tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Hitra

Hitra lea gielda Trøndelága fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 477 ja viidodat lea 685 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Fillan.
Holtålen

Holtålen lea gielda Trøndelága fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 030 ja viidodat lea 1 210 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Ålen.
Klæbu

Klæbu lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Klæbu.
Malvik

Malvik lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Hommelvik.
Meldal

Meldal lei gielda Trøndelága fylkkas. 2020 rájes lea gielda oassi ođđa Orkland gielddas. Gieldda hálddahusguovddáš lei Meldal.
Melhus

Melhus lea gielda Trøndelága fylkkas. Dan olmmošlohku lea 15 679 ja viidodat lea 695 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Melhus.
Midtre Gauldal

Midtre Gauldal lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Støren.
Oppdal

Oppdal lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Oppdal.
Orkdal

Orkdal lei gielda Trøndelága fylkkas. 2020 rájes lea gielda oassi ođđa Orkland gielddas. Gieldda hálddahusguovddáš lei Orkanger.
Osen

Osen lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Steinsdalen.
Rennebu

Rennebu lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Berkåk.
Rissa

 
Rissa lea ovddeš gielda Lulli-Trøndelága fylkkas (dálá Trøndelága fylka). Dan olmmošlohku lei 6 652 ja viidodat lei 622 km². Gieldda hálddahusguovddáš lei Rissa. Ođđajagemánu 1. beaivvi 2018:s časke Rissa ja Leksvik gielddat oktii. Ođđa gieldda namma lea Siskkit Fosen.
Roan

Roan lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Roan.
Selbu

Selbu lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Mebond.
Skaun

Skaun lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Børsa.
Snillfjord

Snillfjord lei gielda Trøndelága fylkkas. 2020:s juohkaašuvai gielda golbma oassái, mat šadde oassin golbma eará gielddain: Orkland, Hitra ja Heim. Gieldda hálddahusguovddáš lei Krokstadøra.
Tydal

Tydal lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Tydal.
Ørland

Ørland lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Brekstad.
Åfjord

Åfjord lea gielda Trøndelága fylkkas. Gieldda hálddahusguovddáš lea Årnes.
Alvdal

Alvdal lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 449 ja viidodat lea 943 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Alvdal.
Eidskog

Eidskog lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 6 282 ja viidodat lea 640 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Skotterud.
Elverum

Elverum lea gávpotgielda Østerdalenis Hedmárkku fylkkas, mii oaččui gávpotstatusa jagis 1996. Elveruma rádjegielddat leat Åmot davvin, Trysil davvenuortin, Våler lullin ja Løten oarjin.
Elveruma gieldda viidodat lea 1229 km² ja stuorra oassi das leat vuovddit.
Engerdal

Engerdal lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 376 ja viidodat lea 2 197 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Engerdal.
Folldal

Folldal lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 654 ja viidodat lea 1 278 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Folldal.
Grue

Grue lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 997 ja viidodat lea 837 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Kirkenær.
Kongsvinger

Kongsvinger lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 17 638 ja viidodat lea 1 036 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Kongsvinger.
Løten

Løten lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 479 ja viidodat lea 369 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Løten.
Nord-Odal

Nord-Odal lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 190 ja viidodat lea 508 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Sand.
Os (Hedmárku)

Os lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 035 ja viidodat lea 1 040 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Os.
Rendalen

Rendalen lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 910 ja viidodat lea 3 180 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Bergset.
Ringsaker

Ringsaker lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 33 406 ja viidodat lea 1 281 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Brumunddal.
Stange

Stange lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 19 407 ja viidodat lea 724 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Stange.
Stor-Elvdal

Stor-Elvdal lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 641 ja viidodat lea 2 166 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Koppang.
Sør-Odal

Sør-Odal lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 806 ja viidodat lea 517 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Skarnes.
Tolga

Tolga lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 681 ja viidodat lea 1 123 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Tolga.
Trysil

Trysil lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 6 689 ja viidodat lea 3 014 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Innbygda.
Tynset

Tynset lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 570 ja viidodat lea 1 880 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Tynset.
Våler (Hedmárku)

Våler lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 3 826 ja viidodat lea 705 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Våler.
Åmot

Åmot lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 387 ja viidodat lea 1 340 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Rena.
Åsnes

Åsnes lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 600 ja viidodat lea 1 041 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Flisa.
Kiinnágiella

Kiinnágiella dahje giinnágiella lea máilmmi eanemus hállojuvvon giella.
Dat lea virggálaš giella Kiinnás, Singapores, Kiinná dásseválddis, Hongkongas ja Macaos.
Askvoll

Askvoll lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 3 025 ja viidodat lea 327 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Askvoll. Askvoll rádjegielddat leat .
Aurland

Aurland lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 719 ja viidodat lea 1 468 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Aurlandsvangen. Aurland rádjegielddat leat .
Balestrand

Balestrand lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 325 ja viidodat lea 430 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Balestrand. Balestrand rádjegielddat leat .
Guovdageainnu nuoraidskuvla

Guovdageainnu nuoraidskuvla (dárogillii "Kautokeino ungdomsskole") lea nuoraidskuvla Guovdageainnus Finnmárkku fylkkas. Doppe leat 99 oahppi ja 6 klássa. Guovdageainnu suohkan pláne ahte nuoraid- ja mánáidskuvla ovttastahttojuvvojit hálddahuslaččat.
Skuvlla rektor lea Ellen J. Sara Eira.
Guovdageainnu Dáloniid Listu

Guovdageainnu Dáloniid Listu ("Kautokeino Fastboendes Liste") lea Norgga sámi politihkalaš bellodat.
Jagiin 2007-2011 ledje 3 dan bellodaga olbmo Guovdageainnu suohkanstivrras.
Skierde

Skierde () lea gielda Trøndelága fylkkas.
Guksi

Guksi lea árbevirolaš sámi gohppu, mii lea ráhkaduvvon muoras. Guksi maiddái vuvdojuvvo ollu turistagálvun.
Báktegájanas

Báktegájanas lea jietnaskádja bávttiid gaskkas.
Jan P. Syse

Jan P. Syse (riegádan skábmamánu 25. b. 1930 Nøtterøyas, jápmán čakčamánu 17. b. 1997 Oslos) lei norgalaš politihkar Olgešbellodagas. Son lei industriijaministtar Kåre Willocha ráđđehusas jagiin 1983-1985, ja lei ieš stáhtaministtar 1989:s gitta 1990 rádjái, go lei koališuvdnaráđđehus Olgešbellodagain, Risttalaš Álbmotbellodagain ja Guovddašbellodagain. Syse lei oahppan juristta. Son lei stuoradiggeáirras oktiibuot 25 jagi, ja luobai stuoradiggepermišuvdnii čakčamánus 1997.
Norgga Báŋku

Norgga Báŋku lea Norgga váldobáŋku. Stuorradiggi ásahii dan geassemánu 14. b. 1816.
Dan ovddasvástádus lea ruhtapolitihka jotkkolaš ollašuhttin. Norgga Báŋku lea sierra riektesubjeakta, maid stáhta oamasta, ja dan doibmii guoská miessemánu 24. b. 1985` láhka nr. 28 Norgga Báŋkku ja ruhtavuogádaga birra (Guovddášbáŋkoláhka), ja dasa gullevaš láhkaásahusat. 
Norgga Báŋku galgá ollašuhttit ruhta-, kredihtta- ja valuhtapolitihka ja leat ráđđeaddi orgána dan hárrái. Dat galgá ráhkadahttit báberruđaid ja šlánttiid, ovddidit beaktilis máksinvuogádaga riikka siskkobeallái ja olgoriikka ruhtarávnnjiide ja gozihit ruhta-, kredihtta- ja valuhttamárkaniid. Norgga Báŋku galgá doaimmahit barggus ekonomiijapolitihka njuolggadusaid mielde, maid stáhta eiseválddit leat nannen, ja čuovvut riikkaidgaskasaš geatnegasvuođaid, mat čatnet riikka. Gonagas mearrida kursavuogádaga áššiid, mat gusket kruvdnui ja kruvnno kurssa rievdadusaide.
Sámi ofelaččat

Sámi ofelaččat () leat nuorra sápmelaččat geat johtet miehtá Norgga ja muitalit skuvllain sámi kultuvrra ja servodaga birra. Ofelašvuohta ja ofelastin leat oasit sin sámi kultur- ja servodatmáhtu -oahpus Sámi allaskuvllas. Jagi ođđa ofelaččat dávjá almmuhuvvojit Márkomeannu-festiválas. Jagi 2016 stáhtačálli Anne Karin Olli goittotge almmuhii ođđa ofelaččaid Riddu Riđđu-festiválas.
Sámi ofelaččat.
Jagi 2013 rádjái golbma ohcci ledje válljejuvvon ofelažžan, muhto dál njeallje válljejuvvojit.
Saami Ski Race

Saami Ski Race lea riikkaidgaskasaš čuoigangilvu. Gilvvu vuolgga lea Eanodagas, Suomas, ja manná Guovdageidnui, Norgii. Čuoiganlahttu čuovvo boares boastavuodjingeaidnu. Ovdal poasta fievrriduvvui vácci, čuoigga dahje herggiin. Gilvu lea ovcci miilla, muhto sáhttá maiddái searvat gilvvuide mas lahttu lea golbma dahje guhtta miillla. 2012 Sámegiel professor Pekka Sammallahti cuiggodii čuoigangilvvu lágideaddjiid go sii ledje dárbbašmeahttumit navdán gilvvu eŋgelasgiel namain. Eará doalut maid Sammallahti moittii ledje musihkkagilvvut Sámi grand prix ja Johkamohkis lágiduvvon doalut Sápmi awards.
Áidejávri

Áidejávri lea giláš Guovdageainnu ja Suoma gaskkas riikkageaidnu 93 guoras. Áidejávrris lea luoddaguoras almmolaš hivsset.
Siebe

Siebe lea giláš Guovdageainnu ja Suoma gaskkas. Siebes lea "Siebehandel"-nammasaš gávpi.
Máze lagasbirasguovddáš

Máze lagasbirasguovddáš () lea skuvla Máze gilis, Guovdageainnu suohkanis, Finnmárkku fylkkas.
Orhon-alfabehta

Orhon-alfabehta lea dološ čállinvuohki, mii geavahuvvui dološ durkkagiela čáledettiin 700-logu rájes guovlluin, gos lea dálá Mongolia. Alfabehta gohčoduvvo namain Orhon-alfabehta danin, go eanaš Orhon-čállosat leat gávdnon Orhonjotguovllus Mongolias. Vuosttaš gii máhtii dulkot Orhon-čállosiid riekta lei dánskkalaš gielladutki Vilhelm Thomsen 1890-logus.
Noemi

Noemi dahjege Veronica Scopelliti (riegádan ođđajagimánu 25. 1982 Romas, Itálias) lea itálialaš popmusihkkár ja lávlusániidčálli.
Gárasavvon

Gárasavvon dahje Gáresavvon ( dahje "Karesuvanto", ) lea gilli Muonájoga balddas Suoma Eanodagas ja Ruoŧa Gironis. Olles Gárasavvona olmmošlohku lea sullii 470 ássi.
Kemiönsaari

Kimitoön () lea Suoma gielda Varsinais-Suoma eanangottis. Dan rádjegielddat leat Salo, Raseborg, Hangö, Pargas ja Sauvo.
Gilit.
Albrektsböle, Berga, Billböle, Biskopsö, Bjensböle, Björkboda, Bogsböle, Bolax, Brante, Bredvik, Brokärr, Brännboda, Båtkulla, Böle, Dalby, Dalen, Dalkarlby, Digerdal, Ekniemi (Eknäs), Elmdal, Engelsby, Finsjö, Flugböle, Fröjdböle, Galtarby, Gammelby, Genböle, Gräggnäs, Gräsböle, Grönstrand, Gundby, Gästerby, Hammarsboda, Hasselbacken, Helgeboda, Hertsböle, Hiittinen (Hitis), Holma, Hova, Hulta, Högmo, Högsåra, Illo, Kalkkila (Kalkila), Kaskärr, Kasnäs, Kaxskäla, Kiila (Kila), Kirkonkylä (Kyrkoby), Kobböle, Koddböle, Koivuranta, Koustar, Kuggböle, Kråkvik, Kulla, Kvarnböle, Kyrkbacken, Kårkulla, Kärra, Labböle, Labbnäs, Lamkulla, Lappdal, Lemnäs, Lillfinnhova, Lillvik, Linnarnäs, Långnäs, Länsiniemi (Västerudden), Lövböle, Mainiemi (Majniemi), Makila, Mattböle, Mattkärr, Misskärr, Mjösund, Måsa, Nivelax, Nordanå, Nordvik, Norrlångvik, Norrlammala, Norrsundvik, Nybacka, Orrnäs, Pajböle, Pederså, Pungböle, Purunpää, Påvalsby, Pörtsnäs, Reku, Rosala, Rosendal, Rugnola, Rövik, Santasaari (Sandö), Sirnäs, Skarpböle, Skinnarvik, Skoböle, Skog, Skogsböle, Släts, Småland, Smedaböle, Smedsböle, Smedskulla, Stenmo, Storfinnhova, Strömma, Stubbnäs, Stusnäs, Sundvik, Sunnanå, Suomenkulma (Finnudden), Söderby, Söderlångvik, Söderlammala, Söglö, Skålböle, Skånpusten Skäggböle, Syvälahti (Sjölax), Taalintehdas (Dalsbruk), Tappo, Tavasttrona, Tjuda, Tollsnäs, Torsböle, Trotby, Träskö, Tynglax, Vestlahti (Vestlax), Viksgård, Viksvidja, Villkärr, Vreta, Vänoxa, Vänö, Västankärr, Västermark, Ytterkulla, Ytterölmos, Östanå, Östermark, Överölmos
Ušmá

Ušmá () lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis.
Čoalbmi (Áhkánjárga)

"Čoalbmi" () lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis.
Ráhka

Rahkka () lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis. Gilli lea siskimusas Hearjjakvuonas. Rahkkas leat 1 142 ássit, ođđajagimánu 1. b. 2020 lohkamis.
Áravuopmi

Áravuopmi () lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis.
Márkomeannu

