Viktor om sündnu Ust'-Džegut-lidnha. Hänen Anna-sizar om pajatai mugažo.
Vl 2002 Dima Bilan ühtni Jurmalan rahvahidenkeskeižhe «Новая волна»-konkursha («Uz' ald»), siš hän sai nelländen sijan. 
Dima Bilan ezini Venämad "Evrovizii"-konkursal kahtišti: vl 2006 Afiniš pajati «"Never Let You Go"»-pajon (kahtenz' sija), i vl 2008 Belgradas, kus pajati «"Believe"»-pajon, sil sai ühtent sijad Venäman täht ezmäižen da üks'jäižen kerdan tähäsai.
Nügüd'aigan (vl 2017) Dima om üks' kaikiš populärižiš Venäman pajatajišpäi, oleleb TV-oigendusiš.
Šridevi

Šridevi Kapur (), tetab kuti Šridevi (, , ), täuz' nimi sündundan aigan oli Šri Amma Janger Ajjapan (; sünd. 13. eloku 1963, Sivakasi, Tamil Nadu, Indii — kol. 24. uhoku 2018, Dubai, AÜE), oli indijalaine aktris da prodüser. Edesti rolid fil'miš nenil kelil: telugun kel' (90), tamilan kel' (73), hindi (71), malajalam (25), kannadan kel' (6).
Biografii.
Šridevi oli sündnu Minampatti-külähä Sivakasi-lidnanno. Tamilkel'ne Aijapan-tat radoi advokatan, Radžesvari-maman ezmäine kel' oli telugun kel'. Aktrisan mamankel' oli tamilan kel', ühtni fil'miš toižil kelil-ki alaigäčun völ. Fil'mzihe Šridevid kinos ezmäižen kerdan lapsen völ, vl 1967. Tegi debüt modan modelikš vl 2008, i press mainiti händast modan ezikuvaks. Vl 2017 znamoiči 50-vottušt jubilejad kinos ičeze «"Mam"»-fil'mal.
Aktris koli Dubaiš südäikeran seižutesespäi.
Kanz.
Sizar da kaks' norembad velled oma Šridevil. Vspäi 1996 oli lähtnu mehele, Boni Kapur oli hänen mužik, prodüser. Šridevil da Bonil sünduihe kaks' tütärt: Džhanvi (sünd. 1997) da Khuši (sünd. 2000).
Millioner truššoboišpäi

«Millioner truššoboišpäi» (, , vepsän kirjamil "Slamadog milijanejar") om vn 2008 britanine dramfil'm Indijas. Ezmäine ozutez Sures Britanijas oli vn 2009 vilukun 9. päiväl, Venämas — ühtes kus sen jäl'ghe (12. uhoku 2009). Se om Dev Patelan da Frida Pinton debüt täuz'piduzližes kinos. Om vn 2009 kahesan «Oskar»-kinopremijan laureatan (sidä kesken voden parahim fil'm), sai 4 «Kuldaine globus»-premijad.
Süžet.
Fil'm starinoičeb Džamal' Malik-armotoman lapsen jügedas elos. Kaik hänen elon kändused abutiba löuta vastusid «Ken tahtoib lindä millioneraks?»-vändon sijaližen versijan kaikile küzundoile da sada 20 mln rupijoid.
Fil'mzihe Mumbaiš indižen Vikas Svarup-kirjutajan «Küzund — Vastuz»-romanan mödhe.
Rahman Allah-Rakha

Allah-Rakha Rahman (mugažo anglijan kelel; , ), enzne nimi sündundaspäi 22-voččhe igähäsai oli A. S. Dilip Kumar (angl.: "A. S. Dileep Kumar"); sünd. 6. viluku 1966, Madras, Tamil Nadu, Indii) om indijalaine muzikankirjutai da pajatai. Tobjimalaz om tetab anglijankel'ženke A. R. Rahman-psevdonimanke.
Biografii.
A. S. Dilip om sündnu Madras-lidnha, R. K. Šekhar-muzikankirjutajan sämikanzha. Konz hän oli 22-vozne, kaik kanz läksi islamha, da hän-ki oti uden nimen. Hänen ezmäine muzikfil'm nimitihe «Ruz»:aks.
Om nainu, Saira Banu om hänen ak. Heil om kaks' tütärt da üks' poig: Khatidža, Rahima and Amin.
Hänel om ičeze «KM Music»-leiblad.
Deol Sanni

Sanni Deol (, "Sanī Deol", ), todesine nimi — Adžai Singh Deol (; sünd. 19. reduku 1956, Sahneval-lidn, Pendžab, Indii), om indijalaine Bollivudan akt'or, režissör da prodüser. Fil'mdase hindi-kelel tobjimalaz.
Biografii.
Sanni om sündnu penehe Sahneval-lidnha (mülüb Ludhijan-lidnan ümbrikho, sen lendimport sijadase Sahnevalas), Dharmendra-akt'oran da hänen ezmäižen Prakaš Kaur-akan kanzha. Kaks' Sannin sizart oma heišpäi: Vidžeta i Adžeta. Bobbi-vell' om Sannil, hän om akt'or mugažo. Hema Malini om heiden emindam nügüd'. Eša- da Ahana-sizared oma heimolaižed täuzin, tatan polespäi. Zavodi akt'oran kar'jerad vl 1983.
Kanz.
Sanni Deol om nainu, Pudža Deol om hänen ak. Heil kaks' poigad sünduihe da elädas: Karan i Radžvir.
Tottumkal Asin

Asin Tottumkal, paksus muite Asin (, , ; sünd. 26. reduku 1985, Kočči, Keral, Indii) om indijalaine enzne aktris da fotomodel', lopi kar'jerad mehelusen zavodindan jäl'ghe. Edesti rolid hindi-, telugun- i tamilankel'žiš fil'miš.
Biografii.
Asin om sündnu Kočči-lidnha, Džozef-biznesmenan i Selina-hirurgan kanzha. Vl 2002 om pästtud ph. Terezan kolledžaspäi Kočči-lidnas bakalavran arvonke Anglijan literaturas. Zavodi modelin kar'jerad openuden školas völ, sädi ezmäšt fil'man rolid vižtoštkümnevoččes igäs vl 2001.
Kanz.
Vspäi 2016 om lähtnu mehele, Rahul Šarma om hänen mužik. Asin sünduti tütärt vn 2017 redukul.
D'Kruz Ileana

Ileana D'Kruz (, , ; sünd. 1. kül'mku 1986, Bombei, Maharaštr, Indii) om indijalaine aktris da fotomodel'. Vändab rolid fil'miš hindi- i telugu-kelil tobjimalaz.
Biografii.
Ileana om sündnu Mumbai-lidnha, laivansauvomižen inženeran kanzha. Hänel om Ris-vell' i kaks' sizart: Fara i Eilin. Kümnevoččes igäs Ileanan kanz sirdi Goaha, hän eli siš seičeme vot. Sid' pördui kanzanke Mumbaihe i ühtni severzihe-se reklamrolikoihe.
Naine zavodi aktrisan kar'jerad vl 2006. Debütrol' "Devdas"-fil'mas toi hänele "Filmware Awards South"-arvlahjad. Rol' "Barfi!"-fil'mas oli ezmäine Bollivudas.
Henni Deniel

Deniel Filipp Henni (, ; sünd. 28. kül'mku 1979, Karson-Siti, Mičigan, AÜV) om amerikaine televizijan i fil'miden akt'or, model' irlandiž-korejiženke augotižlibundanke.
Biografii.
Deniel om sündnu Karson-Siti-lidnha. Hänen tat — amerikalaine irlandiženke augotižlibundanke. Akt'oran mam om amerikalaine korejiženke augotižlibundanke, hän jäi kazvatajita Korejan sodan jäl'ghe i oli ottud tütrindamaks amerikaižhe kanzha.
Vl 2001 Deniel zavodi modelin kar'jerad. Debütirui Suvikorejan serialoiš vl 2005, fil'mdase AÜV:oiden serialoiš da fil'miš tobjimalaz.
Šroff Taiger

