tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Boneiru

Boneiru (papiamentukse "Boneiru", gollandiekse "Bonaire") on Alangomualoih kuului suari Karibienmerel lähäl Venezuelan randua. Suarel paistah iberoromuanizis kielispäi kehitynnytty papiamentun kieldy, kudamal on virralline stuatussu suarel gollandien kielen rinnal.
Tartupaluk

Tartupaluk (kalaallisutakse "Tartupaluk", inuktitutakse "ᑕᕐᑐᐸᓗᒃ") on suari Kalaallit Nunaatan da Nunavutan pohjaziman suaren Umingmak Nunan välizes salmes.
Front Republicà

Front Republicà (kat. "Tazavaldalaine frontu"; lyh. "FR") on katalunielaine iččenäžysmielizien hurualistolazien puolovehien da järrestölöin muvvostettu valličusliitto. Liitto azuttih vuvvel 2019 Ispanien parluamentuvalličendoih niškoi.
Itilleq (Kujalleq)

Itilleq (kalaallisutakse "Itilleq", aijembi kirjutusmuodo "Itivdleq", daniekse "Eggers Ø") on suari Kalaallit Nunaatas Kujalleqan kunnas. Kalaallit Nunaatan suvizin niemi Nunap Isua sijaiččou suarel.
Itilleq

Kalaallit Nunaatas on kaksi Itilleq (aijembi kirjutusmuodo "Itivdleq") -nimisty kohtua:
Itilleq (Qeqqata)

Itilleq (aijembi kirjutusmuodo "Itivdleq") on pienel suarel sijaiččii kylä Kalaallit Nunaatan päivänlaskuvuitis Qeqqatan kunnas.
Dili

Dili on Päivännouzu-Timoran piälinnu da suurin linnu. Se on Timoran suaren pohjasrannal. Dili on Pävännouzu-Timoran piäportu da kauppukeskus. Sie eläy 193 563 hengie. Vuonnu 1520 portugalielazet perustettih linnan, kuduas vuonnu 1769 tuli Portugalien Timor. 20. päivänny oraskuudu vuonnu 2002 Dilis on tulluh Timor-Leštin Demokruattizen Tazavallan (uvven iččenäzen valdivon) piälinnu.
Tolvojärvi

Tolvojärvi on pos'olku Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kunnas Ven'al, se sijoittuu Tolvajärven päivänlaskurannal. Enzimästy kerdua kyliä mainittih vuvvennu 1500. Tolvojärven ymbäristöl sijaiččou ”Tolvojärvi”-rauhoitettu aloveh, kuduadu vardoiččou valdivo.
Vegarus

Vegarus on on pos'olku Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kunnas Ven'al, se sijoittuu Aittojoven rannal. Pos'olkas on kaksi histourien mustomerkii: Jatkovoinan (1941-1944) aigannu tapettuloin Nevostoliiton saldattoin kalmu da leitenantu N. Idrisovan kalmu.
Lahkolambi

Lahkolambi () on pos'olku Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kunnas Ven'al, se sijoittuu Suojärves pohjazeh, Suojärvi-Porajärvi-tiel. 
Nevvostoliiton aigannu pos'olkas oli Nevvosto-Karjalan suurin puutevolližuskeskus. Lahkolammes on Jatkovoinan (1941-1944) aigannu tapettuloin Nevostoliiton saldattoin kalmu, löydyy sežo Sberbankan laitos, poštan laitos, škola, kul'tuurutalo, meččyruadokeskus, raududoroguazemu.
Turhanvaara

Turhanvaara on pos'olku Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kunnas Ven'al, sijaiččou Suojärven pohjasrannan lähel.
Kostamus (pos'olku)

Kostamus on pos'olku Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kunnas Ven'al, sijaiččou Kostomus-järven koillisrannal.
Gumarino

Gumarino on pos'olku Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kunnas Ven'al, se sijoittuu Gumarina-joven rannal.
Soudarvi

Soudarvi () on kylä Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kunnas Ven'al, se sijoittuu Soudarven päivänlaskurannal.
Vuvvennu 1905 Soudarves eli 260 hengie. Kyläs nygöigi ei ole sähkyö.
Urdu

Urdu on eräs Suvi-Aazien kielisty. Se on Pakistuanun kanzallinen kieli.
Pikkukuldurindu

Pikkukuldurindu ("Iduna caligata", enne "Hippolais caligata") on lindu.
Karjalankieline nimi.
Linnun nimi on kiännetty täh artikkelih niškoi suomenkielizes nimespäi "pikkukultarinta".
Erzäläine Wikipedii

Erzäläine Wikipedii se on Wikipedien oza erzän kielel. Se otettih käyttöh 26. oraskuudu vuonnu 2008. 
Histourii.
Projektan alguhpanijannu on Andrei Surikov. Häi eläy Moskovas da oli ven’ankielizen Wikipedien luadijoin joukos. Luadie erzänkielisty Wikipediedy Andrei Surikovua autettih amieriekkalaine kielentutkii, erzän kielen opastai Džek R’uter, žurnalistu Piiterispäi Andrei Petrov da ohjelmoiččii Uljanovskaspäi Mihail Stepčenko.
19. tuhukuudu Wikipedien kielikomitiettu hyväksyi erzänkielizen Wikipedien projektan. Sen jälles nellän kuun aigah azientundijat tarkastettih erzänkielizen Wikipedien ruaduo. 26. oraskuudu vuonnu 2008 Wikipedii erzän kielel rubei ruadamah. Sen adressi on . Sinne siirrettih kai ennepäi kirjutetut tekstat Wiki-inkubuatoraspäi. Samannu päivänny avattih Wikipediet mokšan da jakutien kielel. Erzänkielizen Wikipedien administruatoroinnu enzimäzekse puolekse vuottu vallittih Andrei Petrov, Andrei Surikov da Džek R’uter. 
16. päiväkse oraskuudu vuonnu 2015 oli kirjutettu piäl 2000 kirjutustu. 
11. päiväkse ligakuudu vuonnu 2017 kirjutuksien miäry kazvoi nellähtuhandessah. Ilja Vs’oravnovan sanoin mugah ei tävvy abuniekkua. Alallistu kirjuttajua da kiändäjiä on vähä. Mies sanou, gu vepsäläzil, kudualoi on jiännyh äijiä vähembi, on kirjutettu kahtu kerdua enämbi kirjutustu. Erzäläzil pidäy yhtevyö da tartuo oman Wikipedien kehittämizeh.
Baškirielaine Wikipedii

Baškirielaine Wikipedii (bašk. Башҡорт Википедияһы) on Wikipedien oza baškirien kielel. 
Se perustettih 2. kezäkuudu vuonnu 2002. Enzimäzen kirjutuksen kirjutti ristikanzu, kuduan nimie niken ei tiijä. Se oli 16. sulakuudu vuonnu 2005. Sidä päiviä pietäh baškirienkielizen Wikipedien roindupäivänny. Mones vuvves Wikipedii baškirien kielel hyvin kehityi. Konzu se täytti kymmene vuottu, Ufa-linnas piettih Wiki-sabantui-nimine pruazniekku. Baškortostanan wiki-medieh kuulujat avattih oman joukon Wikimedian fondas. Hyö yhtytäh erilazih kanzoinvälizih pidoloih. Niilöin joukos ollah X Wiki-konferensii, kudai piettih Piiteris da Udmurtielazen Wikipedien 10. vuozipäiväle omistettu konferensii, kudai piettih Iževskas. Redaktor Zufar Salihov sai arvokkahan medalin Wikipedien kehitysruavos. Vuonnu 2016 Baškirielaine Wikipedii avai marafonan. Se omistettih Baškortostanan suandele vuozipäiväle. Marafon jatkui vuvven 2019 kevätkuussah. 
6. päiväkse kezäkuudu vuonnu 2019 Wikipedies baškirien kielel oli 48 992 kirjutustu.
Uhtuon Tazavaldu

Uhtuon tazavaldu on valdivo, kudai oli olemas vuozinnu 1919 - 1920. Sih kuului Arhangelin gubernien viizi voulostii. Tänäpäi se on Karjalan tazavallan aloveh. Tazavallan piälinnannu oli Uhtuon kylä (nygöine Kalevala).
Vienan Karjalan väliaigaine halličus (Arhangelin Karjalan väliaigaine halličus) perustettih Uhtuon kyläs pietyl nevvottelul 21. heinykuudu vuonnu 1919. Nevvotteluh yhtyi bohattua muanruadajua da yrittäjiä Arhangelin gubernien viijes pohjasvoulostispäi. Paginanvedäjänny oli A. Tihonov. Paikallizet rahvas kieldävyttih Vienan Karjalan liittämizes Suomeh. Arhangelin Karjalan väliaigaine halličus piätti perustua oman vienankarjalazen valdivon. Halličus piätti erota Ven’as, nevvostosaldatat työttih iäre Vienan Karjalaspäi. Sen ližäkse kiännyttih ulgomualoin puoleh, gu net hyvästyttäs uvven valdivon perustamizen. Halličus piätti siirdiä puolet mualois muanruadajien omažuoh. 25% mualois siirdyi voulostin ičehallindole, dostalit 25% annettih valdivole. Arhangelin Karjalan väliaigaine halličus varusti da pidi Uhtuol kerähmön. Se oli 21. kevätkuudu - 1. sulakuudu vuonnu 1920. Kerähmön aigah halličus uvvistettih. 25. kevätkuudu paginanvedäjäkse tuli H. Tihanov. Kerähmöl hyväksuttih Arhangelin Karjalan väliaigazen halličuksen ielline ruado. Halličuksen valdua tahtottih levittiä kogo Karjalua myö. Arhangelin Karjalan väliaigaine halličus sai 8 miljonua markua abudengua Suomespäi. 18. oraskuudu, konzu tiijustettih Ruskien armien saldatoin lähestymizes, Arhangelin Karjalan väliaigaine halličus muutui Vuokkiniemeh. Sie piätettih kerätä oma armii. Kezäkuun lopus Arhangelin Karjalan väliaigaine halličus muutui Suomeh. Suomen halličus pidi paginoi Nevvostoliiton halličuksenke. Rauhusobimus solmittih vuonnu 1920. Arhangelin Karjalan väliaigaine halličus heitti oman ruandan 10. talvikuudu vuonnu 1920, konzu sih kuulujat yhtyttih Karjalan halličukseh. 
Tunnusmerkit
29. kevätkuudu vuonnu 1920 hyväksyttih rippumattoman Karjalan valdivonmerki da lippu. Projektat valmisti suomelaine taidoilii Akseli Gallen-Kallela (1865-1931).
Aruabien kieli

Aruabien kieli () on kieli, kudai kuuluu afroaazielazeh kielipereheh. Täl kielel pagizijua on läs 240 miljonua hengie. Aruabien kieldy hyö pietäh muamankielenny. Vie läs 50 miljonua hengie pietäh sidä omannu toizennu kielenny. Aruabien kielel on kirjutettu Koran. Se on piäpyhäkniigu isluamas. Kogo muailmas sih uskojua on 1,57 miljardua hengie. Kirjukielen pohjannu on aruabien kirjaimikko. Aruabien kieli on valdivolline kieli kaikis Aruabien mualois. Vie sil on valdivollizen kielen stuatussu Izrail’as, Čadas, Eritrejas, Džibutis, Somalilendas, Somalis da Komorilois.
Japounien kieli

Japounien kieli (janouniekse 日本語) on kieli, kudual paistah japounielazet. Japounien kieli on Japounien muan valdivolline kieli. Japounien kielel pagizijua on 140 miljonua hengie. 125 miljonua pietäh sidä muamankielenny. Japounien kieli on aggl’utinatiivine kieli.
Griekan kieli

Griekan kieli on kieli, kudai kuuluu indojevrouppalazeh kielipereheh. Toiči griekan kielen cakonskoidu, kappadokiiskoidu da pontiiskoidu alamurdehii pietäh iččenäzinny kielinny. Nygöi nämmä alamurdehet ollah häviemäs. Griekan kirjukielel on läs 3,5 tuhattu vuottu. Eri vuozinnu rahvas paistih mikenoin, muinasgriekan, vizantien da nygygriekan kielel. Nygygriekan kieldy muamankielenny pidäy 14 miljonua hengie. Enimät heis ollah griekkalazet. Vie Gretsies täl kielel paistah aruminsat, mglenoruminsat, čiganat, albuanielazet, slavjuanat sego muan pohjasalovehes eläjät isluamelazet. Gretsies sego Kipran tazavallan griekkalazes ozas (sil on 63% suaren pindualua) nygygriekan kielel on valdivollizen kielen stuatussu.
Er-Rijad

Er-Rijad on Saudi-Arabien piälinnu sego suurin linnu. Sie eläy 7 676 655 hengie (2017). Hiekkumuan Er-Rijad on yksi lämmimis muailman linnois. Keskilämbötila pakkaskuus on +14,4; heinykuus +36,6.
Damask

Damask on Siirien piälinnu da toine suurin linnu (Aleppo -linnan jälles). Se on ennevahnalline muailman linnu. Enzikerdua se muanittih vuonnu 2500 enne Iisusan roindua. Linnu on suuri kul’tuuru- sego uskokeskus Lähi-Päivännouzuozas.
Šri-Džajavardenepura-Kotte

Šri-Džajavardenepura-Kotte (Kotte) on Sri Lanka –muan piälinnu (vuvves 1982), sie on muan parluamentu. Kolombo on muan suuriman linnan lähilinnu. Linnu roittihes Kotte –linnas ymbäri, se rakendettih XIII vuozisual.
Seul

Seul on Korean Tazavallan päilinnu. Sie eläy 10,1 miljonua hengie (2015). Se on Tazavallan luodehozas Keldazen meren lähäl, Hangan –joven rannoil. Sit ymbäri ollah mäit.
Dušanbe

Dušanbe on Tadžikistuanan piälinnu.Sie eläy 831,4 tuhattu hengie (2018).
Monte Agujla

Monte Agujla on Čilin linnu. 
Monte Agujla eläy 6090 (2002).
Kokkola

Kokkola on Suomen linnu. Se sijaiččou Keski-Pohjanmuan muakunnas. Linnas on 47 700 eläjiä.
Pohjas-Pohjanmuan muakundu

Pohjas-Pohjanmua on Suomen muakundu. Sen piälinnu on Oulu.
Ilomanči

Ilomanči on kundu Suomen Pohjas-Karjalas.
Ven'an Wikipedii

Ven'an Wikipedii on Wikipedieh oza Ven'an kielen.
Sinine

Sinine on yksi perusvärilöis. Sinizen vallon uallonpiduhus on n. 440–485 nanometrii. Sil on kaikis nägyjän vallon värilöis suurin uallonpiduhus.
Televizoras da tiedokonehekruanois käytettylöis RGB-värimallilois keldaine väriaistimus rodieu ozuttajen vihandua da ruskiedu valguo muga lähäl, što net ristikanzan nägösistiemas sevoitutah. Bumaugale pandajes käytetäh puaksuh CMYK-mallii, kudamas yksi mustehis on keldaine (Y-yellow).
Kitain kieli

Kitain kieli on joukko lähisuguu olijua kieldy, kuduat yhtes kuulutah sinotibiettalazeh kielipereheh. Kitain kielel pagizou 1,3 miljardua hengie. Enzimäzinny pagizijoinnu oldih han’-rahvas. Kitain kielel on viralline stuatussu Kitais, Singapuras da Taivan’as. Kitain kieli on vahnimii kielii kogo muailmas. Kitain kieles kirjaimien sijah käytetäh kitailazii merkilöi. Niidy on piäl 80 tuhattu, yhtelläh nygöi enimät kitailazis merkilöis lövvytäh vai Kitain klassizen literatuuran tevoskispäi.
Hindi

Hindi on kieli, kudai kuuluu indoarjalazeh kielijoukkoh. Täl kielel paistah Indien pohjas- da keskialovehis. Hindin da urdun paginkielet vähäl erotah toine toizes. Hindin kieles kirjutetah devangaari-kirjaimil. Hindil on äijy pagizijua. Enämbi pagizijua on vaigu Kitain kielel.
Zinaida Dubinina

Zinaida Timofejevna Dubinina (2. elokuudu 1934, Lumatjärvi, Karjalan tazavaldu - 24. pakkaskuudu 2022, Anuksenlinnu, Karjalan tazavaldu) on Karjalan tundiettu runoniekku, kirjuttai, kiändäi. Zinaida Dubinina on rodinuhes 2. elokuudu vuonnu 1934 Anuksen piirin Lumatjärven hierus. 
Zinaida Timofejevna kirjuttau runuo da prouzua livvikse. Hänen suurimii kiännösruadoloi ollah Biblii lapsile, Uuzi sana, Psaltiri da Kalevala-eepossu. 
Zinaida Dubinina kazvoi karjalazes perehes. Hänen tuatto kuadui Suurel Ižänmuallizel voinal. Muamo lapsienke oli evakuacies Urualal. Voinan loppiettuu hyö tuldih järilleh Karjalah, vähäzen elettih Lumatjärves, sit tuldih elämäh Kotkatjärveh. Siepäi školan jälles Zinaida Dubinina lähti Petroskoile opastumah pedagouguopistoh. Opastundan jälles häi ruadoi algukluasoin opastajannu Uutjärven školas. Sit tuli ruadoh Kotkatjärveh, kus penziessäh opasti lapsii suomen da karjalan kieleh. 
Vuonnu 1989 Oma Mua –lehteh oli painettu Zinaida Dubininan enzimäine runo livvikse. 
Vuonnu 1991 Zinaida Timofejevna rubei ruadamah yhtes Biblien kiännösinstituutanke (Helsinki). Häi kiändi livvikse Uvven sanan, Psaltirin da Biblien lapsile. Täs ruavos Zinaida Dubinina sai palkindon Ven’an pravoslavnois kiriköspäi. 
Vuvves 2006 Zinaida Dubinina kuuluu Ven’an kirjuttajien liittoh. 
Vuonnu 2009 häi sai Vladimir Brendojevan nimizen literatuurupalkindon.
Leppänniemi

Leppänniemi on pos'olku Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kunnas Ven'al , sijaiččou Suojärven koillisrannal. Pos'olkas on luteransoin kirikkö (v. 1892).
Koirinoja

Koirinoja on kylä da raududorogan azetuskohtu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piiris Ven'al, kuuluu Pitkyrannan linnukundah, se sijaiččou A129 Pitkyrandu-Suojärvi-tiel. Kylän lähil on Koirinoja-1 (korgevus 6 m) da Koirinoja-2 (korgevus 5 m) kosket, Koirinoja-2:n alahan lövvytäh Mitrofanovan sulattamizen zavodan (1842-1859) fragmentat.
Hämekoski

Hämekoski on kylä Karjalan tazavallan Pitkänrannan piiris Ven'al, kuuluu Harlun pos'olkah, sijaiččou Jänisjoven rannal. Ennen kylä oli kehittynyh tevolližusaloveh, nygöi toimiu vai Hämekosken vezivoimalu.
Alattu

Alattu on kylä da raududorogan azetuskohtu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piiris Ven'al, kuuluu Harlun kyläkunduh, sijoittuu Alatunlammen järven rannal. Kyläs poikki menöy Läskelä-Raikonkoski-tie.
Ulmalahti

Ulmalahti on kylä Karjalan tazavallan Pitkänrannan piiris Ven'al, kuuluu Harlun kyläkunduh, sijaiččou Jänisjärven koillisrannal.
Jänisjärvi (pos'olku)

Jänisjärvi on pos'olku azemanke Karjalan tazavallan Pitkänrannan piiris Ven'al, kuuluu Harlun kyläkunduh, sijaiččou Jänisjärven suvirannal.
Konoi Kyöttinen

Konoi Kyöttinen (20. tuhukuudu 1851 – 8. ligakuudu 1935) oli vienankarjalaine runonpajattai. 
Konoi Kyöttizen juuret ollah Rebol’an Omelien kyläspäi. Konoi Kyöttizen tuatto Simana Kyöttinen (1797-1886) tiezi äijän puhiedu da runuo. Niilöih häi opasti omua poiguagi. Konoi Kyöttinen nai Domina Jyrgizel. Heile oli kolmetostu lastu, kudualois kymmene kuoltih vie lapsinnu. Konoi Kyöttinen oli ruadai mies, hänen taloi oli parahii kyläs. Vienan Karjalas da Suomes häi oli tundiettu runonpajattai. Vie Konoi Kyöttinen maltoi parandua rahvastu. Häi pagei Suomeh, konzu vuonnu 1920 Tarton rauhansobimuksen mugah Rebol’an kylä siirdyi Nevvostoliitole. Suomes Konoi Kyöttinen eli poijan luo Lehmos. Hänen luo kävyi äijy rahvahanrunohuon keriäjiä. Lehmospäi Konoi Kyöttinen siirdyi elämäh pagolazien hoidolah Kyminlinnah. Händy kučuttih pajattamah runuo Helsinkih Kalevalan suandele vuozipäiväle omistetule pruazniekale, vaigu Konoi Kyöttinen pahoi voi da ei piässyh sinne. Vuonnu 1935 Kyöttinen kävyi pajattamah runuo Pajopruazniekale Sordavalah.
Konoi Kyöttinen kuoli sygyzyl vuonnu 1935 Kyminlinnan pagolazien hoidolas. Händy pandih muah Kyminlinnas. Konoi Kyöttizen poigu Pekka Kyöttinen Suomeh siirryttyy oli muanruadajannu. Häi eli Kontiolahten Lehmos. Vuvves 1915 vuodessah 1921 Pekka Kyöttinen oli Rebol’an nevvoston paginanvedäjänny. Vuonnu 1921häi oli Rebol’an iččenäžystoimikunnan paginanvedäjänny. Vuonnu 1920 Pekka Kyöttinen oli Karjalan edustajannu Kanzoinliiton kerähmöl, kuduadu piettih Ženevas.
Eivissa

Eivissa on Baleuaroin suarijoukon kolmandekse suurin da kaikkii päivänlaskumbi suari Välimeres. Suarien alguperäine kieli on kataluanu, ga vuvvel 2011 Eivissan eläjis vai 44 % maltoi kieldy. Täh vaikuttau muijalpäi muuttanuzien suuri miäry. Vuvvel 2014 Eivissan eläjis jo 60 % oli rodinuhes suaren ulgopuolel. Enimbistö suaren alguperäzes rahvahas yksikai pagizou kataluanua muamankielenny i on merkilöi sih näh, ku kielen siirdymine uuzile sugupolvile olis daže kazvamah päi: vuvvel 2014 suaren eläjis 25,8 % saneli, ku pagizou kataluanua omien vahnembien kel – ga jo 27,3 % omien lapsien kel. Suarel on kaksi virrallistu kieldy: kataluanu da ispuanii. Zakonan mugah kaikkiel Baleuaroil ainavot virrallizet kohtannimet ollah kataluanakse da nenga Eivissangi virralline nimi on kataluanua. Ebävirrallizesti se tundietah sežo ispuanienkielizel nimel "Ibiza".
Valgeivigli

