Satk

Satk (, , ) om Venäman lidn Čeläbinskan agjan päivlaskmaižen sarakon päivnouzmas. Se om Satkan ümbrikon (edel vn 2023 tal'vkud — rajonan) administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vanhuskolaižiden tahondas vl 1758 kuti žilo udenno kaugedraudan da raudan tegimenno, nimitihe jogen mödhe. Kätihe radnikžiloks vn 1928 27. elokud. Se sai lidnan statusad vn 1937 sulakun 20. päiväl. Kätihe Satkad lidnaks alištusenke agjan tobmudele oikti vspäi 1957.
Satk šingotase lämoinvastaižen materialan tehmižel sijaližes magnezit-torhudespäi, ferroühthesuladusiden tegimel, sauvondmaterialiden pästandal (raudbeton, plastikiknad, alüminijasižed konstrukcijad).
Geografijan andmused.
Lidn sijadase ümbrikon keskuzpalan pohjoižes, Sur' Satk-jogen randoil ( 88 km pitte, Kaman hurapol'ne bassein), 440 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Satkan uit om sätud jogel lidnan suviröunal, Pen' Satk-jogi lankteb uitho lidnan suvipäivlaskmas.
Matkad Baškortostanhasai om seičeme kilometrad päivlaskmha orhal, Čeläbinskhasai om 152 km päivnouzmha orhal, 184 km avtotedme vai 230 km raudtedme. Lähembaine lidn om Bakal kaks'toštkümne kilometrad suvipäivlaskmha orhal vai 15 km avtotel.
Ural-trassan «Uf — Čeläbinsk»-pala mäneb nelläs kilometras suvipäivnouzmha lidnaspäi. «Berdäuš — Bakal»-sarak «Uf — Čeläbinsk»-raudtekeskustaspäi läbitab lidnad, "Satk"-stancii radab vaiše jüguiden täht vspäi 2012.
Tobmuz.
Kaik kümne žilod mülüiba enččehe lidnankundha Satkan ližaks.
Lidnankundan tobmuden pämez' oli sen Deputatoiden nevondkundan ezimez', Administracijan olendan aigan — Administracijan pämez'. Satkan Deputatoiden nevondkund om likvidiruidud vn 2025 sulakus, Jelena Pervuhina oli sen likvidacižen laudkundan ezimehen vn 2024 redukuspäi. Jäl'gmäine nevondkundan ezimez' oli Vera Kamardina (viluku 2016 — reduku 2024). Lidnankundan erigoittud Administracii om likvidiruidud vn 2017 elokus, Irina Dogadina oli sen likvidacižen laudkundan ezimehen vn 2016 kül'mkuspäi. Jäl'gmäine lidnan Administracijan pämez' oli Ivan Ignatov, radoi vn 2016 kül'mkuhusai.
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 45 178 ristitud, lidnankundan — 46 805 ristitud, rajonan viž ühesandest, vn 2021 lidnan — 42 597 ristitud. Vl 2017 kaik 42 214 ristitud elihe lidnas, 43 812 eläjad oli kaikes lidnankundas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 49..51 tuhad eläjid vll 1989−2003 (51 tuh. rist. vl 1992).
Rahvahad (2010): venälaižed — 77,9 %, totarlaižed — 13,2 %, baškiralaižed — 5,4 %, ukrainalaižed — 1,0 %, toižed rahvahad — 2,5 %.
Ortodoksižen hristanuskondan kahesa pühäpertid oma saudud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan päjumalanpert' (letihe vll 1908−1913), Eläban Eziauguižen Stroican jumalanpert' i kuz' časounäd. Islaman pühäpert' om avaitud.
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma seičemetoštkümne nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1..3, 8, 10, 26, 27, 30, 32, 33, 35, 40..42, 44, 46, 48), seičeme keskškolad (nomer 4, 5, 10, 11, 13, 14, 40), specialine (korrekcine) škol internatanke 8. toižendan lapsiden tervhuden röunatud voimusidenke täht, lidnan lapsiden sädamižen keskuz, kaks' čomamahtoiden školad (nomer 1 i 2), sportškol V.I. Gundarcevan nimed.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Satkan medicinine tehnikum i Satkan kaivuzkeramikan kolledž A.K. Savinan nimed (edel vn 2021 kezakud politehnine kolledž).