Taiger Šroff (, ), todesine nimi om Džai Hemant Šroff (, ; sünd. 2. keväz'ku 1990, Mumbai, Maharaštr, Indii), om indijalaine akt'or da toračomamahtoiden mastar.
Biografii.
Taiger om sündnu Mumbai-lidnha, Džeki-akt'oran da Aješa-prodüseran (neiččel kanzannimi oli Datt) sämižkanzha. Krišna-sizar om Taigeral, prodüser da režissöran abunik. Hän om gudzaratin da uigurižen augotižlibundanke tatan polespäi i Bengalijan da Bel'gijan augotižlibundanke maman polespäi.
Kitagava Keiko

Keiko Kitagava ( "Kitagava Keiko", ; sünd. 22. eloku 1986, Kobe, Japonii) om japonijalaine aktris da enzne fotomodel'.
Biografii.
Keiko om sündnu Kobe-lidnha. Laps'aigan tahtoi käta lekarikš, no ei olend varmed, voiži tehta hänen radod.
Om vn 2009 Meidzi-universitetan (Tokio) pästnikan, openui kommertišt tedod.
Kanz.
Vspäi 2016 aktris om lähtnu mehele, Daigo-pajatale.
Delon Alen

Alen Delon, täuz' nimi om Alen Fabien Moric Marsel' Delon (; sünd. 8. kül'mku 1935, So, Francii — kol. 18. eloku 2024, Duši-Monkorbon-kund, Luare-departament, Francii) oli francine kinoakt'or, režissör, prodüser da scenarist.
Biografii.
Alen oli sündnu So-lidhna (Parižan suvine ezilidn).
Mez' Openui kolbasan tegijaks hänen kazvatajiden kartte. Ühtni Francijan Indokitain sodha merijaugvägiden saldataks vll 1953−1956. Debütirui kinoakt'oraks vl 1957.
Kanz.
Delon oli naižiš kahtenden kerdan. Oli naimatoman vl 2017. Nell' last jäi hänespäi: Entoni-poig (ühtendes naindaspäi, om sündnu vl 1964), Kristian Aron Bulon'-poig (sündnu naindata vl 1962), Anuška-tütär (kahtendes naindaspäi, om sündnu vl 1990), Alen-Fabian-poig (kahtendes naindaspäi, om sündnu vl 1994).
Poig da tütär jätktas tatan radod, ratas akt'orin mugažo.
Kapur Ardžun

Ardžun Kapur (, ; sünd. 26. kezaku 1985, Mumbai, Maharaštr, Indii) om indine Bollivudan hindikel'ne akt'or da TV-vedai.
Biografii.
Ardžun om sündnu Mumbai-lidnha, Boni Kapur-prodüseran da hänen ezmäižen Mona Šouri Kapur-akan pandžabin kanzha. Noremb Anšula-sizar om Ardžunal. Šridevi oli heiden emindamaks ičeze surmhasai. Džhanvi- da Khuši-sizared oma heimolaižed Bonin i Šridevin naimiželospäi.
Edel fil'madandoid Ardžun radoi tatan abunikan — režissöran i prodüseran 2000-nzil vozil. Vändab fil'miden rolid vspäi 2012.
Mez' besedoičeb Malaika Arora-aktrisanke vspäi 2016.
Titanoiden atak (fil'm)

«Titanoiden atak» da «Titanoiden atak: mail'man lop» ( "Šingeki-no Ködzin: Endo obu za Vārudo") om vn 2015 japonine torafil'm tedoližen fantastikan žanras. Om fil'matud ühtennimižiden mangan da animen Titanoiden atak mödhe. Om jagadud kahthe palaha, ühtent palad pästtihe elokun 1. päiväl, kahtent palad — sügüz'kun 19. päiväl. Fil'm läksi Suvipäivnouzmaižen Azijan maiš-ki: Indonezii, Malaizii, Singapur, i territorijoiš (Honkong, Taivan'), kaik vl 2015.
Vägimez' (fil'm, 1983)

«Vägimez'» ( "Hiro", ) om vn 1983 indine torafil'm. Ezmäine ozutez Indijas oli vn 1983 16. päiväl tal'vkud. Džeki Šroff edesti ezmäšt pärolid, sen fil'man tagut tegihe tutabaks. Minakši Sešadri-ki, enzne «Miss Indii 1981», fil'mzihe neciš fil'mas.
Südäimel'žed azjad

«Südäimel'žed azjad» ( "Ae Dil Hai Mushkil") om vn 2016 indine dramfil'm.
Fil'mdand.
Kinod fil'mdihe Venas, Parižas, Londonas, Mandavas da Mumbaiš.
Bunraku (fil'm)

«Bunraku» (mugažo anglijan kelel) om vn 2010 amerikaine torafil'm. Se om Gakt-pajatajan debüt rahvahidenkeskeižes täuz'piduzližes kinos.
Fil'man ezmäine ozutez tegihe vn 2010 Toronton festivalil (9.−19. sügüz'ku) «Pol'öline meletomuz»-jagusen valičendaks.
Süžet.
Peitol'ne kalik i nor' japonijalaine sodamez' tuldas alištunu ogernikoil lidnha. Kaikuččel ičeze missii om, no hö ühtištudas vägestamha osttud valdoičendad.
Šergill Džimmi

Džimmi Šergill (, , ), todesine nimi om Džasdžit Singh Gill (angl. "Jasjit Singh Gill"; sünd. 3. tal'vku 1970, Gorakhpur, Uttar Pradeš, Indii), om indijalaine akt'or da prodüser.
Biografii.
Džasdžit om sündnu Gorakhpur-lidnan ümbrištho, manpidajiden da vinantegijoiden kanzha. Hän openzihe Pendžaban universitetas Patial-lidnas. Dvojurodnii vell' uskotoiti händast oigendamhas Mumbaihe da kodvimha ičtaze fil'man roliš.
Kanz.
Vspäi 2001 om nainu, Prijanka Puri om hänen ak. Heil om üks' Vir-poig.
Bel'mondo Žan-Pol'

Žan-Pol' Bel'mondo (; sünd. 9. sulaku 1933, Nöji-sür-Sen, Francii – kol. 6. sügüz'ku 2021, Pariž, Francii) oli francijalaine akt'or.
Biografii.
Žan-Pol' oli sündnu Parižan päivlaskmaižhe Nöji-sür-Sen-ezilidnha, parižalaižen Pol' Bel'mondo-skul'ptoran pereheze. Meleti kätas sportnikaks vai artistaks školas opeten. Mez' oli Nacionaližen dramčomamahton üläkonservatorijan pästnikan ("CNSAD", Pariž).
Kanz.
Akt'or oli naižiš kaks' kerdad. Hänel nell' last om sündnu: Patricija-tütär (ühtendes naindaspäi, oli sündnu 1958 — koli 1994), Floranc-tütär (ühtendes naindaspäi, om sündnu 1960), Pol'-poig (ühtendes naindaspäi, om sündnu vl 1963), da Stella-tütar (kahtendes naindaspäi, om sündnu vl 2003).
Tähäsai oli Annabell-tütrentütär (om sündnu vl 1988), Kristofer-tütrenpoig (om sündnu vl 1993), Nikol'a-tütrenpoig (om sündnu vl 1997), Alessandro-poiganpoig (om sündnu vl 1991), Viktor-poiganpoig (om sündnu vl 1993) da Džacomo-poiganpoig (om sündnu vl 1998).
Šiprage

Šiprage (mugažo bosnijan, serban da horvatan kelil; serban kelen kirillican kirjamil: "Шипраге") om Bosnijan da Gercegovinan Serbižen Tazovaldkundan külä Banä Lukan agjas.
Külä sijadase 30 km suvipäivnouzmha Kotor Varoš-lidnaspäi, 507..520 m korktusil valdmeren pindan päl.
Vl 2013 eläjiden lugu oli 788 ristitud. Küläkundan pind om läz 20 km².
Kan Son

