San Hose (Kalifornii)

San Hose ( [ˌsæn hoʊˈzeɪ, -ˈseɪ] «pühä Iosif» ispanijaks, ispanine virkand [saŋ xoˈse], oficialižikš "City of San José") om AÜV:oiden lidn Kalifornii-štatan keskuzpalan lodehes. Se om AÜV:oiden kümnenz' i Kalifornijan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Santa Klar-ümbrikon administrativine keskuz da pala, mülüb vižmillionižhe lidnaglomeracijha San Francisko- i Oklend-lidnoidenke.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud ispanijalaižil vn 1777 29. päiväl kül'mkud kuti "El Pueblo de San José de Guadalupe"-lidn (). Om tundištadud lidnaks oficialižešti vn 1850 27. keväz'kud. Se oli Kalifornii-štatan ezmäižeks pälidnaks, käskusenandai suim tegi ištundoid štatan kapitolijas (ei ole kaičenus) vll 1849−1851. Vspäi 1854 štatan administrativine keskuz sijadase Sakramentos.
San Hose om Olasižen alangišton faktižeks pälidnaks. Pertin keskmäine maksarv läz 1 mln US$, kaikiš korktemb AÜV:oiš. Neniden mail'man tetabiden kompanijoiden päfaterad sijadasoiš täs: Cisco Systems, eBay, Adobe Systems, PayPal, Hewlett Packard Enterprise, Western Digital.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase aglomeracijan suvipäivnouzmas, −4..+648 metrad korktusil, 26 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. San Hosen pohjoine otab San Franciskon lahten randad vähäšt. Ühthine pind 467,55 km², sidä kesken kuivma 459,75 km², vezi 7,8 km². Keskvägen manrehkaidused oleldas üks'-kaks' kerdad vodes.
Klimat om Keskmeren. Voden keskmäine lämuz om +16,3 C°, kezakun-sügüz'kun +20,3..+21,8 C°, tal'vkun-uhokun +10,4..+12,3 C°. Ekstremumad oma −8 C° (viluku) i +44 C° (sügüz'ku). Kezaaigan minimum om +1 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +27 C° (uhoku). Paneb sadegid 410 mm vodes, enamba tal'vkus-keväz'kus (67..82 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kezakus-sügüz'kus (seičeme millimetrad pordos). Om lämhemb i lujita tulleita mi lähižes San Franciskos, pil'vesetomad päiväd oma tobjimalaz.
Tobmuz.
San Hose om lidn hartijanke, se andab oiktust vahvištada käskusid, kudambad vastkaroitas Kalifornii-štatan käskusištole, märitud röunoiš. Lidnan nevondkund () kogoneb kümnes ühtnijaspäi, valitas heid ümbrikoidme, valdatusiden strok om nell' vot, strokuiden lugu om röunatud kaks'-lugul.
Lidnan tobmuden pämez' om mer (), hän om ezimeheks lidnan nevondkundan ištundoil. Kaik lidnalaižed valitas händast nelläks vodeks, ühten toižen strokun voimuz om olmas. Meral ei ole veto-oiktust. Edeližed merad oma Sem Likkardo ("Sam Liccardo", viluku 2015 — tal'vku 2022), Čak Rid ("Chuck Reed", viluku 2007 — tal'vku 2014). Lidnan ohjandai (siti-menedžer) om lidnan Administracijan pämez', valičese nevondkundal i vahvištase radnikusele meral.
Eläjad.
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 945 942 ristitud, vn 2020 — 1,013,240 ristitud. Kaik 1,035,317 eläjad oli lidnas vl 2017, se ristitišt oli kaikiš suremb.
Augotižlibundan mödhe (2020): azijalaižed — 38,19 %, ispanijalaižed i latinamerikalaižed — 31,21 %, evropalaižed — 23,30 %, afroamerikalaižed — 2,71 %, valdmerimalaižed — 0,34 %, indejalaižed — 0,19 %, toižed rahvahad — 0,47 %, segoitadud augotižlibundanke — vastusiden 3,58 %.
Transport.
Avtobusad, tramvaid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.
Rahvahidenkeskeine civiline "San Hose"-lendimport Norman Mineta-meran i kongressmenan nimed ("SJC / KSJC", 15,6 mln passažiroid vl 2019) sijadase koumes kilometras pohjoižhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid AÜV:oidme tobjimalaz, mugažo nenihe lidnoihe: Vankuver, Mehiko, Gvadalahar, Tokio, London. Regionan kaks' tošt rahvahidenkeskešt lendimportad sijadasoiš läz Oklendad ("OAK", 57 km pohjoižhe) i San Franciskod ("SFO", 70 km lodeheze).