Plovdiv

Plovdiv ( [ˈpɫɔvdif]) om Bolgarijan kahtenz' lidn da kund eläjiden lugun mödhe. Se om valdkundan tegimišton znamasine keskuz da transportsol'm, Plovdivan agjan administrativine keskuz.
Istorii.
Ezmäižed eländpunktad oliba lidnan territorijal neolitas, 6. voz'tuhal EME. Vl 342 edel m.e. Filipp II Makedonijalaine oti frakijalaižiden lidnad vägel da udesnimiti sidä "Filippopol"' ( "Filippopolis") ičeze oiktastuseks, "Pulpudeva" frakijan virkandas. Mainitase 1. voz'sadan EME kirjutadud purtkiš, sil-žo aigal nimitihe lidnad "Odris" mugažo (nimi vasttase amuižil bronzrahuzil). Rimalaižen imperijan aigan (vspäi 45) lidn oli Frakii-provincijan keskuseks. Amuine avol'jaine teatr om kaičenus tähäsai, frakijan lidnusen seiniden ruinad oma vanhan lidnan röunaks.
Mainitase nügüdläiženke nimitusenke 11. voz'sadaspäi. Lidn oli bolgarižen udessündutamižen keskuseks Ottomanan imperijan tobmuden aigan, konz sen oficialine nimi oli "Filibe". Manrehkaidused paniba Plovdivad mantazole vll 1818 i 1928. Ezmäine raudte läbiti lidnad vl 1874, sid' ühtenzoiti Sofijanke i Stambulanke.
Plovdiv šingotase sömtegimištol, mujumetalloiden metallurgijal, himižil edheotandoil, mašinansauvomižel, strategižel aviakohenduztegimel, tekstil'tegimištol (bumagkanghad, šuuk, omblend). Lidn om maižanduzrajonan keskuseks.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan suvipäivlaskmas, Üläfrakijan alangos, 164 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Maric-jogi () jagab lidnad kaks'haze. Matkad Sofii-pälidnhasai om 150 km lodeheze-päivlaskmha.
Klimat om subtropine kontinentan valatoitusenke. Keza om päivoikaz lujas, tal'vaig om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +14,0 C°, kezakun-sügüz'kun +21,6..+25,6 C°, tal'vkun-uhokun +2,2..+4,6 C°. Ekstremumad oma −31,5 C° (viluku) i +45,0 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +5,6 C° (eloku), tal'vaigan maksimum om +24,0 C° (uhoku). Ei voi panda halad kezakus-sügüz'kus (sügüz'kun minimum om +0,7 C°). Il'man lämuz voib ülitada +22 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 555 mm vodes, läz tazomäras kuidme, enamba semendkus-heinkus (56..62 mm kus) i tal'vkus (60 mm), vähemba kül'mkus (24 mm). Paneb lunt 18 päiväd tal'ves. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 46..53 % röunoiš sulakus-sügüz'kus, 67..76 % kül'mkus-uhokus.
Tobmuz.
Plovdiv jagase kudeks administrativižeks rajonaks, ned alajagasoiš 34 nimitadud da nomeruidud lidnanlaptaks.
Lidnankundan nevondkund () kogoneb 51 nevonikaspäi. Valitas sen ühtnijoid i lidnan pämest nelläks vodeks. Edeližed lidnan pämehed (üks'lugu ) oma Zdravko Dimitrov (kül'mku 2019 — kül'mku 2023, vll 2011−2019 radoi Plovdivan agjan pämehen), Ivan Totev (reduku 2011 — kül'mku 2019).
Eläjad.
Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd', se vajehtase 338..345 tuhad eläjid röunoiš vspäi 1985. Vl 2015 lidnankundan eläjiden lugu oli 368 983 ristitud, ezilidnoidenke — 675 tuhad ristituid. Radinpäivän aigan lidnan ristitišt om 450 tuhad.
Plovdivan universitet Paisii Hilendarskin nimed om kahtenz' surtte valdkundas. Sen aluz om pandud vl 1961, 16,7 tuh. üläopenikoid (2016) opetas ühesas fakul'tetas. Sen ližaks Plovdivan medicinine universitet radab, Sofijan tehnižen universitetan filial, Maižandusen universitet — Plovdiv.
Transport.
Avtobusad (30 maršrutad), maršruttaksid (kaks' jonod) i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Edel 2012. vot trolleibussistem radoi. Om 60 km veloteid. Lidn om znamasižeks transportsol'meks, äi manteid i raudteid ühtenzoittas valdkundan erazvuiččidenke lidnoidenke. Suvibolgarijan raudteiden ohjanduzkund sijadase lidnas.
Rahvahidenkeskeine civiline "Plovdiv"-lendimport (, "PDV / LBPD", 184 tuh. passažiroid vl 2023) sijadase kudes kilometras suvipäivnouzmha lidnaspäi Krumovo-žilos. Tehtas reisid Londonha, sezonreisid Suren Britanijan toižihe järedoihe lidnoihe, om sezonižid čarterreisid Turkanman i Egiptan lebutahoiže. Krumovo-sodabaz radab ani päivlaskmha lendimportaspäi.