Tverin agj

Tverin agj () om Venälaižen Federacijan subjekt (agj).
Se mülüb Federaližhe keskuzümbrikho.
Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Tver'.
Istorii.
Tverin agj om olmas vs 1935 vilukun 29. päiväspäi. Vhesai 1992 semendkun 16. päivhäsai nimitihe sidä "Kalininan agj:aks".
Tverin agjan Päkäskuz om vahvištadud vn 1996 5. päiväl kül'mkud agjan Käskusenandajan Suiman ezitajil da om väges äiluguižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused.
Tverin agj sijadase Päivnouzmaižen Evropan tazangišton keskpalan päivlaskmas. Se vedase pohjoižespäi suvhesai 260 km matkad da päivlaskmaspäi päivnouzmhasai 450 km matkad. Agjan röunaspäi Moskvan ümbärtehesai — 90 km.
Agjal om röunoid Moskvan da Smolenskan agjoidenke suves, Pskovan agjanke päivlaskmas, Uz'lidnan agjanke lodehes, Vologdan agjanke pohjoižes da Jaroslavlin agjanke päivnouzmas. Tverin agj om mererandatoi.
Pind om 84 201 km², sidä kesken mec otab viž ühesandest. Kaikiš znamasižembad järved oma Seliger-järv da Brosno-järv. Koumen suren jogen niškad sijadasoiš Valdai-kukhil: Volg-, Päivlaskmaine Dvin- i Dnepr-joged.
Reljef om tazo päivnouzmas. Valdai-ülüz otab agjan päivlaskmašt pol't. Agjan kaikiš korktemb čokkoim om Valdain pä (347 m). Kunj-jogen kendäk om kaikiš madalamb (61 m) Uz'lidnan agjan röunanno agjan pohjoižes.
Klimat om ven kontinentaline, kontinentaližuz ližadab suvipäivlaskmaspäi pohjoižpäivnouzmha. Heinkun keskmäine lämuz om +17..+19 C°, vilukun lämuz om −6..−10 C°. Paneb sadegid 650 mm vodes.
Londuseližed varad oma bur hil', turbaz, sauvondmaterialad (mouckivi, letked, saved), mec, reskvezi.
Tobmuz.
Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Igor' Mihailovič Rudenä radab gubernatoran vs 2016 keväz'kun 2. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab gubernatorad videks vodeks, enamba kaht strokud jäl'geten ei sa. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Ohjastusen ezmäine varaezimez' da viž Ohjastusen muite varaezimest oma hänele abhu.
Tverin agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 40 ezitajad videks vodeks. Sergei Anatol'jevič Golubev radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2016 sügüz'kun 29. päiväspäi.
Radonoigendai tobmuz om Tverin agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, päohjandused da komitetad alištudas Ohjastusele.
Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 18. päiväl sügüz'kud. Valitihe gubernatorad sil-žo päiväl, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižes turas (72,1% änid).
Administrativine jagand.
   "Kacu kirjutuz: Tverin agjan administrativiž-territorialine jagand."
Agj kogoneb 7 lidnümbrikospäi da 36 municipaližes rajonaspäi.
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 353 392 ristitud. Kaikutte koumanz' eläi nelläspäi om lidnalaine.
Kaik om kaks'kümne koume lidnad agjas da 30 lidnanvuittušt žilod. Toižed järedad lidnad (enamba 40 tuh. eläjidenke, surembaspäi penembha) oma Ržev, Višnii Voločok, Kimri, Toržok i Konakovo. Vl 2017 kaik oli 17 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.
Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed — 86,6%, ukrainalaižed — 1,1%, armenijalaižed — 0,7%, karjalaižed — 0,6%, totarlaižed — 0,5%, vaugedvenälaižed — 0,4%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, čiganalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,0%, rahvahuden ozutandata — 7,3%.
Transport.
Federaližed avtoted M10 «Venäma» (Moskv — Piter) da M9 «Baltii» (Moskv — Rig) läbitadas agjad. Kovas kattud teiden piduz — 16 032 km.
Läz Tverid om kaht civilišt lendimportad: rahvahidenkeskeine «Migalovo» ("KLD", "UUEM") lendahtamiž-ištutandsarganke jüguaviacijan täht 2500 m pitte da «Zmejovo»-punolendimpöud. Sen ližaks, Hotilovo-sodaaviabazan soda- da civiline lendimport sijadase läz Bologoje-lidnad.
Londuseližen gazan magistraližed veimed läbitadas agjad: «Pohjoižen Säind» (Uht — Toržok — Minsk), Serpuhov — Piter. Kivivoin Baltine torvsistem mäneb agjan päivnouzmadme (Jaroslavl' — Kiriši — Primorsk).