tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Йӓрӹмӓн кушкышвлӓ

Йӓрӹмӓн кушкышвлӓ - итӹн, хлопок, кӹне, рами, джут, кенаф, сизаль дӓ вес йиш йӓрымӓн кушкышвлӓ, кыдывлӓ текстиль материалымӹштӓш йӓрӹмӹм пуат.
Шӓшкӹ

Шӓшкӹ , тенгеок "Европа шӓшкӹ" () — лый йишвлӓн йыхыш пырышы ир йӓн, кыдын ял парнявлӓжӹ лошты, вӹдӹштӹ яжон иӓш манын, кавашты цара улы.
Вӹргизӓ

Вӹргизӓ - ӓнгӹр Кӹлемар кымдемӹштӹ, Арде велнӹш Валенкуптӹр сола доны Арде (ӓнгӹрӹш) йоген пыра.
Шиле

Шиле (турокла Şile ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 28.325 эдем ӹлен.
Тузла (Турци)

Тузла (турокла Tuzla ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 181.658 эдем ӹлен.
Мӧскӓ йӓр

Мӧскӓ йӓр - Виловат велнӹш йӓр. Йыл лӹвӓкӹ лин.
Вӹцкӹж нер

Вӹцкӹж нер - Микрӓк вел Икшӹ Шекмӓн дон Кокшы Шекмӓн лоштыш кырык нер.
Пендик

Пендик (турокла Pendik ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 585,196 эдем ӹлен.
Султанбейли

Султанбейли (турокла Sultanbeyli ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 286,622 эдем ӹлен.
Санджактепе

Санджактепе (турокла Sancaktepe ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 229.093 (пӱэргӹ: 117.584; ӹдӹрӓмӓш: 111.509) эдем ӹлен.
Чекмекӧй

Чекмекӧй (турокла Çekmeköy ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 147.352 (пӱэргӹ: 75.251; ӹдӹрӓмӓш: 72.101) эдем ӹлен.
Картал

Картал (турокла Kartal) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 432.199 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «картал» (кучкыж) шамак гӹц лин.
Малтепе

Малтепе (турокла Maltepe ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 427.041 (пӱэргӹ: 213.523 ; ӹдӹрӓмӓш: 213.518) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «мал» ('cattle') дон «тепе» ('hill, peak') шамаквлӓ гӹц лин.
Аташехир

Аташехир (турокла Ataşehir ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шӹ ин тӹштӹ 351.046 (пӱэргӹ: 175.963; ӹдӹрӓмӓш: 175.083) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Ата» ('Ататӱрк') дон «шехир» ('хала') шамаквлӓ гӹц лин.
Кого Кудежйӓ

Кого Кудежйӓ - Кӹлемар кымдемӹштӹш ӓнгӹр, кыды Кым Рӹде доны Ӹрдӹ (Рӹде) ӓнгӹрӹш йоген пыра.
Башакшехир

Башакшехир (турокла Başakşehir ) — Турцин, Вадывел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 207.542 (пӱэргӹ: 105.220; ӹдӹрӓмӓш: 102.322) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «башак» ('spike of wheat') дон «шехир» ('хала') шамаквлӓ гӹц лин.
Байрампаша

Байрампаша (турокла Bayrampaşa ) — Турцин, Вадывел Стамбул илӹн дӓ Стамбул халан центр районжы ("илчежӹ"). 2010-шӹ ин тӹштӹ 269.481 эдем ӹлен.
Бейкоз

Бейкоз (турокла Beykoz ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 244.137 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «бей» ('бей') дон «коз» ('walnut') шамаквлӓ гӹц лин. Территория Бейкоза покрыта лесами, в которых произрастают каштан, дуб, липа, бук лесной, ольха, фундук и другие деревья.
Япоништӹ рок ӹрзӓлтмӓш (2011)

Япоништӹш рок ӹрзӓлтмӓш (2011) , кыды 11-шы мартын 2011-шы ин 14:46 (Мары Элышты 8:46) Хонсу ошмаотышты лиӓлтӹн. Эпицентржӹ Сендай хала гӹц 130 уштыш ирвелнӹрӓк дӓ Токио гӹц 373 уштыш ылын. Рок ӹрзӓлтмӓш паштек цунами лыпшалын, кыды Сендай аэропортым мышкын кен. Лин кердеш, ти рок ӹрзӓлтмӓш эче тӹлзӹ нӓрӹ шыпшылтеш.
Эйӱп

Эйӱп (турокла Eyüp ) — Турцин, Вадывел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 338.329 эдем ӹлен.
Зейтинбурну

Зейтинбурну (турокла Zeytinburnu ) — Турцин, Вадывел Стамбул илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 292.430 эдем ӹлен.
Ӱмрание

Ӱмрание (турокла Ümraniye ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн дӓ Стамбул халан центр районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 573.265 эдем ӹлен.
Ӱскӱдар

Ӱскӱдар (турокла Üsküdar ) — Турцин, Ирвел Стамбул илӹн дӓ Стамбул халан центр районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 526.947 эдем ӹлен.
Шӓмӓнӓ ныр

Шӓмӓнӓ ныр - [[Пӹзӹкныр вел солавлӓ| Пӹзӹкныр вел] [[Кӱшӹл Пӹзӹкныр]] сола донышы ныр.
[[Категори:Географи]]
[[Категори:Кырык сир топонимика]]
[[Категори:Мары топонимика]]
Диядин

Диядин (турокла Diyadin ) — Турцин, Ирвел Агры илӹн районжы ("илчежӹ"). 2000-шӹ ин тӹштӹ 40,768 эдем ӹлен.
Тавар

Тавар - кӹртни гӹц ӹштӹмӹ ишкӹ форман пӓшӓ инструмент. Таварын вурдыжы шӹренжок пу гӹц ылеш.
Шӱдӹмари сола

Шӱдӹмари сола - Вичӹ областьыштыш Кикнур кымдем Цеке вел сола.
Вичӹ область

Вичӹ область - Россий Федерациштӹш область, Мары Элын йыдпелвел пашкудыжы. 
Кымдецшӹ 120,4 тӹж. км². Ӹлӹзы шот - 1396,8 тӹжем эдем. Административ покшал — Вичӹ хала, "рушла Киров". Вичӹ областьышты 39 000 нӓрӹ марын ӹлӓ (2002).
Пави карем

Пави карем - Пӹзӹкныр вел Кого Сормӓнӓнгӹр сола донышы карем.
Кого Шӹндӹр сола

Кого Шӹндӹр сола тенгеок Изӓрня сола - Суасламарыштыш Моргауш кымдемӹн Кого Шӹндӹр ӓнгӹр тӹрӹштӹш сола. Солашты 1500 эдем ӹлӓ.
Цикмӓ - Шывашар шоссе вӹлнӹ вӓрлӓнӓ.
Изӓрня сола

Изӓрня сола тенгеок Кого Шӹндӹр сола - Суасламарыштыш Моргауш кымдемӹн Кого Шӹндӹр ӓнгӹр тӹрӹштӹш сола. 
Ти солан этимологижӹ изӓрня йӹде эртӓрӹмӹ пазар гӹц лин.
Солашты 1500 нӓрӹ эдем ӹлӓ.
Цикмӓ - Шывашар шоссе вӹлнӹ вӓрлӓнӓ.
Musiqq

Musiqq 2009-шы ин погымы латыш дуэт. 23 февральын 2011-шӹ ин ти дуэтӹм Евровидени мыры конкурсыш айырымы. Дуэт Германиштӹ "Angel in Disguise" мырыжы доно Латвим анжыкташ тӹнгӓлеш.
Айдахо

Айдахо ( — Америкын ушымы штатвлӓ логӹц иктӹжӹ, кыды Америкын Кырыкан штатвлӓн группышкы пыра. Штатын территорижӹ: 216 632 км. Штатын ӹлӹзӹ шот: 1 545 801 эдем (2000 и).
Сек кого халажы Бойсе 205 314 (2008 и) эдем. Вес штатвлӓ логӹц Айдахо кымдецшӹ доно 14-шы дӓ ӹлӹзӹ шот доно 39-шӹ ылеш. Штат статусым Айдахолан 3 июльын 1890 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 43-шы ылын. Штатышты шукы минерал дӓ пӧрттӱ пайда улы. Штатын девизжӹ «Esto perpetuum» (лат".): «Тенге курымеш лижӹ»
Кагыль нер куп

