tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Акпынар

 
Акпынар (турокла Akpınar ) — Турцин, вадывел Кыршехир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 10.222 (пӱэргӹ: 5.061; ӹдӹрӓмӓш: 5.161) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ак» ('ош') дон «пынар» ('вӹдсӹнзӓ') шамаквлӓ гӹц лин.
Каман

 
Каман (турокла Kaman ) — Турцин, вадывел Кыршехир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 44.617 (пӱэргӹ: 22.311; ӹдӹрӓмӓш: 22.306) эдем ӹлен.
Муджур

 
Муджур (турокла Mucur ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Кыршехир илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 19.474 (пӱэргӹ: 9.607; ӹдӹрӓмӓш: 9.867) эдем ӹлен.
Сулакюрт

 
Сулакюрт (турокла Sulakyurt ) — Турцин, йыдвел Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 9.093 (пӱэргӹ: 4.518; ӹдӹрӓмӓш: 4.575) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «сулак» (начкы) дон «юрт» (туан вел) шамаквлӓ гӹц лин.
Делидже

 
Делидже (турокла Delice ) — Турцин, йыдвел Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11.723 (пӱэргӹ: 5.803; ӹдӹрӓмӓш: 5.920) эдем ӹлен.
Балышейх

 
Балышейх (турокла Balışeyh ) — Турцин, йыдвел Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 8.851 (пӱэргӹ: 4.488; ӹдӹрӓмӓш: 4.363) эдем ӹлен.
Нарва

На́рва () — Эстонин кымшы кого, Ида-Вирумаа уездӹн сек кого халажы. Хала паян историӓн ылеш дӓ Эстони дон Руш Эл лоштыш политика дон экономикыштыш кӹлвлӓм кычымашты кого рольым мадеш. Ӹлӹзӹ шот — 65,9 тӹжем эдем (2010). Халалан датчанвлӓ 1223-шы ин негӹцӹм пиштенӹт.
Челеби

 
Челеби (турокла Çelebi ) — Турцин, кечӹвӓл Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 2.236 (пӱэргӹ: 1.082; ӹдӹрӓмӓш: 1.154) эдем ӹлен.
Каракечили

 
Каракечили (турокла Karakeçili ) — Турцин, кечӹвӓл Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 3.920 (пӱэргӹ: 1.914; ӹдӹрӓмӓш: 2.006) эдем ӹлен.
Бахшылы

 
Бахшылы (турокла Bahşılı ) — Турцин, кечӹвӓл Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7.070 (пӱэргӹ: 3.620; ӹдӹрӓмӓш: 3.450) эдем ӹлен.
Кескин

 
Кескин (турокла Keskin ) — Турцин, кечӹвӓл Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 21.532 (пӱэргӹ: 10.923; ӹдӹрӓмӓш: 10.609) эдем ӹлен.
Яхшихан

 
Яхшихан (турокла Yahşihan ) — Турцин, вадывел Кырыккале илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 13.322 (пӱэргӹ: 6.900; ӹдӹрӓмӓш: 6.422) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «яхши» ('яжо, цевер') дон «хан» ('куды') шамаквлӓ гӹц лин.
Симав

 
Симав (турокла Simav ) — Турцин, вадывел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 73.182 (пӱэргӹ: 35.993; ӹдӹрӓмӓш: 37.189) эдем ӹлен.
Ладинвлӓ

Лади́нвлӓ — ретороманвлӓн группыш пырышы халык. Цилӓжы — 30 000 -35 000 нӓрӹ.
Швейцарин ирвелнӹжӹ дӓ Тирольышты ӹлӓт. ладинлӓ попат, тӹнгеок немӹцлӓ, Италиштӹ — итальянла пӓлӓт. Швейцариштӹ ладинвлӓ кальвинизм, Италиштӹ католицизм йымы йылам жеплӓт. Ладинвлӓ — "ретвлӓн" тетявлӓн-тетявлӓштӹ ылыт, кыдывлӓ пӹтӓриш курымвлӓн (Х.ш.п) романизируялтыныт.
Чавдархисар

 
Чавдархисар (турокла Çavdarhisar ) — Турцин, вадывел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 8.661 (пӱэргӹ: 4.175; ӹдӹрӓмӓш: 4.486) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «чавдар» ('rye') дон «хисар» ('кӓрмӓн') шамаквлӓ гӹц лин.
Алтынташ

 
Алтынташ (турокла Altıntaş ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 19.491 (пӱэргӹ: 9.662; ӹдӹрӓмӓш: 9.829) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «алтын» ('шӧртньӹ') дон «таш» ('кӱ') шамаквлӓ гӹц лин.
Асланапа

 
Асланапа (турокла Aslanapa ) — Турцин, покшал Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11.648 (пӱэргӹ: 5.732; ӹдӹрӓмӓш: 5.916) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «аслан» ('lion') дон «апа» (?'grand brother') шамаквлӓ гӹц лин.
Галисивлӓ

Галисивлӓ (галис. pobo galego) — Испанин Галиси провинциштӹ ӹлӹшӹ халык. Шотышты — 10 млн. эдем якте. Ик миллион нӓрӹжӹ Америкышты ӹлӓ (Аргентинышты, Бразилиштӹ, Венесуэлышты, Уругвайышты, Мексикышты, Кубышты, АУШ-ты). Йӹлмӹштӹ — галиси. Религиштӹ — католицизм. Ӹшкӹмӹштӹм галего маныт. Провинцин вуйхалажы — Сантьяго де Компостела.
Думлупынар

 
Думлупынар (турокла Dumlupınar ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 3.301 (пӱэргӹ: 1.629; ӹдӹрӓмӓш: 1.672) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «думлу» (archaic word «дум» 'cold water' «-лу» 'suffix: having of') дон «пынар» ('вӹдсӹнзӓ') шамаквлӓ гӹц лин.
Хисарджык

 
Хисарджык (турокла Hisarcık ) — Турцин, вадывел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 14.840 (пӱэргӹ: 7.338; ӹдӹрӓмӓш: 7.502) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «хисар» ('кӓрмӓн') дон «-джык» ('dimunitive suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Тавшанлы

 
Тавшанлы (турокла Tavşanlı ) — Турцин, йыдвел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 99.592 (пӱэргӹ: 49.313; ӹдӹрӓмӓш: 50.279) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «тавшан» ('морен') дон «-лы» ('suffix: having of') шамаквлӓ гӹц лин.
Пазарлар

 
Пазарлар (турокла Pazarlar ) — Турцин, кечӹвӓл-вадывел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 6.529 (пӱэргӹ: 3.200; ӹдӹрӓмӓш: 3.329) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «пазар» ('пазар') дон «-лар» ('-влӓ') шамаквлӓ гӹц лин.
Шапхане

 
Шапхане (турокла Şaphane ) — Турцин, кечӹвӓл-вадывел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 7.554 (пӱэргӹ: 3.633; ӹдӹрӓмӓш: 3.921) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «шап» ('alum, квасцы') дон «хане» ('пӧрт') шамаквлӓ гӹц лин.
Гедиз

 
Гедиз (турокла Gediz ) — Турцин, кечӹвӓл Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 52.834 (пӱэргӹ: 25.867; ӹдӹрӓмӓш: 26.967) эдем ӹлен.
Эмет

 
Эмет (турокла Emet ) — Турцин, покшал Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 23.892 (пӱэргӹ: 11.643; ӹдӹрӓмӓш: 12.249) эдем ӹлен.
Доманич

 
Доманич (турокла Domaniç ) — Турцин, йыдвел Кӱтахья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 17.429 (пӱэргӹ: 8.493; ӹдӹрӓмӓш: 8.936) эдем ӹлен.
Ешильюрт (Малатья)

 
Ешильюрт (турокла Yeşilyurt) — Турцин, кечӹвӓл Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35.229 (пӱэргӹ: 18.160; ӹдӹрӓмӓш: 17.069) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «йешиль» ('ыжаргы') дон «юрт» ('туан вел') шамаквлӓ гӹц лин.
Ешильюрт (Токат)

 
Ешильюрт (турокла Yeşilyurt) — Турцин, йыдвел Токат илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11.817 (пӱэргӹ: 5.892; ӹдӹрӓмӓш: 5.925) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «йешиль» ('ыжаргы') дон «юрт» ('туан вел') шамаквлӓ гӹц лин.
Иматра

Иматра () — Российӹн цикӹш сек лишӹл хала, цилӓжӓт 7 уштыш веле Иматрам руш Светогорск хала гӹц айырат. Санкт-Петербург гӹц 210 уштыш, а Хельсинки якте 230 уштыш. Халашты ӹлӹшӹ шукы агыл, цилäжäт 32 тӹжем веле. Хала статусым 1971 ин нäлӹн, но историжӹ пиш келгӹ, тагынамшы курымвӓшкок важым колта. Хала лишнӹ Вуокса äнгӹр дä Саймаа йӓр вäрлäнäт. Иматра — Финн Карелин шӧртньӹ пӹрцӹкшӹ, кыдым шукы поэт шке лыдышвлӓштӹштӹ мактат. Руш туриствлӓ Иматра халам пиш когон яратат.
Акчадаг

 
Акчадаг (турокла Akçadağ ) — Турцин, вадывел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 33.431 (пӱэргӹ: 16.973; ӹдӹрӓмӓш: 16.458) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «акча» ('ошикӓ') дон «даг» ('кырык') шамаквлӓ гӹц лин.
Юанкоски

 
Ю́анкоски (, ) — Финляндиштӹ Йыдпелвел Саво провинциштӹш хала.
Халык - 5 204 эдем (2010); площадь - 586,35 км² ,кыды ло гӹц вӹдӓн вӓрӹн площадьшы — 120,99 км². Халыкын плотностьшы — 11,18 чел./км².
Даренде

 
Даренде (турокла Darende ) — Турцин, вадывел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35.341 (пӱэргӹ: 17.740; ӹдӹрӓмӓш: 17.601) эдем ӹлен.
Кулунджак

 
Кулунджак (турокла Kuluncak ) — Турцин, йыд-вадывел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 9.457 (пӱэргӹ: 4.673; ӹдӹрӓмӓш: 4.784) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кулун» ('colt, foal') дон «-джак» ('dimunitive suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Керава

Керава (фин. Kerava, швед. Kervo) — Кечӹвӓлвел Финляндиштӹ хала дӓ муниципалитет, Уусимаа регион. Ӹлӹзӹ шот — 32 466 эдем, кымдец — 30.86 км², кыды ло гӹц 0.11 км² - вӹдӓн вӓр. Официал йӹлмӹ — финн.
Йоэнсуу

Йоэнсуу (Joensuu) — Финляндин ирвелнӹжӹ, Российӹн дӓ Финлянди цикӹштӹ 400 уштыш Хельсинки столицы гӹц вӓрлӓнӓ.
Йоэнсуу (Joensuu) Пиелисйоки (Pielisjoki) ӓнгӹр тӹрӹштӹ вӓрлӓнӓ, кыды Пиелинен (Pielinen) йӓрӹш пыра. Халам 1848 ин ӹштенӹт, а пӹтӓришок ӓшӹндӓрен пумашвлӓ 1700 ивлӓ покшакок кеӓт. Яжо вӓрлӓнӹмӹжӹ — ӓнгӹр ӓнгӹштӹ дӓ Йоэнсуу вӹд системыш пырымыжы доно, 19 курымын Финляндин пӹтӓриш портвлӓ лош пырен.
2008 ин Йоэнсуу хала 160 и айожым эртӓрен. Ӹлӹзӹ шот иктӓ 120.000. Хала пиш когон пӹсӹн виӓнгеш дӓ кушкеш, но ти жепӹнок ӹшке халык культурыжым перегӓ.
Хекимхан

 
Хекимхан (турокла Hekimhan ) — Турцин, йыдвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 25.479 (пӱэргӹ: 12.600; ӹдӹрӓмӓш: 12.879) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «хеким» ('doctor') дон «хан» ('куды') шамаквлӓ гӹц лин.
Языхан

 
Языхан (турокла Yazıhan ) — Турцин, ирвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 17.806 (пӱэргӹ: 9.002; ӹдӹрӓмӓш: 8.804) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «язы» ('unmanned countryside') дон «хан» ('куды') шамаквлӓ гӹц лин.
Пӱтӱрге

 
Пӱтӱрге (турокла Pütürge ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 22.201 (пӱэргӹ: 10.630; ӹдӹрӓмӓш: 11.571) эдем ӹлен.
Арапгир

 
Арапгир (турокла Arapgir ) — Турцин, йыд-ирвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 11.311 (пӱэргӹ: 5.566; ӹдӹрӓмӓш: 5.745) эдем ӹлен.
Аргуван

 
Аргуван (турокла Arguvan ) — Турцин, йыд-ирвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 8.711 (пӱэргӹ: 4.330; ӹдӹрӓмӓш: 4.381) эдем ӹлен.
Доганьёл

 
Доганьёл (турокла Doğanyol ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 5.251 (пӱэргӹ: 2.553; ӹдӹрӓмӓш: 2.698) эдем ӹлен.
Кале (Малатья)

 
Кале (турокла Kale ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 6.874 (пӱэргӹ: 3.305; ӹдӹрӓмӓш: 3.569) эдем ӹлен.
Батталгази

 
Батталгази (турокла Battalgazi ) — Турцин, ирвел Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 29.509 (пӱэргӹ: 14.782; ӹдӹрӓмӓш: 14.727) эдем ӹлен.
Доганшехир

 
Доганшехир (турокла Doğanşehir ) — Турцин, кечӹвӓл Малатья илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 43.856 (пӱэргӹ: 22.222; ӹдӹрӓмӓш: 21.634) эдем ӹлен.
Сома

 
Сома (турокла Soma ) — Турцин, йыд-вадывел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 100.240 (пӱэргӹ: 50.390; ӹдӹрӓмӓш: 49.850) эдем ӹлен.
Кыркагач

 
Кыркагач (турокла Kırkağaç ) — Турцин, йыд-вадывел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 41.964 (пӱэргӹ: 21.341; ӹдӹрӓмӓш: 20.623) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кырк» ('нӹллӹ') дон «агач» ('пушӓнгӹ') шамаквлӓ гӹц лин.
Акхисар

 
Акхисар (турокла Akhisar ) — Турцин, йыдвел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 158.455 (пӱэргӹ: 78.394; ӹдӹрӓмӓш: 80.061) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ак» ('ош') дон «хисар» ('кӓрмӓн') шамаквлӓ гӹц лин.
Сарыгӧл

 
Сарыгӧл (турокла Sarıgöl ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35.983 (пӱэргӹ: 17.769; ӹдӹрӓмӓш: 18.214) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «сары» ('сар') дон «гӧл» ('йӓр') шамаквлӓ гӹц лин.
Кӧпрӱбашы (Маниса)

 
Кӧпрӱбашы (турокла Köprübaşı ) — Турцин, покшал Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 10.031 (пӱэргӹ: 4.935; ӹдӹрӓмӓш: 5.096) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кӧпрӱ» ('кӹвер') дон «баш» ('head' ; «башы» 'head of') шамаквлӓ гӹц лин.
Кӧпрӱбашы (Трабзон)

 
Кӧпрӱбашы (турокла Aslanapa ) — Турцин, ирвел Трабзон илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 5.755 (пӱэргӹ: 2.885; ӹдӹрӓмӓш: 2.870) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кӧпрӱ» ('кӹвер') дон «баш» ('head' ; «башы» 'head of') шамаквлӓ гӹц лин.
Калайоки

Калайоки () — Вадывел Финляндиштӹ, Оулу регионышты, 131 уштуш Оулу хала гӹц вӓрлӓнӓ. 12 541 — ӹлӹзӹ шот.
Истори.
Финляндин тошты волостьшы. Пӹтӓриш ӓштӹмӓш 16 курымышток ылын. Киш выжалым центр — 19 курымын. Хала статусы 2002 ин нӓлӹн.
Котка

Котка () — Кечӹвӓлвел Финляндиштӹ хала, Финский заливӹн сир тӹрӹштӹжӹ. Халан лӹмжӹ, вес йӹлмӹ гӹц сӓрен, «кучкыж» маналтеш. Котка хала 1878 ин шачын, но перви тӹ вӓрӹшток швед хала Роченсальм вӓрлӓнен (фин. Ruotsinsalmi).
Тӹнг церкӹ XIX курым мычашты строялтын. Халашты тенгеок Свято-Никольский православный церкӹ улы, кыды XVIII курым мычашты строялтын.
Ӹлӹзӹ шот 54 769 эдем (31 мартеш 2010 и).
Александр III Коткышты.
Александра III интересвлӓжӹ проста дӓ лачокшы ылыныт. Тӹдӹ йӓнг вашт охота дӓ кол кычымаш доно увлекаялтын. Кӓнгӹж йӹде кугижӓн семня финн шхервлӓш шӹренок каштын. Тиштӹ, цевер дикий природы лошты, кугижӓн семня йӓл ганьок дӓ цӓшӓн ылын. Нӹнӹ тиштӹ шукы кӓненӹт, колым кыченӹт дӓ пышеш катаенӹт.
Лапуа