Son Kan (, ; sünd. 8. sulaku 1972, Geinsvill, Džordžii-štat, AÜV) om amerikalaine akt'or korejiženke augotižlibundanke.
Oberoi Vivek

Vivek Oberoi (mugažo anglijan kelel; ; sünd. 3. sügüz'ku 1976, Haidarabad, Andhra Pradeš, Indii) om indijalaine Bollivud:an akt'or.
Biografii.
Vivek om sündnu Haidarabad-lidnha, Sureš-akt'oran da hänen Jašodhara-akan kanzha.
Vspäi 2010 om nainu, Prijanka Alva om hänen ak. Vl 2013 Vivek tegihe tataks, Vivaan-poig om sündnu, vl 2015 Ameja-tütär om sündnu.
Devgan Adžai

Adžai Devgan ( [əd͡ʒəj d̪e:ʋgən], ), todesine nimi om Višal Viru Devgan (, ; sünd. 2. sulaku 1969, Uz' Deli, Indii) om indijalaine Bollivudan akt'or, prodüser da režissör.
Biografii.
Višal om sündnu Uz' Deli-lidnha, Viru-kaskadör da Vina-prodüser kanzha. Kaimzi tatad fil'mdandoil lapsessai, muga valiči elonted.
Hänel om ičeze «Ajay Devgn FFilms»-kompanii.
Kanz.
Vspäi 1999 om nainu, Kadžol om hänen ak, aktris. Heil om üks' tütär da üks' poig: Nisa-tütär (om sündnu vl 2003) da Jug-pog (om sündnu vl 2010).
Angun

Angun Čipta Sasmi ( [aŋˈɡun ˈt͡ʃipta ˈsasmi]; sünd. 29. sulaku 1974, Džakart, Indonezii), om indonezijalaine i francijalaine pajatai da muzikkirjutai. Tobjimalaz om tetab anglijankel'ženke Angun-psevdonimanke (angl. "Anggun").
Biografii.
Angun om sündnu Džakart-lidnha, Darto Singo-kirjutajan da hänen Dien Herdina-akan kanzha. Vl 1986 Angun pästi ičeze ezmäine studine «Dunia Aku Punya»-al'bom.
Vl 2012 hän ezini Francijad Evrovizii-konkursal, kus pajati «"Echo (You and I)"»-pajon. Alla sai 22-nden sijan (21 čokkoint).
Hänel om üks' Kirana Cipta Montana-tütär.
Hanna Vinod

Vinod Hanna (, ; sünd. 6. reduku 1946, Pešavar, Britanine Indii — kol. 27. sulaku 2017, Mumbai, Maharaštr, Indii) oli indijalaine akt'or, prodüser da politikanmez'.
Biografii.
Vinod oli sündnu Pešavar-lidnha. Konz hän openzi kümnendes klassas, kaik pereh sirdi Delihe.
Oli naižiš kahtenden kerdan. Vinodal jäihe koume' poigad da üks' tütär: Rahul (ühtendes naindaspäi, om sündnu vl 1972), Akšaje (ühtendes naindaspäi, om sündnu vl 1975), Sakši-poig (kahtendes naindaspäi, om sündnu vl 1991) da Šradha-tütär (kahtendes naindaspäi, om sündnu vl 1995).
Poigad ühtendes naindaspäi jätktas tatan radod, ratas akt'orin mugažo.
Koli Mumbai-lidnas.
Grande Ariana

Ariana Grande-Butera (mugažo anglijan kelel, virktas [ˌɑːriˈɑːnə ˈɡrɑːndeɪ bjʊˈtɛərə]; sünd. 26. kezaku 1993, Boka Raton, Florid-štat, AÜV) om amerikaine pajatai R'n'B-stiliš, fotomodel' da aktris italiženke augotižlibundanke. Sai «Gremmi»-premijad vl 2019 i vl 2021.
Biografii.
Ariana om sündnu Majamin ezilidnha. Zavodi kar'jerad šoubiznesas vn 2008 Brodvein «13»-müziklas, vändi rolid TV-serialoiš. Muzikkarjer zavodihe vl 2011, tegi saundtrekan änetust «Viktorija-vägestai»-serialale.
Vn 2014 redukuspäi besedoiči nellänke prihanke, no okaizi kaikid. Frenki-vell' om Arianal, hän om akt'or mugažo, prodüser da kargadai.
Basu Bipaša

Bipaša Basu (, , ; sünd. 7. viluku 1979, Uz' Deli, Indii) om indijalaine aktris da fotomodel'. Edestab rolid hindikel'žiš fil'miš tobjimalaz.
Biografii.
Bipaša om sündnu Uz' Deli-lidnha, civiližen Hirak-inženeran i Mamta-kodiemägen kanzha. Kaks' sizart oma Bipašal: Bidiša-sestrii i noremb Vidžajeta-sizar. Pereh sirdi Kolkatha, kus Bipaša jätkusti da lopi školopendust.
Kanz.
Vspäi 2016 aktris om lähtnu mehele, Karan Singh Grover om hänen mužik.
Ghošal Šreja

Šreja Ghošal (, , ; sünd. 12. keväz'ku 1984, Muršidabad, Päivlaskmaine Bengalii, Indii) om indijalaine pajatai.
Biografii.
Šreja om sündnu Muršidabad-lidnha, radnikoičijoiden kanzha. Tat — Indijan atomenergijan korporacijan elektroinžener, mam openui literaturantedajaks. Šreja om otnus muzikha nell'voččes igäspäi.
Vspäi 2015 om lähtnu mehele, Šiladitija Mukhopadhijaja om hänen mužik, hö besedoičihe kümne vot edel naimiželod.
Utada Hikaru

Hikaru Utada ( "Utada Hikaru"; sünd. 19. viluku 1983, Nju Jork, Nju Jork (štat), AÜV), mugažo tetas händast kuti "Hikki" (jap. ヒッキー), om japonine pajatai naine i muzikprodüser. Eläb Londonas.
Biografii.
Hikaru om sündnu Nju Jork-lidnha, Teruzane Utada-muzikprodüseran da Dzünko Abe-pajatajan naižen kanzha.
Hikaru oli lähtnu mehele kahtenden kerdan, Frančesko Calianno oli hänen kahtenz' mužik vll 2014−2018. Heil om üks' poig.
SHINee

«SHINee» (korejankel'žele muziktorgudele — «샤이니» "Säini") om tetab prihoiden suvikorejalaine muzikgrupp, kudamb edestab muzikad keipop- da džeipop-stiliš.
Mülükund om Onü, Khi, Minho da Themin.
Gruppan aluz om pandud vl 2008. Sen ühtnijad radnikoitas armijas vspäi 2019.
Stalin Iosif

Iosif Vissarionovič Stalin, todesine kanzannimi oli Džugašvili (, ; sünd. 6. tal'vku 1878, Gori, Tiflisan gubernii, Venäman imperii — kol. 5. keväz'ku 1953, Volinskoje (nüg. Moskvan territorijal), Kuncevon rajon, Moskvan agj, Venäman NFST, NSTÜ) oli venämalaine revolücioner, Nevondkundaližen Ühtištusen Kompartijan generaline sekretar' (vs 1922 sulakun 3. päiväspäi surmhasai). Valdkundan pämez' de-fakto 1920-nziden voziden lopuspäi surmhasai. NSTÜ:n sodavägiden päkäsknik (19.07.1941-3.03.1947 — radnikusel kaičendministran sijas). Nevondkundaližen Ühtištusen jenaralissimus (1945).
Stalinan tobmuz harakterizuihe avtokratijal, personan kul'tal, partijan da valdkundan aluzkundoiden ühthekazvandal. Hered industrializacii mäni ühten aigan illegitimižidenke repressijoidenke, rahvahiden deportacijanke, Toiženke mail'man sodanke.
Mandela Nel'son

Nel'son Holilala Mandela ( [xo'liɬaɬa man'de:la], afrikaans i [mæn'dɛlə]; sünd. 18. heinku 1918, Mfezo-külä läz Mtat-lidnad, Kapan provincii, Suviafrikan Ühtnend — kol. 5. tal'vku 2013, Johannesburg, Gauteng, Suviafrikan Tazovaldkund) oli suviafrikanine politikanmez' da valdkundan šingotai. Radoi Suviafrikan Tazovaldkundan prezidentan (10.05.1994—14.06.1999). Nobelän premijan kožundas laureat (1993) ühtes Frederik De Klerkanke.
Biografii.
Laps'aigan Mandela openui metodistižes alaškolas, sai alakeskopendust Klarkberi-institutas-internatas. Mez' openzihe koumes universitetas. Kändihe Afrikanižen nacionaližen kongressan (valdkundan afrikalaižiden kaikiš suremb partii) ühtnijan vl 1944 i oli sen Norišton ühtnendan alusenpanijoiden keskes, radoi ühtnendan radonoigendajas komitetas. Zavodi aktivišt politišt kar'jerad vl 1948, konz aparteidan polenpidai Nacionaline afrikaneroiden partii sai vägestust valičendoil. Sil-žo vodel Mandela kändihe Norišton ühtnendan nacionaližeks sekretarikš, vl 1950 — prezidentaks.
Vn 1956 5. päiväl tal'vkud Mandela i toižed 150 ristitud oliba puttud arestan alle, tobmuz tedoti heid kommunizman polenpidajikš i väriti tobmuden anastandan vägel vaumičendas. Process mäni vhesai 1961, sid' pästtihe kaikid muite. Nel'son Mandela oli ühteks kaikiš tetabiš borcuišpäi aparteidan aigan SAT:as, 27 vot oli türmatud necen tagut (5.08.1962—11.02.1990).
Vozil 1991−1997 Mandela oli Afrikanižen nacionaližen kongressan prezidentan. Prezidentan strokun aigan panihe eloho äjid socializacijan programid muzaveren ristitišton täht: bazine medicinine abu, školopenduz kaikiden lapsiden täht, eländpunktoiden uz' pertišt, elektrusen da sidon leviganduz.
Lenin Vladimir

Vladimir Il'jič Ul'janov (; sünd. 10 (22). sulaku 1870, Simbirsk, Venäman imperii — kol. 21. viluku 1924, Gorki-külä, Moskvan gubernii, Venäman NFST, NSTÜ), päpsevdonim om Lenin (ven. "Ленин"), oli venämalaine revolücioner mail'man znamoičendanke, nevondkundaližen valdkundan alusenpanii da šingotai. Venäman NFST:n Rahvahaližiden Komissariden Nevondkundan ezmäine ezimez' (vs 1917 kül'mkun 9. päiväspäi surmhasai).
Openzihe kahtes universitetas, Kazanin i Piterin, juristan specializacijanke. Tegihe Venäman Redukun revolücijan ühten päsädajišpäi (1917). Koumanden Internacionalan alusenpanii (2. keväz'ku 1919). Kirjuti äi publicistižid töid.
Mao Czedun

Mao Czedun (, kebnenzoittud: 毛泽东; sünd. 26. tal'vku 1893, Šaošan'-külä läz Čanšad, Hunan'-agj, Cin-imperii — kol. 9. sügüz'ku 1976, Pekin, Kitai) oli kitajižen valdkundan šingotai.
Biografii.
«Sur' peramez'» oli sündnu penen Mao Ičan-manpidajan i Ven' Cimei-kodiemägan kanzha. Mao om kanzannimi, Czedun — nimi. Norembaižen oli buddizman uskojan. Okai školan opendust 13-voččes igäs i lugi kirjoid, no sid' openui koumes školas vaumitades üläopendusele. Oigendeli kirjutusid aiglehtesihe, radoi kirjištos. Openzihe Hunanin universitetas, maoizman päteoretik.
Pit'kan aigan oli Kitain kompartijan Keskuzkomitetan ezimehen (vs 1943 keväz'kun 20. päiväspäi surmhasai). Tuli tobmuden pähä Kitain rahvahanikoiden sodan vägestusiden ühteks käsknikoišpäi NSTÜ:n kaikenvuiččel abul.
Valdkundaline ohjanduz.
Mao Czedun tedištoiti Kitain Rahvahaližen Tazovaldkundan sündundas vn 1949 1. päiväl redukud Tän'an'men'-verajaspäi, oli valdkundan pämehen (27.09.1954—27.04.1959).
Valdkundan šingotai vedi severz'-se znamasižid haškuid da kampanijoid Kompartijan ezimeheks, kaikiš tetabad — agrarine reform i jügedan tegimišton šingotez, vižvoččed planad, «Sur' hüpähtuz» i «Kul'turrevolücii» (1966−1976). Tobmuden voded harakterizuihe personan kul'tal, verevil repressijoil, kudambiden polhe lajihe toižiš socialistižiš valdkundoiš eskai, pagižmata kapitalizman mail'mas.
Kanz.
Mao oli naižiš nelläšti, kuz' last oma sündnuded.
Bolivar Simon

Simon Bolivar (ispanine virkand [si'mon bo'liβar], täuz' nimi ispanijan kelel: "Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar de la Concepción y Ponte Palacios y Blanco"; sünd. 24. heinku 1783, Karakas, Venesuelan generaline kapitankund, Ispanijan imperii — kol. 17. tal'vku 1830, Santa Mart, Sur' Kolumbii) oli Ispanijan Suviamerikan kolonijoiden poles niiden sodan ripmatomudes aigan Ispanijaspäi, Suviamerikan kaikiš tutab da valatoitai sodankäsknik. Venesuelan rahvahaline Kongress andoi hänele "El Libertador"-arvnint («Päzutai») vl 1813. Oli Venesuelan sodavägiden jenaralan.
Biografii.
Simon oli sündnu elokahaze kreoliž-baskalaižhe kanzha, jäi kazvatajita aigašti. Heimolaižed oigenziba händast openumha Evropan maihe. Openui oiktust Madridas i Parižas. Vl 1805 Bolivar ajoi AÜV:oihe, kus sädi-ki planad päzutamha Ispanijan kolonijoid, kändihe abolicionizman (orjusen tühjitusen) polenpidajaks.
Simon Bolivar oli ranu nellän valdkundan prezidentaks: Venesuel (kahtenz' tazovaldkund 07.08.1813−16.07.1814 i koumanz' tazovaldkund 10.1817−24.02.1819), sid' Sur' Kolumbii (ezmäine prezident, 24.02.1819−04.05.1830), ühten aigan Bolivii (nimitadud hänen oiktastuseks, ezmäine prezident, 12.08.1825−29.12.1825) da Peru (kudenz' prezident, 17.02.1824−28.01.1827).
Kanz.
Oli naižiš (1802−1803). Maria Tereza del' Toro oli Bolivaran akan kahesa kud, koli pakuižes säruläžundaspäi. Bolivar oli rehkitadud akan surmaspäi i andoi toivotust jäda akata edemba-ki, jäi lapsetoman.
Mušt.
Voib vastata muštod Bolivaras Suviamerikan äjil sijil. Bolivii-valdkund, agjad, lidnad, irdad nimitasoiš hänen oiktastuseks, saudihe äi muštpachid, Venesuelan ("bolivar") i Bolivijan ("boliviano") rahaühtnikad.
Gai Julii Cezar'

Gai Julii Cezar' ( ['ɡa:.i.ʊs 'ju:.li.ʊs 'kae̯.sar], täuz' latinine nimi "Gaius Iulius Gaii filius Gaii nepos Caesar Imperator"; sünd. 13. heinku 100 edel m.e., Rim, Riman Tazovaldkund — kol. 15. keväz'ku 44 e.m.e., sigä-žo) oli Riman Tazovaldkundan ohjandajan ("diktatoran") vn 49 EME redukuspäi surmhasai. Amuižen Riman tutab jenaral da sodakirjutai. "Car" '-, "kesar' "-arvnimed da äjiden keliden heinkun nimi (oz., ) augotadas "Jul"-, "Julii"- i "Cezar' "- kanzannimišpäi.
Ohjandai oli sündnu amuižhe patricijoiden kanzha. Mäni rimalaižiden radnikusiden kaikedme pordhidme. Vspäi 58 EME oli ühtnenu Gallan sodha enamba 8 vot, sen satuseks sur'kulu territorii Britanijaspäi Šveicarijhasai tegihe Riman Tazovaldkundan palaks.
Mez' oli naižiš koumašti, Julija-tütär oli sündnu. Kirjuti ičeze Gai Oktavii-plemännikad poigaks da jäti hänele perandan koume nelländest. Julii Cezar' oli riktud komplotan naprindan aigan.
Vikram

Vikram, todesine nimi om Kennedi Džon Viktor (, "விக்ரம்", , , "Vikram"; sünd. 17. sulaku 1966, Madras, Tamil Nadu, Indii) om indijalaine akt'or, prodüser, pajatai da dubläžan akt'or.
Biografii.
Vikram om sündnu Madras-lidnha, Džon Al'bert Viktor-akt'oran da Radžešarin kanzha.
Vspäi 1992 om nainu, Šailadža om hänen ak. Heil om üks' tütär da üks' poig: Akšita-tütär da Dhruv-poig.
Hamasaki Ajumi

Ajumi Hamasaki ( "Hamasaki Ajumi", ; sünd. 2. reduku, 1978, Fukuok, Japonii) om japonine pajatai, aktris, model', kargadai da prodüser.
Biografii.
Ajumi om sündnu Fukuok-lidnha. Tat läksi kanzaspäi Ajumin kaks'voččes igäs, mam radoi kaikenaigašti, i baboi kazvati tütrentütärt.
Neižne okai keskškolad i ajoi Tokioho modelinkar'jerad ecmäs. Napri olda modelikš, edestada spektakliden rolid, no tirpi ozatomuzid. Pajataškanzi hip hop-stiliš i sai tetabut. Hänen äjad kompozicijad kävutasoiš reklamrolikoiš.
Kanz.
Pajatai oli lähtnu mehele kaks' kerdad. Nügüd'aigan (vl 2017) om mužikata. Hänel ei ole lapsid tähäsai.
Čerčill' Uinston

Uinston Čerčill' (täuz' nimi anglijan kelel: "Sir Winston Leonard Spencer-Churchill" ['ʧɜːʧɪl]; sünd. 30. kül'mku 1874, Vudstok, Anglii, Sur' Britanii — kol. 24. viluku 1965, Kensington, London, Anglii, Sur' Britanii) oli britanine valdkundmez'.
Biografii.
Uinston oli sündnu Blenheiman pert'kulhu, Rendol'f Genri Spenser Čerčill'-lordan i hänen Dženni Čerčill'-ledin kanzha. Tat oli tetaban politikanmehen, mam oli elokahan amerikalaižen biznesmenan tütren.
Kändihe Herrou-školan pästnikan, vll 1893−1894 openui Kunigahan sodaškolas. Edel 1904 vot i vozil 1924−1964 Uinston Čerčill' oli Konservativižen partijan ühtnijan, sen lideran-ki vll 1940−1955. Radoi sodalehtezmeheks lähtendan erindha jäl'ghe. Kirjuti kirjoid anglijan i francijan kelil kaiken elon aigan, literaturižen Nobelän premijan laureat (1953). Sädi enamba 500 voikuvid.
Valdkundaline radnikoičend.
Britanižen armijan polknik, služi kavalerijas vll 1895−1900 i 1915−1916. Suren Britanijan parlamentan ühtnii (alakodi — Kundoiden kodi, 1900−1964). Vozil 1908−1929 i 1939−1955 oli ranu ühten aigan Suren Britanijan ministrištos, sidä kesken päministran kaks' strokud (1940−1945, 1951−1955) da kaičendministran (1940−1945, 1951−1952).
Kanz.
Uinston Čerčill' oli naižiš üks'jäižen kerdan vspäi 1908 elon pitte, Klementina Ogilvi Spenser Čerčill'-baroness (1885−1977) oli hänen ak. Sünduiba naimiželos: Rendol'f-poig (1911−1968) da nell' tütärt — Diana (1909−1963), Sara (aktris, 1914−1982), Marigol'd (sünd. 1918) i Meri (1922−2014).
Napoleon I Bonapart

Napoleon I Bonapart ( — oficialine nimi vhesai 1796, [napɔleɔ̃ bɔnapaʁt]; sünd. 15. eloku 1769, Ajaččo, Korsik, Francii — kol. 5. semendku 1821, Longvud, Ph. Jelenan sar', Britanine imperii) oli francijalaine sodamez' da politine lider, sodadiktator, Francijan imperator (18.05.1804 — 6.04.1814, 20.03 — 22.06.1815), pani nügüdläižen Francijan valdkundan alusid. Ühten aigan oli Italijan kunigahan (1805−1814), Šveicarijan konfederacijan mediatoran (1803−1813) da Reinan konfederacijan protektoran (1806−1813).
Biografii da ohjastuz.
Vozil 1784−1785 Napoleon openui Parižan sodaškolas artilleristaks. Služi Francijan armijas, i vl 1796 panihe händast armijan jenaralaks da Italižen kampanijan pämeheks. Vodel 1797 se lopihe satusekahašti Francijan i Bonapartan täht, ühten aigan hän propagandirui ičeze sodasatusid lehtesiden kal't. Vn 1798 oli pandud Francijan tazovaldkundan Angližen armijan päkäsknikan, i Francijan sodaväged tegiba avantürine matk Egiptha. Vn 1799 kül'mkus Bonapart sädi kumaidust valdkundas, kändihe Francijan üks'päižeks ohjandajaks.
Matkan Venämaha jäl'ghe Bonapartan sodaväged tirpiba surt vajagut. Pätajan Rahvahiden Toran aigan (vn 1813 reduku) läz Läipcigad Napoleon tirpi kilad, hänen imperii čihozi. Vn 1814 keväz'kus Venäman da Prussijan koalicii tuli Parižha. Jäl'ghetulii — Lüdovik XVIII-kunigaz, oti valdištint Burbonoiden restavracijan aigan.
Ohjastusen znamoičend.
Napoleonan ohjastusen päjäl'guz om valdkundan sauvond, ei ole sodamatkad, ned vaiše abutiba levitada uzid mel'pidegid. Käskused oliba kodificiruidud ühtheze ezmäižen kerdan Rimalaižen imperijan aigaspäi, nügüd'aigaine openduz da sijaline administracii, ičezkaluišton oiktused i tazooiktuz Evropadme augotadas sil aigalpäi. Francijan valdkundbankan aluz om pandud vl 1800.
Kanz.
Oli naižiš kaks' kerdad. Üks' poig sündui kahtendes naimiželos, toižed kaks' poigad oliba illegitimižil.
Hanna Akšaje

Akšaje Hanna (, ; sünd. 28. keväz'ku 1975, Bombei, Maharaštr, Indii) om indine akt'or. Vändab hindikel'židen fil'miden rolid tobjimalaz.
Biografii.
Akšaje om sündnu Mumbai-lidnha, Vinod-akt'oran i politikanmehen da hänen ezmäižen Gitandžali-akan kanzha. Openui Bombein rahvahidenkeskeižes školas. Rahul-veik om Akšajel, hän radab akt'oran mugažo.
Mez' zavodi fil'miden akt'oran kar'jerad vl 1997, «"Valdkundan röun"»-fil'man rol' toi hänele satust.
Mahatma Gandi

