tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
William Shakespeare

William Shakespeare (kastum ) lâi eŋlandlâš čaaitâlmčällee já tivtâsteijee. Suu aneh ohtân historjá merhâšitteemuin čällein. Sun čaalij maaŋgâid čaitâlmijd, sehe komediaid já tragediaid. Toi lasseen sun čaalij tiivtâid já sonettijd. Sun čaalij iivij 1585–1613 koskâsii ääigi.
Windhoek

Windhoek lii Namibia stuárráámus kaavpug já uáivikaavpug.
Wisconsin

Wisconsin lii Ovtâstum staatâi uásistaatâ. Ton uáivikaavpug lii Madison já stuárráámus kaavpug Milwaukee. Wisconsin uásistaatâst ääsih ohtsis suulân 5,8 miljovn olmožid (2020).
Wyoming

Wyoming lii Ovtâstum staatâi uásistaatâ. Ton uáivikaavpug lii Cheyenne. Wyoming uásistaatâst ääsih ohtsis 567 025 olmožid (2020). Veikkâ ton vijđodâh lii Ovtâstum staatâi uásistaatâi lovádin stuárráámus, te ton olmoošloho lii puoh ucemus.
X

X lii läättinlâš puustavoornig 24. puustav. Tot ij lah anarâškielâ puustavoornigist.
Y

Y lii läättinlâš puustavoornig 25. já anarâškielâ puustavoornig 29. puustav.
Yamoussoukro

Yamoussoukro lii Elefanttähtirido virgálâš uáivikaavpug ive 1983 rääjist.
Yaoundé

Yaoundé lii Kamerun uáivikaavpug já nubben stuárráámus kaavpug.
Ylivieska

Ylivieska lii kaavpug Suomâst, Tave-Pohjanmaa eennâmkoddeest. Ylivieskast ääsih 15 318 olmožid, já ton vijđodâh lii 573,42 km², mast 4,53 km² lii čääci. Ylivieska naaburkieldah láá Alavieska, Haapavesi, Kalajoki, Nivala, Oulainen, Merijärvi já Sievi.
Historjá.
Ylivieska vuáđudui ive 1867, já tast šoodâi kaavpug ive 1971. Ko Säämisuáti puállái ive 1944, te puoh Suomâ sämmiliih karttii vyelgiđ evakkon Ylivieska já Alavieska kuávloid.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.
Z

Z lii läättinlâš puustavoornig 26. já anarâškielâ puustavoornig 30. puustav.
Zimbabwe

Zimbabwe lii staatâ Afrikist. Ton uáivikaavpug lii Harare.
Zürich

Zürich lii kaavpug Sveeicist, Zürich kantonist. Zürichst ääsih 421 878 olmožid. Ton vijđodâh lii 87,93 km², já alodâh 408 m.
Zürich lii Sveeici stuárráámus kaavpug já tehálumos iäláttâskuávdáš. Kaavpug lii riges, já tobbeen lii ollâ eellimkvaliteet. Ubâ ton kuávlust ässeeh láá suulân 1,5 miljovn. Zürich lii siämmáánommâsii jäävri riddoost, já ton čoođâ kolgá Limmat-juuhâ. Aalpah láá tuše suulân 50 km kaavpug kuávdáást.
Historjá.
Zürich vuáđudui jo Rooma väldikode ääigi. Läättinkielân kaavpug nommâ lâi "Turicum".
Kielâ.
Zürichist sárnuh taggaar kuávlukielâ ko "züritüütsch", mon saksaliih iä ibbeerd.
Ekonomia.
Zürich lii ekonomâlâš kuávdáš. Tobbeen láá maaŋgâi almugijkoskâsij paaŋkij já táhádâsfinnoduvâi váldukonttureh, tegu UBS, Credit Suisse já SwissRe. Stuárráámus uási kontturijn láá kaavpug vááimust Paradeplatzist teikâ Zürich-jäävri riddoost.
Máttááttâs.
Zürich lii meiddei uáppeekaavpug. Teknisâš ollâopâttâh ETH lii ohtâ maailm pyeremuin ollâopâttuvâin, já tobbeen máttááttij ij kihheen eres ko Albert Einstein. Zürichist lii nubbe-uv ollâopâttâh (UZH), kost puáhtá luuhâđ ovdâmerkkân humanistlijd, ekonoomlijd já talhâstieđâlijd fáádáid.
Sechseläuten.
Ohtâ tehálâš tábáhtume lii "Sechseläuten", mii uárnejuvvoo jyehi kiiđâ. Tábáhtume čokketábáhtus lii ko Böögg-nommâsâš muotâäijih puáldoo. Muotâäijih uáivist lii pommi, mii loopâst päävkit. Ulmen lii ennustiđ tom, maggaar puáttee keesist šadda. Jis uáivi päävkit jotelávt, te keesist šadda liegâs. Mut ko uáivi pävkittem ááiján, te áigu arveđ ubâ keesi!
Street Parade.
Zürichist láá ennuv tábáhtumeh já festivaaleh nuoráid. Puoh stuárráámus tábáhtume lii "Street Parade" -nommâsâš teknofestivaal, mon ääigi joba miljovn olmožid pirrâ Euroop eelih Zürichist. Jyehi-ihásâš festivaal álgá ehidispeeivi já pištá čuávuváá iiđeed räi. Nuorah kuldâleh muusik, tánssájeh já suotâsteleh kaavpug kuávdáást.
Ákšujävri

Ákšujävri ( já ) teikâ Evšjävri lii jävri Aanaar kieldâst. Tot lii kuhes jävri Kaamâsjuuvâ já Piäldoojuuvâ kooskâst, mast láá suullân 40 värppid.
Ákšujävri kulá Paččvei čácádâhân.
Ähtäri

Ähtäri () lii kaavpug Suomâst, Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode nuorttâuásist Koskâ-Suomâ já Pirkanmaa rääjist. Ähtärist ääsih 5 608 olmožid, já ton vijđodâh lii 910,87 km², mast 105,05 km² lii čääci. Ähtäri naaburkieldah láá Alajärvi, Alavus, Keuruu, Multia, Saarijärvi, Soini já Virrat.
Historjá.
Ähtäri vuáđudui ive 1867, já tast šoodâi kaavpug ive 1986.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.
Siijdah.
Alastaipale, Hankavesi, Inha, Inhan tehtaat, Itä-Ähtäri, Kivijärvi, Kukkeenkylä, Liesjärvi, Myllymäki, Mäkikylä, Niemisvesi, Peränne, Rämälä, Vehu, Vääräkoski, Ruha já Ähtärinranta.
Äkkilsämikielâ

Äkkilsämikielâ lii sämikielâ, mii kielâlávt lohhoo nuorttâkielâi nannaamjuávkun. Tot sarnui Ruošâst, mut onnáá peeivi kielâ lii časkâm. Äkkilsämikielâ majemuš sárnoo Maria Sergina jaamij ive 2003. Jo 1990-lovvoost äkkilsämikielâ sárnooh lijjii vuálá 10. 1980-lovvoost professor já kärjilkielâ totkee Pekka Zaikov kaavnâi motomijd äkkilsämikielâ sárnoid já vala peesâi sii paddiđ.
Čevetjävri

Čevetjävri (, , ) lii nuorttâsämmilij aassâm sijdâ Aanaar kieldâst Taažâ rääji alda. Čevetjäävrist lii uccâ kyevtkielâg škovlâ.
Čiččâm tääsni lihâstâs

