Шкалина, Галина Евгеньевна

Галина Евгеньевна Шкалина (, РСФСР, Марий АССР, Морко кундем, Посанур ял) – марий шанчызе, историк, культуролог, философ, туныктышо, профессор, философий шанче кандидат (1986), культурологий доктор (2003), М.А. Кастрен Обществе премийын лауреатше (2000), Россий Федерацийын кӱшыл профессионал туныктышын почётан пашаеҥже (2007), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2012).
Илыш корныжо.
Галина Шкалина 1957 ий пургыж тылзын 3-шо кечынже Марий АССР Морко кундем Посанур ялеш шочын. 
Ачаже – Егоров Евгений Илларионович (5.11.1925 – 3.12.2000) – Кугу Ачамланде сарыште Ленинград ола воктене кредалмаште лийын, орден да икмыняр медаль дене палемдалтын, варажым колхоз бухгалтерлан, Арын сельсовет председательлан ыштен. Аваже – Егорова Елизавета Егоровна (22.09.1926 – 10.03.2000) –шуко жап Морко район Арын кыдалаш школышто тӱҥалтыш класслам туныктен. 
1964-1974 ийыште Арын кыдалаш школышто тунемын.
1967-1974ийлаште «Ямде лий» газетын юнкоржо лийын. Ты корнышто шке туныктышыжлан Алексей Юзыкайным шотла.
1974-1979 ийлаште кӱшыл шинчымашым Марий кугыжаныш университетыште историй да обществоведений специальность дене налын. Галина Евгеньевна 1978 ийыште Морко районысо Шӱргысола ялыш Валериян Григорьевич Шкалинлан марлан лектын, ешыште кок эрге – Григорий ден Егор – шочыныт.
1979 ий гыч 1999 ий марте М. Горький лӱмеш Марий политехнический институтышто (вара тудо Марий кугыжаныш технический университет маналтын, кызыт тиде – Поволжский государственный технологический университет але Волгатех) ондак ассистентлан, варажым доцентлан (1992 ий гыч) пашам ыштен.
1986 ийыште М.В.Ломоносов лӱмеш Моско кугыжаныш университетыште философий дене кандидатлык диссертацийым (темыже – «Возрастание роли агропромышленного отряда рабочего класса в реализации Продовольственной программы СССР», шанче вуйлатышыже ­ профессор Н.И.Прокопенко), 2003 ийыште культурологий дене докторлык диссертацийым (темыже – «Традиционная культура и современное самосознание народа мари», шанче консультанттше – профессор Т.И.Бакланова) арален. 
1981 сентябрь гыч 1982 январь марте Свердловскышто (кызыт Екатеринбург) Урал кугыжаныш университетыште, 1992 ден 1993 ийлаште (кок кутышын) Таллинныште (Эстоний) «Сакала» Тӱнямбал политологий рӱдерыште, 1997 ийыште Сомбатхей олаште (Венгрий) «Хунгарологий» кеҥеж Университетыште, 2000 ийыште Берлиныште (Германий) Тӱнямбал Академийыште, 2013 ийыште Самара оласе кугыжаныш технический университетыште шинчымашым поген. 2004 ийыште Гамбург олаште (Германий) Евгений Хелимскийын вуйлатыме «Mari und Mordwinen im heutigen Rusland: Sprache, Kultur, Identität» Тӱнямбал проектын участникше. 2000-2016 ийлаште финноугроведений дене эртаралтше Тӱнямбал конгресслаште да тыгак финн-угор калык-влакын Тӱнямбал конгресслаште марий калыкын менталитетше нерген доклад-влакым ыштен. 
1995-2000 ийлаште ГТРК «Марий Эл» радиоканалыште Галина Евгеньевна Шкалина «Марий культурын историйже гыч» передаче-влакым марла да рушла наҥгаен. Тиде цикл М.Кастрен лӱмеш Тӱнямбал премий дене палемдалтын. 
1998-2003 ийлаште Марий Элысе шанче гуманитарий-влакын Ушемыштым вуйлатен. Тунам тиде мер организаций «Человек в полиэтническом регионе» проект дене пашам ыштен, самырык шанчызе-влакын шуко пашаштым рушла да марла савыктен луктын. Тыгак ты Ушем пеҥгыде кылым Санкт-Петербургысо академик, тунам Кунсткамерын (антропологий да этнографий тоштер) директоржо А.С.Мыльников дене кучен шоген.
1998-2005 ийлаште Галина Евгеньевна тыгак Марий Элысе интеллигенций Конгрессым вуйлатен,кок гана Российысе интеллигенций Конгрессын погынлаште (Москва, 1997; Санкт-Петербург, 1999) у саманыште интеллигенцийын рольжо нерген пленарный докладым ыштен. Тунам тиде толкын Россий кумдыкышто Д.С.Лихачёвын возымо «Декларация прав культуры» документ йыр чумырген.
2000-2004 ийлаште Марий Оньыжа В.Л.Николаевын алмаштышыже лийын. 
2000 ий гыч 2016 ий марте Г.Е.Шкалина Марий кугыжаныш унивесритетыште тӱвыра ден сымыктыш кафедрым вуйлатен. Ты жапыште «Народное художественное творчество» специальность дене тунем лекше самырык тукым кызыт Марий Эл, Чуваший, Татарстан, Киров, Угарман, Москва, Санкт-Петербург да кумда элнан моло верлаштат тӱвыра ден сымыктыш да тыгак шанче аланыште тыршат. Ты пагытыште калык семӱзгар оркестр, академ да калык хор, «Цармис» куштышо театр палемдыме кафедрыште шочыныт, «Ший Пампалче» телефильм войзалтын. 
2007 ийыште Г.Е.Шкалина Марий кугыжаныш университетыште эртаралтше «Лучший заведующий кафедрой» конкурсышто сеҥышыш лектын. Тиде ийынак «Почетный работник высшего профессионального образования Российской Федерации» чап лӱм дене суапландаралтын. 
2008 ий гыч таче марте Озаҥысе тӱвыра ден сымыктыш кугыжаныш университетын «Теория и история культуры» специальность дене диссертаций советын еҥже; тыгай шанче журнал-влакын редколлегийыш пура: «Финно-угорский мир», «Вестник Казанского университета культуры и искусств», «Этническая культура».
2011 ийыште Марий Эл гыч эксперт семын г. Страсбург олаште (Франций) Европысо Ушемын, Россий Федераций Тӱвыра министерствын, Российысе культурологий институтын представительышт дене пырля Европысо Ушемлан Российын тӱвыра политике шотышто Национальный докладшым ямдылымаште лийын. 
2012 ийыште Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже чап лӱм дене суапландаралтын.
Тыгай шанче проект-влакын вуйлатышыже:
1) «Человек в полиэтническом регионе» (1997-2005; «Открытое общество» институтын грантше); 
2) «Этническая культура в современном мире» (2007, РГНФ грант); 
3) «Проблемы ревитализации традиционной культуры народов Волго-Камья» (2007-2016ийласе шанче конференций-влак);
5)«Финно-угорские народы России» (2007-2012; «Финляндия-Россия» обществын грантше); 
6) «Этническая культура Волго-Камья: традиции, трансформации, современные процессы» (2008-2009; РГНФ грант); 
7) «История веры и религиозных идей финно-угорских народов России» (2010-2012; РФ наука министерствын темплан почеш);
8) «Этнокультурное развитие народов РМЭ» (2012; Марий Элысе тӱвыра, печать да калык-влак шотышто министерствын грантше);
9) «"Художественная культура народов Волго-Камского полиэтнического региона в парадигме современности» (2016; РГНФ грант").
Кызыт Г.Е. Шкалина Марий кугыжаныш университетын тӱвыра да сымыктыш кафедрын профессоржо, «Культурное наследие народов Волго-Камья» профиль дене магистратурым, «Теория и история культуры» специальность дене аспирантурым вуйлата. Тыгак 2008 ий гыч «Саскавий» марий ӱдырамаш ушемын вуйверыштыже тырша. 
Галина Евгеньевнан шуко пашаже тӱвыра философий дене кылдалтын. Марий калык нерген воза. Тыге марийын философий шӱлышыж дене пӱтынь тӱням палдара.