tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Wp/krl/11. kešäkuuta

11. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 162 päivä. Vuuvvešta on jälellä 203 päivyä (204 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/12. kešäkuuta

12. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 163 päivä. Vuuvvešta on jälellä 202 päivyä (203 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/13. kešäkuuta

13. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 164 päivä. Vuuvvešta on jälellä 201 päivyä (202 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/14. kešäkuuta

14. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 165 päivä. Vuuvvešta on jälellä 200 päivyä (201 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/15. kešäkuuta

15. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 166 päivä. Vuuvvešta on jälellä 199 päivyä (200 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/16. kešäkuuta

16. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 167 päivä. Vuuvvešta on jälellä 198 päivyä (199 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Vasilij Perov

Vasilij Grigorjevič Perov (ven. Василий Григорьевич Перов; 2. pakkaiskuuta 1834 (J: 21. talvikuuta 1833) Tobolsk Venäjä – 10. kešäkuuta (J: 29. oraškuuta) 1882 Kuzminki) oli venäläini kuvataiteilija. Hiän opaštu Aleksandr Stupinin taitehkoulušša Arzamasissa. Vuotena 1853 Vasilij Perov piäsi opaštumah Moskovan mualauš-, veššoš- ta rakennuštaitehen kouluh, kumpasen opaštaja häneštä tuli vuotena 1871. Vasilij Perov oli yksi peredvižnikkilöistä.
Tevokšie.
A. N. Ostrovskij, 1871
F'odor Dostojevskij, 1872
Vladimir Dal', 1872
Aihiešta muuvvalla.
Perovin tevokšie Olgan gallerijašša
Wp/krl/17. kešäkuuta

17. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 168. päivä. Vuuvvešta on jälellä 197 päivyä (198 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/18. kešäkuuta

18. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 169 päivä. Vuuvvešta on jälellä 196 päivyä (197 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/19. kešäkuuta

19. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 170 päivä. Vuuvvešta on jälellä 195 päivyä (196 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/20. kešäkuuta

20. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 171 päivä. Vuuvvešta on jälellä 194 päivyä (195 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/21. kešäkuuta

21. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 172 päivä. Vuuvvešta on jälellä 193 päivyä (194 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/23. kešäkuuta

23. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 174 päivä. Vuuvvešta on jälellä 191 päivyä (192 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/24. kešäkuuta

24. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 175 päivä. Vuuvvešta on jälellä 190 päivyä (191 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/25. kešäkuuta

25. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 176 päivä. Vuuvvešta on jälellä 189 päivyä (190 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/26. kešäkuuta

26. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 177 päivä. Vuuvvešta on jälellä 188 päivyä (189 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/27. kešäkuuta

27. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 178 päivä. Vuuvvešta on jälellä 187 päivyä (188 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/28. kešäkuuta

28. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 179 päivä. Vuuvvešta on jälellä 186 päivyä (187 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/29. kešäkuuta

29. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 180 päivä. Vuuvvešta on jälellä 185 päivyä (186 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/30. kešäkuuta

30. kešäkuuta uuvven kalenterin mukah on 181 päivä. Vuuvvešta on jälellä 184 päivyä (185 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/1. heinäkuuta

1. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 182 päivä. Vuuvvešta on jälellä 183 päivyä (183 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/2. heinäkuuta

2. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 183 päivä. Vuuvvešta on jälellä 182 päivyä (183 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/3. heinäkuuta

3. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 184 päivä. Vuuvvešta on jälellä 181 päivyä (182 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/4. heinäkuuta

4. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 185 päivä. Vuuvvešta on jälellä 180 päivyä (181 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/5. heinäkuuta

5. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 186 päivä. Vuuvvešta on jälellä 179 päivyä (180 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/6. heinäkuuta

6. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 187 päivä. Vuuvvešta on jälellä 178 päivyä (179 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/7. heinäkuuta

7. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 188 päivä. Vuuvvešta on jälellä 177 päivyä (178 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/8. heinäkuuta

8. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 189 päivä. Vuuvvešta on jälellä 176 päivyä (177 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/9. heinäkuuta

9. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 190 päivä. Vuuvvešta on jälellä 175 päivyä (176 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/10. heinäkuuta

10. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 191 päivä. Vuuvvešta on jälellä 174 päivyä (175 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/11. heinäkuuta

11. heinäkuuta uuvven kalenterin mukah on 192 päivä. Vuuvvešta on jälellä 173 päivyä (174 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Meriahvenet

Meriahvenet ("Moronidae") ollah ahvenkalojen lahkoh kuuluja kalaheimo.
Wp/krl/Europan meriahvenet

Europan meriahvenet ("Dicentrarchus") ollah meriahvenien heimoh kuuluja kalašuku.
Lajit.
Šukuh kuuluu kakši lajie:
Wp/krl/Meriahven

Meriahven ("Dicentrarchus labrax") on kala.
Wp/krl/Täplämeriahven

Täplämeriahven ("Dicentrarchus punctatus") on kala.
Wp/krl/Pilkkumeriahven

Pilkkumeriahven ("Dicentrarchus punctatus") on kala.
Wp/krl/Kivimatikka

Kivimatikka tahi kivimuah ("Zoarces viviparus") on ahvenkaloih kuuluja kalalaji.
Wp/krl/Zoarces

Zoarces on kivimatikkojen heimoh kuuluja kalašuku.
Wp/krl/Kivimatikat

Kivimatikat tahi kivimatehet ("Zoarcidae") ollah ahvenkalojen lahkoh kuuluja kalaheimo.
Wp/krl/Makrelli

Makrelli ("Scomber scombrus") on makrellien heimoh kuuluja ahvenkala.
Wp/krl/Scomber

Scomber on makrellien heimoh kuuluja kalašuku.
Wp/krl/Makrellit

Makrellit ("Scombridae") ollah ahvenkalojen lahkoh kuuluja kalaheimo.
Wp/krl/Pelamiidu

Pelamiidu ("Sarda sarda") on makrelliloin heimoh kuuluja kala.
Wp/krl/Pelamiita

Pelamiita ("Sarda sarda") on makrellien heimoh kuuluja kala.
Wp/krl/Sarda (kalasugu)

Sarda on makrelliloin ("Scombridae") heimoh da sen "Scombrinae"-alaheimoh kuului kalasugu.
Wp/krl/Sarda (kalašuku)

Sarda on makrellien ("Scombridae") heimoh ta šen "Scombrinae"-alaheimoh kuuluja kalašuku.
Wp/krl/Kynzirausku

Kynzirausku ("Amblyraja radiata") on kala.
Wp/krl/Kynširauška

Kynširauška ("Amblyraja radiata") on kala.
Wp/krl/Amblyraja

Amblyraja on rauškojen heimoh kuuluja kalašuku.
Wp/krl/Rauskat

Rauskat ("Rajidae") ollah rauskukaloin lahkoh kuului kalaheimo.
Wp/krl/Rauškat

Rauškat ("Rajidae") ollah rauškakalojen lahkoh kuuluja kalaheimo.
Wp/krl/Rauškakalat

Rauškakalat ("Rajiformes") ollah kalalahko.
Wp/krl/Rauskukalat

Rauskukalat ("Rajiformes") ollah kalalahko.
Wp/krl/Mikkeli

Mikkeli on linna Šuomešša Šuvi-Savon muakunnašša. Šielä eläy 53 028 ristikanšua (30.6.2020).
Wp/krl/Espoo

Espoo on Šuomen toisekši šuurin linna. Šielä eläy 270 005 ristikanšua (31.12.2015).
Wp/krl/Šakšan kieli

