tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Romanij aalmugpeivi

Romanij aalmugpeivi () lii peivi, kuás ávuduvvojeh romanij kulttuur, historjá já kielâ. Tot ávuduvvoo jyehi ive cuáŋuimáánu 8. peeivi. Talle uárnejuvvojeh sierâlágán tábáhtusah, konserteh já čáitálduvah.
Historjá.
Ive 1971 Lontoost lekkui romanij 1. maailmkongres cuáŋuimáánu 8. peeivi. Talle meid Ovtâstum aalmugeh tubdâstii romanijd aalmugijkoskâsâš ucceeblohhoon já romanij lippu tuhhiittui. Ive 1990 uárnejui Serockist, Puolast romanij 4. maailmkongres, kost kulluuttui vuossâmuu maailmkongres kunnen tot peivi romanij aalmugpeivin pirrâ maailm.
Tave-enâmijn.
Ruotâst romaneh tubdâstuvvojii aalmuglâžžân ucceeblohhoon juovlâmáánust 1999, já čuávuváá ive rääjist romanij aalmugpeivi lii ávudum virgálávt.
Suomâst Helsig ollâopâttuv almenähkitoimâttâh tuhhiittij ive 2012 romanij aalmugpeeivi ton almenááhkán ive 2014 rääjist. Väldikodálâš roomaanaašij ráđádâllâmkodde (RONK) iävtuttij ton lasettem vuossâmuu keerdi jo ive 2001, mut talle tot ij finnim movtijdittem. Peivi ij lah liputtempeivi, veikkâ maaŋgâs láá tom iävtuttâm. Jo ive 2014 Helsig kaavpugaairâs Thomas Wallgren iävtuttij tom liputtempeivin, mut kaavpugstivrâ ij miettâm toos. Njuhčâmáánust 2021 Suomâ sisašijministeriö kuittâg avžuuttij, et puoh staatâ virgetoimâttuvah já lájádâsah kiäsáččii Suomâ liipu stáágun romanij aalmugpeeivi kunnen. Jis finnimnáál lii meid romanij lippu, te kuohtuid.
Miina Seurujärvi

Miina Seurujärvi lii šoddâm ive 1974 Lappeenrantast. Sun viettij pärnivuođâs Avelist, mii lii stuárráámus čuákkipäikki Aanaar kieldâst. Suu eenikielâ lii suomâkielâ. Sun lii oppâm anarâškielâ, tastko tot lii suu kállá eenikielâ. Anarâškielâ lii suu perruu päikkikielâ. 
Miina valmâštui filosofia maisterin Oulu ollâopâttuvâst ive 2015. Suu Pro Gradu -tuuđhâlm fáddán láá anarâškielâ kuulmâstaavvâlsâš nominij sujâttemparadigmah, tai tubdâm já šlajâttâllâm. Šlajâttâllâm vuáđđun láá lekseemmaddust tábáhtuvvee nubástusah: täsimolsom, uánánem, kukkom já vookaalnubástusah.
Tááláá ääigi Miina áásá Pärttihist, mii lii uccâ siijdâš Aanaarjäävri riddoost Aanaar markkânist tavenuorttân Aanaar kieldâst. Sun lii pargoost anarâškielâlâš oppâmateriaalpargen Sämitiggeest. Ton lasseen sun tuáimá Anarâškielâ seervi värisaavâjođetteijen.
Miina Seurujärvi tooimâi kielâmiäštárin anarâškielâ CASLE-tievâsmittemškovliittâsâst 2009–2010.
Roomaanaašij ráđádâllâmkodde

Roomaanaašij ráđádâllâmkodde (, uán. RONK) lii ive 1956 vuáđudum väldikodálâš oovtâstpargo- já äššitobdeeorgaan, mon ulmen lii ovdediđ oovtviärdásâšvuođâ já Suomâ romanij já esivaaldij koskâsâš oovtâstpargo sehe vuástálistiđ pargo olgoštem.
Sara Marielle Gaup Beaska

Sara Marielle Gaup Beaska (; š. njuhčâmáánu 21. peeivi 1983) lii sämmilâš musikkár, lávloo já jyeigee, kote lii vuálgus Kuovdâkiäinust.
Eellim.
Sara Marielle Gaup eeči lii tobdos jyeigee Ánte Mikkel Gaup. Suu uábih Risten Anine Kvernmo Gaup já Inger Biret Kvernmo Gaup lává meid jyeigeeh.
Karrieer.
Ive 2004 Gaup uásálistij Sámi Grand Prix-kišto juoigâmuásán pittáin "Lena Sunná", mut ij vuáittám. 
Sun vuáđudij Adjágas-muusikjuávhu oovtâst Láwra Sombyin. Sun lâi meiddei ohtâ juávhu kyevti lávlost já jyeigest. Nubbe lâi Láwra Somby. Juávkku jooskâi tooimâs ive 2014.
Adjágas-juávhu joskâmalmottâs ohtâvuođâst Gaup Beaska muštâlij, et sun lâi jo vuáđudâm oovtâst Steinar Raknesáin uđđâ muusikjuávhu: Arvvas.
Ive 2017 Gaup Beaska uásálistij taažâ TV-rááiđun Muitte mu — Husk meg. Ohjelmist sun ferttij rađđiđ já máttááttiđ ruátálâš-taažâ lávloo já ive 1985 Euroviisuh-lávlumkišto vyeittee Elisabeth Andreassen maht juoigâđ.
Palhâšumeh.
Ive 2002 Gaup väljejui Riddu Riđu ive nuorâ taidârin. Pessijâšlávurduv 2018 sun vuoitij Áillohaš-muusikpalhâšume.
Diskografia.
Nurâldâhskiäruh.
Gaup Beaskast láá pitáh čuávuváin skiäruin:
Mercedes McNab

Mercedes Alicia McNab (š. njuhčâmáánu 14. peeivi 1980, Vancouver, British Columbia, Canada) lii kanadalâš oovdiš čaittâleijee.
Eellim.
Mercedes McNab šoodâi njuhčâmáánu 14. peeivi 1980 Vancouverist. Vyesimáánu 14. peeivi 2012 sun naajâi Mark Hendersonáin La Pazist, Meksikost. Tastmaŋa sun meridij joskâđ porgâmist čaittâleijen. Sunnust lii ohtâ nieidâ, kiän nommâ lii Vaunne Sydney Henderson (š. 2013).
Suu eeči lii oovdiš jyelgipálluspellee Bob McNab.
Karrieer.
Mercedes McNab finnij vuossâmuu roolâ ive 1991. Sust lâi talle uccâ roolâ elleekooveest "The Addams Family". Sust šoodâi pegâlmâs 1990-lovo loopâst, ko sun čaittâlij tagarijn TV-rááiđuin ko "Buffy the Vampire Slayer" já "Angel".
Amy Winehouse

Amy Jade Winehouse () lâi eŋlandlâš musikkár, lávloo já laavlârähtee.
Juliet Landau

Juliet Rose Landau (š. njuhčâmáánu 30. peeivi 1965, Los Angeles, Kalifornia, Ovtâstum staatah) lii ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee.
Eellim.
Juliet Landau šoodâi njuhčâmáánu 30. peeivi 1965 Los Angelesist, Kaliforniast. Suu eeči lâi Martin Landau já suu enni lâi Barbara Bain. Suoi láin kuohtuuh čaittâleijeeh. Julietist lii ohtâ stuorrâuábbi, Susan Landau Finch, kote lii elleekuuvij pyevtitteijee.
Karrieer.
Juliet Landau finnij vuossâmuid roolâid ive 1990. Sust lâi talle uccâ roolâ elleekuuvijn "Pump Up the Volume" já "The Grifters". Sust šoodâi pegâlmâs 1990-lovo loopâst, ko sun čaittâlij tagarijn TV-rááiđuin ko "Buffy the Vampire Slayer" já "Angel".
Riävská

Riävská lii maailm taveoosij meccikänilodde, mii kulá puigâkaanij hiäimun.
Stuárudâh já tobdomeerhah.
Riävská lii 35–45 cm kukke já tiäddá 500–800 g. Riävská molso ivnees iveääigi mield. Keessiv tot lii ruškiskirjáá, mut suájáh já čuávji láá vielgâdeh. Čohčuv riävská molsoškuát tulgijdis ruške maŋa já tälviv tot lii masa ollásávt vielgâd. Orráás čalme paajaabeln lii ruopsis liškepuáimu. Riävská jienâ lii povvâstem, mii kulloo eromâšávt kiihâm ääigi já lode jottáádijn.
Lavdâm já eellimpiirâs.
Riävská iälá maailm taveoosijn Euroopist, Aasiast já Tave-Amerikist. Suomâ riävskánääli lii suulân 65 000–150 000 paarrâd, mut Maadâ-Suomâst tot lii aldasáid lappum. Veikkâ riävská lii päikkilodde, motomin lodeh meid vajâldeh luuvij teikkâ vaarâ joba čuođij kilomeetterij kiäčán.
Lasanem.
Riävská pessee jeegijn já tuodârmeecijn. Niŋálâs mannee táválávt 9–11 manneed já láálá taid 20–27 peivid. Uđâgááh kirdeškyetih 5–15 peeivi ahasâžžân.
Raavâd.
Riävská porá eromâšávt lostâmuorâi já miestui uurbijd, versoid já loostâid, čohčuv meid muorjijd. Uđâgááh poreh elimis aalgâst tuše tiivrijd.
Miäcástem.
Riävská lii rávhuidittum Suomâst Tave-Pohjanmaa maadâpeln. Ärbivuáválâš kárdum ađai riävskápivdo kieláin lii Suomâst loválâš tuše Aanaar, Ucjuuvâ já Iänuduv kieldâin.
Kiärun (lodde)

