Oklahoma Siti

Oklahoma Siti ( [oʊkləˌhoʊmə-ˈsidē], lühenduz om "OKC") om AÜV:oiden lidn Oklahom-štatan keskuzpalas. Se om štatan administrativine keskuz i kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, AÜV:oiden 25-nz' lidn eläjiden lugun mödhe. Sijadase Oklahom-ümbrikon territorijal tobjimalaz, sen ližaks koumel lähižel ümbrikol: Kaneidian, Klivlend, Pottavatomi.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vn 1889 sulakus läz 10 tuhal sirdnikoid homstedan aktan mödhe. Se sai lidnan oficiališt statusad vn 1890 heinkus. Panihe štatan alust enččen indejižen territorijan sijas vl 1907, i kätihe Oklahoma Sitid sen kaikenaigaižeks pälidnaks vl 1910.
Oklahoma Siti šingotase valdkundan i tervhudenkaičendan holitišil, londuseližen gazan i kivivoin samižen kompanijoil («Chesapeake Energy», «Devon Energy»), kivivoin ümbriradmižel, kabjživatišton järedal torgusel, «Sonic Drive-In»-restoranverkol, maksmižiden «Paycom»-kompanijal.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase prerijoiden suvipalas, kukhiden čurukivespäi keskes, Nort Kaneidian-jogen molembil randoil (, 710 km pitte, Mississipin oigedpol'ne bassein), sen lanktendan sijas Kaneidian-jogehe, 365 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Jogi nimitase Oklahoma River lidnalaižil, reguliruiše padoseinil i kanaloil lidnan röunoiš. Lidnan ühthine pind om 1607,83 km², sidä kesken kuivma 1570,77 km², vezi otab 37,06 nellikkilometrad.
Kontinentaline subtropine klimat pehmdase Meksikan lahten valatoitusel. Keza om päivoikaz lujas, ul'traruskedsinižen sädegoičendan indeks om 8..10 sulakus-sügüz'kus, tal'vaig om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +15,6 C°, kezakun-elokun +24,9..+27,6 C°, tal'vkun-uhokun +3,4..+5,7 C°. Ekstremumad oma −27 C° (uhoku) i +45 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +8 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +33 C° (uhoku). Ei voi panda halad kezakus-sügüz'kus, semendkun minimum om 0 C°. Il'man lämuz voib ületada +35 C° keväz'kus-redukus. Paneb sadegid 924 mm vodes, enamba semendkus-kezakus (114..135 mm kus), vähemba kül'mkus-uhokus (34..45 mm kus). Paneb lunt 17 sm tal'ven vides päiväs keskmäras. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 61..68 % röunoiš voden aigan. Lujad tornadod oleldas kezaaigan.
Tobmuz.
Oklahoma Siti jagase läz 25 susedkundaks ().
Lidnan tobmuden pämez' om mer (). Edeline mer om Mik Kornett ("Mick Cornett", keväz'ku 2004 — sulaku 2018).
Eläjad.
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 579 999 ristitud, vn 2020 — 681 054 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Enamba mi 1,4 mln eläjid om ezilidnoidenke (2020, štatan ühtenz' i 42. sija valdkundas).
Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad vaiše vl 2020): evropalaižed — 49,49 %, latinamerikalaižed i ispanijalaižed — 21,26 %, afrikalaižed — 13,77 %, azijalaižed — 4,58 %, indejalaižed — 2,75 %, valdmerimalaižed — 0,14 %, segoitadud augotižlibundanke — 7,62 %, toiženke augotižlibundanke — 0,40 %.
Transport.
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas sen ezilidnoidenke. Tramvaiverk radab lidnan keskuzpalas vn 2018 tal'vkuspäi (22 seižutest, 7,7 km raudted). Üks' jonuz ajab Fort Uerthasai joga päiväl.
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport Uill Rodžersan nimed (, "OKC / KOKC", 4,4 mln passažiroid vl 2019) sijadase kümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnan azjaližes keskusespäi. Tehtas passažirreisid AÜV:oiden äjihe järedoihe lidnoihe. Toine civiline lendimport Uaili Postan nimed ("PWA / KPWA", 70 tuhad lendahtamižen i ištutandan operacijoid vl 2017) radab privatižiden reisiden täht 13 km lodeheze lidnan azjaližes keskusespäi.