tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Mette-Marit (Norgga ruvdnaprinseassa)

Mette-Marit (r. Mette-Marit Tjessem Høiby borgemánu 19. b. 1973 Kristiansandas, Norggas) lea Norgga ruvdnaprinseassa. Náitalan Ruvdnaprinsa Haakoniin Oslo duopmogirkus borgemánu 25. beaivvi 2001. Sus leat golbma máná: Marius Borg Høiby, Prinseassa Ingrid Alexandra ja Prinsa Sverre Magnus.
Sonja (Norgga dronnet)

Sonja (r. Sonja Haraldsen suoidnemánu 4. b. 1937 Oslos, Norggas) lea Norgga dronnet. Son náitalii dálá ruvdnaprinsa Haraldiin Oslo duopmogirkus borgemánu 29. beaivvi 1968, ja de šattai Norgga ruvdnaprinseassa. Sudnos leat guokte máná Prinseassa Märtha Louise ja Ruvdnaprinsa Haakon Magnus.
Ingrid Alexandra (Norgga prinseassa)

Ingrid Alexandra (ođđajagimánu 21. b. 2004) lea nubbin Norgga truvnno árbenráiddus, Ruvdnaprinsa Haakona maŋis. Son lea Ruvdnaprinseassa Mette-Marit ja Ruvdnaprinsa Haakona nieida. Sus leaba guokte vielja: Marius Borg Høiby ja Prinsa Sverre Magnus.
Sverre Magnus (Norgga prinsa)

Sverre Magnus (juovlamánu 3. b. 2005) lea goalmmádin árbenráiddus Norgga truvdnui, iežas oappás Prinseassa Ingrid Alexandra maŋis. Son lea Ruvdnaprinseassa Mette-Marit ja Ruvdnaprinsa Haakona gánda.
Vuonnabahta

Vuonnabahta () lea Unjárgga suohkana hálddahusguovddáš.
Ufuohttá

Ufuohttá () lea guovlu Nordlándda fylkkasuohkanis 27 916 ássiiguin.
Suohkanat.
Guovllus leat 6 suohkana:
Sállir

Sállir () lea suolu Romssas Romssa fylkkas. Dat lea Norgga viđadin stuorámus suolu. Suolu lea juhkkojuvvon njealji gávpotoassái – Storelva, Kvaløysletta, Slettaelva ja Åsland. Doppe leat goitge máŋga unna giláža, dego Kattfjord, Straumsbukta ja Kvaløyvågen.
Sálliris orrot sullii 12 000 olbmo, ja doppe leat dearvvašvuođastašuvdna, REMA 1000-rámbuvra ja Eurospar-rámbuvra (Kvaløyslettas) ja Rimi-rámbuvra (Storelvas). Kvaløysletta rámbuvrraid oktavuođas lea maid bensinstašuvdna, apotehka ja poasta. Sullos leat maiddái máŋga skuvlla.
Geografiija.
Sállir lea riikka 5. stuorámus suolu, ja dan viidodat lea 736,75 km². Sullo alimus várri lea Store Blåmann, 1 044 mehtera meara bajábealde.
Johtolat.
Sállir lea ovttastuvvon Romssasullui (Tromsøya) Sandnessundbruain, ja Ránežii (Ringvassøya) Kvalsundtunnelen-tuneallain. Sállira ja Håkøya gaskkas lea maiddái Håkøybrua-šaldi. Sullo oarjjábealde lea Sommarøya, ja dohko manná maid šaldi man namma lea Sommarøybrua. Doppe lea maiddái šaldi viidasit Hillesøyai.
Sálliris lea maiddái tunealla nannámii. Ryatunnelen huksejuvvui jagis 2011 ja manná Straumsfjordena vuolde.
Romssa fylkkajohtolaga busset vudjet maiddái Sállirii, ja áibbas šalddi lahka lea Kvaløysletta terminal, sullo stuorámus bussebisananbáiki.
Sážža

Sážža () lea suolu Romssa fylkkasuohkanis. Sážža lea maid Norgga nubbi stuorimus suolu.
Iinnasuolu

Iinnasuolu vai Idna () lea suolu Romssa fylkkasuohkanis. Iinnasuolu lea maid Norgga stuorimus suolu.
Viestterálas

Viestterálas (, ) lea suologuovlu Nordlándda fylkkasuohkanis 30 059 ássiiguin.
Suohkanat.
Guovllus leat 5 suohkana:
Lodegat

Lodegat () lea suohkan Nordlándda fylkkasuohkanis.
Juovlavuotna

Juovlavuotna () lea keailu Deanuvuonas, Deanus.
Árdni

Árdni () lea suolu Skiervvá suohkanis, Romssa fylkkasuohkanis. Árdni lea maid Norgga 15. stuorimus suolu.
Ladnesuolu

Ladnesuolu () lea suolu Álaheajus Finnmárkkus.
Njuohttejávri

Njuohttejávri lea stuorra jávri Guoládatnjárggas, Davvi-Ruoššas.
Gieldasuolu

Gieldasuolu lea unna suolu Barentsábis, Davvi-Ruoššas.
Árbordi

Árbordi (; ) lea suohkan Nordlándda fylkkasuohkanis.
Billávuotna

Billávuotna () lea keailu Porsáŋgguvuonas, Porsáŋggus.
Málatvuotna

Málatvuotna lea vuotna Romssa fylkkasuohkanis.
German Titov

German Stepanovič Titov (, čakčamánu 11. b. 1935 – čakčamánu 20. b. 2000) lei sovjehtalaš kosmonávta ja njealját olmmoš gomuvuođas. Titov lei eret Verhneje Žilinos, Altais ja váccii Stalingrada soalddáhiid girdinskuvllas. Maŋŋá go son válbmanii soahtegirdin, son válljejuvvui kosmonávtaprográmmii jagis 1960 ja Vostok 2 -ávusgirdimii, mii vulggii gomuvuhtii borgemánus 1962.
Frida Kahlo

Frida Kahlo de Rivera (suoidnemánu 6. 1907 - suoidnemánu 13. 1954) lei meksikolaš dáiddár.
Ian Fleming

Ian Lancaster Fleming (miessemánu 28. 1908 – borgemánu 12. 1964) lei englándalaš girječálli. Son lea dovddus "James Bond" -románain.
Fleming riegádii Mayfairis, Londonis mátkičálli Peter Fleminga uhcavielljan. Su váhnemiiddis leigga Valentine Fleming, gii gahčai vuosttaš máilmmisoađis ja Evelyn St. Croix Rose Fleming. Su isidis jápmima maŋŋel Fleminga eatni árbii su stuorra opmodaga. Ian Fleminga áddjá lei rikkis skotlándalaš baŋkiira Robert Fleming.
Neavttár Christopher Lee lea Flemingin fuolki. Fleming háliidii Lee vuosttaš Bond-filbmii Dr. No:n, muhto Joseph Wiseman oaččui rolla. Lee loaiddastii Bond-filmmis The Man with the Golden Gun easka jagis 1974.
Albert Küchler