Kiärun lii puigâkaanij hiäimun kullee meccikänilodde.
Stuárudâh já tobdomeerhah.
Kiärun lii 33–38 cm kukke já tiäddá 450–600 g. Tot loonoot kirjáás tulgijdis iveaaigij mield: keessiv tot lii ränisruškâd vielgis čovjijn já tälviv masa ollásávt vielgâd. Tuodârjolgâdâsâst kiärun lii tuođâi siämmááivnásâš ko pirrâsis. Kiärrun jienâ lii jiešlágán kiicâ. Kiärun sulâstit ennuv riävská, mut jienâ já eellimpirrâs vuáđuld toh láá táválávt älkkeeh iäruttiđ. Kiärun lii meid váhá ucceeb ko riävská, já orráás čalme já njune kooskâst lii čapis säärgis, mii riävskást ij lah.
Lavdâm já eellimpiirâs.
Kiärun lii päikkilodde, mii iälá tuodârjolgâdâsâin já váráduvâin Euroop já Aasia taveoosijn sehe Tave-Amerikist. Kiärun viettee ubâ ive ollâgâsâst ordârääji paajaabeln. Suomâst kiärun iälá tuše Paje-Laapi tuodârkuávluin. Suomâ kiärunnääli lii suulân 4 000–9 000 paarrâd.
Lasanem.
Kiärun mannee vyesi-kesimáánust táválávt 7–11 manneed já niŋálâs láálá taid 21–26 peivid. Piervâl lii tuodârjolgâdâsâst keeđgij paaldâst teikkâ skierij syejeest. Uđâgááh kirdeškyetih 5–15 peeivi ahasâžžân.
Raavâd.
Kiärun porá raasij uurbijd, versoid já loostâid, tälviv eromâšávt skieri umolijd. Uđâgááh poreh elimis aalgâst tuše tiivrijd.
Miäcástem.
Kiärun lii rávhuidittum masa ubâ Suomâst. Miäcástem lii loválâš tuše Aanaar, Ucjuuvâ já Iänuduv kieldâin čohčâmáánust njuhčâmáánu loopân.
Flavia Pennetta

Flavia Pennetta (š. kuovâmáánu 25. peeivi 1982, Brindisi, Italia) lii italialâš oovdiš tennisspellee.
Eellim.
Flavia Pennetta lii šoddâm kuovâmáánu 25. peeivi 1982 Brindisist, mii lii kaavpug Apulia kuávlust, maadâ-Italiast. Kesimáánu 11. peeivi 2016 sun naajâi Ostunist Fabio Fogninijn, kote lii meid tennisspellee. Sunnuu vuossâmuš pärni, Federico-nommâsâš kandâ, šoodâi vyesimáánu 19. peeivi 2017. Sunnust lii meiddei ohtâ nieidâ, kiän nommâ lii Farah (š. 2019).
Sehe suu vaanhimeh já stuorrâuábbi spellih tennis rijjâääigi.
Karrieer.
Flavia Pennetta spelâškuođij tennis 5-ihásâžžân. Sun vuoitij vuossâmuu keerdi WTA-turnam ive 2004 Sopotist, Puolast. Talle sun vuoitij Klára Koukalová finalist 7–5, 3–6, 6–3. Sun lâi áámmátlâš tennisspellee iivij 2000–2015. Karrieeris ääigi Flavia vuoitij ohtsis 49 WTA-turnaamid.
Flavia Pennetta karrieerstatistiikeh

Taat lii listo italialii tennisspellee Flavia Pennetta karrieerstatistiikeh. Flavia Pennetta spelâškuođij tennis 5-ihásâžžân. Sun vuoitij vuossâmuu keerdi WTA-turnam ive 2004 Sopotist, Puolast. Talle sun vuoitij Klára Koukalová finalist 7–5, 3–6, 6–3. Sun lâi áámmátlâš tennisspellee iivij 2000–2015. Karrieeris ääigi Flavia vuoitij ohtsis 49 WTA-turnaamid.
Teháliih finaleh.
Teháliih finaleh láá puoh stuárráámui turnaamij finaleh. Iivij 2000–2015 tágáreh lijjii Grand Slam -turnaameh, WTA Finals, Tier I / Premier Mandatory -turnaameh já Premier 5 -turnaameh.
Loppi

Loppi () lii kieldâ Suomâst, Kanta-Häme eennâmkoddeest. Loppist ääsih 7 838 olmožid, já ton vijđodâh lii 655,97 km², mast 58,34 km² lii čääci. Loppi naaburkieldah láá Hyvinkää, Hämeenlinna, Janakkala, Karkkila, Riihimäki, Tammela já Vihti.
Historjá.
Loppi vuáđudui ive 1632.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kieldâ kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.
Siijdah.
Hunsala, Joentaka, Kormu, Launonen, Loppi, Läyliäinen, Ourajoki, Pilpala, Räyskälä, Sajaniemi, Salonkylä, Teväntö, Topeno já Vojakkala.
Čuhčá

Čuhčá lii Suomâ stuárráámus meccikänilodde, mii kulá puigâkaanij hiäimun. Čuhčá lii Koskâ-Suomâ eennâmkoddelodde.
Stuárudâh já tobdomeerhah.
Čuhčá lii 54–90 cm kukke. Puáris ores tiäddá koskâmiärálávt 4 kg já niŋálâs ađai kuáppil 1,9 kg. Nuorâ lodeh láá keppisuboh. Orráás čalme paajaabeln lii ruopsis liškepuáimu já käŋŋirist vielgis tiälkku, mut mudoi tot lii čappâd já ruškiskirjáá. Stuorrâ poođâš lii čappâd vielgis tiälhuigijn. Kuáppil lii ränis- já ruškiskirjáá já ucceeb ko ores.
Lavdâm já eellimpiirâs.
Čuhčá lii Euroop já Aasia taveoosij kuácceevyevdistiellâs lodde. Suomâst tot iälá masa ubâ enâmist, eereeb peesi ordârääji taavaabeln. Čuhčá lii päikkilodde. Tot iälá mielâstubbooht puáris vuovdijn. Lasanemääigi ulguupeln oráseh já niŋálâsah joteh eres juávhoin. Suomâ čuhčánääli lii áárvu mield 540 000 ohtâgâssâd.
Lasanem.
Kiđđâtäälvi oráseh čokkâneh kiihâmsoojijd kištottâllâđ koskânis, já kuáppil väljee kyeimis toi juávhust. Čuuvčáh kiheh siämmáin soojijn jyehi ive. Kuáppil piervâld muorâ teikkâ miestuu suáján. Tot mannee cuáŋui-vyesimáánust táválávt 6–8 manneed já láálá taid 24–29 peivid. Uđâgááh kirdeškyetih 24–29 peeivi ahasâžžân.
Raavâd.
Keessiv čuhčá porá umolijd, versoid já siemânijd já tälviv pecikuácceid.
Miäcástem.
Čuuvčá miäcástem lii loválâš čohčuv ubâ Suomâst, eereeb Uusimaa já Varsinais-Suomâ eennâmkuudijn.
Salla Nazarenko

Salla Nazarenko (š. 1974) lii syemmilâš toimâtteijee já kirječällee. Nazarenko lii tutkâm el. korruptio Suomâst, já sun lii čáállám tast kirje "Korruptio Suomessa". Nazarenko lii toimâttâm oovtâst Jan Erolain já Sakari Heiskasáin eroottisii nooveelantologia "Kevät ilman kosketusta."
Tammela

Tammela lii kieldâ Suomâst, Kanta-Häme eennâmkoddeest. Tammelast ääsih 6 005 olmožid, já ton vijđodâh lii 715,15 km², mast 74,62 km² lii čääci. Tammela naaburkieldah láá Forssa, Hämeenlinna, Jokioinen, Karkkila, Lohja, Loppi, Somero já Urjala.
Historjá.
Tammela vuáđudui ive 1868.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kieldâ kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.
Siijdah.
Hevoniemi, Hykkilä, Häiviä, Kallio, Kankainen, Kaukjärvi, Kaukola, Kuuslammi, Kytö, Letku, Liesjärvi, Lunkaa, Mustiala, Myllykylä, Ojainen, Pappila, Patamo, Pikonkorpi, Porras, Riihivalkama, Saari, Sukula, Susikas, Talpia, Tammela, Teuro, Torajärvi já Torro.
Kristine Sutherland

Kristine Sutherland (olmâ nommâ Kristine Young, š. cuáŋuimáánu 17. peeivi 1955, Boise, Idaho, Ovtâstum staatah) lii ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee.
Eellim.
Kristine Young šoodâi cuáŋuimáánu 17. peeivi 1955 Boisest. Suu käälis lii John Pankow, kii lii meid čaittâleijee. Suoi naajáin ive 1986, já sunnust lii ohtâ nieidâ.
Karrieer.
Kristine Sutherland finnij vuossâmuu roolâ ive 1984. Sust lâi talle uccâ roolâ TV-rááiđust "Hot Pursuit". Sust šoodâi pegâlmâs 1990-lovo loopâst, ko sun čaittâlij uáivihuáđđoo eeni TV-rááiđust "Buffy the Vampire Slayer". Sun lii tobdos meiddei elleekooveest "Honey, I Shrunk the Kids".
Ypäjä