Ла́пуа (; ; ) — Финляндин Вадывел Похьянмаа провинциштӹшӹ хала.
Ӹлӹзӹ шот - 14 435 эдем (2010). Халан йӓшнӹмӹ площадьшы 750,81 км², кыды ло гӹц вӹдӓн вӓр 19,58 км² нӓлеш. Халык плотность — 76,25 эдем/км².
Тенгеок анжы.
Лапуаский движени
Ссылывлӓ.
Викискладышты Лапуа темы доно медиафайлвлӓ улы&lt;br&gt;
www.lapua.fi (сайт) (фин.)
Ливвлӓ

Ли́ввлӓ (līvlizt, либь) — финн-угр халык, первижӹ балти халыквлӓн толмешкӹштӹ кӹзӹтшӹ Латвин территориштӹжӹ ӹлен. Балти тангыж тӹрӹш финн-угр халыквлӓ (ты годым племенӓвлӓ) 3000 и прерви Х.ш.я ирвел дӓ йыдпел-ирвел гӹц толыныт. Ливвлӓлӓн сек лишӹл родньык халык эстонвлӓ ылыт, кыдывлӓ доно XX курым якте цаткыды кӹлвлӓм кыченӹт, лӹмӹнжок Сааремаа ошмаоты коллоэцвлӓ доно.
Форсса

Форсса () — кечӹвӓл-вадывел Финляндиштӹ промышленный хала, кыды Хӓме провинциштӹ вӓрлӓнен. Ӹлӹзӹ шот - 17 900 тӹж.эдем (2008), халык плотность - 72 эдем/км².
Истори.
Форсса халан историжӹ 1846 и гӹцок тӹнгӓлеш, кынам Швециштӹ шачшы Аксель Вильгельм Варэн Лоймийоки ӓнгӹр сир тӹреш хлопчатобумажный фабрикым строен. Промышленность пеледӹн дӓ халажат кушкын дӓ виӓнгӹн сагажы. Заводвлӓ гӹц пасна, Варэн шукы ӹлӹшӹм строен, больницым, библиотекым, торгейӹм вӓрвлӓм дӓ школым пачын. Форсса 1923 ин хала поселкы лин, а 1964 ин Форсса хала статусым нӓлӹн. Тӹ веремӓнок Турку, Пори дӓ Хельсинки якте шоссем пиштӹмӹ ылын, тидӹжӹ халалан шӓрлӓш эче когорак стимулым пуэн.
Серпухов халашты ӧлицӓ улы, кыдым Форсса хала лӹмеш пумы.
Йӹлмӹвлӓ.
Форсышты шукыжымок финн йӹлмӹ шӓрлен. Но 1990 и гӹц финн йӹлмӹ доно попышывлӓ 99,4% гӹц 97,6% якте чӹдемӹнӹт.
Лӓктӹшвлӓ дӓ информаци.
http://www.forssa.fi/?pageid=SUpAduFHDRlTtwo&amp;parent0=VNeAterwLaAwsw9
http://fi.wikipedia.org/wiki/Forssa
Кеуруу

Ке́уруу (, ) — Финляндиштӹ Покшал Финлянди провинциштӹш хала (Кески-Суоми).
Ӹлӹзӹ шот - 10 676 эдем (2010), площадь - 1 430,62 км², кыды ло гӹц вӹдӓн вӓр 172,32 км² нӓлеш. Халык плотность — 8,48 эдем/км².
Ориматтила

О́риматтила () — Финляндиштӹ Пӓйӓт-Хӓме провинциштӹ хала.
Ӹлӹзӹ шот - 14 911 эдем (2010), кымдец 616,97 км², кыды ло гӹц вӹдӓн вӓр 8,5 км² нӓлеш. Ӹлӹзӹ плотность — 24,51 эдем/км².
Ажедмӓшвлӓ.
Викискладышты Ориматтила темы доно медиафайлвлӓ улы
www.orimattila.fi (сайт) (фин.)
Коувола

Ко́увола () — Финляндиштӹ хала, 134 км йыдпелвел-ирвелӹш Хельсинки дорц. Ӹлӹзӹ шот - 31,5 тыс. эдем.
Истори.
Хала ӹшке шачмыжы доно таум келесӹшӓшык ылеш кӹртни корнылан, кыды Российӹ дон Финляндим уша. Тидӹ Финляндиштӹ кокшы станци, кышты Российӹ гӹц пассажирский поездвлӓ границӓштӹш контроль паштек шагалыт (пӹтӓришӹ — Вайниккала). Коувола 1875 ин Рийхимяки — Санкт-Петербург кӹртни корны линивлӓм обслуживыяш шачын.
Советско-финский вырсы годым, 1939−1940 ивлӓн, бомбуйымашеш халан исторический лаштыкшы шукыжымок пыдырген ылын. Советский Союз техень йӧн доно сӓндӓлӹкӹштӹ кӹртни корны сообщеним ямдынежӹ ылын. Тидӹ гишӓн кӹзӹтшӹ Коуволышты исторический зданивлӓ чӹдӹн перегӓлт кодыныт, тӹнг шотыштыжы, тидӹ 1960-70-шы ивлӓн стройымашвлӓ.
1 январь 2009 и гӹц Аньяланкоски, Элимяки, Яала, Куусанкоски, Валкеала и Коувола ик муниципалитет Коуволаш ушненӹт, кышты кӹзӹтшӹ вкеремӓн 90 000 эдем ӹлӓ. Тенге Коувола лушы шотышты Финляндин кого халаэш шотлалтеш.
Музыка.
Коуволышты Kymi Sinfonietta лӹмлӹ симфонический оркестр улы. Оркестрын репертуаржы пиш кымда: барокко годшаш музыка гӹц джаз дӓ рок-музыкиа якте. Халашты тенгеок музыкальный академи улы.
Тидӹ гӹц пасна, Коувола техень лӹмлӹ финский рок-группывлӓн мӱлӓндӹжӹ ылеш: Viikate, Peer Günt, To/Die/For, Raivopäät, Mistreat дӓ Maho Neitsyt.
Пресса.
Коуволышты Scanweb журналын типографи вӓрлӓнӓ, кыды шукыжы доно руш заказчикӓэш ориентируялтеш. Тӹштӹ техень кого изданивӓ, «Коммерсант» издательский томан журналвлӓ дӓ «Эксперт» журнал гань, пецӓтлӓлтӹт.
Ӹзӓк-шоляк халавлӓ
Примечанивлӓ.
↑ Железнодорожный транспорт: Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — 559 с.: ил.
Ссылкывлӓ&lt;br&gt;
Коувола. Фоторепортаж.&lt;br&gt;
Куовола халан официальный сайтшы (фин.)
Оулу

О́улу () — Фин халавлӓ ло гӹц кудымшы вӓрӹм нӓлеш, Оулу губернин вуйлымаш покшал. Йыдпелвел-вадывел кымдем монгырышты,кышты Оулуйоки ӓнгӹр, Ботнический мӱлӓндӹш пырышы вӹд лаштыкыш йоген пыра. 1605 ин строялтшы Йыдпелвел Финляндин сек тошты хала. 
Кӧргӹштӹжӹ.
Истори.
1323 иӓш Орехов договор семеш, Новгород республикы дӓ Швед королевствы лошты ылшы, вӓр, кышты кӹзӹт Оулу шалга, пырен Новгород мӱлӓндӹш. Новгород летописьвлӓм анжаш гӹнь, лиэш тумаяш — Оулу ӓнгӹр ӓнгӹштӹ 1370-шы ивлӓ покшалны уже торгейӹшӹ коллоэцвлӓн ӹлӹм вӓрвлӓ ылыныт. Оулу (Овла, Улео) сек керӓл руш Приботни ӓнгӹрвлӓ ло гӹц ылын, кыды ӓкрӓн годшы вӹд корнывлӓ доно Пиелинен (швед. Pielisjärvi) йӓр системы, кыды Беломор Карели дӓ карел Приладожье доно кӹлдӓлтӹн. Седӹ ти ӓнгӹр мыч рушынвлӓ Приботниш попазенӹт дӓ Новгород дон Приботни лошты торгейӹмӓш виӓнгӹн.
Хала ӹштӓлтмӓш.
Кого Йыдпелвел Вырсы веремӓн, 1717-1721 ивлӓштӹ, шукы Финлянди мӱлӓндӹ руш воинвлӓн кидӹштӹ ылын, Оулу нейтральный вӓрӹш — руш дон швед войскавлӓ лош вӓрештӹн. 1721 иӓш Ништадтский договор семеш Финлянди кугижӓнӹш Швеци лӹвӓлнӹ лин. Вырсы велдӹк Оулушты ӹлӹзӹ шот тӹ жепӹн 400 эдем якте чӹдемӹн. Вырсы паштек хала кушкаш тӹнгӓлӹн, 1724 ин Toppila-шты у портым шагалтенӹт, 1765 иэш, кынам Оулу халалан выжалаш ирӹкӹм пуэнӹт — ӹлӹзӹ шот 1 400 эдем якте кушкын шон. 
1776 ин Оулу Улеаборгский губернин столицыжы лиэш, тӹнӓм ӹлӹзӹ шот 2 400 эдем лиэш. XVIII курымын Оулу Финлянди кугижӓнӹштӹ 2-шы вӓрӹм шке кӱкшӹцшӹ доно (3 400 ӹлӹзӹ шот) Турку паштек нӓлеш. 1808—1809 ишӹ руш-швед вырсы жепӹн Остроботништӹ кого кредӓлмӓшвлӓ ылыныт, седӹ Оулу швед войскавлӓн кычык лиэш. 1809 иӓш Фридрихсгамский мир договор сирӹмӹ паштек, Финляндин кого лаштыкшы, Остроботни хӓлӓ, Руш кугижӓнӹш пыра дӓ Кого Финлянди Кугижӓнӹш лиэш. 1822 ин Оулу халашты кого тыл йӹлмӹ 395 тома гӹц 330 качкын колтен.
Эмблик

Эмблик ( ) — "Phyllanthaceae" йыхыш пырышы фруктан пушӓнгӹ.
Унаби

Унаби ( ) — "Rhamnaceae" йыхыш пырышы фруктан пушӓнгӹ.
Дуранта

Дуранта ( ) — "Verbenaceae" йыхыш пушӓнгӹ.
Цитарексилум

Цитарексилум ( ) — "Verbenaceae" йыхыш пушӓнгӹ.
Жакини

Жакини ( ) — "Theophrastaceae" йыхыш пушӓнгӹ.
Гордони

Гордони ( ) — "Theaceae" йыхыш пушӓнгӹ.
Камели

Камели ( ) — "Theaceae" йыхыш пырышы тӹшкӓ ӓль изи пушӓнгӹ. Цилӓжӹ 3000 йиш камели улы. Ти кушкышлан лӹмӹм 1735-шӹ ин езуит ботаник дӓ аптекарь Джордж Джозеп Камель лӹмеш пумы, кыды тӹнӓм Филиппинӹштӹ ӹлен дӓ пӓшӓлен.
Симплокос

Симплокос ( ) — "Symplocaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ. Курым ыжаргы. Цилӓжӹ 200 - 300 нарӹ йиш симплокос улы.
Суриана

Суриана ( ) — "Surianaceae" йыхыш пушӓнгӹ.
Халези

Халези ( ) — "Styracaceae " йыхыш пушӓнгӹ.
Фирмиана

Фирмиана ( ) — мальва йишвлӓн йыхыш пушӓнгӹ.
Домбея

Домбея ( ) — "Malvaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Кола (пушӓнгӹ)

Кола ( ) — мальва йишвлӓн йыхыш пырышы фруктан пушӓнгӹ.
Брахихитон

Брахихитон ( ) — мальва йишвлӓн йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Симаруба

Симаруба тенгеок Маруба ( ) — "Simaroubaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Альварадоа

Альварадоа ( ) — "Simaroubaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Лӹмжӹм испан конкистадор Педро де Альварадо (1485 - 1541) лӹмеш пумы.
Лӱдиквлӓ

Лӱдиквлӓ, лӱдик каре́лвлӓ, тенгеок Лю́диквлӓ () — карелвлӓн кым кого субэтнос гӹц иктӹжӹ. Лишӹл субэтнос ливвиквлӓ () ылыт, кыдывлӓ карелвлӓ гӹц культурышты дӓ йӹлмӹштӹ доно (алфавитӹштӹ донат вӓк) айыртемӓлтӹт. Людиквлӓ Карелин Онега йӓр лишнӹрӓкшӹ, ирвел дӓ йыпелвел сирӹштӹжӹ ӹлӓт.
Кӧльрейтери

Кӧльрейтери ( ) — "Sapindaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Додонаэа

Додонаэа ( ) — "Sapindaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Купаниопсис

Купаниопсис ( ) — "Sapindaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Купани

Купани ( ) — "Sapindaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Хамели

Хамели ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Геттарда

Геттарда ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Цефалантус

Цефалантус ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Касаси

Касаси ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Колубрина

Колубрина ( ) — "Rhamnaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Протея

Протея ( ) — "Proteaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Оутокумпу

О́утокумпу () — Финляндиштӹ хала дӓ муниципалитет, Йыдпелвел Карели провинциштӹ. Ӹлӹзӹ шот — 7492 (31 декабрь 2009 ин). 
Муниципалитет Куусиярви (фин. Kuusjärvi) лӹм доно пӹтӓриок лӹмлӹ ылын. 1968 ин муниципалитетышты вӹргеньӹ рудникым момы паштек, Оутокумпу лӹмӹм намалаш тӹнгӓлӹн.
Хала статусан 1977 ин лин. Официальный йӹлмӹ — фин. 
Ссылкывлӓ.
Town of Outokumpu — Официальный сайт
Вулны

Вулны (лат. Stannum) — хими элемент, Д. И. Менделеевын таблицыштыжы, 50 атом номерӓн. Куштылгы металл группыш пыра. Проста условиштӹ — йӹлгӹжшӹ, ши дон ошы ярелӓ цӹреӓн, куштылгын шӹрӓнӹш йиш.
Историжӹ.
Эдемвлӓ вулным IV тӹжем ивлӓнок пӓленӹт. Ти металлым шергӓш, моаш пиш нелӹ ылын — рим дӓ грек изделивлӓ ло гӹцӓт шоэн веле вӓшлиӓлтӹт. Библиштӓт, Моисейӹн Нӹлӹмшӹ Книгӓштӹ вулны гишӓн таманяр шамак улы. Вулны, вӹргеньӹ ганьок, бронзын ик компонентшы ылеш. 
Лӹмӹм нӓлмӓш.
Латин лӹм stannum, санскрит шамак доно кӹлдӓлтеш, кыды цаткыды, пингӹдӹ ылмым анжыкта, пӹтӓрижок ши дон свинец сплавыш пыртенӹт, а вара вес имитатор сплавыш, кышты 67 % вулны ылын, а IV курымеш ти шамак доно итӹрӓ вулным манаш тӹнгӓлӹнӹт. 
Вулны — славян шамак, балтик йӹлмӹ докы лишӹл (тӓнгӓштӓрӓш лит.alavas, alvas — "вулны", прусск. alwis — «свинец»). 
Пӧрттӱштӹ момаш.
Вулны — шоэн шӓрлӹшӹ элемент, 47-шӹ вӓрӹм мӱлӓндӹ комышты вӓрлӓнӹмӓш доно нӓлеш.
Ссылкывлӓ.
Олово Webelements
Олово в Популярной библиотеке химических элементов
Б. Я. Розен. Соперник серебра. М., «Металлургия», 1984
Олово — иллюстрированная научно-популярная статья на periodictable.ru
Демонстрационные ролики: «Оловянная чума» на PeriodicTable.ru
Пиетарсаари

Пиетарсаари (), Якобстад () — Вадывел Финляндин хала дӓ муниципалитет, Балтикы велнӹш Ботнический мӱлӓндӹш пырышы вӹд лаштык тӹрӹштӹшӹ, Остроботни провинци. Якобстадышты ӹлӹзӹ шот — 19 673 эдем (июль 2007). 56% ӹлӹшӹлӓн швед йӹлмӹ туан, 40% — фин йӹлмӹ.
Хала 1652-шы ин ӹшке уставшым нӓлӹн, кынам Швециштӹ Кристина королева вуйлатен
Нигерин штатвлӓжӹ

Нигерин штатвлӓжӹ.
Абия (штат)

Абия (англ. Abia State ) — кечӹвӓл-ирвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 2 833 999 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 6,320 км². Вуйхалажы Умуахия. Сек кого халажы Аба.
Адамава (штат)

Адамава (англ. Adamawa State ) — йыд-ирвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 3,737,223 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 36 917 км². Вуйхалажы Йола.
Аква-Ибом (штат)

Аква-Ибом (англ. Akwa Ibom State ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,805,451 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 7,081 км². Вуйхалажы Уйо.
Ибибиовлӓ

 
Ибибиовлӓ (ибибиола ? ) — кечӹвӓл-ирвел Нигериӹштӹ ӹлӹшӹ халык. Ибибиовлӓн шотышты 5 млн. нӓрӹ.
Оривеси

О́ривеси ( или тошты формы — ) — Финляндиштӹ Пирканмаа провинциштӹш хала.
Ӹлӹзӹ шот - 9 616 эдем (2010). Халан кымдецшӹ - 960,08 км², кыды ло гӹц вӹдӓн вӓр 160,53 км² нӓлеш. Ӹлӹзӹ плотность — 12,03 эдем/км².
Ажедмӓшвлӓ.
Викискладышты Оривеси темы доно медиафайлвлӓ улы
www.orivesi.fi (сайт) (фин.)
Анамбра (штат)

Анамбра (англ. Anambra State ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 4,055,048 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 4,844 км². Вуйхалажы Авка.
Байельса (штат)

 
Байельса (англ. Bayelsa State ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 1,998,349 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 10,773 км². Вуйхалажы Йенагоа.
Баучи (штат)

Баучи (англ. Bauchi State ) — йыдвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 4,653,066 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 49,119 км². Вуйхалажы Баучи.
Бенуэ (штат)

Бенуэ (англ. Benue State ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 5,181,642 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 34,059 км². Вуйхалажы Макурди.
Борно (штат)

Борно (англ. Borno State ) — йыд-ирвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,588,668 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 70,898 км². Вуйхалажы Майдугури.
Гомбе (штат)

Гомбе (англ. Gombe State ) — йыд-ирвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 2,353,000 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 18,768 км². Вуйхалажы Гомбе.
Дельта (штат)

Дельта (англ. Delta State ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 6,710,214 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 17,698 км². Вуйхалажы Асаба.
Замфара (штат)

Замфара (англ. Zamfara State ) — йыд-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 3,602,356 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 39,762 км². Вуйхалажы Гусо.
Джигава (штат)

Джигава (англ. Jigawa State ) — йыдвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,988,888 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 23,154 км². Вуйхалажы Дуце.
Боб Дилан

Боб Дилан (, шачынжы Роберт Аллен Циммерман, ; 24 май 1941, Дулут, Миннесота) — американ мырызы, поэт, артньык, киноактер. 50 и нӓрӹ популяр музыкын культ гань фигурыжы. Шукы мырыжок, шамаклан, «Blowin' in the Wind» дон «The Times They Are a-Changin'» эдемвлӓн граждан прававлӓштӹ верц шалгымашты дӓ вырсы верц каштмашын гимнӹш сӓрнӓлтӹнӹт.
Ажедмӓшвлӓ.
Blowin' in the Wind
&lt;poem&gt;How many roads must a man walk down
Before you call him a man?
Yes, 'n' how many seas must a white dove sail
Before she sleeps in the sand?
Yes, 'n' how many times must the cannon balls fly
Before they're forever banned?
The answer, my friend, is blowin' in the wind,
The answer is blowin' in the wind.
How many years can a mountain exist
Before it's washed to the sea?
Yes, 'n' how many years can some people exist
Before they're allowed to be free?
Yes, 'n' how many times can a man turn his head,
And Pretend that he just doesn't see?
The answer, my friend, is blowin' in the wind,
The answer is blowin' in the wind.
YES, 'N' how many times must a man look up
Before he can see the sky?
Yes, 'n' how many ears must one man have
Before he can hear people cry?
Yes, 'n' how many deaths will it take till he knows
That too many people have died?
The answer, my friend, is blowin' in the wind,
The answer is blowin' in the wind.&lt;/poem&gt;
Имо (штат)

Имо (англ. Imo State ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 3,934,899 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 5,530 км². Вуйхалажы Оверри.
Йобе (штат)

Йобе ( ) — йыд-ирвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 2,532,395 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 45,502 км². Вуйхалажы Даматуру.
Кадуна (штат)

Кадуна ( ) — покшал Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 6,066,562 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 46,053 км². Вуйхалажы Кадуна.
Кано (штат)

Кано ( ) — йыдвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 13,383,682 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 20,131 км². Вуйхалажы Кано.
Кацина (штат)

Кацина ( ) — йыдвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 6,483,429 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 24,192 км². Вуйхалажы Кацина.
Квара (штат)

Квара ( ) — вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 2,591,555 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 36,825 км². Вуйхалажы Илорин.
Кебби (штат)

Кебби ( ) — йыд-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 3,630,931 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 36,800 км². Вуйхалажы Бирнин-Кебби.
Коги (штат)

Коги ( ) — покшал Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 3,595,789 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 29,833 км². Вуйхалажы Локоджа.
Варкаус

Варкаус () — промышленный хала дӓ муниципалитет Финляндиштӹ.
Ирвел Финлянди провинциштӹ вӓрлӓнен дӓ Йыдпелвел Савони провинцин лаштыкшы ылеш. Ӹлӹзӹ шот - 23387 эдем (29 февраль 2008 и), халан площадь - 524,96 км², кыды ло гӹц 139,27 км² вӹдӓн вӓр. Халык плотность - 47,11 эдем км².
Халык йӹлмӹ - финн. Интересно, что varkaus лӹм «шолыштмаш» семӹнь сӓрӓлтеш.
Хала Сайма йӓрӹн кок лаштык лоштышы перешейкышты вӓрлӓнӓ. Варкаус XIX курым мычашты А. Астромын целлюлозный комбинат шачмы доно промышленный центр лин. Финляндиштӹ граждан вырсы годым халам «якшаргывлӓ» дӓ "ошывлӓ" нӓлӹнӹт ылын.
Хала статусым Варкаус 1962 ин нӓлӹн.
Ссылкывлӓ.
Халан официальный сайтшы
Муниципалитетӹн официальный сайтшы
Кросс-Ривер (штат)

Кросс-Ривер ( ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 3,104,446 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 20,156 км². Вуйхалажы Калабар.
Лагос (штат)

Лагос ( ) — кечӹвӓл-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 9,013,534 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 3,475.1 км². Вуйхалажы Лагос.
Насарава (штат)

Насарава ( ) — покшал Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 2,040,097 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 27,117 км². Вуйхалажы Лафиа.
Нигер (штат)

Нигер ( ) — вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,082,558 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 76,363 км². Вуйхалажы Минна.
Огун (штат)

Огун ( ) — кечӹвӓл-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,054,272 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 16,762 км². Вуйхалажы Абеокута.
Ойо (штат)

Ойо ( ) — кечӹвӓл-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 6,617,720 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 28,454 км². Вуйхалажы Ибадан.
Ондо (штат)

Ондо ( ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 3,011,407 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 15,500 км². Вуйхалажы Акуре.
Осун (штат)

Осун ( ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,137,627 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 9,251 км². Вуйхалажы Ошогбо.
Плато (штат)

Плато ( ) — покшал Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,137,627 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 9,251 км². Вуйхалажы Джос.
Риверс (штат)

Риверс ( ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 6,689,087 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 11,077 км². Вуйхалажы Порт-Харкорт.
Сокото (штат)

Сокото ( ) — йыд-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,244,399 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 25,973 км². Вуйхалажы Сокото.
Тараба (штат)

Тараба ( ) — ирвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 2,688,944 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 54,473 км². Вуйхалажы Джалинго.
Эбоньи (штат)

Эбоньи ( ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,339,136 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 5,530 км². Вуйхалажы Абакалики.
Эдо (штат)

Эдо ( ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 3,497,502 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 17,802 км². Вуйхалажы Бенин-Сити.
Экити (штат)

Экити ( ) — кечӹвӓл-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 2,737,186 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 6,353 км². Вуйхалажы Адо-Экити.
Энугу (штат)

Энугу ( ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 5,590,513 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 7,161 км². Вуйхалажы Энугу.
Абуджа

Абуджа ( ) — Нигерин вуйхалажы. Халан ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 776,298 эдем ӹлен. Халан территорижӹ 713 км².
Ретророманвлӓ

Ретророманвлӓ тенгеок Романшвла — Швейцариштӹш халык, тӹнгжӹм Граубюнден кантонышты ӹлӓт. Шотышты доно 65 000 якте. Индоевропа йӹлмӹвлӓн роман группын ретроман йӹлмӹ доно попат. Цилӓжӹ 5 диалект формы доно сирӓт: сурсель (тенгеок обвальд), сутсельв, сурмира, кӱшӹл энгад (тенгеок пушер), ӱл энгад (или вальдер). Латиницым кычылтыт. Тенгеок немӹцлӓ дӓ итальянла попат. Ретророманвлӓ (романшвлӓ) — католиквлӓ дӓ протестантвлӓ ылыт.
Ваммала

Ва́ммала (, ) — Састамала халан покшал лаштыкшы, кыды Финляндин Пирканмаа провинциштӹжӹ ылеш. 2009 и якте — Финляндин халажы.&lt;br&gt;
Ваммала лишнӹ Лиэковеси йӓр гӹц йоген лӓкшӹ Кокемӓэнйоки ӓнгӹрӹн тӹнгӓлтӹшвлӓжӹ ылыт.
Промышленность.
Ваммалышты «Вексве» компани улы (фин. Vexve Qy).
Лӹмлӹ эдемвлӓ.
Маури Куннас — лӹмлӹ тетя сирӹзӹ
Пӓлӹквлӓ.
↑ Vexve Qy
Нигери

Нигери (; официал лӹмжӹ "Federal Republic of Nigeria"; йорубала Nàìjíríà, игбола Naíjíríà, хаусала Nijeriya, фульбелӓ Niiseriya) — вадывел Африкышты кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Бенин, йыдвелнӹ Нигер, йыд-ирвелнӹ Чад, ирвелнӹ Камерун доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 152,217,341 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 923,768 км². Вуйхалажы Абуджа‎.
Ахметли

 
Ахметли (турокла Ahmetli ) — Турцин, кечӹвӓл Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 16.166 (пӱэргӹ: 8.039; ӹдӹрӓмӓш: 8.127) эдем ӹлен.
Алашехир

 
Алашехир (турокла Alaşehir ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 98.543 (пӱэргӹ: 49.541; ӹдӹрӓмӓш: 49.002) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «ала» ('ала') дон «шехир» ('хала') шамаквлӓ гӹц лин.
Линквлӓ.
Демирджи

 
Демирджи (турокла Demirci ) — Турцин, йыд-ирвел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 50.539 (пӱэргӹ: 24.570; ӹдӹрӓмӓш: 25.969) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «демир» ('iron') дон «-джи» ('suffix: -er') шамаквлӓ гӹц лин.
Гӧлмармара

 
Гӧлмармара (турокла Gölmarmara ) — Турцин, покшал Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 16.014 (пӱэргӹ: 7.867; ӹдӹрӓмӓш: 8.147) эдем ӹлен.
Сорбвлӓ

Сорбвлӓ тенгеок Лужича́нвла, (, , , , ), ве́ндвлӓ, лугивлӓ — Ирвел Германиштӹ ӹлӹшӹ славян халык. Кӹзӹт Лужица лӹман областьышты ӹлӓт, кыды кӹзӹтшӹ Германин территориэшӹжӹ шотлалтеш. Лужица ӹшке монгыржы гӹц Алык Лужицаэш (Dolna Łužyca, Niederlausitz) — йыдпелвелнӹ, Бранденбург регионышты дӓ Кырык Лужицаэш (Hornja Łužica, Oberlausitz) — кечӹвалвелнӹ, Саксони регионышты, пайылалтеш. Туан йӹлмӹшты доно попат. Шотышты 50 000 - 60 000 лошты.
Гӧрдес

 
Гӧрдес (турокла Gördes ) — Турцин, йыдвел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 32.500 (пӱэргӹ: 15.782; ӹдӹрӓмӓш: 16.718) эдем ӹлен.
Тургутлу

 
Тургутлу (турокла Turgutlu ) — Турцин, кечӹвӓл Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 139.897 (пӱэргӹ: 70.135; ӹдӹрӓмӓш: 69.762) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Тургут» ('a male name') дон «-лу» ('tribe maker suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Салихли

 
Салихли (турокла Salihli ) — Турцин, кечӹвӓл Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 156.689 (пӱэргӹ: 77.325; ӹдӹрӓмӓш: 79.364) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Салих» ('a male name') дон «-ли» ('tribal maker suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Саруханлы

 
Саруханлы (турокла Saruhanlı ) — Турцин, вадывел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 58.149 (пӱэргӹ: 28.955; ӹдӹрӓмӓш: 29.194) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «Сарухан» ('a male name') дон «-лы» ('tribe maker suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Кула

 
Кула (турокла Kula ) — Турцин, ирвел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 48.009 (пӱэргӹ: 23.727; ӹдӹрӓмӓш: 24.282) эдем ӹлен.
Селенди

 
Селенди (турокла Selendi ) — Турцин, ирвел Маниса илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 23.896 (пӱэргӹ: 11.790; ӹдӹрӓмӓш: 12.106) эдем ӹлен.
Порвоо

По́рвоо (, ), Бо́рго (, ) — Финляндиштыш коммуна дӓ изи хала, 50 уштыш Хельсинкин ирвелнӹ. Финляндишты Турку паштек сек шонгы халавлӓ лош пыра.
Истори.
Сек пӹтӓриок XIV курымаш летописьвлӓшток ти хала гишӓн попалтын. 1809 и якте Швецишкӹ пырен. 1809 и паштек, кынам Руш кугижӓнӹш руш-швед вырсышты сӹнген, Порво Финляндишкы пырен. 
Ӹлӹшӹвлӓ.
47 778 тӹжем ӹлӹзӹ шот. 31,6 % (15 295) ӹлӹзӹвлӓ фин-шведвлӓ, 64,9 % (31 738) финвлӓ. Халашты кок официальный йӹлмӹ.
Ӓптӓн

Ӓптӓн ( ♂ ) — озы кек, цӹвӹн озы. Ӓптӓнӹн айыртемӓлтшӹ пӓлӹвлӓ — кого кекырек, ӓптӓн шӹгӓ, пынын яргата цӹре.
Лохья

Лохья — хала и муниципалитет Финляндиштӹ, Уусимаа провинциштӹ, Кечӹвӓлвел Финлянди регионышты. Ӹлӹшӹвлӓ фин дӓ швед йӹлмӹвлӓ доно попат. 
Хала истори.
XIV курым тӹнгӓлтӹшӹштӹ Лохья, Уусимаа провинцин ирвелнӹжӹ, торгейым дӓ шукын тӹш ӹлӓш ванжышы хала ылын. Покшал курымвлӓштӹ Лохья сек когонжок торгейым покшалла лӹмлӹ ылын. Финляндин висӹкӹштӹ Лохья ӓкрӓм годшы традицивлӓм перегӓ. 
Информаци.
Лохья пиш когон яжон Кого Хельсинки лишнӹ вӓрлӓнӓ дӓ цаткыдын виӓнгшӹ автомобиль корнывлӓ доно пайдалана. Хельсинки гӹц Лохьи якте корны кемӓш ик цӓш нӓрӹм веле нӓлеш. Покшал вӓрӹштӹ лӹмӹнок Св. Лаврентий церкӹ шалга. Пакылажы 1960-шы ивлӓштӹш застройкывлӓ ылыт. 2005 ин пачмы библиотекы кӹзӹт Лохья покшалны сек у йиш ылеш. Лохьян муниципалитет хала доно 1997 ин ушымы ылын, 2009-шӹ и тӹнгӓлтӹшӹштӹ Самматти муниципалитет ушалтын, а 2013 ин Карьялохья муниципалитет доно ушалтмым вычат.
Дерик

 
Дерик (турокла Derik ) — Турцин, йыд-вадывел Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 57.237 (пӱэргӹ: 28.223; ӹдӹрӓмӓш: 29.014) эдем ӹлен.
Кызылтепе

 
Кызылтепе (турокла Kızıltepe ) — Турцин, кечӹвӓл-вадывел Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 201.755 (пӱэргӹ: 100.815; ӹдӹрӓмӓш: 100.940) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кызыл» ('якшар') дон «тепе» ('кырык') шамаквлӓ гӹц лин.
Мазыдагы

 
Мазыдагы (турокла Mazıdağı ) — Турцин, йыдвел Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 33.576 (пӱэргӹ: 17.145; ӹдӹрӓмӓш: 16.431) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «мазы» ('Плосковеточник') дон «даг» ('кырык' ; «дагы» 'кырыкжы') шамаквлӓ гӹц лин.
Савур

 
Савур (турокла Savur ) — Турцин, йыдвел Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 35.186 (пӱэргӹ: 17.770; ӹдӹрӓмӓш: 17.416) эдем ӹлен.
Валкеакоски

Валькеакоский — Финляндиштӹ хала дӓ муниципалитет.
Валькеакоский Тампере дорц кечӹвӓлвелӹшкӹлӓ 35 километрӹштӹ вӓрлӓнен дӓ Хельсинки дорц йыдпелвелӹшкӹлӓ 150 километр дӓ Pirkanmaa областьын лаштыкшы ылеш. Ӹлӹзӹ шот - 20 833 (31 январь 2011), площадь - 372.04 квадратный километр (143.65 кв. ми), кыды ло гӹц 100.06 km2 вӹд, халык плотность - 76.6 эдем квадратный километреш (198 / кв. ми).
Валькеакоский пумага промышленностьшы доно лӹмлӹ ылеш дӓ сӓндӓлӹк кӧргӹштӹ футбольный командыжы доно, ФК Haka.
Кӧргӹштӹ.
1. Истори
2. Лӹмлӹ эдемвлӓ
3. Ссылкывлӓ
4. Тӱл ссылкывлӓ
5. Галерейӹ
Истори.
Валькеакоский мӱлӓндӹ кӹртни курым годымок лин. 1869 ин Валькеакоский канал пачылтын, дӓ 1873 ин пӹтӓриш пумага фабрикым строен пӹтӓрӹмӹ. Sääksmäki муниципалитет 1973 ин Валькеакоский доно ушалтын.
Лӹмлӹ эдемвлӓ.
Вейкко Хакулинен
Мика Кальио
Пентти Линкола
Айрис Сихвонен
Эмиль Викстрем
Ссылкывлӓ
^ a b "Область муниципалитетом с 1 января 2011" (на финском и шведском языке) (PDF). Топографическая съемка Финляндии. http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/pinta-alat_2011_kunnannimenmukaan.xls. Восстановленный 9 марта 2011.
^ a b "Население муниципалитетом с 31 января 2011" (на финском и шведском языке). Информационная система населения. Центр Регистра населения Финляндии. https://web.archive.org/web/20140919232034/http://vrk.fi/default.aspx?docid=4258&amp;site=3&amp;id=0. Восстановленный 18 февраля 2011.
^ "Население согласно языку и числу иностранцев и земельной площади km2 областью с 31 декабря 2008". PX-веб-базы данных Финляндии статистики. Статистика Финляндия. https://web.archive.org/web/20090817074230/http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=060_vaerak_tau_107_fi&amp;ti=V%E4est%F6+kielen+mukaan+sek%E4+ulkomaan+kansalaisten+m%E4%E4r%E4+ja+maa-pinta-ala+alueittain++1980+-+2008&amp;path=..%2FDatabase%2FStatFin%2Fvrm%2Fvaerak%2F&amp;lang=3&amp;multilang=fi. Восстановленный 29 марта 2009.
^ "Население согласно возрасту и полу областью с 31 декабря 2008". PX-веб-базы данных Финляндии статистики. Статистика Финляндия. https://web.archive.org/web/20090908213028/http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=050_vaerak_tau_104_fi&amp;ti=V%E4est%F6+i%E4n+%281-v.%29+ja+sukupuolen+mukaan+alueittain+1980+-+2008&amp;path=..%2FDatabase%2FStatFin%2Fvrm%2Fvaerak%2F&amp;lang=3&amp;multilang=fi. Восстановленный 28 апреля 2009.
^ "Список муниципальных и налоговых ставок округа в 2011". Налоговое ведомство Финляндии. 29 ноября 2010. http://www.vero.fi/nc/doc/download.asp?id=7996;193801. Восстановленный 13 марта 2011.
^ История Валькеакоского
Тӱл ажедмӓшвлӓ.
Валькеакоский халан официал сайт
Галерейӹ
Куопио

Куо́пио () — Финляндиштӹ порт хала, Каллавеси () йӓр тӹрӹштӹ. йыдпелвел Саво провинцин вуйлатымы покшал. Финляндиштӹ кого халавлӓ ло гӹц 8-шӹ вӓрӹм нӓлеш. Пушангывлӓм обрабатывайымы центр: хими, автомобиль, качкыш промышленность виӓнгӹнӹт. Куопио тагачшы кечеш — Финлянди сӓндӓлӹкӹн культуры ӹлӹмӓшӹштӹ когон керӓл вӓрӹм нӓлеш, тӹштӹ танцуйымы, мырымы кӓнгӓшӹмӓшвлӓ эртӓрӓлтӹт; туризм дӓ телшӹ спорт виӓнгеш. 
Истори.
Куопио 1775 ин шачын. 1856 ин Саймен каналым строен пӹтӓренӹт — тидӹ Куопион виӓнгмӓштӹ пиш кого вӓрӹм нӓлӹн — канал Фин мӱлӓндӹш пырышы вӹд лаштыкыш корным пачын. 1889 ин кӹртнигорным пачыныт.
Ӹлӹзӹ шот.
91,0 тӹжем ӹлӹзӹ.
Религи.
Лютеранство 
Куопион Кафедральный соборышты епископын кафедры вӓрлӓнӓ.
Православи 
Святитель Николайын Собор Куопиошты Карел епархин кафедральный соборжы ылеш. Тиштӹ Карели дӓ цилӓ Финляндин архиепископын кафедрыжы вӓрлӓнӓ.
Яжо вӓрвлӓ.
Куопиошты «Пуййо Башньы» вӓрлӓнӓ. Ти строенин кӱкшӹцшӹ 75 метрым шоэш. Тиштӓкенок, хала покшалны, Православи архиепископын резиденцинцижӹ вӓрлӓнӓ. Куопиошты когон шукы храм улы. Примереш, Кафедральный собор, Святой Йоханнесын часовня, Святой Николайын церкӹ. «Раухалахтиштӹ» шум тӧрлӓш лиэш. Тидӹ термальный центр.
Образовани дӓ наукы.
Куопиошты 32 тӹнгӓлтӹш школ, 6 лицей, профессиональный училищы, халык училищы, политехнический институт дӓ университет.
Кӹдӓлӓш образовани.
Лицейвлӓ:
Техникум:
Спорт.
Телшӹ сӓмӹрӹк Олимпийский мадмашвлӓ, 2012 ин лишӓшлык, кӓнгӓшӹмӓш верц кредӓлӹн. 2008 ин ноябрь тӹлзӹн финалыш лӓктӹн, но Австри Инсбруклан
мадын колтен.
Даргечит

 
Даргечит (турокла Dargeçit ) — Турцин, йыд-вадывел Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 30.906 (пӱэргӹ: 15.529; ӹдӹрӓмӓш: 15.377) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «дар» ('narrow') дон «гечит» ('passage; gateway') шамаквлӓ гӹц лин.
Ӧмерли

 
Ӧмерли (турокла Ömerli ) — Турцин, покшал Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 15.767 (пӱэргӹ: 8.108; ӹдӹрӓмӓш: 7.659) эдем ӹлен. 
Линквлӓ.
Ешилли

 
Йешилли (турокла Yeşilli ) — Турцин, покшал Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 19.279 (пӱэргӹ: 9.868; ӹдӹрӓмӓш: 9.411) эдем ӹлен.
Нусайбин

 
Нусайбин (турокла Nusaybin ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 113.007 (пӱэргӹ: 56.121; ӹдӹрӓмӓш: 56.886) эдем ӹлен. 
Линквлӓ.
Мидьят

 
Мидьят (турокла Midyat ) — Турцин, йыд-ирвел Мардин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 113.960 (пӱэргӹ: 57.613; ӹдӹрӓмӓш: 56.347) эдем ӹлен.
Тарсус

 
Тарсус (турокла Tarsus ) — Турцин, ирвел Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 312.573 (пӱэргӹ: 155.297; ӹдӹрӓмӓш: 157.276) эдем ӹлен.
Лукули

Лукули ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Атрактокарпус

Атрактокарпус ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Бикки

Бикки ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Буварди

Буварди ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Бурхелли

Бурхелли ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Кантиум

Кантиум ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ..
Чамлыяйла

 
Чамлыяйла (турокла Çamlıyayla ) — Турцин, йыд-ирвел Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 9.354 (пӱэргӹ: 4.674; ӹдӹрӓмӓш: 4.680) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «чамлы» (&lt; «чам» 'йӓктӹ') дон «яйла» ('plateau') шамаквлӓ гӹц лин.
Акдениз

 
Акдениз (турокла Akdeniz ) — Турцин, йыд-ирвел Мерсин илӹн дӓ Мерсин халан центр районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 282.139 (пӱэргӹ: 140.977; ӹдӹрӓмӓш: 141.162) эдем ӹлен.
Мезитли

 
Мезитли (турокла Mezitli ) — Турцин, йыд-ирвел Мерсин илӹн дӓ Мерсин халан центр районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 138.168 (пӱэргӹ: 67.537; ӹдӹрӓмӓш: 70.631) эдем ӹлен.
Торослар

 
Торослар (турокла Toroslar ) — Турцин, йыд-ирвел Мерсин илӹн дӓ Мерсин халан центр районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 274.982 (пӱэргӹ: 137.315; ӹдӹрӓмӓш: 137.667) эдем ӹлен.
Енишехир (Мерсин)

 
Енишехир (турокла Yenişehir ) — Турцин, йыд-ирвел Мерсин илӹн дӓ Мерсин халан центр районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 196.206 (пӱэргӹ: 96.160; ӹдӹрӓмӓш: 100.046) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «йени» ('у') дон «шехир » ('хала') шамаквлӓ гӹц лин.
Эрдемли

 
Эрдемли (турокла Erdemli ) — Турцин, покшал Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 126.538 (пӱэргӹ: 63.233; ӹдӹрӓмӓш: 63.305) эдем ӹлен.
Силифке

 
Силифке (турокла Silifke ) — Турцин, покшал Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 114.102 (пӱэргӹ: 57.208; ӹдӹрӓмӓш: 56.894) эдем ӹлен.
Эспоо

Э́споо (, ) — висӹк шотышты Финляндиштӹ кокшы хала. Сӓндӓлӹкӹн кечӹвӓлвелнӹ вӓрлӓнен, Финский заливӹн сир тӹрӹштӹ. Эспоо столичный регионыш пыра (Хельсинки, Эспоо, Вантаа дӓ Кауниайнен).
Спорт.
Халашты Хонка лӹмӓн футбольный дӓ Эспо Блюз хоккейный клубвлӓ улы.
Эспоошты лӹмлӹ гонщик Формула 1 Кими Райкконен шачын.
Тенгеок тишецӹн Лаура Лепистё, фигуристка.
Музыка.
Эспоо - лӹмлӹ мелодик дэт-метал группын Children of Bodom туан мӱлӓндӹжӹ.
Мут

 
Мут (турокла Mut ) — Турцин, покшал Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 63.607 (пӱэргӹ: 31.683; ӹдӹрӓмӓш: 31.924) эдем ӹлен.
Гӱльнар

 
Гӱльнар (турокла Gülnar ) — Турцин, вадывел Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 28.551 (пӱэргӹ: 14.221; ӹдӹрӓмӓш: 14.330) эдем ӹлен.
Айдынджык (Мерсин)

 
Айдынджык (турокла Aydıncık ) — Турцин, вадывел Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 11.885 (пӱэргӹ: 6.031; ӹдӹрӓмӓш: 5.854) эдем ӹлен. 
Линквлӓ.
Бозязы

 
Бозязы (турокла Bozyazı ) — Турцин, вадывел Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 26.732 (пӱэргӹ: 13.429; ӹдӹрӓмӓш: 13.303) эдем ӹлен.
Анамур

 
Анамур (турокла Anamur ) — Турцин, вадывел Мерсин илӹн районжы ("илчежӹ"). 2010-шы ин тӹштӹ 63.062 (пӱэргӹ: 31.750; ӹдӹрӓмӓш: 31.312) эдем ӹлен.
Фетхие

 
Фетхие (турокла Fethiye ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Мугла илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 181.415 (пӱэргӹ: 92.126; ӹдӹрӓмӓш: 89.289) эдем ӹлен.
Тьыри

Тьыри "(лат.Alauda arvensis)" — тьыривлӓн йыхыш пырышы оравим ӓшӹндӓрӹктӹшӹ изи мырышы кек. Тупшы лудикӓ, кынамжы кӹрӓн вӓк, тавыкын-тавыкын сарикӓ, мӹшкӹржӹ ошикӓ. Тьырин вуйжы оравин гӹц изирак, изи кекрек гань улы. Сӹнзӓхалжы ошикӓ. 
Тьыри гишан халык шаявлӓ.
Тьыри ирокок мыра гӹнь, кечӹ аяран лиэш.
Кӧйджегиз

 
Кӧйджегиз (турокла Köyceğiz ) — Турцин, покшал Мугла илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 32.347 (пӱэргӹ: 16.182; ӹдӹрӓмӓш: 16.165) эдем ӹлен. 
Хала лӹмӹн этимологижӹ «кӧй» ('сола') дон «-джегиз» ('dimunitive suffix') шамаквлӓ гӹц лин.
Гагарин, Юрий Алексеевич

Ю́рий Алексе́евич Гага́рин (шачын 09.03.1934, Клушино, Гжатский район — колен 27.03.1968, Киржач хала лишнӹ, (Владимир область)). Летчик-космонавтвлӓ СССР-ЫН, совет союзын герой, кого хрестӹм кавалержӹ рӓдӹ эл, россий дӓ шукы вес гражданинӹн почетный халажы. ВВС СССР Полковник (1963), военный летчик 1 классышты, ссср спорт мастер заслуженный (1961), цк член ВЛКСМ, депутатым ссср-н верховный советыш 7-8 дӓ полкажӹ-созывшо полкажӹ.
1961 ин пӹтӓришӹ мировой 12 апрельӹн историм айда лижӹ юрий гагарин, пространство ӹштӓш космосыш чонгештен. Рӓк-эргӹ «Эрвел» корабль доно «Ирвел-1», бортшымат ылеш. гагарина, кол Байконур космодром гӹц ылмы, казахвлӓ область кызылординский сср сӓрӹмӹ. Ушнымы паштек чонгештӹмӹ минутвлӓ сӹнзенӹт саратовский область 108 гагарин, Энгельсын гӹц мӹндӹрнӓт агыл. 1961 ин космосыш чонгештен ылшы юрий гагарин 12 апрель кечӹн айо — космонавтика Кечӹ.
Сӓндӓлӹк космосыш сек кого интересӹм лыктеш пыт чонгешта, а ӹшке Юрий Гагарин знаменитость тӱняшкӹ. Общественный организацивлӓ доно сӹгӹрӓл миӓ дӓ тӹ сӓндӓлӹкӹшток вескид правительствыжы 30 нӓрӹ. Кӧргӹштӹжӹ пӹтӓриш космонавт советский союз шукы тенге ылын дӓ постараш. Вот и гагарин видӹмӹ кого общественно-политический, пӓшӓм пӹтӓрӹмӹкӹ Военно-академия н профессор лӹмӹм юж инженержӹ. Е. Жуковскийын, космонавтвлӓм йӓмдӹлӹмӹ дӓ у пӓшӓшкӹ йӓмдӹлӓлтдӓ центр космосыш чонгештен.
1968 ин солашты 27 мартын колышы юрий гагарин новоселово киржачский катастрофа лишӹц авиационный районвлӓжӹ область Владимирский, чонгештен самолетыштат выртеш ӹштӓш учебно-с.в. доно 15ути инструктор серегин ушемӹм вуйлатен.
Яммаш ылеш доно увертӓрӹмӓш советский союз кӹлӹм трауран общенациональный гагарин (пӹтӓриш ссср-шты эдемвлӓн историй нерген шарнымаш, государство и вуй кайын). Пӹтӓриш космонавт ылына земля лӹмӹнок переименовывать рӓдӹ лӹм (шачын-кушмы хала тӹдӹм чӱктӹш — Гжатск), проспектвлӓ дӓ туна маныт. Гагарин сӓндӓлӹкнӓн шукы халавлӓштӹ ылшы памятникӹм тӹрлен шӹндӹмӹ.
Бодрум

 
Бодрум (турокла Bodrum ) — Турцин, вадывел Мугла илӹн районжы ("илчежӹ"). 2008-шӹ ин тӹштӹ 114.498 (пӱэргӹ: 59.703; ӹдӹрӓмӓш: 54.795) эдем ӹлен. Ти халаш марынвлӓӓт турист семӹнь кашташ яратат.
Копросма

Копросма ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Диоди

Диоди ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Хенрикези

Хенрикези ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Хофманни

Хофманни ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Иксора

Иксора ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Ладенберги

Ладенберги ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Ласиантус

Ласиантус ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Митрагина

Митрагина ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Мирмекоди

Мирмекоди ( ) — "Rubiaceae" йыхыш пырышы кушкыш.
Орави

Орави ("Passer domesticus") — орави йишвлӓн йыхыш пырышы изи кек. Онгжы ошикӓ-луды, шылдырвлӓ кӹрӓникӓвлӓ.
Лиекса

Лиекса () — Ирвел Финляндиштӹ вӓрлӓнӓ.
Интересный фактвлӓ.
1658 ин Пер Браг хала ӹштӓлтмӹлӓн негӹцӹм пиштен. 400 и первишӹлӓок ти халан экономикыштыжы шӹргӹ пушӓнгӹвлӓм йӓмдӹлӹмӓш икшӹ вӓрӹм нӓлеш. И гӹц иш Лиексашты коллоэцвлӓн кӓнгӓшӹмӓшвлӓм ӹштӓт.
Хамина

Ха́мина () ӓль Фредриксха́мн () — Кечӹвӓлвел Финляндин Кюменлааксо провинциштӹ, Финн мӱлӓндӹш пырышы вӹд лаштыкышты вӓрлӓнӓ. Революци якте рушла халам Фридрихсга́м маныныт. 
Ӹлӹзӹ шот.
31.12.2005 шотлымы доно — 22,0 тӹжем эдем.