Mahatma Gandi, todesine da täuz' nimi om Mohandas Karamčand «Mahatma» Gandi (, , ['moːɦənd̪aːs 'kərəmtʃənd̪ 'ɡaːnd̪ʱi]; sünd. 2. reduku 1869, Porbandar, Bombein prezidentkund (nüg. Gudžarat-štat), Britanine Indii — kol. 30. viluku 1948, N'ju Deli, Deli, Indii) oli likundan Indijan ripmatomudes ezinenas Britanižes Indijas, indijalaine valdkundaline da kundaline šingotai. Hänen «satjagraha»-filosofii valatoiti kožundvajehtusiden polenpidajihe: kucui boikotiruida britanižid tavaroid, aluzkundoid da käskusid.
Biografii.
Tuleban aigan kundaline šingotai openzihe Londonas, sai juristan opendust. Vozil 1921−1934 oli Indižen rahvahaližen kongressan ezimehen, sid' läksi sišpäi erižmel'žusiden tagut. Indii sai ripmatomut vides kus edel Gandin pölištust.
Mahatma Gandi koli rikondan järgnaprindan rezul'tataks, kaumad ei ole olmas. Gandin sündundpäiv (2. reduku) om rahvahaline praznik Indijas, oigendase mail'mas-ki kuti ÜRO:n Rahvahidenkeskeine päiv väged vaste (vspäi 2007). Mahatma Gandin portret om Indijan rupijan kaikil banknotoil.
Sai «Mahatma»-nimen (znamoičeb «korgedhengeline» sanskrital) Suviafrikan oldes vl 1914.
Kanz.
Oli naižiš, nell' poigad sünduihe. Politikanmehiden tutab Gandi-kanz ei ole heim, no Mahatma i Indira Gandi tegiba tundmust.
Čon Džihun

Čon Džihun (; sünd. 25. heinku 1982, Sosan, Čhunčhon Namdo-agj, vai Seul, Suvikorei) om Korejan pajatai, prodüser da akt'or. Tobjimalaz om tetab anglijankel'ženke Rein-psevdonimanke ( «vihm»).
Biografii.
Čon om sündnu Sosan-lidnha. Vozil 1999−2000 Rein oli «FanClub»-gruppan solistan. Hän augoti solišt kar'jerad lähtendan gruppaspäi jäl'ghe.
Vspäi 2017 om nainu, Kim Te Hi om hänen ak, aktris. Heil om üks' tütär.
Mel'dünu meletomašti

«Mel'dünu meletomašti» () om italine kinokomedii. Se läksi ekranoile vl 1981. Režissör — Kastellano i Pipolo. Prodüser — Mario Čekki Gori da Vittorio Čekki Gori. Muzikankirjutai — Bruno Zambrini.
The Shinee World

«The Shinee World» om SHINee-muzikgruppan ezmäine korejankel'ne studioal'bom, kudamb om pästtud vl 2008. Sil-žo vodel pästtihe al'bomad tošti «Amigo»-nimenke. "A.Mi.Go" om korejankel'žen frazan lühenduz: "Areumdaun Minyeorueljoahamyeon Gosaenghanda (아름다운 미녀를 좋아하면 고생한다)" znamoičeb «Linned mokitas, kuiži oled mel'dünu čomaha neiččehe».
Malini Hema

Hema Malini Čakravarti (mugažo anglijan kelel; , ; sünd. 16. reduku 1948, Ammankudi (Orathanadu), Tamil Nadu, Indii) om indijalaine aktris, režissör, prodüser, kargadai da politikanmez'.
Biografii.
Hema om sündnu Ammankudi-külähä (Tamil Nadu-štat).
Vspäi 2004 Hema Malini om Indijan rahvahaližen partijan ühtnijaks, vll 2010−2011 radoi sen generaližen sekretarin.
Kanz.
Vspäi 1979 aktris om lähtnu mehele, Dharmendra om hänen mužik, akt'or. Aktris om emindamaks Dharmendran kahtele poigale da tütrele ühtendes naindaspäi. Hema sünduti kaks' tütärt: Eša-tütär (om sündnu vl 1981) da Ahana-tütär. Tütred jätktas maman radod, ratas aktrisoin mugažo.
Ranaut Kangana

Kangana Ranaut (mugažo anglijan kelel, virktas [kəŋɡənaː raːɳoːʈʰ]; ; sünd. 23. keväz'ku 1987, Bhambl, Mandi-ümbrik, Himačal Pradeš-štat, Indii) om indine aktris. Edestab rolid hindikel'žiš fil'miš tobjimalaz.
Biografii.
Tuleban aigan aktris sündui Amardip-biznesmenan i Aša-opendajan kanzha, kahteks lapseks koumespäi. Kangana kazvoi ičeze rodun erižpertiš Bhambl-lidnudes. Openui Čandigarhan DAV-školas, sädi kodvid modas lapsessai. Tahtoi käta lekarikš, no sai kilt školtestas i kuz'kümnevoččen ajeli Delihe elämižhe.
Model'agentused homaičiba neiččen čomut, i Kangana vastsi severzid-se taričendoid. Kazvatajad oliba toižen kar'jeran vasthapäi päiči edesižes openduses, ka neižne «jäi sädamižen voimusita» (hänen sanoiden mödhe) i ühtni "Asmita Theatrep"-truppha, sai opendust teatran Arvind Gaur-režissöral. Debütirui vl 2004 «Armastan sindai, boss»-fil'mas. Jäl'geližed fil'mad oliba satusekahad kommertižikš.
Komuro Tecuja

Tecuja Komuro (, ; sünd. 27 kül'mku 1958, Fučü, Tokio, Japonii) om japonalaine muzikankirjutai, pajatai da prodüser.
Galena (pajatai)

Galena (mugažo bolgarijan kelel), todesine nimi om Galina Vičeva Genčeva (; sünd. 21. semendku 1985, Smädovo, Bolgarii) om bolgarijalaine popfolkpajatai.
Biografii.
Galina om sündnu Smädovo-lidnha.
Vspäi 2008 Galin om hänen mužik. Vl 2009 Galena tegihe mamaks, Stefan-poig om sündnu, vl 2017 Aleksandr-poig om sündnu, hän pühäti hänele «Mωρό μου (Бебето ми)»-pajod.
Lev (fil'm)

«Lev» () om vn 2016 avstraline, amerikaine da britanine dramfil'm Indijas. Ezmäine ozutez oli Sures Britanijas vn 2017 20. päiväl vilukud, Venämas — ühtes kus sen jäl'ghe (16. uhoku 2017).
Linkol'n Avraam

Avraam Linkol'n ( ['eɪbrəhæm 'lɪŋkən]; sünd. 12. uhoku 1809, Hodženvill, Kentukki, AÜV — kol. 15. sulaku 1865, Vašington-lidn, Kolumbijan federaline ümbrik, AÜV) oli amerikalaine valdkundan šingotai, AÜV:oiden 16. prezident vn 1861 keväz'kuspäi rikondhasai (ezmäine riktud prezident). Hän oli ezmäižen prezidentan .
Biografii.
Avraam oli ranu mecančapajaks, advokataks. Linkol'n oli orjusen levigandmišt vaste uzihe territorijoihe, i hänen tulend tobmudele vedi Konfederacijan sädandale. zavodihe i jäihe kaik Linkol'nan prezidentižusen voded.
Sodan lopindan jäl'ghe ehti edestada amerikaižen Suven rekonstrukcijan planad. Linkol'nan prezidentižel strokul Ezmäine transkontinentaline raudte sauvoškanzihe (1862—1869) valdkundan keskusespäi Kalifornii-štathasai. Vl 1862 Gomsted-akt om vahvištadud valdkundaližiden umiden möndas rahvahale AÜV:oiden päivlaskmas, se tuli väghe vspäi 1863 i programad jätksihe vhesai 1986. Saudihe ut banksistemad.
Mušt.
Linkol'nan jäl'ghe Ühtenzoittud Valdkundad šingotaškanzihe teravas i kändihe mail'man ižandusen lideraks. Memorial Vašington-lidnas om pühätadud Linkol'nale kuti ühtele nelläs valdkundan prezidentaspäi, kudambad märhapaniba sen šingotest. Om kaikiš navedijoiden prezidentoiden keskes Amerikas tähäsai, hot' ičeze strokun aigan lujas kritikuihe Linkol'nan tegendoid.
Kanz.
Avraam Linkol'n oli naižiš, nell' poigad sünduihe.
Bhosle Aša