Albert Küchler (miessemánu 2. 1803 - guovvamánu 16. 1886) lei dánskalaš dáiddár.
Livlánda

Livlánda lei guovlu, mii lei dálá Estteeatnama ja Latvia guovllus.
Ca Mau girdišillju

Ca Mau girdišillju () lea unna girdišiljuš, Cà Maus, Vietnamas.
Phu Cat girdišillju

Phu Cat girdišillju () lea girdišillju, Quy Nhonas, Vietnamas.
Tuy Hoa girdišillju

Tuy Hoa girdišillju (, ovd. Dong Tac girdišillju () lea girdišillju Tuy Hoas Vietnamas.
Jeaggemuorji

Jeaggemuorji dahje jeaggelottemuorji vai giegajokŋa (Vaccinium oxycoccos)
Árja

Árja lea sámi politihkalaš bellodat Norgga beale Sámis. Bellodat álgáhuvvui 2008:s ja vuosttaš jođiheaddji lei Láilá Susanne Vars. Árja ceggii listtu buot válgabirriin Sámediggeválggas 2017, ja lea okta áirras Sámedikkis. Dálá (2019) jođiheaddji lea Trond Einar Karlsen.
KDE

KDE sahtta instalerejuvvot GNU/Linuxa ja Unix-lágan operatiivavuogádagain. KDE gávdnot sámegillii, sáhtát instalerejuvvot ja válljet sámegillii Kubuntu GNU/Linuxa distribušuvnna.
Skolelinux prošeakta álggahii davvi sámegieljorgalusaid. Norgga Sámediggi lea ruhtadan jorgaleami (Skolelinux ja KDE) ovdánahttima geassemánu 2003 rájes giita juovlamánu 2004 rádjái.
Wubi 11.10 lea almmustahttit. Wubi birgekeahttá instalerejuvvo ja váldit eret juste dego Windows prográmmait. Kubuntu gávdnot sámegillii.
Drake

Aubrey Drake Graham (r. golggotmánu 24. b. 1986 Torontos, Ontarios, Kanádas) lea kanádalaš lávlu ja neavttár.
Karriera.
Drake šattai dovddusin, go nevttii Jimmy Brooks nammasaš karakteara TV-ráiddus "Degrassi: The Next Generation". Geassemánus 2009 son čálii šiehtadusa Young Money Entertainment -skearrofitnodagain. Jagi 2010 Drake almmuhii iežas vuosttaš albuma "Thank Me Later", mii šattai bivnnut ja olahii vuosttaš saji Billboard 200 -listtus. Albuma vuosttaš singel "Over" ilmmai njukčamánu 9. beaivve ja olahii 14. saji Billboard Hot 100 -listtus. 
Skábmamánu 15. beaivve 2011 Drake almmuhii iežas nuppi album "Take Care". Album oažžui rámi go earret eará árvvus adnojuvvon Pitchfork Media rámidii dan ja attii 8,6/10.
Antonello da Messina

Antonello di Giovanni di Antonio (1430–guovvamánnu 1479) lei dovddus Itálialaš dáiddár.
Johan Christoffer Boklund

Johan Christoffer Boklund (suoidnemánu 15. 1817 - juovlamánu 9. 1882) lei ruoŧŧelaš dáiddár.
N.C. Wyeth

Newell Convers Wyeth (golggotmánu 22. b. 1882 - golggotmánu 19. b. 1945) lei amerihkálaš dáiddár.
Andrew Wyeth

Andrew Newell Wyeth (suoidnemánu 12. b. 1917 – ođđajagimánu 16. b. 2009) lei amerihkálaš dáiddár.
Domenico di Bartolo

Domenico di Bartolo (1400/1404 – 1445/1447) lei dovddus itálialaš dáiddár.
Pedro Almodóvar

Pedro Almodóvar Caballero (r. čakčamánu 24. b. 1949 Calzada de Calatrava, Ciudad Real eanangoddi, Spánia) lea spánialaš filbmadahkki ja giehtačálli.
Mari Kiviniemi

Mari Johanna Kiviniemi (r. čakčamánu 27. b. 1968 Seinäjokis) lea Guovddaš bellodaga jođiheaddji. Son lei Suoma stáhtaministtar jagiin 2010–2011.
Thomas Eakins

Thomas Cowperthwait Eakins (suoidnemánu 25. 1844 - geassemánu 25. 1916) lei amerihkálaš dáiddár.
Juvénal Habyarimana

Juvénal Habyarimana (njukčamánu 8. b. 1937 – cuoŋománu 6. b. 1994) lei Rwanda presideanta jagis 1973 jahkái 1994, go su girdi báhččui vulos. Dán vulosbáhccima dihte issoras stuorra álbmotgoddin álggii Rwandas.
Gustave Doré

Paul Gustave Doré (ođđajagimánu 6. b. 1832 – ođđajagimánu 23. b. 1883) lei frankriikkalaš dáiddár.
Operatiivavuogádat

Operatiivavuogádat lea vuosttaš prográmma mii biddjo dihtorii. Windows lea dábálaš operatiivavuogádat dihtor. GNU/Linux lea friddja operatiivavuogádat.
Ubuntu Unity čállinbeavdi gávdnot sámegillii , sáhtát instalerejuvvot ja válljet sámegillii Ubuntu GNU/Linuxa distribušuvnna.
KDE čállinbeavdi gávdnot sámegillii , sáhtát instalerejuvvot ja válljet sámegillii Kubuntu GNU/Linuxa distribušuvnna.
Wubi 20.04 lea almmustahttit. Wubi birgekeahttá instalerejuvvo ja váldit eret juste dego Windows prográmmait. Kubuntu gávdnot sámegillii.
Portable Ubuntu Remix Version 4 slimLZM2 U10.4 (Ubuntu 10.04 LTS) lea almmustahttit. Portable Ubuntu Remix birgekeahttá instalerejuvvo USB-ovttadagaid ja garraskearru ja vuodjit Ubuntu juste dego Windows prográmmait. Ubuntu gávdnot 29 dievas giella. Ubuntu lea GNU/Linuxa ja Unix-lágan operatiivavuogádagain. 
Unix operatiivavuogádagain.
Solaris, HP-UX ja AIX lea Unix operatiivavuogádagain.
Windows.
Windows 11 lea maŋimus Windows-veršuvnna (2021).
Mac OS.
Mac OS X Snow Leopard govva.
Mac OS X v14.4 Sonoma, maŋimus Mac OS X-veršuvnna. Mac OS X lea Unix-lágan operatiivavuogádagain.
DOS.
MS-DOS lea boaris vuogádat. FreeDOS lea DOS-lágan operatiivavuogádagain.
Aš-šaheada