Čiččâm tääsni lihâstâs (uánihubbooht täsnilihâstâs, ) lii ohtâ Suomâ piäláduvâin.
Čižetlitto

Čižetlitto (uánihubbooht Čižet, , ) lii ohtâ Suomâ piäláduvâin. Piäláduv saavâjođetteijee lii .
Čohčâmáánu

Čohčâmáánu lii gregoriaanlâš já juliaanlâš kalender mield ive oovcád mánuppaje. Čohčâmáánust láá 30 peivid.
Nommâ.
Čohčâmáánu lii finnim noomâs tast, et taan máánust keesi lii jo moonnâm já čohčâ álgá.
Čovčjävri

Čovčjävri ( já ) lii uccâ siijdâš Aanaar kieldâst.
Čuovjis puátteevuotâ

Čuovjis puátteevuotâ (uánihubbooht Čuovjâdeh, , ) lii ohtâ Suomâ piäláduvâin.
Čäcisuálui

Čäcisuálui (, já ) lii kieldâ Taažâst. Ive 2025 aalgâst Čäcisuollust assii 5 777 olmožid, já kieldâ vijđodâh lâi 1 258,06 km², mast 24,60 km² lâi čääci.
Šaali

Šaali lii anarâš ráppájeijee Amoc vuossâmuš single, mii almostui juovlâmáánu 13. peeivi 2006. Tot lii meid vuosmuš anarâškielân almostum ráp-single. Pittá lii mieldi ive 2007 almostum Amok-kaččâm-albumist.
Säänih.
Taa láá lavluu säänih:
juovlâáptu, ive kähcilovnelji
finnejim syemmilâš eeni já sämmilâš eeji
já val siämmást kyehti stuorrâviiljâ
lijjii vorrâ rijdoh já vorrâ pihtâsijn
mut mij ep perustâm tain, mut
ain jis muu kiinii havvii tot caimui
must lijjii skipáreh já hyelhih
tot lâi val äigi ko oonnim muu eellim pyerrin
mut talle šoddim rävis almajin
jiemge aldagin ervidâm et loppâ lâi aldasijn
lijjim oovtâ ive máttáátteijen
ive suátivievâst já algim ráppájeijen
mut talle puoh muttui forgâ
mun värrejim pääihist meddâl
kavnim nieidâ kiän tuođâi rähistim
tääl smietâm maht lam puáhtám návt ääigi häskidiđ
mun lijjim tot
jiem haalijd ulmui šaali
tot kii paajii puoh ármuttemes naalijn
šaali, mut hälbi lii eellim hadde
šaali
eellim hadde
lijjim tot
jiem haalijd ulmui šaali
tot kii paajii puoh ármuttemes naalijn
šaali, mut hälbi lii eellim hadde
šaali
nieidâ kiän rähistim sun fillij muu
tun mun tuođâi rähistim, tun lijjih muu
muštám ko ettih "tarbâsâm tuu"
mut muu pettih, mun parttâšim nuuvt
tun jieh must perustâm veik maid heevii
veik liččim viällám seeŋgâst jieggâpeelijn
ij helvit, mun jiem killám tom ko
algih eres kaandâid irgástâllâđ
oinih koonnjâl kulgâmin muu nierâst
taat keelijd, lam tuu tievâ
taat kolmâ kooskâs mii kooskâst poovčâst
tääl kuovlâm muu lemnuu ruuvtâi suovâ
oinim: tun poollih ko oinih vaje muu čoolmijn
muštám taid vittâ lemnuu já ko poolis poođij
muu vaaldij, tun jaammih
finnejim love ihheed, vuoi šaali
mun lijjim tot
jiem haalijd ulmui šaali
tot kii paajii puoh ármuttemes naalijn
šaali, mut hälbi lii eellim hadde
šaali
eellim hadde
lijjim tot
jiem haalijd ulmui šaali
tot kii paajii puoh ármuttemes naalijn
šaali, mut hälbi lii eellim hadde
šaali
eellim hadde
mun lijjim tot
jiem haalijd ulmui šaali
tot kii paajii puoh ármuttemes naalijn
šaali, mut hälbi lii eellim hadde
šaali
eellim hadde
lijjim tot
jiem haalijd ulmui šaali
tot kii paajii puoh ármuttemes naalijn
šaali, mut hälbi lii eellim hadde
šaali
eellim hadde
Nijmegen

Nijmegen () lii kaavpug Gelderlandist, Vuáládâhenâmijn, Saksa rääji alda. Nijmegenist ääsih 177 659 olmožid. Ton vijđodâh lii 57,63 km², já alodâh 29 m.
Ustevvuotâkaavpugeh.
Nijmegen ustevvuotâkaavpugeh láá:
Fyn

Fyn lii vijđoduv mield Tanska kuálmádin stuárráámus suálui Sjælland já Vendsyssel-Thy maŋa. Ton vijđodâh lii 3 099,7 km², já alemus saje 131 m. Fynist ääsih 
469 947 olmožid (ive 2020).
Stuárráámuuh kaavpugeh.
Fyn stuárráámuuh kaavpugeh ässeelovo mield (ive 2020):
Coming from Insanity

Coming from Insanity lii ive 2019 nigerialâš rikoselleekove, mon lii čáállám já stivrim Akinyemi Sebastian Akinropo. Uáiviroolâin láá Gabriel Afolayan, Damilola Adegbite, Dakore Akande, Wale Ojo já Bolanle Ninalowo. Elleekove vuosâeehid lâi kesimáánu 14. peeivi 2019. Ton vuosâeehid Netflixist lâi čohčâmáánu 18. peevi 2020. "Coming from Insanity" maainâst 12-ihásii kandâneeroost Kossi (Gabriel Afolayon).
Palhâšumeh já iävtukkâsvuođah.
Elleekove lâi iävtukkâssân ive 2020 Pan African -elleekovefestivaalist. Ive 2019 Pressplay-elleekovefestivaalist tot vuoitij "Audience choice award for best feature film" -palhâšume.
Huittinen

Huittinen () lii kaavpug Suomâst, Satakunta eennâmkoddeest. Huittisiist ääsih 9 980 olmožid, já ton vijđodâh lii 539,59 km², mast 6,95 km² lii čääci. Huittisii naaburkieldah láá Kokemäki, Loimaa, Punkalaidun, Sastamala já Säkylä.
Historjá.
Huittinen vuáđudui ive 1865, já tast šoodâi kaavpug ive 1977.
Čuákkipääihih.
Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.
1977

1977 (MCMLXXVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield lávurduh. Tot lâi 1970-lovo káávcád ihe.
1865

1865 (MDCCCLXV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield pasepeivi. Tot lâi 1860-lovo kuuđâd ihe.
Loimaa

Loimaa () lii kaavpug Suomâst, Varsinais-Suomâ eennâmkoddeest. Loimaast ääsih 15 770 olmožid, já ton vijđodâh lii 851,93 km², mast 3,80 km² lii čääci. Loimaa naaburkieldah láá Huittinen, Humppila, Koski Tl, Marttila, Oripää, Punkalaidun, Pöytyä, Somero, Säkylä já Ypäjä.
Historjá.
Loimaa vuáđudui ive 1921, já tast šoodâi kaavpug ive 1969.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.
1969

1969 (MCMLXIX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 1960-lovo majemuš ihe.
1921

1921 (MCMXXI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield lávurdâh. Tot lâi 1920-lovo nubbe ihe.
Carpegna

Carpegna lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Carpegnast ääsih 1 651 olmožid. Ton vijđodâh lii 28,94 km², já alodâh 748 m. Carpegna naaburkieldah láá Belforte all'Isauro, Borgo Pace, Frontino, Mercatello sul Metauro, Montecopiolo, Pennabilli, Piandimeleto, Pietrarubbia, Sant'Angelo in Vado já Sestino.
Siijdah.
Genghe, Le Frazioni, Palazzaccio, Passo Cantoniera, Pietrino já Torre Fossati.
Montecopiolo

Montecopiolo lii kieldâ Italiast, Emilia-Romagna kuávlust. Montecopiolost ääsih 1 041 olmožid (ive 2024). Ton vijđodâh lii 35,81 km² já alodâh 915 m. Montecopiolo naaburkieldah láá Carpegna, Macerata Feltria, Maiolo, Monte Cerignone, Monte Grimano Terme, Pennabilli, Pietrarubbia já San Leo.
Historjá.
Kesimáánu 17. peeivi 2021 Montecopiolo já Sassofeltrio kieldah sirdâšuvvii Marchest leijee Pesaro já Urbino eennâmkoddeest Emilia-Romagnast leijee Rimini eennâmkoodán. Ääšist uárnejui aalmugjienâstem kesimáánu 24. peeivi já 25. peeivi 2007.
Siijdah.
Montecopiolo kieldâst láá čuávuvááh siijdah: Badia, Belvedere, Cà Bernacchia, Calvillano, Ca' Moneta, Campodarco, Case Nanni, Cavalcanese, Il Lago, Monterotto, Petorno, Pugliano, Santa Rita, Serra Capriola já Villagrande (markkân).
Montecalvo in Foglia

Montecalvo in Foglia lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Montecalvo in Fogliast ääsih 2 738 olmožid. Ton vijđodâh lii 18,25 km², já alodâh 345 m. Montecalvo in Foglia naaburkieldah láá Mondaino, Tavullia, Urbino já Vallefoglia.
Siijdah.
Borgo Massano, Ca' Gallo já San Giorgio.
Monte Cerignone

Monte Cerignone lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Monte Cerignonest ääsih 655 olmožid. Ton vijđodâh lii 18,24 km², já alodâh 528 m. Monte Cerignone naaburkieldah láá Macerata Feltria, Mercatino Conca, Montecopiolo, Monte Grimano Terme, Sassocorvaro Auditore já Tavoleto.
Siijdah.
Markkân lasseen Monte Cerignone kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Valle di Teva.
Monte Porzio

Monte Porzio lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Monte Porziost ääsih 2 802 olmožid. Ton vijđodâh lii 18,29 km², já alodâh 105 m. Monte Porzio naaburkieldah láá Corinaldo, Mondavio, San Costanzo, Terre Roveresche já Trecastelli.
Siijdah.
Markkân lasseen Monte Porzio kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Castelvecchio.
Mercatello sul Metauro

Mercatello sul Metauro lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Mercatello sul Metaurost ääsih 1 321 olmožid. Ton vijđodâh lii 68,36 km², já alodâh 429 m. Mercatello sul Metauro naaburkieldah láá Apecchio, Borgo Pace, Carpegna, Città di Castello, San Giustino, Sant'Angelo in Vado já Sestino.
Siijdah.
Markkân lasseen Mercatello sul Metauro kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Castello della Pieve.
Mercatino Conca

Mercatino Conca lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Mercatino Concast ääsih 1 021 olmožid. Ton vijđodâh lii 13,95 km², já alodâh 275 m. Mercatino Conca naaburkieldah láá Gemmano, Monte Cerignone, Monte Grimano Terme, Sassocorvaro Auditore, Sassofeltrio já Tavoleto.
Siijdah.
Monte Altavellio, Piandicastello já Ripalta.
Macerata Feltria

Macerata Feltria lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Macerata Feltriast ääsih 1 981 olmožid. Ton vijđodâh lii 40,07 km², já alodâh 321 m. Macerata Feltria naaburkieldah láá Lunano, Monte Cerignone, Montecopiolo, Monte Grimano Terme, Piandimeleto, Pietrarubbia já Sassocorvaro Auditore.
Siijdah.
Apsa, Ca' Antonio, Castellina, Certalto, Grassano, Mondagano, Santa Lucia, Santa Maria Valcava, San Teodoro já San Vicino.
Mombaroccio

Mombaroccio lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Mombarocciost ääsih 2 075 olmožid. Ton vijđodâh lii 28,21 km², já alodâh 321 m. Mombaroccio naaburkieldah láá Cartoceto, Colli al Metauro, Fano já Pesaro.
Siijdah.
Cairo, Montegiano, Passo del Beato Sante já Villagrande.
Mondavio

Mondavio lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Mondaviost ääsih 3 737 olmožid. Ton vijđodâh lii 29,64 km², já alodâh 280 m. Mondavio naaburkieldah láá Colli al Metauro, Corinaldo, Fratte Rosa, Monte Porzio, San Lorenzo in Campo já Terre Roveresche.
Siijdah.
Cavallara, Pianaccio, San Filippo sul Cesano, San Michele al Fiume já Sant'Andrea di Suasa.
Uáinámušah.
Mondaviost lii puáris kuávdáš, mon pirrâ láá uđđâsuboh uásih. Tobbeen lii meiddei muvrâ, mii lii šiev oornigist vala onnáá peeivi.
Mondolfo

Mondolfo lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Mondolfost ääsih 14 355 olmožid. Ton vijđodâh lii 22,82 km², já alodâh 144 m. Mondolfo naaburkieldah láá Fano, San Costanzo, Senigallia já Trecastelli.
Siijdah.
Marotta, Molino Vecchio, Ponterio, Sterpettine, Centocroci já Valle del Pozzo.
Edirne

Edirne ( já ) lii kaavpug Tuurkist.
Historjá.
Edirne vuáđudui ive 125 oKr., já tast šoodâi kaavpug ive 1923.
Viehâdâh.
Ässeeloho.
Ive 2019 loopâst Edirnest assii 172 802 olmožid.
Montefelcino

Montefelcino lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Montefelcinost ääsih 2 568 olmožid. Ton vijđodâh lii 39,01 km², já alodâh 260 m. Montefelcino naaburkieldah láá Colli al Metauro, Fossombrone, Isola del Piano, Pesaro, Petriano, Sant'Ippolito já Urbino.
Siijdah.
Casa Rotonda, Fontecorniale, Monteguiduccio, Montemontanaro, Ponte degli Alberi, Sterpeti, Valzangona, Villa Palombara já Ville.
Montelabbate

Montelabbate lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Montelabbatest ääsih 6 936 olmožid. Ton vijđodâh lii 19,57 km², já alodâh 65 m. Montelabbate naaburkieldah láá Pesaro, Tavullia, Urbino já Vallefoglia.
Siijdah.
Apsella, Farneto, Montelabbate, Osteria Nuova já Ripe.
Anarâškielâlâš Wikipedia

Anarâškielâlâš Wikipedia lii Wikipedia anarâškielâlâš versio, mii vuáđudui roovvâdmáánu 19. peeivi 2020. Orjâlâškielâlii Wikipedia lasseen taat lii maailm nubbe sämikielâlâš Wikipedia. Jo vuossâmuu peeivi tast lijjii paijeel 1 000 artikkâlid. Ko váldoo huámmášumán anarâškielâ sárnoomeeri, te taan Wikipedia artikkâlmeeri lii viehâ styeres.
Juovlâmáánu 31. peeivi 2020 anarâškielâlii Wikipediast lijjii paijeel 2 000 artikkâlid. Kuovâmáánu 25. peeivi 2021 anarâškielâlii Wikipediast lijjii jo 2 500 artikkâlid. Ive maŋa anarâškielâlii Wikipediast lijjii 3 643 artikkâlid.
Fáádáh.
Kuovâmáánu 28. peeivi 2023 anarâškielâlii Wikipediast lijjii . Talle stuárráámus luokka, mii ij lah čiehhum, lâi "Iveh", mast lijjii 1 280 jesânid (artikkâlid já/teikkâ vyeliluokkad). Nubben lâi luokka "Ulmuuh staatâ mield‏‎", mast lijjii tuše 195 jesânid. Koskâmiärálávt jyehi luokkaast lijjii 4 jeessân.
2020

2020 (MMXX) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij koskoho já nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 2020-lovo vuossâmuš ihe.
Cartoceto

Cartoceto lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Cartocetost ääsih 7 977 olmožid. Ton vijđodâh lii 23,20 km², já alodâh 235 m. Cartoceto naaburkieldah láá Colli al Metauro, Fano, Mombaroccio já Terre Roveresche.
Siijdah.
Lucrezia, Molinaccio, Pontemurello, Ripalta, Salomone já Sant'Anna.
Roovvâdmáánu 19.

Roovvâdmáánu 19. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 292. peivi (kárgámive 293. peivi). Ive loopân láá 73 peivid.
Uđđâivemáánu 1.

Uđđâivemáánu 1. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 1. peivi. Tot kočoduvvoo "uđđâvuođpeivin". Ive loopân láá 364 peivid (kárgámive 365 peivid).
Nommâpeeivih.
Anarâš já syemmilâš kalender mield kiästen ij lah virgálâš nommâpeivi uđđâivemáánu 1. peeivi.
Tábáhtusah.
"Uđđâivepeivi"/"Uđđâvuođpeivi"
Porgemáánu 23.

Porgemáánu 23. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 235. peivi (kárgámive 236. peivi). Ive loopân láá 130 peivid.
Čohčâmáánu 15.

Čohčâmáánu 15. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 258. peivi (kárgámive 259. peivi). Ive loopân láá 107 peivid.
Uđđâivemáánu 12.

Uđđâivemáánu 12. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 12. peivi. Ive loopân láá 353 peivid (kárgámive 354 peivid).
1976

1976 (MCMLXXVI) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij tuorâstuv já nuuvâi vástuppeeivi. Tot lâi 1970-lovo čiččâd ihe.
1890

1890 (MDCCCXC) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 1890-lovo vuossâmuš ihe.
Porgemáánu 3.

Porgemáánu 3. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 215. peivi (kárgámive 216. peivi). Ive loopân láá 150 peivid.
1920

1920 (MCMXX) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij tuorâstuv já nuuvâi vástuppeeivi. Tot lâi 1920-lovo vuossâmuš ihe.
2014

2014 (MMXIV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 2010-lovo viiđâd ihe.
Skammâmáánu 27.

Skammâmáánu 27. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 331. peivi (kárgámive 332. peivi). Ive loopân láá 34 peivid.
Vyesimáánu 14.

Vyesimáánu 14. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 134. peivi (kárgámive 135. peivi). Ive loopân láá 231 peivid.
1984

1984 (MCMLXXXIV) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij pasepeeivi já nuuvâi vuossaargâ. Tot lâi 1980-lovo viiđâd ihe.
Vyesimáánu 13.

Vyesimáánu 13. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 133. peivi (kárgámive 134. peivi). Ive loopân láá 232 peivid.
1907

1907 (MCMVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield majebargâ. Tot lâi 1900-ihelove káávcád ihe.
Basshunter

Basshunter, olmâ nommâ Jonas Erik Altberg (š. juovlâmáánu 22. peeivi 1984, Halmstad, Ruotâ), lii ruátálâš lávloo, pyevtitteijee já DJ.
1989

1989 (MCMLXXXIX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield pasepeivi. Tot lâi 1980-lovo majemuš ihe.
Njuhčâmáánu 19.

Njuhčâmáánu 19. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 78. peivi (kárgámive 79. peivi). Ive loopân láá 287 peivid.
Tábáhtusah.
 Suomâ vuáhádum liputtempeivi: täsiáárvu peivi ađai "Minna Canth -peivi"
Roovvâdmáánu 9.

Roovvâdmáánu 9. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 282. peivi (kárgámive 283. peivi). Ive loopân láá 83 peivid.
Tábáhtusah.
 Säämi liputtempeivi: "Taažâ Sämitige vuáđudempeivi"
Porgemáánu 4.

Porgemáánu 4. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 216. peivi (kárgámive 217. peivi). Ive loopân láá 149 peivid.
1961

1961 (MCMLXI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield pasepeivi. Tot lâi 1960-lovo nubbe ihe.
Kuovâmáánu 25.

Kuovâmáánu 25. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 56. peivi. Ive loopân láá 309 peivid (kárgámive 310 peivid).
Kesimáánu 17.

Kesimáánu 17. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 168. peivi (kárgámive 169. peivi). Ive loopân láá 197 peivid.
Syeinimáánu 1.

Syeinimáánu 1. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 182. peivi (kárgámive 183. peivi). Ive loopân láá 183 peivid.
Porgemáánu 20.

Porgemáánu 20. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 232. peivi (kárgámive 233. peivi). Ive loopân láá 133 peivid.
Porgemáánu 21.

Porgemáánu 21. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 233. peivi (kárgámive 234. peivi). Ive loopân láá 132 peivid.
Njuhčâmáánu 23.

Njuhčâmáánu 23. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 82. peivi (kárgámive 83. peivi). Ive loopân láá 283 peivid.
1943

1943 (MCMXLIII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1940-lovo niäljád ihe.
2001

2001 (MMI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vuossargâ. Tot lâi kuálmád ihetuhháát vuossâmuš ihe já 2000-ihelove nubbe ihe.
1972

1972 (MCMLXXII) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij lávurduv já nuuvâi pasepeeivi. Tot lâi 1970-lovo kuálmád ihe.
Cuáŋuimáánu 15.

Cuáŋuimáánu 15. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 105. peivi (kárgámive 106. peivi). Ive loopân láá 260 peivid.
Cuáŋuimáánu 26.

Cuáŋuimáánu 26. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 116. peivi (kárgámive 117. peivi). Ive loopân láá 249 peivid.
1913

1913 (MCMXIII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 1910-lovo niäljád ihe.
Vyesimáánu 28.

Vyesimáánu 28. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 148. peivi (kárgámive 149. peivi). Ive loopân láá 217 peivid.
1992

1992 (MCMXCII) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij koskoho já nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 1990-lovo kuálmád ihe.
Uđđâivemáánu 20.

Uđđâivemáánu 20. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 20. peivi. Ive loopân láá 345 peivid (kárgámive 346 peivid).
1891

1891 (MDCCCXCI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield tuorâstâh. Tot lâi 1890-lovo nubbe ihe.
Vyesimáánu 12.

Vyesimáánu 12. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 132. peivi (kárgámive 133. peivi). Ive loopân láá 233 peivid.
Tábáhtusah.
 Suomâ vuáhádum liputtempeivi: "syemmilâšvuođâ peivi" ađai J. V. Snellman -peivi
1968

1968 (MCMLXVIII) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij vuossaargâ já nuuvâi majebaargâ. Tot lâi 1960-lovo oovcád ihe.
Uđđâivemáánu 7.

Uđđâivemáánu 7. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 7. peivi. Ive loopân láá 358 peivid (kárgámive 359 peivid).
1856

1856 (MDCCCLVI) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij majebaargâ já nuuvâi koskoho. Tot lâi 1850-lovo čiččâd ihe.
Kesimáánu 5.

Kesimáánu 5. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 156. peivi (kárgámive 157. peivi). Ive loopân láá 209 peivid.
1929

1929 (MCMXXIX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield majebargâ. Tot lâi 1920-lovo majemuš ihe.
Porgemáánu 9.

Porgemáánu 9. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 221. peivi (kárgámive 222. peivi). Ive loopân láá 144 peivid. 
Tábáhtusah.
 Säämi liputtempeivi: "Ovtâstum aalmugij aalmugijkoskâsâš algâaalmugij peivi"
1967

1967 (MCMLXVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield pasepeivi. Tot lâi 1960-lovo káávcád ihe.
Porgemáánu 27.

Porgemáánu 27. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 239. peivi (kárgámive 240. peivi). Ive loopân láá 126 peivid.
1875

1875 (MDCCCLXXV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1870-lovo kuuđâd ihe.
1936

1936 (MCMXXXVI) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij koskoho já nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 1930-lovo čiččâd ihe.
Fratte Rosa

Fratte Rosa lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Fratte Rosast ääsih 913 olmožid. Ton vijđodâh lii 15,63 km², já alodâh 419 m. Fratte Rosa naaburkieldah láá Fossombrone, Mondavio, Pergola, San Lorenzo in Campo, Sant'Ippolito já Terre Roveresche.
Siijdah.
Convento Santa Vittoria já Torre San Marco.
Kesimáánu 1.

Kesimáánu 1. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 152. peivi (kárgámive 153. peivi). Ive loopân láá 213 peivid.
Frontino

Frontino lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Frontinost ääsih 288 olmožid. Ton vijđodâh lii 10,37 km², já alodâh 519 m. Frontino naaburkieldah láá Carpegna, Piandimeleto já Pietrarubbia.
Siijdah.
Linara, Montefiorentino, Ponte Nuovo já Torrito.
Čohčâmáánu 20.

Čohčâmáánu 20. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 263. peivi (kárgámive 264. peivi). Ive loopân láá 102 peivid.
Juovlâmáánu 1.

Juovlâmáánu 1. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 335. peivi (kárgámive 336. peivi). Ive loopân láá 30 peivid.
Juovlâmáánu 10.

Juovlâmáánu 10. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 344. peivi (kárgámive 345. peivi). Ive loopân láá 21 peivid.
Vyesimáánu 6.

Vyesimáánu 6. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 126. peivi (kárgámive 127. peivi). Ive loopân láá 239 peivid.
Kuovâmáánu 4.

Kuovâmáánu 4. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 35. peivi. Ive loopân láá 330 peivid (kárgámive 331 peivid).
Kuovâmáánu 12.

Kuovâmáánu 12. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 43. peivi. Ive loopân láá 322 peivid (kárgámive 323 peivid).
Porgemáánu 5.

Porgemáánu 5. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 217. peivi (kárgámive 218. peivi). Ive loopân láá 148 peivid.
Frontone

Frontone lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Frontonest ääsih 1 233 olmožid. Ton vijđodâh lii 36,08 km², já alodâh 412 m. Frontone naaburkieldah láá Cagli, Cantiano, Pergola, Scheggia e Pascelupo já Serra Sant'Abbondio.
Siijdah.
Buonconsiglio, Caprile, Castello, Colombara, Foce já San Savino.
Kuovâmáánu 18.

Kuovâmáánu 18. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 49. peivi. Ive loopân láá 316 peivid (kárgámive 317 peivid).
1931

1931 (MCMXXXI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield tuorâstâh. Tot lâi 1930-lovo nubbe ihe.
Syeinimáánu 22.

Syeinimáánu 22. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 203. peivi (kárgámive 204. peivi). Ive loopân láá 162 peivid.
Syeinimáánu 17.

Syeinimáánu 17. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 198. peivi (kárgámive 199. peivi). Ive loopân láá 167 peivid.
1963

1963 (MCMLXIII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield majebargâ. Tot lâi 1960-lovo niäljád ihe.
Sämitigge (Taažâ)

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;90331&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2024-02-02T13:49:51Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Muotâ&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;origin&gt;96958&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Sämitigge (, , , ) Taažâst asâttui roovvâdmáánu 9. peeivi 1989. Vuosmuu sämitige lehâstij Kunâgâs Olav V.
Sämitige tievâsčuákkim.
Sämitige paajeeb orgaan lii tievâsčuákkim, mii táválávt tuálloo neljii ivveest.
Sämitiggevaaljah.
Sämitiggevaaljah uárnejuvvojeh jyehi niäljád ive siämmáá peeivi ko stuorrâtiggevaaljah. Vuosmuuh vaaljah uárnejuvvojii ive 1989. Sämitiggevaaljâin láá lamaš ive 2009 rääjist 7 vaaljâpirrâdâhhâd, main väljejuvvojeh ohtsis 39 airâsid.
Sämitige viäsu.
Taažâ Sämitige viäsu lii Kárášjuuvâst. Taažâ Kunâgâs Harald V lehâstij viäsu almolávt skammâmáánu 2. peeivi 2000. Ive 1996 uđđâ Sämitige várás tollui arkitehtkišto, mon vuoittijn Stein Halvorsen já Christian Sunby. Sämitige viäsu maavsij 128,7 miljovn ruvnâd, já tast lii ohtsis 5 300 neljihâšmeetterid.
Knut Bergsland

Knut Bergsland () lâi suomâ-ugrâlij kielâi kielâtiettuu professor Oslo ollâopâttuvâst tassaažân ko sun jaamij keessiv 1998. Suu vuosmuš sämikielâlâš pargo almostui ive 1942, "Det samiske slektskaps- og svogerskapsordsystem". Suu náguskirje, "Røros-lappisk grammatikk", poođij ive 1946, já ton rääjist sun almostitij ennuv tieđâlijd čalluid, meiddei oppâkiirjijd já materialčuágálduvâid sämikielâst já sämikielân. Sämikielâ syergist Bergsland uáivisyergin lijjii maadâsämikielâ kuávlukielah. Sämikielâi já suomâ-ugrâlij kielâi lasseen Bergsland tuuđhâi ennuv meiddei aleutlijd já eskimolijd kielâid. 
Artikkâleh.
Kielâtieđâlâš tutkâmuš lasseen Bergsland čaalij artikkâlijd sämmilij kulttuurist já historjást:
Njuhčâmáánu 11.

Njuhčâmáánu 11. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 70. peivi (kárgámive 71. peivi). Ive loopân láá 295 peivid.
1964

1964 (MCMLXIV) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij koskoho já nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 1960-lovo viiđâd ihe.
1914

1914 (MCMXIV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield tuorâstâh. Tot lâi 1910-lovo viiđâd ihe.
Kesimáánu 27.

Kesimáánu 27. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 178. peivi (kárgámive 179. peivi). Ive loopân láá 187 peivid.
Njuhčâmáánu 7.

Njuhčâmáánu 7. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 66. peivi (kárgámive 67. peivi). Ive loopân láá 299 peivid.
Syeinimáánu 9.

Syeinimáánu 9. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 190. peivi (kárgámive 191. peivi). Ive loopân láá 175 peivid.
Čohčâmáánu 6.

Čohčâmáánu 6. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 249. peivi (kárgámive 250. peivi). Ive loopân láá 116 peivid.
Uđđâivemáánu 28.

Uđđâivemáánu 28. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 28. peivi. Ive loopân láá 337 peivid (kárgámive 338 peivid).
Njuhčâmáánu 14.

Njuhčâmáánu 14. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 73. peivi (kárgámive 74. peivi). Ive loopân láá 292 peivid.
Cuáŋuimáánu 23.

Cuáŋuimáánu 23. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 113. peivi (kárgámive 114. peivi). Ive loopân láá 252 peivid.
Tábáhtusah.
"Irjánpeivi"
Porgemáánu 11.

Porgemáánu 11. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 223. peivi (kárgámive 224. peivi). Ive loopân láá 142 peivid.
Njuhčâmáánu 21.

Njuhčâmáánu 21. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 80. peivi (kárgámive 81. peivi). Ive loopân láá 285 peivid.
1897

1897 (MDCCCXCVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1890-lovo káávcád ihe.
Vyesimáánu 18.

Vyesimáánu 18. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 138. peivi (kárgámive 139. peivi). Ive loopân láá 227 peivid.
Tábáhtusah.
"Eirohpeivi"
Čohčâmáánu 3.

Čohčâmáánu 3. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 246. peivi (kárgámive 247. peivi). Ive loopân láá 119 peivid.
Uálgis- já čižetpiälásâš jotolâh

Uálgispiälásâš jotolâh já čižetpiälásâš jotolâh láá vuáháduvah, moi mield ulmuuh joteh jo-uv uálgis- teikâ čižetpeln jotoluvâst. Uálgispiälásâš jotolâh lii táválub maailm staatâin. Tot kiävttoo 165 enâmist teikkâ kuávlust, ko vuod čižetpiälásâš jotolâh kiävttoo tuše 75 enâmist teikkâ kuávlust.
ISO 4217

ISO 4217 lii aalmugijkoskâsâš standard, mii meerrid puoh staatâi valutân kuulmâ puustav koodi teikâ tubdâlduv (om. EUR).
Ruošâkielâ

Ruošâkielâ (ruoš. ру́сский язы́к, "russki jazyk") kulá nuorttâslaaviláid kieláid. Tom sárnuh suulân 275 miljovn olmožid, kiäin eenikielâliih láá suulân 165 miljovn. Ruošâkielâ čálloo kyrillâš pustavijguin.
Lunano

Lunano lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Lunanost ääsih 1 502 olmožid. Ton vijđodâh lii 15,01 km², já alodâh 297 m. Lunano naaburkieldah láá Macerata Feltria, Piandimeleto, Sassocorvaro Auditore já Urbino.
Siijdah.
Markkân lasseen Lunano kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Serra di Piastra.
Isola del Piano

Isola del Piano lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Isola del Pianost ääsih 553 olmožid. Ton vijđodâh lii 23,30 km², já alodâh 210 m. Isola del Piano naaburkieldah láá Fossombrone, Montefelcino já Urbino.
Siijdah.
Markkân lasseen Isola del Piano kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Castelgagliardo.
1993

1993 (MCMXCIII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1990-lovo niäljád ihe.
Vyesimáánu 4.

Vyesimáánu 4. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 124. peivi (kárgámive 125. peivi). Ive loopân láá 241 peivid.
Syeinimáánu 12.

Syeinimáánu 12. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 193. peivi (kárgámive 194. peivi). Ive loopân láá 172 peivid.
Syeinimáánu 26.

Syeinimáánu 26. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 207. peivi (kárgámive 208. peivi). Ive loopân láá 158 peivid.
Juovlâmáánu 16.

Juovlâmáánu 16. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 350. peivi (kárgámive 351. peivi). Ive loopân láá 15 peivid.
Uđđâivemáánu 8.

Uđđâivemáánu 8. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 8. peivi. Ive loopân láá 357 peivid (kárgámive 358 peivid).
Uđđâivemáánu 10.

Uđđâivemáánu 10. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 10. peivi. Ive loopân láá 355 peivid (kárgámive 356 peivid).
Njuhčâmáánu 30.

Njuhčâmáánu 30. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 89. peivi (kárgámive 90. peivi). Ive loopân láá 276 peivid.
Sant'Angelo in Vado

Sant'Angelo in Vado lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Sant'Angelo in Vadost ääsih 4 016 olmožid. Ton vijđodâh lii 67,34 km², já alodâh 359 m. Sant'Angelo in Vado naaburkieldah láá Apecchio, Belforte all'Isauro, Carpegna, Città di Castello, Mercatello sul Metauro, Peglio, Piandimeleto, Urbania já Urbino.
Njuhčâmáánu 18.

Njuhčâmáánu 18. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 77. peivi (kárgámive 78. peivi). Ive loopân láá 288 peivid.
Kesimáánu 12.

Kesimáánu 12. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 163. peivi (kárgámive 164. peivi). Ive loopân láá 202 peivid.
Kesimáánu 30.

Kesimáánu 30. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 181. peivi (kárgámive 182. peivi). Ive loopân láá 184 peivid.
Syeinimáánu 15.

Syeinimáánu 15. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 196. peivi (kárgámive 197. peivi). Ive loopân láá 169 peivid.
Kuovâmáánu 2.

Kuovâmáánu 2. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 33. peivi. Ive loopân láá 332 peivid (kárgámive 333 peivid).
Tábáhtusah.
"Kinttâlpeivi"
Vyesimáánu 29.

Vyesimáánu 29. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 149. peivi (kárgámive 150. peivi). Ive loopân láá 216 peivid.
Kesimáánu 23.

Kesimáánu 23. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 174. peivi (kárgámive 175. peivi). Ive loopân láá 191 peivid.
Porgemáánu 16.

Porgemáánu 16. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 228. peivi (kárgámive 229. peivi). Ive loopân láá 137 peivid.
Porgemáánu 18.

Porgemáánu 18. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 230. peivi (kárgámive 231. peivi). Ive loopân láá 135 peivid. 
Tábáhtusah.
 Säämi liputtempeivi: "Sämirääđi vuáđudempeivi"
Roovvâdmáánu 1.

Roovvâdmáánu 1. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 274. peivi (kárgámive 275. peivi). Ive loopân láá 91 peivid.
Roovvâdmáánu 15.

Roovvâdmáánu 15. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 288. peivi (kárgámive 289. peivi). Ive loopân láá 77 peivid.
Skammâmáánu 12.

Skammâmáánu 12. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 316. peivi (kárgámive 317. peivi). Ive loopân láá 49 peivid.
Skammâmáánu 30.

Skammâmáánu 30. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 334. peivi (kárgámive 335. peivi). Ive loopân láá 31 peivid.
Tábáhtusah.
"Aantipeivi"
Porgemáánu 24.

Porgemáánu 24. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 236. peivi (kárgámive 237. peivi). Ive loopân láá 129 peivid. 
Tábáhtusah.
"Pärdipeivi"
1948

1948 (MCMXLVIII) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij tuorâstuv já nuuvâi vástuppeeivi. Tot lâi 1940-lovo oovcád ihe.
2012

2012 (MMXII) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij pasepeeivi já nuuvâi vuossaargâ. Tot lâi 2010-lovo kuálmád ihe.
Njuhčâmáánu 1.

Njuhčâmáánu 1. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 60. peivi (kárgámive 61. peivi). Ive loopân láá 305 peivid.
Juovlâmáánu 24.

Juovlâmáánu 24. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 358. peivi (kárgámive 359. peivi). Ive loopân láá 7 peivid.
Tábáhtusah.
"Juovlâáptu"
2000

2000 (MM) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij lávurduv já nuuvâi pasepeeivi. Tot lâi nube ihetuhháát já 1900-lovo majemuš ihe sehe 2000-ihelove vuossâmuš ihe.
2006

2006 (MMVI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield pasepeivi. Tot lâi 2000-ihelove čiččâd ihe.
Uđđâivemáánu 27.

Uđđâivemáánu 27. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 27. peivi. Ive loopân láá 338 peivid (kárgámive 339 peivid).
Čohčâmáánu 22.

Čohčâmáánu 22. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 265. peivi (kárgámive 266. peivi). Ive loopân láá 100 peivid.
1952

1952 (MCMLII) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij majebaargâ já nuuvâi koskoho. Tot lâi 1950-lovo kuálmád ihe.
Čohčâmáánu 18.

Čohčâmáánu 18. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 261. peivi (kárgámive 262. peivi). Ive loopân láá 104 peivid.
Njuhčâmáánu 15.

Njuhčâmáánu 15. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 74. peivi (kárgámive 75. peivi). Ive loopân láá 291 peivid.
1933

1933 (MCMXXXIII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield pasepeivi. Tot lâi 1930-lovo niäljád ihe.
Cuáŋuimáánu 4.

Cuáŋuimáánu 4. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 94. peivi (kárgámive 95. peivi). Ive loopân láá 271 peivid.
1928

1928 (MCMXXVIII) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij pasepeeivi já nuuvâi vuossaargâ. Tot lâi 1920-lovo káávcád ihe.
Syeinimáánu 16.

Syeinimáánu 16. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 197. peivi (kárgámive 198. peivi). Ive loopân láá 168 peivid.
1947

1947 (MCMXLVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 1940-lovo káávcád ihe.
Čohčâmáánu 21.

Čohčâmáánu 21. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 264. peivi (kárgámive 265. peivi). Ive loopân láá 101 peivid.
Uđđâivemáánu 19.

Uđđâivemáánu 19. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 19. peivi. Ive loopân láá 346 peivid (kárgámive 347 peivid).
Tábáhtusah.
"Heeihâpeivi"
1809

1809 (MDCCCIX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield pasepeivi. Tot lâi 1800-ihelove majemuš ihe.
1849

1849 (MDCCCXLIX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vuossargâ. Tot lâi 1840-lovo majemuš ihe.
Roovvâdmáánu 7.

Roovvâdmáánu 7. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 280. peivi (kárgámive 281. peivi). Ive loopân láá 85 peivid.
1957

1957 (MCMLVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield majebargâ. Tot lâi 1950-lovo káávcád ihe.
Čohčâmáánu 12.

Čohčâmáánu 12. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 255. peivi (kárgámive 256. peivi). Ive loopân láá 110 peivid.
Sant'Ippolito

Sant'Ippolito lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Sant'Ippolitost ääsih 1 497 olmožid. Ton vijđodâh lii 19,88 km², já alodâh 246 m. Sant'Ippolito naaburkieldah láá Colli al Metauro, Fossombrone, Fratte Rosa, Montefelcino já Terre Roveresche.
Siijdah.
Pian di Rose, Reforzate já Sorbolongo.
Darude

Darude, olmâ nommâ Toni-Ville Henrik Virtanen (š. syeinimáánu 17. peeivi 1975 Eura, Satakunta, Suomâ) lii syemmilâš musikkár‎, pyevtitteijee já DJ.
Juovlâmáánu 17.

Juovlâmáánu 17. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 351. peivi (kárgámive 352. peivi). Ive loopân láá 14 peivid.
1975

1975 (MCMLXXV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 1970-lovo kuuđâd ihe.
Njuhčâmáánu 27.

Njuhčâmáánu 27. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 86. peivi (kárgámive 87. peivi). Ive loopân láá 279 peivid.
1985

1985 (MCMLXXXV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield majebargâ. Tot lâi 1980-lovo kuuđâd ihe.
Čohčâmáánu 4.

Čohčâmáánu 4. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 247. peivi (kárgámive 248. peivi). Ive loopân láá 118 peivid.
1982

1982 (MCMLXXXII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1980-lovo kuálmád ihe.
1960

1960 (MCMLX) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij vástuppeeivi já nuuvâi lávurduv. Tot lâi 1960-lovo vuossâmuš ihe.
Čohčâmáánu 9.

Čohčâmáánu 9. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 252. peivi (kárgámive 253. peivi). Ive loopân láá 113 peivid.
1986

1986 (MCMLXXXVI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 1980-lovo čiččâd ihe.
San Lorenzo in Campo

San Lorenzo in Campo lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. San Lorenzo in Campost ääsih 3 257 olmožid. Ton vijđodâh lii 28,80 km², já alodâh 209 m. San Lorenzo in Campo naaburkieldah láá Arcevia, Castelleone di Suasa, Corinaldo, Fratte Rosa, Mondavio já Pergola.
Siijdah.
Miralbello, Montalfoglio, San Vito sul Cesano já San Severo.
Â

Â lii anarâškielâ puustavoornig nubbe puustav. Anarâškielâ lasseen tot lii nuorttâlâš-, romania- já vietnamkielâ puustavoornigijn. Friuli-, kymri-, portugal-, ranska-, tuurki-, vallon- já viestârfrisikielâst tom kevttih a-puustav variantin.
Á

Á lii anarâškielâ puustavoornig kuálmád puustav já läättinlâš puustavoornig lasepuustav.
Ä

Ä lii anarâškielâ puustavoornig niäljád puustav.
Č

Č lii anarâškielâ puustavoornig čiččâd puustav.
Đ

Đ lii anarâškielâ puustavoornig oovcád puustav.
Ŋ

Ŋ lii anarâškielâ puustavoornig 20. puustav.
Š

Š lii anarâškielâ puustavoornig 25. puustav.
Ž

Ž lii anarâškielâ puustavoornig 31. já siämmást majemuš puustav.
Juovlâmáánu 22.

Juovlâmáánu 22. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 356. peivi (kárgámive 357. peivi). Ive loopân láá 9 peivid.
1974

1974 (MCMLXXIV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield majebargâ. Tot lâi 1970-lovo viiđâd ihe.
Juovlâmáánu 8.

Juovlâmáánu 8. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 342. peivi (kárgámive 343. peivi). Ive loopân láá 23 peivid.
Tábáhtusah.
 Suomâ vuáhádum liputtempeivi: "Jean Sibelius -peivi" ađai syemmilii muusik peivi
2011

2011 (MMXI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield lávurdâh. Tot lâi 2010-lovo nubbe ihe.
Njuhčâmáánu 26.

Njuhčâmáánu 26. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 85. peivi (kárgámive 86. peivi). Ive loopân láá 280 peivid.
1640

1640 (MDCXL) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij pasepeeivi já nuuvâi vuossaargâ. Tot lâi 1640-lovo vuossâmuš ihe.
Uđđâivemáánu 2.

Uđđâivemáánu 2. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 2. peivi. Ive loopân láá 363 peivid (kárgámive 364 peivid).
1937

1937 (MCMXXXVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1930-lovo káávcád ihe.
1857

1857 (MDCCCLVII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield tuorâstâh. Tot lâi 1850-lovo káávcád ihe.
Skammâmáánu 20.

Skammâmáánu 20. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 324. peivi (kárgámive 325. peivi). Ive loopân láá 41 peivid.
Tábáhtusah.
 Suomâ vuáhádum liputtempeivi: "párnáá vuoigâdvuođâi peivi"
"Aalmugijkoskâsâš transulmui muštopeivi"
1938

1938 (MCMXXXVIII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield lávurdâh. Tot lâi 1930-lovo oovcád ihe.
Tábáhtusah.
Uđđâivemáánu.
uđđâivemáánu 26. peeivi – Yrjö Väisälä kaavnâi asteroidijd 1446 Sillanpää, 1447 Utra já 1529 Oterma.
Kuovâmáánu 6.

Kuovâmáánu 6. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 37. peivi. Ive loopân láá 328 peivid (kárgámive 329 peivid).
Tábáhtusah.
 Säämi liputtempeivi: "Säämi aalmugpeivi" (ive 1917 toollum Ruándim-čuákkim mield)
Serra Sant'Abbondio

Serra Sant'Abbondio lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Serra Sant'Abbondiost ääsih 962 olmožid. Ton vijđodâh lii 32,80 km², já alodâh 523 m. Serra Sant'Abbondio naaburkieldah láá Frontone, Pergola, Sassoferrato já Scheggia e Pascelupo.
Siijdah.
Colombara, Leccia, Montevecchio, Petrara, Piccione, Poggetto já Villa.
Skammâmáánu 16.

Skammâmáánu 16. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 320. peivi (kárgámive 321. peivi). Ive loopân láá 45 peivid.
Sassofeltrio

Sassofeltrio lii kieldâ Italiast, Emilia-Romagna kuávlust. Sassofeltriost ääsih 1 383 olmožid (ive 2024). Ton vijđodâh lii 21,08 km² já alodâh 468 m. Sassofeltrio naaburkieldah láá Chiesanuova (RSM), Faetano (RSM), Fiorentino (RSM), Gemmano, Mercatino Conca, Montegiardino (RSM), Monte Grimano Terme, Montescudo-Monte Colombo, San Leo já Verucchio.
Historjá.
Kesimáánu 17. peeivi 2021 Sassofeltrio já Montecopiolo kieldah sirdâšuvvii Marchest leijee Pesaro já Urbino eennâmkoddeest Emilia-Romagnast leijee Rimini eennâmkoodán. Ääšist uárnejui aalmugjienâstem kesimáánu 24. peeivi já 25. peeivi 2007.
Siijdah.
Markkân lasseen Sassofeltrio kieldâst láá kulmâ siijdâ: Ca' Micci, Fratte já Gesso.
San Costanzo

San Costanzo lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. San Costanzost ääsih 4 607 olmožid. Ton vijđodâh lii 40,89 km², já alodâh 150 m. San Costanzo naaburkieldah láá Fano, Mondolfo, Monte Porzio, Terre Roveresche já Trecastelli.
Siijdah.
Cerasa já Stacciola.
Roovvâdmáánu 28.

Roovvâdmáánu 28. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 301. peivi (kárgámive 302. peivi). Ive loopân láá 64 peivid.
Tábáhtusah.
"Simmáán peivi"
Skammâmáánu 29.

Skammâmáánu 29. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 333. peivi (kárgámive 334. peivi). Ive loopân láá 32 peivid.
Tábáhtusah.
 Säämi liputtempeivi: "Elsa Laula Renberg šoddâmpeivi"
Porgemáánu 28.

Porgemáánu 28. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 240. peivi (kárgámive 241. peivi). Ive loopân láá 125 peivid.
Roovvâdmáánu 8.

Roovvâdmáánu 8. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 281. peivi (kárgámive 282. peivi). Ive loopân láá 84 peivid.
1965

1965 (MCMLXV) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1960-lovo kuuđâd ihe.
Juovlâmáánu 21.

Juovlâmáánu 21. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 355. peivi (kárgámive 356. peivi). Ive loopân láá 10 peivid.
Kuovâmáánu 21.

Kuovâmáánu 21. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 52. peivi. Ive loopân láá 313 peivid (kárgámive 314 peivid).
1979

1979 (MCMLXXIX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vuossargâ. Tot lâi 1970-lovo majemuš ihe.
Juovlâmáánu 18.

Juovlâmáánu 18. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 352. peivi (kárgámive 353. peivi). Ive loopân láá 13 peivid.
1946

1946 (MCMXLVI) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield majebargâ. Tot lâi 1940-lovo čiččâd ihe.
Syeinimáánu 20.

Syeinimáánu 20. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 201. peivi (kárgámive 202. peivi). Ive loopân láá 164 peivid.
Uđđâivemáánu 24.

Uđđâivemáánu 24. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 24. peivi. Ive loopân láá 341 peivid (kárgámive 342 peivid).
Njuhčâmáánu 24.

Njuhčâmáánu 24. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 83. peivi (kárgámive 84. peivi). Ive loopân láá 282 peivid.
Skammâmáánu 7.

Skammâmáánu 7. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 311. peivi (kárgámive 312. peivi). Ive loopân láá 54 peivid.
1980

1980 (MCMLXXX) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij majebaargâ já nuuvâi koskoho. Tot lâi 1980-lovo vuossâmuš ihe.
1930

1930 (MCMXXX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield koskokko. Tot lâi 1930-lovo vuossâmuš ihe.
Uđđâivemáánu 14.

Uđđâivemáánu 14. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 14. peivi. Ive loopân láá 351 peivid (kárgámive 352 peivid).
1970

1970 (MCMLXX) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield tuorâstâh. Tot lâi 1970-lovo vuossâmuš ihe.
Cuáŋuimáánu 29.

Cuáŋuimáánu 29. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 119. peivi (kárgámive 120. peivi). Ive loopân láá 246 peivid.
Pietrarubbia

Pietrarubbia lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Pietrarubbiast ääsih 625 olmožid. Ton vijđodâh lii 13,29 km², já alodâh 572 m. Pietrarubbia naaburkieldah láá Carpegna, Frontino, Macerata Feltria, Montecopiolo já Piandimeleto.
Siijdah.
Mercato Vecchio (markkân) já Ponte Cappuccini.
Piandimeleto

Piandimeleto lii kieldâ Italiast, Marche kuávlust. Piandimeletost ääsih 2 088 olmožid. Ton vijđodâh lii 39,90 km², já alodâh 319 m. Piandimeleto naaburkieldah láá Belforte all'Isauro, Carpegna, Frontino, Lunano, Macerata Feltria, Pietrarubbia, Sant'Angelo in Vado, Sassocorvaro Auditore, Sestino já Urbino.
Siijdah.
Cavoleto, Monastero, Pirlo, San Sisto já Viano.
1983

1983 (MCMLXXXIII) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield lávurdâh. Tot lâi 1980-lovo niäljád ihe.
Syeinimáánu 10.

Syeinimáánu 10. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 191. peivi (kárgámive 192. peivi). Ive loopân láá 174 peivid.
Porgemáánu 19.

Porgemáánu 19. peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 231. peivi (kárgámive 232. peivi). Ive loopân láá 134 peivid.