Aša Bhosle, neiččel kanzannimi oli Mangeškar (, , ; sünd. 8. sügüz'ku 1933, Sangli, Britanine Indii) om indijalaine pajatai da muzikanvändai. Hän om kaikiš znamasižemb muzikanvändai mail'mas. Kuz'kümnes vodes Aša Bhosle vändi 13 tuhad pajoid, kudambid kävutihe änetoitamha tuhad fil'mad. Edestab hindi-kelel tobjimalaz, om pajoid Indijan i mail'man läz 20 toižil kelil.
Biografii.
Aša om sündnu Sangli-lidnha (nüg. Maharaštr-štatas), Dinanath Mangeškar-akt'or da pajatai da Ševanti-akan. Lata-sizar', Mina-sizar' da Uša-sizar' oma Ašal, hö oma pajatajad mugažo.
Kanz.
Oli läksi mehele kaks' kerdad. Nügüd'aigan (vl 2017) om leskiak. Ašal jäihe kaks' poig da üks' tütär: Hemant-poig (koli vl 2015), Varša-tütär (oli sündnu vl 1956 — koli vl 2012), Anand-poig.
Fukujama Masaharu

Masaharu Fukujama (, ; sünd. 6. uhoku 1969, Nagasaki, Japonii) om japonijalaine pajatai, muzikankirjutai da akt'or.
Biografii.
Masaharu om sündnu Nagasaki-lidnha.
Vspäi 2015 om nainu, Kazue Fukiiši om hänen ak, aktris. Nügüd'aigan (vl 2017) hän kandab ezmäšt last.
Saldat (fil'm, 2011)

«Saldat» () om vn 2011 amerikaine draman fil'm toračomamahton žanras. Satusetoi kommertižikš suren büdžetan tagut.
Süžet.
Kaks' vellest, Tom i Brendan, sportatas ühtnemha toračomamahton turniras. Elon süd veiba heid neche, i kaik ted tagaz oma čaptud — policii pidazoitab Tommid dezertiruindan Irakaspäi tagut toran jäl'ghe, Brendan sab rahalahjad i se päzutab hänen pehert bankrotnendaspäi. Ühtnend finaltoraha ladib vellid keskneze.
Žanna d'Ark

Žanna d'Ark ( [ʒan daʁk]; sünd. 6. viluku 1412, Domremi, Francijan kunigahuz — kol. 30. semendku 1431, Ruan, Normandii), "Orleanalaine neižne"-psevdonimanke (), oli Francijan rahvahaline vägelaine, francižiden sodavägiden üks' käsknikoišpäi Sadavoččen sodan aigan.
Sodaradmine.
Sadavozne soda mäni Anglijad vaste, Pariž oli anastadud, kunigaz pageni Francijan suvhe. Ani kuti Jumal oigenzi neidišt, i Šarl'-dofin (tuleban aigan Karl VII-kunigaz) pani Žannad sodakäsknikaks. Saldatad oliba ülenpäiš oigetud Jumalal neiččespäi da heitiba anglijalašt ümbärdust tarbhaižes Orlean-lidnaspäi nelläs päiväs (se azjtego om lidnan jogavozne praznik tähäsai). Sil aigalpäi Žannan armii vägesti kaikel sijal, i kahtes kus Šarl'-dofin kändihe Francijan Karl VII-kunigahaks.
Karlan vencastusen jäl'ghe Žanna ühtni Parižan (vn 1429 sügüz'ku) i La Šariten (kül'mku) satusetomihe blokadoihe, hänen rol' niiden aigan poleni tanhalaižiden uskod Žannas. Vn 1430 zavodindas d'Ark kerazi ičetahtnikoiden joukud i oigenzihe joudutada Kompjen'-lidnad burginjonoiden (burgundijalaižiden) blokadaspäi. Neižne putui burgundijalaižile plenha, hö oliba Anglijan poles sil aigal i andoihe Žannad anglijalaižile, miččed sudiba da paloiba händast pažagal jeretikaks.
Žannan armijan vägestused i kunigahan anglijalaižišpäi illegitimižuz tegiba Francijan ripmatomuden kaičendan päsüks. Vl 1453 Sadavozne soda lopihe, i Francii-valdkund ühtištui möst.
Mušt.
Vl 1456 vedihe toštmižprocessan da todestihe Žannan hüvän nimen. Katoline jumalankodikund kanonizirui händast vodel 1920. Pühän Žannan kuva om läz kaikuččes katoližes Francijan jumalanpertiš.
Mangeškar Lata

Lata Mangeškar (marathi i hindi: "लता मंगेशकर", ; sünd. 28. sügüz'ku 1929, Indaur, Madhja Pradeš, Indii — kol. 6. uhoku 2022, Mumbai, Maharaštr, Indii) oli indine pajatai, mugažo aktris norudes, erasiden fil'miden prodüser. Änetoiti pajoid enamba mi tuhale Bollivudan fil'mišpäi.
Biografii.
Lata oli sündnu Indaur-lidnha vanhembaks lapseks, Dinanath Mangeškar-akt'oran da pajatajan i hänen Ševanti-akan kanzha. Aša-, Mina- da Uša-sizared i Hridajanath-vell' oma Latal, hö oma pajatajad i muzikanvändajad mugažo. Lata sai pajatandan ezmäižid urokoid tataspäi vižvoččes igäs. Naine zavodi pajatajan kar'jerad vl 1942, i se jätksihe äi voz'kümnid.
Hänel oli ičeze «LM Music»-leiblad.
Mangeškar koli Mumbai-lidnas. Naine ei olend lähtnu mehele i jäi lapsetoman.
Gitler Adol'f

Adol'f Gitler, mugoi oli todesine nimi sündundan aigaspäi ( ['adɔlf 'hɪtlɐ]; sünd. 20. sulakun 1889, Ranshofen-külä, nüg. Braunau am Inn-lidnan pala, Üläavstrii, Avstrijan da Mad'jaranman imperii — kol. 30. sulakun 1945, Berlin, Saksanma), oli Saksanman kancler vspäi 1933 ičtazrikondhasai, nacistižen Germanijan fürer («lider») vll 1934−1945.
Služi Germanijan imperijan, sid' Veimaran Tazovaldkundan sodavägiš, ühtni Ezmäižhe mail'man sodaha Bavarijan armijan saldataks (1914−1920) jäugvägiden jefreitoran arvonke. Vozil 1921−1945 oli Nacional-socialistižen Saksanman radnikoiden partijan ezinenas (füreran). Vl 1926 pästi «Minun borcuind»-kirjad.
Tuli tobmudehe valičendoiden Saksanman parlamentha rezul'tataks, hänen partii vägesti niiden aigan vl 1930 i vl 1932 (kahtišti). Sid' Gitler da hänen partijan ühtnijad heitihe kaikid ičeze vastustajid i sauvoihe ohjandusen totalitarišt sistemad. Se oli käskusid vaste, statjoid kävutades, i rahvahan enambusen pid'oitelendanke. Rahvahan erased kundad (čiganad, evrejalaižed da tž.) jäihe civiližita oiktusita, jäl'ghe likvidiruihe heid. Gitler zavodi territorijoiden anastusid, vn 1938 keväz'kus tegi Avstrijan anšlüsad. Vl 1939 lond Pol'šanmaha zavodi Toišt mail'man sodad. Vozil 1941−1945 Gitler ühtni sodaha NSTÜ:st vaste kuti ülembaine päkäsknik.
Üks' sizar oli Gitleral. Adol'fan närituznimi oli "Vol'f" («händikaz») lapsessai i radon aigan tedištelendas. Oli civiližes naimiželos Eva Braunanke, lapsid ei olend. Oli mahapandud Magdeburgha, vl 1970 hibj oli polttud, tuhk heittihe tulleidme.
Čingishan