Aš-šaheada davvisámegiella. Shahadah eŋgelasgiella. الشهادة arábiagillii. 
Ii leat eará ipmil go Allah ja Muhammed lea su profehta. لا إله إلا الله محمد رسول الله arábiagillii.
Vihtanastit jietna fiila
Vihtanastit teaksta
Arábiagillii أشهد أن لا إله إلاَّ الله و أشهد أن محمد رسول الله 
Njeallje veršuvnna.
Eaš-hea-du eal-la I-la-hea il-lAllah,
wea eaš-hea-du ean-nea Mu-hám-mea-dear ra-su-lul-la
Eaš-hea-du eal-la
I-la-hea il-lal la-hu,
wea eaš-hea-du ean-nea
Mu-hám-mea-dear
ra-su-lul-la
ʾašhadu ʾan lā 
ilāha illa (A)llāh, 
wa ʾašhadu ʾanna 
Muḥammada(n) 
rasūlo (A)llāh
ASH-HADU (jag vittnar) ANLA-ILAHA (att det finns ingen Gud) ILLA-ALLAH (utom Allah), WA ASH-HADU (och jag vittnar) ANNA MUHHAMMADAN RASUL-ALLAH (att Muhammad är Hans sändebud)
Henry Sandham

Henry Sandham (miessemánu 24. 1842 - geassemánu 21. 1910) lei kanádalaš dáiddár.
Józef Gosławski

Józef Jan Gosławski (riegádii Cuoŋománu 24. 1908, Polanówka – jámii Ođđajagimánu 23. 1963, Warszawa) lei polskalaš dáiddár. Jagis 1952 son vuittii "Srebrny Krzyż Zasługi" bálkkašumi.
Francesco Melzi

Francesco Melzi (c. 1491 – 1570) lei dovddus itálialaš dáiddár.
Moskva

Moskva () lea Ruošša oaivegávpot.
Athena

Athena (dálágreikkagillii: "Αθήνα, Aŧína", dološgreikkagillii: , "Aŧênai") lea Greikka oaivegávpot.
Valletta

Valletta lea Malta oaivegávpot. Dan olmmošlohku lea 6 675 ássi (2013).
Wien

Wien lea Nuortariikka oaivegávpot.
&lt;br&gt;
Bern

Bern lea Sveicca oaivegávpot. Duiskkagielat Bernis lea 122 658 olbmo.
Ludvig Karsten

Ludvig Karsten (miessemánu 8. 1876 - golggotmánu 19. 1926) lei dáža dáiddár.
Osasco

Osasco lea suohkan Brasilas. Suohkana viidodat lea 64,935 njealjehaskilomehtera ja doppe ássa 718.646 olbmo (2009).
Máŋggaidlohku

Nomeniid máŋggaidlohku adno dalle go lea sáhka eambbo go ovtta ovttadagas, guovtti rájes dahje eambbo. 
Omd. Dáppe leat ollu beatnagat. Mus leat ollu jurdagat.
Mearkkaš ahte ii galgga atnit máŋggaidlogu hámi dalle go lea lohkosátni ovddabealde.
Omd. Dáppe leat vihtta beatnaga.
Vearbbaid máŋggaidlogu-hámit adnojit maŋŋel persovnnaid mii, dii ja sii.
Dalle leat golbma dahje eanet olbmo mielde dagus dahje dáhpáhusas.
Omd. Mii vázzit ruoktot. Mii joavdat ruoktot.
Fahkon

 
Fahkon ("Orcinus orca") lea delfiidnasoga ("Delphinidae") stuorimus čearda.
Vilgesguolli

Vilgesguolli ("Delphinapterus leucas") lea Arktálaš ja sub-Arktálaš fálisčearda.
Govvádus.
Dutkálaš namma "Delphinapterus leucas" máksit "vilges delfiidna soajáinhaga", ja máinnus vilgesguoli ivdni ja su fihččuhaga. Vilgesguolli šaddá sulli 3-5 mehterat guhkki ja 1350-1500 kilot lossat.
Dierpmis

Dierpmis vai Bájanolmmái (, ) lei bajánipmil sámi mytologiijai. Son dagahii riđu dahje stoarpma, bajána, álddagasa ja arvvi. Dierpmis sogastahtat suopmilaš Ukko ja dáža Thor.
Malmö

Malmö (ruoŧagillii " Malmö") lea gávpot Ruoŧas, Skåne leanas. Malmö lea maid Skåne leana oaivegávpot. Gávpoga viidodat lea 335,14 km² ja olmmošlohku 290 078.
Västerås

Västerås lea gávpot Ruoŧas, Västmanlándda leanas. Västerås lea maid Västmanlándda leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 51,73 km² ja olmmošlohku 107 005.
Linköping

Linköping lea gávpot Ruoŧas, Östergötlándda leanas. Linköping lea maid Östergötlándda leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 42,01 km² ja olmmošlohku 97 428.
Ubmi

Ubmi (ruoŧagillii: "Umeå") lea gávpot Ruoŧas, Västerbottena leanas. Ubmi lea maid Västerbottena leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 33,46 km² ja olmmošlohku 75 645.
Härnösand

Härnösand (ruoŧagillii: "Härnösand") lea gávpot Ruoŧas, Västernorrlándda leanas. Härnösand lea maid Västernorrlándda leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 10,90 km² ja olmmošlohku 18 003.
Uppsala

Uppsala lea gávpot Ruoŧas, Uppsala leanas. Uppsala lea maid Uppsala leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 47,86 km² ja olmmošlohku 166 698.
Nyköping

Nyköping lea gávpot Ruoŧas, Södermanlándda leanas. Nyköping lea maid Södermanlándda leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 12,31 km² ja olmmošlohku 27 720.
Växjö

Växjö lea čoahkkebáiki ja gávpot Växjö gielddas, Kronobergga leanas, Ruoŧas. Växjö lea maid Kronobergga leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 29,29 km² ja olmmošlohku 60 887 (2010)..
Kalmar

Kalmar lea gávpot Ruoŧas, Kalmara leanas. Kalmar lea maid Kalmara leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 18,85 km² ja olmmošlohku 35 170.
Jönköping

Jönköping lea gávpot Ruoŧas, Jönköpinga leanas. Jönköping lea maid Jönköpinga leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 44,33 km² ja olmmošlohku 84 423.
Östersund

Östersund lea gávpot Ruoŧas, Jämtlándda leanas. Östersund lea maid Jämtlándda leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 26,84 km² ja olmmošlohku 43 796.
Halmstad

Halmstad lea gávpot Ruoŧas, Hallándda leanas. Halmstad lea maid Hallándda leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 33,01 km² ja olmmošlohku 55 688.
Gävle

Gävle lea gávpot Ruoŧas, Gävleborgga leanas. Gävle lea maid Gävleborgga leana oaivegávpot. Gávpogs viidodat lea 41,79 km² ja olmmošlohku 68 700.
Visby

Visby lea gávpot Ruoŧas, Gotlándda leanas. Visby lea maid Gotlándda leana oaivegávpot. Gávpot viidodat lea 12,08 km² ja olmmošlohku 22 236.
Falun