Ypäjä lii kieldâ Suomâst, Kanta-Häme eennâmkoddeest. Ypäjäst ääsih 2 317 olmožid, já ton vijđodâh lii 183,25 km², mast 0,49 km² lii čääci. Ypäjä naaburkieldah láá Humppila, Jokioinen, Loimaa já Somero.
Historjá.
Ypäjä vuáđudui ive 1876.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Ypäjä markkân.
Siijdah.
Kartanonkylä, Levä, Manninen, Palikkala, Perttula (markkân), Varsanoja já Ypäjänkylä ("Ypäjän sajattâh").
Kooskah.
Kooskah Ypäjä markkânist Ypäjä eres sijdáid:
Kooskah Ypäjä markkânist aldakaavpugáid já Maadâ-Suomâ stuorrâ kaavpugáid:
Ana Tijoux

Ana Tijoux, olmâ nommâ Anamaría Tijoux Merino (š. kesimáánu 12. peeivi 1977, Lille, Ranska) lii chilelâš-ranskalâš ráppájeijee, hiphop-musikkár, feminist já aktivist.
Eellim.
Anamaria Tijoux šoodâi kesimáánu 12. peeivi 1977 Lillest, Ranskaast, kuus suu vaanhimeh láin patârâm Chilest Augusto Pinochet jiešvääldi tiet ive 1976. Suu eeči lâi Douglas Olivares, já suu enni lii sosiologia professor já totkee María Emilia Tijoux. Suu vaanhimeh iäránáin, ko Tijoux lâi páárnáš. Maŋeláá suu enni naajâi perruu ustev já chilelâš patâreijee Roberto Merino Jorquerain, kiäst maŋeláá šoodâi Anamaria eeči meid virgálávt.
Ive 1982 sij värrejii pargo tiet Lillest Pariisin, kost sij assii Bellevillest já Saint Mauricest. Ive 1983 vaanhimeh vuolgâttáin 6-ihásâš Tijoux ohtuu kirdemmašináin Ranskaast Chilen teivâđ ááhus, äijihis já eres huolhijdis, kiäh lijjii pááccám toho. Tot lâi vuossâmuš kerdi, ko Tijoux ooinij Chile já suuvâs. Tijoux kiirdij toho ohtuu tondiet ko suu vaanhimeh iävá puáhtám vyelgiđ fáárun, tastko Pinochet lâi vala staatâhovdân.
Ko Tijoux lâi 12-ihásâš, suu eeči surmij jieijâs.
Kuovâmáánust 2019 Tijoux naajâi ranskalâš musikkár Jon Grandcamp Jráin.
Karrieer.
Ana Tijoux kuulâi Makiza-nommâsii juávkun. Tot lâi chilelâš hiphop-juávkku, mii vuáđudui ive 1997. Ana lasseen juávhust lijjii kulmâ eres jeessân. Juávkku lii almostittâm ohtsis nelji album, main vuossâmuš almostui ive 1998 já majemuš ive 2005.
Ive 2006 Ana algâttij soolokarrieeris. Suu vuossâmuš album almostui ive 2007, já nubbe ive 2010. Vuossâmuš album lii ollásávt espanjakielân. Nube albumist vist Ana ráppáá sehe espanja- já ranskakielân.
Palhâšumeh.
Ive 2020 BBC valjij Tijoux 100 nisonid -liiston.
Hausjärvi

Hausjärvi lii kieldâ Suomâst, Kanta-Häme eennâmkoddeest. Hausjärvist ääsih 8 183 olmožid, já ton vijđodâh lii 398,77 km², mast 9,41 km² lii čääci. Hausjärvi naaburkieldah láá Hyvinkää, Hämeenlinna, Hollola, Janakkala, Kärkölä, Mäntsälä já Riihimäki.
Historjá.
Hausjärvi vuáđudui ive 1868.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kieldâ kuávdáščuákkipäikki lii puáidudum.
Siijdah.
Erkylä, Hamina, Hausjärvi, Hikiä, Kara, Karhi, Kilpiälä, Kiipula, Kuru, Lavinto, Maitoinen, Oitti, Puujaa, Rastila, Rutajärvi, Ryttylä, Selänoja, Syvänoja, Tarinmaa, Torhola, Turenki, Turkhauta já Vantaa.
Jokioinen

Jokioinen () lii kieldâ Suomâst, Kanta-Häme eennâmkoddeest. Jokioisiist ääsih 5 047 olmožid, já ton vijđodâh lii 181,94 km², mast 1,52 km² lii čääci. Jokioisii naaburkieldah láá Tammela, Somero, Ypäjä já Humppila.
Historjá.
Jokioinen vuáđudui ive 1873.
Siijdah.
Haapaniemi, Jokioinen, Jänhijoki, Kiipu, Latovainio, Minkiö, Niemi, Pellilä, Rehtijärvi já Vaulammi.
Kustavi

Kustavi () lii kieldâ Suomâst, Varsinais-Suomâ eennâmkoddeest. Kustavist ääsih 957 olmožid, já ton vijđodâh lii 770,15 km², mast 604,34 km² lii čääci. Kustavi naaburkieldah láá Lieto, Masku, Mynämäki, Nousiainen, Pöytyä, Rusko já Turku.
Historjá.
Kustavi vuáđudui ive 1874.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Kustavi markkân.
Siijdah.
Anavainen, Boda (Puore), Böle (Pyöli), Elmnäs (Elmnäinen), Etelä-Vartsala (Söder Vartsala), Friisilä (Frisby), Viherlahti (Grönvik), Idula, Iso Koiluoto (Stor Malö), Isoluoto (Storskär), Iso-Rahi (Stora Rahi), Kaurissalo, Kevo (Stansholm/Staffansholm), Kiparluoto (Skepparholm), Kivimaa, Koelsuu (Godelsjö), Koivula ađai Koila, Kunnarainen (Gunnarais/Gunnarsby), Laupunen (Löpö), Lypertö, Langstet (Långstjärt, Långstjert), Parattula, Pleikilä (Bleknäs), Pohjois-Vartsala (Norr Vartsala), Rahinkorpi, Ruola, Ruoni (Strömma), Salminiittu (Sundäng), Siusluoto (Sjusholm), Vähä-Rahi (Lilla Rahi) já Västerby ađai Westerby.
Katja Gauriloff

Katja Gauriloff (š. juovlâmáánu 6. peeivi 1972, Aanaar, Suomâ) lii nuorttâlâš dokumentelleekovestivrejeijee, elleekovestivrejeijee já ohtâ Oktober-pyevtittâsfinnoduv omâsteijein.
Eellim.
Katja Gauriloff šoodâi Anarist nuorttâlâš iänán já syemmilâš iäčán, mutâ viettij pärnivuođâs Ruávinjaargâst. 
Gauriloff lii porgâm elleekovesyergist ive 1998 rääjist. Iivij 2000–2004 sun luuvâi elleekovestivrim Tampere áámmátollâškoovlâst. Suu dokumentelleekoveh "Huuto tuuleen" (2007) já "Säilöttyjä unelmia" (2011) láin kuohtuuh pivnoheh pirrâ maailm, mutâ "Máánu meeci Kaisa" lii suu enâmustáá palhâšum dokumentelleekove. Tot muštâl Gauriloff madârááhust já suu ustevvuođâst sveiccilâš kirječällee Robert Crottetân. Tot vuoitij eereeb iärrán pyeremuu dokumentelleekove Jussi-palhâšume.
Ive 2023 almostui Gauriloff stivrim Jeʹvida, mii lii maailm vuosmuš oleskukkosâš nuorttâlâškielâlâš fiktiivlâš elleekove. Gauriloff lii kietâčáállám elleekove oovtâst Niillas Holmbergáin.
Hurečuhčá

Hurečuhčá lii puigâkaanij hiäimun kullee meccikänilodde.
Stuárudâh já tobdomeerhah.
Hurečuhčá lii 40–58 cm kukke já tiäddá 0,9–1,3 kg. Tevkis, čuovjisčapis ores lii stuárráb ko niŋálâs já ton čalme paajaabeln lii ruopsis liškepuáimu. Pottâš vyelitolgeh láá vielgâdeh. Orásist já niŋálâsâst lii kuohtuin vielgis säärgis sujást. Niŋálâs lii ruškiskirjáá já sulâstit ennuv kuáppil. Tot lii kuittâg ucceeb ko kuáppil já ton poođâš lii eresmuáđusâš.
Lavdâm já eellimpiirâs.
Hurečuhčá iälá masa ubâ Suomâst, mut Säämist tot lii härvinub. Tot lii vuovdij já jeegij lodde, ige tot ele ordârääji paajaabeln. Hurečuhčá lii päikkilodde, mut nuorâ lodeh vajâldeh čohčuv já kiđđuv. Suomâ hurečuhčánääli lii suulân 350 000–500 000 paarrâd.
Lasanem.
Kiđđuv oráseh čokkâneh kiihâmsoojijd jeggijd, piäldoid já ládui oolâ já skiälguh kiihâmlavlus. Niŋálâs väljee kyeimis orásij juávhust. Niŋálâs mannee vyesimáánust táválávt 8–10 manneed já láálá taid 23–29 peivid. Piervâl lii muorâ teikkâ miestuu vyelni. Uđâgááh kirdeškyetih 7–14 peeivi ahasâžžân.
Raavâd.
Hurečuhčá porá umolijd, versoid já siemânijd, čohčuv meid muorjijd já tälviv eromâšávt suávi uurbijd já peesi paaccâhijd.
Miäcástem.
Hurečuuvčá miäcástem lii loválâš ubâ Suomâst čohčuv.
Taivassalo

Taivassalo () lii kieldâ Suomâst, Varsinais-Suomâ eennâmkoddeest. Taivassalost ääsih 1 657 olmožid, já ton vijđodâh lii 217,68 km², mast 77,40 km² lii čääci. Taivassalo naaburkieldah láá Kustavi, Masku, Mynämäki, Naantali, Uusikaupunki já Vehmaa.
Historjá.
Taivassalost láá ennuv koskâáigásiih kärdineh: Viiainen, Järppilä, Iso-Särkilä, Kahitluoto, Paltvuori, Ketarsalmi, Kunnarainen, Siusluoto, Laupunen já Rahin Isokartano.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Taivassalo markkân.
Siijdah.
Ahainen, Hakkenpää, Halesmäki, Helsinki, Hilloinen, Huitila, Hurunkorpi, Huukainen, Hylkilä, Hyövelä, Ihattula, Inkeranta, Isokorpi, Isosärkilä, Järppilä, Järvenperä, Kahiluoto, Kaitainen, Karhula, Kaustio, Keräsaari, Ketarsalmi, Kirkonkylä, Koivisto, Kouvoinen, Kummila, Kurjala, Kyrö, Lahdenperä, Leikluoto, Lemmetyinen, Lempoinen, Liittinen, Marjunen, Mierla, Mussalo, Onnikmaa, Palo, Pappila, Paltvuori, Punttinen, Rouhu, Sannainen, Santala, Sarsala, Taipale, Tammisto, Toroinen, Touppa, Tuomarainen, Tuomoinen, Uskoinen, Uurna, Vainionperä, Vehas, Viianen, Vuorenpää, Vuorte já Vähäsärkilä.
Listo pustavijn

Taat lii listo pustavijn.
Läättinlâš pustaveh.
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Suorgiittum pustaveh: Å Ä Ã Á À Â Ǎ Ă Ą Ā Ⱥ Ą̊ Ǟ Æ Ɑ Ə Ɓ Ç Č Ć Ċ Ƈ Ȼ Ḑ Ď Ð Ɖ Đ Ḍ Ḓ Ɗ ǅ É È Ê Ě Ę Ë Ē Ė Ẹ Ẽ Ė̄ Ɛ Ƒ Ǧ Ğ Ĝ Ģ Ġ G̃ Ǥ Ɠ Ɣ Ħ Ḥ Ï Í Ì İ Î Ī Ĩ Į Ị Ɩ IJ Ķ Ǩ Ḱ Ƙ Κʻ Ł Ļ Ĺ Ľ Ḽ Ḷ Ḻ Ƚ Ñ Ń Ņ Ň Ṋ Ṅ Ṉ Ɲ Ŋ Ö Ō Ȯ Ó Ò Ô Ő Õ Ǫ Ơ Ọ Ɵ Ȱ Ȭ Œ Ø Ɔ Ʊ Ř Ŗ Ŕ Ɍ Ṟ Š Ś Ş Ș Ṣ ß Ť Ţ Ț Ṱ Ŧ Ⱦ Ṯ Ƭ Þ Ü Ú Ù Û Ů Ű Ū Ũ Ų Ư Ụ Ứ Ʋ Ʌ Ŵ Ẅ W̲ Ⱳ X̂ X̲ Ý Ỳ Ÿ Ỹ Ỵ Y̨ Ƴ Ž Ż Ź Ʒ Ǯ ʔ Ƿ
Kyrillâš pustaveh.
Táválumoseh pustaveh:
А Б В Г Д Ђ Ѓ Е Ё Є Ж З З́ Ѕ И І Ї Й К Л Љ М Н Њ О П Р С С́ Т Ћ Ќ У Ў Ф Х Ц Ч Џ Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я
Eres pustaveh:
Ӑ А̄ А̊ А̃ Ӓ Ӓ̄ Ә Ә́ Ә̃ Ӛ Ӕ Ґ Ғ Г̧ Г̑ Г̄ Ҕ Ӻ Ӷ Ԁ Ԃ Ꚃ Ꚁ Ꚉ Ԫ Ԭ Ӗ Е̄ Е̃ Ё̄ Є̈ Ӂ Җ Ꚅ Ӝ Ԅ Ҙ Ӟ Ԑ Ԑ̈ Ӡ Ԇ Ӣ И̃ Ҋ Ӥ Ј Қ Ӄ Ҡ Ҟ Ҝ Ԟ Ԛ Ӆ Ԯ Ԓ Ԡ Ԉ Ԕ Ӎ Ӊ Ң Ԩ Ӈ Ҥ Ԣ Ԋ О̆ О̃ О̄ Ӧ Ө Ө̄ Ӫ Ҩ Ԥ Ҧ Р̌ Ҏ Ԗ Ҫ Ԍ Ꚑ Ҭ Ꚋ Ꚍ Ԏ У̃ Ӯ Ӱ Ӱ́ Ӳ Ү Ү́ Ұ Х̑ Ҳ Ӽ Ӿ Һ Ԧ Ꚕ Ҵ Ꚏ Ҷ Ӵ Ӌ Ҹ Ꚓ Ꚗ Ꚇ Ҽ Ҿ Ы̆ Ы̄ Ӹ Ҍ Э̆ Э̄ Э̇ Ӭ Ӭ́ Ӭ̄ Ю̆ Ю̈ Ю̈́ Ю̄ Я̆ Я̄ Я̈ Ԙ Ԝ Ӏ
Tovlááh pustaveh:
Ꙁ Ꙃ Ꙅ Ꙇ Ꙉ Ҁ Ѻ ОУ Ꙋ Ѡ Ѽ Ꙍ Ѿ Ꙏ Ѣ Ꙑ Ꙓ Ꙕ Ꙗ Ѥ Ѧ Ꙙ Ѫ Ꙛ Ѩ Ꙝ Ѭ Ѯ Ѱ Ѳ Ѵ Ѷ Ꙟ Ꙡ Ꙣ Ꙥ Ꙧ Ꙩ Ꙫ Ꙭ ꙮ Ꚙ Ꚛ
Kreikkalâš pustaveh.
Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω
Pustaveh, moh iä lah kiävtust innig:
Ϝ Ϛ Ͱ Ϻ Ϸ Ϙ Ϡ
Koptilâš pustaveh.
Ⲁ Ⲃ Ⲅ Ⲇ Ⲉ Ⲋ Ⲍ Ⲏ Ⲑ Ⲓ Ⲕ Ⲗ Ⲙ Ⲛ Ⲝ Ⲟ Ⲡ Ⲣ Ⲥ Ⲧ Ⲩ Ⲫ Ⲭ Ⲯ Ⲱ Ϣ Ϥ Ϧ (Ⳉ) Ϩ Ϫ Ϭ Ϯ Ⳁ
Georgialâš pustaveh.
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ
Eres pustaveh:
ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ ჷ ჸ ჹ ჺ
Arabialâš pustaveh.
ا ب ت ث ج ح خ د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ع غ ف ف ك ل م ن ه و ي 
Suorgiittum pustaveh:
پ ڀ ٹ ٺ ټ ٽ ٿ ځ ڃ څ چ ڇ ڄ چڈ ډ ڊ ڍ ڌ ڏ ڑ ړ ږ ڙ ژ ښ ڦ ک ڪ ګ گ ڳ ڻ ڼ ې ی ۍ ﺉ ڱ
Heprealâš pustaveh.
א ב ג ד ה ו ז ח ט י כ ל מ נ ס ע פ צ ק ר ש ת
Korealâš pustaveh (jamo).
Keejâ hangul.
Jaapaanlâš pustaveh.
Keejâ hiragana, katakana já kanji.
Hiragana

Hiragana (jaapaankielân 平仮名 teikkâ ひらがな) lii nubbe jaapaankielâ čäällimvyevist kiävtust leijee kana-staavvâlmerkkiimijn. Jieškote-uv merkkâ siskeeld konsonant já vookaal, peic tuše vokaleh já "n". Hiraganah kiävttojeh táválávt partikkâlij já saanij sujâttemhaamij merkkiimân, härvinâš teikkâ vaigâdis meerhâi jienâdemravvui merkkiimân sehe párnáid uáivildum teevstâi čälimân.
Hiragana-tavlustâh.
Taat tavlustâh čáittá puoh hiraganaid oovtâst Hepburn-systeemáin já IPAin "gojūon" oornigist. Hiraganah "dakutenáin" teikkâ "hanaduktenáin" čuávuh "gojūon"-kanaid toittáá nuuvt ete "yōon"-kana puátá maajeeld.
Ovtâstum staatâi uásistaatah