Čingishan vai Čingiz-han (mong.: "Чингис хаан / Çingis hán" [t͡ʃʰiŋɡɪs xa:ŋ]; "Čingiz" — «röunatoman meren kartte käsknik»), nimi sündundan jäl'ghe oli Temudžin (mong. "Тэмүжин"; sünd läz 1155 vai 1162 vot, Delün-Boldok-mec Onon-jogen alangištos, Mongolii — kol. 25. eloku 1227, Si Sä-car'kund, nüg. Kitain keskuz) oli mongolijalaine sodapämez', Mongolijan imperijan alsenpanii da ezmäine imperator.
Biografii.
Temudžin oli sündnu Esugei-bagaturan da hänen Oelun-akan pereheze. Tat koziči ühesavottušt prihad kümnevoččenke Borte-neičeiženke i sil-žo vodel koli. Temudžin Esugein kanznikoidenke elihe golläs i varaižihe vihanikoid. Priha kändihe täuz'kaznudeks i oti Borte-neičešt akaks. Toižiden andmusiden mödhe, hän eli Borte-neičeižen kanzas naindhasai, opendusetoman, sikš miše ei olend kirjkel't kalaidajal rahvahal.
Vozil 1184−1206 Temudžin otli vägestusid susedheimoiden päle. Mongolii oli ühtištudud vn 1206 keväden kurultajaspäi, tedotihe Temudžinad kagan:aks (ülembaine arvnimi) da nimitihe Čingishanaks. Zavodihe sodamatkoid Sibirin rahvahid vaste (1207−1211).
Sodamatkad.
Vl 1213 mongolad — raccastajad heboil — alištiba Pohjoižen Kitain territorijoid pidust' Kitain surt seinäd. Keskuzazijan valdkundad alištuiba vll 1218−1220. Čingishan pani imperijan Karakorum-pälidnad vl 1220.
Vl 1221 Čingishan ühtni sodamatkha Indijan pohjoižedme. Vozil 1222−1223 mongoližed sodaväged oliba männuded Kavkazas päliči läz Derbentad da tuliba Venän territorijha, kus vägestiba venälaižid da poloucid, no saiba kilt toraten bulgarijalaižidenke. Mongolijan sodavägiden jädud elegiš ristitud pörziba Keskuzazijha, sid' tegiba londad Kitaihe möst (1225−1227, Si Sä-car'kund).
Kanz.
Čingishanal nell' akad oli olmas. Kaik oli sündutadud kahesa poigad da viž tütärt. Ezmäižen Borte-akan koumanz' Ugedei-poig kändihe hanan jäl'ghetulijaks.
Džitendra

Džitendra (, ), todesine nimi om Ravi Kapur (; sünd. 7. sulaku 1942, Amritsar, Pendžab, Indii), om Bollivudan indijalaine akt'or da prodüser.
Biografii.
Ravi om sündnu Amritsar-lidnha, Amanath i Krišna Kapuran kanzha, hö pidiba bižuterijan biznesad. Openui Siddhartan kolledžas. Tuli kinotehmižhe bižuterijan laukan möjaspäi V. Šantaram-režissöran taričendad mödhe edestamha Sandhja Šantaram-aktrisan dublöran rolid. Ezini enamba mi 200 fil'miden pähengeks.
Džitendral om ičeze «Balaji Telefilms»-kompanii. «Bollivudan hüppii Džek» kändihe närituznimeks hänen energižiden karguiden tagut.
Kanz.
Om nainu, Šobha om hänen ak. Heil üks' tütär da üks' poig oma olmas: Ekta-tütär (om sündnu vl 1975) da Tušar-poig (om sündnu vl 1976). Poig jätktab tatan radod, radab akt'oran mugažo. Tähäsai om Laksšija-poiganpoig.
Morandi Džanni

Džanni Morandi (), todesine nimi om Džan Luidži Morandi (; sünd. 11 tal'vku 1944, Mongidoro, Italii) om italijalaine pajatai da akt'or.
Biografii.
Džanni om sündnu Mongidoro-lidnha.
Vl 1970 ühtni Evrovizii-konkursha Amsterdamas, ezini «"Occhi di ragazza"»-pajonke, oti koumetoštkümnent sijad. Vl 1972 pajatai ühtni ezmäižen kerdan Sanremon muzikfestivalihe «"La mia nemica amatissima"»-pajonke.
Kanz.
Džanni oli nainu. Hänel nell' lapsed oma olmas: Serena-tütär (1967), Marianna-tütär (om sündnu vl 1969), Marko-poig (om sündnu vl 1974). Tähäsai om Pavel-tütrenpoig (om sündnu vl 1995) da Džon-tütrenpoig (om sündnu vl 2001), Leonard-poiganpoig da Džeims-poiganpoig (vellesed-kaks'jaižed) da Tomas-poiganpoig (om sündnu vl 2009).
Reni (pajatai)

Reni Aleksandrova Gaitandžijeva (, ; sünd. 29. semendku 1969, Pleven, Bolgarii) om bolgarine da serbine popfolkpajatai.
Biografii.
Reni om sündnu Pleven-lidnha.
Renil om kaks' poigad: Boris-poig da Asparuh-poig (om sündnu vl 2009). Mehelusen zavodindan jäl'ghe Reni sirdi Tel' Avivha, vl 2016 pereh sirdi Bolgarijha.
Karl Sur'

Karl I Sur' (, vepsän kirjamil "Šarleman", vai "Karolus Magnus", ; sünd. 2. sulaku 742/747 vai 748, L'jež, Frankoiden kunigahuz — kol. 28. viluku 814, Ahen (nüg. Saksanmas), Karolingoiden imperii, om mahapandud siš-žo) oli frankoiden kunigaz (vspäi 768), Bavarijan gercog (vspäi 788) da Pühän Rimalaižen imperijan Päivlaskman imperator (vspäi 800 surmhasai).
Mez' ühtenzoiti Päivlaskmaižen i Keskuzližen Evropan tobmad palad Keskaigan zavodindas ezmäižen kerdan Rimalaižen imperijan lanktendan jäl'ghe. Karolingoiden imperijan (800−887) alusenpanii, «Evropan tat» ("Pater Europae"), leviganzi hristanuskondad anastadud maiš. Karlan ohjandusen aig pani Karolingan udessündutamižen alust. Mainitase «Sureks» hänen elon kirjutadud purtkiš völ. Ezmäine ristit Karolingoiden dinastijaspäi, se om nimitadud hänen mödhe.
Biografii.
Karl I Sur' oli Pipin Lühüdan i Bertrada Laonalaižen vanhembaks poigaks. Kändihe kunigahaks tatan surman jäl'ghe. Eziauguižešti ohjandi Karloman-vellenke. Vspäi 771 valdoiči üks'päin i jätksi Pipin Lühüdan politikad papkundan polhe, kaiči hristanuskondan jumalankodikundad ičeze valdkundas i lähižiš maiš. Anasti Langobardan kunigahust (oli Italijan territorijal), tegi hätkid sodoid mavroid vaste islamižes Ispanijas. Saksan sodoiden aigan frankad hristianiziruiba sijaližid eläjid, kävutaden repressijoid-ki: surmičendad, ristitišton sirdandad.
Vl 800 Karl Sur' sai enamba tobmut, konz Leo III-papa vencasti händast «rimalaižiden imperatoraks» Riman Pühän Petran bazilikjumalanpertiš Raštvoiden aigan.
Kanz.
Karl Sur' oli naidud kuz' kerdad, eriganziba vai akad koliba, da koume naložnicad-sudaruškad. Ühthemänho kahesa poigad da üks'toštkümne tütärt oliba sündnuded. Lüdovik I-poig oli hänen jäl'ghetulijan kut üks'jäine jänu elegiš legitimine poig tatan surman aigale.