Márkomeannu lea sámi kultuvra- ja musihkkafestivála lágiduvvo Ufuohtá ja Lulli-Romssa márkogiliin suoidnemánu loahpas juohke jagi. "Márkomeannu" máksá ”eallin ja dáhpáhusat márkogilis". Márkomeannu lágiduvvo 13. háve 2012.
Prográmma bistá vihtta beaivvi ja festiválas leat čájáhusat, seminárat, historjjálaš/arkeologalaš vádjoleapmi, muitalusmeannu, workshops mánáide ja ollesolbmuide, oanehisfilbmaprográmma, spesiálačájáhus, márkosámi gilvvut ja stullamat, márkkan, mánáidteáhter, girjealmmuheamit ja konsearttat. Ovdal leat Mari Boine, Niko Valkeapää, Wimme Saari, Adjágas ja Inga Juuso čuojahan Márkomeanu lávddis, ja dovddus sámi govvejeaddji Per Heimly lea vuosehan govaidis.
Historjá.
Nuoraidsearvi Stuornjárgga Sámenuorak (baikkalaš searvvi Davvi Nuoras) reidii festivála jagi 1999 rájes 2006 rádjái, muhto lea dál ásahuvvon sierra searvi, Márkomeannu Searvi, mii lágida festivála. 2007:s geavahišgoadijit ođđa konseartalávdi, ja vuosttaš geardde lágiduvvojit guokte olgokonseartta guokte beaivvi maŋŋálaga.
Márkomeanus ledje 2200 guossi jagis 2011 ja lea šaddan nanus festivála. Ruhtaváttisvuođaid ja váilevaš bargonávccaid dihte ii lágiduvvon festivála 2014s nu mo láve Gállogiettis, ledje baicce smávit lágideamit miehtá jagi. 2015s galgá Márkomeannu fas lágiduvvot Gállogiettis nu go ovdal. 
Ulbmil.
Festiválas lea čielga sámi profiila; galgá ovddidit márkosámi kultuvrra, ja maid leat olles Sámi kultuvra-aktevra. Márkomeannu háliida hábmet buot ahkáhaččaid identitehta, muhto doalaha sierra nuoraidprofiilla. Márkomeannu háliida vuosehit sihke profešunealla musihkkáriid ja artisttaid geat eai leat beaggán.
Sátnejođiheaddji

Sátnejođiheaddji lea buot álbmotválljejuvvon suohkaniid njunuš, ja doaibmá čoahkkinjođiheaddjin suohkanstivračoahkkimiin. Álbmotválljejuvvon áirasat válljejit sátnejođiheaddji iežaset searvvis maŋŋel go válgabohtosat leat čielgan ja áirrassajit juogaduvvon. Áigodagas 1999 gitta 2007 rádjái lei soames suohkaniin vejolaš válljet sátnejođiheaddji njuolggoválljemiid bokte. Sátnejođiheaddji lea suohkana bajimus politihkalaš oaivámuš, ráđđealmmai ges suohkana bajimus hálddáhuslaš oaivámuš.
Buohtastahtti rolla fylkkasuohkanis lea fylkkasátnejođiheaddji.
Sátnejođiheaddji dajaldat geavahuvvo sámegiela oktavuođas dávjá maiddái eará sullásaš rollaid čilgeheamis. Sáhttá govvidit soapmása guhte jođiha sáni, ja muđui jođiheaddji ihkenas stivrrain.
Jahkečuohti

Jahkečuohti, dahje čuohtejahki, maiddái sekel, lea áigodat mii fátmmasta čuođi jagi.
Kim Jong-il

Kim Jong-il (chosŏn'gŭl: 김정일, hanja: 金正日, romaniseren: Kim Chŏng-il, rievdaduvvon romaniseren: Gim Jeong-il, riegádan guovvamánu 16. beaivvi jagis 1941, Vjatskoje nammasaš báikkis Sovjetlihtus (sovjehtalaš gáldut) dahje guovvamánu 16. beaivvi jagis 1942 (Davvi-Korea gáldut), jápmán juovlamánu 17. beaivvi 2011) lei Davvi-Korea kommunisttalaš politihkkar. Son lei Davvi-Korea vuođđudeaddji, dál jápmán presideantta Kim Il-sung, bárdni ja maŋisboahtti. Kim Jong-il válddi badjalasas fámu dásiid mielde, álggos lei son ovdaolmmájin Našunála suodjaluskomišuvnnas 1993, dasto alimuskommandevra koreánalaš álbmotsoahteveagas 1994, ja dađi mielde 1997 rájes lei son generálačálli Korea bargiidbellodagas. Kim Jong-il lei de facto dušše stáhtajođiheaddji, danin go su áhčči Kim Il-sung maŋŋel su jápmima oaččui namahusa "agibeaivválaš presideantta" jagis 1994.
Jong-il ođasmahtti belohahkii áhčis Kim Il-sung ideologiija, juche («iešbirgejupmi»), ođđa doktriinnan mii gohčoduvvo songun («soahteveahka vuostažettiin»). Davvi-Korea lei ollásit olgoriikka veahki vuolde, ja go Sovjetlihttu luoddanii jagis 1991 de dat maiddái oalát njeiddi Davvi-Korea ekonomiija. Álgogeahčen 1990-logu mielddisbuvttii dát nealgejagiid, dahje dan maid stivrejeaddjit gohčodedje «ahkidis mátkin». Nealgejagiin nelgo gaskkal 900 000 ja 3.5 miljovna olbmo jámas. Songun doktriinna geažil vuoruhuvvet ain riikka resursat vuostažettiin soahtevehkii buorrin, jus geahččat eret vuoruhemiid oaivegávpoga váras. Kim Jong-ila buotveagalaš diktatuvra lea garrasit moaittahallan rihkkumis olmmošvuoigatvuođaid ja go fievrridit atomvearjoprográmma. 2000-logus vásihii Kim Jong-il buozalmasvuođaid, ja su nuoramus bárdni Kim Jong-un, riegádan jagis 1984, lea jahkimis nammaduvvon áhčis maŋisboahttin.
Sastamala

Sastamala () lea Suoma gávpot Pirkanmaa eanangottis. Dan rádjegielddat leat Huittinen, Hämeenkyrö, Ikaalinen, Kankaanpää, Kokemäki, Nokia, Pori, Punkalaidun, Ulvila, Urjala ja Vesilahti.
Gilit.
Hoppu, Iisa, Kalliala, Kaukola, Ketola, Lousaja, Marttila, Myllymaa, Nokkakylä, Nuupala, Näntölä, Ojansuu, Parviala, Pitkämäki, Raivio, Roismala, Ruoksamo, Sastamala, Sileekallio, Sylvää, Tyrväänkylä, Varila, Vinkinmäki, Vinkki, Vinkkilä
Lánttedievvá

Lánttedievvá () lea sámi giláš Skániide suohkanis.
Vátnjavárri

Vátnjavárri () lea sámi giláš Skániid suohkanis.
Geahča maid.
•Vátnjavári skovla
Vátnjavári skuvla

Vátnjavári skuvla () lea guovttegielat sámi/dáru almmolaš vuođđoskuvla Vátnjaváris, Skánihis, Romssa fylkkasuohkanis. Doppe leat 25 oahppi čieža luohkás.
Skuvlla jođiheaddji lea rektor Per Jan Pedersen
Motörhead

Motörhead lei brihttalaš hard rock -joavku, man Lemmy Kilmister vuođđudii jagi 1975.
Christopher Loeak

Christopher Loeak (riegádan skábmamánu 11. 1952 Ailinglaplapis) lea Marshallsullolaš politihkar.
Son válljejuvvui Marshallsulluide preideantan ođđajagimánu 3. 2012:is.
Đà Nẵng

Đà Nẵng lea gávpot Nam Trung Bộs, Vietnamis.
Frances Ruffelle

Frances Ruffelle (riegádan borgemánu 29. b. 1965, Londonis, Britannias) lea popmusihkkár ja lávlusániidčálli.
Anne Toril Eriksen Balto

Anne Toril Eriksen Balto (riegádan suoidnemánu 19. 1977 Kárášjogas) lea Guovddášbellodaga politihkar ja Kárášjoga dálá sátnejođiheaddji.
Youddiph