Šakšan kieli on germanilaini kieli. Šitä paissah Šakšašša, Itävallašša ta Šveitsariašša.
Wp/krl/Hannover

Hannover on linna Šaksašša. Vuotena 2008 linnašša on elän 520000 ašukašta.
Wp/krl/Savonlinna

Savonlinna on linna Šuomešša Šuvi-Savon muakunnašša. Šielä eläy 32 913 ristikanšua (30.6.2020).
Wp/krl/Antti Timonen

Antti Timonen (1. oraškuuta 1915 Luušalmi, Uhtuo, Venäjä – 24. kevätkuuta 1990) oli Neuvoštoliitošša elänyt šuomekši kirjuttanut vienankarjalaini kirjuttaja.
Vuosina 1922-1926 Timonen eli Šuomešša. Hiän opaštu Petroskoin pedagogisešša instituutissa. Šen lopetettuo hiän ruato enšin rativokomitietašša ta šiitä toimittajana Kipinä-lapšienleheššä ta Totuuš-leheššä. Timonen oli 1934 mukana peruštamašša Karjalan kirjuttajaliittuo. Vuotena 1946 häneštä tuli Neuvoštoliiton kirjuttajaliiton jäšen.
Jatkošovan (Isänmuallisen šovan) aikana Timonen palveli ratistina, kiäntäjänä ta tiijuštelijana. Hiän lopetti šovan Tšekkoslovakijašša oraškuušša 1945, ka vielä šovan jälkehki Timonen kiersi ympäri Eurooppua kotiuttamašša siviilijä, kumpasie šinne šaksalaiset pakolla työnnettih. Omien muistihpanojen ta kokemukšien pohjalta Timonen kirjutti näistä as's'oista kirjan "Karjalasta Karpaateille". Šanotahki, jotta šota luati Timosešta kirjuttajan.
Armeijan jälkeh Timonen rupesi piätoimisekši kirjuttajakši. Hiän oli Karjalan kirjuttajaliiton šihteerinä vuuvvešta 1947. Vuosina 1957-1967 ta 1975-1978 hiän oli liiton piämiehenä. Vuotena 1958 Timonen oli peruštamašša Neuvoštoliitto-Šuomi-šeurua ta nellä vuotta myöhemmin 1962 šeuran Karjalan ošaštuo. 1960-luvulla hiän kävi Šuomešša monissa kirjuttajaseminariloissa. 
Timosen piätevoš on vuotena 1971 ilmeštynyt romaani "Me karjalaiset". Hänen tevokšie kiännettih venäjäkši ta monien entisen Neuvoštoliiton tašavaltojen kielillä. Tevokšie on kiännetty espanjakši, englannikši, ranskakši ta ruočikši.
Wp/krl/Pudož

Pudož (, ) on linnu Karjalan tazavallas.
Wp/krl/Ulan Bator

Ulan Bator ili Ulaanbaatar (mong. "Улаанбаатар", ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ, "ruškie pohatteri") on Mongolian tašavallan piälinna. Še šijaiččou ylänköalovehella kešellä Mongolijua. Linnašša oli vuotena 2013 noin 1 345 086 eläjyä.
Ulan Bator on muajilman kylmin piälinna. Še peruššettih vuotena 1649 nimellä Urga.
Wp/krl/Hampuri

Hampuri () on linna Šakšašša. Še on niise yksi muan 16 ošavaltivošta.
Wp/krl/Riad

Riad on Saudi-Arabian piälinnu.
Wp/krl/Erzän kieli

Erzän kieli kuuluu uralilaizen kieliperehen suomi-ugrilaizen kielijoukkuon volgalaizeh oksuh.
Wp/krl/Mokšan kieli

Mokšan kieli on uralilaisen kieliperehen, suomi-ugrilaisen kielijoukon volgalaini kieli.
Wp/krl/Planken

Planken on Liechtensteinin ruhtinaskunnun kundu.
Wp/krl/Kiel

Kiel on linna Šakšašša. Šielä eläy 237 579 eläjyä (2008).
Wp/krl/Bordeaux

Bordeaux on linna Ranskašša.
Wp/krl/Nogikana

Nokikana ("Fulica atra") on randukanoin heimoh kuului lindu. Livviksi ta šuvikarjalaksi käytetäh samua nimityštä nogikana. 
Karjalankieline nimi.
Linnun karjalankieline nimi on täh artikkelih näh kiännetty suomenkielizes sanas "nokikana".
Kogo da nägö.
Piduhus: 36-42 cm&lt;br&gt;
Siibien agjuväli: 70-80 cm&lt;br&gt;
Paino: 0,6-1,2 kg
Wp/krl/6. sulakuuta

6. šulakuuta uuvven kalenterin mukah on 96. päivä. Vuuvvešta on jälellä 269 päivyä (270 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Liivukana

Livvikse liivukana, suvikarjalakse da vienankarjalakse liivakana ("Gallinula chloropus") on randukanoin heimoh kuului lindu.
Karjalankieline nimi.
Linnun karjalankieline nimi on täh artikkelih näh kiännetty suomenkielizes sanas "liejukana".
Kogo da nägö.
Piduhus: 27-31 cm&lt;br&gt;
Siibien agjuväli: 50-55 cm&lt;br&gt;
Paino: 190-490 kg
Wp/krl/7. sulakuuta

7. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 97 päivä. Vuuvvešta on jälellä 268 päivyä (269 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Kalačiirakko

Kalačiirakko ("Sterna hirundo") on čiirakkoloin heimoh kuului lindu.
Karjalankieline nimi.
Karjalan kieles tunnetah sana "čiirakko", kudamal voijah tarkoittua kalačiirakkuo libo lapinčiirakkuo ("Sterna paradisae"). Linnun tarkembi karjalankieline nimi on täh artikkelih näh kiännetty suomenkielizes sanas "kalatiira".
Kogo da nägö.
Piduhus: 34-37 cm&lt;br&gt;
Siibien agjuväli: 70-80 cm&lt;br&gt;
Paino: 100-145 g
Wp/krl/Lapinčiirakko

Lapinčiirakko ("Sterna paradisae") on čiirakkoloin heimoh kuului lindu.
Karjalankieline nimi.
Karjalan kieles tunnetah sana "čiirakko", kudamal voijah tarkoittua lapinčiirakkuo libo kalačiirakkuo ("Sterna hirundo"). Linnun tarkembi karjalankieline nimi on täh artikkelih näh kiännetty suomenkielizes sanas "lapintiira".
Kogo da nägö.
Piduhus: 33-39 cm&lt;br&gt;
Siibien agjuväli: 66-77 cm&lt;br&gt;
Paino: 95-125 g
Wp/krl/Čiirakot

Čiirakot ("Sternidae") on randulinduloin lahkoh kuulujan kajoiloin heimon alaheimo. Suomes on tavattu yheksän čiirakkoluaduu.
Wp/krl/Jouča

Jouča on kunta Keški-Šuomessa. Joučašša eläy 4 693 ihmistä (31.12.2015) ta kunnan alovehen koko on 1 066,42 km².
Wp/krl/9. sulakuuta

9. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 99 päivä. Vuuvvešta on jälellä 266 päivyä (267 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/10. sulakuuta

10. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 100 päivä. Vuuvvešta on jälellä 265 päivyä (266 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/8. šulakuuta

8. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 98 päivä. Vuuvvešta on jälellä 267 päivyä (268 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/5. sulakuuta

5. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 95 päivä. Vuuvvešta on jälellä 270 päivyä (271 päivyä lisäpäivävuotena).
Nimipäivät.
Alexei, Vasili, Georgi, Iljä, Makar, Sergei, Anastasia, Lidijä
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/4. sulakuuta

4. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 94 päivä. Vuuvvešta on jälellä 271 päivyä (272 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/3. sulakuuta

3. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 93 päivä. Vuuvvešta on jälellä 272 päivyä (273 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/2. sulakuuta

2. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 92 päivä. Vuuvvešta on jälellä 273 päivyä (274 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/1. šulakuuta

1. šulakuuta uuvven kalenterin mukah on 91. päivä. Vuuvvešta on jälellä 274 päivyä (275 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/20. sulakuuta

20. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 110 päivä. Vuuvvešta on jälellä 255 päivyä (256 päivyä lisäpäivävuotena).
Šyntynyöt.
Adolf Hitler, Saksa valdukundu piämies 1933-1945.
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/25. sulakuuta

25. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 115 päivä. Vuuvvešta on jälellä 250 päivyä (251 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/28. sulakuuta

28. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 118 päivä. Vuuvvešta on jälellä 247 päivyä (248 päivyä lisäpäivävuotena).
Nimipäivät.
Anastasia, Aristarh, Vasilisa, Viktor, Leonid, Pud, Savva, Sevastian, Trofim, Feodor, Lukian, Kondrat, Pavel, Lüdvig, Mstislav, Valeria
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/11. sulakuuta

11. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 101 päivä. Vuuvvešta on jälellä 264 päivyä (265 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/12. sulakuuta

12. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 102. päivä. Vuuvvešta on jälellä 263 päivyä (264 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Rovaniemi

Rovaniemi on linna Šuomešša Lapin muakunnašša. Šielä eläy noin 63 010 ristikanšua (30.6.2020).
Wp/krl/Kouvola

Kouvola on linna Šuomešša Kymenlaakson muakunnašša. Šielä eläy 81 808 henkie (30.6.2020).
Wp/krl/Turku

Turku on linna Šuomešša Varšinais-Šuomen muakunnašša. Šielä eläy 192 794 ristikanšua (30.6.2020).
Turku on Šuomen vanhin linna ta entini piälinna. Aurajoven šuulla šijaiččija linna on peruštettu 1200-luvulla. Turku oli Europan kulturipiälinna Estounien piälinnan Tallinnan kanšša vuotena 2011. Turussa šijaitah Turun linna ta Turun tuomivokirikkö.
Wp/krl/Kazakhstan

Kazahstanin tašavalta ("Қазақстан Республикасы") on Aasijašša šijaiččija valtijo. Muan pinta-ala on 2 724 900 nelijökilometrie ta väkiluku 17 948 816 eläjyä. Šen piälinna on Nur-Sultan, ta viralliset kielet ollah kazakki ta venäjä.
Wp/krl/Nur-Sultan

Nur-Sultan (kaz. "Нұр-Сұлтан") on Kazakhstanin tašavallan piälinna. Ennein šen nimenä oli Astana (kaz. "Астана"), ka šen nimi muutettih vuotena 2019 entisen presidentin Nursultan Nazarbajevin kunnivokši. Neuvoštoajalla linna tunnettih nimellä Tselinograd.
Linnašša on 1 068 000 eläjyä (vuotena 2018).
Wp/krl/Petroskoin valtijonyliopisto

Petroskoin valtijonyliopisto (Suomelais-ugrilaini valtijonyliopisto ennein 1956 vuotta) on klassilini yliopisto Petroskoisssa. Še on peruššettu vuotena 1940. Yliopistošša on 80 ošaštuo, 10 tietokuntua ta 7 instituuttie. Petroskoin valtijonyliopistošša valmissetah bakalavrija ta magistrija.
Wp/krl/Suomelais-ugrilaine koulu

Šuomelais-ugrilaini koulu (, vep. "Suomalaiž-ugrilaine škol", ) on keškikoulu Petroskoissa. Še on peruššettu vuotena 1994 kuin kansallini Šuomelais-ugrilaini koulu №52. Nykyjäh koulu sijaiččou talošša, kumpani oli stroijittu vuotena 1963.
Wp/krl/Vepsäläzet

Vepsäläzet (vanha nimi - čud', ven. "вепсы", suom. "vepsäläiset") on vähäluguine suomelai-ugrilaine kanzu. Eletäh Karjalas, Vologodskoin da Leningruadan alovehil Ven'äl. 
Iččenimetys vepsä, bepsä, vepsäläižed, lydinikad. Enne 1917 vuottu vepsäläzien nimi oli čud'.
On kolme vepsäläzen ryhmää:
Wp/krl/Šuomelaiset

Šuomelaiset (iččenimityš "suomalaiset") on šuomelais-ugrilaini kanša. Hyö eletäh enimmäkšeh Šuomešša (4.6 - 4.9 milj. ristikanšua, yli 90% eläjistä). Onnakko heitä eläy niise Amerikašša (yli 623,6 tuhatta ristikanšua), Ruočissa (446 - 470 tuhatta), Kanadašša (yli 130 tuhatta), Venäjällä (34,1 tuhatta), Australijašša (21 tuhatta), Yhistynyöššä kuninkaškunnašša (yli 11 tuhatta), Virošša (10,6 tuhatta) ta Norjašša (10 - 60 tuhatta). Niise meänkielen ta kvenin puhujat, kut eletäh Norjašša ta Ruočissa, lašketah šuomelaisiksi.
Šuomelaiset ollah luterilaisie. Hyö paissah enimäkšeh šuomie, a niise rikeneh ylen hyvin englanniksi.
Wp/krl/Kalevala

Kalevala () on šuomelais-ugrilaini poeettini eepossa ta Šuomen kanšalliseepossa. Šiinä on 50 runuo. Kalevalua keräi Elias Lönnrot (1802—1884). Lönnrot kirjutti Kalevalua kakši kertua, enšimmäisen kerran vuotena 1835 ("Vanha Kalevala"), toisen kerran vuotena 1849. Kalevala-pos'olkašša on honka, kumpasen juurella Lönnrot tallenti runoja paikallisilta runonlaulajilta. Kalevala on kiännetty yli kuuvvellakymmenellä kielellä ta še luvetah ošakši muajilmankirjallisutta.
Kalevalan tärkeitä rištikansoja ollah Väinämöini, Ilmarini, Lemminkäini, Kullervo ta Louhi.
Kalevalašta on niise luajittu lapšien kirja Koirien Kalevala, kumpani on ilmeštyn vienankarjalakši vuotena 2010. Alkuperäni eepossa on kiännetty vienankarjalakši vuotena 2015. Vuativan kiännöštyön luati šyntyperäni vienankarjalaini, Raisa Remšujeva. Kuvittaja Vitali Dobrinin on Karjalan tašavallan tunnetuimpie taiteilijoja.
Petroskoissa on elokuvateatteri "Kalevala" ta Kalevalan katu. Koštamukšešša on niise Kalevalan katu. Siktivkarissa on peitetty pasari "Kalevala", ta Uhtuon nimi on venäjäkši "Kalevala" («Калевала»).
Kalevalan kiännökšet.
Kalevala on kiännetty yli kuuvvellakymmenellä kielellä ta še luvetah ošakši muajilmankirjallisuutta. Enšimmäisekši še kiännettih ruočiksi vuotena 1841. Ranškan kielellä se kiännettih vuotena 1845, venäjäkši 1847, šaksakši 1852, unkariksi 1971, englanniksi 1868 ta eestiksi 1891. Vaikka šuomenkielini Kalevala perustuu karjalaisih kanšanrunoih, niin mäni äijä vuošie, ennenkuin še ilmešty karjalan kielellä.
Karjalan Kielen Šeura julkaisi Kalevalan livvinkarjalakši vuotena 2009; kiännökšen on luatin Zinaida Dubinina. Vienakši tevokšen on kiäntän Raisa Remšujeva, ta še julkaistih vuotena 2015. Kalevalasta on luajittu niise lapšienkirja "Koirien Kalevala", kumpani ilmešty vienankarjalakši vuotena 2010.
Wp/krl/Ukko

Ukko (, ) on šuomelais-ugrilaisen mifologian piäjumala, kumpani luatiu ukonjyryö. Germanisešša mifologijašša Ukkuo vaštuau Odin ta kreikkalaisešša mifologijašša Zeus.
Wp/krl/Valamo

Valamon šuari (suom.: "Valamo", ven.: "Валаам") on Luatokan pohjosen puolen šuari, Valamon šuariston šuurin šuari. Šuarilla šijaiččou Valamo-pos'olka ta Valamon miehien manasteri.
Wp/krl/Sukkajärvi

Šukkajärvi on karjalaini kylä Mujejärven piirissä Karjalan tašavallašša. Kylä on šijoittun šamannimisen järven rannalla.
Wp/krl/Matikka

Matikka ("Lota lota") on ainut šuolattomašša veješšä eläjä tröskäkalalaji. Še on sukuh "Lota" ainut laji.
Koko ta ulkonäkö.
Matikka on pitkul'iččä, hyvin pienišuomuni ta litmakan lipie kala. Šillä on litteän levie piä ta puolet šen ruumiista on pyrštöošua. Matikka on väritykšeltäh keltasen- tahi tummanpruunin kirjava, kylissä šiännöttömie fikuroja, mahapuoli on valkie. Matikan leuvašša on tröskäkaloilla tyypillini viiksišäie. Selkäevie on kakši. Takuampana olija šelkäevä ta peräevä jatetah melkein pyrštöh šuaten. Šilmät ollah melko šuuret. Matikkua tavatah melkein kaikissa Šuomen ta Karjalan järvilöissä ta vieläi merialovehilla.
Wp/krl/Kuusamo

Kuusamo on linna Šuomešša Pohjois-Pohjanmaan muakunnašša. Šielä eläy noin 15 134 ristikanšua (30.6.2020).
Kaupunkiošat.
Kuusamoh kuulutah: Alakitka, Heikkilä, Hiltunen, Irni, Jokilampi, Kallunki, Kantokylä, Kemilä, Kero, Kesäniemi, Kiitämäjärvi, Koskenkylä, Kuolio, Kurvinen, Kärpänkylä, Käylä, Lämsänkylä, Maaselänkylä, Murtovaara, Poussu, Puutteenkylä, Rukajärvi, Määttälänvaara, Soivio, Suorajärvi, Tammela, Teeriranta, Törmäsenvaara, Vasaraperä, Virrankylä, Vuotunki, Lehto, Kiviperä
Wp/krl/Helsinki

Helsinki (ruočikši "Helsingfors") on Šuomen piälinna. Še šijaiččou muan šuviošašša Uusimaan muakunnašša. Linnašša eläy 655 395 henkie (30.6.2020).
Helsinkin perušti Ruočin kuninkaš Gustav Vasa vuotena 1550, ta šiitä tuli piälinna Šuomen šuuriruhtinaškunnan ajalla vuotena 1812. Šitä ennein piälinnana oli ollun Turku.
Wp/krl/Tampere

Tambere (suomeksi da vienankarjalaksi "Tampere", ruočiksi "Tammerfors") on Suomen linna da Pirkanmuan muakundakessus, kumbane on Näzijärven da Pyhäjärven rannoilla. Tamberen linnassa eläy lässä 259 000 ristikanzua da leviembäh kogo alovehella lässä 440 000 ristikanzua. Sidä vastah Tamberen linna-alovehen kundayhtymän ruanda-alovehella eläy lässä 421 000 ristikanzua. Tambere on eläjäluvulda Suomen kolmanneksi suurin kunda da sen lähikundien kera toizeksi suurin linna-aloveh.
Tambere on eläjäluvulda Pohjaismualoin suurin syväinmualinna. Tamberen susiedakunnat ollah Kangasala, Lembiälä, Nogia, Orivezi, Ruovezi da Ylöjärvi.
Tamberen kessusta-alovehen keskehizin oza on järvi- da harjualovehella Näzijärven da Pyhäjärven välizellä kannaksella, kumbazen läbi virduau Tammerkoski Näzijärvestä Pyhäjärveh. Tammerkossen langiendakorgehus on 18 metrie. Sen rannoilla nägyjät ruskiekirpiččäzet fuabrikkarakennukset kerrotah Tamberen tevollizushistoriesta. Tambere ongi historiellizesti Suomen enzimäne da suurin tevollizuslinna. Tammerkossen koskimaizemua on nimitetty yheksi Suomen kanzallismaizemista.
Kustaa III perusti Tamberen vuodena 1779, ga linna algo kazvua vasta 1800-luvun puolivälin jälgeh, konza siidä tuli tärgie tevollizuskessus. Liijatengi tekstiil'atevollizus oli merkittävä. Myöhembäh tevolliszustuotanduo on muuttan iäreh linnasta, da Tamberen talohus on keskittyn palveluloih da korgien tehnolgien yrityksih.
Tambere on ližäksi kulttuura- da sporttalinna. Sielä ruatah Suomen vanhimbih teatroih kuulujat Tamberen Teatra da Tamberen Ruadorahvahan Teatra. Muzeikessus Vapriikassa on äijä muzeida da ozutteluo, ga matkualullizesti tärgein kohta on yhelläh Särgänniemen kizapuisto. Popul’arnoissa kulttuurassa Tambere tunnetah liijantengi Manserock-nimen suanuosta muuzikkaluavusta. Paikallizena syömizenä pietäh mustuamakkarua. Tamberella kizuau monda sportan piäsarjajoukkovehta, da linnua pietäh tuagieh suomelazen jiäkiekon “kätkyönä”. Linnan omat SM-liigajoukkovehet ollah muan mänestyneimbih kuulujat Ilves da Tappara.
Lähe: Tampere. Suomenkieline Wikipedia. https://fi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tampere&amp;_welcomesurveytoken=b02behj40jeg4fb9ekot4r3rgjjvg9rq&amp;source=welcomesurvey-originalcontext (kačottu da kiännetty 22.10.2024)
Wp/krl/Kalitta

Kalitta on perintehellini karjalaini piirakka, kumpani paissetah riissu- tahi potakkašiämen kera. Še on nelijön muotoni šanki.
Wp/krl/Harakka

