tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Ala-Viidan

Ala-Viidan on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä. Se kuuluu Čalnan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Šuojun rannal.
Puaddärvi (stancii)

Puaddärvi on raududorogustancii, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Priäžän piirin Čalnan kyläkundah. Vie sama nimi on raududorogustancien tyves olijal pos'olkal.
Nenetsan kieli

Nenetsan kieli on Samojedilaine kieli, sidä pagizou läs 21t ristikanzoi. Nenetsan kieli on kaikis suurin Samojedilaine kieli da sidä paistah Jamalo-nenetsias da Nenetsias, hos Nenetsa on sie vai vähembistö kieli. Nenetsas on kaks piä murrettu, net ollah Tundra da meččy nenetsa ven'as niilöi pietäh murdehinnu a niilöi voi pidäy ominnu kielinny läs 50% nenetsalaizis maltetah paista Nenetsan kieldy.'
Uralilazet kielet

Uralilazet kielet ollah kielijoukko, niilöi pagizou läs 20 miljounua inehmizii, niilöi paistah enimäl Ven'as, Vengriis, Suomes da Estouniis. Kaikis suurin uralilaine kieli on vengrien kieli. Läs kai uralilazet kielet ollah vuaras kuolla paičči suomen, vengrien da eestin kielet. Uralilazis kielis on kaksi piäjoukkuo, net ollah samojedilazet da suomelas-ugrilazet kielet de net yhtes luajitah Uralilazet kielet, hos tänäpäi on kiistuo ku neče on oigei taba erittiä niilöi libo viärä.
Suomelas-ugrilazet kielet.
Suomelas-ugrilazet kielet, kudamii on 15, javotahes 7 oksah. 
Samojedilazet kielet.
Samojedilazii kielii on 4: nenetsan, enetsan, selkupan da nganasanan kielet.
Angenlahti

Angenlahti on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Dessoilan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Siämärven lounasrannal. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 104 hengie.
Iivanisto

Iivanisto on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Dessoilan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Kungojärven päivänlaskurannal.
Kiviniemi

Kiviniemi on vahnuaigaine karjalaine kylä, kudai on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizes piiris da kuuluu Dessoilan kyläkundah. 
Kylä on histourien mustomerki. Kiviniemi on sijoitannuhes Šotjärven luodehrannal. 
Kyläs on säilynyh arhitektuuran mustomerki - XIX-vuozisuan puolivälin Pyhän Miikulan časounu yhtes kumardusristanke. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 78 hengie.
Kurmoilu

Kurmoilu on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Dessoilan kyläkundah. 
Kylä on sijoitannuhes Siämärven päivänlaskurannal. 
26. ligakuudu vuvvennu 1938 Karjalan piälimäzen toimehpanokomitietan käskyn mugah Kurmoilas oli salvattu časounu. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 130 hengie.
Lahti (Dessoilan kyläkunnas)

Lahti on vahnuaigaine liygiläine kylä, kudai on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizes piiris da kuuluu Dessoilan kyläkundah. 
Kylä on histourien mustomerki. Lahti on sijoitannuhes Siämärven pohjasrannal. 
Kyläs on säilynyh arhitektuuran mustomerki – XIX-vuozisuan časounu.
Mišinselgy

Mišinselgy on vahnuaigaine liygiläine kylä, kudai on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizes piiris da kuuluu Dessoilan kyläkundah. 
Kylä on histourien mustomerki.
Mišinselgy on sijoitannuhes Nuožarvi-Jessoilu -dorogal. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 98 hengie.
Prokkoilu

Prokkoilu on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Dessoilan kyläkundah. 
Kylä on sijoitannuhes meččyjärven rannal Petroskoi-Suojärvi -dorogal. 
Prokkoilas on säilynyh XIX-vuozisuan časounu. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 196 hengie.
Jogi (Dessoilan kyläkunnas)

Jogi on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Dessoilan kyläkundah. 
Kylä on Šuojun joven rannal, kohtas, kus Šuoju laskeh Šotjärveh. 
Vuozinnu 1900 kyläs ruadoi hiilenpoltanduzavodu. Sen ižändänny oli Stal’-nimine vuitinomistaiyhtymys. 15. kylmykuudu vuvvennu 1935 Karjalan piälimäzen toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu časounu. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 180 hengie.
Čuiniemi

Čuiniemi on vahnuaigaine liygiläine kylä, kudai on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizes piiris da kuuluu Dessoilan kyläkundah. 
Kylä on histourien mustomerki. Čuiniemi on sijoitannuhes Siämärven koillisrannal. 
Kyläs on säilynyh federualline arhitektuuran mustomerki – XVIII-vuozisuan puuhine časounu. Toine arhitektuurumustomerki - XVIII-vuozisuan toizen puoliškon kumardusristu, oli vietty Kižin suarele. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 Čuiniemes eli 136 hengie.
Zadelje

Zadelje on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin eländykohtu, kudai kuuluu Jänišpellon kyläkundah. 
Eländykohtu on samannimizen raududorogustancien tyves.
Lučevoi

Lučevoi on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Jänišpellon kyläkundah kuului eländykohtu. Vie sama nimi on raududorogustansiel.
Časounankylä

Časounankylä on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Jänišpellon kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Suunan jovensuuh. 
Kyläs on säilynyh federuallizeh luvetteluh kuului arhitektuuran mustomerki – XVII-vuozisuan lopus nostettu Varvaran puuhine časounu. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 294 hengie.
Suuri Hanhijärvi

Suuri Hanhijärvi on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Novinkan kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Hanhijärven suvirannal. 
9. oraskuudu vuvvennu 1933 Karjalan piälimäzen toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu kirikkö. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 297 hengie.
Goliševa Novinka

Goliševa Novinka on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Novinkan kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes järven rannal. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 168 hengie.
Jerkojeva Novinka

Jerkojeva Novinka on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Novinkan kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes järven rannal.
Lukin Navolok

Lukin Navolok on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Novinkan kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Oniegan järven lahten rannal. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 95 hengie.
Pieni Hanhijärvi

Pieni Hanhijärvi on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Novinkan kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Hanhijärven liidehrannal.
Čobalahti

Čobalahti on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Novinkan kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Oniegan järven Čobalahten rannal. 
XVIII-vuozisual kyläs oldih kazarmat, kus elettih ruadajat, kuduat louhittih rudua. Kylän lähäl kallivoh oli luajittu kanualu. 
Vuozinnu 1972-1983 kyläs eli kuulužu ven’alaine kirjuttai da histourien tutkii Dmitrii Balašov. Häi kirjutti histouriellizii romuanoi. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 183 hengie.
Lidečura

Lidečura on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Kendärven kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Kendärven koillisrannal.
Päivänlasku-Kendärvi

Päivänlasku-Kendärvi on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Kendärven kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Kendärven luodehrannal.
Ližmi (stansii)

Ližmi on raududorogustansii. Vie Ližmi-nimi on pos’olkal, kuduan tyves ruadau raududorogustansii. Pos’olku kuuluu Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Tedjärven kyläkundah. Tedjärvessäh on yksi kilometri matkua. 
Stansieh liittyy kaksi vedokohtua: Ližmi – Uuzi pos’olku da Ližmi – Tedjärvi. Vuvven 2019 tiedoloin mugah joga päiviä Ližmin raududorogustansien kauti ajau sähköjuna Petroskoilpäi Karhumägeh.
Mänselgy (pos’olku)

Mänselgy on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Tedjärven kyläkundah kuului pos’olku. Vie sama nimi on raududorogustansiel. Se on 472. kilometril raududorogal Kondupohju - Karhumägi.
Rauman murreh

Rauman murreh libo Rauman kieli ("raumakse" Rauman giäl) on suomen murreh kudai paistah Rauman linnas, hos erähät tahtotah kuččuo sidä kielekse. Rauman murrettu suomelazet ei voijah ellendie äijän, da tänäpäi sidä kirjutetah da luajitah kniiguloi raumakse. Se eruo äijän suomen yleiskieles da suomalaine ei ellendie äijän raumua. Raumas on äijän lainasanoi ruočin kielespäi da eestin kielespäi. Ezimerkukse "pokstaavi", 'Kirjain' libo "flikk", tyttö. Raumalazet iče kučutah sidä kielekse.
Raiguba

Raiguba on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin Hirvahan kyläkundah kuului pos’olku. Se on sijoitannuhes järven rannal.
Vozrici

Vozrici on Karjalan tazavallan Karhumäin piirin Čolmužin kyläkundah kuului pos’olku. Se on sijoitannuhes Vozrica-jovel. Rinnal on Oniegan koillisrannikko. Yhtes kilometris pos’olkaspäi on niemi. Enne sie oli suari, ga sissäh parzilois oli azuttu dorogu, kuduadu myöte vedeltih mecciä. Sie ruadoi lespromhouzu, kus ruattih kyläläzet.
Vača

Vača on Karjalan tazavallan Segežan piirin Mustukosken kyläkundah kuului pos’olku. Rinnal on Pieni lambi, kahtes kilometris pohjazehpäi on Kučjärvi.
Olenii

Olenii on Karjalan tazavallan Segežan piirin Mustukosken kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Pedarmilammen lähäl. 
Kyläs ruatah laukku, poštu da feršalinpunktu. Omua liäkärii kyläs ei ole, häi kävyy muijalpäi. Kyliä myöte menöy paikalline dorogu .
Pertijärvi

Pertijärvi on Karjalan tazavallan Segežan piirin Mustukosken kyläkundah kuului pos'olku. Se on sijoitannuhes Pertijärven päivänlaskurannal.
Lindujärvi

Lindujärvi on Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah kuului eländykohtu. Vie sama nimi on raududorogustansiel.
Lordi

Lordi on suomelaine metallua soittavu bändi. Se on perustettu vuvvennu 1996.
Hard Rock Hallelujah

Hard Rock Hallelujah on Lordian ozutettu pajo vuvvelpäi 2006. Pajon on kirjuttanuh Tomi Putaansuu.
Children of Bodom

Children of Bodom oli vuvvennu 1993 perustettu da vuvvennu 2017 loppienuh suomelaine metallua soittavu bändi.
50 Cent

50 Cent on yhtysvaldulaine räppäri.
Kiss

Kiss on New Yorkas vuvvennu 1973 perustettu rock-joukkoveh.
Riihijärvi

Riihijärvi on Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah kuului eländykohtu. Vie sama nimi on raududorogustansiel. Se on 656. kilometril raududorogal Karhumägi - Segežu.
Suglica

Suglica on Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah kuului eländykohtu. Vie sama nimi on raududorogustansiel. Se on 647. kilometril raududorogal Karhumägi - Segežu.
Urosjärvi

Urosjärvi on eländykohtu, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. 
Vie sama nimi on Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston stansiel. Pos’olku on sen tyves. Stansii on sijoitannuhes raududorogal Piiteris Murmanskah.
Sumeri

Sumeri on eländykohtu, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. 
Vie sama nimi on Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston stansiel. Stansii on sijoitannuhes 624. kilometril raududorogal Karhumägi - Segežu.
Ramenci

Ramenci on eländykohtu, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. 
Vie sama nimi on Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston stansiel. Stansii on sijoitannuhes 615. kilometril raududorogal Karhumägi - Segežu.
Bistr'agi

Bistr'agi on eländykohtu, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. 
Vie sama nimi on Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston raududorogustansiel. Stansii on sijoitannuhes 607. kilometril raududorogal Karhumägi - Segežu.
Jurkinnavolok

Jurkinnavolok on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Urosjärven luodehrannal.
Eländykohtu perustettih 26. talvikuudu vuvvennu 1962. Moizen käskyn andoi Karjalan Korgeviman Nevvoston Prezidiumu.
Karkijärvi

Karkijärvi on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Karkijärven luodehrannal. 
Päivännouzuhpäi on sijoitannuhes valdivolline mečästysvardoičusaloveh.
Voldjärvi

Voldjärvi on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes samannimizen järven suvirannal.
Taboiporog

Taboiporog on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Segežan joven rannal.
Šavan’

Šavan’ on eländykohtu, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. 
Vie sama nimi on Okt’abr’skoin raududorogan Petroskoin ozaston stansiel. Stansii on sijoitannuhes 699. kolometril raududorogal Segežu - Belomorsku.
Sumskii

Sumskii on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes avtodorogal Kočkoma-Kostamus.
Vienanmeren da Baltiekkumeren kanualan 11. salbavon pos’olku

Vienanmeren da Baltiekkumeren kanualan 11. salbavon pos’olku on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. 
Pos’olku on sijoitannuhes Ala-Uikujoven da Šavan’-järven rannal Vienanmeren da Baltiekkkumeren kanualan 11. salbavon tyveh. 
Pos’olkan rinnal on nähtävys, histourien mustomerki – vienpiäständyplotin (plotin №23). Se oli luajittu vuozinnu 1932-1933, konzu azuttih Vienanmeren da Baltiekkumeren kanualua. Plotinan salvos on azuttu puus, seinät on täytetty kivil.
Maiguba

Maiguba on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Uikujärven luodehrannal. 
Vie sama nimi on raududorogustansiel. Se on sijoitannuhes 682. kilometril raududorogal Segežu - Belomorsku.
Maiguba (kylä)

Maiguba on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. 
Kylä on sijoitannuhes Uikujärven luodehrannal.
Lososii

Lososii on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Uikujärven luodehrannal.
Kočkoma

Kočkoma on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. Vie sama nimi on raududorogustansiel. 
Kočkoma on sijoitannuhes M-18 -avtodorogal (Piiteri – Murmansku - Norviegien raja). Pos’olku sai oman nimen Kočkoma-joven nimen mugah. Joven nimen alguperä tässäh ei ole tietois. Raududorogustansii oli nostettu vuvvennu 1916. Vuozinnu 1990 algavui Kočkoma-Liedmajärvi -raududorogan azundu. Sen piduhus on 123 kilometrii. Ruavot loppevuttih vuvvennu 2001.
Polga

Polga on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Uikujärven kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Uikujärven päivännouzurannal. 
Paikallizen eläjän sanoin mugah vuvvennu 2014 kylän lähäl Uikujärveh pakui meteoriittu. Ečindyruadoloin aigah oli löytty suuri ukonlähte, lähisuaren randu oli heittynyh alah.
Vuožmajärvi

Vuožmajärvi on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Uikujärven kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Vuožmajoven rannal.
Vuožmavuaru

Vuožmavuaru on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Uikujärven kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Uikujärven liidehrannal.
Hindulaižus

Hindulaižus on monijumalaine uskondo, kudai perustuu ammuzen Indien Veda-kul'tuurah. Hindulaižudes on mondu uskon piirii da sil on 1,05 miljardua kannattajua, enimäl Indies. Hindulaižuden klassillizet kirjutukset on kirjutettu sanksrit-kielel. Jumaloi on ezimerkikse Brahma, Vishnu da Shiva. 
Hindulaismun libo hindulaižuven histouriin kauvvet voijah jakoa viideh: Induskul'tuuru, Veda-aigu, klassilline aigu, keskiaigu da uuzi aigu. Sanotah, što Hindulaižus on vahnin muailmun uskondo.
Vojačču (kylä)

Vojačču on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Vojačun linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Uikujärven luodehrannal.
Dubrovo

Dubrovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Vojačun linnukundah. 
Kylä on sijoitannuhes Šobajärven liidehrannal avtodorogal 86К-310 (Vojačču – Polga – Uikujärvi – Vuožmajärvi).
Veliko Tarnovo

Veliko Tarnovo (bul. Велико Търново) on Toizen Bolguarien impeerien piälinnu (1185-1393).
Lendiera-1

Lendiera-1 on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Mujehjärven piirin Lendieran kyläkundah. Mujehjärven pos’olkassah on 71 kilometrii matkua. 
Kylä on sijoitannuhes kohtal, kus Lendieran jogi laskeh Lendieran järveh. Pos’olkua myöte matkuau muadorogu 86К-174 (Rebol’a – Lendiera – valdivonraja). Vie on meččydorogu Volomassah. Tämän dorogan piduhus on 80 kilometrii. Lendiera-1 oli perustettu vuvvennu 1959 Lendieran raududorogustansien avattuu.
Šaluha

Šaluha on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Šal’skoin kyläkundah. 
Pos’olku on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Terebovskaja

Terebovskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Šal’skoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
10. oraskuudu vuvvennu 1934 Karjalan Piälimäzen Toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu Spuasan kirikkö.
Sem’onovo

Sem’onovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Šal’skoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
20. tuhukuudu vuvvennu 1935 Karjalan Piälimäzen Toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu kirikkö.
Rogozinskaja

Rogozinskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Šal’skoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Šalicajoven rannal.
Neftebaza

Neftebaza on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Šal’skoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven hurual rannal.
Kašino

Kašino on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Šal’skoin kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Bočilovo (kylä)

Bočilovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Šal’skoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
Kyläs on säilynyh IXX-vuozisuan Smolenskoin Jumaldoman časounu.
HIM

HIM oli vuvvennu 1991 perustettu da vuvvennu 2018 loppienuh suomelaine metallua soittavu bändi.
The Rollling Stones

The Rollling Stones on vuvvennu 1962 perustettu britannielaine rock-joukkoveh.
Tambičozero

Tambičozero on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin P’alman kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Ala-Tambičozero -järven luodehrannal.
Tambitsi (Puudogan piiri)

Tambitsi on pol’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin P’alman kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Žilaja Tambitsa -joven rannal. 
Kahtes kilometris on vardoittavu aloveh, luonnon mustomerki – Tambitskoje suo. Sen pinduala on 51 hektuarua.
Rimoilu

Rimoilu on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Pälmän kyläkundah. 
Kylän lähäl on Puudogu-Karhumägi -avtodorogu. Kolme kilometrii on Pudožgorskii-pos'olkassah. Nelläs kilometris kyläs suvehpäi on ruvan louhindupaikku.
Päl'mä (kylä)

Päl'mä on vahnuaigaine kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Päl'män kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. 
Päl'mä on sijoitannuhes samannimizen joven rannal, lähäl on Puudogu - Karhumägi -avtodorogu. 
Kyläs on arhitektuuran mustomerki - Pyhän Il'l'an puuhine časounu, kudai on nostettu XVIII-vuozisual. 
Vie yksi mustomerki on vuvvennu 1979 nostettu Potašovan taloi. Päl'mäspäi se oli vietty Kižin suarele.
Čujala

Čujala on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. 
Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Vodlajärven liidehrannal. Kyläs on puolekse lahonnuh Pyhän Miikulan časounu, kudai on nostettu lähes vuottu 1775. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 93 hengie.
Pelgostrov

Pelgostrov on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. 
Kylä on histourien mustomerki. Kylä on sijoitannuhes samannimizel suarel Vodlajärven keskel. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 98 hengie.
Kolgsuari

Kolgsuari on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes samannimizel suarel Vodlajärven keskel. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 138 hengie.
Kevasalma

Kevasalma on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajärven lounasrannal. 
Kyläs on säilynyh Uspen'n'an časounu, kudai nygöi jo ei toimi. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 78 hengie.
Kosalmi

Kosalmi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Kanzaniemen suaren koillizeh da kuuluu Karjalan tazavallan Vodlajärven kanzallizeh puustoh. 
Kahteskymmenes kilometris rannaspäi on gost’utaloi. Sie on ven'alaine päčči da XX-vuozisuan allun perilomuu. Vie on Dmitrii Solunskoin časounu. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 44 hengie.
Kanzaniemi

Kanzaniemi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajärven rannal, samannimizen suaren suviozah. 
Nähtävykset:.
Muzei.
Kylän erähäs talois on muzei. Vahnuaigazen venehen repliekku on sen piälimäzii ozutteluezinehii. Veneh on azuttu vahnuaigazeh tabah.
Časounu.
Mägyričäl seizou XVIII-XIX -vuozisual nostettu Sviižoin časounu.
Nelläs kilometris kyläspäi pävänlaskuhpäi Pienel Kolgsuarel on Voldajärven manasteri.
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 200 hengie.
Vamskaja Plotina

Vamskaja Plotina on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajärven liidehrannal.
Bostilovo

Bostilovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajärven suvirannal.
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 66 hengie.
Poršta

Poršta on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kubovon kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Kubovskii splavučastok

Kubovskii splavučastok on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kubovon kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Kubovskaja

Kubovskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kubovon kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
Kyläs on säilynyh Kolmen pyhittäjän da Smolenskoin Jumaldoman kirikkö. Se oli nostettu XIX-vuozisual. Arhitektuuran mustomerkilöinny ollah vie muanruadajan Bel’ajevan kodi da Grišinan aittu. Net mollenbat viettih Kižin suarele.
Vodla (kylä)

Vodla on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kubovon kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
Kylän lähäl on Sroičan puuhine kirikkö, nygöi se ei rua.
Ščanikovskaja

Ščanikovskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. 
Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Koloda-joven rannal. Kyläs on säilynyh Zosima da Savvatii Solovetskoloin časounu. Se oli nostettu XIX-vuozisual.
Ust’-Reka

Ust’-Reka on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Kolodozero-järven luodehrannal, kus on Viksen’ga-joven ladvu. 
Kyläs on säilynyh puolekse lahonnuh Makarii Želtovodskoin puuhine časounu. Se oli nostettu vuvvennu 1850.
Tatarskaja Gora

Tatarskaja Gora on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Kylä on sijoitannuhes Tambičozero-järven pohjasrannal. 
Kyläs on säilynyh puolekse lahonnuh Kazanskoin Jumaldoman da Anastasija Riml’ankan puuhine kirikkö. Se oli nostettu XIX-vuozisual. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 79 hengie.
Steševskaja

Steševskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Korbozero-järven pohjasrannal.
Päljärvi (Puudogan piiri)

Päljärvi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Päljärven liidehrannal. 
Kyläs on Kazanskoin Jumaldoman puuhine časounu, nygöi se ei rua. 
XIX-vuozisuan arhitektuuran mustomerkit – Butinan taloi da Belošejevan aittu – Päljärvespäi viettih Kižin suarele. 
Rahvahan lugumiäry.
Uvvennu 1905 kyläs eli 126 hengie.
Prirečnii

Prirečnii on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Koloda-joven rannal.
Pogostu (Puudogan piiri)

Pogostu on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Kolodozero-järven päivänlaskurannal. 
Kyläs on kirikkö, kudai sai oman nimen Jumaldoman roindan kunnivokse.
Pirzakovo

Pirzakovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes meččyjärven rannal. 
Kyläs on säilynyh puolekse lahonnuh Jumaldoman Vladimirskoin obrazan puuhine časounu. Se on nostettu läs vuottu 1800.
Pielusjärvi

Pielusjärvi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes samannimizen järven luodehrannal.
8. elokuudu vuvvennu 1936 Karjalan piälimäzen Toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu časounu.
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 139 hengie.
Suari (kylä)

Suari on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
XIX-vuozisuan lopun arhitektuuran mustomerki – Pahomovan aittu - oli vietty Kižin suarele.
Järventaguine (Puudogan piiri)

Järventaguine on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Kolodozero-järven suvirannal.
Jeršova

Jeršova on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Kolodozero-järven pohjasrannal. 
Keskikyliä on časounu. Se nostettih XIX-vuozisual.
Dubovskaja

Dubovskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah.
Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Kolodozero-järven lähäl.
Černorečenskii

Černorečenskii on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krasnoborskoin kyläkundah. 
Kraskoborskii-pos’olkassah on kymmene kilometrii, Puudogassah on yheksä kilometrii, Petroskoissah on 110 kilometrii. Pos’olku on sijoitannuhes Juga da Čornaja -jogiloin rannoil. Pos’olkan lähäl on menemäs avtodorogu Vitegru-Karhumägi.
Nigižma

Nigižma on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krasnoborskoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Murmozero-järven liidehrannal. 
Kyliä myöte matkuau federualline avtodorogu А119 Voulogdaspäi Karhumägeh. 20. tuhukuudu vuvvennu 1935 Karjalan piälimäzen Toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu kirikkö.
Gakugsa

Gakugsa on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krasnoborskoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Gakugsa-joven rannal. 
Kyliä myöte matkuau federualline avtodorogu Voulogdaspäi Karhumägeh. Gakugsan voulosti kuului Muroman manasterih. Enzikerdua kyliä da manasterii mainitah kniigas vuvvennu 1563.
Persien

Persien (پارسی) on eräs Aazien kielisty. Persien kieldy pagizou 110 miljoonua ristikanzua. kaikis enämbi pagizijua on Iran, Afganistuanu da Tadžikistuanu.
Pesčanoje

Pesčanoje on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Avdejevon kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Puudogan piirin päivänlaskuh, Oniegan niemel. 
Puudogassah on 61 kilometrii. Kyliä myöte matkuau federualline avtodorogu А119 Voulogdaspäi Karhumägeh. 
20. tuhukuudu vuvvennu 1935 Karjalan Piälimäzen Toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs salvattih kirikkö da časounu.
Okt'abr'skaja

Okt'abr'skaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Avdejevon kyläkundah. 
Puudogassah on 34 kilometrii. Kylä on sijoitannuhes Kupeckoin järven päivänlaskurannal. Rinnal on Kola-avtodorogu (Moskovu — Murmansku). 
Kyläs on säilynyh puolekse lahonnuh časounu. Se oli nostettu XIX-vuozisuan lopus.
Burakovo

Burakovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Avdejevon kyläkundah. Puudogassah on 34 kilometrii. 
Kylä on sijoitannuhes Kupeckoin järven päivännouzurannal. 
Vuvven 1917 vallankumovuksessah kyläs oli kaksi kirikkyö: Pyhän Jyrrin kezäkirikkö da Pokrovan talvikirikkö, ruadoi kirikköškola. Kiriköt salvattih vuozinnu 1930. Pokrovan kirikös jiädih vai kivet. Iče kirikkö oli nostettu XIX-vuozisuan puolivälis.
Aleksejevo

Aleksejevo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Avdejevon kyläkundah. 
Puudogassah on 38 kilometrii. Kylä on sijoitannuhes Kupeckoin järven päivänlaskurannal. Yksi kilometri on М18 Kola-avtodorogassah (Moskovu — Murmansku).
Harlovskaja

Harlovskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. 
Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven hurual rannal. Puudogassah on kaksi kilometrii. 
Harlovan kylä löydyy Ven'an impeerien da lähäl olijoin mualoin kartas. Sidä vie sanotah Sadasivuzekse kartakse, sidä kerättih yhteh vuozinnu 1801—1804. Kartu nägi päiväzenvalgien vuvvennu 1816.
Filimonovskaja

Filimonovskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Noževo

Noževo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven oigiel rannal. 
Kyläs on säilynyh Smolenskoin Jumaldoman puuhine časounu. Se oli nostettu XIX-vuozisuan lopus. Nygöi časounu ei toimi.
Košukovo

Košukovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven oigiel rannal, kus on Kulgalan jovensuu.
Kolovo (kylä)

Kolovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
9. elokuudu vuvvennu 1935 Karjalan Piälimäzen Toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu časounu.
Gladkina

Gladkina on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal. 
Kylän agjah on sijoitannuhes Sviižoin časounu. Se on nostettu XIX-vuozisual.
Afanasjevskaja

Afanasjevskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Rajakondu

Rajakondu on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah. 
Kylä on sijoitannuhes avtodorogal Sordavala-Anuksenlinnu. Enzimästy kerdua kyliä mainitah aigukniigois vuvvennu 1568. Silloi kyläl oli nimi Kondu. 
Histourien mustomerkit:.
Kyläs säilyttih histourien mustomerkit, kuduat on sivottu Ven'an, Ruočin da Suomen välizih suhtehih. Yksi niilöis on ruoččilas-ven'alazen histourien mustomerki - suuri rajakivi. Vuvves 1618 vuodessah 1721 se oli Ven'an da Ruočin rajan merkinny. Piätös sit luajittih vuvvennu 1617, konzu oli allekirjutettu Stolbovan rauhusobimus. Vuvves 1917 vuodessah 1940 kivi seizoi Suomen da Ven'an rajal.
Mančinsuari

Mančinsuari on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Mančinsuaren koillisozah.
Oruzjärvi

Oruzjärvi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Ponkolanjärven suvirannal. 
XVI-vuozisual sie oli perustettu manasteri. Se ruadoi vuodessah 1612. Vuvvennu 1910 oli nostettu Jumaldoman obrazan puuhine pravoslavnoi kirikkö.
Pohjas-Karjalan muakundu

Pohjas-Karjala libo Pohjas-Karjal on Suomen muakundu. Pohjas-Karjala sijaiččou Päivännouzu-Suomes, da sen piälinnu on Jovensuu. Muita linnoi ollah Kitee, Lieksa, Nurmes da Outokumpu. Muakunnas eläy 160 000 ristikanzua.
Manšil

Manšil on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes avtodorogal Sordavala-Anuksenlinnu.
Kavaino

Kavaino on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes lähäl avtodorogua Sordavala-Anuksenlinnu. 
28. ligakuudu vuvvennu 1957 Karjalan tazavallan Korgeviman nevvoston Prezidiuman käskyn mugah Kavaino da Kaukoijärvi ruvettih kuulumah Rajakonnun kyläh.
Karkku

Karkku on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Luadogan järven koillisrannal. 
Kyliä myöte menöy raududoroguliinii Lodienoi - Jänisjärvi. Vuvvennu 1989 kylän lähäl oli löytty uruanan kaivandupaikku. Ajatellah, gu sie voi ollah 400 tonnua uruanua. Yhtelläh kaivanduruavot ei algavuttu.
Kaukoijärvi

Kaukoijärvi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Kaukoijärven pohjasrannal. 
Kylä oli perustettu vuvvennu 1863 eroituttuu Kavainospäi. 
Rahvahan lugumiäry.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 141 hengie.
Jänis (kylä)

Jänis on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Läskelän kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Jänisjoven oigiel rannal.
Hiijenselgy

Hiijenselgy on pos'olku, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirih, kohtah, kus Jänisjogi laskeh Luadogah. 
Enizmästy kerdua Hiijenselgiä mainitah aigukniigois vuvvennu 1500. Vuodessah 1940 Hiijenselgy kuului Suomeh. 
Pos'olkan lähäl on 111-metrihine Hiijenvuori. Sih voinan aigah oli luajittu suomelazien vardoičuskohtu. Sydämes on säilynyh kirjutus "J.T. 14.2.40". Suas metris pos'olkaspäi on pieni suarukkaine - Kalkisuari. Sie on uponnuh kaivos, kus louhittih mramorua. Tädä mramorua viettih Piiterih.
Karjalazet

Karjalazet ollah uralilaine da baltiekkusuomelaine rahvas, kudamat eletäh enimite Suomes da Ven'al. Läis kai karjalazet paistah karjalakse, ven'akse libo suomekse. Enimištö ollah pravoslaunoloi libo l'uterilaizii. Karjalazet rahvahanuskomukset ollah sežo vie hengis.
Ven'al karjalazet eletäh enimite Karjalan Tazavallas da Tverin alovehel. Suomes karjalazet elettih enne vuozien 1939-1944 voinii Päivännouzu-Suomes Karjalan alovehil, ga nygöi läis kaikkial Suomes. Karjalazii eletäh sežo Ruočis da Ukrainas, kus oli vuvven 2001 laskendan mugah 1 500 karjalastu.
Karjalazet voijjah jagua eri joukkoloih karjalan kielen murdehien mugah. Karjalan kielen murdehet ollah liygi libo livvinkarjala (Livvin kieli), da varzinkarjal (varzinkarjalanmurreh), kuduah kuulutah vienankarjala, suvikarjala sego tverinkarjala (tiveri-karielan libo tverin karjalan kieli). Suomalaizien kielentutkiin mugah lyydi on oma kieli da lyydiläižet oma rahvas, ga ven´al se on karjalaine joukko.
Karjalazien histourii.
Enzmäizet mainičukset karjalazih näh on Skandinuaviin saagois da Novgorodan kroniikois.
Elostus

Elostus on toimindua, kudamas semmite lapsi käyttäy omua mielikuvitusta da suau mielihyvää. Se on lapsile luonnolline taba nerovuo. Elostus on ylen tärgei dielo lapsien kehitykses, da sen avvul hyö opastuu ezimerkikse sotsializen eloksen da tundehiin näh. Elostelus käytetäh puaksuh bobii. Elättilöit da aiguhizet sežo elostetah.
Elostukses voibi ollah siändöi, libo se voi ollah improviziiruittua. Eri kul'tuurois on erilaizii kižoi, kudamat ollah suosittuloi.
Boba

Bobat ollah elostandun niškoi luaittu ezineh. Bobii kävtetäh elostandun ližäkse opastanduh. Eriluaduzii lapsien bobii on ezimerkikse tytit, mašinat, miäččyt da stolakižat. Bobat ollah semmite luaittu lapsien elostandun niškoi, ga aiguhizil da elättilöil on sežo bobii. Ezimerkikse koirut voi elostua miäččynke.
Vahnembat ristikanzoin histouriin bobat oldih yksinkerdazii kivi- da savihuahmoi.
Kartohku

Kartohku () on kazvi, kudaman bulbukkoi kävtetäh syömizenny. Bulbukat kazvau muas, da lehtet muan pinnal.
Kartohkan alguperä on Suvi-Amerikas. Ispanielaizet tuodih kartohkun Europpah 1500-luvul.
Paussu

Paussu on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Läskelän kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Alatsojan rannal, lähäl Sordavala – Anuksenlinnu -avtodorogua.
Kerisyrjä

Kerisyrjä on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Läskelän kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes lähäl Sordavala – Anuksenlinnu -avtodorogua.
Čubit

Čubit ollah karjalazien perindehellizet, nahkahizet suappuat. Samanmoizii jallaččiloi on toizilgi rahvahil, ezimerkikse suomelazil "lapikkaat". Čubilois on kengännenäs ylähpäi ozuttai n'okku.
Räččin

Räččin on karjalazien perindehelline pitky aluspaidu. Perindehellizeh tabah räččinät luojittih kahtes erilazes kangahas; Alizet ommellah koiskuvotus pelvaskangahas da ylizet on hoikkastu valgiedu pelvaspaltinua libo puuvillukangastu pienil kirjazil. Räččinöis on puaksuh pyöryžy piäntie, hiemuat da helma čomendettu kirjazienke. Rinduhalgivo kiinnitetäh nuorazel libo metallizil kandunybläzil.
Ennevahnas läs kai karjalazet naizet da tytöt käytettih räččinöi ferezinke. Räččiniä piettih heinarren aigua ilmai ferezii, da kačottih toine toizen čomenduksii.
= Lähtehet =
Tervanselgy

Tervanselgy on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Imbilahten kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes meččyjärven rannal, lähäl Sordavala – Anuksenlinnu -avtodorogua.
Syskyvä

Syskyvä on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Imbilahten kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Syskyväjoven rannal, lähäl Sordavala – Anuksenlinnu -avtodorogua.
Sumeri (Pitkänrannan piiri)

Sumeri on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Imbilahten kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes samannimizen joven rannal, lähäl Sortaval|Sordavala – Anuksenlinnu -avtodorogua.
Meččykylä

Meččykylä on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Imbilahten kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes lähäl Sordavala – Anuksenlinnu -avtodorogua.
Leppysildu

Leppysildu on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Imbilahten kyläkundah. Sama nimi on raududorogustansielgi. Se on sijoitannuhes Kidelä-Imbilahti -liinien 38. kilometril. Kylä on sijoitannuhes A129 -avtodorogal.
Kidelä

Kidelä on kylä, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirih. 
Vie sama nimi on azetuskohtal, kudai on sijoitannuhes Lodienoi – Jänisjärvi -raududoroguliiniel. Tämä azetuskohtu nygöi ei rua, sil on vie toine nimi - platformu 42. kilometril. 
Kidelän kyläspäi Pitkährandassah on 12 kilometrii. Kyläs oli pravoslavnoi kirikkö, ga se ei säilynyh nygypäivissäh. Kylän lähäl on granuatan (al’mandinan) löydökohtu. 
Vuozinnu 1960 kylän lähäl oli löytty cinkua da tinua. Tiedoloin mugah cinku- da tinarudua sie on 3,15 miljonua tonnua, tinua on 10,7 tuhattu tonnua, cinkua on 9,4 tuhattu tonnua.
Kirkonkylä

Kirkonkylä on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Imbilahten kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Luadogan järven pohjasozas olijan lahten rannal. 
Kyläs on Ven’an tiedoakadiemien Järvilöintutkinduinstituutan tutkimusmatkukeskus.
Vuorilambi

Vuorilambi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Imbilahten kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vuorilammen lounasrannal, lähäl Sordavala - Anuksenlinnu -avtodorogua.
Kamassi

Kamassi on samojedilaine kieli kudai kuoli vuvvennu 1989, konzu Klavdiya Plotnikova kuoli. Kamassin kieldy oli tutkinuh Kai Donner, kudai luaji opastuskniigun kamassin kielele. Ylen suuri miäry sanois Kamassis tullah Turtsilazis kielispäi da moni Kamassi vaihettih Turtsilaizih kielih. Kamassis oli kaksi murdehettu, net oldih: Koibal da Kamassi.
Yläristioja

Yläristioja on kylä, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirih da kuuluu Pitkänrannan linnukundah. Kylä on Luadogan järven rannal. Enne sie oli suomelaine eländyohtu Ristioja. Sih kuului kaksi ozua: Ala-Ristioja da Ylä-Ristioja. Oman nimen kylä sai Ristiojan joven nimen mugah. Vuodessah 1940 se oli Salmin ujezdu.
Suistamo (stansii)

Suistamo on eländykohtu (raududorogustansii), kudai kuuluu Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimoin kyläkundah. Eländykohtu on sijoitannuhes Okt’abr’skoin raududororogan samannimizen azetuskohtan tyveh. Pos’olkassah vedäy avtodorogu .
Leppäsyrjä (stansii)