Youddiph (, riegádan ođđajagimánu 23. 1973, Moskvas, Ruoššas) lea musihkkár.
Kalmara uniovdna

Kalmara uniovdna lei Davviriikkaid stáhtalihttu áigodagas 1397–1523. Uniovdnii gulle Dánmárku, Norga ja Ruoŧŧa.
Lila Downs

Ana Lila Downs Sánchez (r. čakčamánu 19. b. 1968 Tlaxiaco, Oaxaca, Meksiko) lea meksikolaš folkmusihkkár ja neavttár.
Sara Margrethe Oskal

Sara Margrethe Oskal (riegádan 1970) lea neavttár, filbmabagadalli ja girječálli.
Son lea oahppan neavttár guhte lea vázzán Helssegis Teaterhögskolan Helsingfors, Suomas 2003. Jagis 2010 son disputerii dáiddálaš dutkkanbargguinis "Skealbma ut i verden – samisk gjøglertradisjon i fortellinger og joik, og moderne sceneuttrykk" allaskuvllas Kunsthøgskolen i Oslo.. Jagis 2009 lei sus vuosttáščájálmas skealbmačájalmasas "The Whole Caboodle - Full Pakke - Guksin Guollemuorran" Riddu Riđđu feastiválas. Son lea čájehan dan bihttá festiválain Norggas, Suomas, Ruotas, Islánddas, Ruoššas, ja Australias.
Los Angeles

Los Angeles (, ) lea gávpot Amerihká ovttastuvvan stáhtaide Kalifornia oassestáhtas.
Láhpoluobbala skuvla

Láhpoluobbala skuvla () lei skuvla Láhpoluobbala gilis Guovdageainnu suohkanis Finnmárkku fylkkas. Láhpoluobbala skuvla heaittihuvvui giđđat 2012, ja lei jurdda dahkat nu ahte buot Láhpoluobbala skuvlla oahppit galget álgit vázzit Guovdageainnu skuvllas. Dán mearrádusa váiddii Máret N. Bueng. Dál vázzet Láhpoluobbala mánát Guovdageainnu mánáid-/nuoraidskuvllas ja Gárggoluobbalis orru mánát, geat vázze Láhpoluobbala skuvlla, galget fas vázzit skuvlla Máze lagasbirasguovddážis. Nu šattai váttisin fylkkagildii gokčat sihke Guovdageaidnu−Láhpoluoppal ja Máze−Gárggoluoppal skuvlasáhtuid ruhtadeami.
Skuvlavistái orru goitge šattamen čuvges boahtteáigi ja dat lea evttohuvvon iešguđetgelágan geavahemiide boahtteáiggis. Evttohusat ledje earret eará giellaguovddáš dahje duodjeskuvla. 
Skuvlla rektor lei Kirsten Susanne Logje.
Askøy

Askøy lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 26 927 ja viidodat lea 101 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Kleppestø. Askøy rádjegielddat leat .
Austevoll

Austevoll lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 856 ja viidodat lea 119 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Storebø. Austevoll rádjegielddat leat .
Austrheim

Austrheim lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 804 ja viidodat lea 57 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Årås. Austrheim rádjegielddat leat .
Bømlo

Bømlo lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 11 637 ja viidodat lea 246 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Svortland. Bømlo rádjegielddat leat .
Eidfjord

Eidfjord lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 951 ja viidodat lea 1 492 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Eidfjord. Eidfjord rádjegielddat leat .
Etne

Etne lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 037 ja viidodat lea 735 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Etnesjøen. Etne rádjegielddat leat .
Fedje

Fedje lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 560 ja viidodat lea 9 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Fedje. Fedje rádjegielddat leat .
Fitjar

Fitjar lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 993 ja viidodat lea 142 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Fitjar. Fitjar rádjegielddat leat .
Fjell

Fjell lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 23 440 ja viidodat lea 148 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Straume. Fjell rádjegielddat leat .
Gielddas leat máŋggat sullot, earret eará Bildøy, Lillesotra ja davát oassi Sotras. Lulát oassi Sotra sullos gullá Sundii.
Geografiija.
Gielda lea suologielda badjel 500 sulluin. Váldooassi gieldda 148 km² lea juhkkojuvvon golmma stuora sullui. Litlesotra, Sotra, Bildøy, Misje, Turøy, Langøy, Syltøy, Algrøy ja Bjorøy sulluin orrot olbmot.
Gieldda alimus várri lea Liatårnet Sotra sullos.
Fusa

Fusa lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 3 806 ja viidodat lea 378 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Eikelandsosen. Fusa rádjegielddat leat .
Granvin

Granvin lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 902 ja viidodat lea 213 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Granvin. Granvin rádjegielddat leat .
Jondal

Jondal lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 076 ja viidodat lea 210 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Jondal. Jondal rádjegielddat leat .
Kvam

Kvam lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 8 566 ja viidodat lea 617 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Norheimsund. Kvam rádjegielddat leat .
Kvinnherad

Kvinnherad lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 13 249 ja viidodat lea 1 128 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Rosendal. Kvinnherad rádjegielddat leat .
Lindås

Lindås lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 14 900 ja viidodat lea 476 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Knarvik. Lindås rádjegielddat leat .
Masfjorden

Masfjorden lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 693 ja viidodat lea 556 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Masfjordnes. Masfjorden rádjegielddat leat .
Meland

Meland lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 373 ja viidodat lea 93 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Frekhaug. Meland rádjegielddat leat .
Modalen

Modalen lea gielda Vestlándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 383 ja viidodat lea 412 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Mo. Modalen rádjegielddat leat .
Odda

Odda lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 6 995 ja viidodat lea 1 616 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Odda. Odda rádjegielddat leat .
Osterøy

Osterøy lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 680 ja viidodat lea 255 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Lonevåg. Osterøy rádjegielddat leat .
Radøy

Radøy lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 021 ja viidodat lea 112 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Manger. Radøy rádjegielddat leat .
Samnanger

Samnanger lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 421 ja viidodat lea 269 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Tysse. Samnanger rádjegielddat leat .
Stord

Stord lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 18 165 ja viidodat lea 144 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Leirvik. Stord rádjegielddat leat .
Sund (Norgga gielda)

Sund lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 6 579 ja viidodat lea 100 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Skogsvåg. Sund rádjegielddat leat .
Sveio

Sveio lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 419 ja viidodat lea 246 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Sveio. Sveio rádjegielddat leat .
Os (Hordalánda)

Os lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 18 294 ja viidodat lea 140 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Osøyro. Os rádjegielddat leat .
Tysnes

Tysnes lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 722 ja viidodat lea 255 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Uggdal. Tysnes rádjegielddat leat .
Ullensvang

Ullensvang lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 3 403 ja viidodat lea 1 399 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Kinsarvik. Ullensvang rádjegielddat leat .
Ulvik

Ulvik lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 105 ja viidodat lea 721 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Ulvik. Ulvik rádjegielddat leat .
Vaksdal

Vaksdal lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 136 ja viidodat lea 716 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Dale. Vaksdal rádjegielddat leat .
Voss

Voss lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 14 097 ja viidodat lea 1 806 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Vossevangen. Voss rádjegielddat leat .
Geahča maid.
Voss (guovlu)
Øygarden

Øygarden lea gielda Hordalándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 594 ja viidodat lea 67 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Rong. Øygarden rádjegielddat leat .
Nha Trang

Nha Trang lea gávpot Vietnamas. Dat lea maid Khánh Hòa eanangotti oaivegávpot.
Bremanger

