Еремеев, Никандр Сергеевич

Никандр Лекайн (Никандр Сергеевич Еремеев) (, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Кораксола (кызыт Кораксола) ял – , Йошкар-Ола) – марий серызе, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1960), Марий АССР-ын Калык серызыже (1957), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
Илыш корныжо.
Йоча да тунемме жап.
Никандр Лекайн 1907 ийын пеледыш тылзын 1-ше кечынже Россий империй Озаҥ губерний Чарла уезд Кораксола (кызыт Кораксола) ялеш икмарда кресаньык ешеш шочын.
«Ачам,Сергей Григорьевич, лудын, возен моштен огыл,пасу паша дене илен,киндым ончен куштен. Авам,Евдокия Ивановна, ачам семынак грамотдымо ыле, но ӱмыржӧ кӱчык лийын: 30 ияшак колен колтыш, мемнам, ныл йочажым, тулыкеш кодыш. Мылам тунам кум ий гына ыле. Ме аван порылыкшым ужде кушкынна», – тыге  возен шке шарнымашыштыже 1947 ийыште автор.
Ончыклык писатель ача суртышто илымыж годым сайжым пеш шагал ужын. Изинек шуко ойго-йӧсым, орлыкым чыташ логалын.
Революций деч вара Кораксола школыш 18 ияш марий рвезе Иван Данилов туныкташ толеш. Тудо шке гыч шонен возаш йӧратыше-влакым чумыра, кружокым почеш. «У илыш» журналым кид дене серен луктедат. Тушан Никандр Еремеев 5 ойлымашыжым вераҥда.
1916–1920 ийлаште Никандр Кораксола тӱҥалтыш школышто тунемын. 1920 ийыште, кумшо классыште тунеммыж годым, ойлымашым возкалаш тӧчен, туныктышыжлан, Мария Федотоновналан, ончыктен. Тыге тудо сылнымут корныш тошкалеш. Тау мутым шке йоратыме туныктышыжлан «Мария Федотовна» очеркыштыже каласен.
1923–1924 ийлаште Морко столярный школышто тунемеш, 1925–1927 ийлаште совпартшколышто шуаралтын. Моркысо столярный школ, Чарласе совпартшкол Никандр Сергеевичын йылмыжым лывырташ, уш-акылжым пӱсемдаш полшеныт.  
Арест.
Лекайн арестоватлыме 1932 ийыште Марий область ГПУ-н распоряжений почеш. ГПУ-н пунчалже почеш тудым Карелийыш кучен колтеныт. Тыге Никандр Сергеевич кум ий наре жапым (1932–1935 ийлаште) лагерьыште, Беломор-Балтий каналым чоҥымаште, рестан семын эртара, репрессий атмаш логалеш. 
1931 ий мучаште Лекайнын «Калинин колхоз» очеркшым Марий савыктыш печатлен луктын. Книган лектын шумыж деч ончычак самырык писательын лӱмжӧ йыр лавыран манеш-манешым чумыртылаш тӱҥалыныт. Кычалтылше, кӧраныше, пургедше еҥ-влак тӱҥалше писательым колхоз гыч луктыт, суд да казамат марте шуктат. 
Лекайным Калинин лӱмеш колхоз нерген очеркыштыже «кулак агент, подкулачник-влакым» моктен возымылан титакленыт. Книгаште йылморгаж-влак колхозым почшо Пашкановым амал деч посна кулак агентыш, подкулачникыш луктыныт.
Пашам ыштыме жап.
1927–1931 ийлаште Морко, Йоплан школлаште грамотылан еҥ-влакым туныктен.
1935–1938 ийлаште «Ленин ой» газет редакцийыште литературный пашаеҥ семын тыршен. 1939–1941 ийлаште редакций секретарьын сомылжым шуктен.
1941–1945 ийлаште писатель фронтышто тушман ваштареш кредалеш. Шучко сар чыла лугыч ышта. Ондак Н. Лекайн бронебойщик лиеш, ятыр гана сар  йолташыже-влак дене пырля тушманын танкшым пытара. Тушман дене кредалмаште Никандр Сергеевич тале да лӱддымӧ боец семын ойыртемалтын.
1947–1949 ийлаште «Марий коммуна» газет редакцийыште ял озанлык пӧлкам вуйлатен.
1949–1950 ийлаште Партий курсышто шинчымашыжым нӧлтен.
1950–1952 «Марий коммуна» газет редакцийыште тӱвыра да сымыктыш пӧлкам вуйлатен.
1952–1953 ийлаште Радиокомитетыште пытартыш увер редактор лийын.
1953–1958 ийлаште сылнымутчо, творческий пашаеҥ семын тыршен.
1957 ийыште Н. Лекайнлан Марий АССР-ын Калык серызыже лӱмым пуэныт. Тиде годым шочмо сылнымутым вияҥдымаште чот тыршымыжым, сеҥымашыш шумыжым шотыш налыныт. Сылнымут усталыкым поген шуктышо серызе кугу шонымаш дене илен: тудо «Кугезе мланде», «Кӱртньӧ вий», «Кугу сарын тулыштыжо» кум романым ик сюжет дене чак кылден чоҥаш шонен. Тыге трилогий шочын.
1958–1960 ийлаште «Ончыко» журналын литератур редакторжо лийын.
1959 ийыште Н.Лекайн элысе серызе-влакын кумшо лийын. Кумдан палыме руш писатель М. Шолохов да ятыр моло дене вашлийын кутырен, чонжо у куатле шонымаш дене пойдаралтын. Но вашке тудо пагар чер дене нелын черланен.
1960 ийын пургыж тылзын 15-ше кечынже уста серызым пытартыш корныш ужатеныт. Н. Лекайнын волгыдо лӱмжӧ огеш мондалт, тудо мемнан коклаште ила. 
Никандр Лекайн суд деч поснак шинчен лекташыже пернен гынат, тудым лӱмжым общество шкеак реабилитироватлен, чапшым совет печать ден историй науко арален коденыт.