Leppäsyrjä on eländykohtu (raududorogustansien tyves olii pos’olku), kudai kuuluu Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimoin kyläkundah. Raududorogustansii on sijoitannuhes Sordavala – Suojärvi I – peregonal. Pos’olkassah on kaksi kilometrii liidehehpäi.
Magrii (stansii)

Magrii on raududorogustansii, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Kemin piirin Papinsuaren kyläkundah. Raududorogustansii on 824. kilometril Okt’abr’skoin raududorogan Belomorsku – Čupa – peregonal.
Puan’arvi

Puan’arvi on vahnuaigaine karjalaine kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Kemin piirin Viäränkosken kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes Kemin joven suvirannal. 
Puan’arven järvessäh on 1,5 kilometrii. Vienan Karjalas Puan’arvi on suuri vienankarjalaine kylä, kus säilyi hstouriellistu kodii da huonustu.
Histourii.
Enzimäzet rahvas tuldih elämäh Puan’arveh XVI-vuozisuan allus. Eländykohtu oli Puan’anrven pogostan keskuksennu. Vuvvennu 1596 oli nostettu Pyhän Il’l’an kirikkö.
Kul’tuuru.
World Monuments Watch -nimine fondu kolme kerdua (vuozinnu 1996-1997, 1998-1999 da 2000-2001) pani Puan’arven kylän suan häviemäs olijan mustomerkin luvetteluh. Puan’arven arhitektuurumustomerkilöis nävytäh karjalazet da ven’alazet srojinduperindöt. 
Puan’arves voibi nähtä taloloi, kus yhten levon ual ollah eländyperit, tahnut da muut huonukset. Vuvvennu 2005 kylä sai Europa Nostra -nimizen medalin kul’tuuruperindön säilyttämizes. 
Joga vuottu kyläs pietäh Puan’arvi on Pohjazen helmi -nimisty pruazniekkua.
14. kilometri dorogal Kemi-Kalevala

14. kilometri dorogal Kemi-Kalevala (endine nimi Sokol) on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Kemin piirin Kemin linnukundah. Pos’olku on sijoitannuhes Kemin jovel. 
Pos’olkua myöte matkuau juamu 86К-389, kudai yhtistäy Kola-avtodorogan Kemin linnanke.
Merjan kieli

Merjan kieli on suomelas-ugrilaine kieli, kudai kuoli 1700 luvun aigah. sidä paistih ven'as, moskovun da vologdan alovehil. Merja kieles eule äijän tieduo, paičči vähä nimilöi. Sežo on teurii, ku Moskovu on Merjalaine sana. Erähät ollah yrittäneh uvvelleh azuo merjan kieldy nimilöinke da Merjalazien sanoinke kummat ollah Ven'an murdehis.
Aihies toiziel.
Grammatiekku
Merjamaa
Incubator plus Merja
Koivujärvi

Koivujärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Belomorskan piirih da kuuluu Sosnoučan kyläkundah. 
Järven pinduala on 27,8 km², vezibasseinan pinduala on 683 km². Järven pindu on 119,9 metrii korgiembi meren pindua. 
Vezi järvespäi valuu Tungutjärveh. Sidä kauti virduau Tungutjogi, kudai laskeh Ala-Uikujogeh. Koivujärveh kuuluu piäl 10 suurembua da pienembiä nimettömiä suardu. Suarien lugumiäry rippuu vien tazos.
Tungutjärvi

Tungutjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Belomorskan piirih da kuuluu Sosnoučan kyläkundah. 
Järven pinduala on 30,3 km², vezibasseinan pinduala on 1100 km². Järven pindu on 119,5 metrii korgiembi meren pindua. Järvi on piduličču, kivi- da hiekkurannat ollah jyrkät, paikoitellen suodunuot. Järven kauti virduau Tungutjogi, kudai laskeh Ala-Uikujogeh. 
Tungutjärveh valuu vezi Koivujärvespäi. Tungutjärveh kuuluu piäl 10 suurembua da pienembiä nimettömiä suardu. Suarien lugumiäry rippuu vien tazos.
Suuri (Belomorskan piirin järvi)

Suuri on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Belomorskan piirih da kuuluu Kezäjoven kyläkundah. 
Järven pinduala on 1,9 km². Järven pindu on 105,5 metrii korgiembi meren pindua. Järvi on piduličču. Monis kohtis rannat ollah suodunuot. Järvespäi lähtöy nimetöi oja, kudai laskeh Idel’-jogeh. Tämä jogi laskeh Ala-Uikujogeh. Järveh kuuluu kolme piendy nimettömiä suarukkastu. Järven lounasrandua pitkin menöy meččydorogu.
Suuri Virantajärvi

Suuri Virantajärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Belomorskan piirih da kuuluu Suman kyläkundah. 
Järven pinduala on 2 km², vezibasseinan pinduala on 11,8 km². Järven pindu on 25,6 metrii korgiembi meren pindua. Järvi on piduličču. Rannoil on hiekkua dai kiviegi. Pohjazes järvespäi lähtöy samannimine oja, kudai laskeh Nermuša-jogeh. Tämä jogi laskeh Ruiga-jogeh. Se laskeh Vienanmeren Onieganlahteh. Järven pohjasrannan lähäl on yksi nimetöi suari.
Bol’šoje Krivoje

Bol’šoje Krivoje on suolatoi järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Belomorskan piirih da kuuluu Sosnoučan kyläkundah. 
Järven pinduala on 1,4 km². Järven pindu on 101,5 metrii korgiembi meren pindua. Ylähänpäi kaččojen järvi mustoittau podkovua. Kivi- da hiekkurannat ollah jyrkät, paikoitellen suodunuot. Pohjazes järvespäi lähtöy Levis-jogi. Se laskeh Levis (Uram) -jogeh, kudai laskeh Kemijogeh. Järven keskel on suuri nimetöi suari.
Voikukku

Voikukku () on kukku, kudai kuuluu monivuodehizien heinykazvien joukkoh. Kukku on keldaine. Konzu on pilvine da vihmaine siä, sego yökse kukku salbavuu. Konzu siemenet kypsetäh, kukku valgenou. Tuulel siemenet lennetäh loitokse. Sit niilöis kazvetah uvvet voikukat.
Ammuzis aijois eri rahvahat syödih voikukkii. Piäl tuhattu vuottu kitailazet käytettih voikukkii liečindyalal. Voikukkii syödih da käytettih tervehyön parandamizes kanduamieriekkalazet da Amieriekan manderehen enzimäzet eläjät. Voikukan kuivis juurilois valmistetah ”koufeidu”. Kukis keitetäh varen’n’ua, luajitah viinua da ”metty”.
Voikukat päitäh rahvahan kosmietiekaksegi. Muasku voikukan tuorehis lehtilöis on ylen hyvä ristikanzan hibjah niškoi. Kukis luajitah zel’l’ua, kudai piästäy kurmičois.
Hiirenherneh

Hiirenherneh () on monivuodehine heinykazvi, kudai kuuluu hernehen joukkoh da pabuloin pereheh. Hiirenherneh kazvau Ven’an Loittozes Päivännouzus, endizen Nevvostoliiton jevruoppuozas, Kavkuazal, Päivänlasku- da Päivännouzu-Siberis, Keski-Aazies, Skandinuavies, Atlantiekku- da Keski-Jevruopas, Mongoulies, Suvi-Aazies da Pohjas-Amieriekas. 
Hiirenherneh kazvau niittylöil, paltieloil, mečänreunoil sego pitkin dorogoi. Kazvin piduhus on 120 santimetrii. Hiirenherneh kukkiu heinykuus da elokuus. Jogahizen hiirenpallos on 15-20 pabuu da 4-6 siemendy. Siemenet ollah mustat tačmoinke.
Bolbokku

Bolbokku () on monivuodehine heinykazvi, kudai kuuluu iivananheinän pereheh. 
Bolbokku kazvau Jevruopas, Aazies da Pohjas-Amieriekas. Päivänlasku-Jevruopas bolbokku kazvau vuaroil. Päivännouzu-Jevruopas - niittylöil, jogiloin rannoil da aholoil. Aazies bolbokku kazvau kaikkiel paiči suvialovehtu.
Keskine divizii

Keskine divizii (angliekse "Central Division"), (nygöi sponsorunimenny "Discover Central Division") on yksi Pohjas-Amerikan NHL-hokkeiliigan divizionois, kudai perustettih vuvvennu 1993 vuitikse Päivänlaskukonferensiedu. 
Vuozinnu 2013–2020 divizionus oli seiččie joukkovehtu, da nenga se eruou muis divizionois, kudualois on kaheksa joukkovehtu. Arizona Coyotesin tarkoituksennu on liittyö divizionah kavvel 2021–2022, konzu sen sijahizekse Tyynenmereh divizionah rodih ližäjoukkoveh Seattle Kraken.
Rouzu

Rouzu on šipouniekan () roduu olii kukkulaji.
Rouzutuhjon korgevus on kolmeskymmenes yheksähkymmeneh santimetrissäh. Rouzan kukkua on eri luaduu da värii. Ei ole vaigu sinisty. Vihandat rouzat kiinitetäh vai tiedomiehien huomivuo. Rouzan kukku voi olla kui yksivärine, mugai erivärine. Erähien kukkien väri voi muuttuo kukindan aigua.
Listozauru

Listozauru on täyzin hävinnyh, dikinodontoih kuului terapsidisugu, kudai eli permikavven lopus da triaskavven allus nenga 252,3–215,3 miljonua vuottu tagaperin. Sen eländyaloveh parahimuolleh leveni läs kogo muailmah, konzu kai muailman manderehet muuvvostettih Pangea-jättiläsmanderehen. Listozauru on yksi harvois tetrapodoin sugulois, kuduat selvittih permikavven lopun joukkolajinhäviendäs. Aigazen triaskavven lopus se oli ylehizin mual elänyh, selgyrangalline elätti.
Ominažuot.
Listozauru oli kazvinsyöjy. Sil oli lyhyt turbu, suuret silmykuopat da dikinodontoile tipičnoih luaduh buiteku sarvekse kovennuh n’okku da kaksi kulmuhammastu ylälevvas. Nämmien kahten hambahan lizäkse elätil ei olluh hambahii. Suurin -laji kazvoi 2,5 metrin piduhizekse da pienin 0,6 metrin piduhizekse. Listozauru vadrastui täyzigäzekse ravieh da on mahto sih, gu se avvutti sidä permikavven joukkolajinhäviendäs selviendäs.
Gladiolussu

Gladiolussu () on monivuodehine kazvilaji, kudai kuuluu Iirisoin pereheh. 
Latinakse gladius on ”miekku”, gladiolusan lehten muodo mustoittau miekkua. 
Gladiolusan roindumuat ollah Afriekku, Keski-Jevruoppu, Keski-Aaziii da Päivänlasku-Siberi. Gladiolusan roduh kuuluu 280 kukkulajii, niilöis 163 ollah rodužin Afriekan suviozas, 10 – Jevruazies, 9 kazvau Madagaskuaral. Gladiolussu on 50 – 150 santimetrin pitky. Lehtilöin piduhus on 50-80 santimetrii.
Edel’veis

Edel’veis () on heinykazvi, kudai kuuluu astroin pereheh. Kazvau Jevroupas da Aazies. 
Nimi tuli latinalazes sanas Leontopodium. Grecien kieles λέων (leon) on «leijon», ποδεών (podion) on «käbäl». Kukan muodo mustoittau leijonan käbäliä. Ven’ankieline nimi edel’veis tuli germuanielazis sanois edel (hyväluaduine) da weiß (valgei)
Muinaine Jegiptu

Muinaine Jegiptu oli muinaine sivilizatsii koillizes Afriekus, alovehil kus nygöi on Jegiptu da Sudan. Se oli olemas nečilleh vuozinnu 3150–30 eaa. da läis kogo sen aijan sidä haldivoičči halliččijat kudamii kučuttih nimel "faraon". Heijän niškoi srojittih piramidu haudoi, kudamih pandih sydämeh ezinehii, kirjutuksii da čomenduksii. Niilöin täh muinaine kul'tuuru tutah ylen hyvin. Tiijonala, kus tutkitah muinastu Jegiptua, on jegiptolougii. Suurin da tundietuin jegiptalazis piramidois on Kheopsan piramidu.
Muinazen Jegiptan menestysty on sellitetty sil, ku se sijaiči Niilan varrel. Joven varren meheväs muas kazvoi hyvin vil'l'at, da se oli tärgei liikendehväyly.
Nimi.
Muinazet jegiptalazet kučuttih heijän omua muadu nimel "kemet" "mustu mua". Se tarkoitti alovehii, kus kazvoi vil'l'u. Elotoi tagamua da tundematoi aloveh oli "deshret" "ruskei mua""." Omua iččie hyö kučuttih nimel "remet-en-kemet," "mustan muan rahvas".