Oamastangehčosat

Oamastangeažus lea geažus dahje mii laktása muhtun sátnái. Dat dovddaha ovddemusat oamasteami ja gullevašvuođa. Sámegielas leat dušše oamastangehčosat (oamastansuffiksat). Komitatiiva máŋggaidlohku lea spiehkastat. 
Máilmmis leat ollu gielat, main leat oamastanaffiksat. The "World Atlas of Language Structures" logahallá 642 giela main leat oamastanaffiksat. Affiksa siskkilda sihke suffiksa ja prefiksa. Sámegielas eai leat oamastanprefiksat. 
Sámegielat.
1. Davvisámegiella.
Davvisámegielas leat oamastangehčosat. Dat laktásit substantiivvaide (omd. "eadnásat), pronomenii "ieš" (omd. "iežan, iežat, alccesat)"," resiprohkalaš pronomeniidda (omd. "guhtet guoimmiset), adposišuvnnaide (omd. "bálddastis), negatiiva supiidnaverbii ("omd. aman, amat, "amas jna), ja vearbba gerundahápmái ("ealedettiinis"). Dábáleamos geavahus, goittoge 2000-logu álggus, dáidá leat pronomen "ieš" sojahus. "Substantiiva" + "oamastangeažus" geavaheapmi lea unnon. Go veardida boarráset girječálliid giela (riegádan jagiid 1850–1930) ja nuorat girječálliid giela (riegádan 1970-1980) de fuomáša ahte "ieža- + substantiiva" lea buori muddui boahtán "substantiiva + oamastangeažus" sadjái. Boarráset girječállit atnet "ieža-" + "substantiiva" oalle unnán, vuosttažettiin earuheaddji cealkagiin: "Mun jurddašin eambbo eatni go iežan dili birra." 
1.1 Davvisámegiela oamastangehčosat.
Davvisámegielas leat oktiibuot gávccinuppelot oamastangehčosa, guokte gehčosa guđenai persovdnii. Nubbi laktása substantiivii man loahppa lea vokála ja nubbi substantiivii man loahppa lea konsonánta:
Pronomen "ieš" ovdamearkan:
1.2 Substantiiva + oamastangeažus.
Go substantiivii lakása oamastangeažus de kásusdovddaldat dávjá rievdá. Ovttaidlogu illatiiva oažžu '-s-', mii lea seamma dovddaldat go pronomeniin "dasa", "dása", "diesa" jna. Máŋggaidlogu illatiiva oažžu guhkit dovddaldaga ('-ide' → '-idasa-'). 
Ovttaidlogu lokatiiva oažžu '-st-'. 
Girjegiela norbma lea ahte akkusatiivvas-genitiivvas lea gievrras dássi vuosttaš persovnnas: 
Nuppi ja goalmmát persovnnas lea fas geahnohis dássi akkusatiivas-genitiivvas:
Muhtimat atnet geahnohis dási maiddái vuosttaš persovnnas:
Konsonántamáddagis lea mohkkát sojaheapmi go vokálamáddagis. Buot kásusiin lea eará dovddaldat go sátnái laktása oamastangeažus. Oažžu measta lohkat ahte dát oamastansojahus ii leat nu hirbmat dábálaš. Eanas fuolkesánit leat vokálamáddagat (áhčči, eadni, oabbá, viellja, nieida, bárdni). 
1.3 Geavaheapmi.
Substantiivvat mat ovddemusat váldet oamastangehčosa leat sohkanamahusat, ovdamearkka dihte "áhčči", "eadni", "bárdni", "nieida, viellja, oabbá" ja nu ain. Dákkár sánit sáhttet maid váldit oamastangehčosa ráddjehusaid haga. Dábáleamos lea goittotge ahte dat čuvvot váldonjuolggadusa dás vuollelis. 
1.3.1 Váldonjuolggadus.
Eará substantiivvaid hárrái leat muhtun ráddjehusat. Váldonjuolggadus lea ahte oamastangeažus čuovvu finihtta vearbba:
1.3.2 Oamastangeažus ii čuovo finihtta vearbba.
Čuovvovaš ovdamearkkat eai čuovo váldonjuolggadusa.
Oamastangeažus sáhttá čuovvut cealkaga objeavtta:
Dávjá dat olmmoš masa oamastangeažus čujuha ii oba oidnoge cealkagis ja oalle dávjá dat čujuha dan olbmui geainna hubmi ságastallá.
Daidda olbmuide geainna hubmi ságastallá:
Muhtumin dat čujuha hubmái:
1.3.3 Oamastangeažus humahallama oktavuođas.
Goalmmát geavaheapmi lea nu gohčoduvvon vokatiiva. Ii datge čuovo váldonjuolggadusa. 
1.3.4 Resiprohkalaš pronomenat.
Resiprohkalaš pronomena oamastangeažus čuovvu váldonjuolggadusa dahje objeavtta:
1.3.5 Oamastangeažus ja distributiiva pronomen.
Oamastangeažus sáhttá maiddái čujuhit distributiiva pronomenii. Dát vuogádat lea oalle mohkkái ja rievddada hubmis hubmái. Oamastangeažus sáhttá čujuhit finihta verbii ja muhtumin maiddái distributiiva pronomenii. 
Ovdamearkkat:
Daid njuolggadusaid čilge Pekka Sammallahti iežas artihkkalis "Davvisámegiela distributiiva cealkagat".
1.3.6 Adposišuvnnat.
Adposišuvnnat čuvvot dábálaččat váldonjuolggadusa:
Eará geavahusat leat vejolaččat muhto eai nu dábálaččat: