tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Кугижӓ амазон

Кугижӓ амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Сент-Винсент ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ шукы цӹреӓн кого амазон попугай. Кытшы 40 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт. 
Сент-Винсент дӓ Гренадинвлӓн национальный кекешӹштӹ шотлалтеш.
Император амазон

Император амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Доминикышты вӓшлиӓлтшӹ кого амазон попугай. Кытшы 48 см, нелӹцшӹ 900 (озыжы), 650 (ӓвӓжӹ) г якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Кавалл амазон

Кавалл амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Бразилиштӹ вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 35–37 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Куба амазон

Куба амазон тенгеок Ош калпакан амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Куба, Багамвлӓ, Кого Кайман дӓ Изи Кайман ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 30–35 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Мартиника амазон

Мартиника амазон ( †) — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Мартиника ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай.
Пуэрто-Рико амазон

Пуэрто-Рико амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Пуэрто-Рико ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 28–30 см, нелӹцшӹ 250–300 г якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Салтак амазон

Салтак амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Боливи, Колумби, Эквадор, Перу дӓ Венесуэла) вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 34 см, нелӹцшӹ 340 г якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Сарикӓ лепкӓн амазон

Сарикӓ лепкӓн амазон тенгеок Суринам амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Панама дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 33–38 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Сарикӓ вуян амазон

Сарикӓ вуян амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Мексика дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 38–43 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Якшар сӹнзӓхалан амазон

Якшар сӹнзӓхалан амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Бразилиштӹ вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 35 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Тукуман амазон

Тукуман амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Аргентина дӓ Боливииштӹ вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 31 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Шим пӹлӹшӓн амазон

Шим пӹлӹшӓн амазон () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Доминика Республикышты вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 28 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Симсӹ лепкӓн аратинга

Симсӹ лепкӓн аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 35–37 см, нелӹцшӹ 140–190 г якте шоэш.
Ош сӹнзӓӓн аратинга

Ош сӹнзӓӓн аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 30–34 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 37–40 см, нелӹцшӹ 100–218 г якте шоэш.
Нарынзы лепкӓн аратинга

Нарынзы лепкӓн аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Мексика гӹц Коста-Рика якте вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 22.5 см, нелӹцшӹ 80 г якте шоэш.
Шӧртньӹ лепкӓн аратинга

Шӧртньӹ лепкӓн аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Бразили, Боливи, Парагвай, Аргентина дӓ Суринам) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 26 см якте шоэш.
Шӧртньӹ калпакан аратинга

Шӧртньӹ калпакан аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Бразили дӓ Парагвай) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 30 см якте шоэш.
Кечӹ аратинга

Кечӹ аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 30 см, нелӹцшӹ 110 г якте шоэш.
Сарикӓ онган аратинга

Сарикӓ онган аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Бразили дӓ Суринам) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 30 см, нелӹцшӹ 110 г якте шоэш.
Ендайя

Ендайя () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Бразили) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 30 см якте шоэш.
Кӹрӓн вуян аратинга

Кӹрӓн вуян аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 28 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 140–150 см, нелӹцшӹ 95–115 г якте шоэш.
Кактус аратинга

Кактус аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Бразили) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 25 см, нелӹцшӹ 75–90 г якте шоэш.
Ямайка аратинга

Ямайка аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Мексика, Покшал Америкышты дӓ Антил ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 23–30.50 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 60 см, нелӹцшӹ 80–87 г якте шоэш.
Кӹрӓн шӹргӓн аратинга

Кӹрӓн шӹргӓн аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 25 см якте шоэш.
Сокорро аратинга

Сокорро аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Мексикышты Сокорро ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай.
Гаити аратинга

Гаити аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Гаити дӓ Пуэрто-Рико ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 32 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 167–185 см, нелӹцшӹ 150 г якте шоэш.
Якшар вуян аратинга

Якшар вуян аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (кечӹвӓл-вадывел Эквадор дӓ йыд-вадывел Перу) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 33 см якте шоэш.
Ажаккек йишвлӓ

Ажаккек йишвлӓ () — орави ганьывлӓн йыхыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ, пӹжӓш паразит изи мырышы кеквлӓ. Цилӓжӹ 20 тӹрлӹ ажаккек улы.
Шӓргӓшӓн попугайвлӓ

Шӓргӓшӓн попугайвлӓ () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Африкышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Цилӓжӹ 15–16 тӹрлӹ шӓргӓшӓн попугай улы.
Куба аратинга

Куба аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кубышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 26 см, нелӹцшӹ 90 г якте шоэш.
Финш аратинга

Финш аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Покшал Америкышты (Гватемала, Сальвадор, Никарагуа, Коста-Рика дӓ Панама) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 28 см, нелӹцшӹ 90 г якте шоэш.
Лӹмжӹ.
Лӹмжӹм немӹц орнитолог Отто Финш (Friedrich Hermann Otto Finsch, 1839–1917) лӹмеш пумы.
Ыжар аратинга

Ыжар аратинга тенгеок Мексика аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Покшал Америкышты (Мексика, Гватемала, Сальвадор, Никарагуа, Коста-Рика, Гондурас дӓ Панама) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 27-31 см, пачшы 14 см якте шоэш. Пӹжӓшӹштӹ 3-4 мыны якте лин кердеш.
Гваделупа аратинга

Гваделупа аратинга ( †) — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Покшал Америкышты (Гваделупа) вӓшлиӓлтшӹ вымерший аратинга попугай. 
Лӹмжӹм немӹц орнитолог Жан-Батист Лаба (Jean-Baptiste Labat, 1663 – 1738) лӹмеш пумы.
Якшар шӹргӓн аратинга

Якшар шӹргӓн аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Венесуэлы, Эквадор, Перу дӓ Колумби) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай. Кытшы 34–38 см якте шоэш.
Гватемала аратинга

Гватемала аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Покшал Америкышты (Гватемала, Сальвадор, Никарагуа дӓ Гондурас) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай.
Никарагуа аратинга

Никарагуа аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Никарагуышты вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай.
Колумби аратинга

Колумби аратинга () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Венесуэла, Эквадор, Перу дӓ Колумби) вӓшлиӓлтшӹ аратинга попугай.
Салтак ара

Салтак ара () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты (Никарагуа, Гондурас, Коста-Рика, Панама, Колумби дӓ Эквадор) вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 85–90 см, нелӹцшӹ 1.3 кг якте шоэш.
Ыжар шылдыран ара

Ыжар шылдыран ара () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Панама дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты (Колумби, Венесуэла, Бразили дӓ Аргентина) вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 90–95 см, пачшы 31–47 см, нелӹцшӹ 950–1700 г якте шоэш.
Симсӹ логерӓн ара

Симсӹ логерӓн ара () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Боливиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 85 см, нелӹцшӹ 900 г якте шоэш.
Изи салтак ара

Изи салтак ара () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 70–80 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 99–110 см, нелӹцшӹ 900–1,100 г якте шоэш.
Якшар пӹлӹшӓн ара

Якшар пӹлӹшӓн ара () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Боливиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 55–60 см якте шоэш.
Куба ара

Куба ара ( †) — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кубышты вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 45–50 см якте шоэш.
Сальвадор шиштӹ изи попугай

Сальвадор шиштӹ изи попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонези дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 9,5 см, нелӹцшӹ 10–12 г якте шоэш.
Шлегел шиштӹ изи попугай

Шлегел шиштӹ изи попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Биак дӓ Нумфор ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 9 см, нелӹцшӹ 13–17 г якте шоэш.
Склэтер шиштӹ изи попугай

Склэтер шиштӹ изи попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонези дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Мӱлӓндӹ вӹлнӹ сек изи попугайеш Склэтер шиштӹ изи попугай шотлалтеш. Кытшы 8.6 см, нелӹцшӹ 11.5 г якте шоэш.
Меек шиштӹ изи попугай

Меек шиштӹ изи попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ (Бисмарк ошмаотывлӓ) вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 10 см якте шоэш.
Лӹмжӹм англи натуралист Алберт Стьюарт Мик (Albert Stewart Meek, 1871–1943) лӹмеш пумы.
Финш шиштӹ изи попугай

Финш шиштӹ изи попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ, Соломон дӓ Бисмарк ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 9.5 см, нелӹцшӹ 12 г якте шоэш.
Лӹмжӹ.
Лӹмжӹм немӹц орнитолог Отто Финш (Friedrich Hermann Otto Finsch, 1839–1917) лӹмеш пумы.
Бруин шиштӹ изи попугай

Бруин шиштӹ изи попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ, Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 8–9 см, нелӹцшӹ 12–16 г якте шоэш.
Лӹмжӹм англи натуралист Антон Аугустус Брёйн (Antonie Augustus Bruijn, 1842—1890) лӹмеш пумы.
Кого нерӓн попугайвлӓ

Кого нерӓн попугайвлӓ () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓ дон Индонезиштӹ ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ кого нерӓн попугай улы.
Шим ӹнгӹжӓӓн кого нерӓн попугай

Шим ӹнгӹжӓӓн кого нерӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 44 см якте шоэш.
Симсӹ калпакан кого нерӓн попугай

Симсӹ калпакан кого нерӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 31 см якте шоэш.
Мӱллер кого нерӓн попугай

Мӱллер кого нерӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓ дӓ Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 32 см якте шоэш.
Шим лепкӓн кого нерӓн попугай

Шим лепкӓн кого нерӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Буру ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 40 см якте шоэш.
Якшар ӹнгӹжӓӓн попугай

Якшар ӹнгӹжӓӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 18 см якте шоэш.
Жоффруа попугайвлӓ

Жоффруа попугайвлӓ () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонези, Папуа-У Гвиней, Соломон ошмаотывлӓ дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ кого нерӓн попугай улы.
Симсӹ шӓргӓшӓн мырызы попугай

Симсӹ шӓргӓшӓн мырызы попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 23–25 см, нелӹцшӹ 155 г якте шоэш.
Мырызы попугай

Мырызы попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 25 см, нелӹцшӹ 160–195 г якте шоэш.
Жоффруа попугай

Жоффруа попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ, Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 22 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 135–155 мм, нелӹцшӹ 130–180 г якте шоэш.
Кымда нерӓн попугай

Кымда нерӓн попугай ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Маврикий ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 55–65 (озы) 45–55 (ӓвӓ) см якте шоэш.
Маскарен попугай

Маскарен попугай ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Маскарен ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 35 см якте шоэш.
Родригес шӓргӓшӓн попугай

Родригес шӓргӓшӓн попугай ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Маскарен ошмаотывлӓштӹш Родригес ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 40 см якте шоэш.
Сейшел шӓргӓшӓн попугай

Сейшел шӓргӓшӓн попугай ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Сейшелвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 41 см якте шоэш.
Маскарен шӓргӓшӓн попугай

Маскарен шӓргӓшӓн попугай ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Маскарен ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай.
Реюньон шӓргӓшӓн попугай

Реюньон шӓргӓшӓн попугай ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Реюньон ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ попугай.
Маврикий шӓргӓшӓн попугай

Маврикий шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Маврикий ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 36–42 см, нелӹцшӹ 167–193 г якте шоэш.
Пӹжӓшӹштӹ 2–3 мыны якте лин кердеш.
Шӓргӓшӓн попугай

Шӓргӓшӓн попугай тенгеок Лачокла шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл Азиштӹ дӓ Африкын тропиквлӓштӹ Сахара гӹц кечӹвӓлвелнӹрӓк вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 40–42 см, нелӹцшӹ 115–140 г якте шоэш.
Лӹмжӹм немец натуралист Вильгельм Крамер (Wilhelm Heinrich Kramer, ? – 1765) лӹмеш пумы.
Александр шӓргӓшӓн попугай

Александр шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл дӓ кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 45–58 см, нелӹцшӹ 200–300 г якте шоэш.
Лӹмжӹм тошты македони кугижӓ Македон Александр (356 – 323) лӹмеш пумы.
Якшар вуян шӓргӓшӓн попугай

Якшар вуян шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл Азиштӹ (Шри-Ланка дӓ Инди гӹц вадывел Пакистан, кечӹвӓл Непал дӓ кечӹвӓл Бутан якте) вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 33–37 см, нелӹцшӹ 60 г якте шоэш.
Ошалгы-якшар вуян шӓргӓшӓн попугай

Ошалгы-якшар вуян шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ (йыд-ирвел Инди гӹц кечӹвӓл-ирвел Ази якте) вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 30–35 см якте шоэш.
Гималай шӓргӓшӓн попугай

Гималай шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ (йыдпел Инди гӹц Вьетнам якте) вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 40 см якте шоэш.
Финш шӓргӓшӓн попугай

Гималай шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ (Ассам, Мьянма, Таиланд, Лаос гӹц Вьетнам якте) вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 30–40 см якте шоэш.
Лӹмжӹ.
Лӹмжӹм немӹц орнитолог Отто Финш (Friedrich Hermann Otto Finsch, 1839–1917) лӹмеш пумы.
Малабар шӓргӓшӓн попугай

Малабар шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл Индиштӹ (Вадывел Гатвлӓ) вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 36 см, пачыжы 24 см якте шоэш.
Изумруд шӓргӓшӓн попугай

Изумруд шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Шри-Ланкышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 30 см, пачыжы 13 см якте шоэш.
Пӹжӓшӹштӹ 3–4 ош мыны якте лин кердеш. 
Лӹмжӹм британи натуралист Эдгар Леопольд Лэйардын (Edgar Leopold Layard, 1824 – 1900) пӹтӓришӹ вӓтӹжӹ Барбара Энн Кэлтроп (Barbara Anne Calthrop) лӹмеш пумы.
Китай шӓргӓшӓн попугай

Китай шӓргӓшӓн попугай тенгеок Тибет шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-вадывел Китайышты дон кечӹвӓл-ирвел Тибет (дӓ южгынам йыдпел Индиштӹ) вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 40–50 см, пачыжы 28 см якте шоэш.
Пӹжӓшӹштӹ 2–4 мыны якте лин кердеш. 
Лӹмжӹм британи политик, натуралист дӓ коллекционер Дерби 13-шы граф Эдвард Смит-Стенли (Edward Smith-Stanley, 13th Earl of Derby, 1775 – 1851) лӹмеш пумы.
Ошалгы-якшар онган шӓргӓшӓн попугай

Ошалгы-якшар онган шӓргӓшӓн попугай тенгеок ӧршан шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 33–35 см, пачыжы 22 см якте шоэш.
Лӹмжӹм тошты македони кугижӓ Македон Александр (356 – 323) лӹмеш пумы.
Кужы пачан шӓргӓшӓн попугай

Кужы пачан шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Малайзи, Сингапур, Индонези гӹц Никобар дӓ Андаман ошмаотывлӓ якте вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 40 см, пачыжы 25 см, нелӹцшӹ 125 г якте шоэш.
Луды вуян шӓргӓшӓн попугай

Луды вуян шӓргӓшӓн попугай тенгеок Никобар шӓргӓшӓн попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Никобар ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 56–60 см якте шоэш.
Жаковлӓ

Жаковлӓ () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Африкын тропиквлӓштӹ Сахара гӹц кечӹвӓлвелнӹрӓк вӓшлиӓлтшӹ попугайвлӓ. Цилӓжӹ 11 тӹрлӹ жако гань попугай улы.
Кырык ракет пачан попугай

Кырык ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Лусон ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 30 см, нелӹцшӹ 100–140 г якте шоэш.
Лусон ракет пачан попугай

Лусон ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Лусон дон Мариндуке ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 29 см якте шоэш.
Минданао ракет пачан попугай

Минданао ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Минданао ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай.
Симсӹ вуян ракет пачан попугай

Симсӹ вуян ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Палаван ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 27–28 см якте шоэш.
Миндоро ракет пачан попугай

Миндоро ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Миндоро ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай.
Симсӹ калпакан ракет пачан попугай

Симсӹ калпакан ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 27 см, нелӹцшӹ 140–160 г якте шоэш.
Симсӹ шылдыран ракет пачан попугай

Симсӹ шылдыран ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Тави-Тави ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 35 см якте шоэш.
Якшар калпакан пачан попугай

Якшар калпакан пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ йыдпел Сулавеси дон Тогиан ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 37 см якте шоэш.
Буру ракет пачан попугай

Буру ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ йыдпел Буру ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 32 см якте шоэш.
Сарикӓ шӱӓн ракет пачан попугай

Сарикӓ шӱӓн ракет пачан попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ эндемик попугай. Кытшы 28 см, нелӹцшӹ 220 г якте шоэш.
Шим вуян айырлаш лидӹмӹ попугай

Шим вуян айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы йыд-ирвел Танзаништӹ дӓ кечӹвӓл-вадывел Кеништӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 15 см, пачыжы 4 см якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 4–6 (южгынам 8–9) мыны якте лин кердеш.
Шим шӹргӓн айырлаш лидӹмӹ попугай

Шим шӹргӓн айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-вадывел Замбиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 14 см якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 3–5 мыны якте лин кердеш.
Лилиан айырлаш лидӹмӹ попугай

Лилиан айырлаш лидӹмӹ попугай тенгеок Ньяса айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Малави, Мозамбик, Замби, Зимбабве дӓ Танзаништӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 12–13 см, нелӹцшӹ 28–37 г якте шоэш.
Фишер айырлаш лидӹмӹ попугай

Фишер айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Танзаништӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 14 см, пачыжы 4 см, нелӹцшӹ 49 (озыжы) 53 (ӓвӓжӹ) г якте шоэш. 
Лӹмжӹм немӹц путешественник Густав Адольф Фишер (Gustav Adolf Fischer, 1848 – 1886) лӹмеш пумы.
Ошалгы-якшар шӹргӓн айырлаш лидӹмӹ попугай

Ошалгы-якшар шӹргӓн айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл-вадывел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 17–18 см, нелӹцшӹ 50 г якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 4–6 мыны якте лин кердеш.
Якшар шӹргӓн айырлаш лидӹмӹ попугай

Якшар шӹргӓн айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Африкын тропиквлӓштӹ Сахара гӹц кечӹвӓлвелнӹрӓк (Ангола, Бурунди, Габон, Гана, Гвиней, Камерун, Кени, Кечӹвӓлвел Судан, Конго Демократи Республика, Мали, Нигер, Нигери, Руанда, Сьерра-Леоне, Танзани, Того, Уганда, Чад, Экваториаль Гвиней дӓ Эфиопи) вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 14–15 см, нелӹцшӹ 38–43 г якте шоэш.
Шим шылдыран айырлаш лидӹмӹ попугай

Шим шылдыран айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл Эритрей гӹц кечӹвӓл-вадывел Эфиопи якте вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай дӓ айырлаш лидӹмӹ попугайвлӓн сек когожы. Кытшы 16–16.5 см, нелӹцшӹ 53 г якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 3–4 ош мыны якте лин кердеш. 
Шим шылдыран айырлаш лидӹмӹ попугайвлӓ 10–15 и нӓрӹ ӹлӓт.
Луды вуян айырлаш лидӹмӹ попугай

Луды вуян айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Мадагаскарышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 13 см, нелӹцшӹ 30–36 г якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 2–5 мыны якте лин кердеш.
Шӓргӓшӓн айырлаш лидӹмӹ попугай

Шӓргӓшӓн айырлаш лидӹмӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 13–15 см, нелӹцшӹ 39–41 г якте шоэш.
Малуку ошмаотывлӓ

Малуку ошмаотывлӓ тенгеок Молукка ошмаотывлӓ (индон. Kepulauan Maluku) — Индонезиштӹ Малуку (Maluku) дӓ Йыдпел Малуку (Maluku Utara) провинцивлӓштӹ ошмаотывлӓ. Территорижӹ 74 505 км². 2010-шы ин тӹштӹ 2 500 000 эдем ӹлен. 
Лӹмжӹ.
Лӹмӹн этимологижӹ араб «جزر» (ошмаотывлӓ) дон «الملوك» (кугижӓвлӓ) шамаквлӓ гӹц лин: «جزر الملوك» (кугижӓвлӓн ошмаотывлӓжӹ)
Малуку кечӹшӹ попугай

Малуку кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Йыдпел Малуку ошмаотывлӓштӹ (Хальмахера, Бачан дӓ Моротай) вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 11 см якте шоэш.
Шӧртньӹ лепкӓн кечӹшӹ попугай

Шӧртньӹ лепкӓн кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай.
Шри-Ланка кечӹшӹ попугай

Шри-Ланка кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Шри-Ланкышты вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 13 см якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 2–3 ош мыны якте лин кердеш.
Камигин кечӹшӹ попугай

Камигин кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Камигин ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 93–103 мм якте шоэш.
Сангихе кечӹшӹ попугай

Сангихе кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Сангихе ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 12–13,5 см якте шоэш.
Флорес кечӹшӹ попугай

Флорес кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Флорес ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 11–12 см якте шоэш.
Серендак

Серендак () — Psittaculidae йиш группыш пырышы кечӹвӓл Мьянма, Таиланд, Малайзи, Сингапур дӓ Индонезиштӹ Суматра, Ява дӓ Борнео ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 13 см якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 3–4 мыны якте лин кердеш.
Сулавеси ыжар кечӹшӹ попугай

Сулавеси ыжар кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Сулавеси ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 10,5 см якте шоэш.
Сулавеси якшар калпакан кечӹшӹ попугай

Сулавеси якшар калпакан кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Сулавеси, Бутунг, Муна дӓ Тогиан ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 15 см якте шоэш.
Сарикӓ логерӓн кечӹшӹ попугай

Сарикӓ логерӓн кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Ява дӓ Бали ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 12 см, нелӹцшӹ 25–30 г якте шоэш.
Филиппин кечӹшӹ попугай

Филиппин кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 14 см, нелӹцшӹ 32–40 г якте шоэш.
Себу кечӹшӹ попугай

Себу кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Себу ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай дӓ Филиппин кечӹшӹ попугайын лӹвӓл йишжӹ. Кытшы 14 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 18 см якте шоэш.
Шошымшы кечӹшӹ попугай

Шошымшы кечӹшӹ попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Инди дӓ кечӹвӓл Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹк пачан изи попугай. Кытшы 14 см якте шоэш.
Инжир попугайвлӓ

Инжир попугайвлӓ () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонези, Папуа-У Гвиней ‎‎дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ инжир попугай улы.
Изи инжир попугайвлӓ

Изи инжир попугайвлӓ () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонези, Папуа-У Гвиней ‎‎дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ попугай. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ изи инжир попугай улы.
Кого инжир попугайвлӓ

Кого инжир попугайвлӓ () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонези ‎‎дӓ Папуа-У Гвиней вӓшлиӓлтшӹ попугай. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ кого инжир попугай улы.
Кого инжир попугай

Кого инжир попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвиней ‎‎дӓ Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи попугай. Кытшы 18 см, нелӹцшӹ 108–126 г якте шоэш.
Эдвардс инжир попугай

Эдвардс инжир попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвиней ‎‎дӓ Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи попугай. Кытшы 18 см, нелӹцшӹ 105 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм француз орнитолог Альфонс Мильн-Эдвардс (Alphonse Milne-Edwards, 1835 – 1900) лӹмеш пумы.
Сальвадори инжир попугай

Сальвадори инжир попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ (Папуа) эндемик вӓшлиӓлтшӹ изи попугай. Кытшы 19 см, нелӹцшӹ 118 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм итальян орнитолог Томмазо Сальвадори (Tommaso Salvadori, 1835 – 1923) лӹмеш пумы.
Нарынзы онган инжир попугай

Нарынзы онган инжир попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвиней ‎‎дӓ Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи попугай. Кытшы 13 см, нелӹцшӹ 28–35 г якте шоэш.
Шӧртньӹ ӧрдӹжӓн инжир попугай

Шӧртньӹ ӧрдӹжӓн инжир попугай () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ, Папуа-У Гвиней ‎‎дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи попугай. Кытшы 13–16 см, нелӹцшӹ 42–55 г якте шоэш.
Голди лорикет

Голди лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвиней ‎‎дӓ Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 19 см, нелӹцшӹ 45–60 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм шотланди коллекционер Эндрю Голди (Andrew Goldie) лӹмеш пумы.
Симсӹ пӹлӹшӓн лорикет

Симсӹ пӹлӹшӓн лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ ‎‎дӓ Ирвел Тиморышты вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 20 см якте шоэш.
Ишкӹ пачан лорикет

Ишкӹ пачан лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы йыдпел Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 19 см г якте шоэш. 
Пӹжӓшӹштӹ 2–4 ош мыны якте лин кердеш.
Шим йӹлгӹжикӓ лори

Шим йӹлгӹжикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 32 см якте шоэш.
Кардинал йӹлгӹжикӓ лори

Кардинал йӹлгӹжикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Соломон ошмаотывлӓштӹ дон Папуа-У Гвинейиштӹ (Табар, Лихир, Танга, Фени) вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 31 см, нелӹцшӹ 220–250 г якте шоэш.
Кӱрен йӹлгӹжикӓ лори

Кӱрен йӹлгӹжикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ ‎‎дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 31 см, нелӹцшӹ 130 г якте шоэш.
Якшар лепкӓн йӹлгӹжикӓ лори

Якшар лепкӓн йӹлгӹжикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ ‎‎(Ару) дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 31 см якте шоэш.
Покшал Африка Республика

Покшал Африка Республика (французла République centrafricaine; санго Ködörösêse tî Bêafrîka) — Покшал Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Чад, йыд-ирвелнӹ Судан, ирвелнӹ Кечӹвӓлвел Судан, кечӹвӓлвелнӹ Конго Демократи Республика дӓ Конго Республика, вадывелнӹ Камерун доно пӹсмӓным кыча. 2014-шӹ ин тӹштӹ 4 709 000 эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 622 984 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Банги.
Манак попугай

Манак попугай () — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 29 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 48 см, нелӹцшӹ 100 г якте шоэш.
Родригес попугай

Родригес попугай ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Родригес ‎‎ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 50 см якте шоэш.
Эклектус

Эклектус () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Соломон ошмаотывлӓштӹ, Индонезиштӹ (Сумба дон Кечӹвӓлвел Малуку ошмаотывлӓштӹ), Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Австралиштӹ (Кейп-Йорк) вӓшлиӓлтшӹ кого попугай. Кытшы 35–40 см, нелӹцшӹ 440–620 г якте шоэш. 
Озывлӓжӹ ыжар пынан, ӓвӓвлӓжӹ якшар пынан ылыт. Кӹцкӹвлӓм качкын ӹлӓт. Пӹжӓшӹштӹ 2 ош мыны якте лин кердеш.
Неотропика попугайвлӓ

Неотропика попугайвлӓ тенгеок Америка попугайвлӓ () — лачокла попугайвлӓ йыхыш пырышы Неотропика регионышты (Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты) вӓшлиӓлтшӹ попугайвлӓ. Цилӓжӹ 150 тӹрлӹ Неотропика попугай улы.
Изи попугайвлӓ

Изи попугайвлӓ () — Попугайвлӓ йыхыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ, Австралиштӹ дӓ Африкышты вӓшлиӓлтшӹ попугайвлӓ. Цилӓжӹ 186 тӹрлӹ изи попугай улы.
Ара попугайвлӓ

Ара попугайвлӓ () — лачокла попугайвлӓ йыхыш пырышы Неотропика регионышты (Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты) вӓшлиӓлтшӹ попугайвлӓ.
Амазон попугайвлӓ

Амазон попугайвлӓ () — лачокла попугайвлӓ йыхыш пырышы Неотропика регионышты (Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты) вӓшлиӓлтшӹ попугайвлӓ.
Пирили

Пирили () — лачокла попугайвлӓ йыхыш пырышы Неотропика регионышты (Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты) вӓшлиӓлтшӹ кӹтӹкӹн пачан попугайвлӓ. Цилӓжӹ 7 тӹрлӹ пирили попугай улы.
Изумруд попугайвлӓ

Изумруд попугайвлӓ () — лачокла попугайвлӓ йыхыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ попугайвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ изумруд попугай улы. Кытшы 37–40 см якте шоэш.
Изи амазонвлӓ

Изи амазонвлӓ () — кого попугайвлӓн йыхыш пырышы Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ попугайвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ изи амазон улы.
Симсӹ пӹлӹшӓн якшарикӓ лори

Симсӹ пӹлӹшӓн якшарикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓштӹ (Серам) вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 24 см якте лин кердеш.
Симсӹ якшарикӓ лори

Симсӹ якшарикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Талауд ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 31 см якте шоэш.
Симсӹ шӱӓн якшарикӓ лори

Симсӹ шӱӓн якшарикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Танимбар дон Бабар ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 31 см якте шоэш.
Шим шылдыран якшарикӓ лори

Шим шылдыран якшарикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Биак, ‎‎Нумфор дӓ Миос Нум ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 30 см якте шоэш.
Сӱмӓн якшарикӓ лори

Сӱмӓн якшарикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Йыдпел Малуку ‎‎дӓ Вадывел Папуа ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 27 см якте шоэш.
Сӱмӓн онган лорикет

Сӱмӓн якшарикӓ лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы ирвел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 23 см якте шоэш.
Сарикӓ вуян лорикет

Сарикӓ вуян лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Тимор ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 24 см якте шоэш.
Саралгы-якшар лорикет

Саралгы-якшар лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 20 см якте шоэш.
Шукы цӹреӓн лорикет

Шукы цӹреӓн лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы ирвел Австралиштӹ дӓ Тасмаништӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 25–30 см, нелӹцшӹ 75–157 г якте шоэш.
Минданао лорикет

Минданао лорикет тенгеок Джонстон лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Минданао ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 20 см, якте шоэш.
Тӹрлӹмӹ лорикет

Тӹрлӹмӹ лорикет () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ Сулавеси ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 25 см якте шоэш.
Ош шӱӓн кымда пачан лори

Ош шӱӓн кымда пачан лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ У Ирланди ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 26 см якте шоэш.
Ыжар пачан кымда пачан лори

Ыжар пачан кымда пачан лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Соломон ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 28 см якте шоэш.
Симсӹ калпакан ӹдӹр лори

Симсӹ калпакан ӹдӹр лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Тонга, Футуна, Самоа дӓ Лау ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 19 см якте шоэш.
Киритимати

Киритимати тенгеок Шартял ошмаоты (англла Kiritimati, Christmas Island) — Кирибатин сек кого иктӹ ошмаотыжы. Территорижӹ 388.39 км². 2010-шы ин тӹштӹ 5 586 эдем ӹлен. 
Солавлӓжӹ.
Ошмаотышты 4 кого сола улы:
Шартял ошмаоты

Шартял ошмаоты:
Рубин ӹдӹр лори

Рубин ӹдӹр лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Риматара (Француз Полинези) дон Тераина, Табуаэран дӓ Киритимати (Кирибати) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 19 см якте шоэш. 
Лӹмжӹм немӹц натуралист Куль Генрих (Heinrich Kuhl, 1797 - 1821) лӹмеш пумы.
Симсӹ ӹдӹр лори

Симсӹ ӹдӹр лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Француз Полинезиштӹ Туамоту дӓ Кука (Перу агыл!) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18 см якте шоэш.
Синото ӹдӹр лори

Синото ӹдӹр лори ( †) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Француз Полинезиштӹ Маркиз ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. 
Лӹмжӹм япон-американ антрополог Йосихико Х. Синото (Yosihiko H. Sinoto, 1924 – ) лӹмеш пумы.
Хендерсон ӹдӹр лори

Хендерсон ӹдӹр лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Питкэрн (Хендерсон) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18 см, нелӹцшӹ 42–55 г якте шоэш.
Жозефина косир лори

Жозефина косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 23–25 см, нелӹцшӹ 68 г якте шоэш.
Маргарита косир лори

Маргарита косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвиней (Бугенвиль) дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18–20 см, нелӹцшӹ 40–60 г якте шоэш.
Меек косир лори

Меек косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Папуа-У Гвиней (Бугенвиль) дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 16 см, нелӹцшӹ 23–32 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм англи натуралист Алберт Стьюарт Мик (Albert Stewart Meek, 1871–1943) лӹмеш пумы.
Шукы корнан косир лори

Шукы корнан косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18 см, нелӹцшӹ 40 г якте шоэш.
Пальма косир лори

Пальма косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Соломон дӓ Вануату ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 17 см якте шоэш.
Папуа косир лори

Папуа косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 17 см якте шоэш.
Якшар ӧрдӹжӓн косир лори

Якшар ӧрдӹжӓн косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы Индонезиштӹ, Папуа-У Гвиней дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 17 см, нелӹцшӹ 38–48 г якте шоэш.
Шӧртньӹ корнан косир лори

Шӧртньӹ корнан косир лори () — Psittaculidae йиш группыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18 см, нелӹцшӹ 24–34 г якте шоэш.
У Гвиней

У Гвиней тенгеок Папуа (индонезилӓ Pulau Papua, Pulau Irian; англла New Guinea; ток-писинлӓ Niugini) — вадывел Шӹпӓн океанышты Индонези дон Папуа-У Гвиней кугижӓнӹшвлӓн ошмаотыжы. Мӱлӓндӹ вӹлнӹ сек кого кокты ошмаотеш У Гвиней шотлалтеш. Территорижӹ 786 000 км². 2010-шы ин тӹштӹ 9 500 000 эдем ӹлен.
Якшар пандашан косир лори

Якшар пандашан косир лори () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Британи, У Ирланди, У Ганновер дӓ Папуа-У Гвинейин Каркар ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 17 см, нелӹцшӹ 33–40 г якте шоэш.
Якшар лепкӓн косир лори

Якшар лепкӓн косир лори () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) дӓ Биак ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 17 см, нелӹцшӹ 30–35 г якте шоэш.
Вильгельмина косир лори

Вильгельмина косир лори () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 13 см, нелӹцшӹ 20 г якте шоэш.
У Каледони косир лори

У Каледони косир лори () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Каледоништӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18–19 см якте шоэш.
Якшар логерӓн косир лори

Якшар логерӓн косир лори () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Фиджиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18 см якте шоэш.
Буру косир лори

Буру косир лори () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Буру ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 16 см якте шоэш.
Мусшенбрук лори-гуа

Мусшенбрук лори-гуа () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 23 см, нелӹцшӹ 43–55 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм голланди физик, создатель Питер ван Мушенбрук (Pieter van Musschenbroek, 1692 – 1761) лӹмеш пумы.
Хартерт лори-гуа

Хартерт лори-гуа () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Кытшы 18 см, нелӹцшӹ 28–40 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм немӹц орнитолог Эрнст Иоганн Отто Хартерт (Ernst Johann Otto Hartert, 1859 – 1933) лӹмеш пумы.
Мадарас волаан попугай

Мадарас волаан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 14 см, нелӹцшӹ 34–44 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм венгр орнитолог Дьюла Мадарас (Madarász Gyula, 1858 – 1931) лӹмеш пумы.
Кӹрӓн волаан попугай

Кӹрӓн волаан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 14 см, нелӹцшӹ 42 г якте шоэш.
Цӹреӓн волаан попугай

Цӹреӓн волаан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 19 см, нелӹцшӹ 48–60 г якте шоэш.
Брем волаан попугай

Брем волаан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 24 см, нелӹцшӹ 94–120 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм немӹц зоолог Альфред Эдмунд Брем (Alfred Edmund Brehm, 1829 – 1884) лӹмеш пумы.
Мырызы кымда пачан попугай

Мырызы кымда пачан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 27–28 см, нелӹцшӹ 55–85 г якте шоэш.
Чиӓӓн кымда пачан попугай

Чиӓӓн кымда пачан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы покшал кечӹвӓл Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 28 см, нелӹцшӹ 50–70 г якте шоэш.
Шим калпакан кымда пачан попугай

Шим калпакан кымда пачан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ (Йыдпел территори) эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 26 см, нелӹцшӹ 50–60 г якте шоэш.
Шӧртньӹ ӹнгӹжӓӓн кымда пачан попугай

Шӧртньӹ ӹнгӹжӓӓн кымда пачан попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ (Квинсленд дӓ У Кечӹвӓлвел Уэльс) эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 28 см, нелӹцшӹ 56 г якте шоэш.
Бэнкс шимӓкӓ какаду

Бэнкс шимӓкӓ какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. 
Кытшы 50–61 см, нелӹцшӹ 610–870 (ӓвӓжӹ) 670–910 (озыжы) г якте шоэш.
Кӹрӓн вуян шимӓкӓ какаду

Кӹрӓн вуян шимӓкӓ какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы ирвел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 48–50 см, нелӹцшӹ 400–500 г якте шоэш.
Сарикӓ пачан шимӓкӓ какаду

Сарикӓ пачан шимӓкӓ какаду тенгеок Трауран какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 55–65 см, нелӹцшӹ 750–900 г якте шоэш.
Ош пачан шимӓкӓ какаду

Ош пачан шимӓкӓ какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 53–58 см, нелӹцшӹ 730 г якте шоэш.
Ош пӹлӹшӓн шимӓкӓ какаду

Ош пӹлӹшӓн шимӓкӓ какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 48 см, нелӹцшӹ 400–500 г якте шоэш. 
Лӹмжӹм француз путешественник Николя-Тома Боден (Nicolas-Thomas Baudin, 1754 – 1803) лӹмеш пумы.
Кого ошикӓ упшан какаду

Кого ошикӓ упшан какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Йыдпел Малуку (Тидоре, Бачан, Тернате, Оби дӓ Хальмахера) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 46 см, нелӹцӹштӹ 400 (ӓвӓвлӓ), 800 (озывлӓ) г якте шоэш. Озы какадувлӓ, ӓвӓвлӓ гӹц когорак ылыт.
Кого сарикӓ упшан какаду

Кого сарикӓ упшан какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ, Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Индонезиштӹ Вадывел Папуа дон Кечӹвӓлвел Малуку (Ару) ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. 
Кытшы 45–55 см, нелӹцшӹ 815–975 г якте шоэш. Австрали лӹвӓл йыхвлӓжӹ, У Гвиней лӹвӓл йыхвлӓ гӹц когорак ылыт.
Изи сарикӓ упшан какаду

Изи сарикӓ упшан какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ дӓ Ирвел Тиморышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 33–35 см, пачшы 11 см, нелӹцшӹ 500 г якте шоэш.
Сӹнзӓлыкан какаду

Сӹнзӓлыкан какаду тенгеок Симсӹ сӹнзӓӓн какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ (У Британи) дӓ Бисмарк архипелагышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 50 см, нелӹцшӹ 500–570 г якте шоэш.
Малуку какаду

Малуку какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Кечӹвӓлвел Малуку ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 46-52 см, нелӹцшӹ 775–935 г якте шоэш.
Кужы нерӓн какаду

Кужы нерӓн какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ монотипан какаду попугай. Кытшы 38–41 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 80–90 см, нелӹцшӹ 567 г якте шоэш.
Вӹцкӹж нерӓн какаду

Вӹцкӹж нерӓн какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 43–48 см, нелӹцшӹ 700–860 г якте шоэш.
Мьюир вӹцкӹж нерӓн какаду

Мьюир вӹцкӹж нерӓн какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 43–48 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 90 см, нелӹцшӹ 560–815 г якте шоэш.
Батлер вӹцкӹж нерӓн какаду

Батлер вӹцкӹж нерӓн какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 40–48 см, нелӹцшӹ 600–750 г якте шоэш. Батлер вӹцкӹж нерӓн какадувлӓ, Мьюир вӹцкӹж нерӓн какадувлӓ гӹц изирӓк ылыт.
Цӓрӓ сӹнзӓӓн какаду

Цӓрӓ сӹнзӓӓн какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ дӓ кечӹвӓлвел Папуа-У Гвинейиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 35–41 см, нелӹцшӹ 370–630 г якте шоэш.
Танимбар какаду

Танимбар какаду тенгеок Гоффин какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Кечӹвӓлвел Малуку ошмаотывлӓштӹ (Танимбар) эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. 
Кытшы 31 см, нелӹцӹштӹ 250 (ӓвӓжӹ), 300 (озыжы) г якте лин кердеш. 
Танимбар какадувлӓ 26 и нӓрӹ ӹлӓт. 
Лӹмжӹм голланди офицер дӓ орнитолог Андреас Леопольд Гоффин (Andreas Leopold Goffin, 1837 – 1863) лӹмеш пумы.
Соломон какаду

Соломон какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Соломон ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ какаду попугай. Кытшы 31 см, нелӹцшӹ 290–415 г якте лин кердеш. Соломон какадувлӓ, Танимбар какадувлӓ гӹц когорак ылыт.
Филиппин какаду

Филиппин какаду () — какадувлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ монотипан какаду попугай. Кытшы 31 см якте лин кердеш.
Кого ваза попугай

Кого ваза попугай () — кучкыж попугайвлӓн йыхыш пырышы Мадагаскарышты дӓ Коморвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 50 см, нелӹцшӹ 480 г якте шоэш.
Изи ваза попугай

Изи ваза попугай () — кучкыж попугайвлӓн йыхыш пырышы Мадагаскар, Майотта дӓ Коморвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 35 см, нелӹцшӹ 315 г якте шоэш.
Сейшел ваза попугай

Сейшелвлӓ ваза попугай () — кучкыж попугайвлӓн йыхыш пырышы Сейшелвлӓштӹ Праслен ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ монотипан попугай. Кытшы 30 см, нелӹцшӹ 315 г якте шоэш. Сейшелвлӓ ваза попугайвлӓ, изи ваза попугайвлӓ гӹц изирӓк ылыт. 
Пӹжӓшӹштӹ 1–3 ош мыны якте лин кердеш.
Симсӹ шылдыран шуды изи попугай

Симсӹ шылдыран шуды изи попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Тасмаништӹ дӓ кечӹвӓл-ирвел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 20 см, нелӹцшӹ 33–60 г якте шоэш.
Тӹрлӹмӹ шуды изи попугай

Тӹрлӹмӹ шуды изи попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-вадывел дӓ кечӹвӓлвел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 22 см, нелӹцшӹ 40–51 г якте шоэш.
Кӱ шуды изи попугай

Кӱ шуды изи попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Кечӹвӓлвел дӓ Вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 22 см, нелӹцшӹ 44–67 г якте шоэш.
Шӧртньӹ мӹшкӹрӓн шуды изи попугай

Шӧртньӹ мӹшкӹрӓн шуды изи попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-вадывел Мадагаскарышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 20 см, нелӹцшӹ 41–51 г якте шоэш.
Симсӹ шуды изи попугай

Симсӹ шуды изи попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 20 см, нелӹцшӹ 35–46 г якте шоэш.
Якшар онган шуды изи попугай

Якшар онган шуды изи попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Кечӹвӓлвел дӓ Вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 19 см, нелӹцшӹ 36–44 г якте шоэш.
Кермадек

Кермадек (англла Kermadec Islands) — кечӹвӓл-вадывел Шӹпӓн океанышты У Зеланди кугижӓнӹшӹн ошмаотывлӓжӹ. Территорижӹ 33 км².
Якшар лепкӓн тӹргештӹлшӹ попугай

Якшар лепкӓн тӹргештӹлшӹ попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 27 см, нелӹцшӹ 50–113 г якте шоэш.
Кермадек якшар лепкӓн тӹргештӹлшӹ попугай