Bremanger lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 3 938 ja viidodat lea 833 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Svelgen. Bremanger rádjegielddat leat .
Eid

Eid lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 908 ja viidodat lea 469 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Nordfjordeid. Eid rádjegielddat leat .
Fjaler

Fjaler lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 865 ja viidodat lea 417 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Dale. Fjaler rádjegielddat leat .
Flora

Flora lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 11 733 ja viidodat lea 692 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Florø.
Førde

Førde lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 12 600 ja viidodat lea 587 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Førde. Førde rádjegielddat leat .
Gaular

Gaular lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 922 ja viidodat lea 582 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Sande. Gaular rádjegielddat leat .
Gloppen

Gloppen lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 678 ja viidodat lea 1 030 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Sandane. Gloppen rádjegielddat leat .
Gulen

Gulen lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 299 ja viidodat lea 597 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Eivindvik. Gulen rádjegielddat leat .
Hornindal

Hornindal lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 239 ja viidodat lea 192 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Grodås. Hornindal rádjegielddat leat .
Hyllestad

Hyllestad lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 410 ja viidodat lea 259 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Hyllestad. Hyllestad rádjegielddat leat .
Høyanger

Høyanger lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4 228 ja viidodat lea 909 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Høyanger. Høyanger rádjegielddat leat .
Jølster

Jølster lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 3 078 ja viidodat lea 670 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Skei. Jølster rádjegielddat leat .
Luster

Luster lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 049 ja viidodat lea 2 707 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Gaupne. Luster rádjegielddat leat .
Lærdal

Lærdal lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 171 ja viidodat lea 1 342 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Lærdalsøyri. Lærdal rádjegielddat leat .
Naustdal

Naustdal lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 713 ja viidodat lea 370 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Naustdal. Naustdal rádjegielddat leat .
Selje

Selje lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 794 ja viidodat lea 226 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Selje. Selje rádjegielddat leat .
Sogndal

Sogndal lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 503 ja viidodat lea 746 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Sogndalsfjøra. Sogndal rádjegielddat leat .
Solund

Solund lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 835 ja viidodat lea 228 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Hardbakke. Solund rádjegielddat leat .
Stryn

Stryn lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 100 ja viidodat lea 1 378 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Stryn. Stryn rádjegielddat leat .
Vik

Vik lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2 725 ja viidodat lea 833 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Vikøyri. Vik rádjegielddat leat .
Vågsøy

Vågsøy lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 6 115 ja viidodat lea 177 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Måløy. Vågsøy rádjegielddat leat .
Årdal

Årdal lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5 458 ja viidodat lea 976 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Årdalstangen. Årdal rádjegielddat leat .
Babez For Breakfast

Babez For Breakfast lea suopmelaš rock-joavku Lordi skearru.
Iglu

Iglu lea inuihtaid árbevirolaš dálvevisti, mii huksejuvvo garra muohtabihtáin dainna lágiin, ahte muohttagis sáhejuvvon seammasturrosaš bihtát biddjojit badjálaga spirálan nu, ahte iglu šaddá spábbalahki hápmásažžan. Iglut leat leamaš geavahusas earenoamážit Kanada davimus guovlluin Mackenzie-johleagi rájes gitta Labrador-njárgga rádjai, muhto eai jur omd. Ruonáeatnama inuihtain. Sátni "iglu" boahtá inuktitutgielas, gos "iglu" (ᐃᒡᓗ) mearkkaša man beare viesu; muohtaviesut maid eará álbmogat dál dovdet iglun gohčoduvvojit rievtti mielde namain "igluvijaq" (ᐃᒡᓗᕕᔭᖅ).
Per Borten

Per Borten (riegádan cuoŋománu 3. beaivvi 1913:s Flåas Lulli-Trøndelágas, jámii ođđajagimánu 20. beaivvi 2005:s Troandimis) lei norgalaš Guovddášbellodaga politihkkár. Son lei Norgga stáhtaministtar golggotmánu 12. beaivvi 1965:s gitta njukčamánu 17. beaivvi 1971:ii rádjái go ráđđehus ieš biđgii iežas.
Borten válddii eksámena Norges Landbrukshøgskoles 1939:s, ja lei suohkanagronoma Alvdalas ja Folldalas, ovdal go šattai sátnejođiheaddjin ruovttugilis Flåas 1945:a rájes 1955:a rádjái. Son šattai stuoradiggeáirrasin 1950:s, ja ovdaolmmožin Boandabellodahkii (otná Guovddášbellodat) 1955:s. Borten lei presideanta Odeldikkis jagiin 1961-1965 ja 1973-1977.
Son lei stáhtaministtar gaskal 1965 ja 1971. Son heittii stáhtaministtarin go bođii ovdan, ahte son lei čiegus dieđuid Norgga šiehtademiid EEC-miellahttuvuođa birra earret eará Arne Haugestadai, dálá jođiheaddji Álbmotlihkadusas Norgga miellahttuvuođa EEC:ai vuosttaldeddjiide. Dokumeanta manai viidáset Dagbladetii ja Borten oaččui siva dan ovddas. 1980-logus čielggai ahte lei Bortena preassaráđđi Ole N. Hoemsnes gii lei addán dokumeantta Dagbladeta journalistii Per Vassbotnii. Go Borten guđii kantuvrra Trygve Brattelii, Borten dajai ahte "”jođihit ráđđehusa lea dego muoraid guoddit. Dat lea álki go leat bures čoahkis, muhto lossat guoddit muoraid mat hirrájit juohke guvlui”" ("at det å lede en regjering er som å bære staur. Det er lett når de er godt samlet, men det er tungt å bære sprikende staur"). Dát šattai dovddus ja deaivilis dajahus guovddášbellodaga ovttasbarggu birra.
Borten jámii St. Olavs hospitalas Troandimis ođđajagimánu 20. beaivvi 2005:s. Hávdádeapmi lei Melhusa girkus ođđajagimánu 28. beaivvi, ja meanut ledje guovtti oasis dološ árbevieru mielde.
Son lei náitalan Magnhild Borteniin (riegádan Magnhild Rathe, njukčamánu 22. beaivvi 1922:s, jápmán geassemánu 2. beaivvi 2006:s). Su mánáidmánná Ola Borten Moe válljejuvvui Stuoradiggái vuosttaš geardde 2005:s.
John-Reier Martinsen

John-Reier Martinsen (riegádan njukčamánu 3. 1955:s, jápmán guovvamánu 1. 1986:s) lei snihkkár ja radikála sámepolitihkalaš aktivistta gii oassálasttii geahččalit bávkalit šalddi Tverrelvdalenis Álttás njukčamánu 20. beaivvi 1982:s Niillas A. Sombyn ja ovtta goalmmát, amas olbmuin.
John-Reier Martinsen gottáhalai guovvamánu 1. beaivvi 1986:s Joatkajávrri luhtte Álttás, ja leat ain máŋga ášši mat leat eahpečilgosa su jápmima dáfus.
Martinsen lei mielde AKP(m-l)’as ja lei ovtta áigodaga miellahttu bellodaga guovddáškomitéas. Martinsen barggai Áltá-riidduid vuolde ja maŋŋel rekruteret radikála sápmelaččaid sámi organisašuvnnain mielde stuimmiide dan vuosttá maid son oaivvildii lei našunála stáda lobihis okkupašuvdna sámi guovlluin ja sámiid duolbmun. 
Martinsena jápmin.
Guovvamánu 1. beaivvi 1986 ija lei John-Reier Martinsen jođus Álttás Kárášjohkii beatnatráidduin, Hermann Hansenin, gii lei hárjánan beanavuoddji. Beatnatvuoddjiguovttos aniiga gállolámppáid ja šleđggoniid beatnagiin. Joatkajávrri alde soai deaivvadeigga muohtaskohteriin. Dat guokte beatnatráiddu leaba moaddečuođi mehtera nubbi nuppis. 15-20 mehtera ovdal go Martinsen ja muohtaskohter deaivvadeaba, jorgala skohter láhtus ja stivre njuolga Martinsena beatnatráidu guvlui ja njeaiga.
Skohtervuoddji dagai seamma ládje Hermann Hansena ja su beatnagiid vuosttá, ja vujii moadde Hansena beatnagiid badjel. Vuoddji ii bisánan, muhto vujii viidáset Álttá guvlui. Go Hermann Hansen ollii Martinsena lusa, son gávnnai John-Reier Martinsena jápmán oktan máŋga su beatnagiiguin. Dutkamat čájehedje maŋŋel ahte John-Reier jámii veahkaválddálašvuođa dihte nieraid njeaiga ja go vuoiŋŋamaččat roasmmehuvve. Okta 19 jahkásaš skohtervuoddji dubmehalai geasset 1987:s goddima ovddas Hålogalándda láhkamannedikkis Romssas John-Reier Martinsena goddima ovddas.
Martinsena bellodatmielbargiid ja olbmáid gaskkas digaštalle ahte leago Martinsen gottáhallan su politihkalaš barggu dihte sámiid ja sámi rivttiid ovddas. Dutkama ja diggeášši vuolde ledje máŋga ášši mat eai lean vel čielgan, maid birra lea čállin Klassekampen-aviissas ja kommunisttalaš čállosiin ja bláđiin dan áigodagas.
Girji.
Brua - ei fengselsdagbok, Jår' galæd' dji (forlag), 1983, ISBN 82-7274-034-6
Guovddášbellodat

Guovddášbellodat, Gb () lea Norgga registrerejuvvon politihkalaš bellodat mas lea vuođđu norgga vuođđoealáhus, vuosttažettiin boanda- ja guollelihkastemiide. Bellodat álggahuvvui riikačoahkkimis Norgga Boandalágas (Norges Bondelag) 1920:s, dalle lei namma "”Bondepartiet”" (B) ja lei nubbi luohkábellodat Norggas Bargiidbellodaga maŋŋel. Bellodat heaittihii oktavuođaid boandalihkahussii 1922:s, ja 1959:s bellodat rievdadii nama Guovddášbellodahkan.
Guovddášbellodat lei skábmamánu 2005 rájes golggotmánu 2013 rádjái ráđđehusas oktan Gurutbellodagain ja Bargiidbellodagain dan ruksesruoná ráđđehusas. Ovddit háve go Guovddášbellodat lei ráđđehusas, dat lei oktan Risttalaš Álbmotbellodagain ja Gurutbellodagain Guovddášráđđehusas. Dat lei dat vuosttaš ráđđehus Norgga historjjás mii šattai guođđit ráđđehusa go vásihedje stuora vuostehágu Stuoradikkis ovtta birasášši dihte.
Maŋŋel go Åslaug Haga heittii dearvvašvuođa gežiid dihte geassemánu 19. beaivve jagis 2008, doaimmai Lars Peder Brekk bellodatjođiheaddjin. Liv Signe Navarsete válljejuvvui ođđa bellodatjođiheaddjin čakčamánu 12. beaivvi 2008:s ja čohkkái 2014 rádjái. Cuoŋománu 7. b. 2014 válljejuvvui Trygve Slagsvold Vedum jođiheaddjin.
Guovddášbellodaga nuoraidorganisašuvnna namma lea ”Senterungdommen”, ja bellodaga aviissa namma ges ”Sentrum”. Bellodaga nissonjoavkku namma lea ”Senterkvinnene” ja bellodagas lea sierra Sámepolitihkalaš ráđđi.
Bjørnøya

Bjørnøya lea Norgga suolu mii lea 178 km² Barentsábis, veaháš lulábealde Spitsbergena. Suolu lea oassi Svalbárddas. Hollánddalaš Willem Barents lei son gii fuomášii dan sullo 1596:s. Go ledje gáddái jođus, su olbmot deive ovtta jiekŋaguovžža mii lei vuodjame, ja danne adde sullui dán nama (hollánddagillii Beeren Eiland).
Historjá.
1600- ja 1800-loguin bivde Bjørnøyas ja eará báikkiin Árktalaš guovlluin morššaid nu garrasit ahte nohke. Ollu bivdit galbmojedje dahje nelgo jámas. Maŋŋel leat hávddiid dutkamat čájehan ahte lea ollu veahkeválddálašvuohta leamašan bivdimiin.
Leat maiddái jiekŋaguovžžaid bivdán. Dasa lassin leat leamašan Norgga ja Ruošša fállábivdu ja njuorjobivdu mearraguovlluin sullo birra. Sullos leat bázahusat fálástašuvnna maŋŋel mii doppe lei jagiin 1905-08.
Guovvamánu 9. beaivvi 1920:s mearriduvvui Svalbárdatraktáhta vuođul ahte Bjørnøya gullá Norgii. Dát vuolláičállin dáhpáhuvai Parisas. Stáhtat mat vuolláičálle ledje, earret go Norga, USA, Ovttastuvvan gonagasriika ja Irlánda, Dánmárku, Frankriika, Itália, Japána, Nederlánda ja Ruoŧŧa. Daid riikkaid gaskkas mat maŋŋel serve šiehtadeapmái lei earret eará Sovjetlihttu (vaikko sii 1944:s ledje jurddašan eará čovdosa).
Eai leat dušše norgalaččat geat leat dutkan sullo, ruoŧŧelaččat leat maid čađahan geográfalaš iskosiid.
Björn Collinder

Erik Alfred Torbjörn "Björn" Collinder, (riegádan suoidnemánu 22. beaivvi 1894:s Sundsvallas, jámii miessemánu 20. beaivvi 1983:s Wienis), lei ruoŧelaš gielladutki ja guhkes áiggi čađa professor finsk-ugrisk gielain Uppsala universitehtas.
Collinder lei jo gárvves oahppan nordista go álggii eará bargat, dainna finsk-ugriska oahpuin. Son šattai Karl Bernhard Wiklunda deháleamos oahppi. Váldoberoštupmi lei duođaštit germánalaš luoikkassániid suomagielas ja sámegielas. 1929:s šattai son professorin finsk-ugriskalaš gielain.
Son lei doaimmalaš oahppogirječálli ja čađahii maiddái guovllubarggu sámiid luhtte. Son lei aktiivvalaš gielladieđu ektui ja jorgalii ollu poehtalaš bargguid iešguđetlágan gielain ruoŧagillii.
Earret go su akademalaš barggu dihte, son lea beaggán iežas jorgalemiid dihte, ja lea jorgalan earret eará "Beowulf", "den poetiska Eddan", "William Shakespeare" ja "Kalevala".
Su ovddemus oahppi ja maŋisboahtti professoráhtas lei Bo Wickman.
Collinder lei maid mielbargi "Svensk uppslagsbok"’as vuolláičállagiin Bj. C.
Gustav Hasselbrink