Falun lea gávpot Ruoŧas, Dalarna leanas. Falun lea maid Dalarna leana oaivegávpot. Gávpoga viidodat lea 26,40 km² ja olmmošlohku 36 447.
Karlskrona

Karlskrona lea gávpot Ruoŧas, Blekinge leanas. Karlskrona lea maid Blekinge leana oaivegávpot. Gávpoga viidodat lea 21,36 km² ja olmmošlohku 64 053.
Rohttu

Rohttu lei buohcu- ja jábmeipmil sámi mytologiijai. Son orui gáppus jábmiidáibmu, "Rohttudáibmu".
Njenecia autonomalaš biiregoddi

Njenecia autonomalaš biiregoddi (, Nenetskij avtonomnij okrug, , Nenyotse avtonomnoy ɲokruk), Njenecia dahje Nenetsia lea autonomalaš biiregoddi ("okrug") Davvi-Ruoššas.
Siida (musea)

Siida lea musea ja luondduguovddáš Anára márkanis, Suomas.
Siida - Suoma sámiid álbmotmusea.
Sámemusea Siida lea sámiid álbmotmusea ja riikkadási spesiálamusea. Sámemusea vurke iežas čoakkáldagaide Suoma sámiid vuoiŋŋalaš ja ávnnaslaš kultuvrra ja ovdanbuktá dan iežas čájáhusain ja prentosiin. Sámemusea váldodoaibmabáiki lea Siiddas Anáris. Sámemusea doaimmahagat, čoakkáldathálddahus, čájáhusbuvttadeapmi ja eará mávssolaš doaimmat gávdnojit Siiddas. Sámemusea bajásdoallá maiddái Nuortalaččaid Árbevierrodálu Anára Čeavetjávrris.
Sámemusea historjá.
Sámii Litto - Sámiid yhdistys ry. vuođđudii Sámemusea 1959:s. Anára sámemusea vuođđuduvvui 1959:s ja seammás čoaggigohte visttiid ja dávviriid. Olgomusea vuosttas visttit sirdojuvvojedje báikki ala 1960:s. Anára sámemusea rahppojuvvui atnui vuosttas háve geassebadjái 1963 Davviriikkaid vuosttas iehčanas sámemusean. Go musea lei doaibman moaddelot jagi, de dan doaimma háliidedje dahkat iehčanassan ja dorvvastit dan joatkašuvvama ja ovdáneami. Dán ulbmila várás vuođđuduvvui 1986:s Sámi museum – Sámemuseavuođđudus (maŋŋelis Sámemuseavuođđudus). Arkiteakta Juhani Pallasmaa plánen museavisti Siida rahppojuvvui almmolaš atnui cuoŋománus 1998 dasttán boares olgomusea lahkosiidda. Áidnalunddot olgomusea lea ainge dehálaš oassi Sámemusea čájáhusdoaimmain. 1999:s Sámemusea oaččui riikkadási spesiálamusea stáhtusa. Sámemusea Siida lea álggu rájes doaibman ealaskas vuogi mielde máŋgga suorggis ja dan doaibma lea bures vuogáiduvvan sámeservoša dárbbuide.
Sámemuseavuođđudus.
Sámemuseavuođđudusa ulbmilin lea doarjut ja ovddidit sámiid čearddalaš kultuvrra. Dat bargá dán ulbmila ovdii vuosttažettiin nu, ahte bajásdoallá ja stivre Sámemusea ja dan doaimma, jođiha museasuorggi ovttasbarggu sámeguovllus, Suomas ja riikkaidgaskasaččat sihke doarju sámekultuvrra dieđalaš dutkama ja dahká dovddusin dan bohtosiid. Vuođđudusa ruovttubáiki lea Anár ja dan áššiid dikšu ja dan ovddasta stivra, mii válljejuvvo hávil njealje kaleanddarjahkái. Stivrras leat gávcci lahtu, geain uhcimustá njealjis galget leat sámesogat Suoma riikkavuložat.
Sámemuseavuođđudus oamasta Sámemusea dávvir-, čuovgagovva-, giehtagirjerádjo- ja dáiddačoakkáldagaid, olgomusea oktan ráhkadusaiguin sihke arkiivva. Das lea vuoigatvuohta váldit vuostái skeŋkemiid ja testameanttaid sihke lasihit earánláhkáige iežas opmodaga, ii goittotge fitnodatdoaimma vuođul. Vuođđudusa opmodat ja várit galget geavahuvvot Sámemusea ovddideapmái. Jos vuođđudus heaittihuvvo, de dan várit lágiduvvojit vuođđudusa stivrra mearridan vuogi mielde nu, ahte museačoakkáldagaid seailun dorvvastuvvo (Sámi museum – Sámemuseavuođđudusa njuolggadusat 14 §, 25.11.2003). Sámemusea doaimma váldoruhtadeaddjin lea oahpahus- ja kulturministeriija. Maiddái Anára gielda mieđiha jahkásaččat suokkardanvuloš ruhtadoarjaga. Sámemusea beaivválaš jođiheamis vástida museahoavda. Museas leat 14 fásta bargi.
Geahča maid.
Siida
Hebe Camargo

Hebe Maria Camargo (njukčamánu 8. b. 1929 Taubaté, Brasilia – čakčamánu 29. b. 2012 São Paulo, Brasilia) lei brasilialaš lávlu ja neavttár.
Rinaldo Cuneo

Rinaldo Cuneo (suoidnemánu 2. 1877 - juovlamánu 27. 1939) lei amerihkálaš dáiddár.
Karlshamna gielda

Karlshamna gielda lea gielda Ruoŧas Blekinge leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Karlskrona gielda

Karlskrona gielda lea gielda Ruoŧas Blekinge leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Olofströma gielda

Olofströma gielda lea gielda Ruoŧas Blekinge leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Ronneby gielda

Ronneby gielda lea gielda Ruoŧas Blekinge leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Sölvesborga gielda

Sölvesborga gielda lea gielda Ruoŧas Blekinge leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Bollnäsa gielda

Bollnäsa gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Gävle gielda

Gävle gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Hoforsa gielda

Hofors gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Hudiksvalla gielda

Hudiksvalla gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Ljusdala gielda

Ljusdala gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Nordanstigga gielda

Nordanstigga gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Ockelbo gielda

Ockelbo gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Ovanåkera gielda

Ovanåkera gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Sandvikena gielda

Sandvikena gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Söderhamna gielda

Söderhamna gielda lea gielda Ruoŧas Gävleborgga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Falkenbergga gielda

Falkenbergga gielda lea gielda Ruoŧas Hallándda leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Halmstadda gielda

Halmstadda gielda lea gielda Ruoŧas Hallándda leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Hylte gielda

Hylte gielda lea gielda Ruoŧas Hallándda leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Kungsbacka gielda

Kungsbacka gielda lea gielda Ruoŧas Hallándda leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Laholma gielda

Laholma gielda lea gielda Ruoŧas Hallándda leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Varberga gielda

Varberga gielda lea gielda Ruoŧas Hallándda leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Skiervvá sámegiel báikenamat

Sámi eatnandieđalaš namma Skiervvás (knr 1941) guoská báikenamat Skiervvá gielddas, main lea sámegiel hápmi. De báikenamma sáhttá guoskat eatnandieđalaš guovlluide feara man muddui, de ahte namat sáhttet gieđahallat moadde gielddat.
Sápmi báikenamat sáhttá lea earalágán, jos vuođđuduvvo ahte guovllus lea eará sámegielat. Dat dáhpáhuvvo rádjeguovlluin. Lea ovcci sámegiela: lullisámegiella, ubmisámegiella, biđonsámegiella, julevsámegiella, davvisámegiella, nuortalašgiella, anárašgiella, gielddasámegiella ja darjjesámegiella. Lea maid guokte jávkkan sámegiela: giemasámegiella ja áhkkilsámegiella. Dušše davvisámegiella čáhkada dán listái Skiervá gildii.
Málatvuomi sámegiel báikenamat

Sámi eatnandieđalaš namma Málatvuomis (knr 1924) guoská báikenamat Málatvuomi gielddas, main lea sámegiel hápmi. De báikenamma sáhttá guoskat eatnandieđalaš guovlluide feara man muddui, de ahte namat sáhttet gieđahallat moadde gielddat.
Sápmi báikenamat sáhttá lea earalágán, jos vuođđuduvvo ahte guovllus lea eará sámegielat. Dat dáhpáhuvvo rádjeguovlluin. Lea ovcci sámegiela: lullisámegiella, ubmisámegiella, biđonsámegiella, julevsámegiella, davvisámegiella, nuortalašgiella, anárašgiella, gielddasámegiella ja darjjesámegiella. Lea maid guokte jávkkan sámegiela: giemasámegiella ja áhkkilsámegiella. Dušše davvisámegiella čáhkada dán listái Málatvuopmi gildii.
Berga gielda

Berga gielda lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Lea njeallje čoahkkebáikkit dain Berga gielda.
Bräcke gielda

Bräcke gielda (ruoŧagillii): " Bräcke kommun " lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Bräcke gielda.
Härjedalena gielda

Härjedalena gielda (ruoŧagillii): "Härjedalens kommun" lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Härjedalena gielda.
Krokoma gielda

Krokoma gielda (ruoŧagillii): "Krokoms kommun" lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Krokoma gield.
Báhcavuona sámegiel báikenamat

Dáppe lea Báhcavuona sámegiel báikenamaid listu.
Mátta-Várjjaga sámegiel báikenamat

Dát lea Mátta-Várjjaga sámegiel báikenamaid listu.
Álttá sámegiel báikenamat

Dáppe lea Álttá sámegiel báikenamaid listu.
Davvesiidda sámegiel báikenamat

Dáppe lea Davvesiidda sámegiel báikenamaid listu.
Bearalvági sámegiel báikenamat

Dáppe leat Bearalvági sámegiel báikenamaid listu.
Fálesnuori sámegiel báikenamat

Dáppe lea Fálesnuori sámegiel báikenamaid listu.
Gáŋgaviikka sámegiel báikenamat

Dáppe leat Gáŋgaviikka sámegiel báikenamaid listu.
Deanu sámegiel báikenamat

Dáppe lea Deanu sámegiel báikenamaid listu.
Ákŋoluovtta sámegiel báikenamat

Dáppe lea Ákŋoluovtta sámegiel báikenamaid listu.
Kárášjoga guovttegiel báikenamat

Dát lea Kárášjoga guovttegiel báikenamaid listu.
Porsáŋggu sámegiel báikenamat

Dáppe lea Porsáŋggu sámegiel báikenamaid listu.
Davvinjárgga sámegiel báikenamat

Dáppe lea Davvinjárgga sámegiel báikenamaid listu.
Unjárgga sámegiel báikenamat

Dát lea Unjárgga sámegiel báikenamaid listu.
Hámmárfeastta sámegiel báikenamat

Dát lea Hámmárfeastta sámegiel báikenamaid listu.
Muosáid sámegiel báikenamat

Dát lea Muosáid sámegiel báikenamaid listu.
Láhpi sámegiel báikenamat

Dát lea Láhpi sámegiel báikenamaid listu.
Várggáid sámegiel báikenamat

Dáppe lea Várggáid sámegiel báikenamaid listu.
Guovdageainnu guovttegiel báikenamat

Dáppe lea Guovdageainnu guovttegiel báikenamaid listu.
Čáhcesullo sámegiel báikenamat

Dáppe leat Čáhcesullo sámegiel báikenamaid listu.
Ragunda gielda

 Ragunda gielda (ruoŧagillii): " Ragunda kommun" lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Ragunda gielda.
Strömsunda gielda

Strömsunda gielda (ruoŧagillii): "Strömsunds kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Strömsunda gield.
Åre gielda

Åre gielda (ruoŧagillii): "Åre kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Åre gielda.
Östersunda gielda

Östersunda gielda (ruoŧagillii): "Östersunds kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Jämtlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Östersunda gielda.
Aneby gielda

Aneby gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Čoahkkebáikkit.
Aneby gielddas leat golbma čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Eksjö gielda

Eksjö gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Gislaveda gielda

Gislaveda gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin Gislaveda gielddas.
Madiijávri

Madiijávri lea jávri Guovdageainnus Finnmárkku fylkkas. Jávri lea sullii 221 mehtera guhkki.
Gnosjö gielda

Gnosjö gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Čoahkkebáikkit.
Gnosjö gielddas leat čieža čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Habo gielda

Habo gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Jönköpinga gielda

Jönköpinga gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Mullsjö gielda

Mullsjö gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Čoahkkebáikkit.
Mullsjö gielddas leat guokte čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Nässjö gielda

Nässjö gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Sävsjö gielda

Sävsjö gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Värnamo gielda

Värnamo gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Tranåsa gielda

Tranåsa gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Vaggeryda gielda

Vaggeryda gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Vetlanda gielda

Vetlanda gielda lea gielda Ruoŧas Jönköpinga leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sävsjö gielda.
Borgholma gielda

Borgholma gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Emmaboda gielda

Emmaboda gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Högsby gielda

Högsby gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Kalmara gielda

Kalmara gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Mönsteråsa gielda

Mönsteråsa gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Mörbylånga gielda

Mörbylånga gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Nybro gielda

Nybro gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Oskarshamna gielda

Oskarshamna gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Torsåsa gielda

Torsåsa gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Vimmerby gielda

Vimmerby gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Västervika gielda

Västervika gielda lea gielda Ruoŧas Kalmara leanas.
Geahča maid.
Gieldat Ruoŧas
Edgar Degas

Hilaire-Germain-Edgar De Gas (suoidnemánu 19. b. 1834 – čakčamánu 27. b. 1917) lei frankriikalaš dáiddár ja bázzedahki.
Alvesta gielda

Alvesta gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 19 049 (2013).
Čoahkkebáikkit.
Alvesta gielddas leat guhtta čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Lessebo gielda

Lessebo gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 8 027 (2013).
Čoahkkebáikkit.
Lessebo gielddas leat njeallje čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Ljungby gielda

Ljungby gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 27 384 (2013).
Jagi 1986 bassista Cliff Burton jámii, go Metallica turneabusse gopmánii E4-geainnus Dörarpas. Jápminbáikkis lea Burtona muitomearka.
Čoahkkebáikkit.
Ljungby gielddas leat gávcci čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Markaryda gielda

Markaryda gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 9 501 (2013).
Čoahkkebáikkit.
Markaryda gielddas leat njeallje čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Tingsryda gielda

Tingsryda gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 12 116 (2013).
Čoahkkebáikkit.
Tingsryda gielddas leat gávcci čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Uppvidinge gielda

Uppvidinge gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 9 280 (2013).
Čoahkkebáikkit.
Uppvidinge gielddas leat vihtta čoahkkebáikki. Uhca oassi Norrhult-Klavreströmas gullá maiddái Växjö gildii, muhto eanaš oassi dás čoahkkebáikkis lea Uppvidinge gielddas.
Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Växjö gielda

Växjö gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 85 083 (2013).
Čoahkkebáikkit.
Växjö gielddas leat 13 čoahkkebáikki. Uhca oassi Norrhult-Klavreströmas gullá maiddái Växjö gildii, muhto eanaš oassi dás čoahkkebáikkis lea Uppvidinge gielddas.
Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Älmhulta gielda

Älmhulta gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 15 720 (2013).
Čoahkkebáikkit.
Älmhulta gielddas leat vihtta čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid.
Listu Ruoŧa gielddain
Máze

Máze () lea gilli Guovdageainnus Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Ákšovuonjiehkki

Ákšovuonjiehkki () lea čohkkajiehkki Davvi-Norggas, sihke Finnmárkku ja Romssa fylkkas. Jiehki viidodat lea 41 km², manin dát lea Skandinávia logádin stuorámus, Norgga ovccádin stuorámus ja Finnmárkku ja Romssa fylkkaid stuorámus jiehkki. 
Geahča maid.
Eskilstuna gielda

Eskilstuna gielda (ruoŧagillii: "Eskilstuna kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Eskilstuna gielda.
Flena gielda

Flena gielda (ruoŧagillii: "Flen kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Flena gielda.
Láhpoluoppal

Láhpoluoppal lea gilli Guovdageainnus Romssa ja Finnmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea sullii 100. Láhpoluobbalis lea Láhpoluobbala kapealla. Láhpoluobbalis lei skuvla, Láhpoluobbala skuvla, muhto dat heaittihuvvui giđđat jagi 2012.
Šihččajávri

Šihččajávri lea gilli ja jávri Guovdageainnus Finnmárkku fylkkas.
Šihččajávrris lea meteorologalaš mihtidanstašuvdna.
Ávži (gilli)

Ávži (dárogillii "Avzi") lea gilli Guovdageainnus Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Sámi suohkaniid namat (Finnmárku)

Sámi suohkaniid namat Finnmárkkus (fnr 20) guoská namat Finnmárkku fylkkas, main leat sámegielalaš hápmi.
Titian

Tiziano Vecelli dahje Tiziano Vecellio (c. 1488–1576) lei dovddus itálialaš dáiddár.
Concepción, Chile

Concepción lea Chile oaivegávpot.
Akseli Gallen-Kallela

Akseli Gallen-Kallela (cuoŋománu 26. b. 1865 - njukčamánu 7. b. 1931) lei suopmelaš dáiddár.
Soči

Soči (ruoššagillii "Сочи") lea gávpot Ruoššas. Olmmošlohku lea 341,902 (2010).
Paul Gauguin

Eugène Henri Paul Gauguin (geassemánu 7. b. 1848 – miessemánu 8. b. 1903) lei frankriikalaš dáiddár já bázzedahkki.
John Michael Wright

John Michael Wright (1617 - 1694) lei brihttalaš dáiddár.
Gnesta gielda

Gnesta gielda (ruoŧagillii: "Gnesta kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Gnesta gielda.
Katrineholma gielda

Katrineholma gielda (ruoŧagillii: "Katrineholms kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Katrineholma gielda.
Nyköpinga gielda

Nyköpinga gielda (ruoŧagillii: "Nyköpings kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Nyköpinga gielda.
Oxelösunda gielda

Oxelösunda gielda (ruoŧagillii: "Oxelösunds kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Oxelösunda gielda.
Strängnäsa gielda

Strängnäsa gielda (ruoŧagillii: "Oxelösunds kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Strängnäsa gielda.
Trosa gielda

Trosa gielda (ruoŧagillii: "Trosa kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Trosa gielda.
Vingåkera gielda

Vingåkera gielda (ruoŧagillii: "Vingåkera kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Vingåkera gielda.
Guoládaga Sámi Searvi

Guoládaga Sámi Searvi (ruoššagillii "Ассосиация Кольских саамов") lea sámiid searvi Guoládagas. Searvi vuođđuduvvui jagis 1989 ja dan jođiheaddji lea Nina Afanasjeva. Guoládaga Sámi Searvi lea Sámiráđi miellahttosearvi.
Lujávri

Lujávri (gielddasámegillii Луяввьр dahje Lujavvr, ruoššagilii "Lovozero") lea gilli Ruošša beal Sámis.
Lujávri lea stuorimus sámi gilli Ruoššas.
Andrus Ansip

 
Andrus Ansip (golggotmánu 1. 1956 Tartu, Estteriika) lei Esteriikka oaiveministtar jagis 2005-2015.
Bjurholmma gielda

Bjurholmma gielda (ruoŧagillii): "Bjurholms kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Bjurholmma.
Dorotea gielda

Dorotea gielda (ruoŧagillii): "Dorotea kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Dorotea gielda.
Lycksele gielda

Lycksele gielda (ruoŧagillii): "Lycksele kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Lycksele gielda.
Malå gielda

Malå gielda (ruoŧagillii): "Malå kommu") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Malå gielda.
Nordmalinga gielda

Nordmalinga gielda (ruoŧagillii): "Nordmalings kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Nordmalinga gielda.
Norsjö gielda

Norsjö gielda (ruoŧagillii): "Norsjö kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Norsjö gielda.
Robertsforsa gielda

Robertsforsa gielda (ruoŧagillii): "Robertsfors kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Robertsforsa gielda.
Skellefteå gielda

Skellefteå gielda (ruoŧagillii): "Skellefteå kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Skellefteå gielda.
Suorssá gielda

