Mumbai

Mumbai ( [ˈmumbəi] "Mumbaī", , [mʊmˈbaɪ]; edel 1995. vot — Bombei, ) — om lidn Indijan päivlaskmas, Arabijan meren randpolel. Se om valdkundan kaikiš suremb lidn, Maharaštr-štatan administrativine keskuz.
Mumbai om üks' Indijan kaikiš tarbhaižembiš ižandusen da kul'turan keskusišpäi. Neciš lidnas sur' erinend om üläloštan, elokahuden i gollüden keskes. Hö oma susedoiš paksus.
Istorii.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1507. Meriportan sauvondan vaumičend vl 1845 kändi sidä kaikiš znamasižembaks Arabijan meren randal. Ripmatomuden sandan jäl'ghe vl 1947 lidn oli Bombei-štatan pälidnaks. Vl 1960 sätihe Maharaštr-štatad, i panihe Mumbaid sen administrativižeks keskuseks.
Vl 2010 Indijan kogosüdäiproduktan 6,16 % sädihe lidnas ezilidnoidenke, Indijan meritorguindan seičeme kümnendest tegihe siš. Valdkundan äjiden korporacijoiden i verhiden maiden kompanijoiden indižed palakundad sijadasoiš lidnas.
Geografijan andmused.
Lidn sijadase 10..15 m ü.m.t. korktusil. Mumbai otab Bombei-sart da Solsett-saren suvipalad, dai Ulhas-jogensun lähelišt randpol't. Sared ühtenzoittas sildoil da damboil.
Klimat om tropine kaks'sezonine mussonine. Kun keskmäine lämuz om +24,9..+30,5 C°. Ekstremumad oma +11,7 C° (viluku, uhoku) i +41,6 C° (keväz'ku). Paneb sadegid 2213 mm vodes. Läz kaikid sadegid paneb kezakus-sügüz'kus (355..768 mm kus), sil aigal sur'veded oma paksud. Kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-semendkus (30 mm pordos), läz ei olele sadegid vilukus-sulakus (2 mm pordos). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 62..85 % röunoiš voden aigan.
Eläjad.
Mumbai om kaikiš tihedašti elänzoittud Indijan lidn. Vl 2011 sen ristitišt oli 12 478 447 eläjad ezilidnoidenke ühtes. Mumbai otab Maharaštr-štatan kaht rajonad: «Mumbai» (157 km², 3 145 966 eläjad vl 2011), mugažo «Mumbai (ezilidnalaine)» (446 km², 9 332 481 eläjad vl 2011), 603 km² kaiked. Ühtes ičeze kaimdailidnoidenke se om kudenz' surtte mail'man lidnaglomeracii, sen ristitišt om enamba mi 23 mln eläjid 6328 km² pindal (vl 2011 oli 20,5 mln. eläjid).
Rahvahad: marathilaižed ottas läz pol't, gudžaratalaižed — läz nelländest, toižed rahvahad nelländest.
Mumbaiš om hüvä elon tazopind i azjaližen elon korged aktivižuz Indijan toižiden lidnoiden rindataden. Hüväd voimused löudamha radod vedadas radnikoid lidnha kaikes Suviazijaspäi, Indijan kaikiden regioniden ližaks.
Ižanduz.
Mumbaiš om äi finansižid aluzkundoid: Bombein fondbirž, Indijan rezervoiden bank, Nacionaline fondbirž, Rahapainmižtanaz.
Radnikoičijad valdkundan hüvüden täht oma lidnan radvägen znamasine pala. Sil-žo aigal om äi eläjid, kudambad ottas ala- da keskkvalifikacijan radod: taksin vedai, laukan pidai, mehanikanladii, kohendai.
Mumbai om Indijan bobištuzindustrijan päkeskuz. Indijan kinoindistrijan keskuz, muga nimitadud Bollivud (), sijadase Mumbaiš, sigä-žo om vähätetabid-ki kinostudijoid.
Transport.
Lidnan kundaline transport om avtobusad, ezilidnelektrojonused (150 stancijad seičemel jonol), taksid i avtorikšad (molembad ratas ahtištadud londuseližel gazal vaiše), metropoliten i monorel's, ehtatimed da katamaranad. Metro radab vspäi 2014, siš om 53 stancijad nelläl jonol 59,1 km pitte, niiden ližaks kerdalaz ühesa jonod oma sauvomižes 146 km ühthiženke pidusenke. Monorel'san jono om 19,5 km pitte 18 stancijanke, avaitihe sidä vl 2014 mugažo.
Mumbai om järedaks rahvahidenkeskeižiden ühtenzoituzteiden sol'meks. Lidn seižub läz süväd merikarad. Siš om kaikiš suremb passažirine port Indijan päivlaskmas, pol' Indijan matknikoiden valud läbitadas sen matkterminalad.
Rahvahidenkeskeine civiline lendimport Čatrapati Šivadži-rahvahanvägimehen nimed ("BOM / VABB", 52,8 mln passažiroid i 823 tuh. tonnoid jüguid 2023. finansižel vodel) sijadase pohjoižiden ezilidnoiden suves. Sen rahvahidenkeskeižiden i tatanmaižiden reisiden terminalad ottas 10..15 minutad matkad toine toižespäi.