Gustav Hasselbrink (riegádan 1900:s, jápmán 1982:s) lei ruoŧŧelaš báhppa ja gielladutki. Son lea ovddemusat dovddus iežas stuora lullisámi sátnegirjji dihte.
Hasselbrink lei máŋga jagi báhppa Vilhelminas, ja dat lei maid doppe gos son barggai giellabargguiguin. Iežas doavtterbarggus 1944:s manai son Vilhelmina-sámegiela fonologiija čađa. 1957:s almmuhii son ovtta lullisámi lohkangirjji Knut Bergslandain.
Israel Ruong

Johan Israel Ruong (riegádan 1903:s Árjeluovas, jápmán 1986:s) lei ruoŧa-Sámi gielladutki, politihkkár ja professor sámegielas ja kultuvrras Uppsala universitehtas. Son lei daid čeahpimusaid searvvis dáid fáttáin, ja son searvvai sámedutkan bargguide ja barggai maid garrasit sámi vuoigatvuođaid ovddas.
Israel Ruonga eatnigiella lei bihtánsámegiella. Su váhnemat leigga katekehtat ja oruiga Harrokas. Su váhnemat ja máŋga oappá ja vielja basttáhalle spánska golgodávdii (spanskesyken) mii bođii Árjeluktii 1920:s. Ruonga bajásšaddama birra Harrokas muitaluvvo vuđolaččat čállosis “"Harrok – ett samiskt nybygge i Pite Lappmark"” maid "Kultur på karrig jord: festskrift til Asbjørn Nesheim" almmuhii. Son čađahii oahpaheaddjioahpu Lulejus, ja barggai oahpaheaddjin Jukkasjärvis Nomadskolenis. 1943:s Ruong gárvii doavtterbarggu čállosiin "Lappische Verbalableitung dargestellt auf Grundlage des Pitelappischen". Gaskkal 1947-1967 barggai son johtaleaddjiskuvlabearráigeahččin. Ruong barggai iešguđetlágan oainnuiguin sámegiela dáfus, erenoamážit morfologiijain.
Ruong lei professor sámegielas ja etnologiijas Uppsala universitehtas áigodagas 1949-1969, ja oaččui persovnnalaš professoráhta 1969:s. Israel Ruong lei okta dain gii álggahii "Davvi sámi instituhta", ja son barggai maid álggahemiin ovtta sámi instituhta Upmis. Ovttas Knut Bergslandain lei son vuođđudeaddji "Bergsland-Ruong-ortografiijai" 1948:s. Dáinna ođđa ortografiijain almmuhii Ruong oahppogirjji "Min sámegiella" (1970).
Ruong lei maid mielde sámepolitihkas ja vuođđudeamis SSR:s, "Svenske Samarnas Riksförbund" (Ruoŧa Sámiid Riikasearvi), 1950:s. Son lei sátnejođiheaddji SSR:s áigodagas 1959-1967. 1960:s 1973:a rádjái lei son redaktevra "Samefolket" aviissas.
Davvi sámi instituhtta vuođđudii 1983:s "Israel Ruong-stipeandda". Dát juhkko jahkásaččat dutkiide geat barget dutkanbargguiguin mat gullet fáttáide maiguin professor Israel Ruong ieš barggai.
Mikko Korhonen

Veli-Mikko Korhonen (riegádan golggotmánu 14. beaivvi 1936:s, jápmán borgemánu 19. beaivvi 1991:s) lei suoma fennougristta gii barggai erenoamážit sámegielain, muhto maid eará urálalaš gielaiguin, fágahistorjjálaš čuolmmaiguin.
Korhonen bargguid sámi vearbasojahemiid birra attii komparatiivvalaš oahpu sámi morfologiijas. Ja vaikko dat lei historjjálaš diehtojuohkin, de rievddai fokus eret dan jietnahistorjjálaš ásahusas mii lei báidnán dutkama Erkki Itkonenain ja Paavo Ravilain. Son barggai erenoamážit nuortalaš sámegielain, ja almmuhii Jouni Mosnikoffain ja Pekka Sammallahtiin ovtta dain vuosttás almmuhusaid ođđaset nuorttalaš sámegiela ávdnasiiguin, 1973s. Girjjis “Innføring i samisk språkhistorie”, mii almmuhuvvui 1981:s, čoahkkáigesii Korhonen earáid ja iežas dutkosiid sámi giellahistorjjá birra, ja dát girji lea ain dábálaš čujuhus dán fáttá siskkobealde.
Daid maŋemus jagiid barggai Korhonen maid eará fáttáiguin. 
Korhonenas lei iežas professoráhta fennougristihkas Helssega Universitehtas, ja lei dutkanjođiheaddji ovtta barggus urálalaš gielaid birra, go son fáhkka jámii. Dáinna jápmimiin massii suoma fennougristihka sihke čeahpes mielbargi ja jođiheaddji, ja fágabiras massii ovtta professoráhta. 
Ulla-Maija Kulonen, gii lei náitalan Korhonenin, almmuhii ovtta mánusa maid Korhonen lei čállán teoriijaid birra ahte movt giella badjána olbmuid historjjás, "“Kielen synty”". 1996:s bođii maid čoakkáldat Korhonen deháleamos artihkkaliin su riegádanbeaivvi guđalot-beaivái.
Eliel Lagercrantz

Eliel Lagercrantz (riegádan 1894:s, jápmán 1973:s) lei suopmelaš fennougrista. Son válddii doavttergráda Helssegis 1927:s. Studerenáigodagas son studerii sihke Hamburgas, Budapestas ja Parisas. Lagercrantz lei professor Helssegis 1965:s. Son barggai maid Oslo Universitehtas.
Dutkanguovlu.
Lagercrantz barggai ovddemusat sámegielaiguin. Son čálii grammatihkaid golmma sámegielaide mat dan rádjái eai lean nu ollu dutkojuvvon: davvisámi mearrasámi suopmaniidda, bihtánsámegillii ja lullisámegillii. Dasa lassin čálii son sátnegirji mas ledje measta 9000 sáni, gos juohke sátneartihkal vuđolaččat čilgii sátnehámiid juohke sámi suopmanii, Rørosas Guoládatnjárgii.
Lagercrantz almmuhii maid čállosiid máŋgga sámi suopmaniidda.
Geirangerfjorden

Geirangenfjorden lea okta vuotna Sunnmøres Møre ja Romsdalas. Dat lea 15 kilomehtera guhkki ja gullá Storfjordenii (Stuoravutnii). Vuotnabađas lea Geiranger.
Vuona guoras leat Skageflå, Blomberg ja Knivsflå, mat leat ávdin boandagárddit badjin gosa beassá bálgá mielde dahje fatnasiin. Vuotna lea okta Norgga báikkiin mii geasuha eanemus turisttaid. Suoidnemánu 14. beaivvi 2005:s čállojuvvui Geiranger-vuona guovlu oktan Nærøy-vuonaguovlluin Oarjenorgga vuotnabáikin UNESCO listui máilmmi kultuvra- ja luondduárbeguovlluid birra. Guovlu mii nammaduvvui máilmmiárbin lea 498 km² |Norddala- ja Stranda suohkaniin. Reinheimen našunálapárka, mii lea suodjaluvvon gáhtten dihte gottiid Ottadalenis, lea maid Norddala suohkanrájiid siskkobealde. 2006:s válljejuvvui Oarjenorgga vuotnaguovlu buoremus gáhttejuvvon UNESCO-báikin National Geographic-magasiinnas.
Fjord1-fitnodan jođiha biilafeargga mii manna miehta vuona gaskal Geirangera ja Hellesylta.
Josef Ekgren