Ovtâstum staatâi uásistaatah láá Ovtâstum staatâi 50 haldâttâhkuávlud.
Vehmaa

Vehmaa () lii kieldâ Suomâst, Varsinais-Suomâ eennâmkoddeest. Vehmaast ääsih 2 298 olmožid, já ton vijđodâh lii 202,09 km², mast 13,24 km² lii čääci. Vehmaa naaburkieldah láá Laitila, Mynämäki, Taivassalo já Uusikaupunki.
Historjá.
Vehmaa vuáđudui ive 1869.
Viehâdâh.
Čuákkipääihih.
Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Vinkkilä.
Siijdah.
Ane, Antola, Ennyinen, Gunnila, Haapanala, Heikola, Hermula, Hiedo, Hietajärvi, Hilleinen, Himoinen, Hinnuri, Huruinen, Huukainen, Ilmarinen, Inkurinen, Irjala, Isoalho, Kaipinen, Kaivoinen, Karaluoto, Karintaka, Kaukola, Kauramäki, Kesoinen, Ketto, Kiikoinen, Kiima, Kiimkallio, Kirkkomäki, Kirkonkylä, Kivijärvi, Korpi, Koski, Krookkinen, Kupusjärvi, Kuulila, Lahdenranta, Lahdinko, Laittinen, Lallinen, Lammi, Lautanala, Lempiö, Ludila, Maarjärvi, Maitila, Manterkaisti, Mylly, Nakkila, Nuhjala, Oja, Pankkio, Papala, Pappila, Piettinen, Piiloinen, Pitkiskallio, Pullila, Pummainen, Puosta, Puotila, Putta, Pyöli, Rahikkala, Rahkmala, Rautila, Reinilä, Revo, Riihivainio, Riittiö, Ristinkylä, Rokainen, Saarikkala, Salo, Seipsaari, Sillankorva, Soinila, Takala, Tanila, Tarvola, Taskala, Tommila, Tuomarla, Tuomoinen, Uhlu, Ukkila, Vahilainen, Vallila, Vanhakylä, Varttainen, Vihtjärvi, Viiainen, Viljainen, Vilu, Vinkkilä, Ylikylä, Ylöjärvi já Yötiö.
Domna Khomjuk

Domna Maksimovna Khomjuk (js. Zakharova, , js. Захарова; š. čohčâmáánu 10. peeivi 1954, Koarrdõgk, Murmansk, Sovjetlitto) lii kieldâsämmilâš zooteknikkár, kirječällee já musikkár, kii lii porgâm kieldâsämikielâ já -kulttuur iäláskitmist.
Eellim.
Domna Maksimovna Zakharova šoodâi čohčâmáánu 10. peeivi 1954 Koarrdõgkist. Suu vaanhimeh láin pajeulmuuh já palhâšum suátiveteraaneh. Suu eeči lâi Maksim Antonovich Zakharov (1919–1984) já suu enni Marija Ivanovna Zakharova (1922–2008). Sunnui šoddii ohtsis oovce párnážid.
Ive 1962 sovjetlittoliih meridii huksiđ čäcivyeimilájádâs já puáđđuđ Koarrdõgkjuuvâ. Muáddi ive maŋeláá peerâ kaartâi varriđ Luujáávrán, ko ubâ Koarrdõgk paasij čääsi vuálá.
Sun luvâškuođij zootekniik Sortavala eennâmtuáluopâttuvvâst. Valmâštum maŋa sun poorgâi paijeel 25 ihheed eennâmtuáluuásádâhkoddeest. Maŋeláá sun poorgâi sierâlágán almoshaldâttâhpargoin. Kuhes hárjánem lii šoddâm meid sierâlágán luáttámušpargoin tegu 10 ihheed Luujäävri vaaljâlävdikode saavâjođetteijen.
Muusik.
Kieldâsämmilij ärbivuáválâš vookaalmuusikšlaajâ "livvt" () lii lamaš uási Khomjuk elimist aaibâs šoddâm rääjist. Sehe Khomjuk enni já ákku livvtijn já aainâs-uv suu enni lâi tobdos livvtejeijee. Suu enni livvtij tagarijn muusikjuávhuin ko Luujäävri aalmuglâš lávlumjuávhust "Lujavvr" () já muusikjuávhust "Ojar" (). Suu livvteh láá vyerkkejum el. Taažâst, Eestienâmist já Saksaast. Domna uábbi Anfisa Agejeva lii meid tobdos livvtejeijee.
Ive 2002 Khomjuk livvtij vuossâmuu keerdi Sámi Grand Prix -juoigâm- já lávlumkištoost. Sun uásálistij juoigâmuásán pittáin "Luojavr", mii muštâl suu kaavpugist Luujäävrist. Iivij 2003 já 2019 sun uásálistij siämmáá uásán oovtâst oobijnis Anfisa Agejevain. Ive 2003 suoi livvtijn pitá "Duottar" já ive 2019, "Vuess". Ive 2021 Khomjuk livvtij oppeet ohtuu. Talle pitá nommâ lâi "Parrša vigket".
Palhâšumeh.
Pessijâšlávurduv 2019 Khomjuk vuoitij Áillohaš-muusikpalhâšume.
Diskografia.
Nurâldâhskiäruh.
Khomjukist láá pitáh čuávuváin skiäruin:
Marry Ailonieida Somby

Marry Ailonieida Somby (ovdil Marry Aslaksdatter Somby; š. syeinimáánu 31. peeivi 1953, Tiänu, Taažâ) lii taažâsämmilâš kirječällee.
Somby luuvâi Tromsa ollâopâttuvâst. Karrieeris aalgâst sun lâi pargoost nukketeatterist. Sun aasâi Tave- já Maadâ-Amerikist ovdilgo sun maacâi Taažân. Somby vuossâmuš kirje ive 1976, Ámmul ja alit oarbmælli, lâi vuossâmuš orjâlâškielâlâš párnáikirje. Maaŋgah suu kiirjijn láá jurgâlum tárukielân.
Sun lâi iävtukkâssân ive 2022 Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán tihtâkirjestis "Beaivváš mánát", mut sun ij vuáittám.
Rauni Magga Lukkari

Rauni Magga Lukkari (š. čohčâmáánu 30. peeivi 1943, Ucjuuhâ, Suomâ) lii sämmilâš tivtâsteijee já jurgâleijee. Sun čáálá orjâlâškielân.
Palhâšumeh.
Ive 2009 Lukkari vuoitij Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume kirjeest "Lihkkošalmmái".
Inga Ravna Eira

Inga Ravna Eira (; š. vyesimáánu 30. peeivi 1948, Kárášjuuhâ, Taažâ) lii taažâsämmilâš kirječällee, tivtâsteijee, jurgâleijee já máttáátteijee. Eira lii čáállám tiivtâid, novellijd já párnáikiirjijd. Sun čáálá orjâlâškielân.
Eira tihtâkirje "Gáhttára Iđit" lâi iävtukkâssân Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán ive 2021.
Kerttu Vuolab

Kerttu Maarit Kirsti Vuolab (š. vyesimáánu 1. peeivi 1951, Ucjuuhâ, Suomâ) lii sämmilâš kirječällee já jurgâleijee. Sun čáálá orjâlâškielân. Sun lii meiddei jurgâlâm kiirjijd sämikielân.
Palhâšumeh.
Ive 2014 Vuolab vuoitij Kollekielâ-palhâšume pargostis orjâlâškielâlii čaabâkirjálâšvuođâ ovdedeijen. Siämmáá ive Kollekielâ-kielâpalhâšume finnijn meid nuorttâlâš máttáátteijee Seija Sivertsen já orjâlâškielâ totkee já professor Mikael Svonni.
Akaki Minašvili

Akaki Minašvili (; š. čohčâmáánu 24. peeivi 1980, Tbilisi, Georgia SST, Sovjetlitto) lii georgialâš politikkár. 
Eellim.
Akaki Minašvili šoodâi čohčâmáánu 24. peeivi 1980 Tbilisist, mii lâi talle Georgia SST uáivikaavpug. Sun valmâštui ive 2003 staatâollâopâttuvâst já ive 2004 Wienist leijee Central European Universityst.
Suu kálgu lii Ketevan Kobiashvili. Sunnust lii ohtâ nieidâ.
Emma Caulfield

Emma Caulfield Ford (olmâ nommâ Emma M. Chukker; š. cuáŋuimáánu 8. peeivi 1973, San Diego, Kalifornia, Ovtâstum staatah) lii ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee.
Eellim.
Emma Caulfield šoodâi cuáŋuimáánu 8. peeivi 1973 San Diegoist, Kaliforniast. Ive 2017 sun naajâi Mark Leslie Fordáin. Sunnust lii ohtâ nieidâ (š. 2016).
Karrieer.
Emma Caulfield finnij vuossâmuid roolâid ive 1994. Sust lâi talle uccâ roolâ kuulmâ TV-rááiđust. Sust šoodâi pegâlmâs 1990-lovo loopâst, ko sun čaittâlij tagarijn TV-rááiđuin ko "Beverly Hills, 90210" já "Buffy the Vampire Slayer".
Mari Boine