Valgeivigli ("Tringa nebularia") on lindu.
Meččyvigli

Meččyvigli ("Tringa ochropus") on lindu.
Ruskeijalguvigli

Ruskeijalguvigli ("Tringa totanus") on lindu.
Vera Larionova

Vera Mihailovna Larionova on karjalaine kirjuttai, runoilii, nerokas käziruadai.
Biografii.
Vera Larionova synttyi Kotkatjärven kyläs 28. oraskuudu 1956 vuvvel muaalovehen ruadajien perehes. Pienete kaimai muaman, ga yksikai kazvoi hyvämielizenny lapsennu. Opastui Kotkatjärven školas, oli parahien joukos, suvaičči lugie, ottua ozua ozutelmois, kontsertois, kilvois. Konzu loppi školan opastundan, puutui Karjalazeh pedagougu yliopistoh, sen gi loppi ylen hyvin. Sit hāndy tyṏttih ruadamah Jeroilan alguṡkolah, kudai sijoitui kaksikerroksizeh hierun parzikodih. Lapset oldih hyvãt opastumah, ga oli heidy vähättäy, škola salvattih, a Vera Mihailovna vie äijän vuottu penziessãh ruadoi algukluassoin opastajannu Alavozen keskiškolas. Nygöi on eläköl, eläy Alavozen muatalovehen kyläs.
Toven karjalaine naine.
"Minä suvajčen kaikkie karjalastu" sanoi kerran Vera Mihailovna. Se on ihan toven: naine mielihyväl tarattau livvikse, kirjuttau muaman kielel runuo, kerdomustu, ozutelmua, pajozii da kummakkahii častuškoi. Puaksuh pastau šipainiekkua, nižu da muarjupiirua, kui on harjaitettu karjalazis perehis. On ylen nerokas joga ruadoh, ei istu tyhjiä televiizoran ies, ainos midägi käzil čopottau:nieglou čomii alazii, ruuttii, šalipaikkoi, sumkii, ombelou, viišivoiččou. Pidäy kunnos duaččua Jeroilas, kazvattau äijän ouveššii, muarjua, kukkua. Suvaiččou vastata gostii, šeimie tävvet stolat, kehittiä, ku paras emändy. Ainos on varustuksis tulla abuh pivoloih karjalan kielen hyväkse. Joga kohtas azuu omii fotokuvii da videuo, sit niis keksiu omat kinot. Runot da kuvat painau omih käzikniigazih.
Runot.
 Naižen oza.
 Vačan hapatukset
 Mejan naižien ollah.
 Mužikat gu humalaže.
 Kodih ehtäy tullah.
 Lapsii syöttiä, sellittiä,
 Naižele pidäy.
 Mužikku ga murginajan
 Ylen hyvin tiedäy.
 Suovattoin gi aijembah
 Kyly lämmih panna.
 Ehtäkse vie laukaspäi
 Puolikkoine kanna.
 Heiniä niitiä, žiivattu syöttiä,
 Suabran piäle nosta.
 Kyzymättäh mužikaspäi
 Ruutua älä osta.
 Ižändy gu ehtät kai
 Kinuu kaččou, viruu,
 Emändäle ruavon täh
 Käden talmu rodieu.
 Mužikkaštu joga päiviä
 Akal pidäy ublažie.
 Tahtonet, vai et,
 Rinnal pidäu läžie.
 Eigo sua vai meijän miehil
 Tädä dieluo maltua.
 Kodi ruavot akoin sijas
 Ičen väile ottua.
 Akkua lujah sevätä,
 Ruveta gu žiäl'oimäh.
 Perehty suvaija –
 Hyvin rubiet elämäh.
 Äijän nygöi lad'd'ailin,
 Miehii kielel vedelin.
 Rahvas minuu prostikua,
 Älgiä äijäy suutukkua.
Murmanskan aloveh

Murmanskan aloveh (ven. "Мурманская область") on Ven'an federatsiin kuului muakundu Pohjas-Jevroupas. Se rajautuu päivänlaskupuolel Norjan Finnmarkun alovehenke da Suomen Lapin muakunnanke, da suves Ven'an Karjalan tazavallanke. Alovehen piälinnu da suurin linnu on Murmansk.
Strasserizmu

Strasserizmu, libo "Revol'utsielline Nazismu" da "Sotsializti Natsionalizmu" on Nazismin libo rahvahansotsializmun muodo, kudai yhtistäy radikual'noin anti-kapitalizmun da natsionalizmun. Idejulogia suai nimen Gregor, da Otto Strasser-nimizisty velliksisty, ketbo sežo luaji strasserizmun.
Pitkijen Veiččijen Yönäh, Gregor Strasser tapettih, gu kuului Nazi-puolovehen huraliston ozah. Otto Strasser selviytyi täs. 
Nygypäivänny, strasserizmua harjoittau vaiku neo-Nazit, pienis miärilöis.
Kaččo sežo.
- Kanzallisbolševizmu
Kanzallisbolševizmu

Kanzallisbolševizmu libo nazbol on ideolougii, kudai yhvistäy nazismin da bolševismin.
Runoilii

Runoilii on ristikanzu, kudai kirjuttau runoloi.
Azumi Waki

Azumi Waki(janouniekse:和氣 あず未 Waki Azumi,8. syvyskuudu1994) oli Japounien pajattai.
Bangkok

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;35771&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2020-01-22T01:18:56Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Chongkian&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;origin&gt;36725&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Bangkok (Thaimuas sidä sanotah Krungtep-linnakse) on Thaimuan piä- sego suurin linnu. Sie eläy 5,6 miljonua hengie (2011). Linnan nimi on piässyh Ginnessan suavutuksien kniigah, sendäh gu se on linnan pitkin nimi kogo muailmas. Bangkok on Čauphrai-joven päivännouzurannal. Sen pinduala on enämbi 1,5 tuhattu km². Paikallizet rahvas pietäh omua linnua uvvennu alovehellizennu keskuksennu, nengozennu kui Singapur da Gonkong. Turistat puaksuh kävväh Bangkokah.
Ašhabad

Ašhabad on Turkmenistuanan piälinnu, muan suurin poliittine, tevolližus-, tiedo- da kul’tuurukeskus. 6. päivänny elokuudu vuonnu 2018 linnan eläjien lugumiäry oli enämbi 1 miljonua hengie.
Ašhabad on Turkmenistuanan suves, siepäi Iranan kel rajassah on 25 km.
Ankara

Ankara on Turcien piälinnu. Sie eläy enämbi 4,9 miljonua hengie. Vie enämbi rahvastu eläu Stambulas. Linnu on Anatoliiskoin ylätazangol keskimiärin 938 m merenpinnan ual.
Ankara on Anatolien yksi ennevahnallizimis linnois. Sida tiettih vie VII. vuozisual enne Iisusan roindua. Se on kaupputiešuaras, kudai yhtistäy Evrouppua da Aaziedu.
Taškent

Taškent on Uzbekistuanan piä- da suurin linnu. Sie eläy 2 522 800 hengie. Linnua tiettih vie II. vuozisual enne Iisusan roindua.
Hanoi

Hanoi on Vietnaman piälinnu, muan tärgei poliittine, opastus- sego kul’tuurukeskus. Vuozinnu 1902-1945 se oli Francien Indokitain piälinnu, vuozinnu 1954-1976 – Vietnaman Demokruatillizen Tazavallan (Pohjas-Vietnaman) piälinnu.
Afon Llugwy (Gwy)

Afon Llugwy (kymrikse) libo River Lugg (angliekse) on Afon Gwyn sivujogi Suuren-Britanien suarel. Se algau Bryn y Pwll -mäin rindehilpäi Kymrinmuas da virduau Anglien puolele, kus se laskou Afon Gwy -jogeh.
Afon Llugwy (Conwy)

Afon Llugwy on Afon Conwyn sivujogi Pohjas-Kymrinmuas. Se algau Ffynnon Llugwy -järvespäi da virduau Betws-y-Coed -kylän läbi.
Afon Llugwy

Kymrinmuas on kaksi Afon Llugwy -nimisty jogie:
Karjalan tazavallan Muuzikkuteatru

Karjalan tazavallan Muuzikkuteatru on valdivolline ouperan da balietan teatru, kudai ruadau Petroskoil. Teatran laval ozutetah kaikenmostu ouperua, baliettua, operiettua, muuzikkukomiediedu sego mjuziklua.
Teatran histourii.
Muuzikkuteatran nostanduruavot Petroskoil Kirovan lagevol algavuttih vuonnu 1952. Enne Muuzikkuteatran sijal oli kirikkö. Se riičittih vuonnu 1936. Muuzikkuteatran projektan azuttih Nevvostoliiton Kul’turuministerstvan Giproteatr-nimizen instituutan arhitektorat S.G. Brodskii, A.P Maksimov da E.N. Čečik. Kuigi Moskovan Suurel teatral da Piiterin Aleksandran teatral, Karjalan Muuzikkuteatral on kuuzi suurdu kolonnua. Teatran sizätiloin, Kanzoin ystävys – vestoksen sego toizien pihavestoksien projektan azui Nevvostoliiton rahvahan taidoilii Sergei Kon’onkov.
Muuzikkuteatran nostanduruavot loppevuttih vuonnu 1955. Kačonduzualah syndyy 607 hengie. Teatran kuulužimii ozutuksii ollah Ruvim Pergamentan ouperu «Kumoha» (vuozi 1959) sego Gel’mer Sinisalon «Sampo»-baliettu. Se on Karjalan enzimäine baliettu. Vuonnu 1959 nämmä spektaklit ozutettih Moskovas Karjalan taijon da lieratuuran päivien aigah. Sampo-baliettua ozutettih Leningruadas sego Ven’an monis toizis linnoisgi. 
Vuonnu 1968 Karjalan Ministroin nevvoston käskyn mugah Muuzikku- da Druamuteatru jagavui Karjalan Muuzikkuteatrah da ven’alazeh Druamuteatrah. 
Teatran nygypäivy.
Vuvves 2006 vuodessah 2009 teatras piettih perusremontu. Rahvas äijäl suvaijah Dž. Verdin «Traviata», Ž. Bizen «Karmen», P. Čaikovskoin «Jevgenii Onegin», Dž. Puččinin «Madam Batterfl’ai», Dž. Rossinin «Sevil’skii Cir’ul’nik» nimizii ouperoi, P. I. Čaikovskoin «Ščelkunčik», Sergei Prokofjevan «Romeo da Džuljetta» sego A. Adanan «Žizel’» da «Korsar» nimizii baliettoi, I. Štrausan «Yöliivoi» da I. Kal’manan «Sil’va» operiettoi sego R. L’vovičan «Mustu kana» ouperua lapsile.
Suomen Wikipedii