Josef Ekgren (riegádan 1937:s Vestre Jakobselvas) lea sámi gynekologa ja girječálli. Son lei dat vuosttaš Norggas gii anii radiobárrodálkkodeami dálkkodit álggus goaŧŧočottaborasdávddas.
Son lea bargan medisiinnalaš fágadovdin Bjugn-ášši bealušteddjiide, earret eará danne go son láittii (ovtta aviisačállosis) áktoráhta medisiinnalaš áššedovdiid bohtosiid.
Son bargá priváhta gynekologan Bergenis ja Oslos. 1970:s lei son Čáhcesullo suohkana guovlludoavttir. 1992:s jođihii son ovtta klinihkalaš dutkanprošeavtta HPV-virusa ektui Romssa Universitehtas.
Áltá-stuimmit.
Guovvamánu 1981:s Áltá-stuimmiid oktavuođas čuovui son golbma nealgudeaddji sápmelačča go báhtaredje Ruŧŧii, dassážii go nealgudeapmi loahpahuvvui. Politiijat ledje ožžon dieđu gitta váldit dáid sápmelaččaid. Ain dál gávdnojit dokumeanttat eiseválddiid plánaid birra bákkus borahit dáid olbmuid.
Norgga Boasta

Norgga Boasta AS ("Posten Norge AS") lea fitnodat mii eaiggáduvvo Norgga stádas ja mas lea ovddasvástádus Norgga boastajohtui. Fitnodat doaimmaha maiddái dávvirjođu ja eará. Boasta lea okta Norgga stuorámus fitnodagain, mii doaimmahuvvo miehta riikka. Norgga Boasta lea okta Norgga boarráseamos ja stuorimus fitnodat maid stáda eaiggáda, ja maid Christian IV álggahii 1647:s.
Fitnodat jođihii 2006:s oktiibuot 23,7 miljárdda ruvnno ovddas. Doaimmahussii gullet sullii 23 000 jahkebarggu, dás 10 000 boastaolbmo ja vuoddji.
Boasta bargá leveránssaiguin ja fállá maid elektrovnnalaš bálvalusaid. Boasta hálddaša sihke priváhta olbmuid ja fitnodagaid. Váldoguovlu lea Davviriikat, muhto sáhttá ovttasbargiiguin fállat bálvalusaid miehta máilmmi.
Dag Mejdell lea leamašan fitnodathoavda Boasttas ođđajagimánu 16. beaivvi 2006 rájes, ja Arvid Moss lea leamašan stivrajođiheaddji geassemánu 17. beaivvi 2002 rájes.
Oktan fitnodagaiguin CityMailain ja CityMail Danmarkain juohká Norgga Boasta reivviid 5,3 millijovnna viesuide Skandinávias, ja lea dat davviriikkalaš boastafitnodat mii olaha eanemus miellahtuide. Boasta lea maid oastán unnit fitnodagaid dego NorCargo ja Box, mat oktan CityMailain dál gohčoduvvojit namain Bring.
Davvi-Amerihká Sámi Siida

Davvi-Amerihká Sámi Siida lea sámi organisašuvdna vai siida Davvi-Amerihkás (Kanáda ja Amerihká ovttastuvvan stáhtat). Ođas namma lea Davvi-Amerihká Sámi Searvi.
Siiddastallen lea čoahkkin gii guokte jahki. 
Sátnejođiheaddjit.
2016-dál : Mervi Maarit Salo
2012-2016: John Edward Xavier
2005-2011: Marlene Wisuri
2000-2005: Cari Mayo
1996-2000 : Anja Kitti-Walhelm
Guovdageainnu stuimmit

Guovdageainnu stuimmit ledje sámiid stuimmit, mat dáhpáhuvve Davvi-Norgga Guovdageainnus skábmamánu 8. beaivve jagis 1852.
Šilljocihci

Šilljocihci ("Passer domesticus") lea šilljocihciide ("Passeridae") gullevaš loddi.
Leivvoš

Leivvoš ("Alauda arvensis") lea leivvožiide ("Alaudidae") gullevaš loddi.
Balto (beana)

«Balto» (riegádii sullii 1919, jámii njukčamánu 14. 1933) lei sibiralaš husky, geassebeana, ja lea dál máilmmi beakkáneamos beana.
Goahteluokta

Goahteluokta lea Ákŋoluovtta hálddahusguovddáš.
Gilivuotna

Gilivuotna lea Davvesiidda hálddahusguovddáš.
Ráhkkerávju

Ráhkkerávju lea báiki, mii lei Fálesnuorri hálddahusguovddáš.
&lt;br&gt;
Donjevuotna

Donjevuotna lea Gáŋgaviikka hálddahusguovddáš.
Ákšovuotna

Ákšovuotna lea Láhppi hálddahusguovddáš.
Ávanuorri

Ávanuorri lea Muosáid hálddahusguovddáš.
Leavdnja

Leavdnja (, kveana- ja ) lea Porsáŋggu hálddahusguovddáš. Čoahkkebáikkis orrot 2 237 olbmo (2012). Leavdnja lea Porsáŋgguvuona bađas. Báikki čada manná E6, ja riikkageaidnu 98 manná Leavnnjas Deanušaldái.
Storsteinnes

Storsteinnes lea Báhccavuona hálddahusguovddáš.
Setermoen

Setermoen lea Bearddu hálddahusguovddáš.
Skaland

Skaland lea Birggi hálddahusguovddáš.
Gryllefjord

Gryllefjord lea Doaskku hálddahusguovddáš.
Dálvvesvággi

Dálvvesvággi () lea Gáivuona hálddahusguovddáš.
Hansnes

Hansnes lea Gálssa hálddahusguovddáš.
Borkenes

Borkenes lea Giehtavuona hálddahusguovddáš.
Ivgumuotki

Ivgumuotki lea Ivgu hálddahusguovddáš.
Hamnvik

Hamnvik lea Ivvárstáđiid hálddahusguovddáš.
Finnsnes

Finnsnes lea Leaŋgáviikka hálddahusguovddáš.
Tennevoll

Tennevoll lea Loabága gieldda hálddahusguovddáš ja stuorámus gilli. Dan olmmošlohku lea 259 (2012).
Moen

Moen lea Málatvuomi hálddahusguovddáš.
Vangsvik

Vangsvik lea Ránáidsullo hálddahusguovddáš.
Vuotnasiida

Vuotnasiida () lea Siellaga hálddahusguovddáš.
Bjerkreim

Bjerkreim lea gielda Rogalándda fylkkas.
Eigersund

Eigersund lea gielda Rogalándda fylkkas.
Finnøy

Finnøy lea gielda Rogalándda fylkkas.
Gjesdal

Gjesdal lea gielda Rogalándda fylkkas.
Haugesund

Haugesund lea gielda Rogalándda fylkkas.
Hjelmeland

Hjelmeland lea gielda Rogalándda fylkkas.
Karmøy

Karmøy lea gielda Rogalándda fylkkas.
Kvitsøy

Kvitsøy lea gielda Rogalándda fylkkas.
Lund (Rogalánda)

Lund lea gielda Rogalándda fylkkas.
Randaberg

Randaberg lea gielda Rogalándda fylkkas.
Rennesøy

Rennesøy lea gielda Rogalándda fylkkas.
Sokndal

Sokndal lea gielda Rogalándda fylkkas.
Strand (Norga)

Strand lea gielda Rogalándda fylkkas.
Suldal

Suldal lea gielda Rogalándda fylkkas.
Time (Norga)

Time lea gielda Rogalándda fylkkas.
Tysvær

Tysvær lea gielda Rogalándda fylkkas.