Suorsá gielda (ruoŧagillii): "Sorsele kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. Suorsá lea suohkana hálddáhusguovddáš, ja 2005 ledje čoahkkebáikkis 1 353 ássi ja suohkana sturrodat lei 1.83 km².
Namma boahta jahkkimis sámegielat "suorgi" namas, mii orru bures govvideame čađa golgi čázádaga "suorggideami" báikkis. 
Gilli lea Vindelälven eatnogáttis, mii lea okta dain moatti Davvi-Ruoŧa jogain masa vel eai leat huksejuvvon makkárge fápmorusttegat. 
Bákegotti čađa manna Eurohpágeaidnu 45 ja ruoŧa riikkageaidnu 363. Maiddái siseatnangeaidnu manná Suorssá bokte, lulilhaga davás Jielleváre ja Váhčira guvlui.
Báiki lea muđui sámi boazodoalloguovlu. 
Čoahkkebáikkit.
Lea njeallje čoahkkebáikkit dain Suorsá gielda.
Storumana gielda

Storumana gielda (ruoŧagillii): "Sorsele kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Storumana gielda.
Ubmi gielda

Ubmi gielda (ruoŧagillii): "Umeå kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Ubmi gielda.
Vilhelmina gielda

Vilhelmina gielda (ruoŧagillii): "Vilhelmina kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Vilhelmina gielda.
Vindelna gielda

Vindelna gielda (ruoŧagillii): "Vindelns kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Vindelna gielda.
Vännäsa gielda

Vännäsa gielda (ruoŧagillii): "Vännäs kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Vännäsa gielda.
Åsele gielda

Åsele gielda (ruoŧagillii): "Åsele kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västerbottena leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Åsele gielda.
Härnösanda gielda

Härnösanda gielda (ruoŧagillii): "Härnösands kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Oarje-Norrlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Härnösanda gielda.
Kramforsa gielda

Kramforsa gielda (ruoŧagillii): "Kramfors kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Oarje-Norrlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Kramforsa gielda.
Steinar Pedersen

Steinar Pedersen (rieg. njukčamánu 2. b. 1947) lea sápmelaš politihkkár (Bargiidbellodat) ja historihkkár. 
Steinar Pedersen lei 2011 rájes Sámi allaskuvlla rektora, ja son lei Sámediggeáirras 1989-2005. Pedersen váldi historjjá doavttirgráda Romssa universitehtas 2006:as, nákkosgirjji fádda lei Norgga-Ruoŧa rádjásoahpamuš jagis 1751.
Pedersen orru Deanus gos sus lea joavkku eamidiinnis, ja sudnos leat guokte máná.
Tuvrrahasat

Tuvrrahasat, Kautokeino turlag, lea vázzinsearvi mii ásahuvvui Guovdageainnus 5. beaivvi geassemánus 2008:s. 
Tuvrrahasaid áigumuš lea lágidit oaneheappo ja guhkit tuvrraid, mii čohke olbmuid luonddu vásáhusaide. Tuvrrahasaid jođiheaddji lea Sara Victoria Andersen.
Sámepolitihkka

Sámi politihkka
Sámi politihka lea giddejuvvon sihke sisdoallui ja doaimmaheddjiide ja dan ferte veardadallat sihke sisdoalu ja doaimmaheddjiid dafus. Lea nu ahte doaimmaheaddjit jođihit dan sámi politihka maid sii lea sin dilis duddjon. Danin lea oktavuohta sisdoalu ja doaimmaheddjiid gaska nu ahte guđe ge doaimmaheaddjis lea su ipmárdus sámi politihka sisdoalu hárrái. Danin korrelerejit doaimmaheadji ja sisdoalu kategoriijat. Doaimmaheaddjit leat álbmot ja eiseválddit. Álbmoga ovddastit olbmot, sámi orgganisašuvnnat ja searvvit. Eiseválddit ovddastit Stuorradiggi, departemeanttat ja Sámedeggi. 
Leat eanet aktevrrat guđiin leat berošteamit sámi politihka hárrái, muhto das in leat rehkenastan nugo suohkanit, fylkkaid, bellodagaid ja ásahusaid doaimmaheaddjiin sámi politihkas.Mediijat leat min áiggi guovddáš aktevrrat guđet váikkuhit servodatáššiin. Sii eai leat aŋkke doaimmaheaddjit. 
Mu berošteapmi lea sámi politihka hárrái ođđa áiggis ja maid rehkenastan áiggi máilmmi soađi rájes 1945:s.
Politihka lea boahte áiggi hárrái ja sámi politihka ges lea sámi álbmoga boahte áiggi birra. Go boahte áiggi eai olbmot ipmirdan seamma láhkái, de leat guđe ge ipmárdusa vuođul duddjojuvvon sámi politihkka. Dien oasis de čuožželit doaimmaheaddjit guđe ge sámi politihka várás.
Vuođđogažaldat šaddá de mot guhte ge ipmirdá láhčit eavttuid sámi álbmoga bistevaš boahte áiggi várás.
Váldoearut vuođđoipmárdusas leat áiggiid čađa leamaš giddejuvvon sáeálbmoga ja stáđa gaskavuhtii. De lea digaštallan mot galggašii diet gaskavuohta leat ja man lahka sámeálbmot berre leat stáda. Eará sániguin sáhttá seamma ášši birra jearrá mot sámealbmot berre leat integrerejuvvon riikaásahusaid nugo oahpu, birgenlagijnv. dáfus. 
Áiggiid go stáda lea váldán ovddasvástádusa sámepolitihkas, de lea jurdda leamaš ahte dan vuođul sámi álbmot lea buoremusat fárus riika doaimmain ja lea integrerejuvvon oassi riikas. Nubbe jurddavuohki lea ahte stáda váldá ovddasvástádusa dušše eavttuid hárrái ja luohtá ahte álbmot ieš doaimmaha sámepolitihka sihke sisdoalu ja jođiheami hárrái. Dán vuođul sáhttá áigodagaid mielde guorahallat mot sámepolitihkka lea rievdadan Norggas.
Sollefteå gielda

Sollefteå gielda (ruoŧagillii): "Sollefteå kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Oarje-Norrlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sollefteå gielda.
Sundsvalla gielda

Sundsvalla gielda (ruoŧagillii): "Sundsvalls kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Oarje-Norrlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sundsvalla gielda.
Timrå gielda

 Timrå gielda (ruoŧagillii): " Timrå kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Oarje-Norrlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Timrå gielda.
Ånge gielda

Ånge gielda (ruoŧagillii): "Ånge kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Oarje-Norrlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Ånge gielda.
Örnsköldsvika gielda

Örnsköldsvika gielda (ruoŧagillii): "Örnsköldsviks kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Oarje-Norrlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Örnsköldsvika gielda.
Valeri Leontiev

Valeri Jakovlevič Leontiev () (r. njukčamánu 19. b. 1949 Sovjetlihtus) lea ruošša poplávlu.
Charles III

Charles III (Charles Philip Arthur George Mountbatten-Windsor; riegádii skábmamánu 14. b. 1948 Londonis, Englánddas) lea Ovttastuvvan gonagasriikka gonagas ja 14 eará álbmogiidservodatriikka stáhtaoaivámuš. Son lea Dronnet Elizabeth II:a ja prinsa Philip boarráseamos mánná.
Diana (Walesa prinseassa)

