Smolensk

Smolensk () om lidn da lidnümbrik Venäman i agjan päivlaskmas. Se om Smolenskan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, järed raudtesol'm, vägilidn vspäi 1985. Lidn om olmas Smolenskan rajonan administrativižen keskusen mugažo (ei mülü rajonha), om ümbärtud sen territorijal.
Istorii.
Vl 863 eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Ustügan aigkirjas kuti järed lidn — krivičuiden heimoiden keskuz. Vl 882 Oleg Endustai anasti lidnad da mülüti sidä Kijevan Venähä.
Vozil 1127−1387 Smolensk oli ühtennimižen ruhtinazkundan pälidnaks.
Smolensk šingotase transportižen mašiništonsauvomižen edheotandoil (SM-lendimed, agregatad jüguavtoiden täht), mašiništonsauvomižel (gazmäričimed, tömašinad ümbriradamha metallad painuden al), brill'jantoiden tehmižen järedal «Kristall»-kompanijal, elektrotehnikal pästandal, sömtegimišton sarakol (maid i sagud, leib i makaronad, liha- i kalaproduktad), mugažo trikotažanfabrik, laboratorižen mašiništon edheotand i painuzkombinat ratas.
Geografijan andmused.
Lidn seižub Dnepranjogen üläjoksmusen muugotil kukhikahil randoil. Istorižen keskusen korktuz om 242 metrad ü.m.t., se sijadase Dnepran hural randal (suvipol'). Korktusiden erinend sase 90 metrhasai lidnan röunoiš.
Matkad Moskvhasai om 378 kilometrad orhal suvipäivlaskmha, avtotedme — 410 km, Vaugedvenäman röunhasai — 65 km päivlaskmha. Lähembaižed järedad lidnad oma Vaugedvenämas: Mogilöv 150 km suvipäivlaskmha orhal, Orš 120 km päivlaskmha M1-avtotedme i Vitebsk 135 km lodeheze avtotedme.
Klimat om ven kontinentaline, Atlantižen valdmeren valatoitusenke. Voden keskmäine lämuz om +5,4 C°, kezakun-elokun +15,8..+17,8 C°, tal'vkun-uhokun −5,1..−6,4 C°. Ekstremumad oma −41,0 C° (viluku) i +37,2 C° (eloku). Kezaaigan minimum om −0,7 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +9,3 C° (tal'vku-uhoku). Ei voi panda halad heinkus-elokus (elokun minimum om +0,3 C°). Paneb sadegid 738 mm vodes, enamba kezakus-elokus (85..90 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (38..42 mm kus). Voden keskmäine relätivine nepsuz om 80 %.
Tobmuz.
Smolensk jagase koumeks administrativižeks rajonaks. Niiden käskusenandai tobmuz om ühthine. Lidn om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.
Lidnan Nevondkundan deputatad valitas merad. Edeližed lidnan pämehed (merad) oma Andrei Borisov (keväz'ku 2019 — kezaku 2023), Vladimir Sovarenko (tal'vku 2016 — tal'vku 2018).
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 326 861 ristitud. Kaik 329 853 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 356 tuhad eläjid vl 1997.
Uskojiden tulendad da kundad (kaik — 63): ortodoksine hristanuskond — 22 tulendad i kaks' jumalankodid, protestantizm — 23 kundad, judaizm — ühesa kundad, induizm — kaks' kundad, katoline — üks' tulend, lüteranine — üks' kund, vanhuskolaižed — üks' kund, buddizman keskuz i islamanuskojiden organizacii.
Transport.
Avtobusad, trolleibusad, tramvaid, maršruttaksid da taksid oma kundaližtransportaks lidnas. Kaik koume sildad om saudud Dnepras päliči. Viž avtoted om letud ristikoičemha raudted erižil tazopindoil lidnan territorijal.
Ei ole civilišt lendimportad lidnas matknikoiden täht, lähembaine Venäman mugoine sijadase Bränskas 220 km suvipäivnouzmha. Vaiše sodalendimport ("Smolensk-Pohjoine") da aeroport sportaviacijan täht ("Smolensk-Suvine") oma saudud lidnan ümbrištos.