Harakka ("Pica pica") on varislintu, kumpani kuuluu harakkojen šukuh.
Koko ta ulkonäkö.
Harakka on 40–51 šenttimetrie pitkä, kumpasešta pyrštyö on 20–30 šenttimetrie. Väritykšeltäh harakka on muštavalkie lintu, kumpasella on vihrienhuohtoni pyrštö. Urokšen pyrštö on ušein pitempi kuin nuarahan pyrštö. 
Afrikkalaisella mauritanica-alalajilla on šilmän takana pal’l’aš šinini kohta.
Harakan iäntely on kähietä ta epämusikaalista räčätyštä. Harakan laulu, kumpaista kuulou harvakšeh, enimmäkšeh kevätkuušša ta šulakuušša, on hil’l’aišta kitiševistä ta kirškajista iänistä ta matkinnoista kooštuvua pakauttelua.
Levinneisyyš.
Harakka on levinnyn läheš koko Eurooppah, šuureh ošah Aasijua ta Luoteis-Afrikkah. Euroopan harakkapopulaatijokši arvioijah 22,5–57 miljoonua harakkua. Koko muajilman kannan šuuroukši arvioijah 45,9–228 miljoonua harakkua, ka še arvio on ylen varovaini.
Šuomešša harakka pešiy jo koko muašša, ka kanta harvenou pohjah päin männeššä. Nykyjäh Šuomešša pešiy 140 000–200 000 paria. 
Harakka on piäšiännöllisešti paikkalintu, ka nuoret ykšilöt voijah kierrellä šykyšyllä.
Elinympäristö.
Harakka pešiy ušein ihmisašutukšen läheisyyvveššä, ka i luonnonympäristöššä niisi. Harakkoja on ylen äijän alovehilla, missä talojen ympärillä on äijän puita ta penšahie.
Lisäytymini.
Harakka rakentau pešän puuh tahi penšahah. Harakka muniu kevät-šulakuušša 5–8 munua.
Ravinto.
Harakka on kaikkiruokani.
Elintavat ta käyttäytymini.
Harakat kuletah ušein iänekkähinä 5–25 yksilön parvina. Harakka on valpaš lintu ta še tutkiu ympäristyö tarkkah. Harakoilla on n’okkimisjärješšyš: vanhat ta väkövät yksilöt ollah arvokkahampie kuin muut.
Rahvahanperinneh.
Harakka on leimallisesti rahvahan šeuralaini ta yleini pihalintu, ta sentäh še on niisi useiden rahvahanuškomukšien kohde. Enimmäkšeh harakašta ei pietä. Šen hačatuš on merkinnyn mitänih onnettomuutta ta vaštamäkie. Pihamualla ta pihatiellä hačattan harakka on kerton epämieluisista vierahista, matalla lähties’s’ä harakan nakru on tietän jykietä taivalta. Mečällä tai kalalla lähties’s’ä još näköy harakan, voi kiäntyö kotih, šentäh kun šualista ei ole tulošša. On ušottu, jotta harakka levittäu halierua. On niisi ušottu, jotta harakka tykkyäy ylen kiiltäjistä ešinehistä, ta jotta še kätköy omah šuureh pešäh hopiesie ešinehie, kumpašia še on varaštan, ka tutkimuštulokšet ei šanota šemmoista.
Lähtehet.
Järvinen, Antero: Linnut liitävi sanoja. Romanttinen tietokirja suomalaisesta lintuperinteestä. Otava, 1991 (osio Kansanperinne)
Järvinen, Antero: Maakuntalinnut. Otava, 1995 (osio Kansanperinne)
Vilkuna, Kustaa: Vuotuinen ajantieto. Otava, 1989 (15. painos) (osio Kansanperinne)
Helle, Timo: Lämpöä harakoille – picalogin vuosikirja. 2009.
Wp/krl/Akonlakši

Akonlakši (ven. Ба́бья Губа́, Babja Guba) on entini kylä Karjalan tašavallan Koštamukšen kaupunkipiirissä. Še šijoutu Kiitehenjärven (ven. Kamennoje ozero) rannalla 30 kilometrie Koštamukšešta länteh.
Kymmentaloni Akonlahen kylä mainitah enšimmäisen kerran vuotena 1679. Rahvahan muississa šäilynehen tiijon mukah kylän peruštajie oltih Tuuposen vellekšet. Kylällä oli šuuri merkityš Kal'evalan ta karelianismin šyntyh. Enšimmäisenä šielä kävi Elias Lönnrot vuosina 1832 ta 1833 ta myöhemmin monet muut runolauluperintehen keryäjät. Taitelijat Akseli Gallen-Kallela ta Louis Sparre käytih kyläššä vuotena 1890. Akonlahen perinteheštä kertou Akonlahden arkea ja juhlaa-kirja, kumpasen on kirjuttan Akonlahešša šyntynyt Vilho Jyrinoja.
1800-luvun lopušša ta 1900-luvun alušša Akonlakši kuulu Kontokin volostin Munankilahen (ven. Nilmaguba) kyläh. Vuotena 1905 šielä oli 53 taluo, poštiašema, kirikkö, koulu ta 358 eläjyä. Akonlahešta oli yhteyš Šuomeh Kuhmon Rimmin kyläh .
Neuvoštovallan aikana peruššettih Akonlahen kyläneuvošto, kumpani kuulu Uhtuon piirih. Akonlahen kyläneuvoštoh kuuluttih Jehrimänvuaran (ven. Ehrinavara), Lytän (Ljuttja), Munankilahen, Märkävuaran (Mokrovary), Šappovuaran (Šapovara) ta Tetriniemen (Teternavolok) kylät. Vuotena 1933 niissä oli 465 eläjyä, kumpasista kaikki oltih karjalaisie. Akonlahešša eli 133 ihmistä. Akonlahen kylän ošie oltih Hukkašalmi, Kallivoniemi, Mihheinvuara, Nakrislakši, Nykyttilä ta Tulliniemi.
Šuuren Isänmuallisen šovan (jatkošovan) aikana Akonlahešša šeisottih šuomalaisien joukot. Kylän eläjistä vain oša läksi evakkoh. Šovan loppupuolella monet kyläläiset šiirryttih Šuomeh. Šovan jälkeh Akonlahteh šiirty elämäh rahvaš šeuvun tuhotuista kylistä. 1950-luvulla kylä šanottih ”perspektiivittömäkši”, šentäh kuin kylä šijaičči rajan lähellä ta šinne oltih pahat kulkuyhtevykšet. Vuotena 1958 Akonlahen eläjät šiirrettih Uhtuoh ta kylän rakennukšet poltettih. Akonlahen kyläneuvoššon aloveh liitettih Vuokkiniemen kyläneuvoštoh.
Nykyjäh Kiitehenjärven rannat kuulutah Koštamukšen luonnonpuistoh, kumpani on auki turismilla. Kešällä 1994 Akonlahen keškušpaikkah Tulliniemeh ašetettih kyläštä kertoja muistomerkki .
Wp/krl/Šuvikarjala

Šuvikarjala on yheššä vienan- ili pohjoiskarjalan kera toini varšinaiskarjalan kielen piämurtehista. Še juatah vielä monih eri alamurtehih.
Šuvikarjalua on paistu Karjalašša leviemmilläh nykysen Karjalan tašavallan keškiošissa (Pohjois-Aunuksešša) ta Luatokan pohjois- ta länšipuolella. Šuuri joukko Luatokan länšipuolen rahvahašta šiirty 1600-luvulla Šyväin-Venäjällä Tverin, Valdain ta Tihvinän alovehilla, mi johtu Ruočin harjottamašta talouvellisešta, vierollisešta ta hallinnollisešta painoššuksešta. Vuuvvesta 1650 šuaten pois muutti 25 000 henkie. Luatokan pohjoispuolisen, Šuomen Neuvoštoliitolla luovuttaman Raja-Karjalan šuvikarjalaini rahvaš on levinnyn toisen muajilmanšovan jälkeh evakkoina eri puolilla Šuomie. Evakkoloista šuvikarjalan pakisijoita oli läššä 15 000 henkie, a kieli ei ole kovuan hyvin enyä šiirtyn jälkipolvilla hajavunnan jälkeh.
Šuvikarjalua paistah nykyjäh piäasiešša Mujehjärven ta Šuojärven piirilöissä Karjalan tašavallašša ta tverinkarjalaisien eläntäkohissa Tverin ta Tihvinän alovehilla Šyväin-Venäjällä. Näitä karjalaisalovehie nimitetäh Tverin Karjalakši. Valdain alovehelta šuvikarjalan murreh on jo hävinnyn. Ennein toista muajilmanšotua šitä paistih niise Šuomen puolella Raja-Karjalašša Ilomančissa, Šuojärvellä, Šuištamolla, Korpiseläššä ta Impilahešša.
Kaikista šuurin šuvimurrehjoukko on tverinkarjala. Aprikoijah, jotta šen pakisijoita olis 23 000 henkie. Onnakko tverinkarjalaisie on ylen äijälti enämmän: Lihoslavĺan, Spiirovan, Ruameškan ta Šuvi-Maksuatihan hallintopiirin yhtehisellä alovehella heitä eli ennein toista muajilmanšotua noin 100 000 ta Vessin (Vesjegonsk), Sandovan i Krasnoi Holman hallintopiirien alovehilla läššä 30 000. Tihvinänkarjalan pakisijoita on lähillä 2000 henkie. Tverin-, tihvinän- ta valdainkarjalašta käytetäh yhtehisnimitykšie tytärkarjala, šuarekehkarjala tahi šuarekehmurtehet erotukšena Karjalan tašavallan ta Šuomen alovehilla paistavista šuvikarjalan murtehista.
Wp/krl/Dante Alighieri

Dante Alighieri (1265 - 13/14. šyyškuuta 1321) oli italijalaini kirjuttaja ta runoilija. Hiän kirjutti eepossan "Jumalaini näytelmä" (Ital. Divina Commedia). Dante kirjutti italijakši, ka hänen tevokšie on kiännetty ylen äijän. Häntä pijetäh "italian kirjakielen tuattona".
Aihiešta muuvvalla.
World of Dante
Wp/krl/Anton Čehov

Anton Pavlovič Čehov (ven. Анто́н Па́влович Че́хов, 29. pakkaiskuuta (vanhan kalenterin mukah: 17. pakkaiskuuta) 1860 Taganrog – 15. heinäkuuta (vanhan kalenterin mukah: 2. heinäkuuta) 1904 Badenweiler) oli venäläini kirjuttaja, kumpani uuvvisti kertomukšie ta näytelmäkirjallišutta.
Wp/krl/Aleksis Kivi

Aleksis Kivi (oikielta nimeltäh Alexis Stenvall) (10. šajekuuta 1834 Nurmijärvi – 31. talvikuuta 1872 Tuusula) oli šuomelaini kirjuttaja. Hiän on tunnettu ennein kaikkie romaanista "Seitsemän veljestä" (1870), kumpani šai kanšallisromaanin ašeman Šuomešša.
Aihiešta muuvvalla.
YLE Elävä arkisto: Aleksis Kivi
Wp/krl/Kauhajoki

Kauhajoki on linna Šuomešša. Šielä eläy noin 13 172 ristikanšua (30.6.2020).
Kylät.
Aronkylä, Filppula, Harjankylä, Hangaskylä, Hyyppä, Ikkeläjärvi, Järvikylä, Kainasto, Kalkunmäki, Kauhajärvi, Keturinkylä, Kokonkylä, Korpikylä, Koskenkylä, Kuutinkylä, Käyränkylä, Luomankylä, Lustila, Muurahainen, Möykkykylä, Nirvankylä, Nummijärvi, Nummikoski, Piipari, Pukkila, Päntäne, Puskankylä, Sahankylä, Savikylä, Turjankylä, Uuronkylä, Äijönkylä.
Wp/krl/Kurikka

Kurikka on linna Šuomešša Šuvi-Pohjanmaan muakunnašša. Šielä eläy noin 20 550 ristikanšua (30.6.2020).
Kylät.
Hakuni, Juonenkylä, Kakkuri, Kamppi, Keskusta, Korvenkylä, Laulaja, Levi, Lohiluoma, Luomainkylä, Luopa, Lusankylä, Mieto, Myllykylä, Oppaanmäki, Panttila, Pitkämönkylä, Polvenkylä, Syvänojankylä, Säntti, Tuiskula, Varpahaiskylä ja Viitala.
Wp/krl/Ähtäri

Ähtäri on linna Šuomešša Šuvi-Pohjanmaan muakunnašša. Šielä eläy noin 5 576 ristikanšua (30.6.2020).
Kylät.
Alastaipale, Hankavesi, Inha, Inhan tehtaat, Itä-Ähtäri, Kivijärvi, Liesjärvi, Myllymäki, Mäkikylä, Niemisvesi, Peränne, Rämälä, Vehu, Vääräkoski, Ruha, Kukkeenkylä, Ähtärinranta, Hankola, Törö, Villelä, Riihimäki, Leppävuori, Pellonpää, Pöyhönen, Tapio, Ostola, Ouluvesi.
Wp/krl/Lapua

Lapua on linna Šuomešša Šuvi-Pohjanmaan muakunnašša. Šielä eläy noin 14 331 ristikanšua (30.6.2020).
Kylät.
Alanurmo, Alahella, Haapakoski, Hirvijoki, Hyyppä, Kirkonkylä, Koskikylä, Liuhtari, Ritamäki, Ritakallio, Ruha, Tiistenjoki, Hellanmaa, Honkimäki, Ylikylä, Lakaluoma, Länsikylä, Mustamaa, Männikkö, Paavola, Kauhajärvi, Ojutkangas, Raamattu, Saarenkangas, Siirilä, Toijanniemi, Pouttu, Tamppari, Karhunmäki.
Wp/krl/Jyväskylä

Jyväškylä on linna Šuomešša Keški-Šuomen muakunnašša. Šielä eläy noin 142 282 ristikanšua (30.6.2020).
Kaupunkiošat.
Jyväškyläh kuulutah: Haapaniemi, Halssila, Hiekkapohja, Huhtasuo, Jylhänperä, Jyskä, Kanavuori, Kaunisharju, Keljo, Keljonkangas, Keltinmäki, Keski-Palokka, Keskusta, Kirri, Kivilampi, Korpilahti, Kortepohja, Kukkumäki, Kuohu, Kuokkala, Kypärämäki, Leppälahti, Liinalampi, Lohikoski, Lutakko, Mannila, Moksi, Muuratsalo, Nenäinniemi, Nyrölä, Ollila, Oravasaari, Palokka, Puuppola, Ritopohja, Ruoke, Saarenmaa, Sarvenperä, Seppälänkangas, Säynätsalo, Tikkakoski, Tourula, Vaajakoski, Vesanka, Vespuoli, Viitaniemi.
Wp/krl/11. pimiekuuta

11. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 315. päivä. Vuuvvešta on jälellä 50 päivyä (51 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/12. pimiekuuta

12. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 316 päivä. Vuuvvešta on jälellä 49 päivyä (50 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/13. pimiekuuta

13. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 317. päivä. Vuuvvešta on jälellä 48 päivyä (49 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/14. pimiekuuta

14. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 318 päivä. Vuuvvešta on jälellä 47 päivyä (48 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/15. pimiekuuta

15. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 319 päivä. Vuuvvešta on jälellä 46 päivyä (47 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/16. pimiekuuta

16. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 320 päivä. Vuuvvešta on jälellä 45 päivyä (46 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/30. pimiekuuta

30. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 334. päivä. Vuuvvešta on jälellä 31 päivyä (32 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/1. talvikuuta

1. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 335. päivä. Vuuvvešta on jälellä 30 päivyä (31 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/29. pimiekuuta

29. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 333. päivä. Vuuvvešta on jälellä 32 päivyä (33 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/17. pimiekuuta

17. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 321. päivä. Vuuvvešta on jälellä 44 päivyä (45 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/18. pimiekuuta

18. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 322. päivä. Vuuvvešta on jälellä 43 päivyä (44 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/19. pimiekuuta

19. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 323. päivä. Vuuvvešta on jälellä 42 päivyä (43 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/20. pimiekuuta

20. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 324. päivä. Vuuvvešta on jälellä 41 päivyä (42 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/21. pimiekuuta

21. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 325. päivä. Vuuvvešta on jälellä 40 päivyä (41 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/22. pimiekuuta

22. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 326. päivä. Vuuvvešta on jälellä 39 päivyä (40 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/23. pimiekuuta

23. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 327. päivä. Vuuvvešta on jälellä 38 päivyä (39 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/24. pimiekuuta

24. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 328. päivä. Vuuvvešta on jälellä 37 päivyä (38 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/25. pimiekuuta

25. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 329. päivä. Vuuvvešta on jälellä 36 päivyä (37 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/26. pimiekuuta

26. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 330. päivä. Vuuvvešta on jälellä 35 päivyä (36 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/27. pimiekuuta

27. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 331. päivä. Vuuvvešta on jälellä 34 päivyä (35 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/28. pimiekuuta

29. pimiekuuta uuvven kalenterin mukah on 332. päivä. Vuuvvešta on jälellä 33 päivyä (34 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/2. talvikuuta

2. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 336. päivä. Vuuvvešta on jälellä 29 päivyä (30 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/3. talvikuuta

3. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 337. päivä. Vuuvvešta on jälellä 28 päivyä (29 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/4. talvikuuta

4. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 338. päivä. Vuuvvešta on jälellä 27 päivyä (28 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/5. talvikuuta

5. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 339. päivä. Vuuvvešta on jälellä 26 päivyä (27 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/6. talvikuuta

6. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 340. päivä. Vuuvvešta on jälellä 25 päivyä (26 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/7. talvikuuta

7. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 341. päivä. Vuuvvešta on jälellä 24 päivyä (25 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/8. talvikuuta

8. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 342. päivä. Vuuvvešta on jälellä 23 päivyä (24 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/9. talvikuuta

9. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 343. päivä. Vuuvvešta on jälellä 22 päivyä (23 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/10. talvikuuta

10. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 344. päivä. Vuuvvešta on jälellä 21 päivyä (22 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/11. talvikuuta

11. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 345. päivä. Vuuvvešta on jälellä 20 päivyä (21 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/12. talvikuuta

12. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 346. päivä. Vuuvvešta on jälellä 19 päivyä (20 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/13. talvikuuta

13. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 347. päivä. Vuuvvešta on jälellä 18 päivyä (19 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/14. talvikuuta

14. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 348. päivä. Vuuvvešta on jälellä 17 päivyä (18 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/15. talvikuuta

15. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 349. päivä. Vuuvvešta on jälellä 16 päivyä (17 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/16. talvikuuta

16. talvikuuta on gregoriaanisen kalenderin muguan vuoden 350 päivy (351 päivy kargavusvuonna). Vuodesta on jäljellä 15 päivyä.
Wp/krl/17. talvikuuta

17. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 351. päivä. Vuuvvešta on jälellä 14 päivyä (15 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/18. talvikuuta

18. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 352. päivä. Vuuvvešta on jälellä 13 päivyä (14 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/19. talvikuuta

19. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 353. päivä. Vuuvvešta on jälellä 12 päivyä (13 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/20. talvikuuta

20. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 354. päivä. Vuuvvešta on jälellä 11 päivyä (12 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/21. talvikuuta

21. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 355. päivä. Vuuvvešta on jälellä 10 päivyä (11 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/22. talvikuuta

22. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 356. päivä. Vuuvvešta on jälellä 9 päivyä (10 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/23. talvikuuta

23. talvikuuta uuvven kalenterin mukah on 357. päivä. Vuuvvešta on jälellä 8 päivyä (9 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/21. pakkaiskuuta

23. pakkaiskuuta on gregoriaanisen kalenderin muguan vuoden 21 päivy (22 päivy kargavusvuonna). Vuodesta on jäljellä 344 päivyä.
Wp/krl/Šoutjärvi

Šoutjärvi (, vep.: "Šoutjärv' ") on Karjalan tazavallan hieru.
Wp/krl/Martti Larni

Martti Johannes Larni on šuomalaini kirjuttaja.
Wp/krl/Rolf Arnkil

Rolf Jarl Gösta Arnkil (1923 - 1964) oli suomelaini kirjuttaja.
Wp/krl/17. tuiskukuuta

17. tuiskukuuta uuvven kalenterin mukah on 48. päivä. Vuuvvešta on jälellä 317 päivyä (318 päivyä lisäpäivävuotena).
Aiheesta toiziel.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Roma

Roma (toičči Riima) on Italijan piälinna ta muan šuurin linna väkiluvun mukah. Še šijaiččou lähellä Italijan länširantua, Tiberjoven varrella. 
Roma, kumpaista kuččutah niise ”ikuisekši kaupungikši”, on läheš 3000 vuuvven ikäini, ta šillä on pitkä istorija Rooman valtakunnan, katolisen kirkön, yhistynyön Italijan kuninkaškunnan ta nykyisen Italijan tašavallan piälinnana.
Romašša on useita hyvin merkittävie istoriallisie rakennukšie, kuten Colosseum ta muajilman suurin uškonnollini rakennuš Pietarinkirikkö. Muita tunnettuja paikkoja ollah esimerkikši Espanjalaiset portahat, Pantheon ta Forum Romanum. Roman istoriallini keškušta on Unescon muajilmanperintökoheh. Vatikanin kaupunkivaltivo on iččenäini valtivo Roman rajojen šisällä.
Romassa on noin 2,9 miljoonua eläjyä (pimiekuu 2015). Roman metropolialovehen ašukašluku on noin 4,2 miljoonua (2015).
Wp/krl/29. sulakuuta

29. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 119 päivä. Vuuvvešta on jälellä 246 päivyä (247 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/30. sulakuuta

30. sulakuuta uuvven kalenterin mukah on 120 päivä. Vuuvvešta on jälellä 245 päivyä (246 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/8. oraškuuta

8. oraskuuta uuvven kalenterin mukah on 128 päivä. Vuuvvešta on jälellä 237 päivyä (238 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/9. oraškuuta

9. oraskuuta uuvven kalenterin mukah on 129 päivä. Vuuvvešta on jälellä 236 päivyä (237 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/10. oraškuuta

10. oraskuuta uuvven kalenterin mukah on 130 päivä. Vuuvvešta on jälellä 235 päivyä (236 päivyä lisäpäivävuotena).
Wp/krl/2. šajekuuta

2. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 275. päivä. Vuuvvešta on jälellä 90 päivyä (91 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/3. šajekuuta

3. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 276. päivä. Vuuvvešta on jälellä 89 päivyä (90 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/4. šajekuuta

4. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 277. päivä. Vuuvvešta on jälellä 88 päivyä (89 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Varpuslinnut

Varpuslinnut (šuvikarjalakši varbuslinnut, livviksi čiučoilinnut; "Passeriformes") ollah šuurin lintujen lahko. Šiih kuuluu enämpi 5 000 lajie (eri lähtehissä mainitah lukuja 5 100 – 5 700), tahikka enämpi kuin puolet kaikista muajilman lintulajiloista.
Wp/krl/Voijärvi

Voijärvi (ven. Маслозеро, Maslozero) on Karjalan Tašavallan Belomorskin piirin yksi kaunehimpie järvijä. Šen rannalla oli vuoteh 1968 šuati ollun šamannimini karjalaini kylä (Tunkuon murtehella – Void’ärvi). Pois lähtenyön kylövehen jättämät rakennukšet tuhouvuttih kauhiešša tulipalošša 2000-luvulla. Nykyjäh kylän paikalla on tihieh nurmettu pelto ta muistomerkki – pravoslavnoi risti muistolautoineh. Šen ašetti 2. elokuuta 2013 Belomorskin kaupunkin alotuškykyni ryhmä, kumpaseh kuuluttih Vladimir Trubeckoi, Aleksandr Lazutin ta Nikolai Koškin. Tämä tapahtu Karjalan kielen ta kulttuurin vuotena ta oli omissettu 45-vuotispäivällä Voijärven šulkemisajašta.
Wp/krl/Leo Tolstoi

Leo Tolstoi (ven. Лев Николаевич Толстой, Lev Nikolajevitš Tolstoi 9. šyyškuuta (28. elokuuta) 1828 Jasnaja Poljana – 20. pimiekuuta (7. pimiekuuta) 1910 Astapovo) on yksi tunnetuimmista venäläisistä kirjuttajista. Leo Tolstoin tunnetuimpie tevokšie ollah “Šota ta rauha” (1865–1869) šekä ”Anna Karenina” (1875–1877). Tyyliltäh hiän etuštau realismie. Šamoin Tolstoi oli merkittävä yhteiskunnallini ta uškonnollini ajattelija.
Leo Tolstoi kuului muata omistajah kreivilliseh Tolstoin šukuh. Hiän šynty Jasnaja Poljanašša, šuurešša šukutilašša, kumpani sijaičči Tulan kuvernementissa Venäjällä. Tila šijoutuu 200 kilometrie Moškovašta eteläh. Hänen tuatto oli kreivi Nikolai Tolstoi ta muamo ruhtinatar Maria Volkonskaja. Leo oli nelläš perehen viiještä lapšešta.
Tevokšet.
Tolstoi herätti šuurta huomijota trilogijalla ”Lapšuš, poikaikä, nuoruš” (1852–1857). Šiinä kirjuttaja kertou omašta elmäštä. 
Tolstoin šuuret romanit ollah muajilmankirjallisuon klassikkoja, ka hiän šamoin kirjutti pieniä romanija ta novellija. Tolstoi iče piti parahana romanina Anna Kareninaa (1873–1877), kumpasen aihe on čuikelompi ka henkilöjen luonnonkuvauš šyvällisempi kuin ”Sota ta rauha” -romanissa. ”Šota ta rauha” -romanie pietäh yhtenä Venäjän ja koko muajilmankirjallisuon šuurimmista romaneista.
Wp/krl/5. šajekuuta

5. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 278. päivä. Vuuvvešta on jälellä 87 päivyä (88 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/6. šajekuuta

6. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 279. päivä. Vuuvvešta on jälellä 86 päivyä (87 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/7. šajekuuta

7. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 280. päivä. Vuuvvešta on jälellä 85 päivyä (86 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/8. šajekuuta

8. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 281. päivä. Vuuvvešta on jälellä 84 päivyä (85 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Mika Waltari

Mika Toimi Waltari (19. šyvyškuuta 1908 Helsinki – 26. elokuuta 1979 Helsinki) oli merkittävä šuomelaini kirjuttaja. Hiän on kirjuttan romaanija, runoja, novellija, pienoisromaanija, šatuja, näytelmie, kuunnelmie, propagandamaterialie, arvošteluja, elokuvakäsikirjoitukšie, matkakertomukšie ta šarjakuvie.
Waltarin tunnetuimpie tevokšie ollah "Sinuhe egyptiläinen" (1945), "Komisario Palmu". Waltarin elokuvakäsikirjoitukšista kaikista mäneštynyt on "Kulkurin valssi" (1941).
Waltarin tuattol'a oli Helsinkin Šiltašuarešša Šuariniemenkavulla 6:šša talošša.
Wp/krl/9. šajekuuta

9. šajekuuta uuvven kalenterin mukah on 282. päivä. Vuuvvešta on jälellä 83 päivyä (84 päivyä lisäpäivävuotena).
Aihiešta muuvvalla.
&lt;noinclude&gt;
Wp/krl/Santtu Karhu

Santtu Karhu (oik. Aleksandr Medvedev, š. 1967 Belomorsk, Neuvoštoliitto) on itäkarjalaisen rockjoukkovehen Santtu Karhu &amp; Talvisovat laulaja ta laulunluatija. Petroskoissa eläjä Karhu on toimin karjalan kielen ta karjalaisen perintehen kannattajana. Hän on enšimmäini henkilö, kumpani on kirjuttan runoja ta musiikkie livvinkarjalakši. 
Kirjat.
Kääntäjänä:
Wp/krl/Tove Jansson

Tove Marika Jansson (9. elokuuta 1914 Helsinki – 27. kešäkuuta 2001 Helsinki) oli šuomenruoččilaini kirjuttaja, taitehmualari, pilapiiruštaja ta sarjakuvataiteilija, kumpani on tunnettu muumihahmojen luojana. Taiteilijapereheššä šyntyn Jansson oli jo lapšuošta šuaten produktiivini, enšin kuvataiteilijana ta myöhemmin kirjuttajana ta kuvittajana. Mäneššys tuli Janssonilla 1940-luvulla, konša enšimmäiset muumikirjat piäštih ilmah.
Aihiešta muuvvalla.
tovejansson.com
Wp/krl/Hans Christian Andersen

Hans Christian Andersen (2. šulakuuta 1805 – 4. elokuuta 1875) oli tanškalaini kirjuttaja ta runoilija. Häntä tunnetah ennein kaikkie hänen starinoista, kumpaset kuulutah muajilman kaikkie enämmin kiännetyimpäh kirjallisuoh.
Karjalakši kiännetyt starinat.
Vuotena 1937 Karjalan tašavallan lapsienkirjallisuon kuštantamo piäšti ilmah Den grimme ælling -starinan tverinkarjalaisen kiännökšen "Tuhmapäivälline ut’aine", kumpasen luati S. Kud’akov.
Vaikuttehet popkulttuurissa.
Disneyn luatiman Frozen-animatijoelokuvan (angl. ’jiävytetty’) starinan pohja on otettu Andersenin kirjuttamašta starinašta "Lumikuninkatar" (dan. Snødronningen). Andersenin nimi on otettu Frozen-elokuvah, kumpasešša on henkilöt Hans, Christoff, Anna ta Sven. Näissä nimilöissä poikkoh šanottuna tulou niin kuin Hans Christian Andersenan nimi. Alkuperäseššä šuarnašša šemmoista nimie ei ole.
Wp/krl/William Shakespeare

William Shakespeare (1564 – 3. oraškuuta (J: 23. šulakuuta) 1616) oli englantilaini näytelmäkirjuttaja ta runoilija. Häntä pietäh histourien mainittavimpina kirjuttajina ta omassah aijan nerokkahimpina englantin kielen maltajina.