Кагыль нер куп - Кӹлемар кымдем Тумер посёлкы донышы Орехов Яр лишнӹшӹ куп. Кӹзӹт Йыл лӹвакӹ лин.
Кажар карем

Кажар карем - Шур вел Вӹцпистӹ сола донышы карем.
Догубаязыт

Догубаязыт (турокла Doğubayazıt ) — Турцин, Ирвел Агры илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 111,640 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «догу» ('ирвел') дон «Баязыт» ('Байазид-хан') шамаквлӓ гӹц лин.
Ташлычай

Ташлычай (турокла Taşlıçay ) — Турцин, Ирвел Агры илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 23,421 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ташлы» ('stony') дон «чай» ('Ручей/Stream') шамаквлӓ гӹц лин.
Патнос

 
Патнос (турокла Patnos ) — Турцин, Кечӹвӓл Агры илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 140,490 эдем ӹлен.
Кажар лидӹ

Кажар лидӹ - Микрӓк вел Петуксола лишнӹш лидӹ.
Кажар нер (алык)

Кажар нер - Шур вел Вӹцпистӹ лишнӹш алык.
Тутак

Тутак (турокла Tutak ) — Турцин, Вадывел Агры илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 33,832 (пӱэргӹ: 17.375; ӹдӹрӓмӓш: 16.457) эдем ӹлен.
Кажар нер (карем)

Кажар нер - Шур вел Вӹцпистӹ лишнӹш карем.
Хамур

Хамур (турокла Hamur ) — Турцин, Покшал Агры илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 22,875 (пӱэргӹ: 11,798; ӹдӹрӓмӓш: 11,077) эдем ӹлен.
Элешкирт

Элешкирт (турокла Eleşkirt ) — Турцин, Йыд-вадывел Агры илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 39,281 эдем ӹлен.
Туфанбейли

Туфанбейли (турокла Tufanbeyli ) — Турцин, Йыдвел Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 17,882 эдем ӹлен.
Кавшта йӓр

Кавшта йӓр - Пӹзӹкныр вел Кӱшӹл Пӹзӹкныр сола лишнӹш йӓр.
Грузи халавлӓ

Грузи халавлӓ
Саимбейли

Саимбейли (турокла Saimbeyli ) — Турцин, Йыдвел Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 18,209 эдем ӹлен.
Феке

Феке (турокла Feke ) — Турцин, Йыдвел Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 19,230 эдем ӹлен.
Козан

Козан (турокла Kozan ) — Турцин, Йыдвел Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 141,023 эдем ӹлен.
Аладаг

Аладаг (турокла Aladağ ) — Турцин, Йыдвел Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шы ин тӹштӹ 17,494 (пӱэргӹ: 8,768; ӹдӹрӓмӓш: 8,726) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ала» ('ала') дон «даг» ('кырык') шамаквлӓ гӹц лин.
Позанты

Позанты (турокла Pozantı ) — Турцин, Вадывел Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шы ин тӹштӹ 19,641 эдем ӹлен.
Азербайджан халавлӓ

Азербайджан халавлӓ
Караташ

Караташ (турокла Karataş ) — Турцин, Кечӹвӓл Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шы ин тӹштӹ 20,972 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кара» ('шим') дон «таш» ('stone') шамаквлӓ гӹц лин.
Сарычам

Сарычам (турокла Sarıçam &lt; "Pinus sylvestris") — Турцин, Покшал Адана илӹн дӓ Адана халан центр районжы ("илчежӹ"). 2009-шы ин тӹштӹ 115,379 (пӱэргӹ: 59,271; ӹдӹрӓмӓш: 56,108) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «сары» ('сар') дон «чам» ('йӓктӹ') шамаквлӓ гӹц лин. Халашты НАТО-н базыжы (Инджирлик İncirlik) вӓрлӓнӓ.
Армени халавлӓ

Армени халавлӓ
Армени Република 10 провинциэш шелӓлтеш, кышты 49 хала дон 953 сола. Сек кого хала, вуйхала Ереван,1 440 000 нӓрӹ эдем ӹлӓ.
Чукурова

Чукурова (турокла Çukurova ) — Турцин, Вадывел Адана илӹн дӓ Адана халан центр районжы ("илчежӹ"). 2009-шы ин тӹштӹ 331,421 (пӱэргӹ: 162,360; ӹдӹрӓмӓш: 169,061) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «чукур» ('лаксак') дон «ова» ('лапата') шамаквлӓ гӹц лин.
Юмурталык

Юмурталык (турокла Yumurtalık ) — Турцин, Кечӹвӓл Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шы ин тӹштӹ 18,732 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «юмурта» ('мыны') дон «-лык» ('a suffix: place of ...') шамаквлӓ гӹц лин.
Имамоглу

Имамоглу (турокла İmamoğlu ) — Турцин, Покшал Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шы ин тӹштӹ 31,052 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «имам» ('имам') дон «огул» ('эргӹ' ; → «оглу» &lt; «огулу» 'эргӹжӹ') шамаквлӓ гӹц лин, тенге ('имамын эргӹжӹ') лиэш.
Джейхан

Джейхан (турокла Ceyhan ) — Турцин, Кечӹвӓл-ирвел Адана илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 158,729 эдем ӹлен.
Караисалы

Караисалы (турокла Karaisalı ) — Турцин, Вадывел Адана илӹн дӓ Адана халан центр районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 28,199 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кара» ('шим ') дон «Иса» (male name: 'Jesus') дӓ «-лы» ('tribal name maker suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Йӱрегир

Йӱрегир (турокла Yüreğir ) — Турцин, Кечӹвӓл Адана илӹн дӓ Адана халан центр районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 568,021 эдем ӹлен.
Сейхан

 
Сейхан (турокла Seyhan ) — Турцин, Кечӹвӓл-вадывел Адана илӹн дӓ Адана халан центр районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 1,064,341 эдем ӹлен.
Шӹльӹ

Шӹльӹ - ("Avena") шуды йиш йыхыш пырышы кушкыш, кыды пӧрттӱштӹ Европышты, Азиштӹ дӓ Йыдпел- Вадывел Африкаышты вӓшлиалтеш. Ти йыхышты 25 нӓрӹ тӹрлӹ йиш улы. Культивируйымы шӹльӹвлӓ логӹц сек кымдан пӓлӹмӹ ныр шӹльӹ ("Avena sativa") ылеш.
Хӹрхӓ

Хӹрхӓ - микропӹрцӹк ара. Хӹрхӓ ӹшкежӹ пӱэргӹ тӹнгӓлтӹшӓн гаметофит ылеш, кыды микро пырак лошты виӓнгеш дӓ ӹдӹрӓмӓш тӹнгӓлтӹшӓн гаметофитӹм кӹцкӓндӹшӹ рольым мадеш.
Шӓдӓнгӹ

Шӓдӓнгӹ - () — икиӓш дӓ кокиаш шудыла кушкыш, кыдын пӹрцӹжӹм янгыштен, лашашым ӹштӓт. Кырык марла шӓдӓнгӹ лашашым эче ош лашаш маныт. Лашашым качкышвлӓм ӹштӹмӓштӹ кычылтыт. Мулӓндӹ вӹлнӹ сек шукы шӓдӓнгӹ куштышы сандалӹквлӓ Китай, Инди, АУШ дӓ Россий Федераци ылыт. Мары Элыштат шӓдӓнгӹм культивируят. Шӓдӓнгӹм эдем 10 000 и перви кушташ тӹнгалын. Вегетаци жепшӹ минимум 100 кечӹ.
Гергер

Гергер (турокла Gerger ) — Турцин, Ирвел Адыяман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 25,769 (пӱэргӹ: 12,509; ӹдӹрӓмӓш: 13,260) эдем ӹлен.
Шож

Шож () - шудыла пӹрцӹм пушы икиӓш кушкыш. Шожым качкыш йӓмдӹлӹмӹ индустриштӹ кычылтыт, тӹдӹ гӹц шож шӹрӓшӹм ӹштӓт дӓ сырам шолтат. Вольык пукшымаштат шож кого вӓрӹм йӓшнӓ.
Кяхта (Адыяман)

Кяхта (турокла Kâhta ) — Турцин, Ирвел Адыяман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 116,049 (пӱэргӹ: 57,691 ; ӹдӹрӓмӓш: 58,358) эдем ӹлен.
Кудар

Кудар - Кугилӓнсола донышы ныр.
Синджик

Синджик (турокла Sincik ) — Турцин, Йыдвел Адыяман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 21,131 (пӱэргӹ: 10,277 ; ӹдӹрӓмӓш: 10,854) эдем ӹлен.
Куды вӓр лык карем

Куды вӓр лык карем - Йоласал донышы карем.
Кудын ныр

Кудын ныр - Пӹзӹкныр вел Кукшылидӹ сола донышы ныр.
Челикхан

Челикхан (турокла Çelikhan ) — Турцин, Йыдвел Адыяман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 15,540 (пӱэргӹ: 7,903; ӹдӹрӓмӓш: 7,637) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «челик» ('steel') дон «хан» ('karavan-saray') шамаквлӓ гӹц лин.
Самсат

Самсат (турокла Samsat ) — Турцин, Кечӹвӓл Адыяман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 10,253 (пӱэргӹ: 5,021; ӹдӹрӓмӓш: 5,232) эдем ӹлен.
Кужлидӹ карем

Кужлидӹ карем – Картук вел Кужлидӹ сола лишнӹш карем.
Кужлык йӓр

Кужлык йӓр – Виловат велнӹш Кого йӓр лишнӹ кишӹ Йыл лӹвӓкӹ лишӹ йӓр.
Кужнур

Кужнур – Угарман областьын Тонкин кымдемӹштӹш Ыштымычаш сола донышы ныр.
Кужолык (ӓнгӹр)

Кужолык (ӓнгӹр) – Кӹлемар кымдемӹштӹ Кого Какшаныш вургымла гӹц йоген пырышы ӓнгӹр.
Кужолык (сола)

Кужолык (сола) – Кӹлемар кымдемӹштӹш Йылейӓл вел сола.
Кужы алык

Кужы алык – Виловат вел Юаньсир сола донышы алык.
Бесни

Бесни (турокла Besni ) — Турцин, Вадывел Адыяман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 80,681 (пӱэргӹ: 39,906; ӹдӹрӓмӓш: 40,775) эдем ӹлен.
Кужы алык куп

Кужы алык куп – Виловат вел Юаньсир сола донышы куп.
Тут (хала)

Тут (турокла Tut ) — Турцин, Вадывел Адыяман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 11,502 (пӱэргӹ: 5,800; ӹдӹрӓмӓш: 5,702) эдем ӹлен.
Боздоган

Боздоган (турокла Bozdoğan ) — Турцин, Ирвел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 36,463 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «боз» ('луды') дон «доган» ('falcon') шамаквлӓ гӹц лин.
Бухаркент

Бухаркент (турокла Buharkent ) — Турцин, Ирвел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 12,527 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «бухар» ('steam') дон «кент» ('хала') шамаквлӓ гӹц лин.
Кушадасы

Кушадасы (турокла Kuşadası ) — Турцин, Вадывел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 78,793 (пӱэргӹ: 40,301; ӹдӹрӓмӓш: 38,492) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «куш» ('кек') дон «ада» ('ошмаоты' ; → «... адасы» '... ошмаотыжы') шамаквлӓ гӹц лин.
Дидим (Айдын)

Дидим (турокла Didim ) — Турцин, Вадывел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 52,813 эдем ӹлен.
Пос йӓр

Пос йӓр - Кӹлемар кымдем Йуксӓр вел Кого Куплонга солаштыш йӓр.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер. Йошкар - Ола, 2003 и.
Кӱ нер

Кӱ нер - Виловат вел Тьотянсола донышы неркӓ.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Сӧке

Сӧке (турокла Söke ) — Турцин, Вадывел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 115.133 эдем ӹлен.
Герменджик

Герменджик (турокла Germencik ) — Турцин, Вадывел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 43.524 (пӱэргӹ: 21.435; ӹдӹрӓмӓш: 22.089) эдем ӹлен.
Инджирлиова

Инджирлиова (турокла İncirliova ) — Турцин, Вадывел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 42,293 (пӱэргӹ: 21,041; ӹдӹрӓмӓш: 21,252) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «инджирли» ('thing having инжир') дон «ова» ('лапата') шамаквлӓ гӹц лин.
Кочарлы

 
Кочарлы (турокла Koçarlı ) — Турцин, Вадывел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 27,071 (пӱэргӹ: 13,451; ӹдӹрӓмӓш: 13,620) эдем ӹлен.
Карпузлу

Карпузлу (турокла Karpuzlu ) — Турцин, Вадывел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 12,701 (пӱэргӹ: 6,384; ӹдӹрӓмӓш: 6,317) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «карпуз» ('арбуз') дон «-лу» ('having of') шамаквлӓ гӹц лин.
Чине

Чине (турокла Çine ) — Турцин, Кечӹвӓл Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 53,694 (пӱэргӹ: 26,823; ӹдӹрӓмӓш: 26,871) эдем ӹлен.
Караджасу

Караджасу (турокла Karacasu ) — Турцин, Ирвел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 21,089 (пӱэргӹ: 10,406; ӹдӹрӓмӓш: 10,683) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «караджа» ('blackish') дон «су» ('water') шамаквлӓ гӹц лин.
Куюджак

Куюджак (турокла Kuyucak ) — Турцин, Ирвел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 29,891 (пӱэргӹ: 14,741; ӹдӹрӓмӓш: 15,150) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кую» ('well') дон «-джак» ('suffix of dimunitive') шамаквлӓ гӹц лин.
Кӧшк

 
Кӧшк (турокла Köşk ) — Турцин, Йыдвел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 27,168 (пӱэргӹ: 13,679; ӹдӹрӓмӓш: 13,489) эдем ӹлен.
Назилли

Назилли (турокла Nazilli ) — Турцин, Йыдвел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 143,627 (пӱэргӹ: 71,045; ӹдӹрӓмӓш: 72,582) эдем ӹлен.
Султанхисар

Султанхисар (турокла Sultanhisar ) — Турцин, Йыдвел Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 21,077 (пӱэргӹ: 10,411; ӹдӹрӓмӓш: 10,666) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «султан» ('султан') дон «хисар» ('castle') шамаквлӓ гӹц лин.
Енипазар (Айдын)

 
Енипазар (турокла Yenipazar ) — Турцин, Покшал Айдын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 13,615 (пӱэргӹ: 6,669; ӹдӹрӓмӓш: 6,946) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ени» ('у') дон «пазар» ('базар') шамаквлӓ гӹц лин.
Енипазар (Биледжик)

 
Енипазар (турокла Yenipazar ) — Турцин, Йыдвел Биледжик илӹн районжы ("илчежӹ"). 2000-шӹ ин тӹштӹ 4916 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ени» ('у') дон «пазар» ('базар') шамаквлӓ гӹц лин.
Агачӧрен

Агачӧрен (турокла Ağaçören ) — Турцин, Йыдвел Аксарай илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 9,400 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «агач» ('пушӓнгӹ') дон «ӧрен» ('руина') шамаквлӓ гӹц лин.
Эскил

Эскил (турокла Eskil ) — Турцин, Вадывел Аксарай илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шӹ ин тӹштӹ 26,073 эдем ӹлен.
Гӱлагач

Гӱлагач (турокла Gülağaç) — Турцин, Ирвел Аксарай илӹн районжы ("илчежӹ"). 2000-шӹ ин тӹштӹ 26,874 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «гӱл» ('роза') дон «агач» ('пушӓнгӹ') шамаквлӓ гӹц лин.
Гӱзельюрт (Турци)

Гӱзельюрт (турокла Güzelyurt ) — Турцин, Ирвел Аксарай илӹн районжы ("илчежӹ"). 2000-шӹ ин тӹштӹ 16,836 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «гӱзель» ('beautiful') дон «юрт» ('homeland') шамаквлӓ гӹц лин.
Ортакӧй (Аксарай)

Ортакӧй (турокла Ortaköy ) — Турцин, Йыдвел Аксарай илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 40,477 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «орта» ('покшал') дон «кӧй» ('сола') шамаквлӓ гӹц лин.
Сарыяхши

Сарыяхши (турокла Sarıyahşi ) — Турцин, Йыдвел Аксарай илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 7,250 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «сары» ('сар') дон «яхши» ('beautiful') шамаквлӓ гӹц лин.
Ортакӧй (Чорум)

Ортакӧй (турокла Ortaköy ) — Турцин, Ирвел Чорум илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 10.725 (пӱэргӹ: 5.453; ӹдӹрӓмӓш: 5.272) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «орта» ('покшал') дон «кӧй» ('сола') шамаквлӓ гӹц лин.
Пырса

Пырса () — пырса йиш шудывлӓн йыхыш пырышы изи йӹргешкы ӹлӹштӓшӓн икиӓш шудыла кушкыш. Пырса вӹдӹлӓлт кушшы ӹрдӓн ылеш. Шошым шокшырак рокыш ӱдӓт дӓ шӹтен лӓкмӹкӹжӹ шукыштат агыл пеледӓш, тидӹ паштек ыжар парнявлӓм кушташ тӹнгӓлеш, кыды кӧргӹштӹ пырсавлӓ кушкыт. Ыжар пырса - тотлы качкыш, шӹренжок тӹдӹм тӧрӧк аваха гӹц качкыт. Пырсам качкыш йӓмдӹлӹмӹ индустриштӹ кычылтыт, консервируйымыкы ыжар пырса лиэш, кукшы пырса гӹц лемӹм шолтат дӓ тенгеок лашашым янгыштат.
Огузлар

Огузлар (турокла Oğuzlar ) — Турцин, Покшал Чорум илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7.733 (пӱэргӹ: 3.766; ӹдӹрӓмӓш: 3.967) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Огуз» ('Огуз') дон «-лар» ('-влӓ') шамаквлӓ гӹц лин.
Ӓмӓцӓк лык

Ӓмӓцӓк лык - Виловат велнӹш Кого йӓр лык. Йыл лӹвӓкӹ лин. 
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Ташова

Ташова (турокла Taşova ) — Турцин, Ирвел Амасья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 31,723 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «таш» ('кӱ') дон «ова» ('лапата') шамаквлӓ гӹц лин.
Ӓнгӹрвуй карем

Ӓнгӹрвуй карем - Картук вел Мӹрзӓнӓй сола донышы карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Изи Цигӓнсола

Изи Цигӓнсола, тенгеок "Когосир" - Шур вел сола, Макарсирӹш 1 уштыш. Этимологижӹ "Цигӓ" (ти вӓрӹш ӹлӓш ванжышы пӹтӓриш эдемӹн лӹмжӹ) дон "сола" гыц лин. 2001 ин солашты 188 эдем ӹлен.
Сулуова

Сулуова (турокла Suluova ) — Турцин, Йыдвел Амасья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2000-шӹ ин тӹштӹ 54,123 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «сулу» ('watery') дон «ова» ('лапата') шамаквлӓ гӹц лин.
Микушкансир

Микушкансир - Шур вел сола, Макарсирӹш 3 уштыш. Кого Пӹнгель ӓнгӹрӹн вургымла сирӹштӹжӹ вӓрлӓнӓ. Этимологижӹ "Микуш" (ти вӓрӹш ӹлӓш ванжышы пӹтӓриш эдемӹн лӹмжӹ) дон "сир" гӹц лин. 2001 ин солашты 10 эдем ӹлен.
Пекеттӧрем

Пекеттӧрем - Шур вел сола, Макарсирӹш 4 уштыш. Кого Пӹнгель ӓнгӹрӹн вургымла сирӹштӹжӹ вӓрлӓнӓ. Этимологижӹ "пекет" (оролы) дон "тӧрем" (тӧр вӓр) гӹц лин. 2001 ин солашты 19 эдем ӹлен.
Гӧйнӱджек

Гӧйнӱджек (турокла Göynücek ) — Турцин, Кечӹвӓл Амасья илӹн дӓ Амасья халан центр районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 12,341 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «гӧйнӱк» ('drop-down field burning in the forest') дон «-джек» ('dimunitive suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Пирӹголтык

Пирӹголтык ("руш. Ценибеково") - Шур вел сола, Макарсирӹш 9 уштыш. Солам 1925-шӹ ин Вӓрӓшӓнгӹр дон Эмӓн сола гӹц ӹлӓш ванжышывлӓ ӹштенӹт. Солан лӹмжӹм "пирӹвлӓ лошты ӹлӹшӹвлӓ" семӹнь ынгылаш лиэш. Сола 1960-шы ивлӓн мычашты пӹтен.
Пӹнгельмычаш

Пӹнгельмычаш - Шур вел сола, Макарсирӹш 3 уштыш. Кого Пӹнгель ӓнгӹрӹн вургымла сирӹштӹжӹ вӓрлӓнӓ. Этимологижӹ "Пӹнгель" (ӓнгӹрӹн лӹмжӹ) дон "мычаш" гӹц лин. 2001 ин солашты 88 эдем ӹлен. Ти солашты музыкант Юшкин Лаемӹр ӹлӓ.
Гӱмӱшхаджыкӧй

Гӱмӱшхаджыкӧй (турокла Gümüşhacıköy ) — Турцин, йыд-вадывел Амасья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 24,351 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «гӱмӱш» ('silver') дӓ «хаджы» ('хаджи') дон «кӧй» ('сола') шамаквлӓ гӹц лин.
Хамамӧзӱ

Хамамӧзӱ (турокла Hamamözü ) — Турцин, Йыд-вадывел Амасья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 4,991 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «хамам» ('хамам') дон «ӧз» ('stream, creek' ; «-ӱ» '-жы/-жӹ') шамаквлӓ гӹц лин.
Мерзифон

Мерзифон (турокла Merzifon ) — Турцин, Йыд-вадывел Амасья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 75,000 эдем ӹлен.
Каш

Каш (турокла Kaş ) — Турцин, вадывел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 18,854 эдем ӹлен.
Демре

Демре тенгеок Кале (турокла Demre, Kale) — Турцин, вадывел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 25,076 (пӱэргӹ: 12,691; ӹдӹрӓмӓш: 12,385) эдем ӹлен.
Финике

Финике (турокла Finike ) — Турцин, вадывел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 46,520 (пӱэргӹ: 23,374; ӹдӹрӓмӓш: 23,146) эдем ӹлен.
Элмалы

Элмалы (турокла Elmalı ) — Турцин, вадывел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 38,077 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «элма» ('олма') дон «-лы» ('having of') шамаквлӓ гӹц лин.
Кумлуджа

Кумлуджа (турокла Kumluca ) — Турцин, вадывел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 65,109 (пӱэргӹ: 33.040; ӹдӹрӓмӓш: 32.069) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кумлу» ('sandy') дон «-джа» ('suffix: few, little') шамаквлӓ гӹц лин.
Роколма лап

 Роколма лап - Пӹзӹкныр вел Кукшылидӹ сола донышы лап. 
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Ромы нер

 Ромы нер - Пӹзӹкныр вел Кого Сӧрмӓнӓнгӹр сола донышы неркӓ. 
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Кемер (Анталья)

Кемер (турокла Kemer ) — Турцин, вадывел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35,639 (пӱэргӹ: 19,719; ӹдӹрӓмӓш: 15,920) эдем ӹлен.
Руш йӓктӹ

Руш йӓктӹ — Угарман областьын Тоншай кымдемӹштӹш Лапсола лишнӹш шӹргӹ.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Коркутели

Коркутели (турокла Korkuteli ) — Турцин, йыд-вадывел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 49,553 (пӱэргӹ: 24,674; ӹдӹрӓмӓш: 24,879) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Коркут» (пӱэргӹ лӹм: 'Коркут') дон «эль» ('эл' ; «эли» 'элжӹ') шамаквлӓ гӹц лин.
Дӧшемеалты

Дӧшемеалты (турокла Kemer ) — Турцин, йыдвел Анталья илӹн дӓ Анталья халан центр районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 40,637 (пӱэргӹ: 20,461; ӹдӹрӓмӓш: 20,176) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «дӧшеме» ('floor') дон «алт» ('under' ; «алты» 'under of') шамаквлӓ гӹц лин.
Коньяалты

Коньяалты (турокла Konyaaltı ) — Турцин, Кечӹвӓл Анталья илӹн дӓ Анталья халан центр районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 92,126 (пӱэргӹ: 46,421; ӹдӹрӓмӓш: 45,705) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Конья» ('Конья хала') дон «алт» ('under' ; «алты» 'under of') шамаквлӓ гӹц лин.
Муратпаша

Муратпаша (турокла Muratpaşa ) — Турцин, Кечӹвӓл Анталья илӹн дӓ Анталья халан центр районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 377,857 (пӱэргӹ: 187,184; ӹдӹрӓмӓш: 190,673) эдем ӹлен.
Сорамай карем

Сорамай карем - Когосола вел Йынгы Парнингӓш донышы карем. 
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Кепез

Кепез (турокла Kepez ) — Турцин, покшал Анталья илӹн дӓ Анталья халан центр районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 387,904 (пӱэргӹ: 196,199; ӹдӹрӓмӓш: 191,705) эдем ӹлен.
Аксу (Анталья)

Аксу (турокла Aksu ) — Турцин, покшал Анталья илӹн дӓ Анталья халан центр районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 57,072 (пӱэргӹ: 29,136; ӹдӹрӓмӓш: 27,936) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ак» ('ош') дон «су» ('water') шамаквлӓ гӹц лин.
Аксу (Ыспарта)

 
Аксу (турокла Aksu ) — Турцин, ирвел Ыспарта илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 5.374 (пӱэргӹ: 2.657; ӹдӹрӓмӓш: 2.717) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ак» ('ош') дон «су» ('вӹд') шамаквлӓ гӹц лин.
Серик

Серик (турокла Serik ) — Турцин, покшал Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 101,961 (пӱэргӹ: 51,874; ӹдӹрӓмӓш: 50.087) эдем ӹлен.
Манавгат (хала)

Манавгат (турокла Manavgat ) — Турцин, ирвел Анталья илӹн дӓ Анталья халан центр районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 179,311 (пӱэргӹ: 93,507; ӹдӹрӓмӓш: 85,804) эдем ӹлен.
Чаплин, Чарльз

Сэр Чарльз Спе́нсер «Ча́рли» Ча́плин, (; 16 апрель 1889 — 25 декабрь 1977) — Рӧднӓ американ комик. Американ дӓ англи киноактёр, сценарист, композитор, режиссёр, кымда профилян кинематографи актёр, тӱнымбалны сек кымдан пӓлӹмӹ персонажым — январланен каштшы Чарлим аныжыктыш, кыды кӹтӹк форман комедивлӓштӹ анжыкталтеш. Ти апай фильмвлӓм 1910-шы ивлӓн Кистоунын киностудиштӹжӹ анжыктымы. Чаплин пантомима дон буффонада йӧнвлӓм шӹренок кычылтын. 1920-шы ивлӓн тӹдӹ социальный дӓ серьезныйрак темывлӓм тӹкӓлеш. 1914 и годшен Чаплин ӹшкӹмжӹм режиссёр семӹнь анжыктен, 1916 ин фильмвлӓжӹн продюсерӹштӹ лин, 1918 и годшен музыкымат сирен.
Аксеки

 
Аксеки (турокла Akseki ) — Турцин, ирвел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 15,828 (пӱэргӹ: 7,998; ӹдӹрӓмӓш: 7,830) эдем ӹлен.
Газипаша

Газипаша (турокла Gazipaşa ) — Турцин, ирвел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 48,675 (пӱэргӹ: 24,680; ӹдӹрӓмӓш: 23,995) эдем ӹлен.
Гӱндогмуш

 
Гӱндогмуш (турокла Gündoğmuş ) — Турцин, ирвел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 9,246 (пӱэргӹ: 4,539; ӹдӹрӓмӓш: 4,707) эдем ӹлен.
Ибрады

Ибрады (турокла İbradı ) — Турцин, ирвел Анталья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 3,979 (пӱэргӹ: 2,011; ӹдӹрӓмӓш: 1,968) эдем ӹлен.
Чылдыр (хала)

Чылдыр (турокла Çıldır ) — Турцин, ирвел Ардахан илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11,800 (пӱэргӹ: 6,070; ӹдӹрӓмӓш: 5,730) эдем ӹлен.
Пософ

Пософ (турокла Posof ) — Турцин, йыдвел Ардахан илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 9,215 (пӱэргӹ: 4,564; ӹдӹрӓмӓш: 4,651) эдем ӹлен.
Дамал

Дамал (турокла Damal ) — Турцин, йыдвел Ардахан илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7,108 (пӱэргӹ: 3,654; ӹдӹрӓмӓш: 3,454) эдем ӹлен.
Ханак

 
Ханак (турокла Hanak ) — Турцин, йыдвел Ардахан илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 10,666 (пӱэргӹ: 5,409; ӹдӹрӓмӓш: 5,257) эдем ӹлен.
Гӧле

 
Гӧле (турокла Göle ) — Турцин, йыдвел Ардахан илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 32,578 (пӱэргӹ: 17,352; ӹдӹрӓмӓш: 15,226) эдем ӹлен.
Шавшат

 
Шавшат (турокла Şavşat ) — Турцин, ирвел Артвин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 18,058 (пӱэргӹ: 8,956; ӹдӹрӓмӓш: 9,102) эдем ӹлен.
Ардануч

 
Ардануч (турокла Ardanuç ) — Турцин, ирвел Артвин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 11,813 (пӱэргӹ: 6,006; ӹдӹрӓмӓш: 5,807) эдем ӹлен.
Юсуфели

 
Юсуфели (турокла Yusufeli ) — Турцин, кечӹвӓл Артвин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 21,758 (пӱэргӹ: 10,647; ӹдӹрӓмӓш: 11,111) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Юсуф» (пӱэргӹ лӹм: 'Иосиф') дон «эль» ('эл' ; «эли» 'элжӹ') шамаквлӓ гӹц лин.
Борчка

Борчка (турокла Borçka) — Турцин, йыдвел Артвин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 24,343 (пӱэргӹ: 12,351; ӹдӹрӓмӓш: 11,992) эдем ӹлен.
Хопа

Хопа (турокла Hopa ) — Турцин, йыдвел Артвин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 31,496 (пӱэргӹ: 15,677; ӹдӹрӓмӓш: 15,819) эдем ӹлен.
Архави

 
Архави (турокла Arhavi ) — Турцин, вадывел Артвин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 19,132 (пӱэргӹ: 9,389; ӹдӹрӓмӓш: 9,743) эдем ӹлен.
Мургул

 
Мургул (турокла Murgul ) — Турцин, вадывел Артвин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 5,995 (пӱэргӹ: 3,086; ӹдӹрӓмӓш: 2,909) эдем ӹлен.
Башмакчы

 
Башмакчы (турокла Başmakçı ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 10,944 (пӱэргӹ: 5,414; ӹдӹрӓмӓш: 5,530) эдем ӹлен.
Дазкыры

 
Дазкыры (турокла Dazkırı ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 11,165 эдем ӹлен.
Эвджилер

 
Эвджилер (турокла Evciler ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 8,609 эдем ӹлен.
Кызылӧрен

 
Кызылӧрен (турокла Kızılören ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 2,889 эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кызыл» ('якшар') дон «ӧрен» ('руина') шамаквлӓ гӹц лин.
Динар (хала)

 
Динар (турокла Dinar ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 50,511 эдем ӹлен. 
Линквлӓ.
[tr:Dinar, Afyonkarahisar]]
Сандыклы

 
Сандыклы (турокла Sandıklı ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2007-шӹ ин тӹштӹ 61,843 эдем ӹлен.
Ходжалар

 
Ходжалар (турокла Hocalar ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11,409 (пӱэргӹ: 5,580; ӹдӹрӓмӓш: 5,829) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ходжа» ('учитель; имам') дон «-лар» ('-влӓ') шамаквлӓ гӹц лин.
Синанпаша

 
Синанпаша (турокла Sinanpaşa ) — Турцин, вадывел Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 43,236 (пӱэргӹ: 21,347; ӹдӹрӓмӓш: 21,889) эдем ӹлен. 
Линквлӓ.
Чай (хала)

 
Чай (турокла Çay ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 34,943 (пӱэргӹ: 17,219; ӹдӹрӓмӓш: 17,724) эдем ӹлен.
Шухут

 
Шухут (турокла Şuhut ) — Турцин, кечӹвӓл Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 40,072 (пӱэргӹ: 19,832; ӹдӹрӓмӓш: 20,240) эдем ӹлен.
Султандагы

 
Султандагы (турокла Sultandağı ) — Турцин, ирвел Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 19,007 (пӱэргӹ: 9,038; ӹдӹрӓмӓш: 9,969) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «султан» ('султан') дон «даг» ('кырык' ; → «дагы» 'кырыкжы') шамаквлӓ гӹц лин, тенге ('султанын кырыкжы') лиэш.
Эмирдаг

 
Эмирдаг (турокла Emirdağ ) — Турцин, ирвел Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 43,706 (пӱэргӹ: 21,880; ӹдӹрӓмӓш: 21,826) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «эмир» ('эмир') дон «даг» ('кырык') шамаквлӓ гӹц лин, тенге ('эмирин кырыкжы') лиэш.
Болвадин

 
Болвадин (турокла Bolvadin ) — Турцин, ирвел Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 45,751 (пӱэргӹ: 22,813; ӹдӹрӓмӓш: 22,938) эдем ӹлен.
Чобанлар

 
Чобанлар (турокла Çobanlar ) — Турцин, покшал Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 13,389 (пӱэргӹ: 6,680; ӹдӹрӓмӓш: 6,709) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «чобан» ('shepherd') дон «-лар» ('-влӓ') шамаквлӓ гӹц лин.
Исджехисар

 
Исджехисар (турокла İscehisar ) — Турцин, йыдвел Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 23,804 (пӱэргӹ: 11,910; ӹдӹрӓмӓш: 11,894) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «исдже» ('few sooty') дон «хисар» ('castle') шамаквлӓ гӹц лин.
Ихсание

 
Ихсание (турокла İhsaniye ) — Турцин, йыдвел Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 30,055 (пӱэргӹ: 14,986; ӹдӹрӓмӓш: 15,069) эдем ӹлен.
Баят (Чорум)

 
Баят (турокла Bayat ) — Турцин, вадывел Чорум илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 25.485 (пӱэргӹ: 12.335; ӹдӹрӓмӓш: 13.150) эдем ӹлен.
Баят (Афьонкарахисар)

 
Баят (турокла Bayat ) — Турцин, йыдвел Афьонкарахисар илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 8,599 (пӱэргӹ: 4,294; ӹдӹрӓмӓш: 4,305) эдем ӹлен.
Айдынтепе

 
Айдынтепе (турокла Aydıntepe ) — Турцин, йыдвел Байбурт илӹн районжы ("илчежӹ"). 2009-шӹ ин тӹштӹ 6.272 эдем ӹлен.
Демирӧзӱ

 
Демирӧзӱ (турокла Demirözü ) — Турцин, вадывел Байбурт илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 8,651 эдем ӹлен.
Айвалык

 
Айвалык (турокла Ayvalık ) — Турцин, вадывел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 61,730 (пӱэргӹ: 30,757; ӹдӹрӓмӓш: 30,973) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «айва» ('айва') дон «-лык» ('place of') шамаквлӓ гӹц лин.
Сусурлук

 
Сусурлук (турокла Susurluk) — Турцин, йыдвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 42,528 (пӱэргӹ: 21,052; ӹдӹрӓмӓш: 21,476) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «сусур» (&lt; «су сыгыры» Water Cattle 'Bubalus bubalis') дон «-лук» ('place of') шамаквлӓ гӹц лин.
Сӹнзӓ

Сӹнзӓ - () — Эдемӹн дӓ вольыквлӓн анжышы системыштын сенсор органышты, кыды электромагнит коэвлӓм шижеш дӓ ужмы процессым реализуя. Сӹнзӓ гач 90 % информаци толеш.
Сӹнзӓвын

Сӹнзӓвын () — эдемӹн дӓ вольыквлӓн сӹнзӓштӹ йӹр кушшы мытык пын. Эдемӹн сӹнзӓвынжы 90 кечӹ нӓрӹ ӹлӓ. Сӹнзӓ кушнӹ 150 - 250 сӹнзӓвын, улнӹжӹ - 50 - 150. Кушӹл сӹнзӓвынвлӓн кытышты 10 мм якте, улнӹшвлӓн 7 мм якте шоэш. Сӹнзӓвын сӹнзӓш пыраклан дӓ ма-шон изи шӹнгӓлӓн пыраш ӓптӹртӓ.
Кӱӓныр

Кӱӓныр ("руш. Горемцы") - Угарман областьын Тоншай кымдем Кӹвервуй вел сола.
Гӧмеч

 
Гӧмеч (турокла Gömeç ) — Турцин, вадывел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11,581 (пӱэргӹ: 5,765; ӹдӹрӓмӓш: 5,816) эдем ӹлен.
Бурхание

 
Бурхание (турокла Burhaniye ) — Турцин, вадывел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 49,380 (пӱэргӹ: 24,952; ӹдӹрӓмӓш: 24,428) эдем ӹлен.
Эдремит (Ван)

 
Эдремит (турокла Edremit ) — Турцин, вадывел Ван илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 24,463 (пӱэргӹ: 12,317; ӹдӹрӓмӓш: 12,146) эдем ӹлен.
Эдремит (Балыкесир)

 
Эдремит (турокла Edremit ) — Турцин, вадывел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 113,453 (пӱэргӹ: 57,045; ӹдӹрӓмӓш: 56,408) эдем ӹлен.
Хавран

 
Хавран (турокла Havran ) — Турцин, вадывел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 28,158 (пӱэргӹ: 14,149; ӹдӹрӓмӓш: 14.009) эдем ӹлен.
Балья

 
Балья (турокла Balya ) — Турцин, вадывел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 15,961 (пӱэргӹ: 7,975; ӹдӹрӓмӓш: 7,986) эдем ӹлен.
Ивринди

 
Ивринди (турокла İvrindi ) — Турцин, вадывел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11,145 (пӱэргӹ: 5.555; ӹдӹрӓмӓш: 5.590) эдем ӹлен.
Саваштепе

 
Саваштепе (турокла Savaştepe ) — Турцин, кечӹвӓл Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7,070 (пӱэргӹ: 3,500; ӹдӹрӓмӓш: 3,570) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «саваш» ('war') дон «тепе» ('hill') шамаквлӓ гӹц лин.
Сындыргы

 
Сындыргы (турокла Sındırgı ) — Турцин, кечӹвӓл Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 40,648 (пӱэргӹ: 19.714; ӹдӹрӓмӓш: 20.934) эдем ӹлен.
Бигадич

 
Бигадич (турокла Bigadiç ) — Турцин, кечӹвӓл Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 49.261 (пӱэргӹ: 24.238; ӹдӹрӓмӓш: 25.023) эдем ӹлен.
Дурсунбей

 
Дурсунбей (турокла Dursunbey ) — Турцин, ирвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 45.780 (пӱэргӹ: 22.618; ӹдӹрӓмӓш: 23.162) эдем ӹлен.
Кепсут

 
Кепсут (турокла Kepsut ) — Турцин, ирвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 25.170 (пӱэргӹ: 12.390; ӹдӹрӓмӓш: 12.780) эдем ӹлен.
Мармара (район)

 
Мармара (турокла Marmara ) — Турцин, йыдвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 8.908 (пӱэргӹ: 4.963; ӹдӹрӓмӓш: 3.945) эдем ӹлен.
Маньяс

 
Маньяс (турокла Manyas ) — Турцин, йыдвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 22.997 (пӱэргӹ: 11.339; ӹдӹрӓмӓш: 11.658) эдем ӹлен.
Мыняк лидӹ

 Мыняк лидӹ - Шур вел Аматисола дон Пӹнгель Парнингӓш солавлӓ лоштыш лидӹ.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Мырсаняк шӹргӹ

Мырсаняк шӹргӹ - Пайскырык вел Порандай сола лишнӹш шӹргӹ.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Бандырма

 
Бандырма (турокла Bandırma ) — Турцин, йыдвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 130.474 (пӱэргӹ: 64.758; ӹдӹрӓмӓш: 65.716) эдем ӹлен.
Мытык карем

Мытык карем - Пӹзӹкныр вел Сарансола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Эрдек

 
Эрдек (турокла Erdek ) — Турцин, йыдвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 34.704 (пӱэргӹ: 17.728; ӹдӹрӓмӓш: 16.976) эдем ӹлен.
Мытык нер

Мытык нер - Якшар Йыл вел Ӱл Солаволкы сола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Мытык яр

Мытык яр - Эмӓн вел Пальтикӓнӓнгӹр сола лишнӹш йырлан.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Мычай лык

Мычай лык - Пайскырык вел Актусолаштыш лык.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Мӹрзӓк куп

Мӹрзӓк куп - Кӹлемар кымдемыштӹш Йӱксӓр вел Изи Йӓнчӓ дон Кого Йӓнчӓ солавла лоштыш куп.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Гӧнен (Балыкесир)

 
Гӧнен (турокла Gönen) — Турцин, йыдвел Балыкесир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 73.005 (пӱэргӹ: 36.028; ӹдӹрӓмӓш: 36.977) эдем ӹлен.
Мӹрзӓнӓй

Мӹрзӓнӓй - Картук вел сола. Картукыш 0,2 уштыш. 2001-шӹ ин солашты 110 эдем ӹлен.
Мӹрзӓнӓй карем

Мӹрзӓнӓй карем - Когосола вел Йынгы Парнингӓш сола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Мӹрзӱш лап

Мӹрзӱш лап - Йоласал вел Аманыр сола доны Кого Йынгы ӓнгӹр лишнӹш лапата.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Наеждӹ пичӹ

Наеждӹ пичӹ - Шур вел Якшар Май солашты пичӹ вӓр.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Амасра

 
Амасра (турокла Amasra ) — Турцин, йыдвел Бартын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 15.641 (пӱэргӹ: 7.673; ӹдӹрӓмӓш: 7.968) эдем ӹлен.
Куруджашиле

 
Куруджашиле (турокла Kurucaşile ) — Турцин, йыдвел Бартын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7.657 (пӱэргӹ: 3.744; ӹдӹрӓмӓш: 3.913) эдем ӹлен.
Якшар Май

Якшар Май, тенгеок Красный Май - Шур вел сола. Солалан 1927-шӹ ин негӹцӹм пиштӹмӹ. Шывашар - Москва шоссе якте 5 уштыш. Макарсир якте 16 уштыш. 2001-шӹ ин солашты 65 эдем ӹлен.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Улус

 
Улус (турокла Ulus ) — Турцин, ирвел Бартын илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 24.458 (пӱэргӹ: 11.785; ӹдӹрӓмӓш: 12.673) эдем ӹлен.
Сасон

 
Сасон (турокла Sason ) — Турцин, йыдвел Батман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 33.295 (пӱэргӹ: 17.176; ӹдӹрӓмӓш: 16.119) эдем ӹлен. 
Линквлӓ.
Пӹнгель Парнингӓш

Пӹнгель Парнингӓш - Шур вел Кого Пӹнгель ӓнгӹр тӹрӹштӹш сола. Документвлӓштӹ XVIII-шӹ курымын анжыкталтеш. Акпарс мӱлӓндӹш пырен. 2001-шӹ ин солашты 253 эдем ӹлен. Ти солашты пӹтӓриш мары ӹдӹрӓмӓш профессор Лидия Васикова шачын. Тенгеок профессор Зоя Зорина ти сола гӹц ылеш. Ти солашты кымдан палӹмӹ фермер Андрей Бабушкин ӹлӓ дӓ пӓшӓлӓ.
Козлук

 
Козлук (турокла Kozluk ) — Турцин, йыдвел Батман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 62.114 (пӱэргӹ: 31.320; ӹдӹрӓмӓш: 30.794) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «коз» ('walnut') дон «-лук» ('place of') шамаквлӓ гӹц лин.
Иван куп

Иван куп - Кӹлемар кымдемыштӹш Йӱксӓр вел Пӹнжӹдӹр сола лишнӹш куп.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Бешири

 
Бешири (турокла Beşiri ) — Турцин, покшал Батман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 32.282 (пӱэргӹ: 16.289; ӹдӹрӓмӓш: 15.993) эдем ӹлен.
Иван ныр нер

Иван ныр нер - Микрӓк вел Кӱшӹл Ямангаш сола лишнӹш неркӓ.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Иван ӧрдӹж

Иван ӧрдӹж - Шур вел Макарсир сола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Иваныр

Иваныр (руш. Ивануры) - Кӹлемар кымдемыштӹш, Кӹлемар лишнӹш сола.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Ивась кугилӓ

Ивась кугилӓ - Вилоат вел Паратмар сола лишнӹш шӹргӹ.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Иватин карем

Иватин карем - Виловат вел Немӹцсола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Хасанкейф

 
Хасанкейф (турокла Hasankeyf ) — Турцин, кечӹвӓл Батман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7.412 (пӱэргӹ: 3.782; ӹдӹрӓмӓш: 3.630) эдем ӹлен.
Ивашкан карем

Ивашкан карем - Пӹзӹкныр вел Кого Сӧрмӓнӓнгӹр сола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Герджӱш

Герджӱш (турокла Gercüş ) — Турцин, кечӹвӓл Батман илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 26.111 (пӱэргӹ: 13.123; ӹдӹрӓмӓш: 12.988) эдем ӹлен.
Иво карем

Иво карем - Пӹзӹкныр вел Кого Сӧрмӓнӓнгӹр сола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Игнатин ӓнгӓ

Игнатин ӓнгӓ - Виловат вел Аръюнгывуй сола лишнӹш ныр.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Игнатин карем

Игнатин карем - Пӹзӹкныр вел Тьомисолаштыш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Изан

Изан -Кугилӓнсола Митрисола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Бозӱйӱк

 
Бозӱйӱк (турокла Bozüyük ) — Турцин, кечӹвӓл Биледжик илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 65.369 (пӱэргӹ: 33.061; ӹдӹрӓмӓш: 32.308) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «боз» ('луды') дон «ӱйӱк» ('неркӓ') шамаквлӓ гӹц лин.
Изӓр карем

Изӓр карем - Виловат вел Шапкилӓ сола лишнӹш карем.
Нӓлмӹ вӓр.
Кырыкмарла-рушла географи лӹмдер.
Пазарьери

 
Пазарьери (турокла Pazaryeri ) — Турцин, вадывел Биледжик илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11.722 (пӱэргӹ: 5.821; ӹдӹрӓмӓш: 5.901) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «пазар» ('базар') дон «йер» ('place') шамаквлӓ гӹц лин.
Сӧгӱт

 
Сӧгӱт (турокла Söğüt ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Биледжик илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 19.277 (пӱэргӹ: 9.638; ӹдӹрӓмӓш: 9.639) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «сӧгӱт» ('ӱэ') шамак гӹц лин.
Аалто, Алвар

Алвар Аалто - (, 3 февраль 1898, Куортане — 11 май 1976, Хельсинки) — финн архитектор дон дизайнер, кӹзӹтшӹ жепӓш дизайнлан негӹцӹм пиштӹшӹ. 
Биографижӹ.
Алвар Аалтон ӓтяжӹ Юхан Генрик Аалто, мӱлӓндӹм висӹшӹ, ӓвӓжӹ Сельма Матильда Аалто почтыштыш клерк ылын. 1916-шы ин Алвар Йӱвӓскӱлӓштӹш лицейӹм пӹтӓрен, кыды паштек Хельсинки Политехника институтыш архитектурым тыменяш пырен. Тыменьмӹжӹ годым Суомиштӹ Граждан вырсышты кредӓлӹн. 1921-шӹ ин архитекторын дипломжым нӓлӹн. Аалто Хельсинкиштӹ пӓшӓм мон керддеӓт, Йӱвӓскӱлӓшкӹ кен дӓ тӹштӹ 1923-шы ин ӹшке архитектура бюрожым пачын.
Гӧлпазары

 
Гӧлпазары (турокла Gölpazarı ) — Турцин, йыдвел Биледжик илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11.809 (пӱэргӹ: 5.905; ӹдӹрӓмӓш: 5.904) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «гӧл» ('йӓр') дон «пазар» ('пазар' ; «пазары» 'пазаржӹ') шамаквлӓ гӹц лин.
Османели

 
Османели (турокла Osmaneli ) — Турцин, йыдвел Биледжик илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 21.094 (пӱэргӹ: 10.570; ӹдӹрӓмӓш: 10.524) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Осман» (пӱэргӹ лӹм: 'Осман I' пӹтӓришӹ османский султан) дон «эль» ('эл' ; «эли» 'элжӹ') шамаквлӓ гӹц лин.
Инхисар

 
Инхисар (турокла İnhisar ) — Турцин, ирвел Биледжик илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 3.503 (пӱэргӹ: 1.711; ӹдӹрӓмӓш: 1.792) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ин» ('cave') дон «хисар» ('castle') шамаквлӓ гӹц лин.
Руанда

Руанда (руандала "Rwanda"; официал лӹмжӹ — Руанда Республик руандала "Repubulika y’u Rwanda") — Ирвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Конго Демократи Республика, йыдвелнӹ Уганда, ирвелнӹ Танзани, кечывӓлвелнӹ Бурунди доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 11 055 976 эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 26 338 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Кигали.
Провинцивлӓ.
Административное деление Руанды:
Intara (провинцивлӓ) → Uturere (районвлӓ) → Utugari → Imirenge → Imidugudu (солавлӓ)
Едису

 
Едису (турокла Yedisu ) — Турцин, йыдвел Бингӧль илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 3.188 (пӱэргӹ: 1.789; ӹдӹрӓмӓш: 1.399) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «йеди» ('шӹмӹт') дон «су» ('вӹд') шамаквлӓ гӹц лин.
Карлыова

 
Карлыова (турокла Karlıova ) — Турцин, йыд-ирвел Бингӧль илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 32.569 (пӱэргӹ: 16.502; ӹдӹрӓмӓш: 16.067) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «карлы» ('snowy') дон «ова» ('лапата') шамаквлӓ гӹц лин.
Адаклы

 
Адаклы (турокла Adaklı ) — Турцин, йыдвел Бингӧль илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 10.603 (пӱэргӹ: 5.677; ӹдӹрӓмӓш: 4.926) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «адак» ('oblation') дон «-лы» ('having of') шамаквлӓ гӹц лин.
Генч

 
Генч (турокла Genç ) — Турцин, кечӹвӓл Бингӧль илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 37.565 (пӱэргӹ: 18.974; ӹдӹрӓмӓш: 18.591) эдем ӹлен.
Кигы

 
Кигы (турокла Kiğı ) — Турцин, йыд-вадывел Бингӧль илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 5.672 (пӱэргӹ: 3.507; ӹдӹрӓмӓш: 2.165) эдем ӹлен.
Солхан

 
Солхан (турокла Solhan ) — Турцин, ирвел Бингӧль илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 32.975 (пӱэргӹ: 16.489; ӹдӹрӓмӓш: 16.486) эдем ӹлен.
Яйладере

 
Яйладере (турокла Yayladere ) — Турцин, йыд-вадывел Бингӧль илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 1.853 (пӱэргӹ: 1.183; ӹдӹрӓмӓш: 670) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «яйла» ('plateau') дон «дере» ('ӓнгӹр') шамаквлӓ гӹц лин.
Адилджеваз

 
Адилджеваз (турокла Adilcevaz ) — Турцин, йыд-ирвел Битлис илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35.274 (пӱэргӹ: 18.341; ӹдӹрӓмӓш: 16.933) эдем ӹлен.
Ахлат

 
Ахлат (турокла Ahlat ) — Турцин, йыдвел Битлис илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35.236 (пӱэргӹ: 18.057; ӹдӹрӓмӓш: 17.179) эдем ӹлен.
Гӱроймак

 
Гӱроймак (турокла Güroymak ) — Турцин, ирвел Битлис илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 42.683 (пӱэргӹ: 21.733; ӹдӹрӓмӓш: 20.950) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «гӱр» ('bushy, lush') дон «оймак» ('clan, tribe') шамаквлӓ гӹц лин.
Мутки

 
Мутки (турокла Mutki ) — Турцин, вадывел Битлис илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35.288 (пӱэргӹ: 18.065; ӹдӹрӓмӓш: 17.223) эдем ӹлен.
Татван

 
Татван (турокла Tatvan ) — Турцин, ирвел Битлис илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 76.723 (пӱэргӹ: 40.536; ӹдӹрӓмӓш: 36.187) эдем ӹлен.
Хизан

 
Хизан (турокла Hizan ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Битлис илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 40.697 (пӱэргӹ: 20.579; ӹдӹрӓмӓш: 20.118) эдем ӹлен.
Дӧртдиван

 
Дӧртдиван (турокла Dörtdivan) — Турцин, покшал Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7.100 (пӱэргӹ: 3.387; ӹдӹрӓмӓш: 3.713) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «дӧрт» ('нӹлӹт') дон «диван» ('диван') шамаквлӓ гӹц лин.
Еничага

 
Еничага (турокла Yeniçağa ) — Турцин, покшал Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 8.162 (пӱэргӹ: 3.930; ӹдӹрӓмӓш: 4.232) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «йени» ('у') дон «Чага» ('сола лӹм: Эскичага') шамаквлӓ гӹц лин.
Гереде

 
Гереде (турокла Gerede ) — Турцин, ирвел Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 34.077 (пӱэргӹ: 16.851; ӹдӹрӓмӓш: 17.226) эдем ӹлен.
Менген

 
Менген (турокла Mengen ) — Турцин, йыдвел Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 15.315 (пӱэргӹ: 7.775; ӹдӹрӓмӓш: 7.540) эдем ӹлен.
Кыбрысджык

 
Кыбрысджык (турокла Kıbrıscık ) — Турцин, кечӹвӓл Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 4.040 (пӱэргӹ: 1.997; ӹдӹрӓмӓш: 2.043) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Кыбрыс» ('Кипр ошмаоты') дон «-джык» ('dimunitive suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Себен

 
Себен (турокла Seben ) — Турцин, кечӹвӓл Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 6.663 (пӱэргӹ: 3.217; ӹдӹрӓмӓш: 3.446) эдем ӹлен.
Мудурну

 
Мудурну (турокла Mudurnu ) — Турцин, вадывел Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 21.000 (пӱэргӹ: 10.494; ӹдӹрӓмӓш: 10.506) эдем ӹлен.
Гӧйнӱк

 
Гӧйнӱк (турокла Göynük ) — Турцин, вадывел Болу илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 16.425 (пӱэргӹ: 8.089; ӹдӹрӓмӓш: 8.336) эдем ӹлен.
Шӹргӹдӹр

Шӹргӹдӹр, тенгеок Веденски ("руш. выс. Револиция") - Шур велнӹш сола. Цикмӓ - Яштуга шоссе вӹлнӹ варлана. Макарсир якте 3 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 165 эдем ӹлен.
Алатай

Алатай - Пайскырык велнӹш сола. Цикмӓ - Яштуга шоссе лишнӹ вӓрлӓнӓ. Пайскырык якте 3 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 98 эдем ӹлен. Сола Изи Алатай дон Кого Алатаеш шелӓлтеш.
Алмансола

Алмансола, тенгеок Кого Шурмар - Пайскырык велнӹш сола. Цикмӓ - Яштуга шоссе вӹлнӹ вӓрлӓнӓ. Пайскырык якте 4 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 123 эдем ӹлен.
Ильдӓрсола

Ильдӓрсола, тенгеок Шӱнӓнгӹр - Пайскырык велнӹш сола. Цикмӓ - Яштуга шоссе лишнӹ вӓрлӓнӓ. Пайскырык якте 3 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 165 эдем ӹлен.
Кавашты Шурмар

Кавашты Шурмар, тенгеок Цорашсола "(руш. Тушево)" - Пайскырык велнӹш сола. Цикмӓ - Яштуга шоссе лишнӹ вӓрлӓнӓ. Пайскырык якте 3 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 51 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмӓшӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.
Казуксола

Казуксола - Пайскырык велнӹш ямшы сола. Сола вӓр гӹц Пайскырык якте 2 уштыш.
Кӓрмӓнер

Кӓрмӓнер - Пайскырык велнӹш сола. Цикмӓ - Яштуга шоссе лишнӹ вӓрлӓнӓ. Пайскырык якте 2 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 24 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмашӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.
Коговал

Коговал - Пайскырык велнӹш сола. Пӹнгель ӓнгӹр сирӹштӹ вӓрлӓнӓ. Пайскырык якте 4 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 95 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмашӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.
Копонлык

Копонлык, тенгеок Тегӓй - Пайскырык велнӹш сола. Пайскырык якте 4 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 25 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмашӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.
Кӱшӹл Пӹнгельйӓл

Кӱшӹл Пӹнгельйӓл - Пайскырык велнӹш сола. Пайскырык якте 5 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 71 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмашӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.
Лапатасола

Лапатасола - Пайскырык велнӹш ямшы сола. Сола вӓр гӹц Пайскырык якте 1 уштыш.
Лапсола

Лапсола - Пайскырык велнӹш сола. Пайскырык якте 3 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 43 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмашӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.
Лидӹвуй

Лидӹвуй - - Пайскырык велнӹш сола. Цикмӓ - Яштуга шоссе вӹлнӹ вӓрлӓнӓ. Пайскырык якте 4 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 26 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмашӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.
Мидӓшкӓнсола

Мидӓшкӓнсола - Пайскырык велнӹш сола. Пайскырык якте 6 уштыш. Солашты 2001-шӹ ин 104 эдем ӹлен.
Солан кӹзӹтшӹ жеп ӹлӹмашӹжӹ.
Сола кечӹм ... эртӓрӓт.