Wp/krl/Robert Burns

Robert Burns (25. pakkaiskuuta 1759 Alloway, Ayrshire, Skotlanti – 21. heinäkuuta 1796 Dumfries, Skotlanti), kumpani tunnettih niise liikanimellä Rabbie Burns, oli skotlantilaini runuolija ta liirikka. Häntä pietäh ylehisešti Skotlannin kanšallisrunuolijana ta häntä pruasniekallissetah kaikkiella muailmašša. Hiän on parahiten tunnettu skotin kielellä kirjutettuloista runoloistah, a tottaše monet hänen tevokšista on kirjutettu anglien skotlantilaisella murtehella, kumpaista ymmärretäh Skotlannin ulkopuolellaki. Hiän kirjutti niise normitetulla anglien kielellä, ta niissä kirjutukšissa hänen poliittini ta sosialini kritiikki oli rikeneh šuorua ta kohti šanottuo. 
Häntä pietäh romanttisen liikkehen ielläkävijänä, ta kuoltuo häneštä tuli šuuri inspiration lähe šekä liberalismin jotta sosialismin peruštajilla, šamoin kun kulttuurini ihanneh Skotlannissa ta Skotlannista lähtösin olijoissa yhtehisöissä kaikkiella muailmašša. 1800- ta 1900-luvuilla hänen elokšen ta ruatoloin pruasnuinnašta tuli puittokuin kanšallini, Burnsin lumovoimah peruštuja kultti, ta hänen vaikutuš skotlantilaiseh kirjallisuoh on viikon ollun väkövä. Vuotena 2009 hänet valittih istorijan šuurimmakši skotlantilaisekši rahvahaniäneššykseššä, kumpasen järješti skotlantilaini televiisoriašema STV. 
Alkuperäsien tevokšien lisäkši Burns keryäili rahvahanpajuo kaikkielta Skotlannista, ta moničči hiän kohenteli ta uuvisti niitä. Hänen runuo "Auld Lang Syne" pajatetah rikeneh Uutta Vuotta vaššen, ta "Scots Wha Hae" –pajuo piettih viikon Skotlannin epävirallisena kanšallislauluna. Muita kaikkiella muailmašša tunnettuja runoja ollah paičči muuta "A Red, Red Rose", "A Man’s a Man A’ That", "To a Louse", "To a Mouse", "The Battle of Sherramuir", "Tam o’Shanter", "Halloween" ta "Ae Fond Kiss". 
Kirjallini stiil’a.
Burnsin stiil’ua harakterisuiččou spontanisuš, šuorašanasuš ta vilpittömyš. Še vaihtelou erähien šepitykšien herkäštä intensiivisyöštä "Tam o’Shanter"-runon huumorin kautti aina "Holy Willie’s Prayer" ta "The Holy Fair" -tevokšien satiirih šuaten. 
Burnsin runohuš käytti hyväkši šuurta klassisen, biblieh liittyjän ta enklantilaisen kirjallisuon, šamoin kun skotlantilaisen Makar-perintehen, tuntemušta ta tietuo. Burns oli muasteri kirjuttamah šekä skotinkielellä jotta anglien skotlantilaisella murtehella. Erähissä hänen tevokšissa, esimerkiksi "Love and Liberty" kumpani tunnetah niise nimellä "The Jolly Beggars", käytetäh šekä skotin- jotta anglien kielie tevokkuhuskeinona. 
Hänen tiemoih kuuluttih tašavaltalaisus (hiän eli Frantsien Vallankumovuksen aikakauvella) ta radikalismi, kumpasie hiän ilmasi peitokkali "Scots Wha Hae"-tevokšešša, skotlantilaini isänmuallisuš, kirikön ta pappilisson vallan vaššuštamini, luokkayhtehiskunnan epätaša-arvosuš, šukupuoliroulit, oman aijan skotlantilaisen kirikön arvoštelu, skotlantilaini kulttuuri-identitietti, keyhyš, seksualisuš, ta rahvahan ilonpiennän (karnavualit, skotlantilaini viskikul’tuuri, rahvahanpajot tni) hyövylliset puolet. 
Monih Burnsin runoloih liittyjät väkövät emotionaliset ylä- ta alamiät ollah šuatu erähät, esim. Burnsin eloškerran kirjuttaja Robert Crawfordin, uškomah jotta Burns läsi kakšišuuntaista mielialahäirivyö. Burnsin käsialanäyttehien analisi on kannattan tätä hipotiesie. Burns on iče vihjannun jottä hiän tirppo kohtavukšie, kumpasie hiän kučču “apiekši piessallisuokši”. Skotlannin kansallisyhissyš The National Trust of Scotland on kuiteinki vähekšyn väitehtä, šentäh kun še on luajittu vajualoin perustehin. 
Lähtiet.
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Burns