Suomen Wikipedii on Wikipedien oza Suomen kielel. Suomen Wikipedies on läs 500 000 kirjutuksii da se on suurin suomelas-ugrilazen kielen Wikipedii.
Eestin Wikipedii

Eestin Wikipedii on Wikipediin eestinkieline oza.
Aoi Yūki

Aoi Yūki (janouniekse:悠木 碧 Yūki Aoi,27. kevätkuudu 1992) oli Japounien pajattai.
Moon Jae-in

Moon Jae-in( Hanja: 文在寅,Moon Jae-in 24. pakkaskuudu 1953, Geoje) on Suvi Korean muan prezidentu.
Mode Gakuen Cocoon Tower

Mode Gakuen Cocoon Tower( Modo Gakuen Cocoon Tawa) on torni Japounies.
Võron Wikipedii

Võron Wikipedii on Wikipedien oza Võron kielel
Kelloine

Kelloine () on heinykazvi kellozien perehespäi. Kaikkiedah kellozien pereheh kuuluu piäl 400 lajii. Kellozet kazvetah Kavkuazal, Sibiris, Aazies, Jevruopas da paikoitellen Pohjas-Amieriekasgi. Ven'al da sen lähimualois kazvau läs 150 kellozen lajii. Kellozet ollah sinizet libo fiolietovoit, ga toiči voibi nähtä sinizenruskieloi da valgieloi kukkii.
Imiččy

Imiččy () on kazvi pabuloin perehespäi. Imiččy on yksi- libo monivuodine heiny. Imičäl on kolme lehtytty. Kukat ollah ruskiet libo valgiet.
Hormu

Hormu kaidulehtine ( libo ) on monivuodine heinykazvi. Hormu kazvau Pohjazen muapuoliškon alovehel. Ven'al hormu kazvau muan jevruoppuozan havumečis da Sibiris. Hormu kazvau hiekkupaikoil, mečänreunas, kohtil, kus on kuattu meččy, pitkin raududorogoi da ojazii, jogi- da järvirannois sego peldolois ymbäri. Hormu kazvau 50-150 (harvah 200) santimetrin korgiekse. XX vuozisadassah Ven’an eri alovehis juadih hormučuajuu. Sidä suvaittih köyhät dai botahtat rahvasgi.
Pedro Sánchez

Pedro Sánchez on Ispuanien piäministeri.
Nato

Nato ("NATO") libo Pohjas-Atlannin liitto on poliittine da saldattulline liitto. NATO perustetih vuvvennu 1949. Washingtonis, Yhtysvallois. Naton piälinnu on Belg'iis. Nato perustetih kommunizmua vastah.
Naton zaduačču on turvata jäsenmuaden arvoi, net ollah demokruatii, yksilön vapauvet da kiistujen käzittelemine rauhallizesdu. Natospäi valdivot voi mennä pois migäli himottau. 
Histourii.
Britannii da Frantsii luadi Dunkirkin subimuksen jo vuvvennu 1947, Britit ehotti, ku liittuo pidäy suurendua. Sen jälgeh luadittih "Brysselin liitto", kudai on Naton edeltäjä. Konzu Nevvostoliitto hajos vuvvennu 1991, ga äijän valdivoi tuli Natoh. Nygöi Suomi da Ruočči on duumaillu Natoh liittymisdy.
Jevroupan unioni

Jevroupan unioni ("EU") on 27 valdivon muovostama ekounoumilline da poliittine liitto Jevroupas. Unionih voi liittyö kai Jevroupan muat migäli himoittau, libo lähtie migäli himoittau.
Jevroupan unionin yhtehine rahvasmiäry on 500 miljoonua riztikanzua da pinduala on 4 324 782 neliökilometrii. EU toimii Jevroupan parlamentas da se on demokruattizesti vallittu. Jevroupan parluamentu on Brysselis Bel'gies. Nygöi unionis on 28 valdivuo ga Yhtistynnyh kuningaskundu on lähtemäs da Balkanois on valdivoloi, kuduat tahtotah liittyö Jevroupan unionih.
Hämeenlinnu

Hämeenlinnu () on linnu Suvi-Suomes Kanda-Hämeen muakunnas. Linnan perusti Pietari Brahe vuvvennu 1639. Linnas eläy läs 67 000 eläjiä (2018). Hämeenlinnan tärkehin nähtävys on Hämeen linna, joka perustettih 1200-luvul. Hämeenlinnas on matkua 75 km Tamperespäi da 100 km Helsingispäi.
Tuvan tazavaldu

Tuvan tazavaldu on yksi Ven´an tazavaldu. Se on Mongoulien pohjaspuolel. Vuozinnu 1921-1944 aluve oli ičenäine kommunistine valdivo nimeltäh "Tannu Tuva". Tuvas paistah tuvakse da ven´akse. Tuva on 77% tuvalaine da 20% ven´alaine. Nevvostoliiton murendan jälgeh Tuvaspäi lähti äijän ven´alaizii iäreh, Nevvostoliiton aigah sie oli 33% ven´alaizii. 
Geogruafii.
Aazien geogruafiiline keskikohtu on Tuvas. Luondo Tuvas on pyzyny hyvänny. Piäliči 80% Tuvastu on mäistyö da Tuvas on piäliči 400 järvie.
Demogruafii.
Tuvas paistah Tuvan kieldy.
Tuvan kieli

Tuvan kieli (tuvakse тыва дыл, "tyva dyl" ) on turkkilaine kieli. Tuvua paistah enimäl Tuvas, ga sezo paistah Mongoulies da muijal Ven'al. Tuvua malttau paista 200.000 ristikanzua. Tänäpäi tuvan kieli on ylen vägevy Tuvas da ei ole vuaras kuolta.
Tannu Tuva

Tannu Tuva libo Tuvan rahvantazavaldu (tuvakse Тыва Арат Республик) oli kommunistine valdivo Päivännouzu- Aazies vuozinnu 1921-1944. Tuvan rahvahan lugumiäry oli 95.400. Vuvennu 1941 Tuva liityi Nevvostoliittoh da tuli mugah voinuh Natsi-Germuanii vaste. Tuvan dengu oli Tuvan akşa da piälinnu oli Kyzyl. Tannu Tuvan piäkielet oldih tuvan da ven´an kieli. Konzu Nevvostoliitto mureni tuli Tuvan tazavaldu.
Tuvan akşa

Tuvan akşa oli Tannu tuvan dengu. Sana tulou Tuvan kielen sanastu "Akşa" kudai tarkoittau dengua Tuvan kieles. Tuvan akşa korvatih ven´an rublʼul.
Kyzyl

Kyzyl (ven. Кызы́л, tuvakse Кызыл) on tuvan tazavallun piälinnu. Kyzyl tarkoittau Tuvakse "Ruskei" Linnan rahvahan lugumiäry on 109.000 ( 2010 ) Sen vanha nimi oli Belotsarsk da Khem-Beldyr, Kyzyl on aazien keskikohtus da linnus on rakendus nimeltäh "aazien keskikohtu".
Johannes Huovinen

