Berdsk

Berdsk () om Venäman lidn da lidnümbrik Novosibirskan agjan päivnouzmas. Se om agjan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Novosibirskan suvine ezilidn.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1716 kuti "Berdskan lidnuz" () Berdin basseinan eläjiden tahton mödhe kaičemhas ümbrišton kalaidajiš heimoišpäi, nimitihe Berd'-jogen mödhe (). Vl 1782 anttihe lidnan statusad i nimitihe "Kolivan' "-lidnaks () gubernijan keskusen statusanke, no vodele 1797 pučihe Kolivanin gubernijan projektaspäi Obin sur'veziden tagut i kätihe lidnad "Berdskoje"-žiloks. Vl 1929 žilo sai "kezaküläpertiden Berdsk-žilo"-nimitust, vl 1934 kätihe sidä radnikžiloks. Vn 1944 9. päiväl uhokud Berdsk sai lidnan statusad agjan alištusenke, mülütihe sihe "Berdsk"-raudtestancijad kahesas kilometras, Krasnii Sokol-žilod i lebupertid.
Vll 1953−1957 sirtihe lidnad udhe sijha läz täuzin "Berdsk"-raudtestancijannoks Novosibirskan vezivaradimen sauvondan taguiči (täutmine oli vl 1959), i vodele 1959 sen ristitišt ližadui 29 021 eläjhasai.
Berdsk šingotase elektromehanižel i lämoipalosignalizacijan tegimil, kodielotehnikan tegimel (elektrobardveiččed), sauvondmaterialiden pästandal (pumaterialad, vahtbeton, špalerad), biosubstancijoiden tegimel, omblendfabrikal, pakuitesen edheotandal i sömtegimištol (leibänkombinat, maidtegim), mugažo lebutahoks (viž sanatorijad, kaks' pansionatad, nell' sportkompleksad, kaks' lebubazad, koume lebupuištod i jahtklub).
Geografijan andmused.
Lidn sijadase Novosibirskan vezivaradimen oiktal randal (Ob'-jogi), Berdskan nemel, 130 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om kanghid lidnas ümbri läz 20 km² pindanke.
Lähembaine lidn om Novosibirsk ani pohjoižhe, lidnümbrik röunatab Iskitiman rajonanke mugažo. Toine lähembaine lidn om Iskitim kümnes kilometras suvipäivnouzmha orhal, 18 km avtol, raudtel vai vetme.
Tobmuz.
Berdsk om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.
Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Roman Burdin (sulaku 2023 — tal'vku 2024), Jevgenii Šesternin (kül'mku 2015 — reduku 2022). Lidnan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Vladimir Golubev vn 2020 redukuspäi. Edeline nevondkundan ezimez' om Valerii Badjin, radoi vn 2020 redukuhusai.
Eläjad.
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 96 800 ristitud, vn 2021 — 102 850 ristitud. Kaik 103 290 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 104 334 eläjad vl 2020. Sadatuhanz' lidnan eläi om sündnu vl 2012.
Ortodoksižen hristanuskondan viž pühäpertid oma avaitud lidnas: Sündun Toižetamižen päjumalanpert' (om saudud vodele 2004), kaks' jumalanpertid i kaks' časounäd.
Openduz.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks'kümne nimitadud i nomeruidud päivkodid (niiden kesken nomer 1..4, 7..9), üks'toštkümne keskškolad (nomer 1..5, 8..13), koume liceid (nomer 6 (kaks' sauvust), nomer 7 i ekonomine), koume ližaopendusen aluzkundad: «Perspektiva», «Maestro» i «Junost'», čomamahtoiden «Bereginä»-škol, kaks' sportškolad (Olimp i Berdsk).
Berdskan politehnine kolledž, kommertižetoman Novokolledžan kampus videspäi (Novosibirsk), Novosibirskan medkolledžan Berdskan filial, Novosibirskan üläopendusen aluzkundoiden kaks' filialad oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
Transport.
Avtobusad da ezilidnelektrojonused ühtenzoittas lähižidenke lidnoidenke da oma kundaližeks transportaks lidnas.
Jogivaldmad i sodalendimport oma saudud, no kävutihe niid harvoin.