tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Воеводской (Кочкурбуе)

Воеводской () — те чугункань станция Кочкурбуесэ, Мордовиясо .
Велесь ашти Карнай лей лангсо. Ульнесь путозь-стявтозь ХIХ пингенть прядомсто чугункань важодицятнесэ, конат састь од эрямо таркас эрямо Кочкур велестэ, Симилей велестэ ды Ташто Мурза велестэ.
Веленть лемденть.
Лемесь максозь Воеводское веленть коряс. 
Содавикс ломанть те велестэнть.
Воеводскойсо чачсть:
Воеводское (Кочкурбуе)

Воеводское () — те рузонь Кочкурбуесэ, Мордовиясо.
Велесь ашти Карнай лей лангсо. Лецтяви () (1869 ие) "Ивановское (Воеводское) — 207 кудот марто Саранонь уездсэ".
Веленть лемденть.
Лемесь саезь воевода вадонть эйстэ (). Веленть кирдицякс ульнесь 1670 иестэ воевода — стольник А. И. Леонтьевэсь.  
Содавикс ломанть те велестэнть.
Воеводскойсо чачсть:
Кузьминовка (Фёдоронь буе)

Кузьминовка () — мокшонь веле Фёдоронь буесэ, Башкириясо.
Верхний Алыштан (Фёдоронь буе)

Верхний Алыштан (, ) — эрзянь веле Фёдоронь буесэ, Башкириясо.
Эрицят.
Эрицятнеде: 322 лом. (2002 ие), 322 лом. (2009 ие), 351 лом. (2010 ие). Эрзят.
Географиянь аштемась.
Кувалмась:
Веленть эрямозо.
2016 иестэ ацамковонь 15 чистэ васенцеде ютавтозь «Покш эрзянь чи».
Булякай (Фёдоронь буе)

Булякай (, ) — эрзянь веле Фёдоронь буесэ, Башкириясо.
Алёшкино (Фёдоронь буе)

Алёшкино (, ) — эрзянь веле Фёдоронь буесэ, Башкириясо.
Фёдоровка (Фёдоронь буе)

Фёдоровка (, ) — рузонь-эрзянь веле, Фёдоронь буень административной куншка тарка, Башкириясо.
Эрицятне: рузт(31,3 %), эрзят(26,8 %).
Гумбетово (Фёдоронь буе)

Гумбетово (, ) — эрзянь веле Фёдоронь буесэ, Башкириясо.
Нижний Алыштан (Фёдоронь буе)

Нижний Алыштан (, ) — эрзянь веле Фёдоронь буесэ, Башкириясо.
Кожай-Андреево (Туймазань буе)

Кожай-Андреево (, ) — эрзянь веле Туймазань буесэ, Башкириясо.
Веленть эрямозо.
Велень эрицятне эсист пряст лемдить «мурза».
Кожай-Максимово (Ермекеевень буе)

Кожай-Максимово (, ) — рузонь-эрзянь веле Ермекеевень буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 5 (2002 ие), 4 лом. (2009 ие), 6 лом. (2010 ие). Рузт (40 %), эрзят (60 %).
Веленть эрямозо.
Велень эрицятне эсист пряст лемдить «мурза».
Од Сулли (Ермекеевень буе)

Од Сулли (, ) — эрзянь веле Ермекеевень буесэ, Башкириясо. Велесь ашти Белебеень-Бугульмань пандотнесэ, Белебей ёндо ниленьгемень вайгельпеть, зняро жо Октябрьский ошонтень.
Эрицятнеде: 236 лом. (2002 ие), 310 лом. (2009 ие), 290 лом. (2010 ие). Эрзят (81 %).
Веленть лемденть.
Од Сулля велесь саизе лемензэ Сулли леенть эйстэ. Башкирэнь кельстэ сон рузонь кельс ютавтови кода (. 
Веленть эрямозо.
Васенце эрзятне састь башкортнэнь модатнес Грозной Иванонь пингестэ. Самара ошонть вакс- сто Тилюшка велестэнть тей сась Спиринтнэнь, Спиридон атянь раськезэ. Васенце кудотнень путызь пек мазый таркава, покш вирь потмова, ульнесть паксяткак, ведь лисьматкак, кавто апокш лейтькак. Мельгаст Самара ошонть алдо сась Важдаевтнень раськест, сынь ульнесть сюпавт. Шкань ютазь велесь кармась покшолгадомо. Обран ошонть алдо ды Тимашонь велестэнть Самара алдо састь Головинэнь ды Антиповонь раськетне. Рязань ошонть алдо кармасть само эрзянь ды рузонь ломанть, конат вешнесть од модат. Сынь путызь эсест юртост минек веленть эйстэ а пек васолов 10-15 вайгельпень туро. Зярыя иень ютазь модась эзь карма сатномо, веленть мала- со ульнесь татаронь - тептярень веле. Эрзятне сынст айгизь седе васов, колмошка вайгельпес. Башкирэнь плематне вейке таркасо эзть эря, сынь кизэнь шкава якасть таркадо-таркас, мода лангсо эзть важоде. Розень паксятнестэ эрзятне сайнесть ламо сюро, кона сатокшнось ламо кудоютконь ракшань андомс.
Весень ульнесть кавто-колмо алашаст, скалост. Реветнеде, тувотнеде кирдсть ламо, саразт-галат ульнесть певтеме эрьватанть. Коське иеть пек эзть эрсекшне, виртне пси варматнень малав эзть нолда.
Велень эрицятне неень шканеяк, зярдо ве- летне чамить, кедест эйсэ а нолдтнить, витнить кардазост-пирест, стявтыть од кудот, морыть эрзянь морот ды ванстыть эсест коест. «Ялгат» фольклорной ансамблясь весе вийсэ бажи ванстомс тиринь раськень культуранть. Кенярксчитнес бажить сакшномс весе. Сестэ гайги тиринь валось, марявить эрзянь морот. Сыретненень ледстневи эйкакшшкась, мельс сыть эйкакшпингень морынетне, ловомкатне.
Старомакарово (Аургазинень буе)

Старомакарово (, ) — эрзянь веле Аургазинень буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 203 лом. (2002 ие), 174 лом. (2009 ие), 172 лом. (2010 ие). Эрзят (31 %).
Норовжорч (смустьтне)

Норовжорч:
Филипповка (Давлеканонь буе)

Филипповка (, ) — эрзянь веле Давлеканонь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 62 лом. (2002 ие), 61 лом. (2009 ие), 49 лом. (2010 ие). Эрзят (80 %), рузт (20 %).
Василькино (Бижбуляконь буе)

Василькино (, ) — эрзянь веле Бижбуляконь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 12 лом. (2002 ие), 4 лом. (2009 ие), 3лом. (2010 ие). Эрзят (67 %).
Ало Вязера (Инесаро буе)

Ало Вязера () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Потуловка (Инесаро буе)

Потуловка () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Рузонь Яндовище (Инесаро буе)

Рузонь Яндовище () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Свистовка (Инесаро буе)

Свистовка () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Свобода (Инесаро буе)

Свобода () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Семеновка (Инесаро буе)

Семеновка () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Петряево (Чишминэнь буе)

Петряево (, ) — эрзянь веле Чишминэнь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 272 лом. (2002 ие), 284 лом. (2009 ие), 255 лом. (2010 ие). Эрзят (78 %).
Енгалышево (Чишминэнь буе)

Енгалышево (, ) — эрзянь веле Чишминэнь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 493 лом. (2002 ие), 531 лом. (2009 ие), 485 лом. (2010 ие). Эрзят (74 %).
Веленть эрямозо.
Велесэ ули «Умарина» морамо кужо.
Новомукатовка (Стерлитамаконь буе)

Новомукатовка (, ) — эрзянь веле Стерлитамаконь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 12 лом. (2002 ие), 13 лом. (2009 ие), 6 лом. (2010 ие). Эрзят (83 %).
Владимировка (Стерлитамаконь буе)

Владимировка (, ) — эрзянь веле Стерлитамаконь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 39 лом. (2002 ие), 42 лом. (2009 ие), 40 лом. (2010 ие). Эрзят (67 %).
Новоандреевка (Кармаскалинэнь буе)

Новоандреевка (, ) — эрзянь веле Кармаскалинэнь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 120 лом. (2002 ие), 102 лом. (2009 ие), 121 лом. (2010 ие). Эрзят (31 %).
Якстере Лисьмапрят (Похвистнева буень)

Якстере Лисьмапрят веле () — эрзянь веле Похвистнева буесэ, Самарань ёнксо.
Ульнесь стявтозь-путозь 1736 иестэ, ды васня веленть лемезе ульнесь Архангельские ключи. Эрицятне - эрзят. 
Содавикс ломанть те велестэнть.
Якстере Лисьмапрят велесэ чачсть:
Веленть эрямозо.
Якстере Лисьмапрят велесь ульнесь стявтозь-путозь «Сюлгамо» туристэнь якамо кис.
Сиалеевской Пятина (Инесаро буе)

Сиалеевской Пятина () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Ташто Александровка (Инесаро буе)

Ташто Александровка () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Ташто Петровка (Инесаро буе)

Ташто Петровка () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Тумола (Инесаро буе)

Тумола () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Турчаниновской (Инесаро буе)

Турчаниновской () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Усыскино (Инесаро буе)

Усыскино () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Ракитовка (Кармаскалинэнь буе)

Ракитовка (, ) — эрзянь веле Кармаскалинэнь буесэ, Башкириясо.
Эрицятне.
Эрицятнеде: 20 лом. (2002 ие), 12 лом. (2009 ие), 10 лом. (2010 ие). Эрзят (35 %).
Михайловка (Ермекеевень буе)

Михайловка (, ) — эрзянь веле Ермекеевень буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 46 лом. (2002 ие), 34 лом. (2009 ие), 36 лом. (2010 ие). Эрзят (50 %), ветькеть (39 %) .
Челмодеевской Майдан (Инесаро буе)

Челмодеевской Майдан () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Лаушки (Якстерекуро буе)

Лаушки () — рузонь веле Якстерекуро буесэ, Мордовиясо.
Ашти Ташто Мокша лей лангсо. Лецтяви () (1869 ие) "Лаушки — 61 кудот марто Якстерекуронь уездсэ".
Содавикс ломанть те велестэнть.
Тесэ чачсь 1912 иестэ Макарова Александра Павловна, Жириновской Олодимирэнь аванзо
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Языкова Пятина (Инесаро буе)

Языкова Пятина () — рузонь веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Ямщина (Инесаро буе)

Ямщина () — веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Ямщина велесэ чачсть:
Верхняя Курмаза (Бижбуляконь буе)

Верхняя Курмаза (, ) — эрзянь веле Бижбуляконь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 71 лом. (2002 ие), 69 лом. (2009 ие), 53 лом. (2010 ие). Эрзят (55 %).
Боляень Акай

Боляень Акай, лиякс: Мурзакайка, мурза Кайко — эрзянь мурза, кона эрясь ХVII-це пингестэ. 
Сон васня служась рузтнэнень Атямарь крепостьсэ. 1670 иестэ тусь туреме велень раськень аурексчинь кис, теевсь крестьянонь стякшнома ушмонь прявтокс Разинэнь ушмонь порксамодо мейле Симбирск ошонь ало. Мартонзо ульнесельть рузонь казаконь атаман Никитинский ды эрзянь казаконь атаман Елушонь Бажат.
Ветнесь мельганзо 15-20 тёжат ушмант ды туриця ломанть москувонь карательтнень каршо. Сонзэ апокшке мобильной отрядзо (20-30 ластейть) «казакокс» ливтязь каявкшнось ятнэнь лангс ды нейке оргодькшнэсть. Ожоковонь 24 чистэ Боляень Акай пурнась 7 тёжат ломанть. Истямо вийть марто макссь карательтненень виевь турема Усть-Урень велень маласо. Сынст прявтось - Ю. Барятинский эсь вийтнень марто потась Симбирск ошонь малас. Омбоце турема Усть-Урень маласо ютась сундерьковонь 6 чистэ. Те стака туремасо Акаень ранизь пулясо, ансяк карательтнень таго шаштызь. Стязь модатне Барыш ды Сура лейтнень юткова эзть лепштяво тенест. Седе мейле Кандрать велень вакссо ютась прявт турема, 15 тёжат ломатнть ды 12 пушкат пиризь кинть царень ушмонтень. Ансяк те туремасо карательтне изнизь Акаень вийтнень, ды Боляень Акай потатсь Сура леень тона пелей. Тосо Орданьбуень вакссо кармасть кирдеме кородоманть. Ацамковсто 1670 иестэ ульнесь сехте виевь турема москув ушмонть марто. Сестэ Тургенево велень вакссо Акай пурнась 20 тёжа малав ломанть, мартост ульнесть 20 малав пушкат. Те стака тюремасо карательтне поркснизь Акай Боляень ушмонть ды пултызь весе стиця ломатненень лездыця велеть. Костяшево, Акаень тиринь велезэяк пултызь. 
Кода ледстяви:
1671 иень якшамковонь 11 чистэ Долгоруков чирязось максь Боляйнень кеместызеть куломанзо: 
Сонзэ кундызь ды седе мейле ускизь Краснослободск ошов куловтома таркав ды пурназь ломантнень сельмест икеле печксизь ды керьсизь прязо, кедензэ ды пильгензэ.
Жегалино (Инесаро буе)

Жегалино () — печкасонь веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Яндовище (Инесаро буе)

Яндовище () — печкасонь веле Мордовиясо Инесаро буесэ.
Инсар ош

Инсар (, ) — ош Мордовиясо, Инесаро буень прявт куншкась.
Содавикс ломанть те ошстонть.
Инсар ошсо чачсть:
Каменка (Бижбуляконь буе)

Каменка (, ) — эрзянь веле Бижбуляконь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 587 лом. (2002 ие), 557 лом. (2009 ие), 512 лом. (2010 ие). Эрзят (40 %).
Лысогорка (Бижбуляконь буе)

Лысогорка (, ) — эрзянь веле Бижбуляконь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде:175 лом. (2002 ие), 163 лом. (2009 ие), 158 лом. (2010 ие). Эрзят (76 %).
Староиликово (Бакалинэнь буе)

Староиликово (, ) — эрзянь веле Бакалинэнь буесэ, Башкириясо.
Эрицятнеде: 154 лом. (2002 ие), 149 лом. (2009 ие), 147 лом. (2010 ие). Эрзят (68 %).Цёраломанть: 76 лом, аваломанть: 78.
Карамал веле (Кошкинань буе)

Карамал веле, лиякс кортыть: Од веле, () — эрзянь веле Кошкинань буесэ Самарань ёнкссо Россиянь Масторсо.
Грачика (Кошкинань буе)

Грачика, лиякс мерить: Тюлька веле, () — эрзянь веле Кошкинань буесэ Самарань ёнкссо Россиянь Масторсо.
Велесь ашти Юмратка леенть чиресэ. Шабрацек ашти Шантала, Карамал веле, Покш Ермаково велетнень марто.
Шантала (Кошкинань буе)

Шантала, лиякс: Степной Шентала () — эрзянь веле Кошкинань буесэ Самарань ёнкссо Россиянь Масторсо. 
Велесь ашти Кармалы лей ды Камышлей лейтнень чиресэ.
Малая Романовка (Кошкинань буе)

Малая Романовка () — эрзянь веле Кошкинань буесэ Самарань ёнкссо Россиянь Масторсо.
Малое Ермаково (Кошкинань буе)

Малое Ермаково () — эрзянь веле Кошкинань буесэ Самарань ёнкссо Россиянь Масторсо.
Городок (Кошкинань буе)

Городок () — эрзянь веле Кошкинань буесэ Самарань ёнкссо Россиянь Масторсо. 
Шабрацек ашти Шантала, Большая Константиновка, Погрузная велетнень марто.
Кошки веле

Кошки веле () — веле пелеве ёно Самарань ёнкссо Россиянь Масторсо, Кошкинань буень административной куншка тарка.
Бижбуляконь буе

Бижбуляконь буе (, ) — те буе лембе-чивалгома ёно Башкириясо, Россиясо. 
Куншка ошось — Бижбуляк веле. 
Эриця раськеть.
2010 иень Ловнома-сёрмадстоманть коряс: ветькеть — 35,3%, печкаст — 26,1%, башкирт — 22%, рузт — 11,8%, эрзят — 3,6%, лия раськень ломанть — 0,9 %.
Никольской буе (Пенза ёнкс)

Никольской буе () — те буе, муниципальной пурнавкс Пенза ёнксо, Россиясо. 
Куншка ошось — Никольск ош. 
Эрицятне
Эрицятне максозь Никольск ошонь ды Сура посёлканть томо:
Никольской буень велеть.
мокшонь велеть:
печкасонь веле:
рузонь велеть:
эрзянь велеть:
Сабан веле (Никольской буе)

Сабан веле, лиякс кортыть: Сурвеле () — эрзянь веле Никольской буесэ, Пенза ёнкссо.
Ашти Веж-Айва леень керш чиресэ.
Эрицятнеде:
Покш Пестровка (Ицял буе)

Покш Пестровка () — велесь Ицял буесэ.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Покш Пестровка велесэ чачсь:
Покш Осинки (Ицял буе)

Покш Осинки () — велесь Ицял буесэ.
Верце Ладка (Ицял буе)

Верце Ладка () — рузонь велесь Ицял буесэ.
Береговые Сыреси (Ицял буе)

Береговые Сыреси () — рузонь велесь Ицял буесэ.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Береговые Сыреси велесэ чачсь:
Ташкино (Ицял буе)

Ташкино () — велесь Ицял буесэ.
Пою Веле (Кадонь буе)

Пою (лиякс кортыть: "poju´-velä" , ) — мокшонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Покш Поляна (Кадонь буе)

Покш Поляна () — печкасонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Насакан-Потьма (Кадонь буе)

Насакан-Потьма () — печкасонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Латышовка (Кадонь буе)

Латышовка () — печкасонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Ушлейка (Кадонь буе)

Ушлейка () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Веленть лемденть.
Лемесь-гидроним.
Парцы (Кадонь буе)

Парцы () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Веленть лемденть.
Лемесь-гидроним.
Ховань (Кадонь буе)

Ховань () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Пушкино (Кадонь буе)

Пушкино () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Веленть лемденть.
Лемесь-гидроним.
Нагаево (Кадонь буе)

Нагаево () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Приволье (Кадонь буе)

Приволье () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Инсар (Кадонь буе)

Инсар () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Картлей (Кадонь буе)

Картлей () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Веленть лемденть.
Лемесь-гидроним.
Студеной Ключ (Кадонь буе)

Студеной Ключ () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Потижской Слобода (Кадонь буе)

Потижской Слобода () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Новые Авгуры (Кадонь буе)

Новые Авгуры () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Веленть лемденть.
Лемесь-гидроним.
Новая жизнь (Кадонь буе)

Новая Жизнь () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Высокая (Кадонь буе)

Высокая () — рузонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Экономические Поляны (Кадонь буе)

Экономические Поляны () — мокшонь веле Мордовиясо Кадоньбуесэ.
Васенце шкань ломантнень эрямост

Сехте васенце шкань ломантнень эрямост — 
Моданть лангсо ломантне появасть ламо сядот тёжат иеде теде икеле. Сехте васенце шкань ломантне ульнесть идем ломанекс ды, ракшань ладсо, эрясть стадасо. Покш пурнавкссо сынь якасть моданть ланга эстест кодамояк ярсамопелень вешнезь, вейсэ тейнесть казямо кедь ёнкст ды нолдасть эйсэст тевс. 
Сехте васенце шкань ломантнень пек ламо важодсть, истя сынь таргильть эстест ярсамопель, сынь эзть сода скотинань трямо раштамо, сокамо-видема, ды кудоютконь анокстама. Сынест савкшнось вешнемс ды свал пурнамс весе сень, мезесь маштовсь ярсамс. 
Эсест эрямонь те васенце шкастонть ломантнень арасельть эрямонь таркат, сынь эзть тонале сынст тееме, секс сынь эрясть вирьга, кекшнесть куронь потмова, эцнесть домка мода потмова. Важодемань кедьёнкст сынь тейнесть кевстэ ды ловажасто, недть ульнесть педе-пес апак тее. Кевстэ теезь кедьёнкстнэ, конатнень тонадсть теемаст ломантне, мерить «кезэрькевень пингень» (палеолитэнь) кедьёнкст. Сынст вельде ломантне оциняст идем ракшатнень лангс, таргсесть ярсамопелекс молиця ундокстнэнь.
Неть ломантненень свал савкшнось пелемс сывельс-ярсыця ракшатнеде ды вачочиденть. Эрямонть кисэ бороцямосонть ломантненень савкшнось якамс вейсэ покш ордасо, вейсэ вешнемс ярсамопель, кочксемс нурька шкас эрямо-аштема тарка. Истямо ульнесь эрямозо Сехте васенце шкань орданть.
Петроской ош

Петроской ош (, , ) — Карелэнь Республикань прявтошось.
Модавтомо Ива

Модавтомо Ива (, ) (ацамковонь 24 чи 1166 — ожоковонь 19 чи 1216) — ульнесь Англиянь инязорокс 1199 иестэ саезь, Плантагенетэнь канонь Аквитаниянь ушмоветиця, II-це Генрихень ды Аквитанской Алиенорань веженсь цёраст. 
Инязорочизэ ушодовсь лондадовксто: васня Нормандиянть нельгизе французонь инязорось II-це Филипп, ды прядовсь кирвазезь ошэрицянь торпингесэ (не эсинзэ маштоматнень коряс сонензэ путтсть «Чевте Торо» (Softsword) лемпедявксь. 
1215 иестэ пряст кепедизт олязортнэ, ды карматызь Модавтомо Ивань тешкстамонзо Ине Юртконёвонть. Теде мейле, пингеде-пингес вейкеяк англань инязортнэстэ “Ивакс” пакшаст эзть лемдя.
Олязор

Óлязор (суом. эйсте: "vapaherra — аорев, олянь азор", руз. "барон", анг. "baron") — покш куншкапингень мастачей Чивалгома Европасо, мейле — арнемань лем.
Куншкапинге

Куншкапинге (руз. "Средневековье", анг. "Middle Ages") — те шка V пингеде XVI пингес.
Плантагенетт

Плантагенетт (, , ) — те кранцузонь юронь инязоронь кансь (династиясь), вейке Гатине-Анжу кудонь тарадтнестэ. Масторст ули васня Кранциясо, ансяк цётавкссо келейгадсть, ды Тюскснавт арасть Англиянь инязорокс. 
Тюскснав — те ютавтома латинань валзюлмосто (), эрзякс "тюскснав" (), секс мекс теке цеця ульсь Тюскснав Ехронь тешкс (эмблема). 
Канонь неявикс эзнеть.
Англиянь инязорот:
Тувонар

Тувонар (, ) — ликшань буестэ менькс тикше, ярсамо нармунень. Од лопат путнить салатс, ямс. Норов мода лангсо вадрясто касы, теи тикшень кумба.
Покш кирмалав

Покш кирмалав, лиякс: кирмалав, вазонь кирмалав — (, ) — покш ламоиень касыкс, Вейсэндявозь цецянсетнень раськесь ("Asteraceae", эли "Compositae"). Касы ломань удалксонь вакссо: кинь вакссо, пиресэ, паксясо. Ловови ормадо лезэв тикшекс, ды мекштне саить эйстэнзэ медярво. 
Лемесь.
Буенть лемесь латинэнь кельсэ "Arctium", саеви латинэкс човорязь грекекс кирмалавонть лемстэнть — , эли , или , конань васенцеде ледсти Диоскорид эсензэ сёрмадовксонзо.
Кода сёрмады Макс Фасмер, рузонь валось "лопух" (эли "лапу́х"), истяня малавикссэть тензэ славянонь тикшень лемтне, конататнень улить келей лопаст, — , , , , , , — малавикст «лист» валонтень. Эрзякс лопа валось тензэ малавикс. Теде башка, Фасмер невти малавиксэнть "лопата" ды "лапа" валтнень "лопух" валонтень.
Чачозо-покшолмазо.
Сех покш кирмалавтнеде — покш кирмалав, сонзэ сэрезэ ульни 3 м видс.
Ундоксось 1,5 м кувалмосо. Лопанзо покшт (40 см видс).
Каназор

(Каназор'/Khan'/Chan'/Han'). (тюрк. кан; — "кирдиця", "инязор") — эрзянь, мокшонь раськень ды куншкапингень Азиясэ прявт лем ды каназорксчинь кирдиця.
Ушмоветиця

Ушмовветиця (, ды ) – те ушманонь вети ломань.
Тюрема

Тюрема — те ломанть ютксо эшкевема.
Эрямарт

Эрямарт ("«эрямо»" + "«арт»"; , , ) — башка эрямарт-нь теевкс. Технологически эрямартось те вейсэ пурназь молиця артовкст (монтажонь кадрат), конат сюлмавозь ве сюжетсэ.
Печкасонь Умыс (Кочкурбуе)

Печкасонь Умыс (, ) — печкасонь веле Кочкурбуесэ, Мордовиясо.
Жуково (Торбейбуе)

Жуково () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Аксеновка (Торбейбуе)

Аксеновка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь эрицятнень сёрмалемасонть (2002 ие):
Бобровка (Торбейбуе)

Бобровка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь эрицятнень сёрмалемасонть (2002 ие):
Красаевка (Торбейбуе)

Красаевка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Карпеловка (Торбейбуе)

Карпеловка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Козловка (Торбейбуе)

Козловка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Краснополье (Торбейбуе)

Краснополье () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Мальцево (Торбейбуе)

Мальцево () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Маяк (Торбейбуе)

Маяк () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Московка (Торбейбуе)

Московка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Решетино (Торбейбуе)

Решетино () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Самбур (Торбейбуе)

Самбур () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Самозванка (Торбейбуе)

Самозванка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Семеновка (Торбейбуе)

Семеновка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Семивражки (Торбейбуе)

Семивражки () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Слаим (Торбейбуе)

Слаим () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Черемушки (Торбейбуе)

Черемушки () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Хилково (Торбейбуе)

Хилково () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Шимаревка (Торбейбуе)

Шимаревка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Дракина (Торбейбуе)

Дракина (лиякс кортыть: "Трака" , ) — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Кажлодка (Торбейбуе)

Кажлодка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Cургодь (Торбейбуе)

Сургодь (, ) — Мордовиянь Торбейбуесэ веле.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Вязовка (Торбейбуе)

Вязовка () — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Палдиски ош

Палдиски (, ) - Эстэнь Масторонь ош Балтиянь иневедень чиресэ.
2017 ие

2017 (кавто тёжат кемсисемгеце) ие
Ведюшман

Ведюшман ("ведень ушман", руз. "матрос", анг. "seaman") — те веженсь иневедень ушмолемесь (званиясь).
Ушмо

Ушмо (руз. "армия", анг. "army") — те масторонь кедьёнкс марто вий.
Тона

Тона (, , кезэрэнь уралонь кельсэ "*tuna, «тонадома»") — те ломань шкинемань ёнкс, эрямочиде-алкуксчиде, кона содамонь шкамо ды вейкетямо ёнов.
Вержеля (Торбейбуе)

Вержеля () — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь эрицятнень сёрмалемасонть (2002 ие):
Гальцовка (Торбейбуе)

Гальцовка () — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Ашти Парца ле сянглей лангсо. Кода лецтяви () (1869 ие) Большая Кажлотка (Гальцовка) - 51 кудот марто Спасонь уездсэ. 
Веленть лемденть.
Лемесь-антророним. «Десятнях Пензенского края» (1680) ёвтави: (). 
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Емла Кажлотка (Торбейбуе)

Ёмла Кажлотка () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь эрицятнень сёрмалемасонть (2002 ие):
Жукулук (Торбейбуе)

Жукулук () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Од Пичеморга (Торбейбуе)

Од Пичеморга () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Од Четова (Торбейбуе)

Од Четова () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Куликова (Торбейбуе)

Куликова () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Лопатино (Торбейбуе)

Лопатино () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Мазилуг (Торбейбуе)

Мазилуг () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Мокша (Торбейбуе)

Мокша () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Мокшонь Ювня (Торбейбуе)

Мокшонь Ювня (, ) — мокшонь веле Мордовия Республикасонть. Велесь совавтови Торбей буeньте.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Малышу (Торбейбуе)

Малышу () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Салазгерьге (Торбейбуе)

Салазгерьге (, "Salazenkärgä", ) — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Ашти Салазгорь лей лангсо. Кода лецтяви:
Эрицятнеде: 2002 иестэ ульнесь 870 лом., 2010 иень ловномасонть - 1105 ломанть. 
Веленть лемденть.
Лемесь-гидроним.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Селижай (Торбейбуе)

Селижай () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Сире Пяцера (Торбейбуе)

Сире Пяцера () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Сире Пяцера велесэ чачсть:
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Сире Четова (Торбейбуе)

Сире Четова () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Торбеева (Торбейбуе)

Торбеева () — веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Шмидовка (Торбейбуе)

Шмидовка () — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Бозаев веле (Покш Килейбуе)

Бозаев веле (лиякс: Бозаёв) () — те эрзянь веле Мордовиянь Покш Килейбуесэ.
Ашти Штырма леень ды Бозов чудикерьксэнть вейс чудемасонть лангсо. Кода лецтяви () (1863 ие) Бузаево - 102 кудот марто Ордань уездсэ.
Веленть лемденть.
Лемесь-антропоним: саеви эрзянь "Нуркая Бузаева" лементь эйстэ. 
Таркат велесэнть.
Ало килангонь пакся, Алопе, Ало пруд луга, Ашо лисьма латко, Бозов латко, Бозов пакся, Бозов пе, Ботуж угол, Бригада лисьма, Бригада луга, Буя вирь, Вере паксянь ки, Вирь пандо, Вышка лей, Дербеж латко, Калмазэрь гора, Каль алкс, Каммунна луга, Кельме лисьмапря, Кисляй, Кошель яма, Курцля пандо, Курця латко (лейне), Ламад вирь, Ламад вирь алкс, Ламад вирь алкс, Лаша, Ляпилей пакся, Ляпилей пандо, Манжурия (куро), Мар пакся, Марфань панда, Мишинкань вирь, Палонь луга, Пандопря, Панжувт, Пила пей, Пиче пандо, Покш латко, Пор латко, Потмо (пакся), Рубеж, Сапун пандо, Сарай пандо, Синтрезь луга, Сошань ал ёнкс пакся, Спорной, Спорной эрьке, Сыкрань лисьма, Тазналей, Тазналей чей, Тазналейчей сэдь, Ташто Штырма, Тейтерень поля, Тинге верькс пандо чама, Торф яма, Тыга вирь, Устиянь пандо, Уфалатко, Церькува пандо, Цярманав пакся, Цярманав пандо, Чапамо лей, Чапамо латко.
Вейца веле (Покш Килейбуе)

Вейца веле (лиякс: Вейсэ) () — те эрзянь веле Мордовиянь Покш Килейбуесэ.
Ашти Дожга лей лангсо. Кода лецтяви () (1931 ие) Вейца – 38 кудот марто Шугуровань вельсоветсэ.
Веленть лемденть.
Лемесь саеви эрзянь "вейсэ" валонть эйстэ (). Эрямо таркась ульнесь путозь-стявтозь 1928 иестэ.
Дожга лей

Дожга лейне () — витьёнонь Чермелеенть сянглей. 
Дожга лейнесь чуди Мордовиясо. Саи чудеме Ташто Найман веленть пелеве-чилисема ёндо. Чуди лембес-чилисемас Вейца ды Шугур велетнева. Прамозо ашти 2,8 вп чиренть витьёнга Чермелейга. Леенть кувалмозо 20 вп, покшолмазо весемезэ 59,7 вп². 
Леенть лемденть.
Рузонь лемесь саеви тюрк. "таш" валонть эйстэ (). Улить топонимтт Таш, Ташла, Ташту, Акташ, Караташ ды лият Кавказсо, Куншкань Азиясо ды Сибирьсэ.
Чермелей

Чермелей (лиякс кортыть: Черменей, Цярманав) — кершёнонь Сура леенть сянглей. 
Чуди Мордовиясо, Покш Килейбуева. Леенть кувалмозо 38 вп, покшолмазо весемезэ 192 вп². 
Ушоды чудеме Сосновый Гарт велестэнть лембе ёнов. Пры сыре Сура леенть чудемантень. Чуди Симкина, Тазино велетнень трокс. 
Лейпрязо ашти 427,5 вп Сура леенть кершёнонь чирева. Чермелей лейпрянть вакссо вейс пурнави Дожга лей сянглеенть марто.
Леенть лемденть.
Лемесь тееви: "чермный" + - валтнетсэ.
Госагыр веле (Покш Килейбуе)

Госагыр () — те эрзянь веле Мордовиянь Покш Килейбуесэ.
Ашти Семилейка лангсо, кона Большая Кша леенть сянглей. Кода лецтяви () (1863 ие) Никольское (Старые Косогоры) – веле 316 кудот марто Ордань уездсэ.
Эрицятнеде: 2001 иестэ ульнесь 567 лом., 2010 иень ловномасонть кадовсть 384 ломанть. 
Веленть лемденть.
Лемесь саеви рузонь "косые горы", валрисьменть эйстэ (Ташто велесь ашти пандонть лангсо - ). 
Содавикс ломанть те велестэнть.
Госагырсэ чачсть:
Веленть эрямозо.
1931 иень ушодомастонть велесэ ульнесь теезь 8 вейсхозт, 1950 иестэ — вейсхоз «Луч Правды», 1997 иестэ — «Косогоронь» вельхозяйствань производствань пурнавкс (). 
Велесэнть — куншкань тонавтнема школа, Шкинемань кудо, медицинань тарка, ловномакудо, микшнема лавка, Никольской церькова (архитектурань теевкс 2-це пельксэнть XIX п.).
Носак (Торбейбуе)

Носак () — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Сава (Торбейбуе)

Сава () — мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Авяз

Авяз () — кершёнонь Сура леенть сянглей. 
Чуди Пенза ёнкска ды Мордовиясо. Леенть кувалмозо 51 вп, покшолмазо весемезэ 422 вп². 
Ушоды чудеме Мордовиянь Ташто Пурня велестэнть. Лейпрязо ашти 515 вп Сура леенть кершёнонь чирева Лесной Вьяс веленть вакссо (Лунинэнь буе, Пенза ёнкс). Леенть чудемасо аштить велеть: Тепловка, Ташто Пурня, Примерной, Рассказово, Симилей, Од Тягловка, Од Мурза, Красноармейский, Красномайский.
Леенть лемденть.
Лемесь тееви: "вязье" валстонть.
Ташто Найман веле (Покш Килейбуе)

Ташто Найман веле (кортамокельсэ: Эрзянь Найман) () — эрзянь веле Покш Килейбуесэ, Мордовиясо. 
Ашти Пичелей лангсо, кона Малая Кша леенть сянглей. Ульнесь путозь XVII пингесте: лецтяви () конёвсо (1614 ие) Ташто Найман веленть мельга кирдевсть-ульнесть 500 цётат мода. Кода лецти () конёвось (1863 ие) Найманы – веле 253 кудот марто Ордань уездсэ.
2001 иестэ тесэ эрясть 765 ломанть, 2010 иень ловномась невти ансяк 541 ломанть.
Веленть лемденть.
Лемесь-этноним: тюрконь "найман" () валонть эйстэ. 
Ули лия арсема веленть лемденть. Содазь, коли-коли эрзянь велетне кандыть а чарькодевиця лемть. И кой-зярдо мельс сакшны истямо арсема — а косто появась "Найман" веленть лемесь? Кой-кона велетне кандыть леень лемть, конань вакссо сынь сравтовозь; лиятне — пандонь ды седе тов. 
Те велесь, кона ашти кавто а покш пандо юткссо, латко шушмосо, кувалмонзо чуди а покшке лейне — канды лем Найман. 
Сыре бабинетне кортнесть, сонзе лемесь лиссь истя:
умонь шкасто ютась минек латконть трокс рузонь воевода, конась несь а покш семия, кекшезь шушмосонть эйстэст. Зярдо воеводась мольсь малазост-тандавтозь ломантненень, кевкстизе рузонь кельсэ — кить сынь. Серьгедеманзо каршо пилезэнзэ каятотсь лем Найман — истямо лем кандсь сехте сыре атя. Тень мейле монь чачома тарканте кармасть мереме Найман веле.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Ташто Найман велесэ чачсть:
Веленть эрямозо.
XIX п. прядомсто — XX п. ушодомсто велесэнть тейнесть чувтонь койметь, нешкень кудот. 1929 иестэ ульнесь теезь вейсхоз «Од ки» (), 1996 иестэ — «Старонайманонь» вельхозяйствань производствань пурнавкс (), 1998 иестэ саезь — 2 К(Ф)Х. Неень шкасто велесэнть — куншкань тонавтнема школа, ловнома кудо, Шкинемань кудо, медицинань тарка, лавка.
Ванодо.
Ульяновскоень масторсо Павловкань велентень лемезе Найман веле.
Майской (Торбейбуе)

Майской () — эрзянь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Верехавань буе (Воронежень ёнкс)

Верехавань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка - Вере Хава веле.
Аннань буе (Воронежень ёнкс)

Аннань буе () ашти Воронежень ёнкссо. Прявтонь куншка тарка - Анна ошкондямо од веле.
Бобровонь буе (Воронежень ёнкс)

Бобровонь буе () — ашти Воронежень ёнкссо. 
Прявтонь куншка - Бобров ош.
Богучаронь буе (Воронежень ёнкс)

Богучаронь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Богучар ош.
Бутурлиновкань (Воронежень ёнкс)

Бутурлиновкань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь куншка — Бутурлиновка ош.
Веремамононь буе (Воронежень ёнкс)

Веремамононь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка таркась — Вере Мамон веле.
Воробьёвкань буе (Воронежень ёнкс)

Воробьёвкань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка — Воробьёвка веле.
Грибановской буе (Воронежень ёнкс)

Грибановской буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка тарка — Грибановской веле.
Калачонь буе (Воронежень ёнкс)

Калачонь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка тарка — Калач ош.
Каменкань буе (Воронежень ёнкс)

Каменкань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка тарка — Каменка.
Кантемировкань буе (Воронежень ёнкс)

Кантемировкань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка тарка — Кантемировка.
Лискинь буе (Воронежень ёнкс)

Лискинь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка тарка — Лиски ош.
Каширскоень буе (Воронежень ёнкс)

Каширскоень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявтонь кункшка тарка — Каширской веле.
Нижнедевицкоень буе (Воронежень ёнкс)

Нижнедевицкоень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Нижнедевицкой веле.
Одусманонь буе (Воронежень ёнкс)

Одусманонь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Од Усмань веле.
Новохопёрскоень буе (Воронежень ёнкс)

Новохопёрскоень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Новохопёрской ош.
Ольховаткань буе (Воронежень ёнкс)

Ольховаткань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Ольховатка.
Острогожскоень буе (Воронежень ёнкс)

Острогожскоень буе ()— те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Острогожской ош.
Павловскоень буе (Воронежень ёнкс)

Павловскоень буе ()— те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Павловской ош.
Панинонь буе (Воронежень ёнкс)

Панинонь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Панино.
Петропавловкань буе (Воронежень ёнкс)

Петропавловкань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Петропавловка веле.
Поворинонь буе (Воронежень ёнкс)

Поворинонь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Поворино ош.
Подгоренскоень буе (Воронежень ёнкс)

Подгоренскоень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Подгоренской.
Рамонень буе (Воронежень ёнкс)

Рамонень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Рамонь.
Репьёвкань буе (Воронежень ёнкс)

Репьёвкань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт кункшка тарка — Репьёвка веле.
Россошень буе (Воронежень ёнкс)

Россошень буе ()— те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Россошь ош.
Семилукинь буе (Воронежень ёнкс)

Семилукинь буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Семилуки ош.
Таловоень буе (Воронежень ёнкс)

Таловоень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Таловой.
Терновкань буе (Воронежень ёнкс)

Терновкань буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Терновка веле.
Хохольскоень буе (Воронежень ёнкс)

Хохольскоень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Хохольской веле.
Эртилень буе (Воронежень ёнкс)

Эртилень буе () — те буе Воронежень ёнкссо, Россиясо. 
Прявт куншка тарка — Эртиль ош.
Никифоровкань буе (Томбамонь ёнкс)

Никифоровкань буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Дмитриевка веле.
Сосновкань буе (Томбамонь ёнкс)

Сосновкань буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Сосновка веле.
Бондаринь буе (Томбамонь ёнкс)

Бондаринь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Бондари веле.
Гавриловкань буе (Томбамонь ёнкс)

Гавриловкань буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Гавриловка 2-це веле.
Жердевкань буе (Томбамонь ёнкс)

Жердевкань буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Жердевка ош.
Знаменкань буе (Томбамонь ёнкс)

Знаменкань буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Знаменка веле.
Инжавинонь буе (Томбамонь ёнкс)

Инжавинонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Инжавино веле.
Кирсановонь буе (Томбамонь ёнкс)

Кирсановонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Кирсанов ош (а ашти буесэ).
Мичуринскоень буе (Томбамонь ёнкс)

Мичуринскоень буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Мичуринской ош (а ашти буесэ).
Мордовонь буе (Томбамонь ёнкс)

Мордовонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Мордово.
Моршанской буе (Томбамонь ёнкс)

Моршанской буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Моршанской ош (а ашти буесэ).
Мучкапскоень буе (Томбамонь ёнкс)

Мучкапскоень буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Мучкапской.
Первомайскоень буе (Томбамонь ёнкс)

Первомайскоень буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Первомайской.
Петровскоень буе (Томбамонь ёнкс)

Петровскоень буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Петровской веле.
Пичаевонь буе (Томбамонь ёнкс)

Пичаевонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Пичаево веле.
Рассказовонь буе (Томбамонь ёнкс)

Рассказовонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Рассказово ош.
Ржаксань буе (Томбамонь ёнкс)

Ржаксань буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Ржакса веле.
Сампуронь буе (Томбамонь ёнкс)

Сампуронь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Сатинка веле.
Таштоюрьевень буе (Томбамонь ёнкс)

Таштоюрьевень буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Таштоюрьево веле.
Томбамонь буе (Томбамонь ёнкс)

Томбамонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Томбам ош (а ашти буесэ).
Токарёвкань буе (Томбамонь ёнкс)

Токарёвкань буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Токарёвка веле.
Уваровонь буе (Томбамонь ёнкс)

Уваровонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Уварово ош.
Умётонь буе (Томбамонь ёнкс)

Умётонь буе () ашти Томбамонь ёнкссо. Прявтонь кункшка — Умёт веле.
Умёт (Томбамонь ёнкс)

Умёт — веле Томбамонь ёнкссо, Умётонь буень прявткуншка тарка.
Острова (Меремяэ буе)

Острова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Вяйко-Серга (Меремяэ буе)

Вяйко-Серга ()- те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо
Ала-Тсумба (Меремяэ буе)

Ала-Тсумба () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Анткрува (Меремяэ буе)

Анткрува () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Обиница (Меремяэ буе)

Обиница () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо. 2015 иестэ ульнесь Суоми-угрань Шкинемань прявтошокс.
Ермакова (Меремяэ буе)

Ермакова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Хелби (Меремяэ буе)

Хелби () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Хилана (Меремяэ буе)

Хилана () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Хиллякестэ (Меремяэ буе)

Хиллякестэ () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Холди (Меремяэ буе)

Холди () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Игнасы (Меремяэ буе)

Игнасы () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Китсы (Меремяэ буе)

Китсы () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Вымморски (Меремяэ буе)

Вымморски () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Йыкси (Меремяэ буе)

Йыкси () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Хярмя (Меремяэ буе)

Хярмя () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Йаанимаэ (Меремяэ буе)

Йаанимаэ () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Йууса (Меремяэ буе)

Йууса () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Калатсова (Меремяэ буе)

Калатсова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Кангавитса (Меремяэ буе)

Кангавитса () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Карамсина (Меремяэ буе)

Карамсина () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Касакова (Меремяэ буе)

Касакова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Марезь веле (Чаунзабуе)

Марезь веле (эрзякс веленьте мерить Покш веле, Покш Маризь веле) () — те эрзянь велесь Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Ашти Сухая Аморда лей лангсо. 
Веленть лемденть.
Лемесь-антропоним, ульнесь саезь ташто велестэнть, кона ульнесь Арзамассонь уездсэнть, Смустезэ саеви кезэрень эрзянь Маресь лементь эйстэ, кона канды "марямс" валонть.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Марезь велесэ чачсть:
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Содавикс ломанть те велестэнть.
Марезь велесэ чачсть:
Покш Эрьмезенка (Чаунзабуе)

Покш Эрьмезенка () — те эрзянь велесь Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Ашти Аморда лей лангсо. Лецтяви () (1869 ие) кода «Ремезенки (Большое Никольское)» — 176 кудот марто Саранонь уездсэ.
Веленть лемденть.
Лемесь-антропоним, саеви Эрменза кезерэнь эрзянь лемстэнть, «эрямс» валонть эйстэ.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Покш Эрьмезенка велесэ чачсть:
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Вишка Эрьмезёнка (Чаунзабуе)

Вишка Эрьмезёнка () — те эрзянь велесь Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Ашти Аморда леенть вейкеяк сянглей лангсо. Лецтяви () (1869 ие) кода «Малые Ремезенки)»— 68 кудот марто Саранонь уездсэ. 
Веленть лемденть.
Лемесь максозь Покш Эрьмезёнка велестэнть саезь, саеви Эрмезь кезерэнь эрзянь лемстэнть.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Вишка Эрьмезёнка велесэ чачсть:
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Чаунза (Чаунзабуе)

Чаунза () — те эрзянь посёлка ошонь койсэ Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Ашти Нуя лей лангсо. 
Лецтяви () (1863 ие) "Чамзинка — 53 кудот марто Ордань уездсэ".
Веленть лемденть.
Лемесь-антропоним. Саеви "Чаунза" ~ "Чамза", эрзянь «чаво» валстонть, Лецтяви () (1624 ие) "Кечадей Чамзин".
Эрицятнеде: 2002 иестэ ульнесь 9906 лом., 2010 иень ловномасонть - 9463 лом. 
Содавикс ломанть те велестэнть.
Чаунзасо чачсь:
Отрадной (Чаунзабуе)

Отрадной (эрзякс веленьте мерить Клистовка) () — те эрзянь велесь Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Лецтяви () (1863 ие) "Хлыстовка — 99 кудот ды 1 191 лом. марто Ордань уездсэ". 1910 иестэ велесенть ульнесь 277 кудот (2 065 лом.); 1912 и. — 295 (2 151 лом.), церькува, тонавтнема тарка; 1930 и. — 272 кудот (2 671 лом.).
Ашти Пелейка ды Труслейка лангсо. 
Веленть лемденть.
Лемесь-юрось саеви ташто рузонь "хлысты" (лияксктозь «христы») валонть эйстэ.
= Содавикс ломанть те велестэнть = 
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Смирновка (Чаунзабуе)

Смирновка () — те эрзянь велесь Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Эрицятнеде — 5 (2002 ие), 0 (2010 ие).
Лецтяви () (1931 ие) "Смирновка — 55 кудот марто Краснопоселковонь вельсоветсэ". Ульнесь путозь Тазалень ды Ламбаськестэ сазь эрицятнестэ. 
Ашти Инелей лангсо. 
Веленть лемденть.
Лемесь-антропоним.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Смирновка велесэ чачсть:
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Пичеуры (Чаунзабуе)

Пичеуры () — те рузонь велесь Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Ашти Малая Кша лей ды Протамлей лангсо. Лецтяви () (1863 ие) кода «веле Пичеуры— 349 кудот (2 528 лом.) марто Ордань уездсэ».
1913 иестэ 550 кудот (4 208 лом.), 676 лом. (2001 ие).
Веленть лемденть.
Лемесь, саеви «пиче» + «ур» () валтнень эйстэ.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Пичеуры велесэ чачсть:
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Красной Посёлка (Чаунзабуе)

Красной Посёлка () — те эрзянь велесь Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Лецтяви () (1931 ие) "Красный Посёлок — 36 кудот Краснопоселкань вельсоветсэ". Ульнесь теезь Ламбаськестэ ды Камайвелестэ од эрямо таркань вешницятнесэ. 
1930 иетнестэ ульнесь теезь вейсхоз, 1950-це итнестэ — «Заря», 1992 иестэ ульнесь теезь «Комсомольская» нармунень фабрика.
Ашти Инелей лангсо. 
Эрицятнеде: 242 лом. (2001 ие), 212 лом. (2002 ие), 197 лом. (2010 ие).
Веленть лемденть.
Лемесь-характеристика.
Содавикс ломанть те велестэнть.
Красной Посёлка велесэ чачсть:
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Мачкасы (Чаунзабуе)

Мачкасы () — те веле Мордовиянь Чаунзабуесэ.
Ашти Перепелейка верьга чудемаванть, Нуя леенть сянглей. 
Веленть лемденть.
Лемдязь Сабур-Мачкасы веленть коряс, конань вакссо ульнесь путозь те велесь 90-це иетнестэ  ХIХ пингестэ. 1983 иестэ саезь велесенть кияк а эри.
&lt;Мачка – антропоним тюрконь (ветькень) + () (&gt;
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Чукало (Орданьбуе)

Чукало () — эрзянь веле Орданьбуесэ, Мордовиясо.
Ашти Сарлей () лангсо. Лецтяви () (1863 ие) "Чукалы — 200 кудот марто Ордань уездсэ". 
Эрицятнеде: 1500 лом. (1863 ие), 966 лом. (2001 ие), 916 лом. (2002 ие), 841 лом. (2010 ие), 818 лом. (2012 ие.), 783 лом. (2013 ие), 758 лом. (2014 ие), 733 лом. (2015 ие). 
Веленть лемденть.
Лемесь–географиянь термин: тюрконь «чук» ().
Чукалы (Якстерекуро буе)

Чукалы () — рузонь веле Якстерекуро буесэ, Мордовиясо.
Ашти Урей лей лангсо. Лецтяви () (1869 ие) "Чукалы — 54 кудот марто Якстерекуронь уездсэ".
Эрицятнеде: 433 лом. (2001 ие), 346 лом. (2010 ие), 151 кудот, 884 лом. (1913 ие).
Веленть лемденть.
Лемесь–географиянь термин.
Веленть эрямозо.
Веленть вакссо ули XVI—XVII пингень калмо.
Эрицятне.
Весероссиянь перепись населения (2002 ие):
Андреевка (Орданьбуе)

Андреевка () — рузонь веле Орданьбуесэ, Мордовиясо.
Ашти Пьяна леень вейке сянглейсэ. Лецтяви () (1863 ие) "Андреевка (Воскресенское) — 60 кудот марто Ордань уездсэ".
Веленть лемденть.
Веленть лемесь лецтяви:
Канаклей (Орданьбуе)

Канаклей () — те эрзянь веле Орданьбуесэ Мордовия Республикасо.
Ашти Канаклейка лей лангсо. Лецтяви () (1863 ие) "Канаклейка — 65 кудот марто Ордань уездсэ". 
Веленть лемденть.
Лемесь–антропоним, саеви эрзянь кезерень: Конак лемстэнть (смустезэ тюрконь кунак ().
Кельвядне (Орданьбуе)

Кельвядне, лиякс кортыть: Мурза, () — те эрзянь веле Орданьбуесэ Мордовия Республикасо.
Ашти Сарлеень сянглей лангсо. Лецтяви () (1863 ие) "Мурзы (Кильвядня) — 63 кудот (485 лом.) марто Ордань уездсэ". Эрямо таркась ушодовсь кельме лисьмапря вакссо.
Эрицятнеде: 485 лом. 1863 ие), 431 лом. (2001и ие), 405 лом. (2002 ие), 352 лом. (2010 ие).
Веленть лемденть.
Лемесь–характеристика, саеви эрзянь кельме () + ведь () валтнэстэ.
Сарлей

Сарлей () — кершёнонь Сура леенть сянглей, коната чуди Алоошонь, Мордовия Масторга, ды Ветькень Масторга.
Кой-мезе лейденть.
Леенть кувалмозо 52 вб. Сарлей лангсо аштить: Жаренки, Чукало, Аловеле, Куцян веле.
Леенть лемденть.
Лемесь саеви с.-у. сара (), ванодо. ,
Кастамара (Меремяэ буе)

Кастамара () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Кэрба (Меремяэ буе)

Кэрба () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Кииова (Меремяэ буе)

Кииова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Киислова (Меремяэ буе)

Киислова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Киксова (Меремяэ буе)

Киксова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Клистина (Меремяэ буе)

Клистина () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Чукалы лей

Чукалы лей () — лей, коната чуди Ветькень Масторга. Урей леенть витьёнонь сянглей. 
Кой-мезе лейденть.
Леенть кувалмозо 12 вб. Чукалы лей лангсо ашти: Карлино..
Леенть лемденть.
Лемесь саеви , ()(Нестеров, 1980, с.  108), "чуклыть" «приносить жертву»
Куцян веле (Орданьбуе)

Куцян веле () — эрзянь веле Орданьбуесэ, Мордовиясо.
Ашти Сарлеень лангсо. Лецтяви () (1863 ие) "Кученяево — 175 кудот (485 лом.) марто Раторонь уездсэ". 
Веленть лемденть.
Лемесь–антропоним. Лецтяви () (1624 ие) лемесь: Лукашко Кученяев, смустезе саеви «кучомс» () валсонть.
Корски (Меремяэ буе)

Корски () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Куигы (Меремяэ буе)

Куигы () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Суроделе (Орданьбуе)

Суроделе, лиякс кортыть: Суродь Веле, () — те эрзянь веле Орданьбуесэ Мордовия Республикасо.
Ашти Одралей лангсо. Лецтяви () (1863 ие) "Суродеевка — 58 кудот марто Ордань уездсэ ".
Веленть лемденть.
Лемесь-антропоним, саеви эрзянь кезерень: Суродей лемстэнть. Суродеевка велесь лецтяви () (1671 ие) косо эрясь Любимка Суродейка Уразка лелянзо марто.
Куксина (Меремяэ буе)

Куксина () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Куснетцова (Меремяэ буе)

Куснетцова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Мадышка (Орданьбуе)

Мадышка () — те эрзянь веле Орданьбуесэ Мордовия Республикасо.
Ашти Одралей лангсо. Лецтяви () (1931 ие) "Манадыш II — 167 кудот марто Манадышень 2-це вельсоветсэ Ордань уездсэ ". 
Васеньце эрзянь эрямо таркат истямо лем марто лецтняви () (1624 ие): "Момадышево на речке Дерлее Лунгинского беляка; Старая Момадышева Верхалаторского стана; Момадышева, Новая Момадышева, Момадышевская Выставка Верхосурского стана".
Веленть лемденть.
Лемесь–антропоним, "Мадеш" ("Мадесь") кезэрень эрзянь лемстэ.
Кыыру (Меремяэ буе)

Кыыру () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Кюллятьювя (Меремяэ буе)

Кюллятьювя () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Лепя (Меремяэ буе)

Лепя () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Линдси (Меремяэ буе)

Линдси () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Лутья (Меремяэ буе)

Лутья () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Мааслова (Меремяэ буе)

Мааслова () — те велесь Эстэнь Масторсо Вырумаа ёнкссо.
Ташто Орданьбие (Орданьбуе)

Ташто Орданьбие () — те эрзянь веле Орданьбуесэ Мордовия Республикасо.
Ашти Кармалей лангсо. Лецтяви () (1863 ие) "Старое Ардатово — 107 кудот марто Ордань уездсэ ".
Эрицятнеде: 1085 лом. (1863 ие), 2407 лом. (1913 ие), 2096 лом. (1931 ие), 408 лом. (2001 ие), 369 лом. (2002 ие), 305 лом. (2010 ие), 293 лом. (2012 ие), 296 лом. (2013 ие).
Веленть лемденть.
Лемесь-антропоним, "Ардат" ("Ордат", "Ордатка") кезэрень эрзянь лемтнестэ, конань смустесь ордадомс ().
Кармалей

Кармалей () — лей, коната чуди Мордовиява, Ветькень Масторга. Меня леенть витьёнонь сянглей. 
Кой-мезе лейденть.
Леенть кувалмозо 12 вб. Кармалей лангсо аштить: Кеченьбие, Ташто Орданьбие велетне.
Леенть лемденть.
Лемесь саеви , () + , () валтнэстэ.
Кармалей (смустьтне)

Кармалей, Карамал: тееви-саеви , () + , () валтнэстэ.