Johannes (Jussi) Huovinen (2. sulakuudu v.1924 Suomussalmi – 12. oraskuudu v. 2017) oli runonpajattai. 
Suomes häi oli jälgimäine runonpajattai, kudai maltoi vienalastu runonpajatanduneruo. Sih häi opastui omas perehes. Vuonnu 2004 Jussi Huovizen pajoloin pohjal Juminkeko-fondu piästi ilmoih Vienan kansan lauluja –nimizen diskan. Sih on kerätty vuvves 1988 vuodessah 2004 talendettuu iänitysty. Vuonnu 2015 heinykuus Kaustizen fol’klourufestivualis Huovizel annettih mestaripelimanni-аrvonimi.
Tulli lum

Tulli lum libo Tuļļi Lum on liivinkieline joukko. Nimi tarkoittau "lämmin tuli". Joukko luajittih vuvvennu 1999. Tulli lum on luadinuh 11 pajuo. Joukko on täh päiväh suate aktiivine.
Kuivikkoiičäkki

Kuivikkoiičäkki libo kuivikkokivilindu ("Oenanthe deserti") on iičäkkilöin suguh kuului lindu.
Kuivikkojuoksii

Kuivikkojuoksii ("Cursorius cursor") on lindu.
Anuksenjogi

Anuksenjogi – on Karjalan jogi, kudai virduau Anuksen piiris.
Oman allun jogi ottau Uutjärves, siepäi juoksou suvehpäi. Anukses jogi kiändyy päivänlaskuhpäi da juoksou Luadogah. Vuodessah 1975 Anuksenjogie myöte uitettih meččiä. Joves suadih žemčugua, kuduas luajittih čomendustu. Anuksenjoven tärgevimät sivujovet ollah Tuuksenjogi da Mägriänjogi. Kohtah, kus Anuksenjogi da Mägriänjogi yhtevytäh, on nostettu Anuksenlinnu. 
Argeolougizien tiedoloin mugah III-II vuozituhandel enne Iisusan roindua Anuksenlinnan sijal oli muinazen ristikanzan eländykohtu.
Abu-Dabi

Abu-Dabi on Yhtistynyöt aruabiemiirukunnat-valdivon sego samannimizen emiruatan piälinnu; muan poliittine, tevolližus-, kauppu- da kul’tuurukeskus. Linnas eläy 1 145 000 hengie (2013). Abu-Dabi on perustettu vuonnu 1760. Arheolougoin tovestuksien mugah kolmandel vuozituhandel enne Iisusan roindua sie oli eländykohtu. Linnu on Persienlahten liidehes.
Alžir (linnu)

Alžir on samannimizen valdivon piälinnu da suurin linnu. Sen nimi aruabien kielel merkiččöy ”suaret” -sanua. Enne linnan rinnal oli 4 suardu, kudamis tuli manderen oza vuvves 1525 algajen. Alžir on perustettu vuonnu 944.
Luanda

Luanda on Angolan piälinnu; valdivon suurin poliittine, kul’tuuru- sego raha- tevolližuskeskus. 
Sen perusti portugalilaine valduaju Paulu Diaš de Novaiš (tundietun merimiehen sego löydöretkeilijän Bartolomeu Diašan bunukku) vuonnu 1575. Uuzi eländykohtu sai San-Paulu-di-Luanda- nimen (Luanda- nimen se sai vuonnu 1975).
Porto-Novo

Porto-Novo on Benin –valdivon virralline piälinnu. Täh šeikkah huolimattah, muan halličus ei ole ainos sie.
Gaborone

Gaborone on Botsvanan piälinnu. Vuvven 2011 tiedoloin mugah sie eläy 231 626 hengie. Linnu sai oman nimen tämän paikan johtajan nimes XIX. vuozisual.
Uagadugu

Uagadugu on Burkina Faso –valdivon piälinnu; muan haldivolline, ekonoumiekku-, transportu- da kul’tuurukeskus. Sie eläy enämbi 1 181 702 hengie (2006).
Pihku

Pihku on Kotkatjärven voulostih kuului kylä Anuksen piiris Karjalan tazavallas.
Naruhito

Naruhito (徳仁; 23 tuhukuu 1960, Tokio) on Japounien 126. keisari alkaen 1. oraskuudu 2019.
Počonbon sähköine orkestru

Počonbon sähköine orkestru (kor. 普天堡電子樂團 "Poch'ŏnbo-jŏnja-aktan", ang. "Pochonbo Electronic Ensemble") on pohjas-koreilaine muuzikkuansambli. Asambli suai sen nimen vuvvennu 1937 Počonbon bojustu. Počonbon sähköinstu orkestruo voi kuulla raadivospäi da televiidenispäi, sego se on luajinuh piäliči 85 cd-diskuo.
Tiikšenjärvi

Tiikšenjärvi sijaiččou Karjalan tazavallas Louhen piiris. Se on Karjalan suurimii järvilöi. Vuonnu 1953 järvi muutui vienpiendykohtakse. Järven pinduala on 208,8 nellikkökilometrii, yhtes suariloinke - 232 nellikkökilometrii. Rannat ollah jyrkät, niilöin piduhus on 204 kilometrii, yhtes suariloinke - 339 kilometrii. Vezi Tiikšenjärves jiädyy kylmykuun allus. 
Jiä sulau oraskuun toizel puoliškol. 
Kaikkiedah on 342 suardu. Niilöin pinduala on 23,6 nellikkökilometrii. Suurimii suariloi ollah Kaigas da Kangassaari. Tiikšenjärveh yhtyy kymmene jogie. Järves eläy kaikenmostu kalua: kumžua, riäpöidu, siigua, kuor'oidu, haugii, särgii, matikkua, ahvendu da säyniä.
XXI vuozisada

XX vuozisada formula_1 XXII vuozisada
XX vuozisada

XIX vuozisada formula_1 XXI vuozisada
Mägimarin Wikipedii

Mägimarin Wikipedii on Wikipedien oza Mägimarin kielel
Niittymarin Wikipedii

Niittymarin Wikipedii on Wikipedien oza Niittymarin kielel
Nikolai Leskov

Nikolai Feofilaktovič Leskov (29. ligakuudu v.1871, Pyhärvi – 5. kylmykuudu v.1915, Petroskoi) oli ven’alaine opastai, kodirannan histourien tutkii, etnogruaffu, kirjuttai. Oli karjalazennu. Anuksen hengellizen seminuarien loppietuu Nikolai Leskov piäzi opastumah Piiterin hengellizeh akadiemieh. Loppi sen vuonnu 1896. Opastundan aigah Ven’an muantiijollizen seuran käskys Nikolai Leskov kävyi Anuksen guberien kylih keriämäh rahvahanrunohuttu. Vuvves 1887 oli opastajannu Kargopol’an hengellizes opistos. Vuonnu 1893 hyväs ruavos Nikolai Leskov sai hobjazen medalin Ven’an muantiijollizes seuraspäi. Vuvves 1908 Nikolai Leskov oli arifmietiekan, muantiijon da luonnontiijon opastajannu Anuksen hengellizes seminuaries.
Kogo muailman suomelas-ugrilazien rahvahien kongressu

Kogo muailman suomelas-ugrilazien rahvahien kongressu on forumu, kudai yhtistäy eri suomelas-ugrilazih kanzoih kuulujua rahvastu. Foruman ruado ei ripu mualoin halličuksis da poliittizis partielois. Kangresan ruavon pohjannu on kogo muailman suomelas-ugrilazien rahvahien yhtesruadosobimus. Se solmittih enzimäzen kongresan aigah Siktivkaras vuonnu 1992. 
Histourii.
Piätös pidiä suomelas-ugrilazien rahvahien kongressoi oli hyväksytty Udmurtien piälinnas Iževskas vuonnu 1992 kogo Ven’an suomelas-ugrilazien rahvahien enzimäzen kerähmön aigah. Kongresan piätarkoitukset ollah suomelas-ugrilazien kielien da kul’tuuroin säilyttämine da kehittämine, suomelas-ugrilazien rahvahien oigevuksien puolistamine sego suomelas-ugrilazien rahvahien yhtistämine. Kogo muailman suomelas-ugrilazien rahvahien kongressoi pietäh kerran nelläs vuvves, kui Olimpiuadoigi.
Nevvonandokomietiettu.
Kogo muailman suomelas-ugrilazien rahvahien kongresan ruaduo johtau Nevvonandokomietiettu. Sih kuuluu kaikkih suomelas-ugrilazih kanzoih kuulujua rahvastu. Komietiettu ei käske, midä suomelas-ugrilazile rahvahile pidäy ruadua, se vai andau nevvuo.
Tumbajogi

Tumbajogi on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Sukkujärven kyläkundah kuului kylä. Tumbajogi on sijoitannuhes Sunan joven rannal.
Suuni

Suuni on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Sukkujärven kyläkundah kuului kohtu. Suuni on Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii.
Severnii

Severnii on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Rugarven kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes dorogal A134 (Kočkoma-Kostamus).
Ondarvi

Ondarvi on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Rugarven kyläkundah kuului pos'olku. Pos'olku on sijoitannuhes Ondarven luodehen rannal.
Kolvasjärvi

Kolvasjärvi on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Rugarven kyläkundah kuului kylä. Kylä on sijoitannuhes Kolvahan joven päivännouzurannikol.
Mustomerkit:.
Kylän lähäl dorogal Rebol’ah on Suuren Ižänmuallizen voinan aigah kuadunuzien saldatoin velleskalmu.
Omelie

Omelie on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Rugarven kyläkundah kuului kylä. Kylä on sijoitannuhes Torosjärven koillisrannikol.
Pieningä (stancii)

Pieninga on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Piningan kyläkundah kuului kohtu da Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii.
Muotku

Muotku on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Lendieran kyläkundah kuului kylä. Kylä on sijoitannuhes Mendojärven pohjasrannikol.
Muotku (stancii)

Muotku on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Lendieran kyläkundah kuului kohtu da Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii.
Lendiera (stancii)

Lendiera on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Lendieran kyläkunnan keskus. Kylän lähäl menöy dorogu Rebol’a – Lendiera – valdivonraja. Kylä on samannimizen raududorogustancien tyves. Avtoubusat Lendierah ei kävvä, on vai kaksi junua, kuduat kävväh kaksi päiviä nedälis.
Kiimanvuaru

Kiimanvuaru on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Lendieran kyläkundah kuului vahnuaigaine karjalaine pos'olku. Pos'olku on sijoitannuhes Kargeijärven rannal.
Kiimasjärvi

Kiimasjärvi on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Liedmajärven kyläkundah kuului kylä. Kylä on sijoitannuhes Kimasjärven suvirannal. 
Tundietut rahvas:.
Kiimasjärves rodivui piiteriläine kupču M. T. Minin. Kuolendan jälles häi jätti äijän dengua dorogan Rebol’assah azundah sego uvven školan nostandah. Vuonnu 1885 škola tuli M.T. Mininan nimie kandajakse kyläopistokse.
Kuter'ma

Kuter'ma () on karjalaine rokjoukko. Pajattajat sanotah iččie Pozitiivizen muuzikan ansambl'akse. Pajojoukko avattih vuonnu 2005 Petroskoil. Pajoloin kirjuttajannu da muuzikan säveldäjänny on Dima "Bill" Romanenko. Joukko soittau reggae-, bossa nova- da fusion rock-muuzikkua.
Histourii.
Kuter'ma -pajojoukko yhtyi luguzih ven'alazih da kanzoinvälizih muuzikkufestivualiloih. Niilöin joukos ollah «Vozduh» (Petroskoi), «Ribka» (Segežu), «Paradigma» (Petroskoi), «Carelian Faces» (Petroskoi), «Folk-marafon» (Petroskoi), «Faces» (Suomi), «Solncevorot» (Petroskoi).
Gitega

Gitega on Burundin piälinnu, samannimizen muakunnan haldivolline keskus. Linnas ollah arhijeparhii sego lendoazemu.
Vuonnu 2007 Burundin prezidentu Pjer Nkurunziza ilmoitti, gu tulielaigua Gitega rodih muan piälinnakse. 24. päivänny talvikuudu vuonnu 2018 häi sanoi, gu parluamentan hyväksymizen jälles piälinnu siirretäh Gitegah. 16- päivänny pakkaskuudu vuonnu 2019 parluamentan mollembis paluatois hyväksyttih tämän piätöksen. 
Linnan keskusozan korgevus on 1658 metrii meren pinnan piäl. 
Gitegas on Burundin kanzalline muzei.
N'Džamena

Ndžamena (enne vuottu 1973 Fort-Lami) on Čadan piälinnu.
Fransien valloittajat perustettih linnan vuonnu 1900, se sai Fort-Lami –nimen (fransielazen Fransua Lami mustokse). Vuvves 1904 algajen linnu kuului fransielazeh Ubangi-Šari -kolounieh. Vuonnu 1960 se rodih iččenäzen Čadan Tazavallan piälinnakse. Nygyaigaine nimi käytetäh vuvves 1973 algajen. 
Linnu on muan lounasozas, Šari –joven oigiel rannal, kuduan korgevus on 299 metrii meren pinnan piäl.
Džibuti (linnu)

Džibuti on samannimizen valdivon piälinnu (vuvves 1977). Sie eläy 475 332 hengie (2009).
Linnu on perustettu vuonnu 1888, vuvves 1892 algajen se oli fransielazen kolounien haldivolline keskus, vuvves 1981 Džibuti on välly portu.
Se on Adenskoin lahten rannikol.
Addis-Abeba

Addis-Abeba on Efiopien piälinnu. Sie eläy 3 039 002 hengie. Se on muailman suurin linnu, kudai on muas, kudaman rajal ei ole merdy. Sen perusti halliččii Menelik Toine vuonnu 1886. 
Linnan korgevin kohtu on Entoto –mägi (3000 m).
Malabo

Malabo (enne vuottu 1973 Santa-Isabel’) on Ekvuatouriellizen Gvinein piälinnu, muan vahnin linnu. Se on Bioko (Fernando-Po) –suaren pohjazes ozas, tulimäin tyves. Malabo on tazavallan tärgei kauppu- da finansukeskus. Sie ollah portu, kanzoinväline lendoazemu.
Linnu sai nimen bubi –rahvahan piälikön mugah, kudai johti vastahnouzun vastah ispuanielazii valloitajii vuonnu 1906.
Val de Ròia

Val de Ròia (oksituanakse "Val / Vau / Vath de Ròia", liguurikse "Val Reuia", itualiekse "Val Roia", franciekse "Vallée de la Roya") on notko Oksituanien da Ligurien rajal. Alovehel paistu kielimuodo "roiasc" on oksituanan da liguurin kielen välimuodo, ga miäritelläh enimyölleh oksituanan paginluavukse. Notko sijaiččou Al'poin mäistös da on nimetty Ròia-joven (oks. "Riu de Ròia") mugah. Alovehen suurimas kyläs Brelh de Ròias vietetäh kerran nellis vuvves heinykuun kolmanden pyhänpiän A Stacada -nimisty perindehpruažniekkua.
Francien valdivo sulgi elokuus 2015 Itualien Ventemiglian kohtal olijan rajanylityspaikan pagolazilpäi, min jälles Val de Ròia rodih terväh pagolazien uvvekse kulgutiekse da alovehen eläjät perustettih "Ròia Ciutadana" (fr. "Roya Citoyenne") -kanzalasjärrestön avvuttamah hiäs olijoi. Vuvvel 2017 järrestön jäzen Cedric Herrou suudittih nellikse kuukse tyrmäh pagolazien avvuttamizen täh, ga suudo purrettih myöhembi. Herrou oli tarinnuh yösijua pagolazile da kuvannuh Francien policien zakonanvastastu toimindua alaigähizii pagolazii kohtah.
Zoroastrianizmu

Zoroastrianizmu ( sežo mazdalaizus ) on uskondo. Se on yksi enzimmäine uskondo. Net uskotah, ku on vai yksi jumal da sen nimi on "Ahura Mazda". Zoroastrianizmu suai alun Persias. Zoroastrianizmas duumaijah, ku konzu olet hyvä suat hyviä tagazin da konzu olet huono tulou huonuo. Heijän pyhä kniigu on Avesta. Hyö uskotah, ku kai on tazaarvoizii da ezimerkikse sukupuolel ei ole merkičysty. Zoroastrianizman luadi Zarahustra. Tänäpäi on vai 150.000 kuduat uskotah zoroastrianizmah, hos se voibi olla izombi konzu äijän nuorii Iranis da muis mais on kiändyny zoroastrianizmah da ezimerkikse äijän kurdistanilaizii on kiändyny zoroastrianizmah. Zoroastrianistat voijah jagah kahteh eri joukkoh, reformistat da traditsionalistat. Reformistat himoittelou, ku ristikanzat voijah kiändyö zoroastrianizmah da traditsionalistat ei.
Oksituanii

Oksituanii (oksituanakse "Occitània") on kul'tuuralline aloveh, kus paistah oksituanan kieldy. Poliittizesti suurin vuitti sitpäi kuuluu nygöi Francien valdivoh, ga aloveh on äijäl suurembi migu Oksituanien hallindolline aloveh.
Asmera

Asmera on Eritrein suurin da piälinnu. Sen korgevus on 2438 metrii meren pinnan piäl. Asmeras ollah lämmät päivät da vilut yöt sego yöhallat.
Librevil’

Librevil’ on Gabonan piälinnu. Se on Gabon-joven pohjazel rannal. Linnas eläy 703 939 hengie (2013).
Afrikkalazet perustettih Librevil’an vuonnu 1849. Linnu on muan tärgevin transportukohtu, sie ollah suuri kanzoinväline meriportu da lendoazemu. Librevil’as ruatah syömis-, tekstiili-, meččyruadolaitokset, yliopisto.
Banžul

Banžul (enne Baterst) on Gambien piälinnu. Sie on 34 tuhattu eläjiä, kaikkiedah linnas da sen ymbäristös on 523 589 hengie (2003). Banžul on Pyhän Marijan (libo Banžul – nimizel) suarel, kus Gambija –jogi laskeh Atlantan valdumereh. Pohjazes suari yhtyy mandereh gruuzu- da matkuehätyslautoil, suves – silloil.
Banžul on perustettu vuonnu 1816 brituanielazen kauppukohtannu sego orjien kauppukeskuksennu.
Akkra

Akkra on Ganan Tazavallan piälinnu, muan suurin linnu, sen kul’tuuru- da tevolližuskeskus. Akkra –sana on tulluh Nkran ("”kudžoit”") –sanas. Linnas eläy 2 291 352 hengie (2012).
Konakri

Konakri on Gvinein piälinnu vuvves 1958 sego samannimizen haldivollizen alovehen haldivolline keskus. Se on portu Atlantan valdumeren rannal. Linnas eläy 2 164 182 hengie (2012).
Voloma

Voloma on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Voloman kyläkunnan piäkylä. Se on sijoitannuhes Hovdajärven suvirannale. Volomaspäi Mujejärven kylässäh on 32 kilometrii. Yksi kilometri on Sonozeron stanciessah. Kylä sai oman allun vuonnu 1962. Vuonnu 1969 kyläh avattih enzimäine Nevvostoliitos ozasto, kus suadih lastuloi. Volomas ruatah škola, ambulatourii, kul'tuurukodi, kirjasto, lapsien taidotaloi, vahnoinkodi, Mujejärven mečänhoidoalan ozasto da Leskarel-nimine laitos.
Mustomerkit.
Kyläs on Velleskalmu. Sih on pandu muah kolme tundemattomua lendäjiä. Hyö suadih surman Voloman lähäl vuonnu 1942.
Rahvas.
Vuonnu 1980 kyläs eli 2051 hengie.
Lambino

Lambino on Karjalan tazavallan Kemin piirin Kuuzimuan kyläkundah kuului kylä. Se on Okt'abr'skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii.
Pon’goma (stancii)

Pon'goma on Karjalan tazavallan Kemin piirin Kuuzimuan kyläkundah kuului kylä. Se on Okt'abr'skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii.
Siigu (stancii)

Siigu on Karjalan tazavallan Kemin piirin Kuuzimuan kyläkundah kuului kylä. Se on Okt'abr'skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii. 
Nimitys.
Kolmandeh päivässäh kezäkuudu vuonnu 1924 stancien nimi oli Manosan nimie kandai razjezd № 37. 3. kezäkuudu vuonnu 1924 stancii sai Siigu-nimen, endine Siigu-stancii sai Razjezd № 37 -nimen.
6. kilometri dorogal Kemi-Kalevala

6. kilometri dorogal Kemi-Kalevala on Karjalan tazavallan Kemin piirin Kemin linnanaloveheh kuului kylä. Matku kyläspäi Kemissäh on kuuzi kilometrii.
Anuksen kanzalline piiri

Anuksen piiri libo Anuksen kanzalline piiri on piiri Karjalan tazavallas. Piirin keskuksennu on Anuksenlinnu. Anuksen piiri on Ven'an Pohjazes da kuuluu peräpohjazen alovehien joukkoh. 
Piirin pinduala on 3988 nellikkökilometrii.
Anuksen piiri on sijoitunnuh Anuksen tazangol, se on Karjalan tazavallan suves. 
Lähialovehet.
Pohjazes da luodehes Anuksen piiril on yhtehine raja Karjalan tazavallan Priäžän da Pitkänrannan piirilöinke. Suves da liidehes - Leningruadan alovehenke. Lounazes on piäzy Luadogan järvele. Anuksen piiris 90% pindualua ollah mečät da suot. Kaikkiedah piiris on 49 järvie da lambie sego 11 jogie. Anuksen piiris on säilynyh piäle 130 kul'tuurumustomerkii.
Tenhuselgy

Tenhuselgy () on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Koveran kyläkundah.
Se sijoittuu Tenhusellänjärven suvirannal.
Zarahustra

Zarahustra libo Zoroaster (Persiakse Zardošt ) oli Zoroastrianizmun profiettu. Händy pietäh histouriallisennu riztikanzannu ga myö emmö tiiä äijän hänen elämäsdy ku häi eli ga kauvvan sid. Zoroastrianistut sanotah, ku häi syndy vuvvennu 600 da tänäpäi äijän hengie sanotah štobi häi syndy viäl aigaisemmi. Zarahustralaižet uskotah štobi Ahura mazda käytti händy pagizemah ihmizil. Avestan mugah hänel oli 3 poigua da 3 tytärdy..
Suonnarvi (stancii)

Suonnarvi on raududorogan tyves olii kylä. Se kuuluu Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Voloman kyläkundah.
Lyydin kieli

Lyydi (lyydikse "lüüdin kiel’, lüüdikiel’") on oma kieli libo karjalan kielen murreh. Suomes sanotah äijän, ku se on oma kieli. Lyydis on ylen äijän sanoi da grammatikkua ottettu vepsän kielesty, äijän enämbi ku livvis. Lyydiä voijah pidiä omannu kielenny, karjalan murdehennu libo vepsän murdehennu. Lyydikse malttau paista 3.000 hengie da se on 30% lyydiläžsty. Lyydin kieldy auttau Lyydiläine seuru (Lüüdilaine siebr) da Karjalan lyydiläižet seuru.
Kieli libo murreh?
Suomes läs ainos sidä pietäh omannu kielenny da suomalaizis školis opastutah, ku se on oma kieli. Hos ven'as läs ainos sanotah, ku se on karjalan kielen murreh. Lyydis muga on äijän sanoi da grammatikkua kudamii ei ole karjalas ga sežo ezimerkikse vienan da Livvin murdehet ollah ylen loitton.
Priäžän kanzalline piiri

Priäžän piiri libo Priäžän kanzalline piiri on piirii Karjalan tazavallas. Piirin keskuksennu on Priäžän linnanjyttyine kylä. Priäžän piiri kuuluu Ven'an peräpohjasalovehien joukkoh. 
Piirin pinduala on 6395 nellikkökilometrii. Piiri on Karjalan tazavallan keskusozas. Priäžän piiri on Oniegan da Luadogan järven välis. Päivännouzurajal on Anuksen ylängö. Priäžän piiris 9,4 % pindualua on vezistölöil. 
Piiris kazvau meččy. On äijy suodu, jogie da lambie. Priäžän piiril on yhtehine raja Karjalan tazavallan Kondupohjan, Suojärven, Pitkänrannan, Anuksen da Oniegan rannikon piirilöin sego Leningruadan alovehen Podporožjen piirinke.