Кермадек якшар лепкӓн тӹргештӹлшӹ попугай () — якшар лепкӓн тӹргештӹлшӹ попугайвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ Кермадек ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 29 см, нелӹцшӹ 80–90 г якте шоэш.
Антипод ошмаотывлӓ

Антипод ошмаотывлӓ (англла Antipodes Islands) — кечӹвӓл-вадывел Шӹпӓн океанышты У Зеланди кугижӓнӹшӹн ошмаотывлӓжӹ. Территорижӹ 22 км².
Хохштеттер тӹргештӹлшӹ попугай

Хохштеттер тӹргештӹлшӹ попугай тенгеок Райшек какарики () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ Антипод ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. 
Хохштеттер тӹргештӹлшӹ попугайвлӓ, Антипод тӹргештӹлшӹ попугайвлӓ гӹц изирӓк ылыт. 
Лӹмжӹм австри географ дӓ геолог Фердинанд фон Хохштеттер (Ferdinand von Hochstetter, 1829 – 1884) лӹмеш пумы.
Антипод тӹргештӹлшӹ попугай

Антипод тӹргештӹлшӹ попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ Антипод ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. 
Кытшы 30 см якте шоэш. Антипод тӹргештӹлшӹ попугайвлӓ, Хохштеттер тӹргештӹлшӹ попугайвлӓ гӹц когорак ылыт.
Норфолк ошмаоты

Норфолк ошмаоты (англла Norfolk Island; норфук питкэрнлӓ Norfuk Ailen) — кечӹвӓл-вадывел Шӹпӓн океанышты Австрали кугижӓнӹшӹн изи ошмаотыжы. Территорижӹ 34.6 км². 2011-шӹ ин тӹштӹ 2 302 эдем ӹлен.
Норфолк тӹргештӹлшӹ попугай

Норфолк тӹргештӹлшӹ попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ Норфолк ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 25 см якте шоэш.
Чатем ошмаотывлӓ

Чатем ошмаотывлӓ (англла Chatham Islands; мориорилӓ Rekohu; маорилӓ Wharekauri) — кечӹвӓл-вадывел Шӹпӓн океанышты У Зеланди кугижӓнӹшӹн ошмаотывлӓжӹ (архипелаг). Территорижӹ 966 км². 2013-шы ин тӹштӹ 600 эдем ӹлен.
Чатем тӹргештӹлшӹ попугай

Чатем тӹргештӹлшӹ попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ Чатем ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 25 см якте шоэш.
Маккуори ошмаоты

Маккуори ошмаоты (англла Macquarie Island) — кечӹвӓл-вадывел Шӹпӓн океанышты Австрали кугижӓнӹшӹн Тасмани штатжын ошмаотыжы. Территорижӹ 5 км².
Маккуори тӹргештӹлшӹ попугай

Маккуори тӹргештӹлшӹ попугай ( †) — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ Маккуори ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай.
Малерб тӹргештӹлшӹ попугай

Малерб тӹргештӹлшӹ попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ Кечӹвӓлвел ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 23 см якте шоэш. 
Лӹмжӹм француз любитель натуралист Альфред Малерб (Alfred Malherbe, 1804 – 1865) лӹмеш пумы.
Сарикӓ лепкӓн тӹргештӹлшӹ попугай

Сарикӓ лепкӓн тӹргештӹлшӹ попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 23 см г якте шоэш.
У Каледони тӹргештӹлшӹ попугай

У Каледони тӹргештӹлшӹ попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы У Каледоништӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 26 см якте шоэш.
Таити тӹргештӹлшӹ попугай

Таити тӹргештӹлшӹ попугай тенгеок Таити какарики ( †) — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Таитиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 25 см якте шоэш.
Лорд-Хау

Лорд-Хау (англла Lord Howe Island) — кечӹвӓл-вадывел Шӹпӓн океанышты Австрали кугижӓнӹшӹн ошмаотыжы. Территорижӹ 14.55 км². 2011-шы ин тӹштӹ 360 эдем ӹлен.
Лорд-Хау тӹргештӹлшӹ попугай

Лорд-Хау тӹргештӹлшӹ попугай ( †) — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ Лорд-Хау ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 27 см якте шоэш.
Раиатеа тӹргештӹлшӹ попугай

Раиатеа тӹргештӹлшӹ попугай ( †) — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹш Мер (Острова Общества) ошмаотывлӓштӹ (Раиатеа) эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 25 см якте шоэш.
Ыжар розелла

Ыжар розелла () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ (Тасмаништӹ дӓ Бассов пролив ошмаотывлӓштӹ) эндемик вӓшлиӓлтшӹ розелла попугай. Кытшы 36 см, нелӹцшӹ 127–142 г якте шоэш.
Якшар розелла

Якшар розелла () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы ирвел дӓ кечӹвӓл-ирвел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ розелла попугай. Кытшы 36 см, нелӹцшӹ 110–170 г якте шоэш.
Шим вуян розелла

Шим вуян розелла () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ розелла попугай. Кытшы 28 см, нелӹцшӹ 85–100 г якте шоэш.
Шапка вуян розелла

Шапка вуян розелла () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы йыд-ирвел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ розелла попугай. Кытшы 30 см, нелӹцшӹ 95–120 г якте шоэш.
Ирвел розелла

Ирвел розелла () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Австралиштӹ дӓ Тасмаништӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ розелла попугай. Кытшы 36 см, нелӹцшӹ 95–120 г якте шоэш.
Сарикӓ шӹргӓн розелла

Сарикӓ шӹргӓн розелла () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-вадывел Австралиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ розелла попугай. Кытшы 25–30 см, нелӹцшӹ 45–80 г якте шоэш.
Сарикӓ мӹшкӹрӓн тьолгыжшы попугай

Сарикӓ мӹшкӹрӓн тьолгыжшы попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Фиджиштӹ Вити-Леву ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 47 см, нелӹцшӹ 322 г якте шоэш.
Ӹнгӹжӓлгӹ цӹреӓн тьолгыжшы попугай

Ӹнгӹжӓлгӹ цӹреӓн тьолгыжшы попугай () — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Фиджиштӹ Кадаву дон Оно ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 45 см, нелӹцшӹ 280 г якте шоэш.