Pereslavl' Zalesskii

Pereslavl' Zalesskii (, paginoiš lüh. Pereslavl') om Venäman lidn da lidnümbrik Jaroslavlin agjan suves. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, mugažo om Pereslavlin rajonan administrativižeks keskuseks. Se ei mülünd sihe ende, rajonan i lidnan tobmuden ühtištuz municipaližeks ümbrikoks tegese vn 2025 zavodindaspäi.
Pereslavl' Zalesskii mülüb turizman tetabha «Kuldaine rengaz»-maršrutha (292 tuh. turistoid vl 2009) kahesan lidnan keskes.
Istorii.
"Kleščin"-lidnut () oli olmas 11.-12. voz'sadal pohjoižhe järven randadme. Eländpunktan aluz om pandud Jurii I Pit'kkäded-ruhtinasel vl 1152 kuti Pohjoižpäivnouzmaižen Venän ezmäine "Perejaslavl"'-pälidn, nimitihe amuižemban Perejaslavl' (nüg. Ukrain) lidnan mödhe. Uden pälidnan aluz oli amuižen Vladimiran surtte. Pereslavlin puine kreml' oli olmas lidnan alusenpanendaspäi vhesai 1759, sen maižed pudotesed oma kaičenus. Kadoti pälidnan statusad Jurijan I surman jäl'ghe vl 1157. Kuldaižen ordan väged anastadihe da polttihe lidnad vll 1238, 1252, 1282, 1293, 1382, 1408 i 1419. Kerdan tulihe Jaroslavlin (1294), Tverin (1304), Litvanman (1372) i Pol'šanman (1608) väged.
Vll 1175−1302 oli Perejaslavl' Zalesskijan kunigahusen pälidnaks, sid' alištui Moskvan tobmudele. Virktas i nimitadas lidnad nügüdläižikš («ja»-kirjamita) 15. voz'sadaspäi. Vll 1688−1692 ezmäine Venäman laivišt oli saudud Pleščeevo-järvel Suren Petran ohjandusel.
Pereslavl' Zalesskii šingotase turizmal, «Slavič»-tegimel (paimižmaterialad, fotomaterialad, pakuitezbumag i materialad mikroelektronikan täht), sauvondmaterialiden tehmižel (lämuzizoläcii, kleindlent, sauvondblokad), polimerižen pakuitesen tegimel sömsarakon täht, mugažo tekstil'fabrik i leibtegim ratas lidnas.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase ümbärdajan rajonan keskuzpalan suvipäivnouzmas, Pleščeevo-järven suvipäivnouzmaižel randal (, 51 km², Volgan oigedpol'ne bassein), 142 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Trubež-jogi (36 km pitte) lankteb järvhe Kalaslabad-fartalas ().
Matkad Jaroslavlihesai om 117 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal vai 125 km avtol. Lähembaižed lidnad oma Vladimiran agjas: Aleksandrov koumekümnes ühesas kilometras suvhe orhal vai 72 km avtotedme sen päivlaskmaiženke Strunino-ezilidnanke.
Federaline «Moskv — Arhangel'sk»-avtote (M8-trass) ümbärdab lidnad suvipäivnouzmaižes polespäi. Kaks'kümnekilometrine sarak tuleb lidnha suvipäivnouzmaižes Berendeevo-žilospäi («Moskv — Jaroslavl'»-raudtekeskust), se radab vaiše jüguiden täht. Lähembaine avtotedme passažiroiden raudtestancii sijadase Räzancevo-žilos kaks'kümne kilometrad päivnouzmha. Lidn da järv mülüdas rahvahaližhe «Pleščeevo-järv»-puištho.
Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +5,0 C°, kezakun-elokun +16,1..+18,5 C°, tal'vkun-uhokun −5,8..−7,6 C°. Ekstremumad oma −43,7 C° (tal'vku) i +35,7 C° (heinku, eloku). Kezaaigan minimum om −0,6 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +8,5 C° (tal'vku). Ei voi panda halad heinkus (minimum +4,5 C°) i elokus (minimum +0,8 C°). Paneb sadegid 628 mm vodes, vähemba uhokus-sulakus (32..34 mm kus).
Tobmuz.
Pereslavl' Zalesskii om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.
Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Aleksandr Tarasenkov (semendku 2022 — semendku 2023), Irina Strokinova (uhoku 2021 — semendku 2022), Valerii Astrahancev (reduku 2018 — kül'mku 2020), Vladimir Volkov (keväz'ku 2017 — reduku 2018). Lidnan Duman ezimez' om Andrei Fol'c vn 2023 redukuspäi. Edeližed Duman ezimehed oma Galina Mironova (kül'mku 2022 — reduku 2023), Sergei Kornienko (radoi vn 2022 kül'mkuhusai).
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 41 925 ristitud, vn 2021 — 37 738 ristitud. Kaik 39 105 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 43..44 tuhad eläjid vll 2000−2003 (44 900 rist. vl 2000).
Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): venälaižed — 83,0 %, armenijalaižed — 1,3 %, ukrainalaižed — 0,6 %, tadžikalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 1,9 %, rahvahuden ozutandata — 12,7 %.
Ortodoksižen hristanuskondan kuz' jumalankodid (nell' oma väges) i ühesa jumalanpertid oma kaičenus lidnas, sidä kesken amuine Spasan Toižetamižen päjumalanpert' (om saudud vll 1152−1157). Dendropuišt om sätud lidnas.
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks'toštkümne nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1..6, 8..11, 17, 22), augotižškol-päivkodi nomer 5, kuz' keskškolad (nomer 1..4, 6, 9), ortodoksižen hristanuskondan Pereslavlin gimnazii, školanirdpol'žen radon "Juventa"-keskuz, čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton kaks' sportškolad (muite i nomer 2), lapsiden da norišton turizman i ekskursijoiden stancii.
Pereslavl' Zalesskijan kolledž Aleksandr Nevskijan nimed (kinofotohimii) om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.