Diana, Walesa prinseassa (Diana Frances, riegádan Spencer; riegádii suoidnemánu 1. b. 1961 Sandringhamas, Englánddas; jámii borgemánu 31. b. 1997 Parisas, Frankriikkas) lei Prinsa Charlesa vuosttaš eammi. Sudno guokte bártni, Prinsa William ja Prinsa Harry, leaba nubbi ja goalmmát árbbolaš Stuorra-Británnia truvdnui ja 15 earát álbmogiidservodatriikka. Son jámii biilalihkohisvuođas Parisas, borgemánu 31. b. 1997.
William (Cambridge herttot)

Prinsa William, Cambridge herttot, Strathearna greavva ja báron Carrickfergus (William Arthur Philip Louis, riegádii geassemánu 21. b. 1982) lea brihttalaš prinsa ja gullo brihttalaš gonagasbearrašis. Son lea Gonagas Charlesa ja Prinseassa Diana boarráseamos bárdni ja vuosttaš árbbolaš Stuorra-Británnia truvdnui. Náitalan Kate Middletoniin Westiministera St. Petergirkus cuoŋománu 29. b. 2011.
Riikkaidgaskasaš telefovdnakoda

Riikkaidgaskasaš telefovdnakoda vai riikakoda lea logut maid geavahat jos galggá riŋget riikarájáid rastá.
Go olgoriikii čujuha ferte vuos lasihit olgoriikka gehčosa. EU:s dat geažus láve 00 ja dasto riikkanummar. Olu riikkaid guovlonummira vuosttaš siffar ii galgga čállot. Ovdamearkka dihte go riŋge Albániai Irlánddas, de čállá 00355 ja dasto Albánia telefonnummara. Go háliida riŋget Ruŧŧii muhtun eará riikkas, ovdamearkka Stuorrabritánias, de galgá čállit 0046 ja dasto Ruoŧa telefonnummara (muhto ii guovlonummara vuosttaš nolla). 
Telefovnnas mas lea "+"-boallu sáhttá bidjat dan olgoriikkagehčosa sadjái. Ovdalis ovdamearkkat šaddet dalle +355 ja gis +46. Dán vuogi sáhttá maid atnit go riŋge riikka siste nai. 
Olgoriikageažus rievddada riikkas riikii ja sáhttet boasttoipmárdusat šaddat go čállá dan riikkaidgaskasaš oktavuođas. Danin leage riikkaidgaskasaš soahpamuš ahte olgoriikagehčosa sadjái galgá plussamearka.
Oaivegávpot

Oaivegávpot lea dien gávpot stáhtas, vai eará politihkalaš aktavuođa, gos gávdnet stáhta politihkalaš administrašuvdna.
Našuvnnalaš interneahtta-TLD

Našuvnnalaš Interneahtta-TLD (ccTLD)
Interneahtta-TLDat.
__NOEDITSECTION__
Norgga gonagas

Norgga gonagas lea Norgga formála stádaoaivámuš ja doaimmaheaddjiválddi bajimus jođiheaddji. Duohtavuođas lea Ráđđehus geas lea dát váldi. Sis lea leamašan dát váldi dan rájes go uniovdna Ruoŧain botkejuvvui geassemánu 7. beaivvi 1905:s. Go gonagas lea formála stádaoaivámuš, de ferte son čállit vuollái buot Ráđđehusa almmolaš mearrádusaid, maiddai gohčoduvvon gonagaslaš resolušuvnnat, ja dohkkehit lágaid maid Stuoradiggi lea meannudan. Dát dáhpahuvvá dábálaččat bearjadagaid fásta čoahkkimin, nammalassi Gonagas stádaráđis.
Dehálaš njuolggadus Gonagasa válddi birra gávdno Vuođđolágas. Eanas páragráfain gos Gonagasas lea váldi, ferte dulkot dan guvlui ahte lea Ráđđehusas geas lea dat váldi. Soames njuolggadusat leat gonagasa iežas, ovdamearkkaide dego árbbi njuolggadusat ja Gonagasa geatnegasvuođa birra (geahča ovdamearkkaide §§4 ja 11). Gonagasas lea ollislaš immunitehta, vrg. §5. Ovdalašáiggi ledje dušše dievddut geat sáhtte árbet ruvnnu, muhto dát vierru rievdaduvvui go vuođđoláhka rievdaduvvui 1990:is. Jus stádaoaivámuš lea nissonolmmoš, de lea son Dronnet, geas lea seammá vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat nugo Gonagasas,Lága vuođul vrg .§3.
Doahpa “Gonagas” adno ain eanas norgga lágain, dakko gokko sus lea earenoamáš váldi, nu go láhkaásahusa čállit dahje geasestit mearrádusa dihto gažaldagas. Dát oassi lea báhcan dan rájes go Gonagasas duođas lei doaibmiváldi Norggas, 1800-logus. Dán áiggi mii feret lohkát “Ráđđehus” dakko gokko čuožžu “Gonagas”. Dan válddi sáhttá juogadit, juoga mii dahkko eanas áiggi. Praktihkalaččat ferte lohkát “Gonagas” nu ahte lea váldi biddjo dan departementii masa dat lahka gullá. Dat lea eará láddje jus “Gonagas stádaráđis” lea adnon, – dakkár áššin lea ráđđehusas alddan doaimmaheaddjiváldi.
Dáláš Norgga gonagas lea Harald V.
Opmodat.
Máŋga opmodaga maid gonagas ja gonagasbearaš atnet, leat almmolaš opmodagat, muhto gonagas beassá daid atnit. 
Gonagasbearrašis leat maiddai priváhta opmodagat. 
Gonagas eaiggáda maiddái Kongeskipet “Norge”
Stáhtaministtar

Stáhtaministtar dahjege oaiveministtar lea stáhta hálddahuslaš olmmoš.
Arboga gielda

 Arboga gielda (ruoŧagillii): "Arboga kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Arboga gielda.
Fagersta gielda

Fagersta gielda (ruoŧagillii): "Fagersta kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Fagersta gielda.
Hallstahammara gielda

Hallstahammara gielda (ruoŧagillii): "Hallstahammars kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Hallstahammar gielda.
Kungsöra gielda

Kungsöra gielda (ruoŧagillii): "Kungsörs kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Kungsöra gielda.
Köpinga gielda

Köpinga gielda (ruoŧagillii): "Köpings kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Köpinga gielda.
Norberga gielda

Norberga gielda (ruoŧagillii): "Norbergs kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Norberga gielda.
Sala gielda

Sala gielda (ruoŧagillii): "Sala kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Sala gielda.
Skinnskatteberga gielda

Skinnskatteberga gielda (ruoŧagillii): "Skinnskattebergs kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Skinnskatteberga gielda.
Surahammara gielda

Surahammara gielda (ruoŧagillii): "Surahammars kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Surahammara gielda.
Västeråsa gielda

Västeråsa gielda (ruoŧagillii): "Västerås kommun") lea gielda Davvi-Ruoŧas Västmanlándda leanas. 
Čoahkkebáikkit.
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Västeråsa gielda.