Mari Brit Randi Boine (ovdil Boine Persen, js. Olsen, eeji mield já eeni mield "Reista-Biret-Ristena Mari"; š. skammâmáánu 8. peeivi 1956, Kárášjuuhâ, Taažâ) lii tavesämmilâš musikkár. Sun čáálá pitái saanijd oovtâst Kerttu Vuolabáin.
Eellim.
Mari Brit Randi Josefsdatter Boine Olsen šoodâi skammâmáánu 8. peeivi 1956 Gámehisnjaargâst, Kárášjuuvâst, Taažâst uáli oskováá lestadiolii perrui. Suu eeči lâi smavvâtálulâš já snikkár Josef Boine Olsen (1922–1990) já suu enni lâi Kirsten Olsdatter Vuolab (1924–1991). Sunnui šoddii ohtsis vittâ párnáá: Ole, Dagny, Mari, Håkon já Anne Kirsten.
Palhâšumeh já tubdâstâsah.
Ive 1992 Sämirääđi keigij Boinen rääđi kunneepalhâšume. Čuávuváá ive Boine vuoitij vuossâmuu Áillohaš-muusikpalhâšume, mon Taažâ sämmilij riijkâservi, Kuovdâkiäinu kieldâ já Kuovdâkiäinu Sämmilij servi vuáđudii Nils-Aslak Valkeapää 50. šoddâmpeeivi kunnen. Ive 2003 sun vuoitij Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšume.
Ive 2018 Tromsa ollâopâttâh meridij nomâttiđ suu kunneetuáhtárin.
Inger Karoline Gaup

Inger Karoline Gaup (š. 1995, Kuovdâkiäinu, Taažâ) lii taažâsämmilâš lávloo.
Sun vuoitij sämmilii Riddu Násttit -talentkišto ive 2010. Ton lasseen sun lii uásálistám Sámi Grand Prix -kišto lávlumuásán kulmii já vuáittám taam kuohtii: ive 2012 pittáin "Oainnát go?" já nube keerdi ive 2018 pittáin "Oahppan lean".
Diskografia.
Nurâldâhskiäruh.
Jieijâs skiärui lasseen Gaupist láá pitáh čuávuváin skiäruin:
Sieivâsuáhi

Sieivâsuáhi ("Betula pubescens") lii Tave-Suomâ táválumos suáhi. Tot váátá ucceeb čuovâ ko sonjosuáhi já šadda meiddei jeegijn já suoivust.
Tuodârsuáhi

Tuodârsuáhi ("Betula pubescens ssp. Czrepanovii") teikkâ laajiš lii suáhi. Tot lii sieivâsuávi vyelišlaajâ. Tuodârsuáhi lii jiešalnees siämmáš suáhi, mii šadda leevijn já vuovdijn, mut tot lii nuuvt pyereest vuáhádum tuodârkuávloid, et puáhtá pyereest-uv kočodiđ tom aaibâs jieijâs suáhišlaaijân.
Nommâ kovvee muorâ šoddâmsaje.
Sonjosuáhi

Sonjosuáhi ("Betula pendula") lii suáhi. Ton nommâ kovvee, maht uávsih sonjoh vuáluskulij. Sonjosuáhi lii koškásub soojij muorâ já váátá eenâb čuovâ ko sieivâsuáhi, mii šadda meiddei jeegijn já suoivust. Säämist sieivâsuáhi, tuodârsuáhi já skierri láá táváluboh ko sonjosuáhi.
Skierri

Skierri ("Betula nana") lii suávi suuvâ uánihis jeessân. Tot lijkkoo šoddâđ iänáážin jeegijn, jeggiriddoin já roođoin, mut meid päljis tuoddârijn.
Levânem.
Skierri šadda tuše maailm tavemuin oosijn.
Kuosâ

Kuosâ ("Picea abies") lii kuácceemuorâ, mii šadda meecijn já jeegijn. Kuosâ já peeci láá kuácceevyevdi uáiváámusah. Kuosâ váátá šoddâmsaajeest eenâb raavvâdamnâsijd ko peeci.
Stuárudâh.
Kuosâ kukkodâh puáhtá leđe joba 30–40 m, moos tot olá suullân 100-ihásâžžân. Tave-Suomâst tot ij kuittâggin peesâ siämmáá kukkosâžžân puárásubbongin. Tobbeen kuosâin lii tuše čiŋŋâmuorâ-árvu ton suujâst, et toh láá uáli uceh.
Levânem.
Kuosâ šadda Tave-Euroopist sehe Koskâ- já Nuorttâ-Euroop váráduvâin.
Levânem Suomâst.
Kuosâ šadda masa ubâ Suomâst, mutâ tot váilu tuodârkuávluin já merâsuolluin. Tavemuu Suomâst tot ij šoodâ. Kuosâvyevdih Aanaar kieldâst láá viehâ uccáá.
Kiävttu sämmilij kulttuurist.
Säämist peeci lii táválub muorâ ko kuosâ, mutâ vissásávt sämmiliih läävejii kevttiđ tom tain soojijn, kost tot šadda. Paanij putestem tiet sij láá suoskâm kuosâkääsi siämmáánáál ko pecikääsi-uv. Mudoi-uv kuosâ kevttim lii siämmáásullâsâš ko peesi kevttim. Kuosâkuáccein lii tälviv ennuv C-vitamiin, veikkâ ij aaibâs siämmáá ennuv ko peesist.
Kuosâpikkâ tuššâd bakteerijd já toin puáhtá-uv tipšođ haavijd. Vorâs, kirkes já njarbâdis pikkâ lii puoh pyeremus, mutâ korrâ pikkâ-uv annoo. Sehe kuosâ- já pecikuácceeh suápih juhâmuššân, já uđđâ ihešoddâmkeerdijd puáhtá puurrâđ nuhtán. Kuosâ ihešoddâmkeerdijn puáhtá vuoššâđ siiráp siämmáánáál ko peesist. Kuorsâttuv, leencu, kiđđâvaibâmvuođâ, kepispocceekuddum já leesmi tipšuu toin. Kuácceelávgu helppij leesmi- já vuoiŋâmorgaanvaaivijn.
Elin Kåven

Elin Kåven (š. roovvâdmáánu 25. peeivi 1979, Hammerfest, Taažâ) lii taažâsämmilâš lávloo. Sun vuoitij Sámi Grand Prix -kišto lávlumuási ive 2008 pittáin "Áibbas jaska".
Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšume

Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšume (, , , , , já ) lii ohtâ viiđâ palhâšuumeest. Taat palhâšume vuáđudui ive 1965. Aalgâst tot juohhui tuše jyehi nube ive, mut ive 1990 rääjist Tave-enâmij rääđi lii mieđettâm tom jyehi ive tienuuvt, ete parâlâš iivij palhâšume juáhhoo šuoŋârähtee pargoost já parâttem iivij tave-eennâmlâš musikkárân teikkâ muusikjuávkun.
Palhâšume stuárudâh lii 350 000 Tanska ruvnâd ađai suulân 47 000 eurod.
Leibi (muorâ)

Leibi ("Alnus incana") lii lostâmuorâ, mii šadda ridoin, aijuin, meecijn, rotoenâmijn já luođâi piällást.
Stuárudâh.
Maadâ-Suomâst leibi sáttá šoddâđ paijeel love meettersâžžân, mut Säämist uáli harvii paijeel neelji meetter.
Levânem.
Lieibi šadda Euroopist, eromâšávt ton tave- já nuorttâoosijn.
Levânem Suomâst.
Leibi lii almolâš muorâ ubâ Suomâst. Leibi koočât loostâid ruánáájin já tondiet toh láá pyereh raavâdamnâseh piäldust teikkâ muorâkäärdist. Maadâ-Suomâst leibi šadda muorrân, ko vist Tave-Suomâ leibi lii táválávt vyelišlaajâ "Alnus incana ssp. kolaënsis", mii páácá miestân. Leibi ij lah meendugin táválâš muorâ Säämist já tom puáhtá uáiniđ ereslasseen päikkinoomâi pehti.
Kiävttu sämmilij kulttuurist.
Šišne ruopsis ivne finnejii leibipáárhust. Sämmiliih läävejii suoskâđ leeibi páárhu já šišne siämmáá ääigi já tánávt päiniđ naahkijd ruopsis čulgáin. Nubbe vyehi lâi čaacciđ näähki ostočääsist. Ruopsis ivne finnejii meiddei vorrâruottâsist. Tááláá ääigi leeibi vuolâttâsah kiävttojeh kyele suovâstmân. Leibi addel suovâskuálán mučis ruškis iivne.
Leibi lii jieijâs náálá mučis muorâ nomâlâssân stuorrâ lostâidis peeleest, mut tast ij lah aldagin taggaar puáldimmuorâ-árvu, ko lii ovdâmerkkân suávist.
Marilyn Monroe

Marilyn Monroe (algâalgâlâš nommâ Norma Jeane Baker; ) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já malli. Sun lii ohtâ maailm peeggâlmumosijn elleekovetaasnijn já seksisymbolijn. Ive 1999 American Film Institute nomâttij suu ohtân ihečyeđe merhâšitteemuin nissoončaittâleijein.
Anfisa Agejeva

Anfisa Maksimovna Agejeva, meid Anfisa/Anfissa Ageeva/Ageyeva (, j.s. Zakharova (Захарова); š. kuovâmáánu 12. peeivi 1952, Kanjovka, Murmansk, Sovjetlitto) lii kieldâsämmilâš kirječällee, jurgâleijee já musikkár. Sun lii vuossâmuš Ruošâ beln sämmilâš, kii lii vuáittám Sámi Grand Prix. 
Eellim.
Anfisa Maksimovna Zakharova šoodâi kuovâmáánu 12. peeivi 1952 Kanjovkast (). Suu vaanhimeh láin pajeulmuuh já palhâšum suátiveteraaneh. Suu eeči lâi Maksim Antonovich Zakharov (1919–1984) já suu enni Marija Ivanovna Zakharova (1922–2008). Sunnui šoddii ohtsis oovce párnážid.
Ive 1962 sovjetlittoliih meridii huksiđ čäcivyeimilájádâs já puáđđuđ Koarrdõgkjuuvâ. Muáddi ive maŋeláá peerâ kaartâi varriđ Luujáávrán, ko ubâ Koarrdõgk paasij čääsi vuálá.
Muusik.
Kieldâsämmilij ärbivuáválâš vookaalmuusikšlaajâ "livvt" () lii lamaš uási Agejeva elimist aaibâs šoddâm rääjist. Sehe Agejeva enni já ákku livvtijn já aainâs-uv suu enni lâi tobdos livvtejeijee. Suu enni livvtij tagarijn muusikjuávhuin ko Luujäävri aalmuglâš lávlumjuávhust "Lujavvr" () já muusikjuávhust "Ojar" (). Suu livvteh láá vyerkkejum el. Taažâst, Eestienâmist já Saksaast. Agejeva uábbi Domna Khomjuk lii meid tobdos livvtejeijee.
Agejeva lii livttim maŋgii Sámi Grand Prix -kišto juoigâmuásist sehe ohtuu já oobijnis Domna Khomjukáin. Ive 2001 Agejeva livvtij vuossâmuu keerdi kištoost, mon sun vuoitij livtt-pittáin "Meleš". Muáddi ive maŋeláá sun uásálistij siämmáá uásán oovtâst oobijnis Domna Khomjukáin. Talle suoi livvtijn pitá "Duottar". Agejeva viigâi vyeittiđ oppeet iivij 2007 já 2013, ive 2007 pittáin "Sorrow" já ive 2013 pittáin "Luottáš". Ive 2019 sun maacâi oobijnis kiišton, kost suoi livvtijn pitá "Vuess".
Toimâttem- já jurgâlemsyergi.
Agejeva lii jurgâlâm kiirjijd já lavluid kieldâsämikielân tegu sovjetlittolâš já ruoššâ vuáittupeeivi laavlâ "День Победы", mon sun jurgâlij ive 2021 ruošâkielâst kieldâsämikielân noomáin "Вуэјјтэм Пе̄ййв". Ton lasseen sun lii toimâttâm ive 2014 oovtâst A. A. Antonovain kieldâsämikielâ-ruošâkielâ -sänikirje "Са̄мь-рӯшш са̄ннҍнэххьк / Саамско-Русский словарь".
Diskografia.
Nurâldâhskiäruh.
Agejevast láá pitáh čuávuváin skiäruin:
Voodoo

Voodoo, teikkâ vodun (meid vodu, vodou), lii Beninist já Togost šoddâm animistlâš oskoldâh. Voodoo-nomâttâs lii fonkielâlâš sääni, mii meerhâš "uáinimettum, váldálâš vyeimi, mii puáhtá sotkâđ já siähániđ ulmui elimân". Voodoost iä lah pasekirjeh ige paradiis.
Voodoost láá suullân 50–100 miljovn hárjutteijed maailmist, iänááš Viestâr-Afrikist. Beninist ovdâmerkkân fon-, yoruba- já ewe-hiäimuh hárjutteh tom.
Voodoon láá šoddâm maaŋgâlágán häämih, ko tot lii levânâm uárjikäävpi mieldi Amerikân. Tobbeen tot lii váldám váiguttâsâid uárjivuođâst já katolilâšvuođâst. Populaarkulttuurist já fiktiost maŋgii siävutteh voodoo ohtân čapis magiain, mutâ eromâšávt Viestâr-Afrikist ulmuuh halijdeh čielgâsávt iäruttiđ taid kyevti.
Jiešvyevih.
Voodoost iä lah pasekirjeh, paradiis ige helvit. Eellim já jäämmim rääji ij mudoigin lah nuuvt čielgâs. Voodoost iä osko, ete jaamišeh láppojeh peic peri mutteh häämis já šaddeh jieggân, kiäin puáhtá koijâdiđ iše já torjuu elimân. Motomijn hiäimuin oskoh, ete jiegah láá muorâin, já tondiet motomijn puáris muorâin láá šoddâm imelij alttareh, moid ulmuuh tuálvuh skeeŋkâid.
Imeleh.
Voodoo lii polyteistlâš ađai maaŋgâimmeellâš oskoldâh. Totkeeh já oskoldâhtietteeh láá rekinistám Guinealuovtâst paijeel 150 immeelvuottâd. Imeleh láá juohhum eennâm, alme já suáđi imeláid, já tain lii čielgâ hierarkia. Alme imelijn tehálumos lii Hevioso ađai Shango, äijihšooŋâ immeel, já eennâm imelijn Sakpata. 
Gu lii suáđi imelijn tehálumos. Tot lii meid tuulâ já ryevdi immeel. Gu meerrid puoh, mii lahta ruávdán teikkâ metallân. Eromâšávt rävdeid tot lii-uv tehálâš immeel sehe tááláá ääigi meid avdomekanijkkáráid, njyevveid, miäcásteijeid já suáldáttáid. Kuittâg tast ulmuuh maŋgii meid paleh enâmustáá tondiet ko Gu lii älkkeht nievrismielâst já sáttá tovâttiđ paartijd.
Legba še lii ohtâ voodoo-imelijn já meid imelij sänituálvoo. Tot lii puohtiettee immeel, kii vähtee ubâ sijdâ: ton temppâlijd, tááluid já torijd. Sunjin sättih leđe oovtâ siijdâst maaŋgah alttareh. 
Eres imeleh láá ovdâmerkkân:
Puoh eennâm já alme imelij paajaabeln lii kuittâg tubleimmeelvuotâ ađai nissoonimmeel Mawu já almai-immeel Lissa. Suoi lává uábbi já viljâ, mutâ liijká-uv sunnust láá 14 pärnid, kiäin ohtâ lii Shango.
Tave-enâmij rääđi elleekovepalhâšume

Tave-enâmij rääđi elleekovepalhâšume (, , , , , já ) lii ohtâ Tave-enâmij rääđi viiđâ palhâšuumeest, maid rääđi juáhá jyehi ive. Elleekovepalhâšume vuáđudui ive 2002. Aalgâst ulmen lâi tot, ete palhâšume juohhuuččij tuše ive 2002, mut ive 2005 rääđi meridij jyehiđ tom jyehi ive. 
Palhâšume stuárudâh ive 2023 lâi 300 000 Tanska ruvnâd ađai suulân 47 000 eurod.
Lumparland kirkko

Lumparland kirkko () teikkâ motomin Pase Andreas kirkko () lii ive 1728 huksejum kuheskirkko luáhá alne Klemetsby siijdâst, Lumparlandist, Ålandist. Kirkko lii pasottum Pase Andreasân. Tot lii puárásumos Åland kuulmâ muorâkirhoost.
Lumparland kirkko kulá Lemland–Lumparland servikoodán, mii kulá Porvoo pispekoddeest leijee Åland ruávástkoodán.
Historjá.
Vuossâmuš kirkko.
Vuossâmuš mainâšume oskolduvlii huksiittâsâst Klemetsby siijdâst lii ivveest 1544, kuás Ruotâ kunâgâs Gustav Vasa tuálvui kappel kiälu Kastelholm laanan ušom mäliskiällun. Kappel mainâšui uđđâsist ive 1637. Tallaa käldee mield kappel lâi lahtâ nijttoost, já tot lâi aaibâs tievâ kaaicâin. Ton lasseen kappel káttu lâi kuocâgâm, álttár lâi meendu vyeligâš já kappelist vááilui veikkâ mii.
Kappel lâi Kapellviken-nommâsii luovtâ aldasijn, já eresnáál ko tááláš kirkko tot ij lamaš luáhá alne.
Huksiittâs.
Lumparland kirkko lii rahtum hirssâkeerdijn vyeligis keđgijyelgi oolâ. Sehe ulguu- já siskiibeln kirho hiirsâi alne láá vielgâdin máálájum ciägulyevdih káátu räi. Kirkko lâi ruopsâd ive 1870 räi, kuás tot máálájui fiskâdin. Tastmaŋa ive 1896 kirkko máálájui vielgâdin. 
Kirkkosali.
Kiirkon čäähih siämmáá ääigi suulân 140 olmožid. Salist láá kuovgisruánáá já ruopsis peeŋkah já särnistovli.
Álttártavlu.
Kirhoost lii álttártavlu, mon máálái ive 1887 syemmilâš taaiđâmáálár Victor Westerholm.
Nannaam-Åland

Nannaam-Åland (, teikkâ "Ahvenanmanner") lii Åland já Suomâ merâkuávlui stuárráámus suálui. Tot lii Åland eennâmkode váldusuálui, tastko ton vijđodâh (685 km²) lii 70 % Åland ubâ vijđoduvvâst já tobbeen ääsih suulân 90 % eennâmkode ässein.
Eennâmtiätu.
Nannaam-Ålandân kuleh kulmâ teikkâ nelji stuorrâ suolluu ton mield, maggaar miäruštâllâm kiävttoo tuávádâhân "suálui". Suollui kooskâst láá kezis čuálmih, moi rasta láá šaldeh. 
Nannaam-Ålandist lii Åland eennâmkodde haaldâtlâš kuávdáš já áinoo kaavpug Maarianhamina. Tobbeen láá meiddei čuávuvááh kieldah: Finström, Geta, Hammarland, Jomala, Saltvik já Sund. Šooldij peht Nannaam-Ålandân kuleh meid Eckerö, Lemland já Lumparland kieldah.
Nannaam-Åland alemus saje lii Orrdalsklint (129,1 m), mii lii meiddei Åland eennâmkode alemus saje. Tot lii suolluu taveuásist Saltivik kieldâst.
Nannaam-Åland nuorttâuásist lii Lumparn-nommâsâš luohtâ. Tutkâmušâi mield tot lii jiešalnees kraatter, mii šoodâi suullân miljard ihheed tassaaš. Tot šoodâi tast, ko stuorrâ meteoriit juhkái enâmân já ton toohâm rogge tevdui čääsist.
Taekwondo kesiolympialijn 2024

Taekwondo lâi ohtâ Pariisi 2024 kesiolympialij valastâllâmšlaajâin. Ive 2024 lâi 9. kerdi ko taekwondo lâi fáárust kesiolympialijn. Kištoh uárnejuvvojii porgemáánu 7.–10. peeivi 2024 Grand Palaisist.
Luokah.
Tiädduluokah lijjii ohtsis käävci, main almaid lijjii nelji (≤ 58 kg, ≤ 68 kg, ≤ 80 kg já &gt; 80 kg) já nisonáid nelji (≤ 49 kg, ≤ 57 kg, ≤ 67 kg já &gt; 67 kg). Aalgâst jyehi tiädduluokkaast lijjii 16 kištottâlled ađai taekwondo-valastâlleeh lijjii ohtsis 128. Maŋeláá pottii kuittâg fáárun vittâ ulmuu patâreijei olympiajuávhust (almai puoh neelji luokan já nisonij ≤ 49 kg luokan) já ohtâ olmooš ovtâskâs neutraallij valastâllei juávhust (almai ≤ 58 kg luokan), nuuvt ete lopâlâš valastâlleemeeri lâi 134.
Tennis kesiolympialijn 2024

Tennis lâi ohtâ Pariisi 2024 kesiolympialij valastâllâmšlaajâin. Ive 2024 lâi 17. kerdi ko tennis lâi fáárust kesiolympialijn. Turnaameh uárnejuvvojii Stade Roland Garrosist. Toh algii syeinimáánu 27. peeivi já nuhhii porgemáánu 4. peeivi 2024.
Taat lâi vuossâmuš kerdi ive 1992 maŋa ko kesiolympialij tennisturnaameh spiällojii massakiedijn. 
Novak Đoković.
Novak Đoković vuoitij kollemiitaal vuossâmuu tove. Karrieeris ääigi sun lâi vuáittám tuše oovtâ pronssimiitaal almai kuáhtásspeelâst Peking kesiolympialijn ive 2008. Vuáitu maŋa sun eeđâi:
Everything I felt in that moment when I won surpassed everything I thought or hoped that it would...Being on that court with the Serbian flag raising, singing the Serbian anthem, with the gold around my neck, I think nothing can beat that in terms of professional sport. It definitely stands out as the biggest sporting achievement I have had.
Olympialiih lijjii áinoo tehálâš tennisturnam, mon Đoković ij lamaš vala vuáittám.
Jyelgipállu kesiolympialijn 2024

Jyelgipállu lâi ohtâ Pariisi 2024 kesiolympialij valastâllâmšlaajâin. Ive 2024 lâi 28. kerdi ko jyelgipállu lâi fáárust kesiolympialijn. Kištoh algii syeinimáánu 24. peeivi já nuhhii porgemáánu 10. peeivi 2024. Speelah spiällojii Pariisi lasseen meid Marseillest, Décines-Charpieust, Bordeauxist, Nantesist, Nizzast já Saint-Étiennest. 
Ive 2024 olympialijn lijjii sierâ turnaameh almaid já nisonáid. Almai turnaamân uásálistii 16 juávkkud, já nisonij turnaamân 12 juávkkud.
Almai haldâšeijee miäštár lâi Brasilia, mut tot ij lamaš fáárust ive 2024 olympialijn. Nisonij haldâšeijee miäštár lii Kanada, mii ive 2024 olympialijn táppái Saaksan niäljádâsfinalijn.
Aheraijiittâsah.
Almai juávhui jyelgipálluspelleeh kalgeh leđe šoddâm jo-uv uđđâivemáánu 1. peeivi 2001 teikkâ ton maŋa ađai sij kalgeh leđe vuálá 23-ihásiih. Juávhust uážžuh kuittâg leđe enâmustáá kulmâ puárásub spellee. Nisonij juávhui jyelgipálluspelleid ij lah maggaargin aheraijiittâs.
Stadioneh.
Almai fiinaal spellui porgemáánu 9. peeivi 2024 Parc des Princesist, Pariisist, já nisonij fiinaal čuávuváá peeivi siämmáá stadionist.
Almai turnam.
Turnam algâuási: uásáduvah.
Kyehti pyeremuu juávhu jyehi uásáduvâst pessii kočâttemspelláid.
Nisonij turnam.
Turnam algâuási: uásáduvah.
Kyehti pyeremuu juávhu jyehi uásáduvâst pessii kočâttemspelláid. Kočâttemspelláid pessii meiddei kyehti pyeremuu juávhu, moh pottii kuálmádin jieijâs uásáduvâst.
Muusik komovuođâst

Muusik komovuođâst lii muusik, mii lii vuolgâttum komovuotân teikâ čuojâttum komovuođâst. Ulmen lii távjá levâttiđ tiäđu ulmuin komovuođâ máhđuláid eres ässeid.
Historjá.
Ive 1977 Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttâh NASA vuolgâttij muusik komovuotâmáátkán, já mätki juátkoo vala-uv. Voyager-luođânij fáárun pakkajui skiärru, moos NASA adelij noomâ "The Golden Record". Tot siskeeld jieškote-uvlágán muusik pirrâ maailm. Skiärun láá jienâttum meiddei ulmuu já eres ellei jienah, ovdâmerkkân väzzim já povvâstem jienah sehe tiervuođah 55 kielân.
NASA vuolgâttij The Beatles pitá "Across the Universe" komovuotân ive 2008. Ton lasseen muusik lii čuojâttum komovuotâmodulijn, ovdâmerkkân Apollo-rakettijn, já ISS-komovuotâsajattuvvâst. NASA muávloo Marsist luhostui joba vuolgâttiđ muusik maasâd Enâmân.
Ive 2024 Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttâh NASA vuolgâttij ovtâstumstaatâlii ráp-artist Missy Elliott pitá "The Rain (Supa Dupa Fly)" Venus kulij. Pittá mađhâšij čuovâliävttoin, suullân 254 miljovn kilomeetterid Enâmist Venusân. Mätki piištij suullân 14 minuttid.
Voyager Golden Record

Voyager Golden Record lii skiärru, mon Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttâh NASA vuolgâttij komovuotâmáátkán ive 1977. Mätki juátkoo vala-uv. Skiärru pakkajui Voyager-luođânij fáárun. Voyager-luođânij pargopittán lii tutkâđ komovuođâ, mutâ meiddei levâttiđ tiäđu ulmuin komovuođâ máhđuláid eres ässeid.
Siskáldâs.
Voyager Golden Record siskeeld jieškote-uvlágán muusik pirrâ maailm. Skiärun láá jienâttum meiddei ulmuu já eres ellei jienah, ovdâmerkkân väzzim já povvâstem jienah sehe tiervuođah 55 kielân.
Taat lii listo päddejum tiervuođâin:
Italiakielâ veerbah

Italiakielâ veerbah juáhhojeh kuulmâ juávkun: "are"-loppâsiih, "ere"-loppâsiih já "ire"-loppâsiih. "Ire"-loppâsiih veerbah juáhhojeh kyevti vyelijuávkun ton mield, et tiättoo-uv tiätu haamijn "-isc-" vâi ij. Italiakielâst láá 7 täpiluokkad já 23 äigihäämmid. Čuávuvâžžân lii listo italiakielâ täpiluokain já toi äigihaamijn:
Indicativo-täpiluokka.
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "avere", sojeh čuávuvávt:
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "essere", sojeh čuávuvávt:
Congiuntivo-täpiluokka.
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "avere", sojeh čuávuvávt:
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "essere", sojeh čuávuvávt:
Condizionale-täpiluokka.
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "avere", sojeh čuávuvávt:
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "essere", sojeh čuávuvávt:
Imperativo-täpiluokka.
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "avere", sojeh čuávuvávt:
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "essere", sojeh čuávuvávt:
Infinito-täpiluokka.
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "avere", sojeh čuávuvávt:
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "essere", sojeh čuávuvávt:
Participio-täpiluokka.
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "avere", sojeh čuávuvávt:
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "essere", sojeh čuávuvávt:
Gerundio-täpiluokka.
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "avere", sojeh čuávuvávt:
Njuolgâdusliih veerbah, moi iševerbân lii "essere", sojeh čuávuvávt: